۲سی-بی

2C-B (که نام شیمیایی کامل آن 4-Bromo-2,5-dimethoxyphenethylamine است) یک ماده روان‌گردان سنتتیک از خانواده فنتیل‌آمین‌ها است. این ماده به دلیل اثرات منحصربه‌فرد خود که ترکیبی از اثرات روان‌گردان‌های کلاسیک مانند ال‌اس‌دی و اثرات همدلانه اکستازی توصیف می‌شود، شهرت دارد.Shulgin, A., & Shulgin, A. (1991). PiHKAL: A Chemical Love Story. Transform Press. Retrieved September 17, 2025, from https://erowid.org/library/books_online/pihkal/pihkal020.shtml 2C-B اغلب به شکل پودر سفید یا قرص‌های فشرده‌شده یافت می‌شود و معمولاً به صورت خوراکی مصرف می‌گردد.
 تاریخچه و کشف 
2C-B اولین بار در سال ۱۹۷۴ توسط شیمیدان و فارماکولوژیست مشهور آمریکایی، الکساندر شولگین، سنتز شد. شولگین این ماده را در آزمایشگاه شخصی خود ساخت و اثرات آن را به تفصیل در کتاب خود PiHKAL: A Chemical Love Story که در سال ۱۹۹۱ منتشر شد، مستند کرد. در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، 2C-B به عنوان یک جایگزین قانونی برای اکستازی در برخی محافل روان‌درمانی و تفریحی مورد استفاده قرار گرفت، پیش از آنکه اکستازی غیرقانونی اعلام شود.Stolaroff, M. J. (1994). The Secret Chief: Conversations with a Pioneer of the Underground Psychedelic Therapy Movement. Multidisciplinary Association for Psychedelic Studies. Retrieved September 17, 2025, from https://maps.org/news-letters/v05n4/05404sto.html در نهایت، 2C-B نیز در بسیاری از کشورها، از جمله ایالات متحده آمریکا (در سال ۱۹۹۵) و هلند، در فهرست مواد کنترل‌شده قرار گرفت و غیرقانونی اعلام شد.Drug Enforcement Administration. (1995, July 10). Schedules of Controlled Substances: Placement of 2,5-Dimethoxy-4-bromophenethylamine (2C-B) into Schedule I. Federal Register. Retrieved September 17, 2025, from https://www.govinfo.gov/content/pkg/FR-1995-07-10/html/95-16782.htm
 فارماکولوژی و نحوهٔ اثر 
مکانیسم دقیق اثر 2C-B به طور کامل شناخته نشده است، اما اعتقاد بر این است که این ماده عمدتاً به عنوان یک آگونیست جزئی برای گیرنده‌های سروتونین، به ویژه گیرنده 5-HT2A عمل می‌کند. این همان گیرنده‌ای است که روان‌گردان‌های کلاسیک مانند ال‌اس‌دی و سیلوسایبین نیز آن را هدف قرار می‌دهند.Papaseit, E., et al. (2018). Human pharmacology of 2C-B: a systematic review. Archives of Toxicology, 92(5), 1577–1596. Retrieved September 17, 2025, from https://link.springer.com/article/10.1007/s00204-018-2177-x با این حال، 2C-B تمایل کمتری به گیرنده 5-HT2A نسبت به ال‌اس‌دی دارد که ممکن است دلیل تفاوت در ماهیت و شدت اثرات آن باشد. علاوه بر این، 2C-B بر روی گیرنده‌های سروتونین 5-HT2C و 5-HT1A نیز تأثیراتی دارد که می‌تواند به اثرات همدلانه و محرک آن کمک کند.Dean, B. W., et al. (2023). Pharmacological and toxicological evaluation of 2C-B: a review of the literature. Frontiers in Pharmacology, 14, 1147814. Retrieved September 17, 2025, from https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fphar.2023.1147814/full
 اثرات روان‌شناختی 
اثرات 2C-B به شدت وابسته به دوز مصرفی است. در دوزهای پایین (حدود ۵ تا ۱۵ میلی‌گرم)، معمولاً اثرات ملایم محرک و همدلانه غالب است، همراه با افزایش حس لامسه، تقویت رنگ‌ها و تجربیات حسی لطیف. این اثرات اغلب با دوزهای پایین اکستازی مقایسه می‌شود.Caudevilla-Gálligo, F., et al. (2012). 4-Bromo-2,5-dimethoxyphenethylamine (2C-B): presence in the recreational drug market in Spain, pattern of use and subjective effects. Journal of Psychopharmacology, 26(7), 1026–1035. Retrieved September 17, 2025, from https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0269881111422822
در دوزهای بالاتر (حدود ۱۵ تا ۳۰ میلی‌گرم و بیشتر)، اثرات روان‌گردان برجسته‌تر می‌شوند. کاربران تجربیات بصری واضحی مانند الگوهای هندسی متحرک با چشمان باز یا بسته، هاله‌های رنگی در اطراف اشیا، و تغییر شکل سطوح و اجسام را گزارش می‌دهند. برخلاف روان‌گردان‌های قوی‌تر مانند دی‌ام‌تی یا دوزهای بالای LSD، 2C-B کمتر باعث تغییرات عمیق در خودآگاهی یا مرگ نفس می‌شود و کاربران معمولاً ارتباط خود را با واقعیت حفظ می‌کنند.Shulgin, A. T. (1995). A New Vocabulary of Drug Effects. In G. C. Lyttle (Ed.), The Entheogen Review. Entheogen Review. Retrieved September 17, 2025, from https://erowid.org/culture/characters/shulgin_alexander/shulgin_alexander_interview1.shtml مدت زمان اثرات 2C-B معمولاً بین ۴ تا ۸ ساعت است که آن را به یک روان‌گردان با طول اثر متوسط تبدیل می‌کند.

