فهرست برندگان جایزه نوبل ادبیات

جایزهٔ نوبل در ادبیات را آکادمی سلطنتی علوم سوئد هرساله برای مشارکت‌های برجسته در زمینهٔ ادبیات به نویسندگان آثار ادبی اهدا می‌کند. این جایزه، یکی از شش جایزهٔ نوبل است که از سال ۱۸۹۵، بنا به خواستهٔ آلفرد نوبل اهدا می‌شود. جایزهٔ نوبل افزون بر ادبیات، در زمینه‌های فیزیک، شیمی، اقتصاد، صلح و فیزیولوژی یا پزشکی اهدا می‌شود. این جایزه توسط بنیاد نوبل اداره می‌شود و آن را یک کمیتهٔ متشکل از پنج عضو منتخب آکادمی علوم سلطنتی سوئد به برندگان اعطا می‌کند. هر جایزه شامل یک مدال، یک دیپلم افتخار و جایزهٔ نقدی است که مبلغ آن در هر سال متفاوت است.

نخستین جایزه نوبل ادبیات در سال ۱۹۰۱ به سولی پرودوم از فرانسه اهدا شد. مقدار این جایزه ۱۵۰٬۷۸۲ کرون سوئد بود که در ژانویه ۲۰۱۸ برابر با ۸٬۸۲۳٬۶۳۷٫۷۸ کرون برآورد شد. از سال ۲۰۰۱ تا سال ۲۰۱۱ مقدار جایزه به ۱۰ میلیون کرون افزایش یافت. سال ۲۰۰۸ جایزه ۱۰٬۰۰۰٬۰۰۰ کرونی به ژان ماری گوستاو لوکلزیو رسید که ارزش آن معادل ۱٫۴ میلیون دلار آمریکا یا اندکی بیش از ۱ میلیون یورو بود. این مقدار از سال ۲۰۱۲ به هشت میلیون کرون کاهش پیدا کرده‌است. این جایزه سالانه در استکهلم در تاریخ ۱۰ دسامبر برابر با سالگرد مرگ نوبل به برندگان اهدا می‌شود.
از سال ۱۹۰۱ تا سال ۲۰۱۹ این جایزه به ۱۱۶ نفر تعلق گرفته‌است.
در سال ۱۹۵۸ بوریس پاسترناک ابتدا جایزه را پذیرفت اما سپس تحت فشار کشور خود (اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی) از پذیرفتن آن سر باز زد. ژان پل سارتر نیز در سال ۱۹۶۴ از قبول جایزه نوبل خودداری کرد زیرا هیچ‌یک از افتخارات رسمی را نپذیرفته بود.

مدال نوبل ادبیات توسط مجسمه‌ساز و قلم زن سوئدی اریک لیندبرگ طراحی شد که مرد جوانی را زیر درخت غار در حالی نشان می‌دهد که یک آهنگ از ماس، الههٔ شعر و موسیقی، مسحورانه گوش می‌دهد و می‌نویسد. زیگموند فروید عصب‌شناس اتریشی، پس از ۱۲ بار کاندیدا شدن در نوبل پزشکی و عدم موفقیت در دریافت آن، در سال ۱۹۳۶ توسط رومن رولان برنده نوبل ادبیات در سال ۱۹۱۵ کاندیدای دریافت نوبل ادبیات شد.

 نگاه اجمالی 
تاکنون ۱۴ زن موفق به کسب جایزه نوبل ادبیات شده‌اند که به جز در زمینهٔ صلح از سایر زمینه‌های جایزهٔ نوبل بیشتر بوده‌است. سلما لاگرلوف (برنده جایزه در سال ۱۹۰۹) اولین زنی بود که موفق به دریافت جایزه نوبل ادبیات شد.
این جایزه در سال‌های (۱۹۰۴، ۱۹۱۷، ۱۹۶۶، ۱۹۷۴) تنها به دو نفر اهدا شده‌است.
در سال‌های (۱۹۱۴، ۱۹۱۸، ۱۹۳۵، ۱۹۴۰–۱۹۴۳ و ۲۰۱۸) این جایزه به هیچ‌کس اهدا نشد. طبق اساسنامه بنیاد نوبل هرگاه هیچ‌یک از آثار مورد نظر اهمیت لازم را نداشتند، مبلغ جایزه باید برای سال آیندهٔ آن ذخیره شود. اگر در سال بعد نیز نتوانستند به اثری شایسته را بیابند مبلغ جایزه به بودجه محدود بنیاد نوبل اضافه می‌شود. در طول جنگ‌های جهانی اول و دوم کمترین جایزه نوبل اهدا شد.

جوانترین برندهٔ جایزه نوبل ادبیات رودیارد کیپلینگ (برندهٔ جایزه در سال ۱۹۰۷) است که در هنگام دریافت جایزه ۴۲ سال داشت. پیرترین دریافت‌کنندهٔ این جایزه نیز دوریس لسینگ (برندهٔ جایزه در سال ۲۰۰۷) است که در هنگام دریافت جایزه ۸۸ سال سن داشت.
تنها کسی که پس از مرگش موفق به دریافت جایزه نوبل شده‌است اریک آکسل کارلفلدت است. طبق اساسنامهٔ بنیاد نوبل هیچ‌کس نمی‌تواند جایزه نوبل را پس از مرگش دریافت کند اما کارلفلدت پس از اعلام خبر برنده شدنش درگذشت. شش نفر از هفت برندهٔ سوئدی جایزهٔ نوبل ادبیات، سابقه عضویت در آکادمی سلطنتی سوئد را داشتند.

