تیم ملی بسکتبال زنان ایران

تیم ملی بسکتبال زنان ایران، یکی از تیم‌های ملی کشور ایران در رشتهٔ بسکتبال است.

 تاریخچه 
 تأسیس تیم و نخستین مسابقه 
پاییز سال ۱۳۴۴ (۱۹۶۵ میلادی), نخستین تیم ملی بسکتبال بانوان ایران تشکیل شد. تا در راستای افزایش ارتباطات اجتماعی و فرهنگی با همسایهٔ شمال غربی، عازم ترکیه گردد. فریدون شریف‌زاده در مقام سرپرست و آقای کریم زاده (داور بین‌المللی بسکتبال ایران) به عنوان مربی، همراهان تیم ایران بودند. بر پایه برنامه از پیش تعیین شده، آنها می‌بایست به سه شهر کینه، بلو و استانبول سفر نموده و در هر یک از شهرها، یک مسابقه دوستانه برگزار نمایند. اولین تیم ملی ایران شامل ۱۲ دختر بسکتبالیست از باشگاه‌های شریف، تهران‌جوان، تاج، انجمن و آرارات بودند. اعضای این تیم عبارتند از زیبا افلاطون، ایرن نیکوغوسیان، نینا زرگر صالح، مینا محبی، مهشید نونهالی، لیلا امامی، اعظم اسکندری (کاپیتان)، فریدون شریف (مربی)، عصمت احمد خانی، فرشته گلستانه، ساتیک دومانیان، مینا رکنی و سیمین شفیقی بودند.

نخستین مسابقهٔ تیم ملی بسکتبال بانوان ایران در ساعت ۹ شب سه شنبه ۲ آذر ۱۳۴۴ در سالن ورزشی و سر پوشیده شهر کینه در مقابل تیم ترکیه برگزار شد. اولین ترکیب تیم ملی ایران شامل اعظم اسکندری (کاپیتان)، ایرن نیکوغوسیان، نینا زرگر صالح، مینا رکنی، فرشته گلستانه بود. اولین امتیاز تیم ملی ایران را مینا رکنی به‌دست‌آورد. این مسابقه با نتیجه ۳۰ بر ۲۳ به سود ترکیه به پایان رسید.

 مسابقات قهرمانی آسیا ۱۹۷۴ - کره‌جنوبی 
بندانگشتی|260x260پیکسل|تیم ملی بسکتبال ایران در مسابقات قهرمانی آسیا در کره‌جنوبی در سال ۱۹۷۴ (۱۳۵۳ شمسی). به‌ترتیب از راست: نامعلوم، ژنیک شهبازیان، دیانا آوانسیان، سهیلا روحانی، زیبا افلاطون (کاپیتان) و اولین آواکیان.
بندانگشتی|260x260پیکسل|تیم ملی بسکتبال زنان ایران در مسابقات قهرمانی آسیا در کره‌جنوبی ١٩٧٤. نشسته از راست: آیلین ملکیان، سهیلا روحانی، ژنیک شهبازیان، پری نقی‌پور، استلا مددیان، مهین کوره‌چیان، زیبا افلاطون و مارو آوانسیان. ایستاده از راست: مهوش طباطبایی، اِولین آواکیان، هوسیک غوکاسیان، شیرالیو (مربی رومانیایی)، وزیر ورزش کره جنوبی، محمود عدل، حسن ذوالفقاری، پروانه بدراصفهانی و فرزانه نوربخش.

این اولین و آخرین حضور ایران در مسابقات قهرمانی آسیا بود. تیم ایران در مرحله گروهی با دو پیروزی برابر ویتنام‌جنوبی و هنگ‌کنگ و یک شکست برابر کره‌جنوبی به دور نهایی راه یافت. در مرحله نهایی با شکست برابر تیم‌های ژاپن، کره‌جنوبی و تایوان به مقام چهارمی آسیا رسید. از بازیکنان این تیم می‌توان از ژنیک شهبازیان، دیانا آوانسیان، سهیلا روحانی، زیبا افلاطون (کاپیتان) و اولین آواکیان نام برد.

 مسابقات آسیایی ۱۹۷۴ - تهران 
تیم ایران با ۴ شکست در این مسابقات به مقام پنجمی رسید. از بازیکنان این تیم می‌توان از سهیلا روحانی نام برد.

