نظریه فطرت

نظریه فطرت یکی از نظریه‌های مهم در زمینه شناخت‌شناسی است. بر اساس آن انسان به صورت بالفطره و بدون نیاز به آموزش نسبت به بعضی از مفاهیم و موضوعات شناخت دارد که از جمله مهمترین آن‌ها می‌توان به زیبایی، حقیقت‌جویی و ...اشاره کرد. این‌گونه مفاهیم را که بر اساس نظریه فطرت بدون آموزش فهم می‌شوند اصطلاحاً فطریات می‌نامند. درباره ماهیت فطریات، توافق اندکی میان مدافعان و مخالفان آن وجود داشته‌است. دکارت، اندیشه‌ها و اصول بسیاری را فطری می‌داند و گاهی پیشنهاد می‌کند که به واقع تمام اندیشه‌های ما دست‌کم به نحو بالقوه فطری باشند.Schmaltz, Tad M. (2002). Radical Cartesianism: The French Reception of Descartes, Cambridge University Press, p. 257.Stich, S. P. (1975). Innate ideas. Berkeley, CA: University of California Press.

 اهمیت 
قبول یا نفی نظریه فطرت بسیاری از حوزه‌های علوم انسانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. از جمله هستی‌شناسی (ایده‌آلیسم در مقابل ماده‌گرایی، اعتقاد به وجود روح قبل از بدن...)؛ معرفت‌شناسی (عقل‌گرایی در مقابل تجربه‌گرایی)؛ اخلاق (قبول یا رد حسن و قبح عقلی افعال)، زبان‌شناسی (فطری بودن یادگیری زبان).

تاریخ فلسفه را می‌توان در نزاع میان عقل‌گرایان و تجربه‌گرایان خلاصه کرد، و اهمیت موضوع فطرت این است که بی‌تردید اثبات و رد این نظریه، رکن مهمی در دو مکتب عقل‌گرایی و تجربه‌گرایی است.

 نقد نظریه فطرت 
لاک ذهن کودک را کاغذ سفیدی می‌داند که از طریق ابزار حواس می‌توان هرچه خواست بر آن حک کرد؛ البته به نظر او تعدادی از قوا مانند حافظه و تخیل ذاتی هستند؛ اما تصور ما از این قوا فطری نیست.

 جستارهای وابسته 
  فطرت
 براهین فطری

 منابع 

رده:خردگرایی
رده:علوم انسانی
رده:فلسفه آموزش و پرورش
رده:نظریه‌های ذهن
رده:نظریه‌های شناخت‌شناسی
رده:هستی‌شناسی
رده:مفهوم‌ها
رده:مفاهیم معرفت‌شناسی
رده:مفاهیم در متافیزیک
رده:متافیزیک ذهن