فرانسه با دریافت ۱۶ جایزهٔ نوبل ادبیات بیشترین سهم را در نوبل ادبیات دارد. ایالات متحده آمریکا با ۱۲ و بریتانیا با ۱۱ جایزه بعد از فرانسه بیشترین برنده را دارند. ۳۰ برنده نوبل ادبیات دارای آثاری به زبان انگلیسی هستند.
رابیندرانات تاگور، ساموئل بکت و جوزف برودسکی علاوه بر زبان انگلیسی به ترتیب آثارشان را به زبان بنگالی، زبان فرانسوی و زبان روسی منتشر می‌کردند. آثار منثور با ۷۶ جایزه بیشترین سهم را در میان ژانرها دارد. پس از نثر، شعر با ۳۳ جایزه، نمایشنامه با ۱۴ جایزه، فلسفه و تاریخ‌نویسی هر کدام با ۳ جایزه قرار دارند. در حالی که اکثر مردم فکر می‌کردند وینستون چرچیل برای نوبل صلح کاندیدا می‌شود او برنده جایزه نوبل ادبیات شد. او بیست و یک بار برای نوبل ادبیات و دو بار برای نوبل صلح کاندیدا شد بود.

هفت برنده نوبل ادبیات توسط برندگان پیشین این جایزه کاندیدا شده بودند. ورنر فون هایدنشتام برنده نوبل در سال ۱۹۱۶ با کاندیدا کردن سه برنده، کارل اشپیتلر در سال ۱۹۱۷ و ۱۹۱۹، آنری برگسون در سال‌های ۱۹۱۸ و ۱۹۲۱، فرانس امیل سیلانپا در سال ۱۹۳۴ رکورد دار است. هر چند آنری برگسون در سال ۱۹۲۷ و فرانس امیل سیلانپا در سال ۱۹۳۹ (سال‌هایی که توسط او هایدنشتام کاندیدا نشده بودند) موفق به اخذ جایزه شدند. ابوالقاسم اعتصام‌زاده در سال ۱۹۴۴ از ایران نامزد دریافت جایزه نوبل ادبیات شده بود که موفق به دریافت آن نشد.

