سیروس گرجستانی

علی‌اکبر محمودزاده گرجستانی ( – ) که با نام سیروس گرجستانی شناخته می‌شود، بازیگر ایرانی بود. او دارای مدرک درجه دو هنری از وزارت فرهنگ و هنر بود.

گرجستانی فعالیت در تئاتر را در سال ۱۳۴۹ آغاز کرد و پس از آن به استخدام وزارت فرهنگ و هنر (ارشاد کنونی) درآمد. پس از انقلاب، او فعالیت سینمایی خود را مجددا با بازی در فیلم فریاد مجاهد در سال ۱۳۵۸ آغاز کرد. وی همچنین در عرصهٔ ورزش نیز فعال بوده و به مدت ۴ سال بازیکن باشگاه فوتبال شاهین تهران بوده است.

 آغاز زندگی 
سیروس گرجستانی با نام اصلی علی‌اکبر محمودزاده گرجستانی ۲۳ اسفند ۱۳۲۳ (بر اساس سنگ قبر) در رشت به دنیا آمد. او اصالتی اهل باکو داشت و گفته می‌شود که پدر او از باکو به ایران مهاجرت کرده بود. هشت ساله بود که پدر و مادرش به تهران محله ناصرخسرو کوچه مروی کوچ کردند.

سیروس گرجستانی زمانی که دانش آموز مقطع هفتم بود و حدوداً ۱۴ سال داشت؛ پدر و مادرش از هم جدا شدند و سیروس پیش مادر و ناپدری‌اش بزرگ شد. پدرش پیرمردی دستفروش و دوره‌گرد بود که خرجش را می‌داد.

 پیشینه در فوتبال 
او در نوجوانی از بازی‌کردن فوتبال در کوچه‌ها و زمین‌های خاکی محله به سمت فوتبال حرفه‌ای کشیده شد. با تشویق اطرافیانش به باشگاه شاهین رفت و در تیم نوجوانان آن عضو شد. پس از بازی در رده‌های پایین باشگاه، به دستهٔ نخست رسید و چهار سال در سطح نخست فوتبال آن زمان در کنار بازیکنانی مانند همایون بهزادی و ناصر ابراهیمی بازی کرد.

سیروس گرجستانی بیشتر وقت‌ها به جای نشستن سر کلاس درس در ورزشگاه امجدیه فوتبال بازی می‌کرد. او در نهایت، در ۲۴ سالگی دیپلم گرفت. اما فوتبال، همه وقت و زمان او را می‌گرفت و به همین دلیل از ورزش دل برید و در کارخانه آزمایش به عنوان انباردار مشغول شد. پس از گرفتن نخستین دستمزد، به قصد احترام و تقدیم آن به پدرش، به دیدار او رفت. اما پدرش را نیافت و با وجود تلاش‌های زیادی که انجام داد، هرگز پدرش را پیدا نکرد.

 پیشه بازیگری 
سیروس گرجستانی در ۱۳۴۸ خورشیدی با هادی اسلامی در کارخانه آزمایش همکار بود. این ارتباط و دوستی یکسال بعد باعث نخستین تجربه بازیگری گرجستانی در تئاتر بود. سیروس گرجستانی تئاتر را از نمایش سنگلج آغاز کرد تا اینکه در ۱۳۵۱ خورشیدی وارد اداره تئاتر شد و تئاتر سنگ و سرنا را بازی کرد. وی در سال ۱۳۴۵ هم در دو فیلم سینمایی با نام‌های بیست سال انتظار و مأمور دو جانبه بازی کرده بود. او که کار انبارداری را رها کرده و به استخدام وزارت فرهنگ و هنر درآمده بود در نهایت در ۱۳۵۶ خورشیدی با سریال تلاش ساخته شعاع‌الدین مصطفی‌زاده دوباره جلوی دوربین رفت.

سیروس گرجستانی پس از انقلاب و در ۱۳۵۸ خورشیدی با فیلم فریاد مجاهد پس از وقفه‌ای کوتاه به عرصه بازیگری بازگشت. گرجستانی در همان سال در فیلم چوپانان کویر به کارگردانی حسین محجوب نیز ایفای نقش کرد. در ۲ سال پایانی دهه ۱۳۵۰خورشیدی او در چند فیلم سینمایی دیگر همچون گفت هرسه نفرشان (۱۳۵۹) و آقای هیروگلیف (۱۳۵۹) ساخته غلامعلی عرفان نیز بازی کرد. در سال ۱۳۶۲ در فیلم دادشاه به کارگردانی حبیب کاووش و تله‌تئاتر هنگامه شیرین وصل به کارگردانی هادی مرزبان و نمایش مخمصه به کارگردانی فرهاد مجدآبادی بازی کرد.

