دودمان سلطنتی

دودمان سلطنتی یا سلسلهٔ سلطنتی، به توالی بستگان هم‌تبار از یک نیا اطلاق می‌شود که بر یک سلطنت حکم می‌رانند یا در آن دخیل هستند. در حقیقت، یک خاندان سلطنتی متشکل از مجموعه‌ای از خانواده‌های سلطنتی هم‌تبار است که تداوم یافته‌اند. بیشتر دودمان‌های سلطنتی تاریخ از شاخهٔ پدری بوده‌اند. دودمان یاماتو دیرپاترین دودمان سلطنتی مستمر جهان محسوب می‌شود که همچنان در ژاپن برقرار است. اهمیت جایگاه دودمان‌ها در طول زمان به دلیل کاهش نظام‌های سلطنتی، افزایش دموکراسی، رواج سیستم جمهوری و کاهش حضور اعضای منتخب خاندان‌ها در حکومت‌های نوین کاهش یافته است.

 تعریف اجمالی 
خاندان سلطنتی دنباله‌ای از خانواده‌های سلطنتی است که همگی از یک دودمان محسوب می‌شوند. تاریخ‌شناسان به‌طور سنتی تاریخ تمدن‌هایی مانند ایران، چین و مصر را در چهارچوب دودمان‌های پشت‌سرهم بررسی می‌کنند. به این ترتیب، اصطلاح «دودمان» ممکن است برای تعیین حدود دورانی از تاریخ آن تمدن‌ها که یک خاندان بر آن سلطنت می‌کرده نیز استفاده شود؛ مانند اصطلاح «دوران اشکانی» و «دوره پهلوی» در ایران. بیشتر تاریخ سیاسی اروپا نیز با شاهانی از دودمان‌های مختلف همچون کارولنژی، کاپت، استوارت، رومانوف و هابسبورگ تعریف می‌شود. تا سدهٔ نوزدهم میلادی، دستاوردهای یک پادشاه با بزرگ کردن دودمان، قلمرو، افزودن ثروت و قدرت اعضای خانواده سلطنتی شناخته می‌شد. پیش از سدهٔ هجدهم، اکثر سلسله‌های سلطنتی در سراسر جهان به‌طور سنتی از شاخهٔ پدری بودند؛ مانند آنهایی که از قانون سالیک فرانکی پیروی می‌کردند. در سیاست‌هایی که مجاز بود، جانشینی از طریق دختر معمولاً سلسلهٔ جدیدی را به نام خانوادگی شوهرش ایجاد می‌کرد. این در تمام پادشاهی‌های باقی‌مانده اروپا تغییر کرده است. جایی که قانون جانشینی و کنوانسیون‌ها نام‌های سلسله‌ای را به‌طور دوژور از طریق یک زن حفظ کرده‌اند.

 فهرست دیرپاترین خاندان‌های سلطنتی 

اینجا فهرستی از دیرپاترین دودمان‌های سلطنتی جهان که حداقل ۴۰۰ سال دوام داشته‌اند، به ترتیب مدت برپایی ذکر شده‌اند. دودمان‌های اساطیری یا دینی که توسط سوابق تاریخی تأیید نمی‌شوند، فهرست نشده‌اند؛ مانند دودمان پیشدادیان در ایران و سلسله داوود در اسرائیل. همچنین دودمان‌های افسانه‌ای یا نیمه افسانه‌ای (مانند دودمان شیا در چین) که در دقت تاریخی آنها اتفاق نظر وجود ندارد، ذکر نشده‌اند. برخی از موارد ذکر شده که نام حکومت هستند، به پادشاهان آن حکومت اشاره دارند که از یک سلسله بوده‌اند؛ مانند گوگوریو در اشاره به پادشاهان گوگوریو که همگی از نسل جومونگ بودند. عبارت «(تخمین)» در بخش مدت برپایی، نشان‌دهندهٔ تاریخ تقریبی و غیر دقیق است.