 پس از انقلاب 
 مسئله حجاب 
پس از انقلاب ۵۷ تیم ملی بسکتبال بانوان ایران به دلیل حجاب اسلامی اجازه حضور در میدان‌ها بین‌المللی را نداشت. فدراسیون جهانی، بازی با شلوار و استفاده از کلاه را غیرقانونی می‌داند. بر این اساس، آخرین حضور ایران در بازی‌های آسیایی، در دوره پهلوی و در سال ۱۳۵۳ بود. بهمن ۱۳۹۳ فدراسیون جهانی بسکتبال فرصتی دو ساله برای حضور آزمایشی بانوان ایرانی در مسابقات بین‌المللی داد که طولانی شدن تدارک فدراسیون بسکتبال ایران برای شرکت در مسابقات بین‌المللی انتقاداتی را در پی داشته‌است.

 عدم فعالیت بین‌المللی تیم ملی 
تا پیش از سال ۱۳۹۵، آخرین اعزام تیم ملی در سال ۱۳۸۷ صورت گرفت و تیم ملی راهی سوریه شد تا با غلبه بر عراق و دو شکست از لبنان و سوریه به عنوان چهارم غرب آسیا برسد. تیم ملی برای سال‌ها از طرف فدراسیون بسکتبال به ریاست محمود مشحون به هیچ مسابقاتی اعزام نشد و طی این مدت حتی میزبانی ایران در مسابقات غرب آسیا لغو شده و فدراسیون بسکتبال دلیل این امر را حضور مربیان و داوران مرد در تیم‌های خارجی دانسته.

در سال ۱۳۹۵ یک تیم سه نفره با هزینه شخصی به نمایندگی از ایران در رقابت چند جانبه ترکمنستان زیر نظر فدراسیون جهانی شرکت کرد و موفق به کسب پیروزی در مقابل قزاقستان نیز شدند. دلارام وکیلی، سعیده علی، گلاره کاکاون‌پور، سحر نجفی و آزاده معینی از ستارگان زن بسکتبال ایران بودند که با تیم گاز هم به مقام قهرمانی لیگ برتر رسیدند. آنها با سرمربیگری فرانک طیاری عازم عشق آباد شدند.

 مسابقات غرب آسیا ۲۰۱۹ 
تیم ایران پس از قبول کردن مسابقه با حجاب اسلامی توسط فدراسیون بسکتبال توانست در سال ۱۳۹۸ در مسابقات بسکتبال غرب آسیا شرکت کند تا برای اولین بار پس از انقلاب ۱۳۵۷ به صورت رسمی در یک رقابت بین‌المللی شرکت کرده باشد. پیش از این، این مسابقات با حضور دیگر کشورهای اسلامی که بدون حجاب مسابقه می‌دادند برگزار می‌شد. در این مسابقات نیز دیگر کشورهای اسلامی بدون حجاب مسابقه می‌دادند. تیم ایران در این مسابقات با ۲ شکست برابر لبنان و سوریه و دو پیروزی برابر اردن میزبان توانست در بین چهار تیم به مقام سوم و مدال برنز برسد. اعضای تیم ایران در این مسابقات عبارت بودند از: فائزه شهریاری، کیمیا یزدیان طهرانی، دلارام وکیلی، گلشید امیدیان، روژانو محمودی، ادنا عیسائیان، شادی عبدالوند، شیدا شجاعی، عسل پورحیدری و مریم ایزدبین از تهران، مژگان خدادادی از قزوین و معصومه اسماعیل‌زاده از اصفهان، به سرمربی‌گری شایسته متشرعی. ادنا عیسائیان، معصومه اسماعیل‌زاده، دلارام وکیلی و شادی عبدالوند از تاثیرگذارترین بازیکنان ایران در این مسابقات بودند.

 رقابتها 
 بازی‌های المپیک 

سالرتبهبازیبردباخت ۱۹۷۶ تا  ۲۰۲۰حاضر نبود--- ۲۰۲۴مجموع   

 جام‌جهانی بسکتبال زنان 

سالرتبهبازیبردباخت ۱۹۵۳ تا  ۲۰۱۸حاضر نبود--- ۲۰۲۲مجموع   

 جام بسکتبال قهرمانی زنان آسیا 

سالرتبهبازیبردباخت ۱۹۶۵ تا  ۱۹۷۲حاضر نبود--- ۱۹۷۴چهارم۷۳۴ ۱۹۷۶ تا  ۲۰۱۷حاضر نبود--- ۲۰۱۹مجموع۱/۲۷۷۳۴