 اثرات فیزیولوژیکی 
اثرات فیزیکی 2C-B مشابه سایر فنتیل‌آمین‌های محرک است. این اثرات شامل گشاد شدن مردمک چشم، افزایش ضربان قلب و فشار خون، افزایش دمای بدن و گاهی اوقات تهوع و لرزش، به ویژه در ابتدای تجربه، می‌شود.Drug Enforcement Administration. (2014). 2C-B (4-Bromo-2,5-dimethoxyphenethylamine). DEA Drug & Chemical Evaluation Section. Retrieved September 17, 2025, from https://www.deadiversion.usdoj.gov/drug_chem_info/2c-b.pdf این اثرات معمولاً خفیف و قابل کنترل هستند، اما برای افرادی که دارای بیماری‌های قلبی-عروقی زمینه‌ای هستند، می‌توانند خطرآفرین باشند. برخلاف برخی روان‌گردان‌های دیگر، 2C-B به ندرت باعث سردرگمی شدید یا عدم هماهنگی حرکتی می‌شود.
 خطرات و پتانسیل سوءمصرف 
مانند سایر روان‌گردان‌ها، خطر اصلی 2C-B بیشتر روان‌شناختی است تا فیزیولوژیکی. دوزهای بالا یا مصرف در یک محیط نامناسب می‌تواند منجر به تجربیات ترسناک، اضطراب شدید، پارانویا یا وحشت‌زدگی شود که به آن «سفر بد» (Bad Trip) می‌گویند.European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction (EMCDDA). (2004). EMCDDA Risk Assessment: Report on the risk assessment of 2C-I, 2C-T-2 and 2C-T-7 in the framework of the joint action on new synthetic drugs. Retrieved September 17, 2025, from https://www.emcdda.europa.eu/publications/risk-assessments/2c-i-2c-t-2-and-2c-t-7_en خطر ابتلا به اختلال ادراک پایدار پس از روان‌گردان (HPPD) که با علائم بصری مداوم پس از پایان اثرات ماده مشخص می‌شود، اگرچه نادر است، اما وجود دارد.
2C-B پتانسیل اعتیادآوری فیزیکی پایینی دارد و مصرف مکرر آن به سرعت باعث ایجاد مقاومت دارویی می‌شود، به این معنی که فرد برای دستیابی به اثرات مشابه نیاز به مصرف دوزهای بالاتر دارد که این امر عملاً از مصرف مزمن و روزانه جلوگیری می‌کند.Fantegrossi, W. E., et al. (2008). The behavioral pharmacology of hallucinogens. Biochemical Pharmacology, 75(1), 17–33. Retrieved September 17, 2025, from https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2186250/ با این حال، مانند هر ماده روان‌گردانی، پتانسیل سوءمصرف روان‌شناختی برای افرادی که به دنبال فرار از واقعیت هستند، وجود دارد. یکی از خطرات عمده مرتبط با 2C-B در بازار غیرقانونی، فروش مواد دیگر تحت این نام یا وجود ناخالصی‌ها و دوزهای نامشخص در قرص‌ها و پودرهای عرضه‌شده است.Global Drug Survey. (2019). GDS 2019: Key Findings Report. Retrieved September 17, 2025, from https://www.globaldrugsurvey.com/gds-2019-key-findings

 جستارهای وابسته 
ترکیب شیمیایی
نام‌گذاری اتحادیه بین‌المللی شیمی محض و کاربردی

 منابع 

رده:۲سی (روانگردان‌ها)
رده:آنتیوژن‌ها
رده:اعضای برومید
رده:انتاکتوژن‌ها
رده:برموآرن‌ها
رده:فنول اترها
رده:فنول‌های O-متیله
رده:مشتق‌های برموبنزن