اجزای سازنده بدن انسان

اجزای سازنده بدن انسان از چند دیدگاه قابل بررسی است.Wikipedia; Composition of the human body
از نظر جرم، سلول‌های انسان دارای ۶۵–۹۰٪ آب هستند. از این رو اکسیژن بخش عمده‌ای از جرم انسان را تشکیل می‌دهد. ۹۹٪ جرم بدن انسان از ۶ عنصر اکسیژن، کربن، هیدروژن، نیتروژن، کلسیم و فسفر تشکیل شده‌است.

نزدیک ۰/۸۵٪ بدن از ۵ عنصر پتاسیم، گوگرد، سدیم، کلر و منیزیم تشکیل شده‌است؛ که همگی برای حیات ضروری هستند.

میزان مشارکت دیگر عناصر کمتر از ۱۰۰ ذره در میلیون است که بیش از یک دوجین از آن‌ها برای حیات ضروری هستند یا نقش مهمی در سلامتی دارند؛ مانند فلوئور که به استحکام دندانها کمک می‌کند ولی ظاهراً نقش دیگری ندارد.

این‌طور نیست که همه عناصری که در بدن یافت می‌شوند نقشی را در حیات داشته باشند. برخی عناصر (سزیم و تیتانیم) هستند که فقط ناظر خنثی هستند، در حالی که بسیاری عناصر (کادمیم، جیوه و عناصر رادیو اکتیو) هم هستند که در صورت افزایش اثر سمی بر بدن دارند. در سمی بودن برخی عناصر (آلومینیوم) که به صورت طبیعی در بدن هستند اختلاف نظر است.

برای میزان بسیار اندک کادمیوم و سرب کارهایی تصور می‌شود، ولی قطعاً این حجمی که در بدن موجود هست برای انسان سمی است.
شواهدی وجود دارد مبنی بر این که عناصر سمی مانند آرسنیک به میزان بسیار بسیار کم، حتی برای پستانداران ضروری است.
برخی عناصر که در ارگان‌های ریزتر و گیاهان (آرسنیک، سیلیکون، بورون، نیکل، وانادیوم) استفاده می‌شوند احتمالاً در دزهای بسیار کمتر برای پستانداران نیز مورد نیاز هستند.

 اجزای اتمی 
یک انسان ۷۰ کیلوگرمی نزدیک ۱۰۲۷ ×۶/۷ اتم و مجموعاً ۶۰ نوع عنصر شیمیایی دارد.