+  ترتیب  تاریخ  نام دودمان  مدت برپایی ۱۴۰۰ پ. م – ۱۶۱۸دودمان پاندیا۲۰۱۸ سال (تخمین) ۲حدود ۳۰۰ پ. م - ۱۳۰۰دودمان چرا۱۶۰۰ سال (تخمین) ۳حدود ۳۰۰ پ. م – ۱۲۷۹دودمان چولا۱۵۷۹ سال (تخمین)۴حدود ۴۹۳ – تاکنوندودمان یاماتو ۵حدود ۵۶۶ – ۱۹۴۸دودمان گوهیلا۱۵۱۴ سال (تخمین) ۶حدود ۴۹۳ – ۱۹۴۷دودمان گنگا شرقی۱۴۵۴ سال (تخمین) ۷حدود ۷۳۰ – ۱۸۵۵دودمان بوهتان۱۱۲۵ سال (تخمین) ۸۹۸۷ – تاکنوندودمان کاپت ۹حدود ۷۸۰ – ۱۸۱۲دودمان باگراتیونی۱۰۳۲ سال (تخمین) ۱۰حدود ۹۰۰ – ۱۹۳۰بورجیگین۱۰۳۰ سال (تخمین) ۱۱۵۷ پ. م – ۹۳۵شیلا۹۹۲ سال (تخمین) ۱۲حدود ۱۷۰۰ – ۷۲۲ پ. ماداسیان (پادشاهان آشور از نسل اداسی)۹۷۸ سال (تخمین) ۱۳۶۶۵ – ۱۵۹۸پادوسپانیان۹۳۳ سال (تخمین) ۱۴۱۱۲۸ – ۱۹۷۱دودمان کچوهاوا۸۴۳ سال ۱۵۱۰۴۶ – ۲۵۶ پ. مدودمان ژو۷۹۰ سال ۱۶۷۰۵ – ۱۲۲۸؛ ۱۲۶۱ – ۱۵۱۷سلسله عباسیان۷۶۴ سال ۱۷۸۶۲ – ۱۵۹۸دودمان روریک۷۳۶ سال ۱۸۱۲۴۳ – ۱۹۷۱دودمان راتور۷۲۸ سال ۱۹۳۷ پ. م – ۶۶۸گوگوریو۷۰۵ سال ۲۰۱۲۷۰ – ۱۹۷۴دودمان سلیمانی۷۰۴ سال ۲۱۶۵۱ – ۱۳۴۹باوندیان۶۹۸ سال ۲۲۱۸ پ. م – ۶۶۰باکجه۶۷۸ سال ۲۳حدود ۱۳۶۰ – تاکنونخاندان بلقیه (تخمین) ۲۴۱۲۷۸ – ۱۹۱۴خاندان هابسبورگ۶۳۶ سال ۲۵۱۲۹۹ – ۱۹۲۲خاندان عثمانی۶۲۳ سال ۲۶۵۴۳ پ. م – ۶۶دودمان ویجایا۶۰۹ سال ۲۷۱۲۲۸ – ۱۸۲۶دودمان آهوم۵۹۸ سال ۲۸۱۴۴۸ – تاکنونخاندان اولدنبورگ ۲۹۱۶۰۰ – ۱۰۴۶ پ. مدودمان شانگ۵۵۴ سال ۳۰۱۳۹۲ – ۱۹۱۰دودمان چوسان (شامل امپراتوری کره)۵۱۸ سال ۳۱۱۳۷۰ – ۱۸۵۷دودمان تیموری (شامل گورکانیان هند)۴۸۷ سال ۳۲۹۱۸ – ۱۳۹۲گوریو۴۷۴ سال ۳۳۲۴۷ پ. م – ۲۲۴دودمان اشکانی۴۷۱ سال ۳۴۱۱۵۴ – ۱۶۲۴دودمان نبهانی۴۷۰ سال ۳۵۸۵۸ – ۱۳۰۱دودمان آرپاد۴۴۳ سال ۳۶۲۲۴ – ۶۵۱دودمان ساسانی۴۲۷ سال ۳۷۲۰۲ پ. م – ۲۲۰دودمان هان۴۲۲ سال ۳۸۹۶۰ – ۱۳۷۰دودمان پیاست۴۱۰ سال ۳۹۷۳۰ – ۳۳۰ پ. مخاندان هخامنشی۴۰۰ سال

 دیکتاتوری موروثی 
دیکتاتوری‌های موروثی با این ویژگی مشخص می‌شوند که دیکتاتور به انتخاب شخصی خود، قدرت سیاسی را در درون خانواده‌اش حفظ می‌کند. جانشین ممکن است در طول عمر دیکتاتور برای این نقش تربیت شود، همان‌گونه که در مورد بشار اسد و برادرش باسل رخ داد، یا یکی از اعضای خانواده‌اش پس از مرگ دیکتاتور برای به دست گرفتن کنترل دیکتاتوری تلاش کند، همان‌طور که در مورد رامفیس تروخیو اتفاق افتاد.

 منابع 


 پیوند به بیرون 

رده:پادشاهی
رده:دودمان‌های سلطنتی
رده:فهرست‌های مربوط به تاریخ