فهرست پستانداران افغانستان

ساختمان جفرافیایی افغانستان پیچیده می‌باشد. این پیچیدگی باعث تشکیل اقلیم نامتناظر گردیده‌است. در اقلیم‌ها وارتفاعات مختلف پستانداران مختلف حیات بسر می‌برند. افغانستان دارای چندین پستاندار بومی می‌باشد. طبق تحقیقات خوشحال حبیبیخوشحال حبیبی در مورد پستانداران افغانستان وزارت زراعت دفتر جنگلات و علفچرها  جانورشناس ادارهٔ جنگلات و مراتع دفتر UNHCR سازمان ملل در افغانستان ۱۲۸ گونه پستاندار وجود دارد؛ که ۰ نوع منتقدانه در معرض خطر هستند، ۴ نوع آن منقرض (شیر، ببر، یوزپلنگ و آهوختن)، ۱۲ نوع آسیب‌پذیر هستند، و ۵، نزدیک به تهدید است. که از جمله پلنگ برفی آهو مارخور و گوسفند مارکوپولو است. در سال ۲۰۰۷ به‌تعداد ۲۱۰ رأس گوسفند مارگوپولو در پامیر بزرگ و ۱۹۱ رأس در درهٔ واخجیر باقی مانده‌است. درین دو دره ۴۰۰ آهوی ماکوپولو ۱۱۲ بز کوهی سیبریایی، ۴۴۳ موش خرما دم‌دراز ۲۰ خرگوش، ۵ قاقم و دو راسو و نیکا افغانی وجود داشت.

 عمر حیوانات در افغانستان 
دانشمندان عمر حیوانات را ۶۶۵ میلیون سال پیش یا پس از انفجار کامبرین می‌دانند. زیادهٔ حیوانات حدود ۵۴۰ میلیون سال پیش به دنیا آمد. بعضی حیوانات مانند تراز (Trace fossil) بیشتر از یک میلیارد سال زندگی داشته‌است. حیوانات را از جهت پیدایش بدو گروه تقسیم نموده‌است. حیوانات دنیای قدیم و حیوانات دنیا جدید. عمر حیوانات قدیم از ۷۰ میلیون سال تا ۴۰ میلیون سال تخمین گردیده‌است؛ یعنی با از بین رفتن داینسورها حیوانات قدیم به وجود آمد. عمر حیوانات جدید از ۴۰ میلیون سال به این‌طرف می‌باشد. در افغانستان حیوانات قدیم و جدید وجود دارد. در مجموع تمامی پستانداران افغانستان از ۸ راسته (Order) می‌باشند.

 گونه‌های پستانداران افغانستان 

شمارهنام علمی راستهتعدار گونه(Species) نام فارسی راستهتشریحات ۱  Insectivora   ۷حشرات    ۲  Chiroptera  ۳۴خفاشان    ۳ Primates ۱  میمون   ۴  Carnivora ۲۹  گوشتخواران  ۵  Perissodactyla   ۱ سم داران ۶ Artiodactyla ۹ شنگلداران   ۷ Lagomorpha  ۴ خرگوش‌ها  ۸   Rodentia۳۵  موش‌ها 

 علامات اختصاری  وضیعت زیست حیات وحش در افغانستان 
جدول زیر وضیعت حفاظت  حیوانات افغانستان را  برجسته ساخته  که در کدام وضیعت قرار دارد محقق اداره  IUCN