 برندگان جایزه 
سالتصویرنامکشورزبانبراینوع ۱۹۰۱ 75px سولی پرودوم  زبان فرانسوی «به پاس ترکیب شاعرانه‌اش، که گواهی بر آرمان‌گرایی والا، کمال هنری و ترکیبی نادر از ویژگی‌های قلبی و عقلی است.» شعر، نوشتار ۱۹۰۲ 75px تئودور مومسن  زبان آلمانی «به خاطر اثر برجسته‌اش در زمینه‌ی تاریخ‌نگاری، به‌ویژه شاهکارش تاریخ روم (Römische Geschichte)، که به عنوان یکی از بزرگ‌ترین آثار نثر تاریخی در تمام اعصار شناخته می‌شود.» تاریخ، حقوق ۱۹۰۳ 75px بیورنستیرنه بیورنسون  زبان نروژی «به‌ پاس آثار ادبی نجیب و پرشوری که همواره با ترکیبی از شکوه ذهنی، خلوص اخلاقی و قدرت شاعرانه نوشته شده‌اند.» شعر، رمان، درام ۱۹۰۴ 75px فردریک میسترال  زبان اکسیتان «برای شعرهای درخشان حماسی‌اش که با وفاداری عمیق به زبان و فرهنگ بومی جنوب فرانسه (اُکسیتان/پرووانسی) سروده شده‌اند، و برای کمک به احیای  زبان اکسیتان.» شعر، لغت‌شناسی75px خوزه اچه‌خارای  زبان اسپانیایی «به‌خاطر آثار متعدد و درخشانش در نمایشنامه‌نویسی که با شور و قدرت دراماتیک، مسائلی اخلاقی را با وضوحی والا بیان می‌کند.» درام ۱۹۰۵ 75px هنریک سینکیه‌ویچ  زبان لهستانی «به‌خاطر آثار برجسته‌اش در حماسه‌نویسی که با نیرویی حماسی و خاص، تاریخ ملت خود را زنده کرد.» رمان ۱۹۰۶ 75px جوسوئه کاردوچی  زبان ایتالیایی «نه تنها به خاطر توجه به فراگیری عمیق و تحقیق منتقدانه، بلکه بالاتر از آن به عنوان تکریم یک انرژی خلاقانه، تازگی سبک، و نیروی شاعرانه که به اشعار شاهکارانه اش شخصیت می‌بخشد.» شعر ۱۹۰۷ 75px رودیارد کیپلینگ  زبان انگلیسی «به خاطر داستان‌ها، رمان‌ها و اشعارش و قدرت مشاهده و تخیل پیشرو و اثر به اوج رسیده مفاهیم و هنر توصیف که وجه بارز آفرینشهای این نویسنده برجسته است.» رمان، داستان کوتاه، شعر ۱۹۰۸ 75px رودولف کریستف یوکن  زبان آلمانی «نه تنها در توجه به یادگیری عمیق و تحقیق‌های منتقدانه، بلکه بالاتر از همه برای تکریم انرژی خلاقانه، سبک تازه و نیروی شاعرانه‌ای که به شاهکارهای شاعرانه شخصیت می‌بخشد.» فلسفه ۱۹۰۹ 75px سلما لاگرلوف  زبان سوئدی «به پاس نوشته‌های برجسته‌ی پُر از خیال‌پردازی، شیوایی و پاکی، که روح تازه‌ای به ادبیات وارد کردند.» رمان، داستان کوتاه ۱۹۱۰ 75px پاول هایزه  زبان آلمانی «به عنوان تکریم هنرمندی تمام و کمال، نفوذ با آرمانگرایی، که در طول زندگی حرفه‌ای اش به عنوان شاعر، نمایشنامه نویس، رمان‌نویس و نویسنده مشهور داستان‌های کوتاه نشان می‌دهد.» شعر، درام، رمان، داستان کوتاه ۱۹۱۱ 75px موریس مترلینک  زبان فرانسوی «به تقدیر فعالیت‌های چندگانه در ادبیات، و به خصوص آثار دراماتیک او، که با تصویرسازی غنی و با علاقه شاعرانه که بعضی اوقات مانند داستان‌های پری نشان می‌دهد، یک الهام عمیق، در حالیکه از خواننده تحریک تصویرسازی و احساسات را طلب می‌کند.» درام، شعر، نوشتار ۱۹۱۲75px گرهارد هاوپتمان  زبان آلمانی «در درجه اول به خاطر زاینده بودن، تنوع و برجستگی آثار در حوزه هنرهای دراماتیک.» درام، رمان ۱۹۱۳ 75px رابیندرانات تاگور  زبان بنگالی «به خاطر احساسات عمیقش، اشعار تازه و زیبا، که به وسیله آن با مهارت کامل، اندیشه شعری خودش را ساخت. بیان اشعار انگلیسی بخشی از ادبیات غرب است.» شعر، رمان، درام، داستان کوتاه، موسیقی ۱۹۱۴اعطا نشده‌است. ۱۹۱۵75px رومن رولان  زبان فرانسوی «به عنوان احترام به آرمانگرایی آثار ادبی او و همدردی و عشق به حقیقت در توصیف اشکال مختلف انسان‌ها.» رمان ۱۹۱۶ 75px ورنر فون هایدنشتام  زبان سوئدی «به رسمیت شناختن اهمیت او به عنوان یکی از نمایندگان برجسته ادبیات زمان ما.» شعر، رمان ۱۹۱۷ 75px کارل آدولف گیلروپ  زبان دانمارکی «به خاطر اشعار غنی و متنوع او که از آرمانگرایی نشأت می‌گیرد.» شعر 75px هنریک پونتوپیدان  زبان دانمارکی «برای توصیف معتبر خود از زندگی حال در دانمارک.» رمان ۱۹۱۸اعطا نشده‌است.  ۱۹۱۹ 75px کارل اشپیتلر  زبان آلمانی «در تقدیر از حماسه بزرگ او: بهار المپیک.» شعر ۱۹۲۰ 75px کنوت هامسون  زبان نروژی «به خاطر رمان‌هایش همچنین نگارش رمان محصول مزرعه.» رمان ۱۹۲۱ 75px آناتول فرانس  زبان فرانسوی «به خاطر به رسمیت شناختن دستاوردهای ادبی خیره‌کننده او، مشخص کردن اصالت سبک نوشتاری، هم دردی عمیق بشری، بخشندگی و خوی یک فرانسوی حقیقی. .» رمان، شعر ۱۹۲۲ 75px خاسینتو بناونته  زبان اسپانیایی «به خاطر شیوهٔ شاد او در ادامه دادن سنت‌های درخشان نمایشنامه‌های اسپانیایی.» درام ۱۹۲۳ 75px ویلیام باتلر ییتس  زبان انگلیسی «به خاطر اشعار همیشه الهام بخش او، که در یک فرم هنری عالی روح یک ملت را برای ما بیان می‌کند.» شعر ۱۹۲۴75px ووادیسواف ریمونت  زبان لهستانی «به خاطر حماسه بزرگ ملی او: دهقانان.» رمان ۱۹۲۵ 75px جرج برنارد شاو  زبان انگلیسی «به خاطر کارهایش که با ایده‌آلیسم و بشر دوستی شناخته می‌شود، این طعنه مهیج را معمولاً با یک شعر زیبای منحصر به فرد تزریق می‌کند.» درام، نقد ادبی ۱۹۲۶ 75px گراتزیا دلدا  زبان ایتالیایی «به خاطر الهام آرمانگرایی در نوشته‌هایش با وضوح انعطاف‌پذیر تصویر زندگی در جزیره بومی اش و همراه با عمق و مقداری همدردی با مشکلات کلی انسانی.» شعر، رمان ۱۹۲۷ 75px آنری برگسون  زبان فرانسوی «به رسمیت شناختن ایده‌های غنی و حیات بخش او و مهارت درخشان او که آن‌ها ارائه می‌دهند.» فلسفه ۱۹۲۸ 75px سیگرید اوندست  زبان نروژی «اصولاً به خاطر توصیف‌های قدرتمند او از زندگی شمالی در میانسالی.» رمان ۱۹۲۹ 75px توماس مان  زبان آلمانی «اصولاً برای رمان بزرگش زوال یک خاندان و به رسمیت شناخته شدن آن به‌طور پیوسته به عنوان یکی از کارهای کلاسیک ادبیات معاصر.» رمان، داستان کوتاه، انشا ۱۹۳۰ 