بی‌اختیاری ادرار

بی‌اختیاری ادرار، که همچنین به آن ادرار غیرارادی گفته می‌شود، هرگونه نشت کنترل‌نشده ادرار است. این یک مشکل شایع و ناراحت‌کننده است که می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر کیفیت زندگی داشته باشد. بی‌اختیاری ادرار در زنان مسن شایع است و به عنوان یک مسئله مهم در مراقبت‌های سلامت سالمندان شناخته شده است. اصطلاح ادرار شبانه اغلب برای اشاره به بی‌اختیاری ادرار در درجه اول در کودکان، مانند شب‌ادراری (خیس کردن رختخواب) استفاده می‌شود. بی‌اختیاری ادرار نمونه‌ای از یک بیماری انگ‌زده است که موانعی را برای مدیریت موفقیت‌آمیز ایجاد می‌کند و مشکل را بدتر می‌کند. افراد ممکن است از درخواست کمک پزشکی خجالت بکشند و سعی کنند این علامت را به صورت پنهانی از دیگران مدیریت کنند.

جراحی لگن، بارداری، زایمان، اختلال نقص توجه و یائسگی از عوامل خطر اصلی هستند. بی‌اختیاری ادرار اغلب نتیجه یک بیماری زمینه‌ای است اما به پزشکان گزارش نمی‌شود. چهار نوع اصلی بی‌اختیاری وجود دارد:
 بی‌اختیاری فوریتی ناشی از مثانه بیش‌فعال
 بی‌اختیاری استرسی به دلیل «عملکرد ضعیف عضله اسفنکتر اورترال (نقص اسفنکتر داخلی) یا به دلیل هایپرموبیلیتی گردن مثانه یا مجرای ادرار»
 بی‌اختیاری سرریزی ادرار به دلیل ضعف در انقباض مثانه یا انسداد مجرای ادرار
 بی‌اختیاری مختلط همراه با ویژگی‌های انواع دیگر

درمان‌ها شامل رفتاردرمانی، تمرین عضلات کف لگن، تمرینات مثانه، دارودرمانی، جراحی و تحریک الکتریکی است. درمان‌هایی که شامل رفتاردرمانی می‌شوند، احتمال بیشتری برای بهبود یا درمان بی‌اختیاری استرسی، فوریتی و مختلط دارند، در حالی که شواهد محدودی برای اثبات مزیت هورمون‌ها و عوامل حجم‌دهنده پری‌اورترال وجود دارد. عوارض و بی‌خطری طولانی‌مدت این درمان‌ها متفاوت است.

 علل 
بی‌اختیاری ادرار می‌تواند ناشی از علل اورولوژیک و غیر اورولوژیک باشد. علل اورولوژیک را می‌توان به دو دسته اختلال عملکرد مثانه یا نارسایی اسفنکتر اورترال طبقه‌بندی کرد و ممکن است شامل بیش‌فعالی عضله دترسور ، کمپلیانس ضعیف مثانه، هایپرموبیلیتی اورترال یا نقص ذاتی اسفنکتر داخلی باشد. علل غیر اورولوژیک ممکن است شامل عفونت، دارو یا مواد مخدر، عوامل روان‌شناختی، پلی‌آوری، هیدروسفالی، احتباس مدفوع و محدودیت حرکتی باشد. عللی که منجر به بی‌اختیاری ادرار می‌شوند، معمولاً مختص هر جنسیت هستند، بااین‌حال، برخی از علل بین مردان و زنان مشترک است.

 زنان 
alt=Pelvic floor muscles in women|thumb|upright=1.5| عضلات کف لگن در زنان
شایع‌ترین انواع بی‌اختیاری ادرار در زنان، بی‌اختیاری ادراری استرسیو بی‌اختیاری ادراری فوریتی است. زنانی که نشانه‌های هر دو را دارند، گفته می‌شود که بی‌اختیاری ادراری «مختلط» دارند. پس‌از یائسگی، تولید استروژن کاهش می‌یابد و در برخی از زنان، بافت اورترال دچار آتروفی شده، ضعیف‌تر و نازک‌تر می‌شود که احتمالاً در ایجاد بی‌اختیاری ادرار نقش دارد.

بی‌اختیاری ادراری استرسی در زنان بیشتر به دلیل از دست دادن حمایت از مجرای ادرار ایجاد می‌شود که معمولاً نتیجه آسیب به ساختارهای حمایتی لگن در اثر بارداری، زایمان، چاقی، سن و موارد دیگر است. حدود ۳۳٪ از کل زنان پس‌از زایمان دچار بی‌اختیاری ادرار می‌شوند و زنانی که به‌صورت واژینال زایمان می‌کنند، تقریباً دو برابر زنانی که از طریق سزارین زایمان می‌کنند، دچار بی‌اختیاری ادرار می‌شوند. بی‌اختیاری ادراری استرسی با نشت مقادیر کمی از ادرار هنگام فعالیت‌هایی که فشار شکمی را افزایش می‌دهند، مانند سرفه، عطسه، خندیدن و بلند کردن اجسام، تشخیص داده می‌شود. این اتفاق زمانی می‌افتد که اسفنکتر اورترال به دلیل آسیب در خود اسفنکتر یا بافت اطراف آن نمی‌تواند به‌طور کامل بسته شود. ورزش‌های سنگین و پُرفشار نیز می‌توانند باعث بروز بی‌اختیاری ادراری ورزشی شوند. بی‌اختیاری ادراری فوریتی، ناشی از انقباضات مهار نشده عضله دترسور است، این وضعیت به سندرم مثانه بیش‌فعال معروف است. این نوع بی‌اختیاری ادرار در زنان مسن شایع‌تر است. ویژگی آن نشت حجم زیادی از ادرار است که با هشدار ناکافی همراه بوده و به فرد فرصت نمی‌دهد به موقع به دستشویی برسد.