علامتوضیعت  شرح وضیعت زیستEX  منقرض  آخرین فرد مرده‌است. EW   منقرض شده در حیات وحش  در اسارت نگهداری می‌شود  یا به عنوان یک جمعیت کوچک  در خارج از محدوده قبلی خود زیست می‌نماید.CR  آستانه انقراض این گونه در معرض خطر انقراض قریب الوقوع  در بین گیاهان خودرویا حیوانات  (وحشی) قرار دارند. EN   در معرض خطر   گونه در معرض خطر انقراض بسیار بالا در بین گیاهان خودرویا حیوانات  (وحشی)  قرار دارند.VU  آسیب‌پذیر انواع که در معرض خطر انقراض مواجه‌است.NT    نزدیک به تهدید   گونه‌های که در معیارها ی فوق قرار ندارد بلکه  به احتمال زیاد برای انجام این کار در آینده قرار خواهد داشت. LC   کمترین نگرانی در شرایط نگرانی شدید قرار ندارد.DD  اطلاعات کم  اطلاعات ناکافی و ارزیابی از خطرات  به این گونه  وجود دارد.LR/CD خطر کمتر  حفاظت وابسته انواع که در برنامه‌های محیط زیست جا داده نشده  ممکن است به رده خطر بالاتر نقل مکان کند بالخصوص  در صورتی که برنامه قطع شد.LR/NTخطر کمتر نزدیک به تهدید  گونه که نزدیک به عنوان آسیب‌پذیر طبقه‌بندی شده‌است، در  برنامه‌های حفاظت از محیط زیست نیست.LR/LC خطر کمتر  حداقل نگرانی گونه هستند که بدون خطرات شناسایی وجود دارد.

