خواجه

خواجه واژه‌ای فارسی به معنای آقا، بزرگ، کدخدا، رئیس خانه و همچنین ثروتمند و صاحب مکنت است.
در قدیم در فارسی صدراعظم و نخست‌وزیر را «خواجهٔ بزرگ» می‌گفتند. معلم. حکیم. دانا. عالم. تاجر. سوداگر و رئیس طایفه و صاحب جمعیت از دیگر معانی آن است.https://www.vajehyab.com/dehkhoda/خواجه-7 خواجه نظام‌الملک طوسی و خواجه عبدالله انصاری از نمونه‌افرادی هستند که با این لقب مشهورند.

در دوران حکومت آق قویونلوها استفاده از لقب خواجه برای صاحب‌دیوانان که مسئولیت مالیات را بر عهده داشتند متداول بود. خواجه‌ها در این دوران اکثراً ایرانی بودند.

در دورهٔ صفویه و قاجاریه این کلمه گاهی چون عنوانی به ارمنیان داده می‌شد: خواجه میکائیل، خواجه بقوس، خواجه سرکیس. به عنوان لقب برای پیغمبر اسلام نیز عناوین «خواجهٔ عالم، خواجهٔ دوسرا، خواجهٔ رُسُل و خواجهٔ بعث و نشر» در متون به‌کار رفته‌است.https://www.vajehyab.com/dehkhoda/خواجه-7

خواجه به صورت عنوان افتخاری در سراسر خاورمیانه، جنوب آسیا، آسیای جنوب شرقی و آسیای مرکزی به ویژه برای آموزگاران صوفی استفاده می‌شده و می‌شود. مسلمانان کشمیری و یهودیان مزراحی، به ویژه یهودیان پارسی و یهودیان بغدادی نیز از آن استفاده می‌کنند.

تلفظ ترکی عثمانی واژه فارسی خواجه به‌صورت خوجه (ترکی امروزی hoca) است که زبان‌های بالکان و غیره آن را از این طریق به این صورت‌ها به وام گرفتند: hoxha در آلبانیایی، xoca (khoja) در آذربایجانی، hodža در بوسنیایی، χότζας (chótzas) در یونانی، hogea در رومانیایی و hoja در صربی. املاهای دیگر عبارتند از khaaja (بنگالی) و koja (جاوه‌ای).S. Robson and S. Wibisono, 2002, Javanese English dictionary , sv koja این نام در مصر و سودان نیز برای نشان دادن فردی با ملیت خارجی یا میراث خارجی استفاده می‌شود.

 پانویس 

رده:عبارت‌های دعایی در اسلام
رده:عنوان‌های اجتماعی مردان
رده:عنوان‌های تجلیلی
رده:عنوان‌های درباری
رده:نام‌های خانوادگی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های آلبانیایی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های بنگالی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های ترکی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های فارسی