 مردان 
alt=prostatic urethra|thumb|upright=1.5| پروستات که مجرای ادرار از آن عبور می‌کند (مجرای ادراری پروستاتیک)
بی‌اختیاری فوریتی شایع‌ترین نوع بی‌اختیاری در مردان است. مشابه زنان، نشت ادرار پس‌از احساس بسیار شدید نیاز به دفع ادرار رخ می‌دهد و فرد زمان کافی برای رسیدن به دستشویی را پیدا نمی‌کند، وضعیتی که به آن سندرم مثانه بیش‌فعال گفته می‌شود. در مردان، این عارضه معمولاً با هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات (بزرگ شدن پروستات) همراه است که باعث انسداد خروجی مثانه، اختلال در عملکرد عضله دترسور (عضله مثانه) و در نهایت ایجاد سندرم مثانه بیش‌فعال و بی‌اختیاری مرتبط با آن می‌شود.

بی‌اختیاری ادراری استرسی، نوع شایع دیگری از بی‌اختیاری در مردان است و بیشتر پس‌از جراحی پروستات اتفاق می‌افتد. پروستاتکتومی، رزکسیون پروستات ترنس‌اورترال، براکی‌تراپی پروستات و رادیوتراپی همگی می‌توانند به اسفنکتر اورترال و بافت اطراف آن آسیب برسانند و باعث ناتوانی آن شوند. اسفنکتر اورترالناکارآمد نمی‌تواند حین فعالیت‌هایی که فشار داخل شکمی را افزایش می‌دهند، مانند سرفه، عطسه یا خنده، از نشت ادرار از مثانه پیشگیری کند. معمولا بی‌اختیاری ادرار طی ۶ تا ۱۲ ماه پس‌از جراحی پروستات و بدون هیچ مداخله خاصی بهبود می‌یابد و تنها ۵ تا ۱۰ درصد از افراد نشانه‌های پایدار را گزارش می‌دهند.

 هر دو 
 سن یک عامل خطر است که شدت و شیوع UI را افزایش می‌دهد
 و هم پلی‌آوری (تولید بیش از حد ادرار) که به نوبه خود، شایع‌ترین علل آن عبارتند از: دیابت شیرین کنترل‌نشده، پلی‌دیپسی اولیه (نوشیدن بیش از حد مایعات)، دیابت بی‌مزه مرکزی و دیابت بی‌مزه نفروژنیک. پلی‌آوری عموماً باعث فوریت و تکرر ادرار می‌شود، اما لزوماً منجر به بی‌اختیاری ادرار نمی‌گردد.
 اختلالات نوروژنیک مانند مالتیپل اسکلروزیس، اسپینا بیفیدا، بیماری پارکینسون، سکته مغزی و آسیب طناب نخاعی همگی می‌توانند در عملکرد عصبی مثانه اختلال ایجاد کنند. این امر می‌تواند منجر به اختلال عملکرد نوروژنیک مثانه و سندرم مثانه بیش فعال شود.
 بااین‌حال، همان‌طور که در بالا ذکر شد، اتیولوژی این امر معمولاً میان زنان و مردان متفاوت است.
 دیگر عوامل خطر پیشنهادی شامل سیگار کشیدن، مصرف کافئین و افسردگی است.

 مکانیسم 
 بزرگسالان 
بدن، ادرار - آب و مواد زائد دفع‌شده توسط کلیه‌ها - را در مثانه، عضوی شبیه به یک بادکنک، ذخیره می‌کند. مثانه به مجرای ادرار متصل است، لوله‌ای که ادرار از طریق آن از بدن خارج می‌شود.

کنترل ادرار و دفع ادرار مستلزم تعادل میان بسته شدن مجرای ادرار و فعالیت عضله دترسور (عضله مثانه) است. حین ادرار کردن، عضلات دتروسور در دیواره مثانه منقبض می‌شوند و ادرار را از مثانه خارج کرده و به مجرای ادرار می‌ریزند. در عین حال، عضلات اسفنکتر اطراف مجرای ادرار شل می‌شوند و اجازه می‌دهند ادرار از بدن خارج شود. اسفنکتر اورترال، حلقه عضلانی است که خروجی مثانه را می‌بندد و از خروج ادرار از بدن پیشگیری می‌کند. فشار اورترال معمولاً از فشار مثانه بیشتر است و در نتیجه ادرار در مثانه باقی می‌ماند و کنترل ادرار حفظ می‌شود. مجرای ادرار توسط عضلات و بافت کف لگن پشتیبانی می‌شود و به آن اجازه می‌دهد محکم بسته شود. هرگونه آسیب به تعادل میان عضله دترسور، اسفنکتر اورترال، بافت حمایتی و اعصاب می‌تواند منجر به نوعی بی‌اختیاری شود.

برای مثال، بی‌اختیاری ادراری استرسی معمولاً نتیجه بسته شدن نامناسب اسفنکتر اورترال است. این امر می‌تواند به دلیل آسیب به خود اسفنکتر، عضلات پشتیبان آن یا اعصابی که آن را تغذیه می‌کنند، رخ دهد. در مردان، این آسیب معمولاً پس‌از جراحی پروستات یا پرتودرمانی اتفاق می‌افتد، و در زنان، معمولاً ناشی از زایمان و بارداری است. فشار داخل شکم (ناشی از سرفه و عطسه) معمولاً به‌طور مساوی به مجرای ادرار و مثانه منتقل می‌شود که باعث می‌شود تفاوت فشار بدون تغییر بماند، و در نتیجه کنترل ادرار حفظ می‌شود. وقتی اسفنکتر ناکارآمد باشد، این افزایش فشار، ادرار را به سمت آن هل می‌دهد و منجر به بی‌اختیاری می‌شود.

مثال دیگر بی‌اختیاری فوریتی است. این بی‌اختیاری با انقباضات ناگهانی و شدید عضله دترسور (عضله مثانه) همراه است که منجر به احساس شدید نیاز به دفع ادرار، و اگر فرد به موقع به دستشویی نرسد، منجر به بی‌اختیاری می‌شود. این سندرم به‌عنوان سندرم مثانه بیش‌فعال شناخته می‌شود و مربوط به اختلال عملکرد عضله دترسور است.