سیروس گرجستانی بین سال‌های ۱۳۵۷ تا ۱۳۹۹ دست کم در ۶۸ اثر تلویزیونی بازی کرد که به یاد ماندنی‌ترین آنها شاید نقش‌آفرینی او در سریال شهریار باشد؛ نقشی که خودش می‌گوید علت خوب شدنش این بود که سر و شکل و هیبت استاد شهریار در سال‌های پیری، او را به یاد پدر پیرش می‌انداخت و به قول خودش «شهریار گرچه نقش سختی بود اما برای من آسان‌ترین نقش شهریار بود؛ برای اینکه شهریار تمام ویژگی‌های پدر خدابیامرزم - هیکلش، قیافه‌اش، حرف‌زدنش - را داشت. من در واقع پدرم را بازی کردم».

گرجستانی در فاصلهٔ سال‌های ۴۹ تا ۷۸ با حدود بیست و چند نمایش روی صحنه رفت و نامش در فهرست بازیگران دست کم ۴۷ فیلم سینمایی هم دیده می‌شود. گرچه خودش دوست داشت به عنوان هنرپیشه سینما شناخته شود اما با وجود تعدد کارهای سینمایی‌اش بیشتر به عنوان هنرپیشه تلویزیون شناخته می‌شود که از این بابت متأسف بود. او در بسیاری از سریال‌های پرمخاطب تلویزیون مانند سریال امام‌علی، کیف انگلیسی، کلاه پهلوی، صاحبدلان، متهم گریخت، پشت کنکوری‌ها و کاکتوس» بازی کرده بود. اما به عقیدهٔ خودش با بازی در «پروژهٔ اصغر فرهادی» - سریالی به نام یادداشت‌های کودکی که فرهادی نویسنده‌اش بود - دوران شکوفایی حرفه‌ای او آغاز شد.

اصغر فرهادی، گرجستانی را در تئاتر «معرکه در معرکه» اثر داوود میرباقری، دیده بود؛ نمایشی که هم برای گرجستانی موفقیتی حرفه‌ای بود و هم باعث دوستی او با میرباقری شد؛ رفاقتی که منجر به همکاری آنها در دو نمایش دیگر و همچنین سریال‌های امام علی، شاهگوش و دندون طلا، و فیلم‌های سینمایی مسافر ری، ساحره، و آدم‌برفی شد.

در کارنامه سیروس گرجستانی یک فیلم کمدی توقیفی به نام «منشی مخصوص من» نیز دیده می‌شود.
آخرین فعالیت هنری گرجستانی، بازی در سریال شرم به کارگردانی احمد کاوری بود که با فوت ناگهانی او ناتمام ماند و سیاوش طهمورث جایگزین وی شد.
بندانگشتی

 درگذشت 
بندانگشتی|مراسم خاکسپاری سیروس گرجستانی|جایگزین=
سیروس گرجستانی پنجشنبه ۱۲ تیر ۱۳۹۹ به‌علت سکته قلبی در بیمارستان لواسانی تهران درگذشت. پیکر او در ۱۴ تیر ۱۳۹۹ در قطعه هنرمندان بهشت زهرا در کنار منوچهر حامدی به خاک سپرده شد.