75px سینکلر لوئیس  زبان انگلیسی «به خاطر هنر ترسیمی و شدید او در توصیف، و توانایی‌های او در شوخی و بذله گویی و خلق کردن اشکال جدیدی از کاراکترها.» رمان، داستان کوتاه، دراما ۱۹۳۱ 75px اریک آکسل کارلفلدت  زبان سوئدی «به خاطر اشعار اریک آکسل کارلفلدت» شعر ۱۹۳۲ 75px جان گالزورثی  زبان انگلیسی «به خاطر هنر روایت برجسته او، به‌طوری‌که بهترین فرم را برای حماسۀ فورسایت برمی‌گزیند.» رمان ۱۹۳۳ 75px ایوان الکسی‌ویچ بونین ، زندگی در فرانسه) زبان روسی «به خاطر سخت‌گیری او در هنر و حمل کردن سنت‌های کلاسیک روسی در نثر نوشته‌هایش.» داستان کوتاه، شعر، رمان ۱۹۳۴ 75px لوئیجی پیراندلو  زبان ایتالیایی «به خاطر برجستگی و قوه ابتکار او در احیا هنر منظره و دراماتیک.» دراما، رمان، داستان کوتاه ۱۹۳۵ اعطا نشده‌است. ۱۹۳۶ 75px یوجین اونیل  زبان انگلیسی «برای قدرت، صداقت و احساسات عمیق کارهای دراماتیک او، که یک مفهوم تراژدی مجسم کرد.» دراما ۱۹۳۷ 75px روژه مارتن دو گار  زبان فرانسوی «به خاطر قدرت و صداقت هنری که کشمکش‌های انسانی را از بعضی جهات اساسی زندگی معاصر در دورهٔ خانواده تیبو به خوبی نشان می‌دهد» رمان ۱۹۳۸ 75px پرل باک  زبان انگلیسی «به خاطر توصیف غنی و صادقانه از زندگی روستایی در چین و برای زندگینامه‌های استادانه.» رمان ۱۹۳۹ 75px فرانس امیل سیلانپا  زبان فنلاندی «به خاطر فهم عمیق او از رعایای کشورش و هنر نفیس که راه زندگی آن‌ها و رابطه آن‌ها با طبیعت را به تصویر می‌کشد.» رمان ۱۹۴۰ اعطا نشده‌است.  ۱۹۴۱ اعطا نشده‌است.  ۱۹۴۲ اعطا نشده‌است.  ۱۹۴۳ اعطا نشده‌است.  ۱۹۴۴ 75px یوهانس ویلهلم ینسن  زبان دانمارکی «به خاطر قدرت نادر باروری تصویرسازی اشعارش که از دامنه گسترده و برجسته حس کنجکاوی ذهنی و سبک خلاقانه تشکیل شده‌است.» شعر ۱۹۴۵ 75px گابریلا میسترال  زبان اسپانیایی «به خاطر اشعارش که از احساسات قدرتمندش الهام گرفته شده‌است و نام او را به عنوان نماد آرمان‌گرایی تمام آمریکای لاتین مطرح می‌سازد.» شعر ۱۹۴۶ 75px هرمان هسه (متولد آلمان) زبان آلمانی «به خاطر نوشته‌های الهام گرفته شده اش، که با نفوذ و خیرگی رشده کرده‌است، به‌طور مثال آرمان‌های انسان دوستانه کلاسیک و کیفیت بالای سبک.» رمان، شعر ۱۹۴۷ 75px آندره ژید  زبان فرانسوی «به خاطر سهم او و نوشته‌های منحصر به فرد هنرمندانه اش که در آن مشکلات انسانی و شرایط عشق بی باکِ حقیقت و بینش روانی دقیق ارائه شده‌است.» رمان، انشا ۱۹۴۸ 75px تی. اس. الیوت  زبان انگلیسی «به خاطر سهم برجسته و پیشگام او در شعر امروزی.» شعر ۱۹۴۹ 75px ویلیام فاکنر  زبان انگلیسی «به خاطر سهم منحصر بفرد، قدرتمند و هنرمندانه او در رمان مدرن آمریکایی.» رمان، داستان کوتاه ۱۹۵۰ 75px برتراند راسل  زبان انگلیسی «به رسمیت شناختن نوشته‌های متنوع و قابل توجه او که از معیارهای انسان دوستانه و آزادی اندیشه دفاع می‌کرد.» فلسفه ۱۹۵۱ 75px پر لاگرکویست  زبان سوئدی «برای قدرت هنری استقلال حقیقی ذهن که او تلاش کرد در شعرش پاسخ‌هایی برای سوال‌های جاوادان مردم پیدا کند.» شعر، رمان، داستان کوتاه، دراما ۱۹۵۲ 75px فرانسوا موریاک  زبان فرانسوی «برای بینش روحانی او و شدت هنری که در رمان‌هایش نفوذ زندگی انسانی در درام را نشان می‌دهد.» رمان، داستان کوتاه ۱۹۵۳ 75px وینستون چرچیل  زبان انگلیسی «برای توصیف استادانه تاریخی و زندگینامه گرافی و برای فصاحت و بلاغت او در دفاع از ارزش‌های عالی انسانی.» تاریخ، انشا ۱۹۵۴ 75px ارنست همینگوی  زبان انگلیسی «به خاطر استادی در روایت هنرمندانه، که اخیراً در پیرمرد و دریا نشان داد و اعمال نفوذ او در سبک معاصر.» رمان، داستان کوتاه، فیلمنامه ۱۹۵۵ 75px هالدور لاکسنس  زبان ایسلندی «به خاطر قدرت حماسی زنده او که هنر عالی روایت ایسلند را زنده کرده‌است.» رمان، داستان کوتاه، دراما، شعر ۱۹۵۶ 75px خوآن رامون خیمنس  زبان اسپانیایی «برای اشعار تغزلی او، که در زبان اسپانیایی به منزله یک مثال از روحی بزرگ و هنری خالصانه است.» شعر ۱۹۵۷ 75px آلبر کامو  زبان فرانسوی «برای آثار مهم ادبی او که با روشن بینی و شنیدن دقیق مشکلات وجدان انسانی در زمان ما همراه است» رمان، داستان کوتاه، دراما، فلسفه، انشا ۱۹۵۸ باریس پاسترناک  زبان روسی «برای موفقیت‌های مهم او هم در شعر معاصر و هم در زمینه رسوم بزرگ حماسی روسی.» رمان، شعر، ترجمه ۱۹۵۹ 75px سالواتوره کوآزیمودو  زبان ایتالیایی «برای شعرهای بزمی او، که با بیان آتشین کلاسیک تجارب تراژیک زندگی زمان ما را بیان می‌کند.» شعر ۱۹۶۰ 75px سن-ژان پرس  زبان فرانسوی «برای اوج گرفتن پرواز و احضار کردن تصورات از اشعارش در یک روش رؤیایی که بازتاب دهندهٔ شرایط زمان ماست» شعر ۱۹۶۱ 75px ایوو آندریچ  زبان صربی کرواتی «به خاطر نیروی حماسی با رسم زمینه‌ها و نشان دادن سرنوشت بشری براساس تاریخ کشور خود.» رمان، داستان کوتاه ۱۹۶۲ 75px جان اشتاین‌بک  زبان انگلیسی «به خاطر تصویرسازی و رئالیستیک نوشته‌هایش، و ترکیب کردن حس طنز دلسوزانه و ادراک اجتماعی حساس.» رمان، داستان کوتاه، فیلمنامه ۱۹۶۳ 75px گیورگوس سفریس  زبان یونانی «برای اشعار برجسته او، که از یک احساس عمیق نسبت به فرهنگ یونان باستان الهام می‌گیرد.» شعر ۱۹۶۴ 75px ژان-پل سارتر  زبان فرانسوی «برای کارهایش که ایده‌ها را برتری بخشید و فضای داستان‌هایش را هوای آزادی و جستجوی حقیقت پر کرده‌است و اعمال نفوذ گسترده در دوران ما.» رمان، فلسفه، دراما، نقد ادبی، فیلمنامه ۱۹۶۵ میخائیل شولوخف زبان روسی «به خاطر قدرت و صداقت هنری او، در حماسه دن آرام که به زندگی مردم روسیه وجهه‌ای تاریخی دربیان می‌دهد.» رمان ۱۹۶۶  شموئل یوسف آگنون  زبان عبری «به خاطر روایت هنری به شدت