 کودکان 

ادرار کردن یا تخلیه مثانه، یک فعالیت پیچیده است. مثانه یک عضله شبیه به بادکنک است که در پائین‌ترین قسمت شکم قرار دارد. مثانه ادرار را ذخیره می‌کند و سپس از طریق مجرای ادرار، کانالی برای خروج ادرار به خارج از بدن، آن را آزاد می‌کند. برای کنترل این فعالیت، اعصاب، عضلات، طناب نخاعی و مغز درگیر هستند.

مثانه از دو نوع عضله تشکیل شده است: عضله دتروسور و عضله اسفنکتر. دتروسور یک کیسه عضلانی است که ادرار را ذخیره می‌کند و برای تخلیه منقبض می‌شود. اسفنکتر که به پائین یا کنار مثانه متصل است، گروهی از عضلات حلقوی که به‌طور خودکار منقبض می‌ماند تا ادرار را نگه دارد. این عضله به‌صورت خودکار در زمان انقباض عضله دترسور، شل می‌شود تا ادرار وارد مجرای ادرار شود. گروه سومی از عضلات زیر مثانه (عضلات کف لگن) می‌توانند منقبض شوند تا ادرار را نگه دارند.

مثانه نوزاد تا یک نقطه مشخص پر می‌شود، سپس به‌طور خودکار منقبض شده و تخلیه می‌شود. با بزرگ شدن کودک، سیستم عصبی او تکامل می‌یابد. مغز کودک شروع به دریافت پیام‌هایی از مثانه در حال پر شدن می‌کند و شروع به ارسال پیام به مثانه می‌کند تا از تخلیه خودکار آن جلوگیری کرده و این کار را تا زمانی که کودک تصمیم به ادرار کردن در زمان و مکان مناسب بگیرد، به تعویق بیندازد.

نقص در این مکانیسم کنترل منجر به بی‌اختیاری می‌شود. دلایل این نقص از ساده تا پیچیده متغیر است.

 تشخیص 
alt=Ultrasound of the urinary bladder|thumb|upright=1.4| سونوگرافی مثانه یک مرد ۸۵ ساله. دیواره ترابکوله را نشان می‌دهد که نشانه احتباس ادرار است.
الگوی دفع ادرار و نشت ادرار مهم است زیرا نوع بی‌اختیاری را نشان می‌دهد. نکات دیگر شامل فشار آوردن و ناراحتی، مصرف دارو، جراحی‌های اخیر و بیماری است.

معاینه فیزیکی به دنبال علائم بیماری‌های زمینه‌ای است که باعث بی‌اختیاری می‌شوند، مانند تومورهایی که مجاری ادراری را مسدود می‌کنند، احتباس مدفوع و رفلکس‌ها یا احساسات ضعیف، که ممکن است شواهد از یک علت مرتبط با عصب باشند.

دیگر تست‌ها عبارتند از:
 تست استرس - بیمار در حالت آرامش قرار می‌گیرد، سپس در حالی که پزشک مراقب خروج ادرار است، به شدت سرفه می‌کند.
 تست ادرار - ادرار برای بررسی شواهدی دال بر وجود عفونت، سنگ‌های ادراری یا دیگر علل مرتبط تست می‌شود.
 تست خون - خون گرفته می‌شود، به آزمایشگاه ارسال می‌شود و از نظر وجود مواد مرتبط با علل بی‌اختیاری بررسی می‌شود.
 سونوگرافی - از امواج صوتی برای مشاهده کلیه‌ها و مثانه، ارزیابی ظرفیت مثانه پیش‌از دفع ادرار و میزان ادرار باقی‌مانده پس‌از دفع ادرار استفاده می‌شود. این روش به تشخیص وجود مشکل در تخلیه کمک می‌کند.
 سیستوسکوپی - یک لوله نازک با دوربین کوچک وارد مجرای ادرار می‌شود و برای مشاهده داخل مجرای ادرار و مثانه استفاده می‌گردد.
 یورودینامیک - تکنیک‌های مختلفی برای اندازه‌گیری فشار در مثانه و جریان ادرار.

اغلب از افراد خواسته می‌شود که برای یک روز یا بیشتر، تا یک هفته، یک دفتر یادداشت داشته باشند تا الگوی دفع ادرار، زمان‌ها و میزان ادرار تولیدشده را رکورد کنند.

پروژه‌های پژوهشی که اثربخشیدرمان‌های ضد-بی‌اختیاری را ارزیابی می‌کنند، اغلب میزان بی‌اختیاری ادرار را کمّی‌سازی می‌کنند. این روش‌ها شامل تست پد ۱ ساعته، اندازه‌گیری حجم نشت ادرار؛ استفاده از دفترچه ثبت ادرار، شمارش تعداد اپیزودهای بی‌اختیاری (اپیزودهای نشت ادرار) در روز؛ و ارزیابی قدرت عضلات کف لگن، اندازه‌گیری حداکثر فشار انقباض واژینال است.