 عنصر  درصد جرمجرم (کیلوگرم)اتمدرصد اتمینقش مثبت در حیات پستانداران گروه اکسیژن  65  43 24  1.61e27  بله (مثل آب)  ۱۶ کربن  18  16  12  8.03e26  بله (ترکیب آلی شاخه‌های هیدروکربنی هستند)  ۱۴ هیدروژن  10  7 63  4.22e27  بله (مثل آب)  ۱ نیتروژن  3  1.8 0.58  3.9e25  بله مثل DNA و اسید آمینه  ۱۵ کلسیم  1.4  1.0 0.24  1.6e25  بله مثل کالمودولین و Hydroxylapatite در استخوان ۲ فسفر  1.1  7.8e-1 0.14  9.6e24  بله مثل DNA و فسفرگیری  ۱۵ پتاسیم  0.25  1.4e-1 0.033  2.2e24  بله (مثل Na+/K+-ATPase)  ۱ گوگرد  0.25  0.140 0.038  2.6e24  بله (مثل سیستئین و متیونین)  ۱۶ سدیم  0.15  0.100 0.037  2.5e24  بله Na+/K+-ATPase  ۱ کلر  0.15  0.095 0.024  1.6e24  بله (Cl-transporting ATPase)  ۱۷ منیزیم  0.05  0.019  0.0070  4.7e23  بله (مثل binding to ATP)  ۲ آهن*  0.006  0.0042 0.00067  4.5e22  بله (مثل هموگلوبین)  ۸ فلوئور  0.0037  0.0026 0.0012  8.3e22  بله/خیر (استحکام دندان) ۱۷ روی  0.0032  0.0023  0.00031  2.1e22  بله مثل پروتئین روی ۱۲ سیلیکون  0.002  0.0010 0.0058  3.9e23  بله (احتمالا) ۱۴ روبیدیوم  0.00046  0.00068 0.000033  2.2e21  خیر(?)  ۸ استرانسیم  0.00046  0.00032 0.000033  2.2e21  خیر(?)  ۲ بروم  0.00029  0.00026 0.000030  2.0e21  خیر(?)  ۱۷ سرب  0.00017  0.00012 0.0000045  3e20  No (?) (درمقادیر زیاد سمی)  ۱۴ مس  0.0001  0.000072 0.0000104  7e20  بله (مثل پروتئین‌های مسی)  ۱۱ آلومینیوم  0.000087  0.000060 0.000015  1.0e21  خیر(?) (سمی؟)  ۱۳ کادمیوم  0.000072  0.000050 0.0000045  3e20  خیر(?) (درمقادیر زیاد سمی)  ۱۲ سریوم  ۰٫۰۰۰۰۵۷  ۰٫۰۰۰۰۴۰    خیر باریوم  0.000031  0.000022 0.0000012  8e19  خیر (سمی؟)  ۲ قلع  0.000024  0.000020 6.0e-7  4e19  خیر(?)  ۱۴ ید  0.000016  0.000020 7.5e-7  5e19  بله (مثل هورمون تیروئید)  ۱۷ تیتانیوم  ۰٫۰۰۰۰۱۳  ۰٫۰۰۰۰۲۰   خیر ۴ بور  0.000069  0.000018 0.0000030  2e20  بله (احتمالا)  ۱۳ سلنیوم  0.000019  0.000015 4.5e-8  3e18  بله ۱۶ نیکل  0.000014  0.000015 0.0000015  1e20  بله (مثل urease)  ۱۰ کروم  0.0000024  0.000014 8.9e-8  6e18  بله (تأیید نشده)  ۶ منگنز  0.000017  0.000012 0.0000015  1e20  بله (مثل Mn-SOD)  ۷ آرسنیک  0.000026  0.000007 8.9e-8  6e18  بله (تأیید نشده). در مقادیر زیاد سمی  ۱۵ لیتیوم  0.0000031  0.000007 0.0000015  1e20  خیر(?)  ۱ جیوه  1.9e-5  0.000006 8.9e-8  6e18  خیر (سمی)  سزیوم  0.0000021  6e-6 1.0e-7  7e18  خیر مولیبدن  0.000013  5e-6 4.5e-8  3e18  بله (مثل molybdenum oxotransferase زانتین اکسیداز و سولفیت اکسیداز  ۶ ژرمانیم   ۰٫۰۰۰۰۰۵   خیر(?)  کبالت  0.0000021  0.000003 3.0e-7  2e19  بله (مثل ویتامین B12) ۹ آنتیموان  ۰٫۰۰۰۰۱۱  ۰٫۰۰۰۰۰۲   خیر نقره  ۰٫۰۰۰۰۰۱  ۰٫۰۰۰۰۰۲   خیر (سمی)  نیوبیم  ۰٫۰۰۰۱۶  ۰٫۰۰۰۰۰۱۵   خیر زیرکونیوم  0.0006  0.000001 3.0e-7  2e19  خیر لانتانیوم   8e-۷   خیر تلوریوم  0.000012  7e-۷   خیر گالیوم   7e-۷   خیر ایتریوم   6e-۷    خیر بیسموت   5e-۷    خیر تالیوم   5e-۷    خیر (سمی)  ایندیوم   4e-۷   خیر طلا  0.000014  2e-7 3.0e-7  2e19  خیر اسکاندیوم   2e-۷   خیر تانتالیوم   2e-۷   خیر وانادیوم  0.000026  1.1e-7 1.2e-8  8e17  بله (تأیید نشده)  ۵ توریوم   1e-۷   خیر (سمی)  اورانیوم  1.3e-7  1e-7 3.0e-9  2e17  خیر (سمی)  ساماریوم   5.0e-۸   خیر تنگستن   2.0e-۸   خیر برلیوم  5e-9  3.6e-8  4.5e-8  3e18  خیر ۲ رادیوم  1e-17  3e-14  1e-17%  8e10  خیر (سمی) 
 آهن = ۳ گرم در مردان، ۲/۳ گرم در زنان

 H HeLiBe B C N O F NeNaMg AlSiP S ClArK CaSc TiVCrMnFeCoNiCuZnGaGeAsSeBrKrRbSrY  ZrNbMoTcRuRhPdAgCdInSnSbTeI XeCsBaLa* HfTaW ReOsIrPtAuHgTlPbBiPoAtRnFrRaAc** RfDbSgBhHsMtDsRg * CePrNdPmSmEuGdTbDyHoErTmYbLu **ThPaU NpPuAmCmBkCfEsFmMdNoLr

چهار عنصر اصلیعناصر قابل ملاحظهعناصر ناچیزکاربردهای غیرزیستی

 اجزای مولکولی 
 آب
 پروتئین
 چربی
 مواد معدنی در استخوان
 کربوهیدرات مانند گلیکوژن و گلوکز
 DNA
 یونهای معدنی محلول مانند سدیم، پتاسیم، کلر، بی‌کربنات، فسفات
 گازهای درون ریه، معده مانند اکسیژن، دی‌اکسید کربن، اکسید نیتروژن، هیدروژن، مونوکسید کربن، methanethiol، اتان و متان.
 امینواسدها، اسیدهای چرب، ویتامین، nucleobases, nucleosides, nucleotides, cofactor
 رادیکالهای آزاد: superoxide, hydroxyl, hydroperoxyl

 مولکول درصد جرم  مول. وزن (دالتون)  مولکول درصد مولکول آب  ۶۵*  ۱۸*  1.74e14*  ۹۸٫۷۳* دیگرمعدنیها  1.5  N/A  1.31e12  ۰٫۷۴ چربیها  12  N/A  8.4e11  ۰٫۴۷۵ دیگر آلیها  0.4  N/A  7.7e10  ۰٫۰۴۴ پروتئین  20  N/A  1.9e10  ۰٫۰۱۱ RNA  1.0  N/A  5e7  3e-۵ DNA  0.1  1e11  ۴۶*  3e-۱۱

 منابع 

رده:بیوشیمی
رده:فیزیولوژی انسانی
رده:کالبدشناسی انسان