فرزانه خجندی

فرزانه خجندی با نام اصلی عنایت حاجی‌اِوا  که با نام فرزانه  شناخته می‌شود، شاعر و نویسندهٔ اهل تاجیکستان، ساکن شهر باستانی خجند و از پیشگامان شعر امروز فارسی در تاجیکستان است.
وی در شهریور ۱۳۹۳ برای نخستین بار در مراسم شعرخوانی رهبر ایران شرکت کرد و شعر «شبت خوش باد و روزت خوش» را در جمع خواند.

 زندگی 
فرزانه به سال ۱۳۴۳ خورشیدی (۱۹۶۴ م) در خانواده‌ای فرهنگی در شهر خجند به دنیا آمد. پس از طی کردن دوران مقدماتی تحصیل، به دانشکدهٔ زبان و ادبیات دانشگاه دولتی خجند رفت و از آن‌جا فارغ‌التحصیل شد.

اشعارش فرزانه تحت تأثیر فروغ فرخزاد و دیگر شاعران پارسی‌گوی از جمله فردوسی و مولانا قرار دارد. وی به فروغ تاجیکستان مشهور است.

 فعالیت ادبی 
فرزانه صاحب عنوان «شاعر خلقی» تاجیکستان است. از وی تاکنون چندین دفتر شعر منتشر شده است که عبارتند از:
 طلوع خنده‌ریز، دوشنبه: بی‌جا، ۱۹۸۷
 شبیخون برق، دوشنبه: بی‌جا، ۱۹۸۹
 برگ‌های زرین، (به زبان روسی)، مسکو: بی‌جا، ۱۹۹۰
 آیت عشق، دوشنبه: بی‌جا، ۱۹۹۴
 تا بی‌کرانه‌ها، ۱۹۹۷
 پیام نیاکان، تهران: بی‌جا، ۱۳۷۶
 قطره‌ای از مولیان (۳جلد)، خجند: بی‌جا، ۲۰۰۳
 سوز ناتمام، تهران: بی‌جا، ۱۳۸۵

 نمونه شعر 
گل سپاس

دوست! با دستهٔ مژگان
ابرها را بیا به پشت افق‌ها رانیم.
در تبسم‌کدهٔ نرگس و نیلوفر صبح
گیمن [سرودبرگرفته از واژهٔ روسی به معنی سرود. گیمن روسی همان کلمه hymn انگلیسی به معنی سرود ملی است.] خورشید را بیا خوانیم.
این سحر، جویبار نوخط
می‌برآرد سوادِ روشن
اولین بار در برابر ناز عفیف
یک گل پیچک به لرزه می‌آید
در سینهٔ کسی دل تهمتن
مینهٔ [مرغ مینایhttps://vazhaju.tj/search/مینه] شیرین‌کامی
در سرشاخهٔ آلوبالو
قصیدهٔ نشاط می‌گوید.
در سر گور نوی می‌روید
علف نورس سلام و علیک
علف خیر و خوش نمی‌روید

من به تالار سایه و روشن خواهم رفت
که در آن‌جا، نیمِ مردم شاید
زندگانیِ قیمتی خود را،
بهر بد دیدن من می‌بخشند.
نیم دیگر شاید
به نغز-دیدن من.
من به هر یک گل سپاس هدیه خواهم کرد
گل سپاس به آنی که دوست می‌دارد
برای چشم حبیب‌اش که چشم‌های مرا
درود روشن گفت
برای پیک نجیبش که به دی‌ماه بی‌نجابت من
سلام گرمِ گل بهمن گفت

برای خانم دلاوری که چندین ماه
می‌نهد درم به درم
عاقبت می‌خرد کتابک کم‌ظرف مرا.
ضامن کفش کودکان وی‌ام
ضامن جامهٔ پشمین زمستانهٔ او.
سحر خوش‌بختی که مستجاب شود
در زمین تشنهٔ دعای باران
می‌روم با سخن می‌گیرم
بارِ نُه چرخ را ز شانهٔ او.

گل سپاس هدیه خواهم کرد
به همانی که بَدم می‌بیند
برای: یاد مرا در دلش گذر دادن
برای: سوز مرا جای در جگر دادن.
برای آن که، با بدی هم باشد
می‌کند ذکر، نام من
یعنی می‌برآرد مرا به عالمِ روشن
ز قعر دخمهٔ خاموشی.
برای: روح مرا بردنش به سوی نافراموشی.
گل سپاس هدیه خواهم کرد

گل سپاس هدیه خواهم کرد
به تمام سپاسمند و ناسپاسان
به‌شناس و ناشناسان.
به همانی که چشم‌های مرا
شیوهٔ دگر دیدن آموخت
با نگاهم چقدر تجربهٔ زیبا کرد
به دل تو که با دل من بعد از این
رابطهٔ مستقیم
پیدا کرد
گل سپاس هدیه خواهم کرد
به کسی که تمام نیکی عالم
صفات اصلی اوست.
به تو
آری به تو
تنها به تو
ای دوست.

 جستارهای وابسته 
 تاریخ ادبیات فارسی
 ادبیات معاصر تاجیکستان

 پانویس 

 منابع 


 پیوند به بیرون 

 Farzaneh Khojandi 
 Flute_Player Farzaneh Khojandi 

رده:افراد زنده
رده:اهالی خجند
رده:زادگان ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:زنان تاجیک
رده:شاعران اهل تاجیکستان
رده:شاعران زن اهل تاجیکستان
رده:شاعران تاجیک
رده:شاعران زن فارسی‌زبان
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی)
رده:شاعران سده ۲۱ (میلادی)
رده:شاعران فارسی‌زبان اهل تاجیکستان
رده:مردمان تاجیک
رده:نویسندگان اهل تاجیکستان
رده:نویسندگان تاجیک
رده:نویسندگان زن اهل تاجیکستان
رده:نویسندگان زن سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل تاجیکستان
رده:نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل تاجیکستان