 انواع اصلی 
۴ نوع اصلی از بی‌اختیاری ادرار وجود دارد:
 بی‌اختیاری ادراری استرسی که همچنین به آن بی‌اختیاری ناشی از فشار گفته می‌شود، اساساً به دلیل بسته نشدن کامل اسفنکتر ادراری رخ می‌دهد، که ناشی از مشکلاتی در خود اسفنکتر یا ضعف عضلات کف لگن حمایت‌کننده آن است. این نوع بی‌اختیاری زمانی است که ادرار حین فعالیت‌هایی که فشار داخل شکمی را افزایش می‌دهند، مانند سرفه، عطسه یا زور زدن، نشت می‌کند.
 بی‌اختیاری فوریتی، خروج غیرارادی ادرار است که هنگام احساس ناگهانی نیاز یا فوریت دفع ادرار رخ می‌دهد و معمولاً به دلیل سندرم مثانه بیش‌فعال ایجاد می‌شود.
 بی‌اختیاری سرریزی ادرار، نوعی بی‌اختیاری است که به‌طور ناگهانی و بدون احساس نیاز به دفع ادرار و بدون انجام هرگونه فعالیت بدنی اتفاق می‌افتد. این عارضه، همچنین با نام سندرم مثانه کم‌کار شناخته می‌شود. این وضعیت، معمولاً به دلیل انسداد مزمن مجرای خروجی مثانه یا بیماری‌هایی که به اعصاب مثانه آسیب می‌رسانند، اتفاق می‌افتد. ادرار مثانه را کش می‌دهد؛ بدون اینکه فرد فشاری احساس کند، در نهایت، این وضعیت، فشار بیش‌از حدی وارد می‌کند و توانایی اسفنکتر اورترال برای نگه داشتن ادرار را از بین می‌برد.
 بی‌اختیاری مختلط شامل نشانه‌هایی از انواع دیگر بی‌اختیاری است. این عارضه در جمعیت زنان مسن غیرمعمول نیست و گاهی می‌تواند با احتباس ادرار همراه شود.

 انواع دیگر 
 بی‌اختیاری عملکردی زمانی اتفاق می‌افتد که فرد نیاز به دفع ادرار را تشخیص می‌دهد اما نمی‌تواند خود را به دستشویی برساند. ممکن است حجم ادرار دفع‌شده زیاد باشد. دلایل متعددی برای بی‌اختیاری عملکردی وجود دارد، از جمله گیجی، دمانس، ضعف بینایی، موبیلیتی و دکستریتی، عدم تمایل به استفاده از توالت به دلیل افسردگی یا اضطراب یا مستی ناشی از الکل. بی‌اختیاری عملکردی همچنین می‌تواند در شرایط خاصی که هیچ مشکل بیولوژیکی یا پزشکی وجود ندارد، رخ دهد. برای مثال، ممکن است فردی نیاز به دفع ادرار را تشخیص دهد اما در شرایطی باشد که توالت در نزدیکی او نباشد یا دسترسی به توالت محدود باشد.
 بی‌اختیاری ساختاری: به ندرت، مشکلات ساختاری می‌توانند باعث بی‌اختیاری شوند، این مشکلات معمولاً در دوران کودکی تشخیص داده می‌شود (برای مثال، حالب نابجا). فیستول‌های ناشی از تروما یا آسیب‌های مامایی و ژنیکولوژیک که معمولاً به‌عنوان فیستول‌های مامایی و زایمانی شناخته می‌شوند و می‌توانند منجر به بی‌اختیاری شوند. این نوع فیستول‌های واژینال، شایع‌ترین نوع، فیستول وزیکوواژینال و به ندرت، فیستول حالب-واژینال هستند. تشخیص این موارد ممکن است دشوار باشد. استفاده از تکنیک‌های استاندارد همراه با واژینوگرافی یا مشاهده رادیولوژیک سقف ناحیه واژینال با تزریق ماده حاجب.
 شب‌ادراری، نوعی UI اپیزودیک در خواب است. این عارضه در کودکان خردسال طبیعی است.
 بی‌اختیاری گذرا، نوعی بی‌اختیاری موقت است که اغلب در زنان باردار مشاهده می‌شود و پس‌از تولد نوزاد برطرف می‌شود.
 بی‌اختیاری ناشی از خنده، یک واکنش غیرارادی به خنده است. معمولاً کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد.
 بی‌اختیاری دوگانه. همچنین یک بیماری مرتبط با دفع مدفوع وجود دارد که تحت عنوان بی‌اختیاری مدفوع شناخته می‌شود. به دلیل درگیری یک گروه عضلانی یکسان (عضله بالابرنده مقعد) در کنترل مثانه و روده، بیماران مبتلا به بی‌اختیاری ادرار بیشتر احتمال دارد که علاوه بر آن، بی‌اختیاری مدفوع نیز داشته باشند. این حالت گاهی «بی‌اختیاری دوگانه» نامیده می‌شود.
 چکیدن ادرار پس‌از دفع پدیده‌ای است که در آن ادرار باقی‌مانده در مجرای ادرار پس‌از تخلیه مثانه، به آرامی و پس‌از اتمام دفع، نشت می‌کند.
 بی‌اختیاری ادرار هنگام مقاربت نشت ادرار است که در طول دخول یا ارگاسم رخ می‌دهد و می‌تواند با شریک جنسی یا با خودارضایی رخ دهد. گزارش شده است که این اتفاق در ۱۰ تا ۲۴ درصد از زنانی که دارای اختلالات کف لگن بوده و از نظر جنسی فعال هستند، رخ می‌دهد.
 کلیماکتوریا به بی‌اختیاری ادرار در لحظه ارگاسم گفته می‌شود. این عارضه می‌تواند نتیجه پروستاتکتومی رادیکال باشد.

 غربالگری 
غربالگری سالانه برای زنان توسط طرح خدمات پیشگیرانه زنان توصیه می‌شود و افرادی که در فرایند غربالگری نتیجه تست آنها مثبت است، باید برای انجام تست‌های بیشتر به مراکز مربوط ارجاع داده شوند تا نحوه کمک به درمان بیماری‌شان مشخص شود. سوالات غربالگری باید در مورد نشانه‌هایی که تجربه کرده‌اند، شدت نشانه‌ها و تأثیر نشانه‌ها بر زندگی روزمره آنها باشد. تا سال ۲۰۱۸، مطالعات هیچ تغییری در پیامدهای حاصل از غربالگری بی‌اختیاری ادرار در زنان نشان نداده‌اند.

