فراسوی نیک و بد

فراسوی نیک و بد: پیش‌درآمدی بر فلسفه آینده (به آلمانی: Jenseits von Gut und Böse. Vorspiel einer Philosophie der Zukunft.) نام کتابی فلسفی از فریدریش نیچه، فیلسوف آلمانی، است که در سال ۱۸۸۶ منتشر شد. این کتاب یکی از آثار مهم نیچه محسوب می‌شود که در آن به نقد اخلاق سنتی، متافیزیک و فلسفه‌های پیشین می‌پردازد و مفاهیم کلیدی فلسفه خود را معرفی می‌کند. کاتلین هیگینز، نیچه: راهنمای بسیار کوتاه (آکسفورد: انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۲۰۰۶)، ص. ۷۴. نیچه در این اثر به بررسی ریشه‌های ارزش‌های اخلاقی می‌پردازد و ایده‌هایی مانند «اراده معطوف به قدرت»، «اخلاق ارباب و بنده»، و «فراسوی خیر و شر» را مطرح می‌کند. والتر کافمن، نیچه: فیلسوف، روان‌شناس، آنتی‌کرایست (پرینستون: انتشارات دانشگاه پرینستون، ۱۹۷۴)، ص. ۲۰۴.

نیچه در واپسین سال‌های عمر خویش دوره‌ای سخت را گذرانده‌ است و این کتاب حاصل زمستان یکی از سال‌های عمر اوست که به گفته خویش بسیار مهم بوده‌ است.

دریکی از نامه‌های خویش به دوست خود می‌نویسد:

 زمینه و انتشار 
فریدریش نیچه کتاب فراسوی نیک و بد را پس از چنین گفت زرتشت نوشت و آن را به عنوان «پیش‌درآمدی بر فلسفه آینده» معرفی کرد. رابرت سی. سولومون و کاتلین هیگینز، تاریخچه مختصر فلسفه (آکسفورد: انتشارات دانشگاه آکسفورد، ۱۹۹۶)، ص. ۳۴۸. این کتاب در سال ۱۸۸۶ و به هزینه شخصی نیچه منتشر شد، زیرا ناشران در ابتدا علاقه‌ای به انتشار آن نشان ندادند. برنارد رورک، راهنمای خواننده نیچه (لندن: بلومزبری آکادمیک، ۲۰۰۹)، ص. ۱۰۷. انتشار این اثر نقطه عطفی در توسعه فلسفه نیچه به شمار می‌رود، زیرا او در این کتاب به طور صریح‌تری به نقد مبانی فلسفه غربی می‌پردازد و راه را برای آثار بعدی خود، از جمله تبارشناسی اخلاق، هموار می‌کند. ریچارد شاین، نیچه: معرفی (لندن: روتلج، ۲۰۰۲)، ص. ۱۱۸.

 مضامین اصلی 
فراسوی نیک و بد شامل ۹ بخش و یک بخش پایانی به نام «از ارتفاعات» است که هر یک به جنبه‌های مختلفی از فلسفه نیچه می‌پردازند. ژیل دلوز، نیچه و فلسفه (نیویورک: انتشارات دانشگاه کلمبیا، ۱۹۸۳)، ص. ۶.

 نقد اخلاق سنتی 
یکی از مهم‌ترین مضامین این کتاب، نقد ریشه‌ای نیچه از اخلاق سنتی است که او آن را اخلاق «ارباب و بنده» یا اخلاق «برده» می‌نامد. فریدریش نیچه، فراسوی نیک و بد، ترجمه. هلن زیمرن (نیویورک: انتشارات دوور، ۱۹۹۸)، بخش ۵، بند ۱۹۹. نیچه ادعا می‌کند که اخلاق سنتی، به ویژه اخلاق مسیحی و کانت، بر اساس مفاهیمی مانند ترحم، برابری، و از خودگذشتگی بنا شده است که او آنها را نشانه‌های ضعف و انحطاط می‌داند. فریدریش نیچه، فراسوی نیک و بد، بخش ۳، بند ۴۶. او معتقد است که این اخلاق، زندگی را انکار می‌کند و مانع رشد و شکوفایی انسان می‌شود. فریدریش نیچه، فراسوی نیک و بد، بخش ۵، بند ۲۱۲.

 اراده معطوف به قدرت 
مفهوم «اراده معطوف به قدرت» (Wille zur Macht) یکی از ستون‌های اصلی فلسفه نیچه است که در این کتاب به تفصیل مورد بحث قرار می‌گیرد. سارا کاتز، فلسفه نیچه (کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج، ۲۰۱۰)، ص. ۶۱. نیچه این اراده را نیروی محرکه اصلی تمام موجودات زنده می‌داند که نه تنها به معنای قدرت فیزیکی یا سیاسی است، بلکه شامل میل به رشد، غلبه بر خود، و خلق ارزش‌های جدید نیز می‌شود. فریدریش نیچه، فراسوی نیک و بد، بخش ۱، بند ۹. او معتقد است که تمام فعالیت‌های بشری، از جمله تفکر فلسفی و آفرینش هنری، از این اراده سرچشمه می‌گیرند. فریدریش نیچه، فراسوی نیک و بد، بخش ۱، بند ۲۳.

 دیدگاه‌گرایی (پرسپکتیویسم) 
نیچه در فراسوی نیک و بد مفهوم دیدگاه‌گرایی را مطرح می‌کند، به این معنا که هیچ حقیقت مطلق و عینی وجود ندارد، بلکه همه چیز از دیدگاهی خاص نگریسته می‌شود. جولیان یانگ، نیچه: زندگی و فلسفه او (کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج، ۲۰۱۰)، ص. ۱۷۸. او بیان می‌کند که هر «حقیقت» صرفاً تفسیری است که از منظری خاص ارائه شده و تحت تأثیر اراده معطوف به قدرت قرار دارد.

 ترجمه‌ها به فارسی 

«فراسوی نیک و بد» تاکنون چندین بار به زبان فارسی ترجمه شده‌است. از جمله ترجمه‌های شاخص این اثر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

ترجمهٔ داریوش آشوری با عنوان «فراسوی نیک و بد» که از سوی نشر آگه منتشر شده و از ترجمه‌های مورد توجه دانشگاهی و فلسفی به‌شمار می‌رودنیچه، فریدریش. فراسوی نیک و بد، ترجمهٔ داریوش آشوری، نشر آگه، تهران، چاپ پنجم، ۱۳۹۷..

ترجمهٔ مسعود اوحدی با عنوان «فراتر از نیک و بد» که توسط انتشارات علمی فرهنگی منتشر شده استنیچه، فریدریش. فراتر از نیک و بد، ترجمهٔ مسعود اوحدی، انتشارات علمی فرهنگی، ۱۳۸۲..

 جستارهای وابسته 
 فریدریش نیچه

 منابع 

 فراسوی نیک و بد، فریدرش نیچه، سعید فیروزآبادی، ۱۳۸۷، انتشارات جامی
 ویکی‌پدیا انگلیسی

رده:کتاب‌های ۱۸۸۶ (میلادی)
رده:کتاب‌های اخلاق
رده:کتاب‌های با موضوع‌های مرتبط با بی‌خدایی
رده:کتاب‌های غیرداستانی ۱۸۸۶ (میلادی)
رده:کتاب‌های فریدریش نیچه
رده:کتاب‌های فلسفی
رده:کتاب‌های منتقد مسیحیت