 فهرست پستانداران افغانستان 
شمارهنام فارسی نام علمی نام انگلیسی   الگو زیر طبقه:Theria. داخل صنف:Eutheria   راسته:  Primates  زیرفامیل: Cercopithecidae  یا ببون
. میمون دنیای قدیم.  ۰ببون Rhesus Macaque Macaca mulatta  100px|چپجوندگان . راسته:Rodentia. خانواده: Sciuridae  در. ۱ سنجاب پرنده   Hylopetes baberi    Afghan Flying Squirrel   100px|چپ  ۲ سنجاب سرخ پرنده Petaurista petaurista   Red Giant Flying Squirrel   100px|چپ راسته:Rodentia. زیر خانواده:Callosciurinae ۳ سنجاب بلوچی    Funambulus pennantii  Northern Palm Squirrel    100px|چپ راسته:Rodentia. زیر خانواده:Xerinae ۴سنجاب ناخن دراز   Spermophilopsis leptodactylus Long-clawed Ground Squirrel    100px|چپ ۵مار موت    Marmota caudataLong-tailed Marmot  100px|چپ  ۶ سنجاب زمینی  Spermophilus fulvus   Yellow Ground Squirrel    100px|چپ راسته:Rodentia.  خانواده:Gliridae «dormice» ۷ سنجاب جنگلی   Dryomys nitedula   Forest dormouse     100px|چپ راسته:Rodentia.  خانواده: Dipodidae (jerboas) زیر خانواده:Allactaginae ۸  دوپای کوچک   Allactaga elater LR/lc SmallFive-toed Jerboa     100px|چپ ۹  موش دوپا پنج انگشتی بزرگ  Allactaga euphratica LR/nt Euphrates Jerboa    نزدیک به فوتونمبر۸  ۱۰ موش دو پا بلوچی Allactaga hotsoni LR/lc Hotson's Jerboa - راسته:Rodentia.  خانواده: Dipodidae (jerboas) زیر خانواده: Cardiocraniinae ۱۱  گونه موش دوپا  Salpingotus thomasi DD Thomas's Pygmy Jerboa    تحقیق نشده ۱۲  پامسواکی بزرگ     Jaculus blanfordi LR/lcBlanford's Jerboa    راسته:Rodentia.  خانواده:  Calomyscidae ۱۳ موش دوپا بلوچی Calomyscus baluchi LR/lc Baluchi Mouse-like Hamster  100px|چپ ۱۴هامستر دم دراز مسجد   Calomyscus mystax LR/ntAfghan Mouse-like Hamster 100px|چپ راسته:Rodentia.  خانواده: Cricetidae ۱۵هامستر مهاجر   Cricetulus migratorius LR/ntGray Dwarf Hamster 100px|چپ۱۶ ول نقرایی   Alticola argentatus LR/lc Silver Mountain Vole    ۱۷ول افغانی    Blanfordimys afghanus LR/lcAfghan Vole 100px|چپ۱۸ ول بوچارین Blanfordimys bucharicus LR/ntBucharian Vole     100px|چپ۱۹  ول حفار افغانی   Ellobius fuscocapillus LR/lc Southern Mole Vole     100px|چپ ۲۰ ول سرو    Microtus juldaschi LR/lc Juniper Vole     100px|چپ ۲۱ ول تیانشان  Microtus kirgisorum LR/lc Tien Shan Vole     ۲۲  ول خراسانی     Microtus transcaspicus LR/lc Transcaspian Vole      راسته:جونده گان. خانواده: Muridae (mice, rats, voles, gerbils, hamsters, etc.)  تیره:  موش‌سانان. زیرخانواده:Gerbillinae جربیلیان
جِربیل نام گروهی از جوندگان کوچک است که در زیرخانوادهٔ جربیلیان از خانوادهٔ موش‌سانان قرار می‌گیرند. برخی از جربیل‌ها را بنام موش صحراحی یا جرد می‌نامند. ۲۳  جربیل سبزه یا موش صحراحی سبزه  Gerbillus aquilus LR/lc Swarthy Gerbil     100px|چپ ۲۴ جربیل بلوچستان    Gerbillus nanus LC Balochistan gerbil     100px|چپ ۲۵  جرد ناخن زرد  Meriones crassus LC Sundevall's Jird     100px|چپ ۲۶  جرد لیبی  Meriones libycus LC
