قزل ارسلان

اتابک عثمان بن ایلدگز قزل ارسلان پسر اتابک شمس‌الدین ایلدگز (بنیان‌گذار دودمان اتابکان آذربایجان) است. او پس از برادرش اتابک نصرت‌الدین محمد و از سال ۱۱۸۶ میلادی (۵۸۲ هجری) تا سال ۱۱۹۱ میلادی (۵۸۷ هجری) به مدت ۵ سال بر آذربایجان حکومت کرد و سومین پادشاه از دودمان اتابکان آذربایجان بود.

اتابک عثمان قزل ارسلان در دورهٔ سلطنت برادرش اتابک نصرت‌الدین محمد به مقام حکومت تبریز رسیده بود و پس از مرگ برادر، ابتدا پایتخت اتابکان آذربایجان را از اردبیل به تبریز منتقل کرد و سپس در این شهر بر تخت پادشاهی نشست. پس از ۵ سال حکومت، برادرزاده‌اش اتابک نصرت‌الدین ابوبکر (یا یکی از فدائیان اسماعیلیه) در سپتامبر ۱۱۹۱ میلادی (شعبان ۵۸۷ هجری) او را کشت و به جایش بر تخت سلطنت جلوس کرد.

 در ادبیات 
سعدی شعری دربارۀ او سروده است:سعدی، بوستان. باب اول: در عدل و تدبیر و رای. بخش ۲۶ - حکایت قزل ارسلان با دانشمند.




 پانویس 

 منابع 
 دانشنامهٔ جهان اسلام.
 فرهنگ فارسی معین.
 اقبال آشتیانی، عباس. تاریخ ایران از صدر اسلام تا انقراض قاجاریه.

رده:اهالی تبریز
رده:حکم‌رانان آسیا در سده ۱۲ (میلادی)
رده:حکم‌رانان سده ۱۲ (میلادی) در خاورمیانه
رده:درگذشتگان ۱۱۹۱ (میلادی)
رده:زادگان سده ۱۲ (میلادی)
رده:شاهان اتابکان آذربایجان
رده:شاهان اهل تبریز
رده:مردمان ترک در سده ۱۲ (میلادی)