ویلهلم فون هومبولت

فریدریش ویلهلم کریستین کارل فردیناند فون هومبولت (۲۲ ژوئن ۱۷۶۷ – ۸ آوریل ۱۸۳۵) زبان‌شناس، دیپلمات و فیلسوف آلمانی و بنیان‌گذار دانشگاه هومبولت بود.

 زندگی و اندیشه 
هومبولت در ۱۷۶۷ در نزدیکی‌های برلین متولد شد. برادرش الکساندر فون هومبولت دانشمند و کاشف مشهوری بود، اما ویلهلم حقوق، ادبیات باستان و فلسفه خواند. او مدتی در نظام قضایی خدمت کرد و بعد به جنوا رفت و در آنجا به مطالعهٔ علوم انسانی و هنر پرداخت و در حوزه‌هایی مختلفی از جمله زیبایی‌شناسی، ادبیات، فلسفه و مردم‌شناسی، قلم زد. وارد حلقه‌های دیپلماتیک و سیاسی شد و با شیلر و گوته رابطهٔ نزدیکی برقرار کرد. در نهایت هومبولت تمرکز خود را بر مطالعات زبان‌شناختی گذاشت و به‌طور مشخص به مسائل هرمنوتیک علاقه‌مند شد.

تمام آثاری که او در مورد شعر و ادبیات و زبان نوشت تأثیر سرنوشت‌سازی بر هرمنوتیک گذاشت. علاوه بر این، هومبولت همانند معاصران خود به این آگاهی رسید که مطالعهٔ تاریخ به دلیل محتوای اومانیستی آن ضرورت دارد. همین توجهات سبب شد تا هرمنوتیک در نوشته‌های تأثیرگذار تاریخی او محور قرار بگیرد و نظرات تأثیرگذاری در این زمینه مطرح کند. هومبولت پیوند جدایی‌ناپذیری بین سرشت آدمی و زبان و ساختار درونی ذهن برقرار می‌کند. او باورهای مشترکی با هم‌عصران خود در این حوزه همانند شلایرماخر، دبلیو. شلینگ، اف. شلینگ و نوالیس در مورد دیدگاه‌های عمومی زبان‌شناختی رمانتیک داشت و در فلسفهٔ زبان خود برخی از نظرات شلایرماخر را اخذ کرد. او در کتاب درآمدی بر زبان‌کاوی که بعد از مرگ در ۱۸۳۶ منتشر شد، استدلال می‌کند فهم از سرشت ذاتی زبانی آدمی سرچشمه می‌گیرد و خود فهم قابلیتی درونی و ذاتی و نه بیرونی است.ایوُن شِرَت، فلسفهٔ علوم اجتماعی قاره‌ای، ترجمهٔ هادی جلیلی، تهران: نشر نی، ۱۳۸۷، صص ۹۵–۱۰۰.

 منابع 

 زبان‌شناسی نظری، محمد دبیرمقدم، تهران: سمت، ۱۳۸۳

رده:آموزگاران اهل آلمان
رده:اخلاق‌گرایان اهل آلمان
رده:استادان دانشگاه اهل آلمان
رده:اشراف اهل آلمان
رده:اعضای افتخاری آکادمی علوم سن پترزبورگ
رده:اعضای انجمن عتیقه‌فروشان ایالات متحده آمریکا
رده:اعضای فرهنگستان علوم باواریا
رده:اعضای فرهنگستان علوم پروس
رده:اعضای فرهنگستان کتیبه‌شناسی و زبان‌های باستانی فرانسه
رده:اعضای فرهنگستان هنر و دانش آمریکا
رده:اعضای هیئت علمی دانشگاه هومبولت برلین
رده:الکساندر فون هومبولت
رده:انسان‌شناسان اهل آلمان
رده:انسان‌شناسان
رده:اهالی آلمان در سده ۱۹ (میلادی)
رده:اهالی پوتسدام
رده:درگذشتگان ۱۸۳۵ (میلادی)
رده:دیپلمات‌های سده ۱۸ (میلادی)
رده:دیپلمات‌های سده ۱۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۶۷ (میلادی)
رده:زبان‌شناسان اهل آلمان
رده:زبان‌شناسان زبان‌های یوتو آزتک
رده:سیاستمداران اهل آلمان جنگ‌های ناپلئونی
رده:شناخت‌شناسان
رده:عصر روشنگری
رده:فیلسوفان آموزش و پرورش
رده:فیلسوفان اجتماعی
رده:فیلسوفان اخلاق
رده:فیلسوفان اهل آلمان
رده:فیلسوفان ذهن
رده:فیلسوفان زبان
رده:فیلسوفان سده ۱۸ (میلادی) اهل آلمان
رده:فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی) اهل آلمان
رده:فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی)
رده:فیلسوفان سیاسی
رده:فیلسوفان عصر روشنگری
رده:فیلسوفان علوم اجتماعی
رده:فیلسوفان فرهنگ
رده:فیلسوفان مسیحی
رده:لوتریان‌های اهل آلمان
رده:لیبرال‌های کلاسیک اهل آلمان
رده:لیبرال‌های کلاسیک
رده:مدیران آکادمیک اهل آلمان
رده:منتقدان اجتماعی
رده:منتقدان فرهنگی
رده:نظریه‌پردازان تمدن غرب
رده:نویسندگان فلسفه
رده:نویسندگان مرد اهل آلمان
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل آلمان
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:مفسران اجتماعی
رده:لیبرترین‌های اهل آلمان
رده:نظریه‌پردازان لیبرترین
رده:فیلسوفان سیاسی اهل آلمان
رده:شرکت‌کنندگان در کنگره وین