   Libyan Jird     100px|چپ ۲۷   جرد بزرگ Meriones meridianus LR/lc   Mid-day Jird   100px|چپ ۲۸  جرد فارسی   Meriones persicus LR/lc  Persian Jird    100px|چپ ۲۹  جرد زاردنی  Meriones zarudnyi EN Zarudny's Jird      ۳۰   جربیل بزرگ  Rhombomys opimus LR/lc
   Great Gerbil    100px|چپ  ۳۱ جربیل هندی  Tatera indica LR/lc Indian Gerbil     100px|چپ ۳۲ موش کشتزار جهانی    Apodemus wardi LR/lc Ward's Field Mouse     100px|چپ۳۳  موش صحراسیاه   Millardia gleadowi LR/lc Sand-colored Soft-furred Rat     100px|چپ ۳۴ موش و رامین   Nesokia indica LC  Short-tailed Bandicoot Rat    100px|چپ ۳۵  موش صحرا تنزومی  Rattus tanezumi LR/lc  Tanezumi Rat     ۳۶ موش ترکستانی   Rattus turkestanicus LR/lc  Turkestan Rat    100px|چپ راسته:Lagomorpha (lagomorphs)خرگوش سانان
خانواده: Ochotonidae خرگوش بی‌دم. در.  ۳۷ خرگوش بی‌دم  Ochotona macrotis LR/lc Large-eared Pika 100px|چپ ۳۸خرگوش بی‌دم افغان  Ochotona rufescens LR/lc Afghan Pika   100px|چپ ۳۹ خرگوش بی‌دم سرخ ترکستانی Ochotona rutila LR/lc Turkestan Red Pika    100px|چپ راسته:Lagomorpha (lagomorphs)خرگوش سانان
تیره: خرگوشیان لپوریدا در.  ۴۰خرگوش صحرائی  Lepus capensis LR/lc Cape hare  100px|چپ راسته:Erinaceomorpha (hedgehogs and gymnures)
. خانواده: Erinaceidae در. ۴۱ خار پشت گوش بلند  Hemiechinus auritus LR/lcLong-eared Hedgehog  ۴۲خارپشت راجستانی (جوجه تیغی) Hemiechinus hypomelas LR/lc Brandt's Hedgehog    راسته: حشره‌خوارسانان (حشره‌خوار‌ها و موشان کور)
. خانواده: Soricidae (shrews)   در. ۴۳ حشره خوار دندان سفید گیملینCrocidura gmelini LR/lc Gmelin's White-toothed Shrew       ۴۴ حشره خوار کشمیریCrocidura pullata LR/lc Taiga Shrew   100px|چپ ۴۵حشره خوار دندان سفید  Crocidura suaveolens LR/lc Lesser White-toothed Shrew    100px|چپ ۴۶ حشره خوار زاوردنی یا بلوچی Crocidura zarudnyi LR/lc Zarudny's Shrew    ۴۷حشره خوار کوچک    Suncus etruscus LC  Etruscan Shrew  100px|چپ ۴۸ حشره خوار خانگی  Suncus murinus LR/lc Asian House Shrew  100px|چپ ۴۹ حشره خوار   Sorex minutus LR/lc Eurasian Pygmy Shrew    راسته:Chiroptera. خانواده: Vespertilionidae
زیر خانواده:  Myotinae در. خفاشان(شب پرک چرمی)افغانستان ۵۰خفاش گوش‌کوچک    Myotis blythii LR/lc  Lesser Mouse-eared Bat  ۵۱ خفاش خون‌آشام   Myotis emarginatus VU Geoffroy's Bat  100px|چپ ۵۲خفاش هادجسون   Myotis formosus   Hodgson's Bat  100px|چپ ۵۳  خفاش فرادر Myotis frater LR/nt  Fraternal Myotis     ۵۴  خفاش کشمیری     Myotis longipes VU Kashmir Cave Bat   100px|چپ ۵۵ خفاش گوش موش دیوار   Myotis muricola    Wall-roosting Mouse-eared Bat    100px|چپ ۵۶  خفاش سبیل دار  Myotis mystacinus     Whiskered bat  100px|چپ۵۷خفاش گوش پهن    Barbastella leucomelas   Asian Barbastelle   - ۵۸ خفاش زرد  (Eptesicus bottae     Botta's Serotine  - ۵۹خفاش نصواری بزرگ گوبی   Eptesicus gobiensis Gobi Big Brown Bat   100px|چپ۶۰خفاش سندی    Eptesicus nasutus   Sind Bat   ۶۱خفاش سروتین  Eptesicus serotinus    Serotine bat  100px|چپ ۶۲خفاش دورنگ (ساوی)     Hypsugo savii    Savi's Pipistrelle   ۶۳ خفاش جنگلی   Nyctalus leisleri    Lesser Noctule  100px|چپ۶۴ خفاش کوهی    Nyctalus montanus   