هشت‌هزارمتری‌ها

اصطلاح هشت‌هزارمتری‌ها  به چهارده کوه مستقل روی زمین گفته می‌شود که ارتفاعشان از سطح دریا به بیش از ۸٬۰۰۰ متر می‌رسد. این کوه‌ها همگی در رشته‌کوه‌های هیمالیا و قراقروم در قارهٔ آسیا قرار دارند.

 فهرست هشت‌هزارمتری‌ها 
فهرست ۱۴ کوه هشت‌هزارمتری به ترتیب ارتفاع و اطلاعات مربوط به فتح آنها در جدول زیر آمده است:Geographical facts and first ascents information of the Main 8000ers http://www.8000ers.com/cms/en/8000ers-mainmenu-205.htmlJuralski, Eberhard. Complete ascent - fatalities statistics of all 14 main 8000ers. Statistics through 16 June 2008.

قلّهارتفاع(متر)موقعیتتاریخ نخستین صعودنخستین صعودکنندگاننخستین صعود زمستانینخستین صعودکنندگان زمستانیشمار صعودهاhttps://www.mountainiq.com/guides/eight-thousanders/

Updated: May 5, 2023مرگ‌هانرخ مرگاورست۸۸۴۸ ۲۹ مه ۱۹۵۳ ۱۷ فوریه ۱۹۸۰89502953.3%کی۲۸۶۱۱ http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-28500721 K2 lies in Pakistan, near the northern border with China.Pakistan-China border agreementK2, China/PakistanK2: Some background and HistoryEncyclopædia BritannicaK2 ۳۱ ژوئیه ۱۹۵۴ ۱۶ ژانویه ۲۰۲۱          3678423%کانگچنجونگا۸۵۸۶ https://www.theguardian.com/world/2000/jul/13/lukeharding۲۵ مه ۱۹۵۵۱۱ ژانویه ۱۹۸۶3004515%لهوتسه۸۵۱۶ ۱۸ مه ۱۹۵۶۳۱ دسامبر ۱۹۸۸700182.6%ماکالو۸۴۸۵۱۵ مه ۱۹۵۵۹ فوریه ۲۰۰۹4104110%چو ایو۸۲۰۱ ۱۹ اکتبر ۱۹۵۴۱۲ فوریه ۱۹۸۵3681501.3%دهالاگیری۸۱۶۷ ۱۳ مه ۱۹۶۰۲۱ ژانویه ۱۹۸۵5407313.5%ماناسلو۸۱۶۳ ۹ مه ۱۹۵۶۱۲ ژانویه ۱۹۸۴6508112.5%نانگا پاربات۸۱۲۶ ۳ ژوئیه ۱۹۵۳۲۶ فوریه ۲۰۱۶4008321%آناپورنا۸۰۹۱ ۳ ژوئن ۱۹۵۰۳ فوریه ۱۹۸۷2617127%گاشربروم ۱۸۰۸۰ ۵ ژوئیه ۱۹۵۸۹ مارس ۲۰۱۲350349.7%برود پیک۸۰۵۱ ۹ ژوئن ۱۹۵۷۵ مارس ۲۰۱۳406348.4%گاشربروم ۲۸۰۳۵ ۷ ژوئیه ۱۹۵۶۲ فوریه ۲۰۱۱1000232.3%شیشاپانگما۸۰۲۷ ۲ مه ۱۹۶۴ Doji۱۴ ژانویه ۲۰۰۵350319%