خاص و دلایلی از زندگی مردم یهودی.» رمان، داستان کوتاه 75px نلی زاکس  (تبعید به سوئد) زبان آلمانی «به خاطر دراماها و اشعار برجسته اش و تفسیری قابل لمس در تفسیر سرنوشت اسرائیل.» شعر، دراما ۱۹۶۷ 75px میگل آنخل آستوریاس  زبان اسپانیایی «به پاس دستاوردهای ارزندهٔ ادبی او، که ریشه در صفات ملّی و سنت‌های مردم بومی آمریکای لاتین دارد.» رمان، شعر ۱۹۶۸ 75px یاسوناری کاواباتا  زبان ژاپنی «به خاطر روایت مسلط، جوهرهٔ ذهن ژاپنی و حساسیت لحن بیانش.» رمان، داستان کوتاه ۱۹۶۹ 75px ساموئل بکت  زبان انگلیسی و زبان فرانسوی «به خاطر نوشته‌هایش که فرم جدیدی را در رمان‌ها و نمایشنامه‌ها به وجود آورد، در زمانی که انسان مدرن از رسیدن به قله‌ها بازمانده بود.» رمان، دراما، شعر ۱۹۷۰ 75px آلکساندر سولژنیتسین  زبان روسی «به خاطر نیروی اخلاقی وی، و پیروی از ضروریات سنتی ادبیات روسیه.» رمان ۱۹۷۱ 75px پابلو نرودا  زبان اسپانیایی «برای اشعارش که نیروی عنصری زنده برای سرنوشت و رویاهای یک قاره به ارمغان می‌آورد.» شعر ۱۹۷۲ 75px هاینریش بل  زبان آلمانی «به خاطر نوشته‌هایش که ترکیبی از جهان بینی گستردهٔ زمانهٔ خود و مهارت حساس او در کاراکترسازی است و به تجدید حیات ادبیات آلمان کمک کرده‌است .» رمان، داستان کوتاه ۱۹۷۳ 75px پاتریک وایت  زبان انگلیسی «به پاس روایت هنری حماسی و روانشناسانه اش که یک قارهٔ جدید را به ادبیات معرفی کرد.» رمان، داستان کوتاه، دراما ۱۹۷۴ 75px ایویند جانسون  زبان سوئدی «به خاطر روایت هنرمندانه، اندیشیدن دربارهٔ سرانجام سرزمین‌ها و اعصار و در خدمت آزادی بودن.» رمان 75px هاری مارتینسون  زبان سوئدی «به خاطر گرفتن قطره شبنم و بازتاب کیهان در نوشته‌هایش.» شعر، رمان، دراما ۱۹۷۵ 75px یوجنیو مونتاله  زبان ایتالیایی «به پاس اشعار متفاوت او همراه با حساسیت هنرمندانهٔ فوق العادهٔ او، که تفسیر جدیدی از ارزش انسانی را از دیدگاه متفاوت او به زندگی ارائه می‌دهد که خالی از توهم است.» شعر ۱۹۷۶ 75px سال بلو  زبان انگلیسی «برای فهم انسانی و تجزیه دقیق فرهنگ معاصر در کارهایش.» رمان، داستان کوتاه ۱۹۷۷ 75px ویسنته آله‌ایخاندره  زبان اسپانیایی «به پاس نوشتن اشعار خلاقانه با روشن کردن شرایط بشری جهان و جامعهٔ امروزی، که در عین حال نو شدن شعر سنتی اسپانیایی میان دو جنگ را نمایندگی می‌کند.» شعر ۱۹۷۸  ایزاک بشویس سینگر  زبان ییدیش «به خاطر روایت هنری مهیج او، به همراه ریشه‌های فرهنگ سنتی لهستانی-یهودی، که شرایط زندگی انسان جهانی را به ارمغان می‌آورد.» رمان، داستان کوتاه ۱۹۷۹ 75px اودیسیاس الیتیس  زبان یونانی «به خاطر اشعارش، که در برابر پس زمینه‌های سنتی یونانی است، و قدرت لذات جسمانی و مبارزه مدرن فکری روشن بینانه برای آزادی و خلاقیت را به تصویر می‌کشد .» شعر ۱۹۸۰ 75px چسواو میوُش  زبان لهستانی «به پاس روشن بینی غیرقابل انعطاف و به بلند کردن صدای انسانی در درگیری‌های شدید جهان.» شعر، انشا ۱۹۸۱ 75px الیاس کانتی بلغارستان زبان آلمانی «به خاطر آنکه نوشته‌هایش با جهان بینی گسترده، ایده پردازی و قدرت هنرمندانه مشخص شده‌اند.» رمان، دراما، انشا ۱۹۸۲ 75px گابریل گارسیا مارکز  زبان اسپانیایی «به خاطر رمان‌ها و داستان‌های کوتاهش، که در آن جهان واقع گرایانه و رئالیستی در یک جهان پرشده از تصویرهای خیالی به همی می‌پیوندند که بازتاب دهنده زندگی و درگیری‌های یک قارّه است.» رمان، داستان کوتاه، فیلمنامه ۱۹۸۳ 75px ویلیام گلدینگ  زبان انگلیسی «به خاطر رمان‌هایش که با روشن بینی از روایت هنری واقع گرایانه و تنوع و جهان شمولی افسانه‌ها شرایط انسان امروزی را توضیح می‌دهد.» رمان، شعر، دراما ۱۹۸۴ 75px یاروسلاو سایفرت  زبان چکی «به پاس اشعارش که با تازگی ارائه شده‌است و نوآوری‌هایی که تصویری آزاد از روح سرکش و همه‌کاره انسان تأمین می‌کند.» شعر ۱۹۸۵75px کلود سیمون  زبان فرانسوی «به خاطر آنکه رمان‌هایش شامل خلاقیت‌های شاعرانه و تصویرگرایانه با یک آگاهی عمیق از تصویر شرایط انسانی است.» رمان ۱۹۸۶ 75px وله سوینکا  زبان انگلیسی «به خاطر چشم‌انداز گسترده فرهنگی اش و روش‌های وجودی دراما با لحن شاعرانه‌اش.» دراما، رمان، شعر ۱۹۸۷ 75px جوزف برودسکی  زبان انگلیسی و زبان روسی «برای تألیف‌های فراگیرش، آغشته با وضوح فکر و شدت شاعرانه.» شعر ۱۹۸۸ 75px نجیب محفوظ  زبان عربی «به پاس بالابردن دقت در نکته‌های ظریف و بینایی واقع‌گرایی که به طرز تحریک آمیزی مبهم است و استفاده از فرم روایت عربی که قابل استناد برای تمامی نوع بشر است.» رمان ۱۹۸۹ 75px کامیلو خوزه سلا  زبان اسپانیایی «به پاس نثر غنی او، که با جلوگیری کردن از لحن ترحم‌آمیز چشم‌اندازی از آسیب‌پذیری انسان را ارائه می‌دهد.» رمان، داستان کوتاه ۱۹۹۰ 75px اکتاویو پاز  زبان اسپانیایی «به پاس نیم قرن تلاش در زمینه شعر و ادبیات مکزیک.» شعر، انشا ۱۹۹۱75px نادین گوردیمر  زبان انگلیسی «برای آنکه طبق گفتهٔ آلفرد نوبل نوشته‌هایش در زمینه حماسی باشکوه است و همچنین به خاطر آنکه نوشته‌هایش به نفع حقوق انسان‌ها است.» رمان، داستان کوتاه، انشا ۱۹۹۲ 75px درک والکوت  زبان انگلیسی «به خاطر درخشندگی فوق العادهٔ آثار شاعرانه اش و پایداری یک چشم‌انداز تاریخی که حاصل یک تعهد چند فرهنگی است.» شعر ۱۹۹۳ 75px تونی موریسون  زبان انگلیسی «به خاطر آن که رمان‌هایش با اجازه دادن به رویاپردازی و اصطلاحات شاعرانه یک جنبه ضروری از واقعیت آمریکایی را به زندگی می‌دهد.» رمان ۱۹۹۴ 75px کنزابورو اوئه  زبان ژاپنی «به خاطر ساختن جهانی ذهنی که در آن واقعیت و افسانه‌ها در هم می‌آمیزند تا تصویری از ناراحتی‌های مخمصه‌های امروزی انسان ارائه بدهد.» رمان، داستان کوتاه ۱۹۹۵ 75px