عبدالقاهر جرجانی

عبدالقاهر بن عبدالرحمان ابوبکر جرجانی (۴۰۵/ ۱۰۱۴ –۴۷۴ق/ ۱۰۸۱ق) زبان‌شناس برجسته و ادیب (در زبان عربی) ایرانی سدهٔ پنجم هجری و بنیان‌گذار علم بلاغت است.مدخل «عبدالقاهر جرجانی» در دانشنامه جهانعبد القادر جرجانی و اسرار البلاغهء او

از زندگی او اطلاع چندانی در دست نیست. او در جرجان و در خانواده ایرانی به دنیا آمد و بدون اینکه در سراسر زندگی آنجا را ترک کند، در همان شهر محل تولدش درگذشت. وی از دو تن از دانشمندان بزرگ گرگان علم آموخت: نزد ابوالحسین محمد بن حسن فارسی علم نحو و نزد قاضی ابوالحسن جرجانی نقد ادبی را آموخت. پس از مرگ استادانش، در جرجان به تدریس پرداخت و در آنجا شاگردان بسیاری داشت. احمدبن عبداللّه مهابادی، ابوالحسن علی‌بن‌محمد فصیحی، فضل‌بن اسماعیل تمیمی، محمدبن احمد ابیوردی، احمدبن ابراهیم شَجَری و خطیب تبریزی از شاگردان او بودند. او به عربی شعر می‌سرود و به گفته فیروزآبادی اشعار فراوانی داشت. او آثاری در زمینه علوم بلاغی برای اثبات اعجاز قرآن تألیف کرد. او همچنین به رابطه میان علم نحو و معنی پرداخته‌است.

 آثار 

 اسرارالبلاغه
 دلائل الاعجاز
 الرسالة الشافیة
 العُمْدَه
 المغنی
 المُقْتَصِد
 الایجاز
 التکملة
 التذکرة
 الجمل

 پیرامون آثار 

 کتاب «آسیمه های معنا» ،نوشته علی جهانگیری توسط نشر نقره منتشر شده است.این کتاب در حوزه همسانی نظریات عبدالقاهر جرجانی با فرم و فرم گرایی و ساختار گرایی وهمچنین متنیت و زبان تالیف شده است،نظریات مطرح شده در این کتاب عمدتا بر مبنای دیدگاه های جرجانی در کتاب دلائل الاعجاز بوده است.
جستارهای وابسته
 قاضی جرجانی
 ابوالعباس جرجانی
 ادبیات عربی

 منابع 

رده:اهالی ایران در سده ۱۱ (میلادی)
رده:اهالی گرگان
رده:درگذشتگان ۱۰۷۸ (میلادی)
رده:زادگان دهه ۱۰۰۰ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان اهل ایران
رده:لغویان
رده:معناشناسان
رده:نویسندگان ادبیات فارسی
رده:نویسندگان ادبیات فارسی دوران قرون وسطی
رده:نویسندگان زبان‌شناسی
رده:نویسندگان عربی سده ۱۱ (میلادی)
رده:نویسندگان عرب‌زبان اهل ایران
رده:نویسندگان دینی
رده:نویسندگان ادبیات فارسی سده ۱۱ (میلادی)
رده:دستورنویسان اهل ایران
رده:اشاعره
رده:پیروان مذهب شافعی