کولیک نوزادی

کولیک نوزادی  که با نام کولیک شیرخوارگی یا قولنج نوزادی نیز شناخته می‌شود، به گریه‌های بی‌وقفه بیش از سه ساعت در روز که بیش از سه روز در هفته رخ دهد و حداقل سه هفته در کودکی تداوم یابد که از سایر جهات سالم است، تعریف می‌شود. این گریه اغلب هنگام عصر اتفاق می‌افتد. این وضعیت معمولاً منجر به مشکلات طولانی‌مدت نمی‌شود. این نوع گریه می‌تواند منجر به ناامیدی و ناکامی والدین، افسردگی پس‌از زایمان، مراجعه بیش‌ازحد به پزشک و کودک‌آزاری شود.

علت کولیک ناشناخته است. برخی بر این باورند که این وضعیت به دلیل ناراحتی دستگاه گوارش مانند کرامپ روده است. تشخیص علت دقیق آن، مستلزم منتفی دانستن دیگر علل احتمالی است. یافته‌های نگران‌کننده شامل تب، فعالیت کم یا تورم شکم است. کمتر از ۵٪ از شیرخوارانی که گریه بیش‌ازحد دارند، به یک بیماری زمینه‌ای ارگانیک مبتلا هستند.

درمان عموماً محافظه‌کارانه است و داروها یا درمان‌های جایگزین نقش ناچیزی دارند یا اصلاً نقشی ندارند. حمایت بیشتر از والدین می‌تواند مفید باشد. شواهد تجربی از تأثیر پروبیوتیک‌های خاص برای نوزاد و رژیم غذایی حاوی آلرژن پائین توسط مادر در کودکانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند، حمایت می‌کند. شیر خشک هیدرولیزشده ممکن است در نوزادانی که با شیشه شیر تغذیه می‌شوند، مفید باشد.

کولیک، ۱۰ تا ۴۰ درصد از نوزادان را درگیر می‌کند. این بیماری در نوزادانی که با شیشه شیر تغذیه می‌شوند و نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می‌شوند به یک اندازه شایع است، و عمدتاً در طول هفته دوم زندگی آغاز می‌شود، در ۶ هفتگی به اوج خود می‌رسد و میان ۱۲ تا ۱۶ هفتگی برطرف می‌شود. به ندرت تا یک سالگی ادامه می‌یابد. نرخ وقوع آن در پسران و دختران یکسان است. اولین شرح پزشکی دقیق از این مشکل در سال ۱۹۵۴ منتشر شد.

 علائم و نشانه‌ها 
کولیک، به‌عنوان اپیزودهایی گریه کردن به مدت بیش از سه ساعت در روز، بیش از سه روز در هفته و حداقل به مدت سه هفته در یک کودک سالم تعریف می‌شود. این حالت در حدود شش هفتگی شایع‌تر است و تا شش ماهگی بهبود می‌یابد. در مقابل، نوزادان معمولاً به‌طور میانگین کمی بیش از دو ساعت در روز گریه می‌کنند و مدت زمان آن در شش هفتگی به اوج خود می‌رسد. در کولیک، دوره‌های گریه بیشتر هنگام عصر و بدون دلیل واضح اتفاق می‌افتد. نشانه‌های مرتبط ممکن است شامل جمع شدن پاها به سمت شکم، برافروختگی صورت، مشت‌های گره‌کرده و چین انداختن به ابرو باشد. گریه اغلب با صدای بلند (جیغ‌مانند) است.

 تأثیر بر خانواده 
نوزادی که کولیک دارد، ممکن است بر ثبات خانواده تأثیر بگذارد و باعث ایجاد اضطراب یا افسردگی کوتاه‌مدت در والدین شود.همچنین می‌تواند به خستگی و استرس والدین دامن بزند.

