فهرست برندگان جایزه نوبل اقتصاد

جایزهٔ یادبود نوبل اقتصاد هر ساله توسط بانک مرکزی سوئد به محققان در زمینه اقتصاد اعطاء می‌شود. این جایزه در کنار دیگر جوایز نوبل قرار دارد که بنابر وصیت‌نامه آلفرد نوبل به مشارکت‌های برجسته در رشته‌های شیمی، فیزیک، ادبیات، صلح و فیزیولوژی یا پزشکی تعلق می‌گیرند. برخلاف سایر جوایز نوبل، جایزهٔ نوبل اقتصاد توسط بنیاد نوبل اعطا نمی‌شود و به همین خاطر جزء جوایز رسمی نوبل محسوب نمی‌شود. با این حال روند اعطای جایزه مشابه جوایزی است که بنیاد نوبل اعطا می‌کند و تحت نظارت این بنیاد انجام می‌شود. برندهٔ جایزه توسط یک کمیته که متشکل از پنج عضو منتخب فرهنگستان پادشاهی علوم سوئد هستند انتخاب می‌شود.

جایزهٔ یادبود نوبل در اقتصاد در سال ۱۹۶۸ پایه‌گذاری شد
و برای نخستین بار در سال ۱۹۶۹ به یان تینبرگن از هلند و راگنار فریش از نروژ اهداء شد. این جایزه در مراسمی سالانهٔ در استکهلم و در روز ۱۰ دسامبر، همزمان با سالمرگ آلفرد نوبل، به برندگان اهداء می‌شود. هر جایزه شامل یک مدال، یک دیپلم افتخار و جایزه‌ای نقدی است که در طول سال‌های مختلف مقدار آن متفاوت بوده‌است. در سال ۱۹۶۹، مقدار جایزه یان تینبرگن و راگنار فریش جمعاً ۳۷۵٬۰۰۰ کرون بود که ارزش آن در دسامبر ۲۰۰۷ برابر با ۲٬۸۷۱٬۰۴۱ کرون است.

 بررسی اجمالی 
 تا سال ۲۰۲۳، ۵۵ جایزهٔ نوبل اقتصاد به ۹۳ نفر داده شده‌است. که تنها ۳ نفر از آنان زن بوده‌اند.
 تا کنون ۱۶ نفر از برندگان به دانشگاه شیکاگو وابسته بوده‌اند.
 از مجموع ۵۵ جایزهٔ نوبل اقتصاد، تاکنون ۲۶ جایزه فقط به یک اقتصاددان، ۲۱ جایزه به‌صورت مشترک به دو اقتصاددان و ۸ جایزه به‌صورت مشترک به سه اقتصاددان اهداء شده‌است.
 تا سال ۲۰۱۹ بیش از هر موضوع دیگری در نوبل اقتصاد، این جایزه در زمینهٔ اقتصاد کلان اهدا شده‌است (۹ جایزه).
 جوانترین برندهٔ جایزهٔ یادبود نوبل در اقتصاد هنگام دریافت جایزه ۴۶ سال و مسن‌ترین آنها ۹۰ سال سن داشتند.

