کشتار شوشی

کشتار شوشی واقعه‌ای بود که در سال ۱۹۲۰ میلادی توسط سربازان آذربایجانی علیه مردم ارمنی تبار شهر شوشی صورت گرفتWorld Directory of Minorities - Page 145 by Minority Rights Group, Miranda Bruce-MitfordGiovanni Guaita (2001). "Armenia between the Bolshevik hammer and Kemalist anvil". 1700 Years of Faithfulness: History of Armenia and its Churches. Moscow: FAM. . "A month ago after the massacres of Shushi, in April 19, 1920, prime-ministers of England, France and Italy with participation of the representatives of Japan and USA collected in San-Remo..."Armenia in Crisis: The 1988 Earthquake - Page 6, by Pierre VerluiseLa construction de l'État en Arménie: un enjeu caucasien - Page 69 by Gérard J. Libaridian و برآورد می‌شود که نزدیک به ۳۰۰۰۰ نفر از مردم ارمنی این شهر توسط نیروهای آذربایجانی به قتل رسیده باشند.Giovanni Guaita (2001). "Armenia between the Bolshevik hammer and Kemalist anvil". 1700 Years of Faithfulness: History of Armenia and its Churches. Moscow: FAM. .
"In March 1920 a terrible pogrom took place in Shushi, organized by Azerbaijanis with the support of Turkish forces. Azerbaijani and Soviet authorities during the decades will deny and try to hush up the mass killings of about 30000 Armenians"Russian analysts Igor Babanov and Konstantin Voevodsky write that "On March, 1920, during the occupation of Shusha town, 30 thousand Armenians were massacred". / Игорь Бабанов, Константин Воеводский, Карабахский кризис, Санкт-Петербург, 1992

موسایف یکی از اعضای حزب کمونیست آذربایجان این واقعه را این گونه شرح می‌دهد: «کشتار بی رحمانه زنان، کودکان و افراد سالخورده بی دفاع شروع شد و ارمنیان به صورت انبوه مورد کشتار قرار گرفتند و دختران زیبای ارمنی پس از تجاوز به آن‌ها کشته شدند. به دستورخسروبیگ سلطانف کشتار بیش از شش روز ادامه یافت و خانه‌ها در قسمت ارمنی نشین غارت و ویران شد»tute of History of the Academy of sciences of Armenia, the Main archival department at Ministerial council of Republic Armenia, Faculty of history of Armenian people of the Yerevan State University. Nagorny Karabakh per 1918-1923. Collection of documents and materials. Yerevan, 1992. The document №443: from the letter of a member of communist party of Azerbaijan Ojahkuli Musaev to the government of RSFSR. рр. 638-639)
گریگوری ارژنیکیدزه از فعالان سیاسی گرجستان، در دیدار خود با نمایندگان آذربایجان شوروی، با اشاره به بازدید خود از شهر شوشی بعد از ۱۹۳۶ وقوع قتل‌عام ارمنیان، اظهار داشت: «تا به امروز من تصویری را که در ماه مه ۱۹۲۰ (حدود دو ماه بعد از قتل‌عام ارمنیان) در شوشی دیدم، با وحشت به یاد می‌آورم. زیباترین شهر ارمنی ویران و با خاک یکسان شده بود. ما اجساد زنان و کودکان خردسال را در چاه‌ها دیدیم.»
بندانگشتی|شوشی پس از ویرانی|چپ|250px
اسیپ ماندلشتام، شاعر معروف، پس از بازدید از شوشی در سال ۱۹۳۱، شعری را به یاد قتل‌عام ارمنیان این شهر سرود.

So in Nagorno-Karabakh
These were my fears
Forty thousand dead windows
Are visible there from all directions,
The cocoon of soulless work
Buried at the mountains.Осип Мандельштам, Фаэтонщик, http://www.klassika.ru/stihi/mandelshtam/mandel107.html Осип Мандельштам. Сочинения. В 2-х т. Т.1, с.517-519.

اولگا شاتونووسکایا، روشنفکر آذربایجانی، در خاطرات خود می‌گوید: «قره باغ کوهستانی فقط اسماً خودمختار است، در طول این سال‌ها آن‌ها (مقامات باکو) بسیاری از ارمنیان را اخراج کردند، مدارس و آموزشگاه‌ها را بستند. شهر اصلی (در آرتساخ) شوشی بود، وقتی در دهه ۱۹۲۰ قتل‌عام (ارمنیان در شوشی) رخ داد، آن‌ها کل بخش مرکزی شهر (بخش ارمنی نشین شوشی) را سوزاندند. حتی آن را بازسازی نکردند.»

 جستارهای وابسته 
 قتل‌عام باکو
 کشتار سومقاییت
 قتل‌عام گنجه
 کشتار ماراقا
 تاریخ قره‌باغ
 روابط ارمنستان و آذربایجان
 فهرست کشتارهای ارمنی‌ها

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 اسناد سازمان ملل
 اطلاعات بیشتر در مورد کشتار شوشی
 گریگوری اورجونیکیدزه در ویکی انگلیسی

رده:آزار توسط مسلمانان
رده:آزار مسیحیان ارتدکس مشرقی
رده:ارمنستان در ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:ارمنی‌ستیزی
رده:پوگروم‌های ضدارمنی
رده:تاریخ ارمنستان
رده:تاریخ جمهوری آرتساخ
رده:تاریخ نظامی شوشی
رده:تخریب کلیساها توسط مسلمانان
رده:جمهوری آذربایجان در ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:جنایت‌های جنگی در جمهوری آذربایجان
رده:جنگ اول قره‌باغ
رده:درگیری‌ها در ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:کشتارها در ارمنستان
رده:کشتارها در جمهوری آذربایجان
رده:مارس ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:ارمنی‌ستیزی در جمهوری آذربایجان