گریه مداوم نوزاد با اختلافات شدید زناشویی، افسردگی پس‌از زایمان، قطع زودهنگام شیردهی، مراجعه مکرر به پزشک، چهار برابر شدن تست‌های آزمایشگاهی و تجویز دارو برای رفلاکس اسید معده مرتبط دانسته شده است. نوزادان مبتلا به کولیک ممکن است در معرض آزار، به‌ویژه سندرم نوزاد تکان‌خورده، قرار گیرند.

برنامه‌های آموزشی والدین برای مدیریت کولیک نوزادان ممکن است منجر به کاهش مدت زمان گریه شود.

 علل 
علت کولیک به‌طور کلی ناشناخته است. کمتر از ۵٪ از نوزادانی که بیش‌ازحد گریه می‌کنند، به یک بیماری زمینه‌ای ارگانیک مانند یبوست، رفلاکس معده، عدم تحمل لاکتوز، شقاق مقعد، هماتوم ساب‌دورال یا میگرن نوزادی مبتلا هستند. نشان داده شده که نوزادانی که با شیر گاو تغذیه می‌شوند، پاسخ‌های آنتی‌بادی به پروتئین گاوی تولید می‌کنند و برخی مطالعات ارتباط میان مصرف شیر گاو و کولیک نوزادی را نشان داده‌اند. مطالعات انجام‌شده، شواهد متناقضی دربارهٔ نقش آلرژی به شیر گاو نشان داده‌اند. درحالی‌که پیش‌تر تصور می‌شد که این بیماری با دردهای ناشی از گاز معده مرتبط است، به نظر نمی‌رسد که این موضوع صحیح باشد. فرضیه دیگری معتقد است که کولیک مربوط به حرکات لوله گوارش (افزایش سطح فعالیت انقباض و انبساط) است. شواهدی مبنی بر اینکه استفاده از عوامل آنتی‌کولینرژیک، نشانه‌های کولیک را بهبود می‌بخشد، از این فرضیه پشتیبانی می‌کند.

عوامل روان‌شناختی و اجتماعی به‌عنوان علت این بیماری مطرح شده‌اند، اما هیچ شواهدی وجود ندارد. مطالعات انجام‌شده این فرضیه که شخصیت یا اضطراب مادر (یا پدر) باعث کولیک می‌شود را تأیید نمی‌کنند، وهمچنین آن را پیامد یک خلق‌وخوی دشوار در نوزاد نمی‌دانند، اما خانواده‌هایی که کودکان مبتلا به کولیک دارند، در نهایت ممکن است در نتیجه آن دچار اضطراب، خستگی و مشکلاتی در عملکرد خانواده شوند. برخی شواهد نشان می‌دهد که دود سیگار ممکن است خطر را افزایش دهد. به نظر می‌رسد که این عارضه ربطی به تغذیه با شیر مادر یا شیشه شیر ندارد و میزان آن در هر دو گروه مشابه است. به نظر نمی‌رسد رفلاکس با کولیک مرتبط باشد.

 تشخیص 
کولیک پس‌از رد دیگر علل احتمالی گریه تشخیص داده می‌شود. این تشخیص معمولاً از طریق شرح حال و معاینه فیزیکی صورت می‌گیرد و در بیشتر موارد نیازی به انجام تست‌هایی مانند عکس‌برداری با اشعه ایکس یا تست خون نیست. نوزادانی که گریه می‌کنند، ممکن است صرفاً گرسنه، ناراحت یا بیمار باشند. کمتر از ۱۰٪ از نوزادانی که بر اساس میزان گریه‌شان در تعریف کولیک قرار می‌گیرند، یک بیماری زمینه‌ای قابل شناسایی دارند. موارد نگران‌کننده عبارتند از: تب بالا، سابقه مشکلات تنفسی یا کودکی که به‌طور مناسب وزن اضافه نمی‌کند.