 برندگان 
 سالبرندهٔ جایزه  کشور دلیل اعطای جایزه منبع ۱۹۶۹ 75px راگنار فریش«برای توسعه و به‌کارگیری مدل‌های پویا در تحلیل فرآیندهای اقتصادی» 75px یان تینبرگن  ۱۹۷۰ 75px پل ساموئلسون «برای کار علمی بر روی نظریه توسعهٔ اقتصاد پویا و نقش مؤثر وی در بالا بردن سطح تحلیل در علم اقتصاد» ۱۹۷۱75px سیمون کوزنتس «برای تفاسیر متکی بر مشاهدات از رشد اقتصادی که منجر به بینش جدید و عمیق‌تر از ساختار و پروسهٔ توسعه از دید اجتماعی و اقتصادی شده‌است» ۱۹۷۲75px جان هیکس «بابت مشارکت‌های پیشگامانه آنها در نظریه تعادل عمومی و نظریهٔ رفاه» 75px کنت ارو  ۱۹۷۳75px واسیلی لئونتیف «برای توسعهٔ مدل ورودی-خروجی و کاربرد آن در مشکلات مهم اقتصادی» ۱۹۷۴ 75px گونار میردال  «برای کارهای پیشگامانه در زمینهٔ سیاست پولی و نوسانات اقتصادی و تحلیل نافذ آنها از وابستگی متقابل پدیده‌های اقتصادی، اجتماعی و نهادی به یکدیگر»75px فریدریش آوگوست فون هایک  ۱۹۷۵ 75px لئونید کانتوروویچ  «برای مشارکت‌های آنها در ارائهٔ نظریهٔ تخصیص بهینه منابع»75px تیالینگ کوپمانس  ۱۹۷۶ 75px میلتون فریدمن «برای دستاوردهای وی در زمینهٔ تحلیل مصرف، تاریخ پول، نظریهٔ پولی، و نشان دادن پیچیدگی سیاست تثبیت» ۱۹۷۷ 75px برتیل اوهلین  «برای مشارکت آنها در نظریهٔ تجارت خارجی و گردش سرمایه در حوزهٔ بین‌المللی» 75px جیمز مید  ۱۹۷۸75px هربرت الکساندر سایمون  «بابت تحقیقات پیشگامانهٔ وی در زمینهٔ تصمیم‌گیری در نهادهای اقتصادی» ۱۹۷۹ تئودور شولتز  «برای تحقیقات پیشگامانهٔ آنها در زمینهٔ تحقیق توسعهٔ اقتصادی با درنظر گرفتن مشکلاتِ کشورهای در حال توسعه» آرتور لوئیس  ۱۹۸۰75px لارنس کلاین  «برای ایجاد مدل‌های اقتصادسنجی و کاربرد آنالیز نوسانات اقتصادی و سیاستهای اقتصادی» ۱۹۸۱75px جیمز توبین  «برای تحلیل در مورد بازار مالی و روابط آن بر تصمیمات مربوط به هزینه‌ها، اشتغال، تولید و قیمت‌ها» ۱۹۸۲75px جرج استیگلر  «برای مطالعات اندیشه‌آفرین وی در زمینهٔ ساختارهای صنعتی، عملکرد بازارها و علت و معلول‌های مقررات عمومی» ۱۹۸۳ 75px ژرار دوبرو  «برای پایه‌ریزی روشهای جدیدتر تحلیل در نظریه اقتصادی و اصلاح دقیق نظریه تعادل عمومی» ۱۹۸۴75px ریچارد استون  «برای کمک‌های اساسی که در توسعهٔ سیستم حساب‌های ملی انجام داده و بر اساس آن، تجزیه و تحلیل اقتصاد تجربی را بسیار بهبود بخشید» ۱۹۸۵ 75px فرانکو مودیلیانی  «برای تحلیل‌های پیشگامانهٔ او در زمینهٔ پس‌انداز و بازارهای مالی» ۱۹۸۶ 75px جیمز مک‌گیل بیوکنن  «برای توسعهٔ قراردادها و قوانین اصلی در نظریهٔ تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و سیاسی» ۱۹۸۷ 75px رابرت سولو  «برای مشارکت‌های او در نظریه رشد اقتصادی» ۱۹۸۸ 75px موریس اله  «برای