محمدباقر شریف طباطبایی

محمد باقر شریف طباطبایی (۲۲ آبان ۱۲۰۲ - ۱۴ آذر ۱۲۸۰) اهل روستای قهی، استان اصفهانرسالهٔ کلیات خود ایشانلغت نامه دهخدا از عالمان شیعهٔ سدهٔ سیزدهم هجری قمری بود. وی از مشایخ شیخیه پس از محمدکریم خان کرمانی و همچنین از مطرح‌ترین مخالفان نظریه وجوب وحدت ناطق شیعی است که توسط محمد خان کرمانی مطرح و پایه‌گذاری شد. او سال‌ها با این نظریه به مخالفت برخاست و رسائل و کتاب‌های متعددی در این باره از او به‌جای مانده‌است.
 زندگی 
میرزا محمد باقر از نوادگان ملامحمد باقر محقق سبزواری. (صاحب کفایة و ذخیرة) است و نسب او چنین می‌باشد: محمد باقر بن محمد جعفر بن محمد صادق بن عبدالقیوم بن اشرف بن محمد ابراهیم بن محمد باقر محقق سبزواری. پدر میرزا محمد باقر، میرزا جعفر از پیروان شیخ احمد احسائی بود.

محمد ابراهیم فرزند سوم محقق سبزواری در دورهٔ صفویه (احتمالاً در زمان فتنه افغان) به روستای قهی مهاجرت کرد و در قلعه آتشگاه این روستا ساکن شد. چندین نسل از نوادگان محمدباقر سبزواری در این قلعه زندگی کرده‌اند. از این رو به خانوادهٔ قلعه‌ای‌ها معروفند. بعدها آنها نام خانوادگی شان را به اشرفی، باقری و باقری محققی تغییر دادند.

محمد باقر شریف طباطبایی درس‌هایی مانند طب را در نزد پدر آموخت و سپس با در مدرسهٔ نیماورد رفت و دیگر علوم را در آنجا فراگرفت.

شریف طباطبایی برای تحصیل علم به کرمان رفت و مدتی به درس محمد کریم خان کرمانی حاضر شد. پس از چند سال به دستور استادش به نائین رفت تا مردمان آن منطقه را به علم دعوت کند، شریف طباطبایی پس از چند سال به کرمان بازگشت و به ادامهٔ تحصیل پرداخت اما با گذشت چند سال به همدان رفت و به تبلیغ دین پرداخت. پس از یورش به شیخیه همدان و کشته شدن اطرافیان شریف طباطبایی در اسفند ۱۲۷۶ (برابر با عید فطر ۱۳۱۵ هـ. ق) او به همراه خانواده اش به شهر ری و سپس به روستایی در کویر به نام جندق مهاجرت کرد.

250px|بندانگشتی|رساله اثبات سکون زمین و حرکت آفتاب -۱۲۵۸ ه‍.ش (۱۲۹۶ ه‍.ق)
 زوجات و فرزندان 
وی در طول عمر خود چهار بار ازدواج نمود، سه عقدی و یک متعه.

از همسر اول دختری داشت به نام سلطان خانم که او را به عقد میرزا کاظم فرزند سید ناصر درآورد.

از همسر دوم فرزند پسری داشت به نام میرزا عبدالله.

از همسر سوم (زهرا دختر ابوالحسن رضوی از سادات کبابیان همدان) یک پسر به نام میرزا محمد و پنج دختر داشت که داماد اول وی پسر میرزا ابوتراب نفیسی به نام ابوالقاسم خان ملقب به انتظام الاطباء بود و دومی میرزا جبارخان ملقّب به بنان همایون پسر میرزا تقی خان تلگرافچی بود، و داماد سوم وی نامش مشخص نیست و داماد چهارم و پنجم وی از اهالی جندق و از فرزندان میرزا جواد جندقی به نام‌های میرزا محمدباقر و میرزا مصطفی طباطبائی بودند. همچنین دختر میرزا تقی خان را هم برای فرزند بزرگ خود میرزا عبدالله خواستگاری نمود.