LR/nt Mountain Noctule  -۶۵خفاش گوش پیکانی   Otonycteris hemprichii LR/lc Desert Long-eared Bat 100px|چپ۶۶خفاش پیپی سترلیا هندی  Pipistrellus coromandra     Indian Pipistrelle -۶۷  خفاش همالیائی   Pipistrellus javanicus LR/lc Java Pipistrelle  -۶۸ خفاش بال‌سفید    Pipistrellus kuhlii LC   Kuhl's Pipistrelle  100px|چپ ۶۹خفاش لب کوتاه    Pipistrellus pipistrellus LC Common Pipistrelle  100px|چپ۷۰  خفاش پپستریل کوچک    Pipistrellus tenuis LR/lc Least Pipistrelle      - ۷۱ خفاش گوش‌بلند  Plecotus austriacus LR/lc Grey long-eared bat  100px|چپ ۷۲خفاش بزرگ آسیایی  Scotophilus heathi LR/lc  Greater Asiatic Yellow Bat  - ۷۳ خفاش برفکی    Vespertilio murinus LR/lc   Parti-coloured bat  100px|چپ ۷۴  خفاش بال‌بلند    Miniopterus schreibersii LC  Schreiber's Long-fingered Bat  100px|چپ ۷۵ خفاش دم موش کوچک   Rhinopoma hardwickei LC Lesser Mouse-tailed Bat      - ۷۶ خفاش دم موش مسکت    Rhinopoma muscatellum LR/lc  Small Mouse-tailed Bat     100px|چپ ۷۷  خفاش دم‌آزاد اروپایی   Tadarida teniotis LR/lc European Free-tailed Bat      100px|چپ ۷۸ خفاش بال‌بزرگ   Megaderma lyra LR/lc  -    100px|چپ۷۹ خفاش نعل اسبی   Rhinolophus blasii NT     Blasius's Horseshoe Bat - ۸۰ خفاش نعل اسبی بخارایی   Rhinolophus bocharicus LR/lc  Bokhara Horseshoe Bat     100px|چپ۸۱  خفاش نعل اسبی بزرگ   Rhinolophus ferrumequinum LR/nt  Greater Horseshoe Bat     100px|چپ ۸۲ خفاش نعل اسبی کوچک   Rhinolophus hipposideros LC  Lesser horseshoe bat     100px|چپ۸۳  خفاش نعل اسبی بلیث   Rhinolophus lepidus LR/lc  Blyth's Horseshoe Bat     - ۸۴  خفاش نعل اسبی مهلی   Rhinolophus mehelyi VU     Mehely's Horseshoe Bat  100px|چپ ۸۵  خفاش بینی برگه‌ای سه دندانه  Asellia tridens LC  Trident Leaf-nosed Bat  - ۸۶ خفاش بینی برگه مدور   Hipposideros fulvus LR/lc   Fulvus Roundleaf Bat  100px|چپشنگلداران گیاه خوار راسته: Artiodactyla. خانواده: Suidae pigs زیر خانواده:Suinae  در. ۸۷خوک Sus scrofa LR/lc Boar    100px|چپگیاه خوران    راسته: Artiodactyla. زیر خانواده:Moschidae  در.۸۸آهوختن  Moschus chrysogaster LR/nt Himalayan Musk Deer  100px|چپ راسته: Artiodactyla. خانواده: Cervidae deer زیر خانواده:Cervinae  در.۸۹آهو سرخ آسیای مرکزی  Cervus affinis LR/lc  Central Asian Red Deer  100px|چپ۹۰گوزن باختری Cervus elaphus bactrianus Linnaeus  100px|چپ راسته: Artiodactyla. خانواده: Bovidae (cattle, antelope, sheep, goats))زیر خانواده:Antilopinae  در.۹۱ آهوی کوهی  Gazella bennettii LC  Chinkara 100px|چپ۹۲غزال Gazella subgutturosa VU  Goitered Gazelle 100px|چپ راسته: Artiodactyla. زیر خانواده: Caprinae  در.۹۳ بز وحشی Capra aegagrus VU  Wild Goat 100px|چپ۹۴بز مارخور  Capra falconeri EN    Markhor 100px|چپ۹۵آهو رنگ Capra sibrica LR/lc     Siberian Ibex 100px|چپ۹۶گورال پامیری Nemorhaedus goral LR/nt   -  100px|چپ۹۷آهو مارکوپولو Ovis ammon VU  Argali 100px|چپ۹۸گوسفند وحشی Ovis orientalis VU  Mouflon 100px|چپ سم داران  راسته: Perissodactyla. خانواده:Equidae  در.