یحیی شیدا

یحیی شیدا شاعر، ادیب، روزنامه‌نگار و نویسنده آذری و از یاران شهریار بود. در سال ۱۳۰۳ هجری خورشیدی در تبریز زاده شد؛ پدرش «حسن یوزباشی چرندابی» از مجاهدان انقلاب مشروطه و از محلهٔ چرنداب تبریز بود. شیدا بر اثر کهولت سن در شامگاه ۲۹ مهر ۱۳۹۰ هجری خورشیدی در منزل شخصی خودش در منطقهٔ طالقانی درگذشت.

وی تحصیلات خود را در دبیرستان فردوسی رشته ادبیات را به سرانجام رساند، به زبان‌های آلمانی، عربی، ترکی و پارسی آشنایی کامل و به الهیات، فلسفه و روانشناسی نیز تسلط داشت، فعالیت ادبی خود را از جوانی آغاز کرد، از سال ۱۳۲۷ همکاری خود را با نشریاتی چون ‏«وطن یولوندا»، «شفق»، «خاور نو»، «آزادمرد»، «چکاو»، «اخبار روز» آغاز کرد. فعالیت در «وطن یولوندا» به گفته خود استاد نقش مهمی در حرفه نویسندگی اش داشت
بندانگشتی
. تحصیلات خود را در سالهای ۱۳۵۱–۱۳۸۸ در تهران ادامه داد و در این مدت در جلسات مختلف ادبی شرکت داشت. استاد شیدا، مدتی در مدرسه طالبیه تبریز رشته علوم دینی را تحصیل کرد و عضو انجمن نویسندگان باکو بوده و دارای دکترای افتخاری ادبیات از این دانشگاه است.

 شعر ارس 
از جمله مهم‌ترین اثر وی می‌توان به شعر ارس (آراز) که پس از اشغال مجدد اران سروده شده اشاره کرد.

بخشی از سروده وی بدین شکل است:

ترجمه به زبان پارسی:

 واکنش یحیی شیدا به جعل دیوان تُرکی منسوب به نظامی گنجوی 
نوشتارهای وابسته: کارزار نمایاندن نظامی به عنوان شاعر ملی آذربایجان

یحیی شیدا که در احیای آثار زبان ترکی آذربایجانی مسبوق به سابقه فراوانی است، چاپ و انتشار کتاب دیوان ترکی نظامی گنجه‌ای را دستاورد جعل «ائل اوغلو» و «محمدزاده صدیق» دانسته و اصل این دیوان را متعلق به یک شاعر تُرک زبان موسوم به نظامی قارامانلی از سخن سرایان سده هشتم و اوایل سده نهم هجری در آسیای کوچک دانسته‌است.

 آثار 
وی بیش از ۲۲ هزار بیت شعر به زبان پارسی و ۱۸ هزار بیت شعر به زبان ترکی سروده‌است، از جمله آثار وی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد.
 ادبیات اوجاغی (۳جلد)
 پسر خان (رمان)
 دیوان معجز شبستری
 در زوایای تاریخ نثر
 بدیهه‌گویی در ادبیات فارسی
 تلواسه‌ها
 ساری کوینک
 جنایات زن یا شاهکارهای طبیعت (در زوایای ادبیات)
 دریای متلاطم
 مذنب کیست؟
 فرآورده‌ها
 اودلی سؤزلر
 اودلار وطنی
 بی ریانین اورهک سوزلری
 میرزا علی معجزین 'یاپیلمامیش' شعر لری
 شعر مجموعه‌سی
 احساسلی غزللر
 قورخولو سفر
 گلینلر بزه‌ای
 اون‌لارجا
 اون جزوه

 منابع 

<https://www.facebook.com/Yahya.Sheyda/>استاد یحیی شیدا

رده:افراد ایرانی آذری‌تبار
رده:اهالی تبریز
رده:پژوهشگران ادبیات اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۹۰
رده:درگذشتگان ۲۰۱۱ (میلادی)
رده:روزنامه‌نگاران اهل تبریز
رده:زادگان ۱۳۰۳
رده:زادگان ۱۹۲۴ (میلادی)
رده:شاعران آذری اهل ایران
رده:شاعران آذری‌زبان
رده:شاعران اهل تبریز
رده:شاعران ترک‌زبان ایران
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی)
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۱۴ (قمری)
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۱۵ (قمری)
رده:شاعران فارسی‌زبان اهل ایران
رده:شاعران مرد آذری‌تبار
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:نویسندگان آذربایجانی
رده:نویسندگان آذری‌تبار اهل ایران
رده:نویسندگان آذری‌زبان
رده:نویسندگان اهل آذربایجان
رده:نویسندگان اهل تبریز
رده:نویسندگان مرد اهل ایران