نالی

نالی بابان (۱۷۹۵–۱۸۵۵) با نام کامل ملا خدر شاویسی میکایلی شاعر کرد و بنیان‌گذار مکتب شعری بابان است. وی در قریه خاک و خول در شهرزور به دنیا آمد و پس از مطالعه قرآن و صرف و نحو در شهرزور، به قصد تحصیل علم به مهاباد، سنندج و حلبچه رفت.

 زندگی 
وی در روستای خاک و خول در نزدیکی سلیمانیه به دنیا آمده است.محمد، مسعود، "دست به دامان نالی،" استکهلم، 1997.سجادی، علاءالدین، "تاریخ ادبیات کردی،" چاپخانه معارف، بغداد، (چاپ اول)1951. پس از حمله ترکان عثمانی به سلیمانیه و پایان دادن به حکومت بابان‌ها نالی از سلیمانیه به شام می‌رود و از آنجا قصیده‌ای بلند همچون نامه برای سالم شاعر کرد اهل سلیمانیه می‌فرستد و از او احوال شهر و دیارش را جویا می‌شود. سالم هم در قصیده‌ای جواب او را می‌دهد. این دو قصیده از نمونه‌های ماندگار مکاتبه در ادبیات کردی هستند
.

 نقش نالی در ادبیات کردی 
نالی در ادبیات کردی به غزلهای عاشقانه اش شناخته شده است. نقش وی از آن نظر در تاریخ ادبیات کردی برجسته است که از اولین کسانی بود که به گویش سورانی شعر سرود و پس از وی شعرای بسیاری چون کُردی، سالم، حاجی قادر کویی، محوی، وفایی، ناری، حریقی و قانع به شعر سورانی روی آوردند.

 اشعار نالی 
عمده اشعار نالی به زبان کردی و در قالب غزل هستند ولی از وی اشعاری به زبان‌های فارسی، عربی و ترکی هم به جا مانده است.

 نمونه شعر کردی 

 نمونه شعر فارسی 

دیوان نالی، خدر نالی، گردآوری و تصحیح عبدالکریم مدرس و فاتح عبدالکریم، انتشارات کردستان، سنندج، ۱۳۸۰.

 جستارهای وابسته 
 ادبیات کردی
 سالم (شاعر)
 بابان

 منابع 

 Keith Hitchins, "NALÎ" in Encyclopaedia Iranica, Online Edition. 
 University of Sulaymaniyah, College of Languages, Département of Kurdish Language. Lectures.
 NALÎ (in Kurdish)
 Mystical Love and Mystical Nationalism in Farhad Shakely's String
 Classic and Modern Kurdish Poetry

 پیوند به بیرون 

نالی در دانشنامه ایرانیکا
دیوان نالی بصورت صوتی با صدای باست حمه غریب

رده:دانشمندان کرد
رده:درگذشتگان ۱۸۵۶ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۸۷۷ (میلادی)
رده:درگذشتگان سده ۱۹ (میلادی)
رده:زادگان ۱۸۰۰ (میلادی)
رده:شاعران ایران بزرگ
رده:شاعران سده ۱۹ (میلادی) اهل امپراتوری عثمانی
رده:شاعران سده ۱۹ (میلادی)
رده:شاعران غزل‌سرا
رده:شاعران کرد اهل عراق
رده:شاعران کرد
رده:شاعران کردی سورانی
رده:کردهای اهل عثمانی
رده:کردهای اهل عراق
رده:محققان کرد
رده:مسلمانان کرد
رده:نویسندگان سده ۱۸ (میلادی)
رده:نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل امپراتوری عثمانی