۹۹گوره خر آسیائی  Equus hemionusOnager 100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora  به انگلیسی carnivorans. زیر راسته:Feliformia  خانواده:Felidae (پشک)   در. ۱۰۰ تازی پلنگ (Acinonyx jubatus) Cheetah 100px|چپ ۱۰۱ قره قل   Caracal caracal Caracal   100px|چپ  ۱۰۲ پشک جنگلی یا سمونچه Felis chausJungle Cat    100px|چپ۱۰۳ پشک دشتی  Felis margarita  Sand Cat   100px|چپ ۱۰۴  پشک وحشی  Felis silvestrisWildcat   100px|چپ۱۰۵پشک کوهی  Felis manul NT Pallas's Cat  100px|چپ ۱۰۶ سیاه گوش   Lynx lynx NT  Eurasian Lynx 100px|چپ ۱۰۷پشی پلنگ   Prionailurus bengalensisLeopard Cat  100px|چپ ۱۰۸شیر Panthera leo Lion 100px|چپ ۱۰۹پلنگ  Panthera pardus  Leopard  100px|چپ ۱۱۰ ببر  Panthera tigris Tiger  100px|چپ ۱۱۱ پلنگ برفی  Panthera uncia or Uncia uncia  Snow Leopard  100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora   زیر راسته:Feliformia  خانواده:Viverridae (دله, موش خرما, etc.)    در.۱۱۲ دله Paguma larvata Masked Palm Civet  100px|چپ ۱۱۳ موش خرماخورد   Viverricula indica Small Indian Civet   100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora   زیر راسته:Feliformia  خانواده:Herpestidaeنام انگلیسی (mongooses)  (موش خرمایان) ۱۱۴ موش خرما هندی  Herpestes edwardsii LR/lc Indian Gray Mongoose   100px|چپ۱۱۵ موش خرما کوچک اسیائی Herpestes javanicus  Small Asian Mongoose 100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora   زیر راسته:Feliformia  خانواده:Hyaenidae انگلیسی(hyaenas)  (کفتار) ۱۱۶  کفتار Hyaena hyaena  Striped Hyena    100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora   زیر راسته: Caniformia    خانواده:Canidae انگلیسی(dogs, foxes)  (روباه سگ) ۱۱۷  روباه خاکی  Vulpes cana Blanford's Fox   100px|چپ۱۱۸روباه قرسک Vulpes corsac   Corsac Fox  100px|چپ ۱۱۹ روباه دشتی  Vulpes rueppelli  Rueppell's Fox    100px|چپ  ۱۲۰روبا سرخ  Vulpes vulpesRed Fox  100px|چپ۱۲۱ شغال طلائی  Canis aureus Golden Jackal  100px|چپ ۱۲۲گرگ خاکستری  Canis lupus Gray Wolf  100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora   زیر راسته:Caniformia   خانواده:Ursidae (bears)  (خرس)۱۲۳خرس نصواری Ursus arctos  Brown Bear 100px|چپ۱۲۴خرس سیاه  Ursus thibetanus Asiatic Black Bear 100px|چپ گوشتخواران راسته:Carnivora   زیر راسته:Caniformia   خانواده:Mustelidae انگلیسی(mustelids)  ()۱۲۵موش تازی یا قاقم  Mustela erminea  Stoat 100px|چپ۱۲۶راسو کوچک  Mustela nivalis Least Weasel   100px|چپ۱۲۷ موش پلنگ  Vormela peregusna led Polecat  100px|چپ۱۲۸دله خفک Martes foina  Beech Marten  100px|چپ۱۲۹سمور   Mellivora capensis  Ratel   100px|چپ۱۳۰ سگ آبی  (Lutra lutraEuropean Otter100px|چپ۱۳۱گور کاو  Meles meles   European badger100px|چپ

 پانویس 

 منابع 
 ویکی پیدا انگیسی لست حیوانات افغانستان.
 مشاهده گاو زنبور گوشت خوار افغانی. محقق جان ام ریگن در وبگاه حیات وحش شمال شرق

 فهرست پستاتداران ایران در وبگاه سایت تخصصی حیات وحش ایران

 معلومات در مورد حیات وحش وبگاه کویرها وبیابان‌های ایران

رده:جانوران افغانستان
رده:پستانداران افغانستان
رده:منابع طبیعی افغانستان