 درگذشت 
محمدباقر شریف طباطبایی در ۱۴ آذر ۱۲۸۰ برابر با ۲۳ شعبان ۱۳۱۹ هجری قمری درگذشت و در جندق دفن شد و چون وصیت کرده بود که در مشهد به خاک سپرده شود، چندین سال بعد بدن او را که کاملاً سالم و بدون هیچ آسیبی مانده بود به مشهد انتقال دادند و در نزدیکی علی بن موسی الرضا به خاک سپردند.کتاب تاریخ عبرة لمن اعتبر
جایگزین=دعائم الحکمة|بندانگشتی|250x250پیکسل|دعائم الحکمة، در دو بخش عربی و فارسی، مجموعه کامل آثار قلمیِ حاج میرزا محمدباقر شریف طباطبائی

 تصنیفات 
مجموعه دعائم الحکمة آثار میرزا محمدباقر شریف طباطبائی در دو بخش عربی و فارسی است‌. آثار او پیش از این به طبع رسیده و به‌تازگی با عنوان دعائم الحکمة، در چندین مجلد، تنظیم شده و به تدریج منتشر خواهد شد. از این شخصیت  قریب به دویست کتاب و رساله و بیش از هزار درس و موعظه به یادگار مانده است.
+ردیفعنوان کتابسال نگارش
ه‍.قزباننوع۱جسم اصلی و عرضی۱۲۷۱فارسیکتاب۲علم الاشتقاق۱۲۷۵۳رفع الاختلاف بین ما دل علی عصمة الملائکة و عصیان بعضهم۱۲۷۵۴کیفیة انطباع الاشباح فی العین۱۲۷۵۵المعاد۱۲۷۶۶اصول الفقه۱۲۷۶۷مسئله مجلس الضیافة۱۲۷۷۸در معاد و تصدیق محمد کریم کرمانی۱۲۷۷۹سر ارسال رسل۱۲۷۷۱۰شرح حدیث کمیل۱۲۷۸۱۱الاصول المهمّة۱۲۷۸۱۲جواب شیخ مفید شیرازی۱۲۷۹۱۳رد بعضی افتراها و شبهات۱۲۷۹۱۴شواهد التذکرة۱۲۸۱۱۵معرفت سر اختیار۱۲۸۱۱۶شرح المشاعر الانسانیة۱۲۸۲۱۷جواب مسالتی بعضی الاخوان۱۲۸۳۱۸شرح کلیات فخر رازی۱۲۸۳۱۹دفع ایراد فی الحدیثین۱۲۸۳۲۰جواب سائلی۱۲۸۴۲۱شرح حدیث حلال محمد حلال الی یوم القیمة۱۲۸۴۲۲المراد من طبع الله و ختمه علی القلوب۱۲۸۴۲۳جواب ملاعلی خراسانی۱۲۸۴۲۴جواب یکی از برادران (رسائل ۷)۱۲۸۴۲۵غیبت۱۲۸۴۲۶شرح دعای رجبیه۱۲۸۶۲۷جواب ملاعباس قلی دستجردی۱۲۸۶۲۸مراد از چند حدیث در ارشاد العوام۱۲۸۶۲۹رساله علت غسل مسّ میت۱۲۸۶۳۰میزان۱۲۸۶فارسیکتاب۳۱جواب المیرزا عبدالله۱۲۸۷۳۲مسائل بعض الاعلام۱۲۸۷۳۳مجمل للبسیط و اول الموجودات۱۲۸۷۳۴المراد من تسمیة المشیة بالنفس الرحمانی۱۲۸۷۳۵جواب میرزا علی طالقانی۱۲۸۷۳۶جواب بعضی برادران۱۲۸۷۳۷امانیة۱۲۸۷۳۸التحفة النجفیة۱۲۸۷۳۹جواب نائب السلطنة۱۲۸۷۴۰جواب دو نفر