 صعودها 
بندانگشتی|رینولد مسنر؛ نخستین کوهنوردی که موفق شد همه ۱۴ قله بالای هشت‌هزار متر را فتح کند.
بندانگشتی|عظیم قیچی‌ساز؛ نخستین کوهنورد ایرانی که به جمع فاتحان هشت‌هزارمتری‌ها پیوست. همه صعودهای وی بدون استفاده از کپسول اکسیژن و شرپا انجام گرفته‌اند.
نخستین تلاش ثبت‌شده برای فتح یک هشت‌هزارمتری به سال ۱۸۹۵ میلادی باز می‌گردد که آلبرت اف. مامری و جی. نورمن کولی صعود خود به نانگا پاربات را آغاز نمودند اما مرگ مامری و دو گرکای همراهش بر اثر سقوط بهمن، این تلاش را نافرجام گذاشت. نخستین صعود موفقیت‌آمیز ثبت‌شده به یک هشت‌هزارمتری به تاریخ ۳ ژوئن سال ۱۹۵۰ باز می‌گردد که موریس هرزوگ و لویی لاشنال موفق به فتح قلهٔ آناپورنا شدند.
نخستین کوهنوردی که موفق به صعود به تمامی ۱۴ هشت‌هزارمتری شد، رینولد مسنر ایتالیایی بود که آخرین قلّه را در تاریخ ۱۶ اکتبر سال ۱۹۸۶ فتح نمود. یک سال بعد در ۱۹۸۷، یرزی کوکوچکای لهستانی موفق به تکرار این موفقیت شد. با این وجود، مسنر هر ۱۴ قله را بدون استفاده از کپسول کمکی اکسیژن فتح کرده بود و ۹ سال طول کشید تا کوهنورد دیگری به نام ارهارد لورتان در سال ۱۹۹۵ بدون بهره‌گیری از کپسول اکسیژن موفق به فتح ۱۴ قلهٔ هشت‌هزارمتری شود. همچنین پورپا تاشی نپالی رکورددار فتح ۱۴ قله با ۲۶ صعود در خلال سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۱ است و پس از او، خوانیتو اویارزابال با ۲۵ صعود در فاصلهٔ سال‌های ۱۹۸۵ تا ۲۰۱۱ در جایگاه دوم قرار دارد.

ایتالیا با ۵ کوهنورد، شمار بیشترین صعود به تمامی هشت‌هزارمتری‌ها را دارد و پس از آن کره جنوبی با ۴ کوهنورد و قزاقستان، لهستان و اسپانیا با ۳ کوهنورد قرار گرفته‌اند. نخستین زنی که مدعی صعود به هر ۱۴ قله شد اوه اون سان کره‌ای بود که بنا بر ادعای او، آناپورنا آخرین قلّه‌ای بود که وی در تاریخ ۲۷ آوریل سال ۲۰۱۰ فتح کرد. اما صحّت این ادعا مورد تردید گروه‌های مختلف قرار گرفت و حتی فدراسیون کوه‌نوردی کرهٔ جنوبی نیز اعلام کرد که ادعای فتح قلهٔ کانگچنجونگا توسط او در سال ۲۰۰۹ نامحتمل است. همچنین ادورن پاسابان، کوهنورد رقیب او نیز این صعود را پیشتر مورد تردید قرار داده بود و در نهایت در سال ۲۰۱۰ نام ادورن پاسابان به عنوان نخستین کوهنورد زنی که موفق به صعود به هر ۱۴ قلهٔ هشت‌هزارمتری شده بود اعلام شد.
همچنین در اوت ۲۰۱۱، گرلینده کالتنبرونر اتریشی نخستین زنی شد که هر ۱۴ قلهٔ هشت‌هزارمتری را بدون استفاده از کپسول اکسیژن فتح کرد. 
عظیم قیچی‌ساز تنها هیمالیانورد ایرانی است که توانسته به همه چهارده قله بالای هشت‌هزارمتری صعود کند. همه صعودهای وی بدون استفاده از کپسول اکسیژن و شرپا انجام گرفت. افسانه حسامی‌فرد  نخستین بانوی ایرانیست که توانست در سال‌های ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ تمام ۱۴ قله را فتح نماید.

