گویش یاسی

گویش یاسی (، ) گویشی از زبان ایرانیِ آسی است و توسط قومی کوچ‌گرد صحبت می‌شد که در سدهٔ سیزدهم میلادی در مجارستان ساکن شدند. یاسی‌ها از اقوام ایرانی‌تبار سکا بودند که به خاطر حملات پی‌درپی مغول‌ها و تاتارها به همراه کومان‌ها به سوی مجارستان کوچیدند.

 تاریخچهٔ مهاجرت 
شاه مجارستان، بلای چهارم یاسی‌ها را پذیرفت تا به او در برابر یورش‌های مغول و تاتار یاری برسانند؛ اما، پس از ورود آن‌ها به مجارستان، روابط میان اشرافیان مجار و قبایل یاسی-کومان رو به تیرگی نهاد و این قبایل مجارستان را ترک کردند. پس از پایان اشغال این نواحی از سوی مغول و تاتارها، یاسی‌ها و کومان‌ها هم به این سرزمین بازگشتند و در دشت بزرگ مجارستان سکنی گزیدند و پیشه اصلی آن‌ها در آغاز دام‌پروری بود. در خلال دو سده پس از آن، یاسی‌ها و کومان‌ها کاملاً در میان مجارها حل شدند و زبانشان نیز از میان رفت اما یک هویت یاسی در میان آن‌ها زنده ماند و تا سال ۱۸۷۶ نیز منطقهٔ خودمختارِ خود را داشتند. ده‌ها سکونتگاه در مجارستان مرکزی هنوز هم نام «یاس» را بر خود دارد؛ برای نمونه: یاس‌برنی، یاس‌آرُک‌سالاش، یاس‌فِنی‌سارو ویاس‌آلشوسنت‌دیوردی، و همچنین شهر یاش در رومانی.

 نمونه زبان 
تنها سند از گویش یاسی در دههٔ ۱۹۵۰ در سازمان اسناد ملی مجارستان یافت شد که یک صفحه شامل ۳۴ واژه از فراورده‌های کشاورزی و دام‌ها است و احتمالاً برای مقاصد مالی و بازرگانی بوده است. واژه‌نامهٔ کوچکی از گویش یاسی توسط تطبیق با واژگان هم‌ریشه در گویش دیگوری زبان آسی بازسازی شده است.

دو نمونه از واژگان یاسی:
 daban horz (روز به‌خیر)، اوستیایی: дæ бон хорз
 dan (آب)، اوستیایی: дон

 خواهرخواندگی 
در هشتم آذرماه سال ۱۳۸۶ رئیس و اعضای شورای شهر یاس‌برنی در دیداری که از مجتمع علوم دانشگاه یزد داشتند، درخواست خواهرخواندگی این دو شهر را دادند، که این امر انجام شد و این دو شهر هم‌اینک خواهرخوانده هستند. این دو شهر رابطهٔ تاریخی مستقیمی با هم ندارند، اما ریشه‌های باستانی، مردمانش را به یکدیگر ارتباط می‌دهد و از طرفی تلفظ آنها نیز شبیه است.روابط عمومی دانشگاه یزد. اعضای شورای شهر یاسبرین در دانشگاه یزد.  شنبه ۱۰ آذر ۱۳۸۶. بازدید: نوامبر ۲۰۱۱.

 جستارهای وابسته 
 یاسی‌ها
 یاس‌برنی

 منابع 

 Kim, Ronald. "On the Historical Phonology of Ossetic." Journal of the American Oriental Society, Vol. 123, No. 1. (Jan. -Mar. ،۲۰۰۳)، pp. ۴۳–۷۲.

رده:تاریخ مجارستان
رده:زبان آسی
رده:زبان‌های ایرانی شمال شرقی
رده:زبان‌های منقرض‌شده در اروپا
رده:زبان‌های منقرض‌شده در سده ۱۵ (میلادی)
رده:مجارستان در سده ۱۳ (میلادی)