قافلانکوه

قافلانکوه نام رشته کوهی در شرق شهرستان میانه است.

 نام 
نام این رشته کوه در گویش محلی قافلانتی می‌باشد که هم‌اکنون نیز این نام بکار می‌رود. شکل قدیمی‌تر آن، قپلانتو است که واژه‌ای ترکی و به معنای «کنام پلنگان» است.Minorsky, Vladimir. 1957. Mongol place names in Mukri Kurdistan Mongolica, 4. London: School of Oriental and African studies.p.68 شکل قدیمی این نام در نام روستای قپلانتو در حوالی سقز محفوظ مانده‌ است.قافلان یا قاپلان در ترکی به معنی پلنگ است.

ژان دیولافوا نام این رشته کوه را کوه ببر ذکر کرده‌است.La Perse, la Chaldée et la Susiane 1881-1882, Paris, 1887, page 72. https://ia801902.us.archive.org/28/items/ldpd_6885554_000/ldpd_6885554_000.pdf

 جغرافیا 
رشته کوه فرعی قافلانتی به طول تقریبی ۵۰ کیلومتر از شرق روستای بارگاه به مختصات ۳۷٫۱۹۹۵ شمالی و ۴۷٫۴۰۳۰ شرقی در جنوب شهر میانه آغاز شده و به سمت شمال شرق تا روستای ممان (میانه) به مختصات ۳۷٫۴۶۳۴ شمالی و ۴۷٫۹۰۰۴ شرقی امتداد یافته و به رشته کوه البرز غربی متصل می‌شود. رودخانه قزل اوزن این رشته کوه را در شرق شهر میانه قطع می‌کند.

قلل شاخص آن عبارتند از:http://www.lib.utexas.edu/maps/ams/iraq_and_iran/txu-pclmaps-oclc-6589753-mianeh-j-38-r.jpghttp://loadmap.net/en/m20318
 اؤجاق داغی یا قارا زیارت به مختصات  و به ارتفاع ۱۸۵۳ متر در جنوب غربی رشته کوه.
 دم داغی به مختصات  و به ارتفاع ۱۷۸۴ متر در جنوب غربی رشته کوه.
 گویولار به مختصات  و ارتفاع ۱۸۷۳ متر در جنوب غربی رشته کوه. (قله بی‌نام کنار روستای گویولار)
 چاخار یا گئچیلیک به مختصات  و ارتفاع ۱۸۴۶ متر در شمال شرقی رشته کوه. ابتدای مسیر صعود به این قله توسط پل پیاده‌رو بر روی قزل اوزن بعد از تونل قافلانتی می‌باشد.

خانم ژان دیولافوا رشته کوه قافلانتی را حد فاصل آذربایجان و عراق عجم ذکر کرده‌است.

در سده اخیر تنها راه اصلی ارتباط منطقه آذربایجان با مرکز کشور بخصوص با شهر تهران از طریق جاده‌ای که از کنار رودخانه قزل اوزن عبور می‌کرده و با گذر از پل‌دختر (میانه) صورت می‌گرفته‌است؛ از این‌رو این رشته کوه فرعی علی‌رغم کوچکی آن از اهمیت راهبردی برخوردار بوده و عملاً دروازه ورود به آذربایجان بوده‌است. اکنون آزادراه ۲ (ایران) از منتهی‌الیه جنوبی این رشته کوه از جنوب روستای بارگاه عبور می‌کند و عملاً محدودیت ارتباطی منطقه آذربایجان با مرکز کشور برطرف شده‌است.

 جایگاه تاریخی 
در هزاره اول قبل از میلاد این رشته کوه بخشی از حکومت گیزیل بوندا بوده است.ای. م. دیاکونوف. تاریخ ماد. ترجمه کریم کشاورز. انتشارات: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی. تهران ۱۳۸۰. The History Of Azerbaijan: from ancient times to the present day, Publisher: lulu.com (August 2, 2014), Language: English, ISBN 1-291-97131-9

 منابع 

رده:رشته‌کوه‌های ایران
رده:زمین‌چهرهای استان زنجان
رده:کوه‌های استان آذربایجان شرقی
رده:کوه‌های شهرستان میانه