مشارکت‌های پیشگامانهٔ او در نظریهٔ استفاده بهینه از منابع در بازارها» ۱۹۸۹ 75px تریگوه هاولمو  «برای روشنگری‌های او دربارهٔ پایه‌های اقتصادسنجی در نظریهٔ احتمالات و تحلیل‌های او در مورد ساختارهای اقتصادی همزمان» ۱۹۹۰75px هری مارکوویتز  «برای پیشگامی آنها در ارائهٔ نظریهٔ اقتصاد مالی»75px مرتون میلر  75px ویلیام شارپ  ۱۹۹۱ 75px رونالد کوس  «برای کشف و روشن‌کردن اهمیت هزینهٔ تراکنش‌ها و حقوق مالکیت در ساختار نهادی و عملکرد اقتصاد» ۱۹۹۲ 75px گری بکر  «برای گسترش دامنهٔ تحلیل اقتصاد خرد به طیف گسترده‌ای از رفتار و تعامل انسان‌ها، شامل رفتارهای غیر بازاری» ۱۹۹۳75px رابرت فوگل  «برای بخشید جانی تازه به تحقیقات در تاریخ اقتصاد با استفاده از نظریهٔ اقتصادی و روشهای کمّی به منظور توضیح تغییرات اقتصادی و نهادی»75px داگلاس نورت  ۱۹۹۴75px جان هارسانی  «برای تجزیه و تحلیل پیشگامانهٔ آنها از تعادلات در نظریه بازی‌ها» 75px جان فوربز نش  75px راینهارد سیلتن  ۱۹۹۵ روبرت امرسون لوکاس  «برای ایجاد و استفاده از فرضیهٔ انتظارات عقلانی که منجر به تحول در مدل‌های اقتصاد کلان و تعمیق درک از سیاست‌های اقتصادی شد» ۱۹۹۶75px جیمز میرلس  «برای مشارکت‌های اساسی آنها در پیشبرد نظریهٔ مشوق‌ها تحت اطلاعات نامتقارن»75px ویلیام ویکری  ۱۹۹۷ 75px روبرت مرتون  «برای کشف روش جدید در تعیین ابزار مشتقه» 75px مایرون اسکولز  ۱۹۹۸ 75px آمارتیا سن  «برای مشارکت‌هایش در نظریهٔ اقتصاد رفاه» ۱۹۹۹ 75px رابرت ماندل  «برای تجزیه و تحلیل در سیاست‌های مالی بر اساس نرخ‌های مختف ارز و تحلیل محیط‌های ارزی بهینه» ۲۰۰۰ 75px جیمز ژوزف هکمن  «برای توسعهٔ نظریه و روش‌های تجزیه و تحلیل نمونه‌های انتخابی در علم اقتصاد»  دانیل مکفادین  «برای توسعهٔ نظریه و روش‌های تجزیه و تحلیل مبانی انتخاب گسسته» ۲۰۰۱ 75px جرج اکرلوف  «برای تجزیه و تحلیل آنها از بازارها با وجود عدم تقارن اطلاعاتی» 75px مایکل اسپنس  75px جوزف استیگلیتز  ۲۰۰۲ 75px دانیل کاهنمن  «برای بینش یکپارچهٔ وی از تحقیقات روانشناختی در علم اقتصاد، به ویژه قضاوت و تصمیم‌گیری انسان در عدم قطعیت» 75px ورنون اسمیت  «برای ایجاد و استقرار آزمایشگاه اقتصاد به عنوان ابزاری در تجزیه و تحلیل اقتصاد تجربی، به ویژه در مطالعهٔ مکانیسم‌های جایگزین بازار» ۲۰۰۳ 75px رابرت انگل  «برای روش‌های تحلیل سری زمانی اقتصاد با نوسانات متغیر زمان (واریانس ناهمسانی شرطی اتورگرسیو)» 75px کلایو گرینجر  «برای روش‌های تجزیه و تحلیل سری زمانی اقتصادی با روندهای متداول (هم‌جمعی)» ۲۰۰۴ 75px فین کیدلند  «برای مشارکت‌های آنان در اقتصاد کلان پویا: همخوانی زمانی سیاست اقتصادی و نیروهای محرک چرخه کسب‌وکار» 75px ادوارد پرسکات ۲۰۰۵ 75px روبرت اوئمان  «برای گسترش در شناسایی تقابل و همکاری از طریق تحلیل نظریه بازی‌ها» 75px توماس شلینگ  ۲۰۰۶ 75px ادموند فلپس  «برای تحلیل وی از تجارت بین قاره‌ای در سیاست‌های اقتصاد کلان»۲۰۰۷ 75px لئونید هورویچ  «برای معرفی مبانی نظریهٔ طراحی سازوکار» 75px اریک ماسکین  75px راجر میرسون  ۲۰۰۸ 75px پل کروگمن  «برای تحلیل‌های او بر الگوهای تجاری و موقعیت فعالیت‌های اقتصادی» ۲۰۰۹ 75px الینور اوستروم  «برای تحلیل حاکمیت اقتصادی، به ویژه منابع مشترک» 75px الیور ئی. ویلیامسون  «برای تحلیل حاکمیت اقتصادی، به ویژه مرزهای مؤسسات» ۲۰۱۰ 75px پیتر ای. دیاموند  «برای تجزیه و تحلیل آنها از بازارهایی با حساسیت بازرسی» 75px دیل تی. مورتنسن  75px کریستوفر ای. پیساریدیس  ۲۰۱۱ 75px توماس جی. سارجنت  «برای تحقیقات تجربی دربارهٔ روابط علت و معلولی در اقتصاد کلان» 75px کریستوفر ای. سیمز  ۲۰۱۲ 75px الوین رات  «برای نظریهٔ تخصیص پایدار و کاربرد آن در طراحی بازار» 75px لوید شپلی  ۲۰۱۳ 75px یوجین فاما «برای تحلیل تجربی آنها از ارزش دارایی‌ها» 75px لارس پیتر هانسن 75px رابرت جی. شیلر ۲۰۱۴ 75px ژان تیرول  «برای تحلیل قدرت بازار و مقررات» ۲۰۱۵75px انگس دیتون  «برای تجزیه و تحلیل بر روی مصرف، رفاه و فقر»۲۰۱۶75pxاولیور هارت «برای مشارکت آنها در نظریه قرارداد»75pxبنگت هولمستروم۲۰۱۷75pxریچارد تیلر «برای مشارکت‌های او در اقتصاد رفتاری»۲۰۱۸75pxویلیام نوردهاوس «برای بررسی تأثیر محیط زیست و تغییرات آب و هوایی بر اقتصاد»75pxپال رومر «برای ادغام نوآوری‌های فناوری در تحلیل بلندمدت اقتصاد کلان»۲۰۱۹75pxآبیجیت بنرجی «برای رویکرد تجربی آنها در کاهش جهانی فقر»75pxاستر دوفلومیخائیل کرمر۲۰۲۰75pxپال میلگروم «برای بهبود در نظریه مزایده و اختراع قالب‌های جدید مزایده»75pxرابرت بی. ویلسون ۲۰۲۱ 100x100pxدیوید کارد  «برای مشارکت تجربی او در زمینۀ اقتصاد کار» 100x100pxجاشوا آنگریست  «برای مشارکت روش‌شناختی آن‌ها در تجزیه و تحلیل روابط علت و معلولی»  100x100pxگیدو ایمبنس  ۲۰۲۲ 94x94pxبن برننکی  «برای تحقیقات در زمینه بانک‌ها و بحران‌های مالی» 94x94pxداگلاس دایاموند فیلیپ دیبویگ۲۰۲۳94x94pxکلودیا گلدن «برای مطالعات در مورد نقش زنان در بازار کار»‏۲۰۲۴ 100x100pxدارن عجم‌اوغلو«به‌دلیل مطالعات‌شان درباره چگونگی شکل‌گیری نهادهای اجتماعی و تأثیرگذاری آن بر رفاه»سایمون جانسونجیمز رابینسون

 جستار های وابسته 

 جایزه نوبل 
 فرهنگستان پادشاهی علوم سوئد
 فهرست برندگان جایزه نوبل

 توضیحات 

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 وب سایت رسمی آکادمی علوم سلطنتی سوئد 
 وب سایت رسمی بنیاد نوبل

رده:برندگان جایزه نوبل اقتصاد
رده:جایزه نوبل اقتصاد
رده:جوایز علم اقتصاد
#