 مدیریت 
گزینه‌های درمانی شامل درمان محافظه‌کارانه، رفتاردرمانی، انجام مجدد تمرینات مثانه، درمان کف لگن، ابزارهای جمع‌آوری (برای مردان)، ابزارهای فیکسر-اکلودر برای بی‌اختیاری (در مردان)، داروها و جراحی است. درمان غیردارویی و دارویی، هر دو ممکن است برای درمان بی‌اختیاری ادرار در زنان غیرباردار مؤثر باشند. همه درمان‌ها، به جز هورمون‌ها و عوامل حجم‌دهنده پری‌اورترال در بهبود یا درمان نشانه‌های UI یا دستیابی به رضایت بیمار مؤثرتر از عدم درمان هستند. برای بی‌اختیاری ادرار در زنان، در شیوه بالینی معمولاً ابتدا با رفتاردرمانی آغاز می‌شود و سپس در صورت عدم اثربخشی رفتاردرمانی، به سمت داروهای خوراکی روی آورده می‌شود. اگر رفتاردرمانی و داروهای خوراکی هر دو بی‌اثر باشند، ممکن است به بیمار بوتاکس مثانه یا درمان نورومدولاسیون داده شود.

 رفتاردرمانی، فیزیوتراپی و ورزش 
رفتاردرمانی شامل استفاده از تکنیک‌های سرکوب‌کننده (حواس‌پرتی، آرام‌سازی) و یادگیری اجتناب از غذاهایی است که ممکن است بی‌اختیاری ادرار را تشدید کنند. از جمله اجتناب یا محدود کردن مصرف کافئین و الکل. درمان‌های رفتاری، از جمله تمرینات مثانه، بیوفیدبک و تمرین عضلات کف لگن، برای بهبود بی‌اختیاری ادرار در زنان مؤثرترین روش هستند و خطر عوارض جانبی کمی دارند. رفتاردرمانی برای بی‌اختیاری ادرار درمان قطعی نیست، اما می‌تواند کیفیت زندگی فرد را بهبود بخشد. رفتاردرمانی هم به‌عنوان تک‌درمانی (رفتاردرمانی به‌تنهایی) و هم به‌عنوان یک روش کمکی در کنار داروها (ترکیب روش‌های درمانی مختلف) مزیتی برای کاهش نشانه دارد. تخلیه زمان‌بندی‌شده ادرار و تمرین مثانه، تکنیک‌هایی هستند که از بیوفیدبک استفاده می‌کنند. در روش تخلیه زمان‌بندی‌شده، بیمار جدولی از زمان‌های تخلیه و نشت ادرار را پُر می‌کند. با توجه به الگوهایی که در نمودار ظاهر می‌شوند، بیمار می‌تواند برای تخلیه مثانه خود پیش‌از نشت ادرار برنامه‌ریزی کند. بیوفیدبک و آماده‌سازی عضلات، که به آن تمرین مثانه نیز گفته می‌شوند، می‌توانند برنامه مثانه را برای ذخیره و تخلیه ادرار تغییر دهند. این تکنیک‌ها برای مدیریت بی‌اختیاری فوریتی و سرریزی ادرار مؤثر هستند.

اجتناب از بلند کردن اجسام سنگین و پیشگیری از بروز یبوست می‌تواند به نشت غیرقابل کنترل ادرار کمک کند. همچنین ترک سیگار توصیه می‌شود زیرا با بهبود بی‌اختیاری ادرار در مردان و زنان مرتبط است. همچنین کاهش وزن می‌تواند برای افراد دارای اضافه‌وزن به منظور بهبود نشانه‌های بی‌اختیاری مفید باشد.

فیزیوتراپی می‌تواند برای زنان در کاهش بی‌اختیاری ادرار مؤثر باشد. فیزیوتراپیست‌های کف لگن با بیماران کار می‌کنند تا اختلال عملکرد عضلات لگن را که می‌تواند بی‌اختیاری ادرار را متوقف کند، شناسایی و درمان کنند. آنها ممکن است تمریناتی برای تقویت عضلات، تحریک الکتریکی یا درمان‌های بیوفیدبک توصیه کنند. ورزش دادن عضلات لگن مانند تمرینات کگل، درمان خط اول برای زنان مبتلا به بی‌اختیاری استرسی است. تلاش برای افزایش فاصله میان دفعات ادرار، که با عنوان تمرینات مثانه شناخته می‌شود، در افراد مبتلا به بی‌اختیاری فوریتی توصیه می‌شود. هر دوی این موارد ممکن است در افراد مبتلا به بی‌اختیاری مختلط نیز به کار روند.

فیزیوتراپی، چه به‌تنهایی و چه در ترکیب با داروهای آنتی‌کولینرژیک، در کاهش بی‌اختیاری ادرار در زنان، نسبت به مصرف آنتی‌کولینرژیک‌ها به‌تنهایی، موفق‌تر بوده است.

مخروط‌های کوچک واژینال با وزن‌های افزایشی می‌توانند برای کمک به تمرین استفاده شوند. Tبه نظر می‌رسد که این مخروط‌ها در زنان مبتلا به بی‌اختیاری ادراری استرسی، بهتر از عدم درمان فعال هستند و تأثیرات مشابهی با تمرین عضلات کف لگن یا تحریک الکتریکی دارند.

بیوفیدبک با استفاده از دستگاه‌های اندازه‌گیری به بیمار کمک می‌کند تا از عملکرد بدن خود (زن یا مرد) آگاه شود. با استفاده از دستگاه‌های الکترونیکی یا دفترچه‌های یادداشت برای ردیابی زمان انقباض عضلات مثانه و اورترال، بیمار می‌تواند کنترل این عضلات را به دست آورد. بیوفیدبک می‌تواند همراه با تمرینات عضلات لگن و تحریک الکتریکی برای تسکین بی‌اختیاری استرسی و فوریتی استفاده شود. شواهد حمایت‌کننده از نقش دستگاه‌های بیوفیدبک در درمان بی‌اختیاری ادرار، متناقض است. Tشواهد بسیار ضعیفی وجود دارد که نشان می‌دهد تحریک الکتریکی با فرکانس پائین ممکن است در ترکیب با دیگر درمان‌های استاندارد برای زنان مبتلا به مثانه بیش‌فعال مفید باشد، بااین‌حال، شواهدی که از نقش بیوفیدبک همراه با تمرین عضلات کف لگن حمایت می‌کنند، بسیار ضعیف است و احتمالاً نشان می‌دهد که کمک گرفتن از بیوفیدبک در ترکیب با درمان‌های محافظه‌کارانه برای مثانه بیش‌فعال مفید نیست.

