کاوه بیات

کاوه بیات (متولد ۱۳۳۳ تهران -) تاریخ‌نگار، پژوهشگر و مترجم ایرانی و نوه دختری صولت‌الدوله قشقایی است.

 معرفی اجمالی 
کاوه بیات در تهران به دنیا آمد. خاندان او از نامداران عرصهٔ تاریخ و سیاست ایران‌زمین اند. او نوهٔ دختری صولت‌الدولهٔ قشقایی است و نیای او، سهام‌السلطان، زمانی نخست‌وزیر ایران بود. مادربزرگ پدری وی نیز از نوادگان فتحعلی شاه قاجار و محمد مصدق دایی پدر اوست.

 سوابق علمی 
 وی مقالاتی در فصلنامه گفتگو و ماهنامه جهان کتاب و ماهنامهٔ اندیشهٔ پویا دارد.
 بیات دبیر مجموعه‌های «تاریخ معاصر ایران» و «آسیای میانه و قفقاز» در شرکت نشر و پژوهش شیرازه کتاب (انتشارات شیرازه کتاب ما) است.
 عضو هیئت گزینش کتاب و جایزهٔ بنیاد موقوفات محمود افشار
 تاریخنگار، پژوهشگر و مترجم
 بیات تحصیلاتش را در رشتهٔ مدیریت و برنامه‌ریزی گذراند و مدت کوتاهی نیز در رشتهٔ تاریخ تحصیل کرد. او دبیر مجموعه‌های تاریخ معاصر ایران، آسیای میانه و قفقاز در شرکت نشر و پژوهش شیرازهٔ کتاب (انتشارات شیرازه) است.

از وی تألیفات، ترجمه‌ها و مقالات بسیاری در حوزهٔ تاریخ نظامی، شورش‌ها، جنبش‌های مردمی و تاریخ محلی به چاپ رسیده است.

 تألیفات و گردآوری 
کاوه بیات در انتشارات شیرازه کتاب ما دبیر مجموعه‌های زیر است:
 تاریخ معاصر ایران
 آسیای میانه و قفقاز

