دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق

دادگاه بین‌المللی تعقیب مسئولان نقض فاحش حقوق بین‌الملل بشردوستانه در خاک یوگسلاوی سابق از ابتدای ۱۹۹۱ یا دیوان بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق (ICTY)، از ارکان فرعی شورای امنیت سازمان ملل متحد است که برای تعقیب و مجازات عاملانی که در جریان جنگ‌های صورت گرفته در خاک یوگسلاوی سابق، شدیداً و در ابعاد وسیع ابتدایی‌ترین حقوق بشری افراد را نقض کردند، ایجاد گردید. اساسنامهٔ این دادگاه، پس از تصویب قطعنامه ۸۲۷ شورای امنیت، در ۲۵ مه ۱۹۹۳ مورد تصویب قرار گرفت. دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق یک دادگاه موقتی و منطقه‌ای است و مقر آن در شهر لاهه، هلند قرار دارد. این دادگاه بر اساس صلاحیت خود می‌تواند این ۴ دسته از جرائم، نقض شدید کنوانسیون‌های ژنو، نقض قوانین یا رسوم جنگ، کشتار دسته جمعی و جنایات علیه بشریت را تحت تعقیب قرار دهد. بیش‌ترین شدت مجازات افراد محکوم شده در این دادگاه حبس ابد است.

 تأسیس و ساختار 
بندانگشتی|ساختمان دادگاه بین‌المللی کیفری برای یوگسلاوی سابق در اسخیفنینگن، لاهه.
پس از تأسیس دادگاه نورنبرگ و دادگاه توکیو، این نخستین بار است که جامعهٔ بین‌المللی (سازمان ملل) اقدام به تشکیل یک دادگاه بین‌المللی کیفری برای تعقیب، محاکمه و مجازات افراد متهم به نقض حقوق بشردوستانه بین‌المللی می‌کند. این دادگاه بر پایه تصمیم شورای امنیت و بر طبق فصل هفتم منشور ملل متحد ایجاد گردید.

هدف اصلی از تأسیس این دادگاه رسیدگی به جرایم ارتکابی اشخاص متهم به جرایم عمده‌ای نظیر، قتل، شکنجه، تجاوز، انتقال اجباری، تخریب گستردهٔ اموال و دیگر جرایمی مذکور در اساسنامه دادگاه در خاک یوگسلاوی سابق است. همچنین در توجیه تأسیس این دادگاه، جامعه بین‌المللی معتقد است که از طریق محاکمه مرتکبان این جرایم، می‌توان از بروز این جنایات در آینده جلوگیری کرد و همچنین به تسریع در پایداری و ادامه روند صلح و برگرداندن عدالت به هزاران قربانی این جرایم امیدوار بود.
دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق تاکنون بالغ بر ۱۶۰ نفر را به دلیل نقض شدید حقوق بشردوستانه در کرواسی، بوسنی و هرزگوین، صربستان، کوزوو و مقدونیه شمالی طی سال‌های ۱۹۹۱ تا ۲۰۰۱، تحت پیگرد قانونی قرار داده‌است. در اساسنامه دادگاه آمده‌است که عناوین رسمی متهمان نظیر، رئیس دولت یا حکم‌ران حکومت، نخست‌وزیر، رؤسای ستاد ارتش، وزرای داخلی، کارمند عالی‌رتبه و رهبران ارتش و ادارهٔ پلیس و بسیاری از عناوین سیاسی دیگر، مانع از تعقیب کیفری افراد نمی‌گردد.
ساختار دادگاه از شعبه‌ها (۳ شعبه برای محاکمه بدوی و یک شعبه استیناف)، دادستانی و بایگانی تشکیل شده‌است. هزینهٔ دادگاه از محل بودجهٔ عادی سازمان ملل تأمین می‌شود.

دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق دسامبر ۲۰۱۷ پس از ۲۴ سال رسماً به کار خود پایان داد.

مراسم پایان فعالیت این دادگاه بین‌المللی با حضور آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد و پس از برگزاری ۱۰۸۰۰ روز جلسه و استماع شهادت ۴۶۵۰ شاهد برگزار شد.