اندیکاسیون‌هایی که ممکن است نیاز به تحقیقات بیشتر داشته باشند، عبارتند از:
 استفراغ (استفراغی که سبز یا زرد، خونی یا بیش از پنج‌بار در روز اتفاق می‌افتد)
 تغییر در مدفوع (یبوست یا اسهال، به‌خصوص همراه با خون یا مخاط)
 دمای غیرطبیعی (دمای مقعدی کمتر از ۹۷٫۰ درجه فارنهایت (۳۶٫۱ درجه سانتی‌گراد) یا بیش از ۱۰۰٫۴ درجه فارنهایت (۳۸٫۰ درجه سانتی‌گراد))
 تحریک‌پذیری (گریه کردن در تمام طول روز با دوره‌های آرام کم میان آنها)
 بی‌حالی (خواب‌آلودگی مفرط، عدم لبخند یا نگاه کنجکاو، مکیدن ضعیف که بیش از شش ساعت طول بکشد)
 وزن‌گیری ضعیف (کمتر از ۱۵ گرم در روز)

مشکلاتی که باید در صورت وجود موارد فوق در نظر گرفته شوند، عبارتند از:
 عفونت‌ها (مثلا عفونت گوش، عفونت ادرار، مننژیت، آپاندیسیت)
 درد روده (مثلا آلرژی غذایی، رفلاکس اسید معده، یبوست، انسداد روده)
 مشکل در تنفس (مثلا ناشی از سرماخوردگی، گرد و غبار زیاد، انسداد مادرزادی بینی، زبان بیش‌ازحد بزرگ)
 افزایش فشار مغز (مثلا هماتوم، هیدروسفالی)
 درد پوستی (مثلا شل شدن سنجاق پوشک، بثورات پوستی تحریک‌شده، پیچیدن مو دور انگشت پا)
 درد دهان (مثلا عفونت قارچی کاندیدیاز)
 درد کلیه (مثلا انسداد مجاری ادراری)
 درد چشم (مثلا خراش قرنیه، آب‌سیاه)
 مصرف افراطی (مثلا ویتامین D بیش‌ازحد، سدیم بیش‌ازحد)
 موارد دیگر (مثلا سردرد میگرنی، نارسایی قلبی، پرکاری تیروئید)

نوزادانی که دائماً بهانه‌گیر هستند و وزن‌گیری ضعیفی دارند، بیش از پنج‌بار در روز استفراغ می‌کنند یا مشکلات تغذیه‌ای قابل توجه دیگری دارند، باید از نظر سایر بیماری‌ها (مانند عفونت ادراری، انسداد روده، رفلاکس اسید معده) مورد ارزیابی قرار گیرند.

 درمان 
مدیریت کولیک عموماً محافظه‌کارانه است و شامل اطمینان‌بخشی به والدین می‌شود. ممکن است از اقدامات آرام‌بخش استفاده شود که شامل حرکات تسکین‌دهنده، محدود کردن عوامل محرک، استفاده از پستانک و حمل نوزاد در یک کریر می‌شود، اگرچه کاملاً مشخص نیست که این اقدامات تأثیری فراتر از پلاسیبو دارند یا خیر. به نظر نمی‌رسد قنداق کردن مفید باشد.

 دارو 
هیچ دارویی پیدا نشده که هم بی‌خطر و هم مؤثر باشد. سایمتیکون بی‌خطر اما بی‌اثر است، درحالی‌که دی‌سیکلومین مؤثر است اما بی‌خطر نیست. شواهد موجود استفاده از سی‌متروپیوم بروماید را تأیید نمی‌کند، و برای اثربخشی داروها یا تکنیک‌های جایگزین شواهد کمی وجود دارد. درحالی‌که دارو برای درمان رفلاکس شایع هستند، هیچ شواهدی مبنی بر مفید بودن آنها وجود ندارد. مصرف خوراکی دوزهایی از لاکتاز همراه با شیر ممکن است کمک‌کننده باشد.

