کیفیت تلرانس

کیفیت تلرانس یا درجه آی‌تی  یک شیوه دسته‌بندی استاندارد برای تلرانس است که در سال ۱۹۳۸ توسط سازمان بین‌المللی استانداردسازی (ایزو) در استاندارد ایزو ۲۸۶  بیان گردیده‌است.
 دسته‌بندی کیفیت‌ها 
برای مشخص کردن دقت ابعادی و کیفیت ساخت از ۲۰ دسته عددی استفاده می‌شود که هر کدام برای کاربردی در صنعت مناسب هستند.
این دسته‌ها از  (کمترین تلرانس و بیشترین دقت) آغاز می‌شود و با  (بیشترین تلرانس و کمترین دقت) پایان می‌پذیرد.
انگشتدان|600px|وسط

 روش محاسبه 
این روابط، صرفاً فرمول‌هایی تجربی هستند و بر اصول علمی مبتنی نیستند، اما مقداری قابل‌قبول را ارائه می‌دهند. روابط زیر تنها برای قطعات با ابعاد ۱ میلی‌متر تا ۵۰۰ میلی‌متر صادق است.
برای محاسبه تلرانس بر حسب این روابط، ابتدا با دانستن اندازه اسمی قطعه، کران بالا () و پائین () آن را از جدول یافته و D را محاسبه می‌کنیم. (کران‌های بالا و پائین در جداول به ۱۳ بازه تقسیم شده‌اند) سپس با توجه به کیفیت مورد نیاز، I را پیدا کرده و تلرانس را با کمک آن می‌یابیم.

D میانگین هندسی ردیفهای قطری از دامنه اندازه‌های اسمی ( بیشینه و  کمینه) [mm]
I واحد تلرانس [µm]
 کیفیت       تلرانس    
 کیفیت      تلرانس
 کیفیت                تلرانس              

 کاربرد کیفیت‌های مختلف در صنعت 
در جدول زیر به طور خلاصه به کاربردهای اصلی هر سطح کیفیتی اشاره شده‌است.
 کیفیت‌ها  کاربرد IT01 تا IT5 دستگاه‌های اندازه‌گیری دقیق
ابزار دقیق IT5 تا IT7موتورها
ساخت ماشین‌های صنعتی ظریف
ساخت قالب‌های ظریف IT8 تا IT9ساخت قالب
ساخت ماشین‌های صنعتی IT10 تا IT11میله و سوراخ با انطباق عبوری IT12 تا IT18فرآیندهای تولیدی که دقت چندان بالایی ندارند
خشن‌کاری
ریخته‌گری
آهنگری

 جستارهای وابسته 
 فهرست استانداردهای ایزو

 منابع 

 پیوند به بیرون 
ایزو ۲۸۶ در وبگاه رسمی سازمان بین‌المللی استانداردسازی

رده:استانداردهای مکانیک

رده:ایزو