فرودگاه بین‌المللی سلطان حسن‌الدین

فرودگاه بین‌المللی سلطان حسن‌الدین  یک فرودگاه همگانی و نظامی با کد یاتا UPG است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۲۵۰۰ متر است. این فرودگاه در شهر ماکاسار کشور اندونزی قرار دارد و در ارتفاع ۱۴ متری از سطح دریا واقع شده‌است.

فرودگاه بین‌المللی سلطان حسن‌الدین  یک فرودگاه بین‌المللی در خدمت شهر ماکاسار، سولاوسی جنوبی، اندونزی است. فرودگاه در مرز ماکاسار و ماروس (حومه‌ای در سولاوسی جنوبی) قرار دارد؛ حدوداً ۲۰ کیلومتر (۱۲ مایل) یا ۱۵ دقیقه با آزادراه/بزرگراه عوارضی تا مرکز شهر ماکاسار فاصله دارد و از مسیر بزرگراه حدود ۲۳ کیلومتر (۱۴ مایل) یا ۲۰ دقیقه راه است. نام فرودگاه از سلطان حسن‌الدین‌ (۱۶۳۱–۱۶۷۰)، حاکم سلطنت گوا و قهرمان ملی اندونزی که در دههٔ ۱۶۶۰ با کمپانی هند شرقی هلند مقاومت کرد، گرفته شده است. این فرودگاه دروازهٔ اصلی شرق اندونزی و یکی از قطب‌های مهم هوانوردی منطقه به‌شمار می‌رود. این فرودگاه بزرگ‌ترین فرودگاه شرق اندونزی و یکی از دو فرودگاه بین‌المللی سولاوسی است؛ دیگری فرودگاه بین‌المللی سام راتولانگی در مانادو است. این فرودگاه به‌عنوان گرهٔ کلیدی اتصالِ غرب و شرق اندونزی عمل می‌کند و پروازهای داخلی به شهرهای مهم غرب اندونزی مانند جاکارتا، سورابایا، دنپاسار و بالیک‌پاپان و نیز مقاصد شرق اندونزی از جمله امبون، ترناته، سورونگ و جایاپورا را ارائه می‌دهد. همچنین پروازهای بین‌المللی به مقاصدی چون سنگاپور و مالزی دارد. افزون بر این، از مبادی اصلی اعزام زائران حج از شرق اندونزی است و در فصل حج پروازهایی به جده و مدینه انجام می‌شود.

علاوه بر کاربری تجاری، در همین محل پایگاه هوایی سلطان حسن‌الدین نیز قرار دارد که یک پایگاه نوع A متعلق به نیروی هوایی اندونزی است. این پایگاه از بزرگ‌ترین پایگاه‌های هوایی شرق اندونزی به‌شمار می‌رود و چهار اسکادران نیروی هوایی در آن مستقر است: اسکادران شناسایی پنجم با هواپیماهای بوئینگ ۷۳۷–۲۰۰ و CN-235–220؛ اسکادران رزمی یازدهم با جنگنده‌های سوخو سو–۲۷ و سوخو سو–۳۰؛ اسکادران ترابری سی‌وسوم با لاکهید سی–۱۳۰اچ هرکولس؛ و اسکادران مهندسی ۰۴۴.

تاریخ 
فرودگاه بین‌المللی سلطان حسن‌الدین نخستین‌بار در سال ۱۹۳۵ به‌دست دولت استعماری هند شرقی هلند ساخته شد و در آغاز «کادیِنگ» نام داشت. پس از حدود دو سال ساخت‌وساز، دولت هلند در ۲۷ سپتامبر ۱۹۳۷ آن را رسماً افتتاح کرد؛ با پرواز تجاری به سنگاپور با هواپیمای داگلاس دی‌سی–۲ متعلق به شرکت هوانوردی سلطنتی هند هلندی (KNILM). در دوران اشغال ژاپن در هند شرقی هلند (۱۹۴۲ تا ۱۹۴۵) توسعه یافت و باند چمنی آن به باند بتنی ارتقا داده شد و سپس «ماندای» نام گرفت. در سال ۱۹۴۵ و پس از تسلیم ژاپن، متفقین باند را به ابعاد ۱٬۷۴۵×۴۵ متر گسترش دادند. این ساخت‌وساز با مشارکت حدود ۴٬۰۰۰ کارگر از جمله اسیران جنگی پیشین ژاپنی انجام شد.