 فیلم‌شناسی 
 سینما 

 سگ بند (۱۳۹۸) مهران احمدی
 تپلی و من (۱۳۹۷) حسین قناعت
 ما همه با هم هستیم (۱۳۹۷) کمال تبریزی
 قانون مورفی (۱۳۹۷–۱۳۹۶) رامبد جوان
 نهنگ عنبر ۲: سلکشن رؤیا (۱۳۹۵) سامان مقدم
 پا تو کفش من نکن (۱۳۹۵) حسین فرحبخش
 ناردون (۱۳۹۴) فریدون حسن‌پور
 آدم باش (۱۳۹۳) مجید جوانمرد
 شانس، عشق، تصادف (۱۳۹۳) آرش معیریان
 دریاکنار (۱۳۹۳) آرش معیریان
 مجرد ۴۰ ساله (۱۳۹۳) شاهین باباپور
 منشی مخصوص من (۱۳۹۳–۱۳۹۲) صالح دلدم (توقیف- به نمایش در نیامد)
 فیتیله و ماه‌پیشونی (۱۳۹۰) آرش معیریان
 سه درجه تب (۱۳۸۹) حمیدرضا صلاحمند
 شبکه (۱۳۸۹) ایرج قادری
 ارث شیرین (۱۳۸۹) شهاب عباسی
 شرط اول (۱۳۸۸) مسعود اطیابی
 نطفه شوم (۱۳۸۷) کریم آتشی
 تلافی (۱۳۸۶) سعید اسدی
 هدف اصلی (۱۳۸۵) قدرت‌الله صلح‌میرزایی
 راه طی شده (۱۳۸۴) عباس رافعی
 آکواریوم (۱۳۸۳) ایرج قادری
 بله برون (۱۳۸۲) داوود موثقی
 شکلات (۱۳۸۲) افشین شرکت
 سیزده گربه روی شیروانی (۱۳۸۲) علی عبدالعلی‌زاده
 آدمک‌ها (۱۳۸۰) علی قوی‌تن
 مسافر ری (۱۳۷۹) داوود میرباقری
 یکی بود یکی نبود (۱۳۷۹) ایرج طهماسب
 ساحره (۱۳۷۶) داوود میرباقری
 طوفان شن (۱۳۷۵) جواد شمقدری
 آدم‌برفی (۱۳۷۳) داوود میرباقری
 آپارتمان شماره ۱۳ (۱۳۶۹) یدالله صمدی
 شکار خاموش (۱۳۶۸) کیومرث پوراحمد
 دوران سربی (۱۳۶۷) خسرو معصومی
 زرد قناری (۱۳۶۷) رخشان بنی‌اعتماد
 با من از فردا بگو (۱۳۶۶) فریدون کوچکیان
 خانه ابری (۱۳۶۵) اکبر خواجویی
 تنوره دیو (۱۳۶۴) کیانوش عیاری
 تیغ و ابریشم (۱۳۶۴) مسعود کیمیایی
 راه دوم (۱۳۶۳) حمید رخشانی
 دادشاه (۱۳۶۲) حبیب کاووش
 گفت هرسه نفرشان (۱۳۵۹) غلامعلی عرفان
 آقای هیروگلیف (۱۳۵۹) غلامعلی عرفان
 چوپانان کویر (۱۳۵۸) حسین محجوب
 فریاد مجاهد (۱۳۵۸) مهدی معدنیان
 بیست سال انتظار (۱۳۴۵) مهدی رئیس‌فیروز
 مأمور دوجانبه (۱۳۴۵) مهدی میرصمدزاده