 فهرست قاضی‌ها 
 نام کشور وضعیت آغاز کار پایان کار   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ ۱ اکتبر ۱۹۹۵   دائمی ۱۲ دسامبر ۲۰۱۳ ۳۰ ژوئن ۲۰۱۶   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ ۱۷ فوریه ۲۰۰۰   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ ۱ می ۱۹۹۷   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ ۱۶ نوامبر ۱۹۹۸   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ ۱ ژانویه ۱۹۹۴ لی هائوپی  دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ ۶ نوامبر ۱۹۹۷   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ ۱۷ نوامبر ۱۹۹۹   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ ۱۶ نوامبر ۱۹۹۸   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ ۱۵ ژوئیه ۱۹۹۶   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ ۱۶ نوامبر ۱۹۹۷   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۳ ۱۶ نوامبر ۲۰۰۱   دائمی ۱۹ ژانویه ۱۹۹۴ ۱۱ مارس ۲۰۰۳   دائمی ۴ اکتبر ۱۹۹۵ ۱۶ نوامبر ۲۰۰۱   دائمی ۴ سپتامبر ۱۹۹۶ ۱۶ نوامبر ۱۹۹۸   دائمی ۱۶ ژوئن ۱۹۹۷ ۱۰ می ۲۰۰۹   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۷ ۱۷ مارس ۲۰۰۴   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۷ ۱۶ نوامبر ۲۰۰۵   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۷ ۱۶ نوامبر ۲۰۰۱ Ad litem ۳ دسامبر ۲۰۰۱ ۵ دسامبر ۲۰۰۳   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۷ ۱۶ نوامبر ۲۰۰۱ وانگ تیا  دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۷ ۳۱ مارس ۲۰۰۰   دائمی ۱۶ اکتبر ۱۹۹۸ ۸ آوریل ۲۰۱۵   دائمی ۱۶ نوامبر ۱۹۹۸ ۲۸ فوریه ۲۰۰۱   دائمی ۱۶ نوامبر ۱۹۹۸ ۱۴ نوامبر ۲۰۰۳   دائمی ۱۷ نوامبر ۱۹۹۹ ۱۶ نوامبر ۲۰۰۴ Liu Daqun  دائمی ۳ آوریل ۲۰۰۰ در پست   دائم ۱۴ مارس ۲۰۰۱ در پست   Ad litem ۱۴ مارس ۲۰۰۱ ۱۶ نوامبر ۲۰۰۱ ۱۰ آوریل ۲۰۰۲ ۱ نوامبر ۲۰۰۲   دائمی ۱۴ مارس ۲۰۰۱ در پست   دائمی ۱۴ مارس ۲۰۰۱ در پست   دائمی ۱۱ ژوئیه ۲۰۰۱ ۳۰ آوریل ۲۰۱۵   Ad litem ۶ سپتامبر ۲۰۰۱ ۱۱ مارس ۲۰۰۳   Ad litem ۶ سپتامبر ۲۰۰۱ ۱۱ مارس ۲۰۰۳   Ad litem ۶ سپتامبر ۲۰۰۱ ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۴   Ad litem ۶ سپتامبر ۲۰۰۱ ۵ آوریل ۲۰۰۲   Ad litem ۶ سپتامبر ۲۰۰۱ ۱ سپتامبر ۲۰۰۴   Ad litem ۶ سپتامبر ۲۰۰۱ ۱۷ اکتبر ۲۰۰۳   دائمی ۴ اکتبر ۲۰۰۱ ۵ ژوئیه ۲۰۰۳   دائمی ۱۷ نوامبر ۲۰۰۱ ۱۶ نوامبر ۲۰۰۵   دائمی ۱۷ نوامبر ۲۰۰۱ ۳۱ مارس ۲۰۱۶   دائمی ۱۷ نوامبر ۲۰۰۱ در پست   دائمی ۱۷ نوامبر ۲۰۰۱ ۱۷ نوامبر ۲۰۰۸   Ad litem ۱۰ آوریل ۲۰۰۲ ۱۷ اکتبر ۲۰۰۳   Ad litem ۱۰ آوریل ۲۰۰۲ ۲۵ ژانویه ۲۰۰۵   Ad litem ۵ نوامبر ۲۰۰۲ ۱۸ ژانویه ۲۰۰۵   Ad litem ۲ می ۲۰۰۳ ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۶   دائمی ۱۷ ژوئن ۲۰۰۳ ۱۵ اوت ۲۰۰۵   دائمی ۱ اکتبر ۲۰۰۳ ۳۱ مارس ۲۰۱۶   Ad litem ۱۷ نوامبر ۲۰۰۳ ۱۶ مارس ۲۰۰۶   Ad litem ۱ دسامبر ۲۰۰۳ ۱۶ مارس ۲۰۰۶   دائمی ۸ دسامبر ۲۰۰۳ ۲۸ فوریه ۲۰۱۱   Ad litem ۱۵ دسامبر ۲۰۰۳ ۱۰ ژوئیه ۲۰۰۸   دائمی ۱۵ دسامبر ۲۰۰۳ ۳۱ اوت ۲۰۰۹   دائمی ۷ ژوئن ۲۰۰۴ ۳۱ اوت ۲۰۰۹   Ad litem ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۴ ۳۰ ژوئن ۲۰۰۶   Ad litem ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۴ ۳۰ ژوئن ۲۰۰۶ کلود هانوتو  Ad litem ۲۵ ژانویه ۲۰۰۵ ۲۷ سپتامبر ۲۰۰۶ جورج سِناسی  Ad litem ۲۵ ژانویه ۲۰۰۵ ۳۰ می ۲۰۰۵   دائمی ۱۵ اوت ۲۰۰۵ ۳۱ می ۲۰۱۳   دائمی ۱۷ نوامبر ۲۰۰۵ در پست   Ad litem ۲ دسامبر ۲۰۰۵ ۳ آوریل ۲۰۰۸   Ad litem ۲ دسامبر ۲۰۰۵ ۲۶ فوریه ۲۰۰۹   Ad litem ۷ آوریل ۲۰۰۶ ۷ ژوئن ۲۰۱۳   Ad litem ۷ آوریل ۲۰۰۶ ۷ ژوئن ۲۰۱۳ آنتوان پین  Ad litem ۲۵ آوریل ۲۰۰۶ ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۶   Ad litem ۲۶ ژوئن ۲۰۰۶ ۲۶ فوریه ۲۰۰۹   Ad litem ۲۶ ژوئن ۲۰۰۶ ۲۶ فوریه ۲۰۰۹   Ad litem ۳ ژوئیه ۲۰۰۶ ۳۱ مارس ۲۰۱۰ اوله استول  Ad litem ۱۳ ژوئیه ۲۰۰۶ ۱۰ ژوئن ۲۰۱۰   Ad litem ۹ ژانویه ۲۰۰۷ ۲۸ اوت ۲۰۱۳   Ad litem ۲ ژوئیه ۲۰۰۷ ۳۱ مارس ۲۰۱۶   Ad litem ۲۷ فوریه ۲۰۰۸ ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱   Ad litem ۳ مارس ۲۰۰۸ ۸ ژوئن ۲۰۱۳   Ad litem ۳ مارس ۲۰۰۸ ۸ ژوئن ۲۰۱۳   Ad litem ۱۰ مارس ۲۰۰۸ ۱۸ آوریل ۲۰۱۱   دائمی ۱۸ نوامبر ۲۰۰۸ در پست   Ad litem ۱۵ دسامبر ۲۰۰۸ ۳۱ مارس ۲۰۱۶   دائمی ۷ اوت ۲۰۰۹ ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۶   دائمی ۳۱ اوت ۲۰۰۹ ۳۱ مارس ۲۰۱۶   دائمی ۱ سپتامبر ۲۰۰۹ ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۶   Ad litem ۱ دسامبر ۲۰۰۹ ۱۸ دسامبر ۲۰۱۲   دائمی ۱۹ اکتبر ۲۰۱۱ ۲۱ دسامبر ۲۰۱۵   دائمی ۶ مارس ۲۰۱۲ ۲۱ دسامبر ۲۰۱۵   دائمی ۱ ژوئن ۲۰۱۲ ۲۱ دسامبر ۲۰۱۵ ویلیام سکول  دائمی ۱۸ مارس ۲۰۱۳ ۳۰ آوریل ۲۰۱۵   دائمی ۳۰ اکتبر ۲۰۱۳ ۳۱ مارس ۲۰۱۶

 پانویس 

 جستارهای وابسته 

 دادگاه بین‌المللی کیفری برای رواندا

 پیوند به بیرون 

 وبگاه رسمی دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق

رده:دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق
رده:تاریخ بوسنی و هرزگوین
رده:جنگ استقلال کرواسی
رده:جنگ کوزوو
رده:سازمان‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:سازمان‌های لاهه
رده:سازمان‌های منحل‌شده در ۲۰۱۷ (میلادی)
رده:یوگسلاوی
رده:هلند و سازمان ملل متحد
رده:دادگاه‌ها و دیوان‌های سازمان ملل متحد
رده:سازمان‌های جنایت‌های جنگی