زبان گوارانی

زبان گوارانی (avañeʼẽ) از زبان‌های بومی آمریکای جنوبی است که توسط سرخپوستان و مردم مستیزو به ویژه در پاراگوئه و مناطق همجوار آن تکلم می‌شود. زبان گوارانی یکی از زبان‌های رسمی کشور پاراگوئه می‌باشد.

مهمترین نکته قابل بیان دربارهٔ زبان گوارانی این است که این زبان تنها زبان بومی قاره آمریکا است که توسط غیر سرخپوستان و اروپاییان مهاجر نیز به عنوان زبان مادری تکلم می‌شود. با توجه به رواج پدیده تغییر زبانی در قاره آمریکا در امتداد کشف آن توسط اروپاییان، بیشتر زبان‌های سرخپوستان به سرعت به نفع اسپانیایی، انگلیسی و پرتغالی عقب‌نشینی کردند و به گروه‌های اقلیت در مناطق عمدتاً روستایی محدود شدند. با این‌حال گوارانی نه تنها در میان مردم بومی پاراگوئه باقی‌ماند بلکه بسیاری از اروپاییان مهاجر به پاراگوئه گوارانی‌زبان شدند و امروزه اکثریت قاطع مردم پاراگوئه را گوارانی زبانان تشکیل می‌دهند. زبان اسپانیایی نیز در کنار گوارانی جزو زبان‌های رسمی کشور پاراگوئه است.Guarani language

 واج‌شناسی 
هجاهای گوارانی از یک همخوان به همراه یک واکه یا یک واکه تنها ساخته می‌شوند. در این زبان هرگز هجاها با همخوان پایان نمی‌یابند.

 واکه‌ها 
واکه‌های گوارانی عبارتند از: ؛ گرچه گاه واج‌گونه‌های ,  نیز استفاده می‌شوند. نویسه  همانند لهستانی واکه  را نشان می‌دهد.

  جلویی  مرکزی  پشتی بسته ,   ,   ,  میانه ,    ,  باز  ,  

 همخوان‌ها 
همخوان‌های گوارانی عبارتند از:Michael, Lev, Tammy Stark, Emily Clem, and Will Chang (compilers). 2015. Phonological inventory of Paraguayan Guarani. In South American Phonological Inventory Database v1.1.4. Survey of California and Other Indian Languages Digital Resource. Berkeley: University of California.
 — لبی لثوی لثوی‌کامی نرم‌کامی لبی‌شده چاکنایی انسدادی        ~ ~ ~ ~ ~ سایشی   ~  ناسوده   ~  ~   ~  ~  زنشی 

 سامانه نوشتاری 
بندانگشتی|چپ|یک تابلوی دولتی دوزبانه در آسونسیون پاراگوئه

الفبای گوارانی برگرفته از خط لاتین است و برای نخستین بار با تلاش‌های مبلغین مذهبی اسپانیایی ایجاد شد. الفبای کنونی از سی و سه حرف تشکیل شده‌است:

A, Ã, CH, E, Ẽ , G, G̃ , H, I, Ĩ, J, K, L, M, MB , N, ND, NG, NT, Ñ, O, Õ, P, R, RR, S, T, U, Ũ, V, Y, Ỹ, '.

 متن نمونه 
ماده یک اعلامیه جهانی حقوق بشر به گوارانی:

Mayma yvypóra ou ko yvy ári iñapytyyre ha eteĩcha tekoruvicharenda ha akatúape jeguerekópe; ha ikatu rupi oikuaa añetéva ha añeteyva, iporãva ha ivaíva, tekotevẽ pehenguéicha oiko oñondivekuéra.
 همه انسان‌ها آزاد زاده شده و در حرمت و حقوق با هم برابرند. عقلانیت و وجدان به آن‌ها ارزانی شده و لازم است تا با یکدیگر عادلانه و برادرانه رفتار کنند.

 جستارهای وابسته 
 زبان‌های بومی آمریکا

 منابع 

رده:پاراگوئه
رده:زبان‌های آرژانتین
رده:زبان‌های ایزو ۶۳۹–۱
رده:زبان‌های برزیل
رده:زبان‌های بولیوی
رده:زبان‌های بومی آمریکا
رده:زبان‌های پاراگوئه
رده:زبان‌های پیوندی
رده:زبان‌های دارای کد ایزو ۶۳۹–۲
رده:زبان‌های نهاد-فعل-مفعول