 تلویزیون 
 سال نام کارگردان توضیحات۱۳۹۹شرماحمد کاوری در نقش عزیز آقا شبکه ۳ (نصف کاره و ناتمام)۱۳۹۹شاهرگسید جلال دهقانی اشکذری در نقش پدر محمدعلی شبکه ۲۱۳۹۸دنگ و فنگ روزگارجواد مزدآبادی در نقش «ولی اتفاقی» شبکه ۱۱۳۹۸شرایط خاصوحید امیرخانی در نقش «اوس محمد مهرمنش» شبکه ۳۱۳۹۷کوبارفریدون حسن‌پور شبکه ۲ ۱۳۹۶آنامجواد افشارشبکه ۳محکومینحسین قناعتدر نقش «آقای رضایی» شبکه ۱نوار زردپوریا آذربایجانی شبکه ۲۱۳۹۵همسایه‌هامهران غفوریانشبکه نسیم ۱۳۹۳ جاده چالوساحمد معظمی پائیز ۱۳۹۳ - شبکه تهران ۱۳۹۲  تله فیلم «تولدی دیگر در شصت سالگی» مهدی گلستانه ۱۳۹۲–۱۳۹۱ هفت‌سینیدالله صمدی پخش در نوروز ۱۳۹۲ از شبکه تهران ۱۳۹۱  تله فیلم خلافکاران ضیاء مجابی شبکه خانگی تله فیلم ماشین مش ممدلی حمیدرضا شرفی شبکه ۱ ۱۳۹۰ دختری به نام آهوقدرت‌الله صلح‌میرزایی پخش در بهار ۱۳۹۱ از شبکه تهران۱۳۹۰–۱۳۸۹ سه دونگ، سه دونگشاهد احمدلو پخش در رمضان ۱۳۹۰ از شبکه تهران ۱۳۸۹–۱۳۸۳ کلاه پهلویسید ضیاءالدین دری در نقش «یاور نیکوکار» شبکه ۱ ۱۳۸۹ تله‌فیلم «فراموشی» عباس رزیجی شبکه ۳ و شبکه خانگیخوش‌نشین‌هاسعید آقاخانی در نقش «اردشیر شمشیری» پائیز ۱۳۸۹ از شبکه ۳ پخش شد.۱۳۸۹–۱۳۸۸ زن‌باباسعید آقاخانی نوروز ۱۳۸۹ از شبکه ۳ پخش شد. ۱۳۸۸ گاوصندوقمازیار میری شبکه ۳ تله‌فیلم «ول کن دستمو» مجتبی چراغعلی در نقش «صابر تجلی» شبکه ۳ و شبکه خانگی ۱۳۸۷  تله فیلم «ماه از روی سکو» آرش معیریان شبکه ۲تله‌فیلم «عید به خانه می‌آید» حسین لفافیان نوروز ۱۳۸۸ از شبکه ۳ پخش شد.شب می‌گذردراما قویدل شبکه تهرانمأمور بدرقهسعید سلطانی در رمضان ۱۳۸۷ از شبکه تهران پخش شد. ۱۳۸۵ روزگار خوش حبیب‌آقامهدی مظلومی در نوروز ۱۳۸۶ از شبکه ۱ پخش شد. ۱۳۸۵–۱۳۸۴ شهریارکمال تبریزی آغاز پخش از سال ۱۳۸۶ در شبکه ۲ ۱۳۸۵ صاحبدلانمحمدحسین لطیفی رمضان ۱۳۸۵ از شبکه ۱ پخش شد. ۱۳۸۴ متهم گریخترضا عطاران در نقش «هاشم بابازاده» ماه رمضان ۱۳۸۴ از شبکه ۳ پخش شد. ۱۳۸۴–۱۳۸۳  رقص پرواز احمد مرادپور شبکه ۲ ۱۳۸۴–۱۳۸۳  تله فیلم «من+دشمن» محمد نیاکانی شبکه ۱ ۱۳۸۳ باجناغ‌هافرهاد آئیش شبکه تهران ۱۳۸۲  تله‌فیلم «صبح روز چهارم»ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال بیست و دوم، شمارهٔ ۳۱۳، صفحهٔ ۲۲، اسفند ۸۲داریوش منتظریرانت‌خوار کوچکحسین سهیلی‌زاده در نقش «اُشترخانی» ماه رمضان ۱۳۸۲ از شبکه تهران پخش شد. ۱۳۸۲–۱۳۸۱ در کنار همفتحعلی اویسی شبکه ۱ ۱۳۸۱ پشت کنکوری‌هاپریسا بخت‌آور ماه رمضان ۱۳۸۱ از شبکه تهران پخش شد. ۱۳۸۱–۱۳۸۰  آواز مه حسینعلی لیالستانی شبکه ۱ ۱۳۸۰ یادداشت‌های کودکیپریسا بخت‌آور ماه رمضان ۱۳۸۰ از شبکه تهران پخش شد. ۱۳۸۰–۱۳۷۴ شیخ مفیدفریبرز صالح، سیروس مقدم شبکه ۱ ۱۳۷۹ روزهای مه‌آلودفیاض موسویدر برنامه سیمای خانواده شبکه ۱ پخش می‌شد. ۱۳۷۹–۱۳۷۵ ولایت عشقمهدی فخیم‌زاده شبکه ۱ ۱۳۷۸ کیف انگلیسیسید ضیاءالدین دری شبکه ۱ / در نقش بهادرخان ۱۳۷۸–۱۳۷۷ هتلمرضیه برومندهنرپیشه مهمان، شبکه تهران/اپیزود شب فوتبالزیر بازارچهرضا ژیان در تعطیلات نوروز از شبکه ۲ پخش می‌شد. ۱۳۷۷ کاکتوس - سری نخست محمدرضا هنرمند شبکه ۱ ۱۳۷۶–۱۳۷۵ تهران ۱۱–۵۹۵ ج ۴۸مرضیه برومندشبکه تهران / بازی در اپیزود سیگار ممنوع، تصادف و همسایه‌ها ۱۳۷۵  برادران خورشید جواد شمقدری در سینماها با عنوان طوفان شن به نمایش درآمد. ۱۳۷۴ شلیک نهاییمحسن شاه‌محمدی شبکه ۱ ۱۳۷۳ همسرانبیژن بیرنگ، مسعود رسام هنرپیشه مهمان، شبکه ۲ ۱۳۷۳–۱۳۷۲ اشتباه در اشتباهجواد انصافی شبکه تهران ۱۳۷۲ سنگ و شیشهجمشید حیدری شبکه ۲ ۱۳۷۱–۱۳۷۰  تله‌تئاتر «واریتهٔ آمریکایی»ماهنامهٔ سینمایی فیلم، سال نهم، شمارهٔ ۱۱۰، صفحهٔ ۲۳، شهریور ۷۰محمد رحمانیان کارگردان تلویزیونی: «مسعود فروتن» ۱۳۷۵–۱۳۷۰ امام علیداوود میرباقری در نقش «ابا قطام» (پدر قطام بنت شجنه) ۱۳۷۰ هزار برگ و هزار رنگ حسین فردرو، حسین محب‌اهری قطعات نمایشی در برنامه کودک ۱۳۶۹ هشت بهشتاکبر خواجوییآلبوم خانوادگیمحمد رحمانیان کارگردانان تلویزیونی: «شیرین جاهد» و «اسدالله ایمن» ۱۳۶۸ آخرین روز تابستانشیرین جاهد،حسین سحرخیز در برنامه کودک پخش می‌شد. ۱۳۶۷–۱۳۶۶ با سلسله حکمتاکبر خواجویی،سیروس مقدم،مرتضی جعفری  شبکه ۱ ۱۳۶۷ تهران ۵۳هوشنگ توکلی شبکه ۱ ۱۳۶۶ درخت دوستیعلی شوقیان،سعید خاکسار مسابقه هفت خوان علیرضا خمسه،سوسن حریری در برنامه کودک و نوجوان شبکه ۱ پخش می‌شد. تله‌تئاتر «اقدام به قتل» ابوالحسن داوودی ۱۳۶۶–۱۳۶۳ کوچک جنگلیبهروز افخمی ۱۳۶۵  تله فیلم آخرین گام حسین فردرو شبکه ۱مدرسهوشنگ توکلی کارگردان تلویزیونی: «مسعود فروتن» ۱۳۶۲ مخمصهفرهاد مجدآبادی نوروز ۱۳۶۳ از شبکه ۱ پخش شد. تله تئاتر هنگامه شیرین وصل هادی مرزبان کارگردان تلویزیونی:مهوش جزایری ۱۳۵۷–۱۳۵۶ تلاششعاع‌الدین مصطفی‌زاده