نصاری۱۲۸۸۴۱ابطال الباطل۱۲۸۸۴۲رساله نکاح۱۲۸۸۴۳جواب رفقای کربلا۱۲۸۸۴۴جواب اصفهان۱۲۸۹۴۵رساله در تقلید میت۱۲۸۹۴۶جواب از ایراد بر رساله رشتیه شیخ احمد احسائی۱۲۸۹۴۷جواب شکایت از شبهات بابیه۱۲۸۹۴۸جواب ملاعلی اسکوئی۱۲۹۰۴۹جواب محمد علی خان۱۲۹۰۵۰قطع عذر و اتمام حجت۱۲۹۰۵۱جواب برادری روحانی۱۲۹۰۵۲جواب آقا سید محمدباقر۱۲۹۲۵۳جواب تعلیقه سید محمد رشتی۱۲۹۲۵۴جواب میرزا کریم کرمانی۱۲۹۲۵۵جواب محمد باقر سمنانی۱۲۹۲۵۶جواب ملاحسین لاهیجی۱۲۹۲۵۷جواب ابوالقاسم الحاج سعید۱۲۹۳۵۸جواب میرزا عبدالله۱۲۹۳۵۹جواب محمد علی لاهیجی۱۲۹۳۶۰جواب میرزا احمد محمدی نائینی۱۲۹۳۶۱جواب محمد هاشم محمدی نائینی۱۲۹۳۶۲جواب ملاحسین مقدس لاهیجی۱۲۹۳۶۳ردّ مسل۱۲۹۳۶۴جواب سید محمد شاهرودی۱۲۹۳۶۵الصواب البالغ و الجواب الدامغ۱۲۹۳۶۶جواب آخوند ملارضا انارکی۱۲۹۳۶۷جواب آقا سید هاشم لاهیجی۱۲۹۳۶۸جواب ابوالقاسم الحسینی الکرمانی۱۲۹۴۶۹نسبة الاثر و المؤثر۱۲۹۴۷۰دره نجفیه - جلد اول۱۲۹۴۷۱جواب آقا عبدالعلی سیرجانی۱۲۹۴۷۲جواب میرزا علی نقی هندی۱۲۹۴۷۳سکون ارض۱۲۹۴۷۴اسحاقیه۱۲۹۵۷۵جواب محمد لاهیجی۱۲۹۵۷۶جواب المسائل بالادلة السبعة و العشرین۱۲۹۵۷۷جواب السید علی الزنوزی۱۲۹۵۷۸جواب آقاسید محمد پشت مشهد کاشانی۱۲۹۵۷۹شرح تقسیم هفده شتر۱۲۹۵۸۰رساله وقف۱۲۹۵۸۱جواب میرزا محمد اسماعیل ادیب طهرانی۱۲۹۶۸۲شرح رسالة الرمز۱۲۹۶۸۳جواب میرزا محمد اسماعیل ادیب طهرانی۱۲۹۶۸۴جواب محمد علی بن ناظم الشریعة۱۲۹۶۸۵ایضاح۱۲۹۶۸۶موضح۱۲۹۶۸۷جواب کردستان۱۲۹۶۸۸جواب بعضی از برادران (رسائل ۶)۱۲۹۶۸۹جواب سید محمد باقر رشتی۱۲۹۶۹۰جواب بعض اعیان سمنان۱۲۹۶۹۱جواب محمد صادق کرمانی۱۲۹۷۹۲جواب آقا محمد ابراهیم همدانی۱۲۹۷۹۳توضیح۱۲۹۷۹۴تصریح۱۲۹۷۹۵ردّ میرمحمد علی رفسنجانی۱۲۹۷۹۶جواب عباس قلی میرزا۱۲۹۷۹۷جواب برادران رشت۱۲۹۸۹۸جواب میرزا حسنعلی نائینی۱۲۹۸۹۹شرح حدیث من عرف مواقع الصفة۱۲۹۸۱۰۰جواب اهل کتاب۱۲۹۹۱۰۱جواب میرزا علی نقی هندی۱۲۹۹۱۰۲جواب شیخ محمد طالقانی۱۳۰۰۱۰۳درّه نجفیه - جلد دوم۱۳۰۰۱۰۴جواب ملاعلی رضا۱۳۰۰۱۰۵جواب میرزا محمد حسن اصفهانی۱۳۰۰۱۰۶جواب عباس قلی میرزا۱۳۰۰۱۰۷جواب میرزا علی نقی هندی۱۳۰۰۱۰۸جواب بعض برادران (رسائل ۲)۱۳۰۰۱۰۹جواب