هجو دین

هجو دین یا مسخره کردن دین نوعی از هجویات است که به تمسخر اعتقادات مذهبی می‌پردازد.Hodgart (2009) p.39 از ابتدای تاریخ ادبیات، دین به همراه سیاست و سکس سه موضوع اصلی هجو ادبی بوده‌است.Clark (1991) pp.116-8Clark, John R. and Motto, Anna Lydia (1973) Satire--that blasted art هجو روحانیان دینی گونه‌ای از هجو سیاسی محسوب می‌شود، در حالی که هجو دینی برداشت‌های ارتجاعی از دین را نقد می‌کند.

اوج هجو دینی در غرب با وقوع رنسانس و آثار چاوسر، اراسموس و دورر هم‌زمان بود.

 هجو دین در ادبیات غرب 
 مجموعه داستان‌های افسانه‌های کنتربری اثر جفری چاوسر
 در ستایش دیوانگی اثر اراسموس
 رمان قصهٔ یک لاوک نوشتهٔ جاناتان سوییفت
 نمایش‌نامه تارتوف اثر مولیر
 ولتر آثار زیادی در هجو نگرش دینی دارد.

 در ایران 
بسیاری از رباعیات منسوب به خَیّام نیشابوری را می‌توان نمونه‌هایی از هجو دین دانست.کتاب رباعیات امین؛ با گفتاری دربارهٔ رباعیات و خیام/چاپ اول:۱۳۸۷/شماره کتاب‌شناسی ملی:۱۰۹۰۷۷۱/ پدید آورنده: پروفسور سید حسن امین
وین کوزه‌گر دهر چنین جام لطیف / می‌سازد و باز زمین می‌زندش!

سروده‌های ابولعلاء معری نیز کفرآمیز است؛ برای نمونه
اثنان اهل عرض؛ ذو عقل بلا / دین و آخر دین لا عقل له!
که یعنی: مردم زمین دو دسته‌اند: دارایان عقل که دین ندارند و دین داران که عقل ندارند که این سروده خود نشان دهنده اندیشه‌های اوست.

روشن‌فکران عصر مشروطه، نقد دین را به عنوان یکی از عوامل عقب‌ماندگی جامعه ضروری می‌دانستند.
دهخدا در چرند و پرند به زبان عامیانه‌ای می‌نویسد:

محسن نامجو در سال ۱۳۸۸ آیه‌هایی از قرآن را در یک ترانه با لحن تمسخرآمیزی قرائت کرد. نامجو بعد از دست‌گیر شدن بابت خواندن این ترانه عذرخواهی کردIran: Singer Sentenced for Ridiculing the Koran

در سال ۱۳۹۱، شاهین نجفی با الهام از یک صفحهٔ فیس‌بوک ترانه‌ای به سبک رپ با نام نقی را بر روی شبکه‌های مجازی منتشر کرد. واکنش‌ها به این ترانه تا اعلام فتوای ارتداد نجفی نیز پیش رفت.

 توهین به مقدسات 
در برخی از جوامع هجو دین به عنوان توهین به مقدسات از نظر اخلاقی مردود شمرده می‌شود. ارزش‌های اجتماعی این جوامع بیان می‌دارد که اهانت به مقدسات انسان‌ها، رویکردی انسانی نیست.اهانت به مقدسات چرا؟

در بسیاری کشورها اهانت به مقدسات کشورها جرم است و جریمه‌هایی برای آن در نظر گرفته‌شده‌است.
در ایران اهانت‌کننده به مقدسات اگر مصداق مفسد فی‌الارض شناخته شود بااصطلاح «مهدورالدم» شناخته می‌شود بدین معنی که خونش ارزش ندارد.

 پانویس 

رده:بی‌خدایی
رده:کمدی و شوخ‌طبعی مذهبی
رده:نقد دین
رده:نقیضه‌ها و طنزهای دینی