تمرین عضلات کف لگن پیش‌از جراحی در مردانی که تحت پروستاتکتومی رادیکال قرار گرفتند، در کاهش بی‌اختیاری ادرار مؤثر نبود.

ورزش‌های جایگزین برای بی‌اختیاری ادراری استرسی در زنان مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. شواهد برای حمایت از استفاده از روش پائولا، تمرین عضلات شکم، پیلاتس، تای چی, تمرینات تنفسی، تمرین وضعیت بدنی و تناسب اندام عمومی کافی نبوده است.

 دستگاه‌ها 
alt=foley catheter|thumb|279x279px| نمونه‌ای از سوند فولی
افرادی که همچنان بی‌اختیاری ادرار را تجربه می‌کنند، باید یک راه‌حل مدیریتی متناسب با وضعیت فردی خود پیدا کنند. تا سال ۲۰۱۴، استفاده از دستگاه‌های مکانیکی در زنان، به‌خوبی مورد مطالعه قرار نگرفته است.
 سیستم‌های جمع‌آوری (برای مردان) - شامل غلافی است که روی آلت تناسلی پوشیده می‌شود و ادرار را به داخل کیسه ادراری که روی پا قرار می‌گیرد، هدایت می‌کند. این محصولات در جنس‌ها و اندازه‌های متنوعی به تناسب فردی عرضه می‌شوند. مطالعات نشان می‌دهد که غلاف‌های ادراری و کیسه‌های ادرار نسبت به محصولات جاذب ترجیح داده می‌شوند - به‌ویژه هنگامی که صحبت از «محدودیت در فعالیت‌های روزانه» به میان می‌آید. برای تمام سطوح بی‌اختیاری ادرار، راه‌حل‌هایی وجود دارد. مزایای سیستم‌های جمع‌آوری ادرار این است که نامحسوس هستند، پوست همیشه خشک می‌ماند و استفاده از آنها هم در روز و هم در شب راحت است. معایب آن این است که برای اطمینان از تناسب صحیح، اندازه‌گیری لازم است و در برخی کشورها، به تجویز پزشک نیاز دارد.
 محصولات جاذب (شامل شیلدها، پدهای بی‌اختیاری، زیرپوش‌ها، لباس زیر محافظ، شورت، پوشک، پوشک بزرگسال و زیرشلواری‌ها) شناخته‌شده‌ترین انواع محصولات برای مدیریت بی‌اختیاری هستند. آنها به‌طور گسترده در داروخانه‌ها و سوپرمارکت‌ها در دسترس هستند. مزایای استفاده از این محصولات این است که تقریباً نیازی به نصب یا معرفی توسط متخصص مراقبت سلامت ندارند. معایب محصولات جاذب این است که می‌توانند حجیم باشند، نشت کنند، بو داشته باشند و به دلیل رطوبت مداوم می‌توانند باعث آسیب به پوست شوند.
 کاتترهای متناوب، کاتترهای یک‌بار مصرفی هستند که برای تخلیه مثانه وارد آن می‌شوند و پس‌از خالی شدن مثانه، برداشته شده و دور انداخته می‌شوند. کاتترهای متناوب در درجه اول برای احتباس ادرار (ناتوانی در تخلیه مثانه) استفاده می‌شوند، اما برای برخی افراد می‌توان از آنها برای کاهش یا جلوگیری از بی‌اختیاری استفاده کرد. اینها دستگاه‌های پزشکی هستند که فقط با نسخه پزشک قابل تهیه می‌باشند.
 alt=Vaginal pessaries|thumb|321x321px| انواع مختلف پساری. این‌ها برای پشتیبانی داخل واژن قرار داده می‌شوند.کاتترهای دائمی (که همچنین با عنوان فولی شناخته می‌شوند) اغلب در محیط‌های بیمارستانی یا در صورتی که کاربر قادر به استفاده از هیچ‌یک از راه‌حل‌های فوق نباشد (برای مثال آسیب عصبی شدید یا بیماری عصبی دژنراتیو) استفاده می‌شوند. اینها همچنین دستگاه‌های پزشکی هستند که فقط با نسخه پزشک قابل تهیه می‌باشند. کاتتر دائمی معمولاً به کیسه ادرار متصل است که می‌توان آن را روی پا قرار داد یا از کنار تخت آویزان کرد. کاتترهای دائمی باید به‌صورت منظم و توسط یک متخصص مراقبت سلامت پایش و تعویض شوند. مزیت کاتترهای دائمی این است که چون ادرار از بدن خارج می‌شود، پوست خشک می‌ماند. بااین‌حال، عیب آن این است که هنگام استفاده از کاتترهای دائمی، ابتلا به عفونت‌های مجاری ادراری بسیار شایع است. همچنین اسپاسم مثانه و دیگر مشکلات می‌تواند با استفاده طولانی‌مدت از کاتترهای دائمی رخ دهد.
 کلامپ آلت تناسلی (یا دستگاه فشرده‌سازی آلت تناسلی)، که به‌منظور فشرده‌سازی مجرای ادرار برای جبران نقص عملکرد اسفنکتر ادراری طبیعی و پیشگیری از نشت ادرار از مثانه به کار می‌رود. این راه‌حل مدیریتی فقط برای بی‌اختیاری خفیف یا متوسط مناسب است.
 پساری واژینال برای زنان، دستگاه‌هایی هستند که در واژن قرار داده می‌شوند. این وسیله از مجرای ادرار که درست از جلوی آن عبور می‌کند، پشتیبانی می‌کند و به آن اجازه می‌دهد محکم‌تر بسته شود.