 فاتحان همه ۱۴ قله هشت‌هزارمتری 
فهرست کوهنوردانی که همه ۱۴ قلهٔ بالای هشت هزار متر را فتح کرده‌اند در جدول زیر آمده‌است. کوهنوردانی که همه ۱۴ قله را بدون استفاده از کپسول اکسیژن فتح کرده‌اند در ستون دوم مشخص شده‌اند.

 به ترتیبزمانبدون استفاده ازکپسول اکسیژن(به ترتیب)نامسال‌هاسال تولدسنملیت۱۱رینولد مسنر۱۹۷۰–۱۹۸۶۱۹۴۴۴۲ ایتالیایی۲یرزی کوکوچکا۱۹۷۹–۱۹۸۷۱۹۴۸ ۳۹ لهستانی۳۲ارهارد لورتان۱۹۸۲–۱۹۹۵۱۹۵۹ ۳۶ سوئیسی۴Carlos Carsolio required emergency oxygen on his descent from Makalu in 1988.کارلوس کارسولیو۱۹۸۵–۱۹۹۶۱۹۶۲ ۳۳ مکزیکی۵کریستف ویلیچکی۱۹۸۰–۱۹۹۶۱۹۵۰ ۴۶ لهستانی۶۳خوانیتو اویارزابال۱۹۸۵–۱۹۹۹۱۹۵۶ ۴۳ اسپانیایی۷سرجیو مارتینی۱۹۸۳–۲۰۰۰ ۱۹۴۹ ۵۱ ایتالیایی۸ پارک یانگ سوک۱۹۹۳–۲۰۰۱۱۹۶۳۳۸ کره‌ای۹هونگ-گیل اوم۱۹۸۸–۲۰۰۱۱۹۶۰ ۴۰ کره‌ای۱۰۴آلبرتو اینوراتگی۱۹۹۱–۲۰۰۲ ۱۹۶۸ ۳۳ اسپانیایی۱۱وانگ-یونگ هان۱۹۹۴–۲۰۰۳۱۹۶۶۳۷ کره‌ای۱۲۵اد ویستورز۱۹۸۹–۲۰۰۵۱۹۵۹۴۶ آمریکایی۱۳۶سیلویو موندینلی۱۹۹۳–۲۰۰۷۱۹۵۸۴۹ ایتالیایی۱۴۷ایوان والجو۱۹۹۷–۲۰۰۸۱۹۵۹۴۹ اکوادوری۱۵۸دنیس اوروبکو۲۰۰۰–۲۰۰۹۱۹۷۳۳۵ قزاقستانی۱۶رالف دوجموویتس۱۹۹۰–۲۰۰۹۱۹۶۱۴۷ آلمانی۱۷۹ویکا گوستاوسون۱۹۹۳–۲۰۰۹۱۹۶۸۴۱ فنلاندی۱۸اندرو لاک۱۹۹۳–۲۰۰۹۱۹۶۱۴۸ استرالیایی۱۹۱۰ژوآئو گارسیا۱۹۹۳–۲۰۱۰۱۹۶۷۴۳ پرتقالی۲۰پیوتر پوسترنیک۱۹۹۰–۲۰۱۰۱۹۵۱۵۸ لهستانی۲۱ادورن پاسابان۲۰۰۱–۲۰۱۰۱۹۷۳۳۶ اسپانیایی۲۲آبل بلانک۱۹۹۲–۲۰۱۱۱۹۵۴۵۶ ایتالیایی۲۳مینگما شرپا۲۰۰۰–۲۰۱۱۱۹۷۸۳۳ نپالی۲۴۱۱گرلینده کالتنبرونر۱۹۹۸–۲۰۱۱۱۹۷۰۴۰ اتریشی۲۵واسیلی پیوتسوف۲۰۰۱–۲۰۱۱۱۹۷۵۳۶ قزاقستانی۲۶۱۲مقصود ژومایو۲۰۰۱–۲۰۱۱۱۹۷۷۳۴ قزاقستانی۲۷جائه-سو کیم۲۰۰۰–۲۰۱۱۱۹۶۱۵۰ کره‌ای۲۸۱۳ماریو پانزری۱۹۸۸–۲۰۱۲۱۹۶۴۴۸ ایتالیایی۲۹هیروتاکا تاکئوچی۱۹۹۵–۲۰۱۲۱۹۷۱۴۱ ژاپنی۳۰چهانگ داوا شرپا۲۰۰۱–۲۰۱۳۱۹۸۲۳۰ نپالی۳۱۱۴کیم چانگ-هو۲۰۰۵–۲۰۱۳۱۹۷۰۴۳ کره‌ای۳۲جورج اگوچیگال۲۰۰۲–۲۰۱۴۱۹۶۸۴۵ اسپانیایی۳۳۱۵رادک جاروش۱۹۹۸–۲۰۱۴۱۹۶۴۵۰ چکی۳۴/۳۵۱۶/۱۷نیوس مروی۱۹۹۸–۲۰۱۷۱۹۶۱۵۵ ایتالیایی۳۴/۳۵۱۶/۱۷رومانو بنت۱۹۹۸–۲۰۱۷۱۹۶۲۵۵ ایتالیایی۳۶پیتر هامور۱۹۹۸–۲۰۱۷۱۹۶۴۵۲ اسلواکیایی۳۷۱۸عظیم قیچی‌ساز۲۰۰۸–۲۰۱۷۱۹۸۱38 ایرانی38فران لاتوره1999–2017 197046 اسپانیایی3919اسکار کادیاک1984–2017 195264 اسپانیایی40کیم می‌گون2000–2018 197345 کره‌ای41سانو شرپا2006–2019 197544 نپالی42نیرمال پورجا2014–2019 198336بریتانیایی43مینگما گیابو شرپا2010–2019 198930 نپالی44کیم هونگ بین2006-2021 196457 کره‌ای45نیما گیالزن شرپا2004-2022 198537 نپالی46دونگ هنگ خوان2015–2023 198142 چینی ها47کریستین هاریلا2021–2023 198637 نروژی48سوفی لاوود2012-2023 196855 سوئیسی /  فرانسوی /  کانادایی49تانچ فندیک2001-2023 197251 ترکیه ای50تنجن لاما شرپا2016–2023 35  نپالی51گلجه شرپا2017–2023 1992 30 نپالی۷۵افسانه حسامی‌فرد۲۰۲۱–۲۰۲۵۱۹۷۶۴۹ ایرانی

