پیچه بایفیلار

سیم‌پیچ بایفیلار یا پیچهٔ دورشته‌ای نوعی سیم‌پیچ است که از دو سیم با فاصلهٔ بسیار کم و به موازات هم تشکیل‌شده است. در مهندسی واژهٔ بایفیلار برای توصیف سیم‌هایی به کار می‌رود که از دو فیلمان یا رشته تشکیل شده‌اند. استفاده از این اصطلاح برای اشاره به گونه‌ای ویژه از سیم‌پیچ‌هایِ ترانسفورماتوری رایج است. این سیم‌ها به صورت از پیش آماده در بازار موجودند و معمولاً رنگ لعاب یکی از رشته‌ها از دیگری متفاوت است. سیم‌های سه‌رشته‌ای مشابه را تریفیلار می‌گویند.

یکی از ویژگی‌های مهم سیم‌پیچ بایفیلار این است که اگر جریان دو رشته در خلاف جهت هم باشد، میدان مغناطیسی حاصل از سیم‌پیچ‌ها تقریباً یکدیگر را خنثی می‌کنند و برآیند کلی میدان مغناطیسی صفر می‌شود. در اصطلاح گفته می‌شود که خودالقایی سیم‌پیچ صفر است.

 کاربردها 
بندانگشتی|ترانسفورماتور حلقوی سیم‌پیچی‌شدهٔ دورشته‌ای که به نام چوک مُدمشترک نیز شناخته می‌شود
از این سیم‌پیچ‌ها در ساخت مقاومتهای سیم‌پیچی شده استفاده می‌شود که که اثر خودالقایی پارازیتی‌شان ناچیز و قابل چشم‌پوشی است استفاده می‌شود. گونه‌ای دیگر از این سیم‌پیچی‌ها در منابع تغذیه سوییچینگ برای فرونشاندن نیروی محرکهٔ الکتریکی متقابلCounter-electromotive force استفاده می‌شوند که در این حالت سیم‌ها از نظر الکتریکی با هم ارتباطی ندارند، یکی از آن‌ها به عنوان سیم‌پیچ اولیه ترانسفورماتور عمل خواهد کرد و دیگری اتصال کوتاه می‌شود. هنگام قطع‌شدن رله که جریان سیم‌پیچ اولیه قطع می‌شود، بیشتر انرژی ذخیره‌شده در این سیم‌پیچ در سیم‌پیچ موازی‌اش تخلیه می‌گردد و به گرما تبدیل می‌شود و از این راه قسمتی از انرژی‌ای که ممکن است به وسیله (به‌ویژه نیم‌رسانای آن) صدمه بزند را حذف می‌کند. عیب اصلی اینکار بالا رفتن مدت‌زمان کلیدزنی مدار است.

در ترانسفورماتورهای کلیدزنی نیز یکی از سیم‌پیچ‌های بایفیلار وظیفهٔ تخلیهٔ شار مغناطیسی سرگردان را که نتوانسته است بین اولیه و ثانویهٔ ترانس ارتباط برقرار کند بر عهده دارد.

در موتور یخچال‌ها که از نوع القایی آسنکرون است، برای افزایش مقاومت اهمی سیم‌پیچ راه‌انداز نسبت به راکتانس القایی (به منظور افزایش گشتاور راه‌اندازی موتور) بخشی از سیم‌پیچ استارت به صورت بیفیلار سیم‌پیچی می‌شود.

 پیشینه 
فیزیکدان آلمانی ویلهلم ادوارد وبر از پیچهٔ دورشته‌ای در الکترودینامومتر خود در سال ۱۸۴۸ استفاده کرد.Annual of Scientific Discovery, Gould and Lincoln, 1851, page 125 نمونه‌های بزرگی در مخترع دانیل مک فارلند کوک در سال ۱۸۷۱ «باتری الکترو مغناطیسی» و آزمایش‌های توان فرکانس بالا نیکولا تسلا در پایان دهه ۱۸۰۰ استفاده شد.United States patent 512,340 of 1894 نیکولا تسلا در ۹ ژانویه ۱۸۹۴ پیچهٔ دورشته‌ای را ثبت کرد و از آن به عنوان «پیچه‌ای برای آهنرباهای الکتریکی» یاد کرد.United States patent 512,340 of 1894

 جستارهای وابسته 


 منابع 

 Wikipedia contributors, "Bifilar coil," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Bifilar_coil&oldid=508860723 (accessed September 12, 2012).


رده:سیم‌پیچ‌های الکترومغناطیسی
رده:نیکولا تسلا