 داروها 
تعدادی دارو برای درمان بی‌اختیاری ادرار وجود دارد، از جمله: فسوترودین، تولترودین و اَکسیبوتینین. این داروها با شل کردن عضلات صاف مثانه عمل می‌کنند. اگرچه به نظر می‌رسد برخی از این داروها مزیت کمی دارند، اما خطر عوارض جانبی آنها نگران‌کننده است. داروها برای حدود یک نفر از هر ده نفر مؤثر هستند و تمام داروها اثربخشی مشابهی دارند.

مصرف دارو برای افراد مبتلا به بی‌اختیاری استرسی توصیه نمی‌شوند و فقط در افرادی که بی‌اختیاری فوریتی دارند و با تمرین مثانه بهبود نمی‌یابند، توصیه می‌شوند. در حالی که نشان داده شده است که داروها در درمان بی‌اختیاری ادرار مفید هستند، مطالعات نشان داده‌اند که درمان خط اول که بیشترین تأثیر را در برابر بی‌اختیاری ادرار دارد، رفتاردرمانی است.

ممکن است از عوامل حجم‌دهنده تزریقی برای افزایش پشتیبانی از اورترال استفاده شود، بااین‌حال، مزیت آنها مشخص نیست.

 جراحی 
زنان و مردانی که علی‌رغم درمان محافظه‌کارانه مطلوب، بی‌اختیاری پایدار دارند، ممکن است کاندید جراحی باشند. جراحی ممکن است برای مدیریت بی‌اختیاری استرسی یا سرریزی ادرار استفاده شود. تکنیک‌های جراحی شایع برای بی‌اختیاری استرسی شامل استفاده از اسلینگ، نوار واژینال بدون کشش، ساسپنشن مثانه، اسفنکتر ادراری مصنوعی و موارد دیگر هستند. مشخص نیست که مصرف پیشگیرانه آنتی‌بیوتیک‌ها پس‌از جراحی در کاهش خطر عفونت پس‌از جراحی مفید است یا خیر.

به نظر می‌رسد تست یورودینامیک تأیید می‌کند که ترمیم جراحی پرولاپس طاق مثانه می‌تواند بی‌اختیاری فوریتی حرکتی را درمان کند.

جراحی‌های سنتی ساب‌اورترال اسلینگ احتمالاً کمی بهتر از کولپوساسپنشن رتروپوبیک شکمی باز هستند و احتمالاً کمی کمتر از جراحی‌های اسلینگ میانی اورترال در کاهش بی‌اختیاری ادرار در زنان مؤثر هستند، اما هنوز مشخص نیست که هر یک از انواع مختلف جراحی‌های سنتی ساب‌اورترال اسلینگ بهتر از دیگری هستند یا خیر. به همین ترتیب، شواهد طولانی‌مدت کافی برای اطمینان از اثربخشی یا بی‌خطری جراحی‌های اسلینگ تک‌برش برای بی‌اختیاری ادرار در زنان وجود ندارد. اسلینگ‌های سنتی ساب‌اورترال ممکن است خطر عوارض جراحی بیشتری نسبت به اسلینگ‌های با حداقل تهاجم داشته باشند، اما خطر عوارض در مقایسه با دیگر انواع جراحی هنوز نامشخص است.

کولپوساسپنشن از راه لاپاروسکوپی (جراحی سوراخ کلید از طریق شکم) با بخیه به اندازه کولپوساسپنشن باز برای درمان بی‌اختیاری در زنان تا ۱۸ ماه پس‌از جراحی مؤثر است، اما مشخص نیست که خطر عوارض حین جراحی یا پس‌از آن کمتر است یا خیر. احتمالاً خطر عوارض با اسلینگ‌های ساب‌اورترال سنتی بیشتر از ساسپنشن رتروپوبیک شکمی باز است.
alt=artificial urinary sphincter|thumb|250x250px|اسفنکترهای ادراری مصنوعی AMS 800 و SI 375
اسفنکتر ادراری مصنوعی یک وسیله قابل کاشت است که برای درمان بی‌اختیاری ادراری استرسی، عمدتاً در مردان، به کار می‌رود. این دستگاه از ۲ یا ۳ قسمت تشکیل شده است: پمپ، کاف و مخزن بالون توسط لوله‌های مخصوص به یکدیگر متصل هستند. کاف دور مجرای ادرار پیچیده و آن را می‌بندد. وقتی فرد می‌خواهد ادرار کند، پمپ (که در کیسه بیضه کاشته شده است) را فشار می‌دهد تا باد کاف خالی شود و اجازه عبور ادرار را بدهد. کاف طی چند دقیقه مجدداً فشار پیدا می‌کند تا کنترل ادرار دوباره برقرار شود. انجمن اروپایی اورولوژی، اسفنکتر ادراری مصنوعی را استاندارد طلایی در مدیریت جراحی بی‌اختیاری ادراری استرسی در مردان پس‌از پروستاتکتومی می‌داند.

 اپیدمیولوژی 
در سطح جهانی تخمین زده می‌شود که تا ۳۵٪ از جمعیت بالای ۶۰ سال، بی‌اختیاری ادرار دارند.
در سال ۲۰۱۴، نشت ادرار میان ۳۰ تا ۴۰ درصد از افراد بالای ۶۵ سال ساکن در خانه‌ها یا آپارتمان‌های خود در ایالات متحده را تحت تأثیر قرار داده بود. بیست‌وچهار درصد از جمعیت بزرگسالان مسن در ایالات متحده بی‌اختیاری ادرار متوسط یا شدیدی دارند که باید به‌صورت پزشکی درمان شود. افراد مبتلا به دمانس سه برابر بیشتر از افراد هم‌سن خود در معرض ابتلا به بی‌اختیاری ادرار هستند.

