تریستان تزارا

تریستان تزارا  (زادهٔ ۱۶ آوریل ۱۸۹۶ - درگذشته ۲۵ دسامبر ۱۹۶۳) نمایش‌نامه‌نویس، شاعر، مقاله‌نویس، آهنگساز، کارگردان فیلم، سیاست‌مدار، دیپلمات، روزنامه‌نگار و هنرمند قرن بیستم فرانسوی‌زبان رومانیایی‌تبار است.

 زندگی‌نامه 
تریستان تزارا با نام حقیقی ساموئل رزنستاک در ۱۶ آوریل ۱۸۹۶ در موینشت رومانی به دنیا آمد. تزارا بیشتر شهرتش را مدیون حضورش در میان جمع بنیان‌گذاران دادائیسم است. یک جنبش انقلابی پوچ‌گرایانه در هنر که هدفی نداشت جز ویرانی تمام ارزش‌های تمدن مدرن. فعالیت خود به عنوان یک دادائیست را طی جنگ جهانی اول و در کنار هنرمندانی چون مارسل دوشان، فرانسیس پیکابیا و ژان آرپ در زوریخ آغاز کرد. تزارا نخستین متون دادائیستی خود – نخستین ماجرای آسمانی آقای آنتی پیرینLa Première Aventure céleste de Monsieur Antipyrine (۱۹۱۶) و «۲۵ شعر»Vingtcinq poèmes (۱۹۱۸) را نوشت و بعد در ۱۹۲۴ "هفت بیانیه داداSept Manifestes Dada" را به رشته تحریر درآورد. در پاریس فعالیت‌های جنجالی خود را با همکاری آندره برتون، فیلیپ سوپو و لویی آراگون آغاز کرد تا با متلاشی کردن ساختار زبان به عموم مردم شوکی وارد کند. در حدود ۱۹۳۰ شالوده‌شکنی و پوچ‌گرایی افول کرد و او به فعالیت‌های محافظه‌کارانه‌تری پیوست که عده‌ای از دوستان سوررئالیست‌ش دنبال می‌کردند. او بیشتر وقت خود را صرف آشتی‌دادن سوررئالیسم و مارکسیسم می‌کرد و به همین دلیل در سال ۱۹۳۶ و در حین جنگ جهانی دوم به عضویت حزب کمونیست و جنبش مقاومت فرانسه پیوست. این گروه‌های سیاسی او را به هم‌فکرانش نزدیک‌تر ساخت و تزارا تدریجاً به ساحت شعر غنایی روی آورد. شعرهای او بازتاب‌دهنده دلهره و آشفتگی روحی او هستند.

تزارا طی دوران شاعری خود مسیری پرتحول را پیمود. برهم زدن افراط خواهانهٔ هنجارها و ساختارهای زبانی، آغازهٔ راه وی به عنوان شاعری دادائیستی بود. او در رسالهٔ «هفت بیانیهٔ دادا» برخی از بنمایه‌های رادیکالیستی هنر مدرن را برمی‌شمارد. در واقع سویهٔ منفی تمدن غرب در قاعده گریزی مورد تأیید وی نقش می‌بندد. در همین بیانیه است که وی آزادی و وارستن از هنجارهای قوام یافتهٔ هنر را مورد تأکید دوچندان قرار می‌دهد و امر هنری – بخصوص شعر – را همچون رسالتی تصویر می‌کند که فطرتاً به رهایی می‌انجامد.

با این همه طی دهه‌های سی و چهل میلادی وی به همراه دوستانی چون لوئی آراگون و آندره برتون به حزب کمونیست فرانسه پیوست و از گرایش نیست‌انگارانهٔnihilistic دادا فاصله گرفت. در این دوره وی مشخصاً به شعر سوررئالیستی گرایید و تلاش نمود تا میان مارکسیسم و سوررئالیسم پیوندی ایجاد نماید.

