کرم‌های پهن

کرم‌های پهن یا پهن‌کرم‌تبارانواژه‌های مصوّب فرهنگستان تا پایان دفتر دوازدهم فرهنگ واژه‌های مصوّب (نام علمی: Platyhelminthes) یک شاخهٔ زیست‌شناسی از بی‌مهرگان هستند. بیش از نیمی از گونه‌های این شاخه انگل است.

انواع کرم پهن مثل کخ، کرم کدودانه، یوکاریالی در قسمت‌های مرکزی آمریکای لاتین کشف شده است و امثال اینها…

پهن‌کرم‌تباران ساده‌ترین جانوران سه‌لایه‌ای دارای تقارن دوطرفی هستند؛ بدن آن‌ها برگ‌شکل یا کشیده و نواری است و ازلحاظ سازمان‌بندی، دارای اندام و دستگاه هستند.

در حدود ۲۰ هزار گونه از این شاخه وجود دارد که همگی در شرایط بسیار مرطوب زندگی می‌کنند. تعدادی زندگی آزاد و تعدادی هم زندگی انگلی دارند. کرم‌های پهن دارای یک مزوگله ژلاتینی هستند که دارای سلول‌هایی است و به عنوان پارانشیم مزودرمی سازمان‌یافتگی پیچیده‌ای نسبت به شاخه‌های دیگر کرم‌ها نشان می‌دهند.

نکته مهم که نباید با کرم پهن اشتباه شود:

خرچنگ‌ها، ویلوپلاتا از جمله نرم تنان هستند. البته بعضی از آنها مثل خرچنگ‌ها شامل مفصلیه‌ها نیز می‌شود همچنان خیلی اندک سی سی لین‌ها نیز شامل نرم تنان است.

 طبقه‌بندی 
کرم‌های پهن به چند رده تقسیم‌بندی می‌شوند رده موجک‌ویسان Turbellaria که به صورت عمده غیر انگل هستند و سه رده انگلی بادکش‌ویسان Trematoda نوارویسان Cestoda و Monogenea.

۱-رده (Turbellaria): معمولاً زندگی آزاد دارند. برای مثال اعضای جنس (Dugesia planaria)
۲-رده (Terematoda): به عنوان انگل داخلی در برخی از مهره‌داران هستند. مثال:(Fasciola)
۳-رده (Monogenea): که به عنوان انگل بیرونی بر روی پوست و آبشش‌های ماهی هستند، برای مثال(Dactylogyrus)
۴-رده (Cestoda): همه انگل داخلی هستند.

 ویژگی‌های کلی کرم‌های پهن 
 بدن از سه لایه تشکیل شده است ((Triploblastic
 معمولاً دارای بدن فشرده و مسطح با تقارن دوجانبی‌اند.
 سطح خارجی بدن را پوشش کوتیکول می‌پوشاند.
 بدون حفره سلوم می‌باشند.
 فضای داخل بدن را سلول‌های پارانشیم می‌پوشاند.
 دستگاه گوارش به صورت انتهای بسته و بدون مخرج است.
 اندام دفعی از واحدهای ترشحی به نام سلول شعله ای یا Flame cell تشکیل شده است.
 فاقد دستگاه گردش خون و تنفسی هستند.
 دستگاه عصبی از طریق عصبی-دور مری و طناب‌های عصبی طولی تشکیل شده است.
 دستگاه تولید مثلی در آن‌ها کامل است یعنی هم دارای دستگاه تولید مثلی نر هستند و هم دارای دستگاه تولید مثلی ماده می‌باشند (به صورت هرمافورودیت اند).

 منابع 




رده:جانداران موجود پدیدآمده در اردویسین
رده:جانداران موجود پدیدآمده در پرمین