 بازی‌های آسیایی 

سالرتبهبازیبردباخت ۱۹۷۴پنجم۴۰۴ ۱۹۷۸ تا  ۲۰۱۸حاضر نبود--- ۲۰۲۲ - - - -مجموع۱/۱۱۴۰۴

 بسکتبال قهرمانی غرب آسیا 

سالمکانبازیبردباختپیش از اینحضور نداشت ۲۰۱۹سوم۴۲۲مجموع۴۲۲

دو دوره در سال ۱۳۸۶ و ۱۳۸۷ هم در غرب آسیا شرکت کرده بود. قبل از آن دو دوره مسابقات همبستگی زنان اسلامی هم در ایران شرکت کرده بود.
 ویلیام جونز 
 اولین حضور ۲۰۲۳
 دوستانه 
 ۲۰۲۳ 
 ایران ۷۱ - ۴۵ اردن ۲۱ ژوئیه ۲۰۲۳ اردن https://www.isna.ir/news/1402050302301/چهارمین-برد-پیاپی-زنان-بسکتبال-ایران-مقابل-اردن
 ایران ۵۷ - ۵۴ اردن ۲۲ ژوئیه ۲۰۲۳ اردن همان
 ایران ۶۲ - ۵۵ اردن ۲۴ ژوئیه ۲۰۲۳ اردن همان
 ایران ۵۹ - ۵۸ اردن ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۳ اردن همان

 ترکیب کنونی 
 دلارام وکیلی 
 ناهیده اسدی 
 مهلا عابدی 
 شیدا شجاعی 
 کیمیا یزدیان طهرانی 
 نگین رسولی‌پور 
 رکسانا برهمن 
 غزل زمانی 
 فرناز خدامرادی 
 فائزه شهریاری 
 مهسا کرانی 
 آیدا گل‌محمدی
 النی کاپوچیانی (سرمربی)

 ترکیب پیشین 
بازیکنان دعوت شده به اردوی آماده‌سازی تیم ملی بسکتبال بانوان ایران جهت حضور در رقابت‌های قهرمانی بانوان غرب آسیا در لبنان:

شمارهنام بازیکننقشقد۱ فائزه شهریاریPG۱۷۵۲ آنیتا فتح الهی۳ دلارام وکیلی PF۱۸۵۴ کیمیا یزدیان طهرانی SF۱۸۰۵ گلشید امیدیانC۱۹۱۶ شادی عبدالوندPG۱۷۲۷ آتنا جعفرزاده۸ نرگس اشرفی۹ نگین رسولی‌پورPF۱۷۵۱۰ شیدا شجاعی SG۱۱ آیدا گل محمدیC۱۹۴۱۲ زینب غفاری۱۳ آناهیس خداوردیانPG۱۶۹۱۴ مهلا عابدی۱۵ ناهیده اسدی۱۶ ایلناز مظهری۱۷ غزل محسنی
پستنامسرمربی ندا عسگرنیاآنالیزور مژگان خدادادیسرپرست بلقیس عادلیمدیر فریده هادوی

 اسامی بازیکنان تیم ملی بسکتبال سه نفره 
دعوت شدگان به اردوی آماده‌سازی تیم ملی بسکتبال سه نفره بانوان جهت حضور در بازی‌های همبستگی اسلامی ۲۰۲۱ عبارت است از:
شمارهنام بازیکنباشگاه۱آناهیس خداوردیانشیمیدُر قم۲شادی عبدالوندشیمیدُر قم۳ناهیده اسدیشهرداری گرگان۴فاطمه آقازادگانشورا و شهرداری قزوین۵نگین رسولی‌پوربهمن تهران۶کیمیا یزدیان طهرانیشهرداری گرگان۷زینب غفاریشورا و شهرداری قزوین۸آیدا گل‌محمدیتیروژ کردستان۹غزل محسنیاکسون
سرمربی:افسانه حسن نایبیمربی:شادی عادلیسرپرست:صنم کوهی

 جستارهای وابسته 
 لیگ برتر بسکتبال مردان ایران
 لیگ بسکتبال زنان ایران
 تیم ملی بسکتبال مردان ایران
 فدراسیون بسکتبال ایران

 منابع 

ایران
رده:تیم‌های ملی ورزشی زنان ایران
رده:مقاله‌های خرد ورزش ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۷۴ (میلادی) در ایران