سازمان دولت‌های ترک

سازمان دولت‌های ترک یا سازمان کشورهای ترک که شورای تُرک هم نامیده می‌شود و پیش‌تر شورای همکاری کشورهای ترک نام داشت یک سازمان بین‌المللی متشکل از هشت کشور شامل ۷ کشور ترک‌زبان به همراه کشور مجارستان است. این سازمان، ۵ عضو و ۴ ناظر دارد. کشورهای ترکیه، جمهوری آذربایجان، قزاقستان، ازبکستان و قرقیزستان به عنوان اعضای این سازمان و کشورهای ترکمنستان، مجارستان، قبرس شمالی (فقط توسط ترکیه به عنوان کشور به رسمیت شناخته می‌شود) و همچنین سازمان همکاری اقتصادی، به عنوان ناظر در این سازمان حضور دارند. این شورا در ۳ اکتبر ۲۰۰۹ میلادی در شهر نخجوان با مشارکت چهار کشور ترکیه، آذربایجان، قزاقستان و قرقیزستان بنیان‌گذاری شد.https://www.trt.net.tr/persian/photogallery/ynfwgrfykh/szmn-khshwrhy-turkh-chhrdhmyn-slgrd-tsys-khwd-r-jshn-mygyrd

 محدودیت های جغرافیایی 
به جز ترکیه، ۶ کشور دیگر این سازمان همگی محصور در خشکی هستند و به دریاهای آزاد راه ندارند و برای تجارت و حمل و نقل به روسیه و چین و کشورهای همسایه نیاز دارند. به جز ترکیه، قرقیزستان و بخشهای کوچکی از قزاقستان و جمهوری آذربایجان، بقیه کشورهای این سازمان از نظر ارتفاع جزو کشورهای کم ارتفاع هستند (فاقد کوه های بلند) و استپ‌ها و بیابان‌های خشک بخش بزرگی از مساحت این کشورها را تشکیل می‌دهد. بیش از سه چهارم مساحت قزاقستان، ازبکستان و ترکمنستان بیابانی و خشک و نیمه خشک هستند.https://www.britannica.com/place/Central-Asia

 تغییر نام 
سازمان دولت‌های ترک پیش‌تر شورای همکاری کشورهای ترک نام داشت. در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۱ رجب طیب اردوغان ضمن منصوب کردن بن‌علی یلدریم به سمت «ریش‌سفید ترکیه» در این شورا، نام آن را به سازمان دولت‌های ترک تغییر داد.دیکَن: اردوغان: ما بن‌علی یلدریم را به سمت «ریش‌سفید» ترکیه منصوب کردیم، نوشته‌شده در ۲۰ آبان ۱۴۰۰؛ بازدید در ۲۱ آبان ۱۴۰۰.

 تأثیرات 
شورای همکاری کشورهای ترک زبان در رسیدن به هدف حفظ صلح و تقویت امنیت در منطقه آسیای مرکزی به موفقیت قابل توجهی دست یافته است و موجب نزدیکی بیشتر دولت‌های عضو، به خصوص دولت‌های آسیای میانه به یکدیگر شده است.https://www.iess.ir/fa/translate/2205/https://www.iess.ir/fa/translate/2205/

کشورهای عضو، در راستای تحکیم روابط ملت های خود، تبادلات فرهنگی و هنری قابل توجهی با يکديگر دارند.http://www.irdiplomacy.ir/fa/news/2008084/آیا-کشورهای-تُرک-متحد-می-شوند-https://www.iess.ir/fa/translate/2205/

دولت‌های آسیای مرکزی مانند قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان و ترکمنستان، به دلیل تاریخ و مذهب مشترک(اسلام سنی)، همچنین بدین دلیل که در مجاورت و همسایگی یکدیگر هستند؛ همبستگی و همگرایی بیشتری دارند.https://www.iess.ir/fa/translate/2205/

 اعضا 
 اعضای اصلی 
 کشورتاریخ الحاق جمعیت () مساحت(km2) تولید ناخالص داخلی اسمی (میلیارد دلار) (۲۰۱۹) سرانه تولید ناخالص داخلی اسمی (۲۰۱۹)  ۲۰۱۹   ۴۴۷٬۴۰۰  ۵۸  $۱٬۷۲۵  مؤسس   ۷۸۳٬۵۶۲  ۷۵۴/۵  $۹٬۰۴۲  مؤسس   ۸۶٬۶۰۰  ۴۸  $۴٬۷۹۴  مؤسس   ۲٬۷۲۴٬۹۰۰  ۱۸۰  $۹٬۷۳۱  مؤسس   ۱۹۹٬۹۰۰  ۸/۵  $۱٬۳۰۹   ۱۴۴٬۶۲۸٬۰۶۷  ۴٬۲۴۲٬۳۶۲  ۱۰۴۹  $۸٬۹۶۶

 اعضای ناظر 
کشور یا سازمانتاریخ الحاقجمعیت()مساحت
(km2)تولید ناخالص داخلی اسمیسرانه تولید ناخالص داخلی اسمی  ۲۰۱۸  ۹۳,۰۳۰    ۲۰۲۱  ۴۹۱,۲۱۰    ۲۰۲۲ 382,836  ۳,۳۵۵  سازمان همکاری اقتصادی۲۰۲۳

 دعوت از ایران برای عضویت در سازمان دولت‌های ترک 
«دوغو پرینچک» رهبر «حزب وطن» ترکیه با برپایی یک کنفرانس مطبوعاتی ویژه در مقر حزب وطن در شهر آنکارا (در تاریخ ۱۹ آوریل ۲۰۲۳ میلادی) از تصمیم شورای مرکزی این حزب در مورد دعوت از دولت ایران برای پیوستن به روند الحاق به سازمان کشورهای ترک زبان خبر داد. در بیانیه وی آمده است: اقوام ترک و فارس در طول تاریخ در هم آمیخته اند. فرهنگ های ترکی و ایرانی در طی هزاران سال روابط  تودرتو، یکدیگر را غنی کرده اند. همانطور که در دیوان لغات محمود کاشغری آمده است: " سر بدون کلاه و فارس بدون ترک نمی شود." دو زبان ترکی و فارسی در طی سده ها یکدیگر را تغذیه کرده اند.سایت خبری عصر ایران

https://www.asriran.com/fa/news/887240

 جستارهای وابسته 
 سازمان بین‌المللی فرهنگ ترکی
 سازمان اجرای قانون و وضعیت نظامی اوراسیا
 فهرست سرزمین‌های ترک‌نشین
 مجلس پارلمانی کشورهای تُرک

 منابع 

رده:اتحادهای پس از فروپاشی شوروی
رده:اتحادیه‌های فراملی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۲۰۰۹ (میلادی) در ترکیه
رده:روابط قرقیزستان و قزاقستان
رده:سازمان‌های استانبول
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۲۰۰۹ (میلادی)
رده:سازمان‌های بین‌المللی آسیا
رده:سازمان‌های بین‌المللی اروپا
رده:سازمان‌های بین‌المللی
رده:سازمان‌های سیاسی آسیا
رده:سازمان‌های سیاسی اروپا
رده:سازمان‌های سیاسی بین‌المللی
رده:سازمان‌های میان‌دولتی
رده:نظام‌های سیاسی