میرزا حسن علی نائینی۱۳۰۰۱۱۰جواب عباس قلی میرزا۱۳۰۰۱۱۱جواب عباس قلی میرزا۱۳۰۰۱۱۲جواب محمد مهدی طباطبائی۱۳۰۱۱۱۳جواب ابوالقاسم خان زنگنه۱۳۰۱۱۱۴احقاق الحق۱۳۰۱۱۱۵جواب میرزا حسن علی نائینی (رسائل ۶)۱۳۰۱۱۱۶جواب میرزا حسین علی نائینی (رسائل ۲)۱۳۰۱۱۱۷شرح الدعاء الرجبیة۱۳۰۲۱۱۸جواب میرزا علی نقی هندی۱۳۰۲۱۱۹جواب میرزا محمد اصفهانی۱۳۰۲۱۲۰جواب سیدعلی محمدی نائینی (رسائل ۵)۱۳۰۲۱۲۱اسرار الشهادة۱۳۰۳۱۲۲جواب طهمورث میرزا۱۳۰۳۱۲۳جواب بعض مسائل (رسائل ۲)۱۳۰۳۱۲۴نعل حاضره۱۳۰۶۱۲۵اجتناب۱۳۰۷۱۲۶کفایه المسائل - جلد اول۱۳۰۷۱۲۷جواب ملاعلی خراسانی۱۳۰۹۱۲۸کفایه المسائل - جلد دوم۱۳۰۹۱۲۹جواب آخوند ملاعلی خراسانی۱۳۱۰۱۳۰جواب آقامحمد باقر سمنانی۱۳۱۲۱۳۱بشارات۱۳۱۲۱۳۲مصابیح۱۳۱۲۱۳۳رساله رفع ایراد از عبارات کفایه المسائل۱۳۱۳۱۳۴ازالة الاوهام۱۳۱۴۱۳۵کشف الحق۱۳۱۴۱۳۶شرح زیارة مطلقة ابی عبدالله۱۳۱۵۱۳۷رد عباسی۱۳۱۵۱۳۸مقامات۱۳۱۵۱۳۹شرح معنی البسیط و المرکب۱۳۱۵۱۴۰شرح باطن الحدیثین۱۳۱۵۱۴۱جواب میرزا ابوتراب کرمانی۱۳۱۵۱۴۲جواب بعض اعاظم۱۳۱۵۱۴۳جواب ملااسماعیل تودشکی۱۳۱۵۱۴۴جواب میرزا ابوالقاسم تبریزی۱۳۱۵۱۴۵جواب محمد حسن کرمانشاهی۱۳۱۵۱۴۶جواب میرزا حسن اصفهانی۱۳۱۵۱۴۷المصباح۱۳۱۵۱۴۸الفقه۱۳۱۵۱۴۹چند سؤال فقهی (رسائل ۶)۱۳۱۵۱۵۰رساله طلاق۱۳۱۵۱۵۱جواب چند مسئله۱۳۱۵۱۵۲جواب میرزا ابوالقاسم کرمانی۱۳۱۵۱۵۳مسائلی از رشت۱۳۱۵۱۵۴سؤال از رشت۱۳۱۵۱۵۵شرح تهذیب المنطق تفتازانی۱۳۱۵۱۵۶الحدائق الحجازیة۱۳۱۵۱۵۷رساله فقهی (رسائل ۷)۱۳۱۵۱۵۸جواب مسائلی از فقه (رسائل ۷)۱۳۱۵۱۵۹جواب مرتضی قلی خان طباطبائی۱۳۱۵۱۶۰جواب درویش صوفی۱۳۱۵۱۶۱جواب بعض اعاظم۱۳۱۵۱۶۲رساله در مسّ میت۱۳۱۵۱۶۳جواب ملارضای صحاف۱۳۱۵

 جستارهای وابسته 
 خاندان محقق سبزواری

 پانویس 

 منابع 


 مهدوی، سیدمصلح‌الدین، اعلام اصفهان، جلد ۲، ص۷۲ شیخ محمّد باقر قهی

رده:اسلام‌شناسان مسلمان شیعه
رده:اهالی اصفهان
رده:خاک‌سپاری‌ها در حرم امام رضا
رده:خاندان شیخ الاسلام اصفهانی
رده:درگذشتگان ۱۲۷۹
رده:درگذشتگان ۱۹۰۱ (میلادی)
رده:روحانیان شیخیه
رده:زادگان ۱۸۲۳ (میلادی)
رده:عالمان شیعه
رده:مقاله‌های ایجادشده توسط ایجادگر
رده:ویکی‌سازی رباتیک