دورهٔ اخیر با گرایش وی به اشعار تغزلی برآمده از دست آموختگی هنرمندانه مشخص می‌شود. در این سروده‌ها، تراژدی زندگی روزمرهٔ انسان مدرن تصویر شده‌است. از کارهای این دورهٔ تزارا: «مرد تقریبی»L’Homme approximatif (۱۹۳۱)، «تنها گفتن»Parler seul (۱۹۵۰) و «چهرهٔ درون»The Inner Face (۱۹۵۳) هستند. در این دوره و در کمینهٔ همین سروده‌هاست که وی از زبان هنجارستیز و سامان‌باختهٔ دادائیستی فاصله می‌گیرد و به زبانی دشوارفهم ولی انسان انگاشته روی می‌آورد.

وی در ۲۵ دسامبر ۱۹۶۳ در پاریس چشم از جهان فروبست.

 آثار 
 عواید نیمروز (۱۹۳۹)
 نشان زندگی (۱۹۴۶)
 از خاطرات انسان (۱۹۵۰)
 چهره درونی (۱۹۵۳)
 شعله برافروخته (۱۹۵۵)
 نخستین ماجرای آسمانی آقای آنتی پیرین (۱۹۱۶)
 ۲۵ شعر (۱۹۱۸)
 هفت بیانیه دادا (۱۹۲۴)

 جستارهای وابسته 
 فهرست نویسندگان قرن بیستم میلادی فرانسه
 فهرست نویسندگان فرانسه

 تأثیرات 
در کنار بسیاری از نویسندگانی که از طریق فعالیت های تبلیغاتی او جذب دادا شدند، تزارا توانست بر نسل های متوالی نویسندگان تأثیر بگذارد. این مورد در سال 1928 در سرزمین مادری او بود، زمانی که اولین مانیفست آوانگارد منتشر شده توسط مجله unu، نوشته ساشا پانا و مولدوف، از تزارا به عنوان مربی این جریان نام بردند. یکی از نویسندگان رومانیایی که مدعی الهام گرفتن از تزارا بود، ژاک جی کوستین بود، که با این وجود استقبالی به همان اندازه از دادائیسم و آینده‌گرایی داشت. مارسل آورامسکو، نویسنده کابالیست و سوررئالیست، که در دهه 1930 نوشت، به نظر می‌رسد که مستقیماً از دیدگاه‌های تزارا در مورد هنر الهام گرفته است. نویسندگان دیگری از آن نسل که از تزارا الهام گرفته‌اند عبارتند از برونو جاسینسکی نویسنده آینده‌نگر لهستانی، شاعر ژاپنی و متفکر ذن، تاکاهاشی شینکیچی، و شاعر شیلیایی و هوادار دادائیست، ویسنته هویدوبرو، که از او به عنوان پیشروی برای خود یاد کرده است.

او که پیشروی فوری پوچ گرایی بود، توسط یوژن یونسکو، که اصول خود را برای مقالات اولیه خود در نقد ادبی و اجتماعی توسعه داد، به عنوان یک مربی شناخته شد. شعر تزارا بر ساموئل بکت تأثیر گذاشت. آلن گینزبرگ، نویسنده بیت، که در پاریس با او آشنا شد، از او در میان اروپاییانی نام می برد که بر او و ویلیام اس. باروز تأثیر گذاشتند. 

در نگاهی به گذشته، نویسندگان مختلف نمایش‌های دادائیست تزارا و نمایش‌های خیابانی را به‌عنوان «اتفاقات» توصیف می‌کنند، با واژه‌ای که پسا دادائیست‌ها و موقعیت‌گرایان به کار می‌برند، که در دهه 1950 ابداع شد. برخی همچنین تزارا را به دلیل ارائه یک منبع ایدئولوژیک برای توسعه موسیقی راک، از جمله پانک راک، خرده فرهنگ پانک و پست پانک نسبت می دهند.