 رژیم غذایی 
تغییرات رژیم غذایی در شیرخواران عموماً مورد نیاز نیست. در مادرانی که شیر می‌دهند، یک رژیم غذایی هیپوآلرژنیک توسط مادر - شامل نخوردن شیر و فرآورده‌های لبنی، تخم مرغ، گندم و آجیل - ممکن است اوضاع را بهبود بخشد، درحالی‌که به نظر نمی‌رسد حذف شیر گاو به‌تنهایی هیچ بهبودی ایجاد کند. در نوزادانی که با شیر خشک تغذیه می‌شوند، تغییر به شیر خشک مبتنی بر سویا یا شیر خشک هیدرولیزشده ممکن است مفید باشد. شواهد دال بر مزیت شیر خشک مبتنی بر پروتئین هیدرولیزشده قوی‌تر است، اما مزایای شیر خشک مبتنی بر سویا مورد بحث است. هر دوی این شیر خشک‌ها هزینه بالاتری دارند و احتمالاً خوش‌طعم نباشند. شواهدی مبنی بر مزیت مکمل‌های فیبر گزارش نشده است. یک مرور کاکرین در سال ۲۰۱۸ از ۱۵ کارآزمایی تصادفی‌سازی و کنترل‌شده شامل ۱٬۱۲۱ نوزاد نتوانست هیچ مداخله غذایی را توصیه کند. یک مرور در سال ۲۰۱۹ مشخص کرد که پروبیوتیک‌ها موثرتر از دارونما نیستند، اگرچه کاهش زمان گریه اندازه‌گیری شد.

 طب مکمل و طب جایگزین 
هیچ تأثیر مفید آشکاری از دستکاری ستون فقرات یا ماساژ مشاهده نشده است. علاوه‌بر این، از آنجایی که هیچ شواهدی مبنی بر بی‌خطری دستکاری دهانه رحم برای کولیک نوزاد وجود ندارد، توصیه نمی‌شود. یک موردی از مرگ یک نوزاد سه‌ماهه پس‌از دستکاری ناحیه گردن گزارش شده است.

شواهد بالینی کمی حاکی از اثربخشی «گرایپ واتر» پشتیبانی می‌کند و احتیاط در استفاده از آن، به‌ویژه در فرمولاسیون‌هایی که شامل الکل یا شکر هستند، ضروری است. شواهد از مصرف مکمل لاکتاز پشتیبانی نمی‌کنند. استفاده از پروبیوتیک‌ها، به‌ویژه لاکتوباسیلوس روتری، زمان گریه را در مدت سه هفته در نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، ۴۶ دقیقه کاهش می‌دهد، اما تأثیرات آن در نوزادانی که با شیر خشک تغذیه می‌شوند، نامشخص است.همچنین به نظر می‌رسد رازیانه مؤثر باشد.

 پیش‌آگهی 
نوزادانی که کولیک دارند، در یک سالگی از نظر خلق‌وخو به خوبی همسالانی که کولیک ندارند، عمل می‌کنند.

 اپیدمیولوژی 
کولیک ۱۰ تا ۴۰ درصد از کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد، و میزان وقوع آن در پسران و دختران یکسان است.

 تاریخچه 
کلمه «کولیک» از یک کلمه یونان باستان به معنای روده گرفته شده است (که با کلمه «کولون» هم ریشه است).

دادن دارو به نوزادان گریان، یک رسم دیرینه بوده است. در طول قرن دوم پس‌از میلاد، جالینوس، پزشک یونانی، تریاک را برای آرام کردن نوزادان بی‌قرار تجویز می‌کرد و در قرون وسطی در اروپا، مادران و دایه‌ها پیش‌از هر بار شیردهی، نوک سینه‌های خود را با لوسیون‌های تریاک آغشته می‌کردند.همچنین الکل نیز معمولاً به نوزادان داده می‌شد.

 پانویس 

 منابع 

 پیوند به بیرون 

رده:بیماری‌های با علت ناشناخته
رده:پزشکی کودکان