در سال ۱۹۵۰، پس از عقب‌نشینی هلند، فرودگاه به کنترل اندونزی بازگشت. بهره‌برداری و نگهداری آن در ابتدا بر عهدهٔ ادارهٔ فرودگاه‌های وزارت کارهای عمومی بود. در این دوره، فرودگاه به یکی از پرترددترین فرودگاه‌های کشور و پیوند حیاتی میان غرب و شرق اندونزی بدل شد. در ۱۹۵۵ مدیریت فرودگاه به «خدمات هوانوردی کشوری» که اکنون مدیریت کل هوانوردی کشوری نام دارد واگذار شد و طول باند به ۲٬۳۴۵×۴۵ متر افزایش یافت.

در ۱۹۸۰، فرودگاه به افتخار سلطان حسن‌الدین، فرمانروای سدهٔ هفدهم سلطنت گوا که در سولاوسی جنوبی در برابر استعمار هلند مقاومت کرد، به نام کنونی تغییر یافت. این تغییر نام هم‌زمان با افزایش طول باند از ۱٬۷۴۵×۴۵ متر به ۲٬۴۰۰×۴۵ متر بود. سال بعد، فرودگاه به یکی از مبادی اعزام حج تبدیل شد و پروازهای منظم ماکاسار–جده برای زائران مکه برقرار شد. پس از صدور مصوبهٔ شمارهٔ KM 61/1994 وزیر ترابری در ۳۰ اکتبر ۱۹۹۴ و اعطای رسمی وضعیت «بین‌المللی»، شمار مسافران و پروازهای ورودی خارجی افزایش چشمگیری یافت. نخستین مسیر منظم بین‌المللی در ۲۸ مارس ۱۹۹۵ با راه‌اندازی پرواز ماکاسار–کوالالامپور توسط مالزی ایرلاینز و سپس سیلک‌اِیر به سنگاپور آغاز شد. با این حال از ۲۸ اکتبر ۲۰۰۶ تا میانهٔ ۲۰۰۸ همهٔ مسیرهای بین‌المللیِ مقصدِ ماکاسار موقتاً تعلیق شد؛ چون گروه گارودا اندونزی به‌علت زیان مالی سنگین پرواز ماکاسار–سنگاپور را بست و مالزی ایرلاینز و سیلک‌ایر نیز پیش‌تر خدمات خود را متوقف کرده بودند. خدمات بین‌المللی اندکی بعد از سر گرفته شد.

با گشایش ترمینال جدید در سال ۲۰۰۸ که حدود ۲ کیلومتر از ترمینال قدیمی فاصله داشت، ترمینال قدیمی به‌روی عموم بسته و برای استفادهٔ نیروی هوایی اندونزی اختصاصی شد. در ۱۵ اوت ۲۰۱۶ ساختمان پایانهٔ قدیمی در آتش‌سوزی بزرگی تخریب شد.

این فرودگاه در سال ۲۰۱۱ در میان سه فرودگاه برتر اندونزی شناخته شد و جوایزی برای کیفیت خدمات و پاکیزه‌ترین سرویس‌های بهداشتی دریافت کرد. در ۲۰۱۲، عالی‌ترین نشان وزارت ترابری را گرفت و عنوان بهترین فرودگاه را از آنِ خود کرد.