شیموس هینی  زبان انگلیسی «به خاطر زیبایی و عمق اخلاقی اشعارش که معجزات و زندگی گذشته را نمایش می‌دهد.» شعر ۱۹۹۶ 75px ویسواوا شیمبورسکا  زبان لهستانی «به خاطر نکته بینی شعرهایش که به جریان‌های تاریخی و زیست‌شناسی اجازه می‌دهد تا وارد شوند و قطعات واقعیات انسانی را کنار هم بچینند.» شعر ۱۹۹۷ 75px داریو فو  زبان ایتالیایی «به خاطر شبیه‌سازی قدرت مشکلات میانسالی و حمایت او از کرامت‌های از بین رفته.» دراما ۱۹۹۸ 75px ژوزه ساراماگو  زبان پرتغالی «به خاطر درآمیختن تمثیل‌های پایدار با تخیل، همدردی و تکرار توانایی‌های ما در برابر دریافتن حقیقت.» رمان، دراما، شعر ۱۹۹۹ 75px گونتر گراس  زبان آلمانی «به خاطر به تصویر کشیدن افسانه‌های شاد و سیاه که در گذر تاریخ به دست فراموشی سپرده شده بودند.» رمان، دراما، شعر ۲۰۰۰75px گائو شینگجیان  چین زبان‌های چینی «به خاطر اعتبار جهانی آثارش، دیدگاه تلخ و خلاقیت‌های زبانی، که راه را برای رمان‌ها و درام‌های چینی باز کرده‌است.» رمان، دراما، نقد ادبی ۲۰۰۱ 75px وی. اس. نایپل  زبان انگلیسی «به خاطر داشتن وحدت روایت و بررسی فسادناپذیر در کارهایش که ما را وادار می‌کند تا حضور تاریخی سرکوب را مشاهده کنیم.» رمان، انشا ۲۰۰۲75px ایمره کرتس  زبان مجاری «برای استفاده از تجربه شخصی شکننده اش در برابر استبداد وحشیانه تاریخی در نوشته‌هایش.» رمان ۲۰۰۳ 75px جان ماکسول کوتسی  زبان انگلیسی «کسی که صورت‌های بی حد و حصر مشارکت‌های خارجی شگفت‌آور را نمایش می‌دهد.» رمان، انشا، ترجمه ۲۰۰۴ 75px الفریده یلینک  زبان آلمانی «برای جریان موسیقی صدا و ضدصدا در رمان‌ها و نمایشنامه‌هایش که تعصب زبانی و پوچی کلیشه‌های جامعه و قدرت تسلیم نمایش می‌دهد.» رمان، دراما ۲۰۰۵ 75px هارولد پینتر  زبان انگلیسی «کسی که در نمایشنامه‌هایش پرتگاه‌های پشت پرگویی‌های روزانه را کشف کرده‌است و توانسته‌است به اتاق‌های بسته ظلم و ستم وارد شود.» دراما ۲۰۰۶75px اورهان پاموک  زبان ترکی استانبولی «کسی که به جستجوی روح افسرده شهر مادری اش رفت، نمادهای جدیدی از برخورد و بافت فرهنگی کشف کرد.» رمان، فیلمنامه، انشا ۲۰۰۷ 75px دوریس لسینگ  (متولد ایران) زبان انگلیسی «حماسه گرایی با تجربه‌های زنانه، که با شک گرایی، آتش و قدرت رؤیا همراه بودو موضوع قرار گرفتن بررسی تمدن‌ها.» رمان، دراما، شعر، داستان کوتاه ۲۰۰۸ 75px ژان-ماری گوستاو لو کلزیو  زبان فرانسوی «نوشتن از خروج‌های جدید، ماجراجویی‌های شاعرانه و وجد نفسانی، جستجوگر فراانسانی.» رمان، داستان کوتاه، انشا، ترجمه ۲۰۰۹ 75px هرتا مولر  رومانی زبان آلمانی «تمرکز بر شعر و نثر ساده دورنمای زندگی کسانی را که زندگی شان مصادره شده به تصویر کشیده‌است.» رمان، شعر ۲۰۱۰ 75px ماریو بارگاس یوسا  زبان اسپانیایی «برای نمایش ساختار قدرت و تصویرهای بُرّنده از مقاومت‌ها، شورش‌ها و شکست‌های فردی". رمان، داستان کوتاه، انشا، دراما ۲۰۱۱ 75px توماس ترانسترومر  زبان سوئدی «برای، ایجاز نویسی، تصویر شفاف، و ارائهٔ تازه‌ای از دسترسی واقعیت به ما". شعر، ترجمه ۲۰۱۲75pxمو یان چینزبان‌های چینی «کسی که با رئالیسم توهم زا توانست داستان‌های عامیانه، تاریخی و معاصر را ادغام کند". رمان، داستان کوتاه۲۰۱۳ 75px آلیس مونرو  زبان انگلیسی «استاد داستان کوتاه نویسی معاصر» داستان کوتاه۲۰۱۴ 75px پاتریک مودیانو  زبان فرانسوی «به خاطر هنر حافظه که با برانگیختن سرنوشت انسانی غیرقابل فهم و کشف زندگی در جهان از طریق شغل» رمان۲۰۱۵ 75px سوتلانا الکسیویچ  (متولد اتحاد جماهیر شوروی) زبان روسی «به خاطر نوشته‌های چندصدایی‌اش، و یادبود رنج‌ها و شجاعت‌ها در زمانهٔ ما» تاریخ، انشا۲۰۱۶ 75px باب دیلن  (متولد ایالات متحده آمریکا) زبان انگلیسی «برای بیان شاعرانه و خلاقانهٔ او در آهنگ‌های عامه‌پسند آمریکایی» شعر، ترانه‌سرایی۲۰۱۷ 75px کازوئو ایشی‌گورو  (متولد ژاپن) زبان انگلیسی «کسی که، در رمان‌هایی با بار عاطفی زیاد، پرتگاهی را زیر احساس غیر واقعی ما در رابطه با کنش‌هایی با دنیای خارج کشف کرده‌است» رمان، داستان کوتاه ۲۰۱۸ 75px اولگا توکارچوک  زبان لهستانی «برای داستان پردازی خیال‌انگیزی که به همراه دایرةالمعارفی از شور و اشتیاق شدید، شکستن مرزها را به عنوان گونه‌ای از زندگی نشان می‌دهد» رمان، داستان کوتاه، شعر، مقاله ۲۰۱۹ 75px پیتر هانتکه  زبان آلمانی «به خاطر فعالیتی مؤثر به همراه نبوغ زبانشناسی‌ای که حد و ویژگی تجربهٔ انسانی را کشف کرده‌بود» رمان، داستان کوتاه، نمایش ۲۰۲۰ 75px لوئیز گلوک  زبان انگلیسی «برای زبان شاعرانهٔ یگانه‌اش که با زیبایی بی‌تکلف، موجودیت فردی را همگانی می‌کند» شعر، جستار ۲۰۲۱ 75px عبدالرزاق گورنه سلطان‌نشین زنگبار زبان انگلیسی «درک بی چون و چرا و عمیق او از تاثیرات استعمار و سرنوشت پناهجویان در شکاف بین فرهنگ‌ها و قاره‌ها»رمان, داستان کوتاه، تالیف۲۰۲۲75pxآنی ارنوزبان فرانسوی«برای شجاعت و تیزهوشی واقع‌بینانه‌ای که به واسطه آن ریشه‌ها، بیگانگی‌ها و محدودیت‌های جمعی حافظه شخصی را کشف می‌کند»خود‌زندگی‌نامه، رمان۲۰۲۳75 pxیون فوسهنروژی(نروژی نو)«برای نمایشنامه‌ها و نثر بدیع او که به ناگفتنی‌ها صدا می‌دهد»نمایش، رمان، شعر، نوشتار۲۰۲۴راست|109x109پیکسلهان کانگکره‌ای«به‌خاطر نثر شاعرانه‌اش که با آسیب‌های تاریخی روبه‌رو می‌شود و شکنندگی زندگی بشر را آشکار می‌کند».The Nobel Prize in Literature 2024 nobelprize.orgرمان، شعر۲۰۲۵75pxلاسلو کراسناهورکاییمجاری«برای مجموعه آثار تأثیرگذار و رویایی او که در میانه وحشت آخرالزمانی، بر قدرت هنر دوباره تاکید می‌کند».The Nobel Prize in Literature 2025 nobelprize.orgرمان، داستان کوتاه، مقاله، فیلم‌نامه