 بانوان فاتح همه قلل هشت هزار متری ها 
فهرست بانوان کوهنوردی که همه ۱۴ قلهٔ بالای هشت هزار متری را فتح کرده‌اند در جدول زیر آمده‌است.

 ردیفنامسال‌هاسال تولدسنملیت۱ادورن پاسابان۲۰۰۱–۲۰۱۰۱۹۷۳۳۶ اسپانیایی۲گرلینده کالتنبرونر۱۹۹۸–۲۰۱۱۱۹۷۰۴۰ اتریشی۳نیوس مروی۱۹۹۸–۲۰۱۷۱۹۶۱۵۵ ایتالیایی۴کریستین هاریلا۲۰۲۱–۲۰۲۳۱۹۸۶۳۷ نروژی۵تریسی متکالف۲۰۱۶–۲۰۲۴۵۰ آمریکایی۶اوتا ابراهیمی۲۰۲۵-۲۰۱۷ ۱۹۸۳ ۴۲ کوزوو۷افسانه حسامی‌فرد۲۰۲۱–۲۰۲۵۱۹۷۶۴۹ ایرانی

 نگارخانه 

 پانویس 

 منابع 


رده:فهرست‌های کوه‌ها
رده:قله‌چینی
رده:کوهنوردی
رده:کوه‌نام‌ها
رده:کوه‌های هشت‌هزارمتری
رده:کوه‌های هیمالیا