تست الایزا

تست الیزا یا الایزا  و از سرنام (Enzyme-linked immuno_sorbent assay) روشی عمومی در بیوشیمی غربالگری است. تست الیزا در اصل برای کنترل کیفیت در گیاه‌پزشکی به وجود آمد و ابتدا در دامپزشکی به منظور تشخیص بیماری‌های عفونی استفاده شد سپس به عنوان روش تشخیص آزمایشگاهی در برخی بیماری‌های انسان بکار گرفته شد.
تست الیزا یک آزمایش استاندارد برای کشف ویروس و اندازه‌گیری میزان ترشح هورمون‌ها‌ در خون است و استانداردی جهانی برای استفاده در بیمارستان‌ها، بانک خون و سازمان‌های انتقال خون به ویژه در تشخیص ایدز می‌باشد. در الیزا خود ویروس جستجو نمی‌شود بلکه اندازه پادتن (آنتی‌بادی) که در بدن شخص آلوده به یک ویروس (مانند اچ‌آی‌وی) تولید شده، اندازه گرفته می‌شود.

تست الیزا یک آزمایش ارزان و نسبتاً دقیق است و در آن یک نمونه خونی گرفته شده و در دور بالا سانتریفوژ می‌شود. پس از جداسازی سرم خون از ذرات، یک ماده معرف (بسته به ویروس مورد ردیابی) به سرم خون اضافه می‌شود که محلول را رنگی می‌کند و وجود پادتن‌های ضد ویروس مورد نظر را مشخص می‌سازد.

غالباً برای جلوگیری از نتایج مثبت کاذب در الیزا، پس از مثبت شدن الیزا از تست وسترن بلات برای تأیید استفاده می‌شود.

تست الایزا را در حالت معمول برای ردیابی آنتی‌ژن یا آنتی‌بادی بکار می‌برند بدین ترتیب که یکی از این دو ماده در بستر جامد ثابت می‌شود و برای ردیابی دومی بکار گرفته می شود، اما اساساً برای ردیابی هر جفت ماده‌ای که مثل جفت آنتی‌ژن و آنتی‌بادی به هم گرایش داشته و قدرت اتصال مناسبی نسبت به هم دارند می‌تواند بکار گرفته شود (مثلاً لکتین به لیگاند مربوطه‌اش یا مولکول به گیرنده اختصاصی‌اش) البته این پدیده یعنی اتصال بین دو ماده‌ای که آنتی بادی و آنتی ژن نیستند اما گرایش به هم دارند اغلب اوقات مشکل آفرین است و برای بالا بردن حساسیت و اختصاصیت اتصال بین آنتی‌بادی و آنتی‌ژن در الایزا باید این اتصالات ناخواسته را به طریقی مهار کرده و یا کارهای جبرانی لازم را در نظر گرفت.

 اجزای الایزا 
میکروپلیت‌های الایزا (Microplates) - استانداردها (Standards) - کنترل‌ها (Controls) - کونژوگه (Conjugate) - سوبسترا کروموژن (Chromogen Substrate) - محلول شستشو (Wash solution) - محلول متوقف‌کننده (Stop solution)

 الایزا ریدر 
الایزا ریدر (ELISA Reader) یکی از ضروری‌ترین دستگاه‌ها در آزمایشگاه‌های تشخیصی، تحقیقاتی و صنعتی در حوزه‌های میکروبیولوژی ،هورمون شناسی و شیمی است. این دستگاه با نام‌های دیگر میکروپلیت ریدر، خوانشگر میکروپلیت و کیت الایزا هم شناخته می‌شود. میکروپلیت ریدر الایزا دستگاه مناسبی برای اندازه‌گیری آنتی‌بادی‌ها و آنتی‌ژن‌ها در نمونه‌هاست و از آن برای تحلیل نتایج آزمایش‌های ELISA استفاده می‌شود. 

 دستگاه الایزا ریدر 
الایزا ریدر نوعی اسپکتروفتومتر تخصصی است که برای اندازه‌گیری جذب نوری نمونه‌ها در آزمایش‌های ELISA کاربرد دارد. بیش‌تر مدل‌های این دستگاه، گستره طول موج‌ها را محدود و در گستره 400 تا 750 نانومتر عمل می‌کنند. البته برخی مدل‌ها با عملکرد خود در گستره ماوراء بنفش، خوانش نتایج را در محدوده 340 تا 700 نانومتر و برخی مدل‌های پیشرفته با قابلیت UV، خوانش نتایج را در محدوده ۳۲۰ تا ۷۰۰ نانومتر انجام می‌دهند.

برای درک بهتر اینکه الایزا ریدر چیست و چه کاربردی دارد، مفهوم تکنیک Eliza را از زبان  my.clevelandclinic.org بخوانید که عبارت است از:

الایزا یک تکنیک رایج آزمایشگاهی است که آنتی‌بادی‌ها، آنتی‌ژن‌ها، پروتئین‌ها و هورمون‌های خاصی را در نمونه‌های مایعات بدن شناسایی و شمارش می‌کند. این شامل خون، پلاسما، ادرار، بزاق (تف) و مایع مغزی نخاعی (CSF) می‌شود. “الایزا” مخفف “سنجش ​​ایمونوسوربنت متصل به آنزیم” است که با نام آزمایش EIA هم شناخته می‌شود.

 لینک مرتبط 
تست وسترن بلات
 منابع 

ویکی‌پدیا انگلیسی : Elisa بازبینی ۵ فوریه ۲۰۱۲
سایت با لیستی از اکثر دستگاههای فعلی

رده:آزمایش‌های ایمنی‌شناسی
رده:تکنیک‌های آزمایشگاهی
رده:سرواژه‌ها