عامل فعال‌کننده پلاکتی

عامل فعال‌کنندهٔ پلاکتی یا فاکتور فعال‌کنندهٔ پلاکتی  یک فعال‌کنندهٔ فسفولیپید است که دارای عملکرد بیولوژیکی فراوان و نیز فعال‌کنندهٔ پلاکتی است. این واسطهٔ التهابی از برخی سلول‌ها (ماکروفاژها، مونوسیت‌ها، نوتروفیلها، بازوفیلها و ماست‌سل‌ها) آزاد می‌شود و موجب تجمع پلاکتی، دگرانولاسیون، التهاب، و آنافیلاکسی می‌شود.

این پروتئین با شناسهٔ پاب‌کم ۱۰۸٬۱۵۶ است و جرم مولی آن ۵۲۳٫۶۸۳ می‌باشد.

 التهاب 
در روند التهاب برخی لیپیدها به عنوان واسطه‌های التهابی عمل می‌کنند در پی بروز التهاب فسفولیپیدهای غشایی برخی سلول‌ها (ماکروفاژها، منوسیت‌ها، نوتروفیل‌ها و ماست سل‌ها) به اسید آراشیدونیک و Lyso-PAF تجزیه می‌شوند. این عامل در نهایت به فاکتور فعال‌کننده پلاکتی (PAF) تبدیل می‌شود که سبب فعال شدن پلاکت و آثار التهابی بسیاری مثل کموتاکسی ائوزینوفیل‌ها و فعال شدن و دگرانوله شدن نوتروفیل‌ها و ائوزینوفیل‌ها می‌گردد. این فاکتور در ایجاد آترواسکلروز عروقی نیز دخیل است.

 فاکتور فعال‌کننده پلاکتی و آنافیلاکسی 
سطح خونی فاکتور فعال‌کننده پلاکتی در بیماران دچار آنافیلاکسی افزایش نشان می‌دهد و سطح آن معیار بسیار مناسبی برای بررسی شدت آنافیلاکسی می‌باشد.

سطح آنزیم استیل هیدرولاز نسبت عکس با میزان (PAF) دارد و چون این آنزیم برای غیرفعال کردن PAF لازم است، کمبود آن به شدت آنافیلاکسی کمک می‌کند.
 داروهای بلوک‌کننده فاکتور فعال‌کننده پلاکتی ممکن است موجب درمان یا پیشگیری از آنافیلاکسی گردند.

 جستارهای وابسته 
 التهاب
 کموتاکسی

 یادداشت‌ها 

 منابع 


سازمان نظام پزشکی نیشابور


رده:خون‌شناسی
رده:فسفولیپیدها