 بر پایهٔ کشور 
۱۲۱ برندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات از سال ۱۹۰۱ تا ۲۰۲۴، از کشورهای زیر بوده‌اند:

 کشور تعداد جایزه فرانسه ۱۶ ایالات متحده آمریکا ۱۲ بریتانیا ۱۱ آلمان ۸ سوئد ۸ لهستان ۶ ایتالیا ۶ اسپانیا ۶ ایرلند ۴ روسیه/شوروی ۴ دانمارک ۳ نروژ ۳ شیلی ۲ چین ۲ یونان ۲ ژاپن ۲ آفریقای جنوبی ۲ سوئیس ۲ اتریش ۲ استرالیا ۱ بلاروس ۱ بلژیک ۱ بلغارستان ۱ کانادا ۱ کلمبیا ۱ چکسلواکی ۱ مصر ۱ فنلاند ۱ گواتمالا ۱ مجارستان ۱ ایسلند ۱ هند ۱ اسرائیل ۱ موریس ۱ مکزیک ۱ نیجریه ۱ پرو ۱ پرتغال ۱ سنت لوسیا ۱ ترکیه ۱ یوگسلاوی ۱کره جنوبی۱
یکی از جوایز با عنوان بدون تابعیت طبقه‌بندی شده‌است. (ایوان بونین، ۱۹۳۳)