 شبکه خانگی 
 سال  نام  کارگردان  توضیحات۱۳۹۴ دندون طلاداوود میرباقری پخش در شبکه خانگی۱۳۹۲ شاهگوشداوود میرباقری پخش در شبکه خانگی

 تئاتر 
 «آنتیگون» به کارگردانی جمشید ملک‌پور ۱۳۶۰
 «مخمصه» به کارگردانی فرهاد مجدآبادی ۱۳۶۲
 «دکتر کنوک» به کارگردانی ایرج راد ۱۳۶۴
 دکتر کنوک (اجرای دوباره) به کارگردانی ایرج راد ۱۳۶۸
 «معرکه در معرکه» به کارگردانی سیاوش طهمورث ۱۳۶۸
 «عشق آباد» به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۶۹
 عشق آباد (اجرای دوباره) به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۷۱
 «دندون طلا» به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۶۶
 دندون طلا (اجرای دوباره) به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۷۸
 «زیرگذر لوطی صالح» به کارگردانی هادی اسلامی
 «سنگ و سرنا» به کارگردانی نصرت پرتوی ۱۳۴۹
 «استر» به کارگردانی هادی اسلامی ۱۳۵۰
 «محراب» به کارگردانی هادی اسلامی ۱۳۵۳
 «آنتیگونه» به کارگردانی حمید ملک پور ۱۳۵۹
 «دارالحکومه» به کارگردانی هادی اسلامی ۱۳۵۸
 «بلبل سرگشته» به کارگردانی صدرالدین حجازی ۱۳۶۶
 «ماهان و کوشیار» به کارگردانی ایرج راد ۱۳۶۷
 «معرکه در معرکه» به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۷۰
 معرکه در معرکه (اجرای دوباره) به کارگردانی داوود میرباقری ۱۳۷۵
 «بکت» به کارگردانی مجید جعفری ۱۳۵۱
 «سایه‌ای به دنبال من» به کارگردانی جواد خدادادی ۱۳۵۷
 «آسید کاظم» به کارگردانی مجید مظفری ۱۳۵۹
 بلبل سرگشته (اجرای دوباره) به کارگردانی علی نصیریان

 پانویس 

 منابع 

 درباره سیروس گرجستانی در ایرنا

 پیوند به بیرون 




رده:اهالی بندر انزلی
رده:اهالی تهران
رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایران
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایران
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایران
رده:خاک‌سپاری‌ها در قطعه هنرمندان بهشت زهرا
رده:زادگان ۱۳۲۳
رده:زادگان ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۳۹۹
رده:درگذشتگان ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سکته قلبی