امکانات و توسعه 
ترمینال کنونی که حدود ۲ کیلومتر جنوب‌تر از تأسیسات پیشین قرار دارد، از ۴ اوت ۲۰۰۸ عملیاتی شد و در ۲۶ سپتامبر ۲۰۰۸ با حضور رئیس‌جمهور سوسیلو بامبانگ یودهویونو رسماً افتتاح گردید. ساخت این ترمینال که از ۲۰۰۴ آغاز شده بود، حدود چهار سال طول کشید و هم‌زمان با آن، ۱۱٫۴۷ کیلومتر توسعهٔ آزادراه اوجونگ‌پاندانگ برای بهبود دسترسی میان فرودگاه، مرکز شهر ماکاسار و بندر سوکارنو–هاتا انجام شد. همچنین ساخت باند جدیدی به ابعاد ۳٬۱۰۰×۴۵ متر در پروژه گنجانده شد. این ترمینال با سبک معماری «فناورانهٔ نوین» طراحی شد که برای ترمینال‌های اندونزی کم‌سابقه بود، پنج برابر بزرگ‌تر از ترمینال قبلی است و ظرفیت سالانهٔ ۷ میلیون مسافر دارد؛ تا سال ۲۰۱۰ به‌تنهایی به ۵ میلیون مسافر خدمت می‌داد. این ترمینال شش پلِ سوارشدن (aerobridge) و محوطهٔ ایستاییِ بسیار بزرگ‌تری دارد که تا هفده هواپیمای پهن‌پیکر را می‌پذیرد. هزینهٔ کل ترمینال و زیرساخت‌های پشتیبان حدود یک تریلیون روپیه برآورد شد.

به‌دلیل اضافه‌ظرفیت (حدود ۱۰٫۷ میلیون مسافر در سال ۲۰۱۹، درحالی‌که طراحی اولیه برای ۷ میلیون بود)، پروژهٔ توسعهٔ بزرگی در ۲۰۱۹ آغاز شد. هدف، افزایش ظرفیت سالانه به ۱۵٫۵ میلیون مسافر و سه‌برابرکردن مساحت ترمینال از ۵۰٬۰۰۰ به ۱۵۰٬۰۰۰ متر مربع بود. این توسعه دو بخش اصلی داشت: بازآفرینی ترمینال موجود، توسعهٔ جنوبی، ساخت پارکینگ طبقاتی و بهبود راه دسترسی؛ و نیز ایجاد محوطه‌های جدید ایستایی هواپیما در جنوب و شرق فرودگاه به‌همراه زیرساخت‌های پشتیبان. در قالب این طرح، تعداد جایگاه‌های هواپیما از ۳۴ به ۳۷ افزایش یافت و ظرفیت پارکینگِ خودرو نیز بیشتر شد. تعداد جت‌بریج‌ها هم از شش به دوازده رسید. هزینهٔ کل توسعه حدود ۲٫۴ تریلیون روپیه برآورد شد. این طرح که قرار بود در ۲۰۲۱ تمام شود، به‌دلیل همه‌گیری کووید–۱۹ تأخیر خورد و حتی مدتی متوقف شد؛ ساخت‌وساز در ۲۰۲۳ از سر گرفته شد و ترمینال توسعه‌یافته در ۲۶ ژوئن ۲۰۲۴ به‌طور رسمی به بهره‌برداری رسید.

بر پایهٔ برنامه، توسعهٔ بیشتر فرودگاه در چهار فاز انجام می‌شود. فاز نخست تکمیل و در ۲۰۲۴ عملیاتی شد. فاز دوم که قرار بود در ۲۰۲۴ آغاز شود، ظرفیت سالانه را به ۲۱ میلیون مسافر و تعداد جایگاه‌های هواپیما را به ۴۷ می‌رسانَد. فاز سوم که آغاز آن برای ۲۰۳۴ پیش‌بینی شده، ظرفیت ترمینال را به ۳۰٫۸ میلیون مسافر در سال و ۶۴ جایگاه افزایش می‌دهد. در نهایت، فاز چهارم از ۲۰۴۴ شروع می‌شود و ظرفیت نهایی ترمینال را به ۴۰ میلیون مسافر در سال و ۷۸ جایگاه خواهد رساند.

 نگارخانه 

 شرکت‌های هواپیمایی و مقصدهای پروازی 
 مسافری 

 جستارهای وابسته 
 کد فرودگاهی یاتا
 کد فرودگاهی ایکائو
 فهرست فرودگاه‌های اندونزی

 منابع 



رده:ترابری در سولاوسی جنوبی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در سولاوسی جنوبی
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در ماکاسار
رده:فرودگاه‌های سولاوسی
رده:فرودگاه‌های اندونزی
رده:فرودگاه‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۳۵ (میلادی)
رده:ماکاسار
رده:پایگاه‌های نیروی هوایی اندونزی