 بر پایهٔ جنسیت 
۱۱۶ برندهٔ جایزهٔ نوبل ادبیات از سال ۱۹۰۱ تا ۲۰۱۹ را می‌توانید بر اساس تفکیک جنسیت ببینید:

 دهه مرد زن ۱۹۰۹–۱۹۰۰ ۹ ۱ ۱۹۱۹–۱۹۱۰ ۹ ۰ ۱۹۲۹–۱۹۲۰ ۸ ۲ ۱۹۳۹–۱۹۳۰ ۸ ۱ ۱۹۴۹–۱۹۴۰ ۵ ۱ ۱۹۵۹–۱۹۵۰ ۱۰ ۰ ۱۹۶۹–۱۹۶۰ ۱۰ ۱ ۱۹۷۹–۱۹۷۰ ۱۱ ۰ ۱۹۸۹–۱۹۸۰ ۱۰ ۰ ۱۹۹۹–۱۹۹۰ ۷ ۳ ۲۰۰۹–۲۰۰۰ ۷ ۳ ۲۰۱۹–۲۰۱۰ ۷ ۳ مجموع ۱۰۱ ۱۵

 به خاطر اثر به خصوص 
با اینکه جایزهٔ نوبل ادبیات به خاطر فعالیت نویسندگان طی عمرشان داده می‌شود، اما نه نفر تا به حال توانسته‌اند به خاطر اثر به خصوصی این جایزه را دریافت کنند:

 سال  نام  اثر ۱۹۰۲  تئودور مومسن  تاریخ روم ۱۹۱۹  کارل اشپیتلر  بهار المپیک ۱۹۲۰  کنوت هامسون  محصول مزرعه ۱۹۲۴  ووادیسواف ریمونت  دهقانان ۱۹۲۹  توماس مان  زوال یک خاندان ۱۹۳۲  جان گالزورثی  حماسۀ فورسایت ۱۹۳۷  روژه مارتن دو گار  خانواده تیبو ۱۹۵۴  ارنست همینگوی  پیرمرد و دریا ۱۹۶۵  میخائیل شولوخف  دن آرام

 جستارهای وابسته 
 جایزه نوبل

 منابع 
 یادداشت‌ها 

الف. اطلاعاتی که در ستون کشور ذکر شده‌است با توجه به nobelprize.org، وبگاه رسمی بنیاد نوبل می‌باشد. این اطلاعات ممکن است لزوماً محل تولد یا محل اقامت فرد دریافت کنندهٔ جایزه را بازتاب نکند.

 یادکردها 

 پیوند به بیرون 
 وب سایت رسمی آکادمی علوم سلطنتی سوئد 
 وب سایت رسمی بنیاد نوبل

رده:برندگان جایزه نوبل ادبیات
#