 پانویس 

 منابع 








رده:آهنگسازان اهل رومانی
رده:آهنگسازان اهل فرانسه
رده:آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی)
رده:آهنگسازان مرد اهل فرانسه
رده:آهنگسازان مرد
رده:آهنگسازان یهودی
رده:افراد انقلاب ۱۹۵۶ مجارستان
رده:افراد جنگ الجزایر
رده:افراد جنگ جهانی اول اهل رومانی
رده:افراد جنگ داخلی اسپانیا اهل رومانی
رده:افراد رومانیایی یهودی‌تبار
رده:انقلاب ۱۹۵۶ مجارستان
رده:اهالی مون‌مارتر
رده:اهالی موینشت
رده:بنیانگذاران شرکت اهل رومانی
رده:بنیانگذاران مجله اهل رومانی
رده:بنیانگذاران مجله اهل فرانسه
رده:پروپاگاندایست‌های اهل رومانی
رده:پوچ‌گرایی
رده:تئاتر نوگرا
تریستان تزارا
رده:جستارنویسان اهل رومانی
رده:جستارنویسان اهل فرانسه
رده:جستارنویسان مرد اهل فرانسه
رده:جستارنویسان مرد
رده:دادائیسم
رده:درگذشتگان ۱۹۶۳ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های اهل رومانی در سوئیس
رده:دور از وطن‌های اهل رومانی در فرانسه
رده:دیپلمات‌های اهل فرانسه
رده:دیپلمات‌های سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:رومانیایی‌تبارهای اهل فرانسه
رده:رومانیایی‌های مهاجرت‌کرده به فرانسه
رده:زادگان ۱۸۹۶ (میلادی)
رده:سیاستمداران حزب کمونیست فرانسه
رده:شاعران اهل رومانی
رده:شاعران اهل فرانسه
رده:شاعران جنگ جهانی اول اهل رومانی
رده:شاعران رومانیایی‌زبان
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل رومانی
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:شاعران فراواقع‌گرا
رده:شاعران مرد اهل رومانی
رده:شاعران مرد اهل فرانسه
رده:شاعران مرد
رده:شاعران نمادگرا
رده:شاعران یهودی
رده:شوخی‌پردازان اهل رومانی
رده:شوخی‌پردازان اهل فرانسه
رده:شهروندان فرانسه از طریق تغییر تابعیت
رده:صلح‌طلبان رومانی
رده:صلح‌طلبان فرانسه
رده:صلح‌طلبان یهودی
رده:فرانسوی‌های رومانیایی-یهودی‌تبار
رده:فیلسوفان پوچ‌گرایی
رده:کارگردانان فیلم اهل رومانی
رده:کارگردانان فیلم اهل فرانسه
رده:کمونیست‌های اهل رومانی
رده:مترجمان اهل رومانی
رده:مترجمان اهل فرانسه
رده:مترجمان سده ۲۰ (میلادی)
رده:مجموعه‌داران هنری اهل رومانی
رده:مجموعه‌داران هنری اهل فرانسه
رده:مجموعه‌داران هنری یهودی
رده:مدفونان در گورستان مونپارناس
رده:مقاله‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:مقاله‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:منتقدان ادبی اهل رومانی
رده:منتقدان ادبی اهل فرانسه
رده:منتقدان هنری اهل رومانی
رده:منتقدان هنری اهل فرانسه
رده:موسیقی‌دانان اهل رومانی
رده:موسیقی‌دانان فرانسوی
رده:موسیقی‌دانان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:موسیقی‌دانان نویز
رده:موسیقی‌دانان یهودی
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل رومانی
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل فرانسه
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل رومانی
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد اهل فرانسه
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد
رده:نمایشنامه‌نویسان یهودی
رده:نمایندگان مجمع ملی فرانسه
رده:نویسندگان اهل رومانی در فرانسوی
رده:نویسندگان فراواقع‌گرای اهل رومانی
رده:نویسندگان کمونیست
رده:نویسندگان مرد اهل رومانی
رده:ویراستاران مجله اهل رومانی
رده:ویراستاران مجله اهل فرانسه
رده:هنرمندان اجرا اهل رومانی
رده:هنرمندان اجرای اهل فرانسه
رده:هنرمندان کاباره اهل رومانی
رده:هنرمندان یهودی
رده:یهودیان اهل فرانسه
رده:یهودیان سوسیالیست
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل فرانسه