شبکه (فیلم ۱۹۷۶)

شبکه  فیلمی کمدی-درام به نویسندگی پدی چایفسکی و کارگردانی سیدنی لومت محصول سال ۱۹۷۶ است. فیلم نامزد ٩ جایزهٔ اسکار بود که ۴ جایزهٔ را در بخش‌های بهترین بازیگر نقش اول مرد، بهترین بازیگر نقش اول زن، بهترین بازیگر نقش مکمل زن، و بهترین نویسندگی را ازآن خود کرد. بیاتریس استرایت برندهٔ جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن در این فیلم، تنها ۵ دقیقه و دو ثانیه در فیلم حضور داشت که کوتاه‌ترین نقش برنده اسکار بوده‌است.Stone, Jay. "Oscar by the Numbers" (February 2014)

 خلاصه داستان 
در سپتامبر ۱۹۷۵، هاوارد بیل، گوینده باسابقه برنامه خبری شبانه شبکه‌ی UBS، از دوست خود و رئیس بخش خبر، مکس شوماخر، می‌شنود که به دلیل کاهش شدید بینندگان، تنها دو هفته دیگر بر روی آنتن خواهد بود. شب بعد، بیل در پخش زنده اعلام می‌کند که قصد دارد سه‌شنبه آینده در جریان خبر بعدی خودکشی کند. مدیران شبکه می‌کوشند فوراً او را اخراج کنند، اما شوماخر مداخله می‌کند تا بتواند برایش پایانی محترمانه فراهم کند. بیل وعده می‌دهد که بابت رفتار خود عذرخواهی کند، اما در برنامه بعدی به جای آن، روی آنتن زنده درباره بی‌معنایی زندگی فریاد می‌زند و آن را «مزخرف» می‌خواند.

این رفتار غیرمنتظره باعث افزایش ناگهانی بینندگان می‌شود و برخلاف میل شوماخر، مدیران شبکه تصمیم می‌گیرند از این وضعیت به‌عنوان فرصتی تجاری استفاده کنند. وقتی میزان تماشاگران به اوج می‌رسد، دیانا کریستینسن، مدیر برنامه‌ریزی شبکه، به شوماخر پیشنهاد می‌دهد با همکاری هم برنامه بیل را گسترش دهند. شوماخر همکاری حرفه‌ای را رد می‌کند اما به رابطه عاشقانه‌ای با او تن می‌دهد.

وقتی شوماخر تصمیم می‌گیرد قالب هیجانی برنامه بیل را متوقف کند، کریستینسن رئیس خود، فرانک هکت، را قانع می‌کند که برنامه خبری را به بخش سرگرمی منتقل کند تا او بتواند کنترل آن را به دست گیرد. هکت با تهدید، مدیران را وادار می‌کند شوماخر را برکنار کنند. در یکی از برنامه‌ها، بیل در نطقی پرشور مردم آمریکا را تحریک می‌کند تا از پنجره‌ها فریاد بزنند:
«من از خشم لبریزم و دیگه تحملش رو ندارم!»

بیل به زودی برنامه‌ای تازه با عنوان نمایش هاوارد بیل به‌دست می‌آورد و به‌عنوان «پیامبر دیوانه امواج» شهرت پیدا می‌کند. تماشاگران در استودیو با شعار معروف او هم‌صدا می‌شوند و برنامه به پربیننده‌ترین برنامه تلویزیونی کشور تبدیل می‌شود. در همین زمان، رابطه عاشقانه شوماخر و کریستینسن رو به سردی می‌رود، اما مدتی بعد دوباره به هم نزدیک می‌شوند و شوماخر پس از ۲۵ سال زندگی مشترک از همسرش جدا می‌شود.

کریستینسن برای یافتن موفقیتی تازه، با گروه تروریستی موسوم به ارتش رهایی‌بخش اکومنیکال قراردادی می‌بندد تا سریالی مستند-داستانی با عنوان ساعت مائو تسه‌تونگ تولید کند؛ گروه تروریستی نیز در ازای آن فیلم‌های انحصاری فعالیت‌های خود را در اختیار شبکه می‌گذارد.

در همین زمان، بیل متوجه می‌شود که شرکت مادر UBS، یعنی شرکت ارتباطات آمریکا (CCA)، قرار است توسط یک کنسرسیوم سعودی خریداری شود. او از بینندگان می‌خواهد به کاخ سفید فشار بیاورند تا از این معامله جلوگیری کند. این اقدام شبکه را دچار بحران می‌کند، زیرا ادامه فعالیت آن وابسته به انجام همین ادغام مالی است. رئیس CCA، آرتور جنسن، با بیل دیدار می‌کند و در سخنرانی‌ای طولانی، از ماهیت جهانی اقتصاد و توهم مرزهای ملی سخن می‌گوید. جنسن در نهایت بیل را قانع می‌کند تا پیام تازه‌ای در حمایت از منافع او و شرکتش تبلیغ کند.

شیفتگی بیمارگونه کریستینسن به کار و پوچی درونی‌اش باعث می‌شود شوماخر او را ترک کند و هشدار دهد که این مسیر به نابودی او خواهد انجامید. سخنان تازه بیل درباره «غیرانسانی شدن جامعه» برای بینندگان افسرده‌کننده است و میزان تماشاگران افت می‌کند، اما جنسن اجازه نمی‌دهد او از آنتن کنار گذاشته شود. در نهایت، برای نجات آمار تماشاگران، کریستینسن، هکت و دیگر مدیران تصمیم می‌گیرند با همان گروه تروریستی قرارداد ببندند تا بیل را در پخش زنده به قتل برسانند.