مشکلات کنترل مثانه با بروز بیشتر بسیاری از مشکلات سلامت دیگر مانند چاقی و دیابت مرتبط دانسته شده است. مشکل در کنترل مثانه منجر به نرخ بالاتر میزان افسردگی و محدودیت در سطح فعالیت‌ها می‌شود.

بی‌اختیاری ادرار هم برای افراد، به شکل محصولات کنترل مثانه، و هم برای سیستم مراقبت‌های سلامت و صنعت خانه‌های سالمندان، پُرهزینه است. آسیب‌های مرتبط با بی‌اختیاری ادرار، یکی از دلایل اصلی بستری شدن در مراکز نگهداری سالمندان و مراکز مراقبت‌های پرستاری است. در سال ۱۹۹۷ بیش از ۵۰٪ از پذیرش‌های مراکز پرستاری مربوط به بی‌اختیاری ادرار بود.

 زنان 
تقریباً ۱۷٪ از زنان غیرباردار دچار بی‌اختیاری ادرار هستند که شایع‌ترین انواع آن بی‌اختیاری استرسی، فوریتی و مختلط است. نشانه‌های مربوط به مثانه زنان را در هر سنی تحت تأثیر قرار می‌دهد. بااین‌حال، مشکلات مثانه در زنان مسن شایع‌تر است. زنان بالای ۶۰ سال دو برابر مردان احتمال دارد که بی‌اختیاری ادرار را تجربه کنند؛ تخمین زده می‌شود که از هر سه زن بالای ۶۰ سال، یک نفر مشکل کنترل مثانه دارد. یکی از دلایلی که زنان بیشتر تحت تأثیر قرار می‌گیرند، ضعیف شدن عضلات کف لگن در دوران بارداری است.

 مردان 
مردان معمولاً کمتر از زنان دچار بی‌اختیاری ادرار می‌شوند و ساختار دستگاه ادراری مردان، دلیل این تفاوت است. بی‌اختیاری ادراری استرسی پس‌از درمان سرطان پروستات شایع است.

اگرچه بی‌اختیاری ادرار مردان مسن را بیشتر از مردان جوان تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما شروع بی‌اختیاری می‌تواند در هر سنی اتفاق بیفتد. تخمین‌ها در حدود سال ۲۰۰۷ نشان می‌دهد که ۱۷٪ از مردان بالای ۶۰ سال، یعنی حدود ۶۰۰٬۰۰۰ مرد در ایالات متحده، بی‌اختیاری ادرار را تجربه کرده‌اند و این درصد با افزایش سن بیشتر می‌شود.

 کودکان 
بی‌اختیاری ادرار پس‌از ۵ سالگی کمتر اتفاق می‌افتد: حدود ۱۰ درصد از کودکان ۵ ساله، ۵ درصد از کودکان ۱۰ ساله و ۱ درصد از کودکان ۱۷ ساله اپیزودهایی از بی‌اختیاری ادرار را تجربه می‌کنند. این بیماری در دختران دو برابر پسران شایع است.

 تاریخچه 
مدیریت بی‌اختیاری ادرار با استفاده از پد در اولین کتاب پزشکی شناخته‌شده، یعنی پاپیروس ابرس (1500 سال قبل از میلاد) ذکر شده است.

در فرهنگ غرب، بی‌اختیاری ادرار از لحاظ تاریخی یک تابو بوده است. بااین‌حال، این وضعیت تا حدودی تغییر کرد، زمانی که کیمبرلی-کلارک در دهه ۱۹۸۰ پوشک‌های بزرگسالان را به‌طور تهاجمی به بازار عرضه کرد و بازیگر جون آلیسون را به‌عنوان سخنگوی خود برگزید. آلیسون در ابتدا تمایلی به شرکت نداشت، اما مادرش که دچار بی‌اختیاری ادرار بود، او را متقاعد کرد که با توجه به موفقیت شغلی‌اش، این وظیفه اوست. این محصول موفقیت‌آمیز بود.

 قانون 
پرونده هیلتیبران و همکاران علیه لوی و همکاران در دادگاه منطقه‌ای ایالات متحده برای ناحیه غربی میسوری، این دادگاه در سال ۲۰۱۱ حکمی صادر کرد. این حکم ایالت میسوری را ملزم می‌کند که شورت‌های بی‌اختیاری که توسط شرکت مدیکید تأمین مالی می‌شوند را در اختیار بزرگسالانی قرار دهد که بدون آنها باید در آسایشگاه بستری شوند.

 دامپزشکی 
بی‌اختیاری ادرار یک بیماری شایع اورولوژی در سگ‌های خانگی است، اما در گربه‌های خانگی که مجرای ادرار باریک‌تری دارند، بسیار نادرتر است.

 پژوهش 
اثربخشی رویکردهای درمانی مختلف برای درمان بی‌اختیاری ادرار در برخی از شرایط پزشکی به خوبی مورد مطالعه قرار نگرفته است. برای مثال، برای افرادی که به دلیل سکته مغزی دچار بی‌اختیاری ادرار می‌شوند، گاهی رویکردهای درمانی مانند فیزیوتراپی، درمان شناختی، طب مکمل و مداخلات تخصصی با متخصصان پزشکی باتجربه پیشنهاد می‌شود، بااین‌حال مشخص نیست که این روش‌ها تا چه حد در بهبود بی‌اختیاری مؤثر هستند و هیچ شواهد پزشکی محکمی برای هدایت شیوه بالینی وجود ندارد.

 جستارهای وابسته 
 پوشک
 بی‌اختیاری مدفوع
 مثانه بیش‌فعال/بی‌اختیاری فوریتی
 بی‌اختیاری استرسی

 واژه‌نامه 

 منابع 

 پیوند به بیرون 

رده:بیماری‌های کلیه و مجاری ادرار
رده:بیماری‌های مرتبط با پیری
رده:چکمیزک
رده:نشانه‌ها و علائم بیماری: دستگاه ادراری