ترور با موفقیت انجام می‌شود و برنامه نمایش هاوارد بیل به پایان می‌رسد. صدای راوی در پایان می‌گوید:
«این بود داستان هاوارد بیل: نخستین مردی که به‌خاطر پایین بودن آمار بینندگانش کشته شد.»

 بازیگران 
 فی داناوی در نقش دیانا کریستنسن؛ مدیر برنامه ریزی و تولید برنامه سرگرمی شبکه؛ جاه طلب و بی احساس که از بیل برای بالا بردن بینندگان سو استفاده میکنند.
 ویلیام هولدن در نقش مکس شوماخر رئیس بخش اخبار UBC و دوست قدیمی بیل؛ بعدها درگیر رابطه عاشقانه دیانا می‌شود.
 پیتر فینچ در نقش هاوارد بیل؛ مجری گوینده خبر که دچار فروپاشی روانی می‌شود ؛ در انتخاب برای نقش هاوارد بیل ابتدا هنری فوندا، جیمز استوارت و پل نیومن را در نظر بود، اما در نهایت پیتر فینچ برای این نقش انتخاب شد. فینچ با لهجه‌ای استرالیایی نگران اصالت صدایش بود، اما با تمرین و ضبط برنامه‌های خبری آمریکایی توانست نظر عوامل را جلب کند.
 رابرت دووال در نقش فرانک هکت، مدیر اجرایی ارشد شبکه UBC که برای سود و نفوذ بیشتر خطوط اخلاقی را نادیده می‌گیرد.
 ند بیتی د نقش آرتور جنسن؛ رئیس شرکت مادر شبکه یعنی شرکت ارتباطات آمریکا (CCA) نماد سرمایه داری بی رحم و قدرت رسانه ای جهان
 بیاتریس استرایت در‌ نقش لوئیز شوماخر؛ همسر مک شوماخر که پس از خیانت شوهرش با دیانا از او جدا می‌شود.
 ویسلی دیود در نقش  نلسون چنی؛ مدیر اجرایی شبکه UBS

 ایده فیلمنامه 
ایده اصلی فیلم از ذهن پدی چایفسکی شکل گرفت و بسیاری از منتقدان آن را الهام‌گرفته از فضای تلویزیون دهه ۱۹۷۰ و رسوایی‌های رسانه‌ای آن دوران می‌دانند. دو سال پیش از نگارش فیلم، در سال ۱۹۷۴، خبرنگار تلویزیونی «کریستین چاباک» در فلوریدا، در جریان پخش زنده، خودکشی کرد؛ حادثه‌ای که نخستین خودکشی زنده در تاریخ تلویزیون بود.

گرچه برخی منابع این واقعه را الهام‌بخش فیلم دانسته‌اند، اما شواهد مستقیم از آن در یادداشت‌های چایفسکی دیده نمی‌شود و تنها بعدها، در نسخه‌ای اولیه از فیلمنامه، اشاره‌ای کوتاه به «دختری در فلوریدا» وجود داشت که در نهایت حذف شد. خود سیدنی لومت نیز تأکید کرده بود که شخصیت اصلی فیلم، «هاوارد بیل»، بر اساس هیچ فرد واقعی ساخته نشده است.

چایفسکی پیش از نگارش فیلمنامه، از دفاتر شبکه‌های تلویزیونی بازدید کرد و از این نکته شگفت‌زده شد که بسیاری از مدیران تلویزیون، برنامه‌هایی را که تولید می‌کردند، خود تماشا نمی‌کردند. او این وضعیت را نمادی از بحران اخلاقی و فرهنگی رسانه‌ها دانست.

چایفسکی فیلمنامه را در دوران رسوایی واترگیت و جنگ ویتنام نوشت؛ زمانی که احساس می‌کرد خشم عمومی آمریکا در قالب برنامه‌های خبری و سرگرمی منعکس می‌شود. در ابتدا قصد ساخت کمدی داشت، اما در جریان نگارش، لحن داستان به یک طنز سیاه درباره فروپاشی مرز میان حقیقت و نمایش در رسانه تبدیل شد.

 پانویس 

 منابع 


 پیوند به بیرون 





رده:زنای محصنه در فیلم‌ها
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی سیدنی لومت
رده:فیلم‌ها درباره اهالی تلویزیون
رده:فیلم‌ها درباره تلویزیون
رده:فیلم‌ها درباره روزنامه‌نگاران
رده:فیلم‌های ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌های برنده اسکار بهترین بازیگر نقش اول زن
رده:فیلم‌های برنده اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
رده:فیلم‌های برنده اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل زن
رده:فیلم‌های برنده جایزه بفتا
رده:فیلم‌های برنده جایزه کارگردانی گلدن گلوب
رده:فیلم‌های برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن فیلم درام
رده:فیلم‌های برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام
رده:فیلم‌های دارای جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اوریژینال
رده:فیلم‌های طنز ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌های کمدی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی سیاه آمریکایی
رده:فیلم‌های کمدی-درام ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های کمدی-درام دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های مترو گلدوین میر
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در نیویورک سیتی
رده:فیلم‌های یونایتد آرتیستس
رده:گنجینه ملی فیلم آمریکا
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در تورنتو
رده:فیلم‌های درباره کسب و کار آمریکایی
رده:فیلم‌های درباره اهالی کسب و کار