تألیفات
 شورش خراسان و صولت‌السلطنهٔ هزاره (زمستان ۱۳۲۰)، جهان کتاب، ۱۳۹۵.
 ایران فرزند، خاطرات امیرشاپور زندنیا، ناسیونالیسم انقلابی از حزب سومکا تا ماجرای تیمور بختیار، به کوشش کاوه بیات، نشر نامک، ۱۳۹۵
 آریان، به گرد یک درفش: پیش‌درآمدی بر اندیشه نژادگرایی در ایران معاصر - زندگی‌نامه و گزیده آثار آریاپارت، شروین باوند، پردیش دانش، ۱۳۹۳
 خاطرات ملک منصور خان قشقایی، به کوشش کاوه بیات و منصور نصیری طیبی، نامک، ۱۳۹۱
 اسناد مطبوعات: ۱۲۸۶–۱۳۲۰ ه‍. ش، تهران سازمان اسناد ملی ایران، ۱۳۷۲
 فعالیت‌های کمونیستی در دوره رضا شاه، تهران، سازمان اسناد ملی ایران
 خاطرات مهاجرت: از دولت موقت کرمانشاه تا کمیتهٔ میلیون برلن، عبدالحسین شیبانی، به کوشش ایرج افشار و کاوه بیات، تهران، شیرازه، ۱۳۷۸
 نبرد سمیرم:انگلیسی‌ها، قشقایی‌ها و جنگ دوم جهانی، تهران:انتشارات خجسته، ۱۳۸۹
 توفان بر فراز قفقاز: نگاهی به مناسبات منطقه‌ای ایران و جمهوری‌های آذربایجان، ارمنستان و گرجستان در دوره نخست استقلال ۱۹۱۷–۱۹۲۱، وزارت امور خارجه، ۱۳۸۸
 کودتای لاهوتی، تبریز، بهمن ۱۳۰۰، نشر و پژوهش شیرازه، ۱۳۷۶
 قیام نافرجام: شورش لهاک خان سالار جنگ خراسان، تیرماه ۱۳۰۵، پروین، ۱۳۷۵
 خاطرات و اسناد سپهبد حاجعلی رزم آرا، تهران، پردیس دانش
 بحران قره باغ، پروین، ۱۳۷۲.
 خاطرات دوران سپری شده: خاطرات و اسناد یوسف افتخاری ۱۲۹۹–۱۳۲۶، به کوشش کاوه بیات و مجید تفرشی، فردوس، ۱۳۷۰
 شورش عشایری فارس ۱۳۰۹–۱۳۰۷ ه‍. ش، ۱۳۶۹
 عملیات اورامان، پاییز و زمستان ۱۳۱۰ شمسی، نایب سرهنگ حاجعلی رزم‌آرا، به کوشش کامبیز رزم‌آرا و کاوه بیات ۱۳۸۷
 داشناک - خویبون، نگاهی به هم‌پیمانی ارمنی‌ها و کردها در شورش آرارات ۱۳۰۹–۱۳۰۷ هجری شمسی، جهانگیر اندجانی و کارو ساسونی، به کوشش کاوه بیات
 ارومیه درمحاربه عالم‌سوز، از مقدمهٔ نصارا تا بلوای اسمعیل‌آقا، ۱۳۰۰–۱۲۹۸، به کوشش کاوه بیات، پردیس دانش، ۱۳۸۹
 روابط ایران و ترکیه، از سقوط دولت عثمانی تا برآمدن نظام جمهوری، ۱۳۰۲–۱۲۹۷، کاوه بیات، پردیس دانش، ۱۳۹۴
 روابط نظامی ایران و فرانسه در فاصله دو جنگ اول و دوم جهانی، کاوه بیات و مریم حبیبی، وزارت امور خارجه، ۱۳۸۷
 عملیات لرستان، اسناد سرتیپ محمد شاه‌بختی، ۱۳۰۳ و ۱۳۰۶، به کوشش کاوه بیات، شیرازه
 پان ترکیسم و ایران، پردیس دانش
 ایران و جنگ جهانی اول، اسناد وزارت داخله، سازمان اسناد ملی، ۱۳۶۸
 کهگیلویه و بویراحمد، مجموعه‌ای از اسناد و گزارش‌ها، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۲
 تاریخچه سه سال و نیمه ما و جنگ(۱۹۱۷–۱۹۱۴) روس و انگلیس؛ آلمان، عثمانی و ایران، به کوشش کاوه بیات، شیرازه، ۱۳۹۹
 شمال شرق فارس در آتش، کلنل اورتون و دیگران، ترجمه کاوه بیات، تهران، شیرازه، ۱۴۰۱.

 ترجمه 
 قفقاز در تاریخ معاصر، به کوشش کاوه بیات، شیرازه، ۱۳۷۷
 سفرنامه بهمئی: گزارشی از تحولات کهگیلویه و بختیاری در جنگ جهانی اول ۱۹۱۷–۱۹۱۶، ادوارد ویلیام چارلز نوئل، نامک، ۱۳۹۳
 نبرد سردارآباد، ارمنستان، ۲۳ مه ۱۹۱۸، ژاک کایالوف، پردیس دانش، ۱۳۹۳
 ستون پنجم، گوشه‌ای از فعالیت‌های عوامل آلمان (۱۳۲۴–۱۳۲۰)، ترجمه کاوه بیات، جهان کتاب، ۱۳۹۱
 ت‍اری‍خ رواب‍ط س‍ی‍اس‍ی ای‍ران و ان‍گ‍ل‍ی‍س در دوره رض‍ا ش‍اه، علی اصغر زرگر، پروین، ۱۳۷۲
 ورشو ۱۹۲۰: تلاش نافرجام لنین برای چیرگی بر اروپا، آدام زامویسکی، ماهی، ۱۳۹۰
 کردها و فرقه دموکرات آذربایجان، گزارش‌هایی از کنسولگری آمریکا در تبریز، دی ۱۳۲۳ تا اسفند ۱۳۲۵، مترجم کاوه بیات، پردیس دانش، ۱۳۸۹
 ایل بختیاری، چارلز الکساندر گالت و دیگران به ترجمه و کوشش کاوه بیات و محمود طاهر احمدی، پردیس دانش، ۱۳۸۷
 مروری بر اندیشه و آثار آرتور کوستلر، ولف می ز، جوکی و کمیسار، ترجمه کاوه بیات و رامین کریمیان، نشر نی، ۱۳۷۴
 چچنها در گذر تاریخ، افسانه منفرد و کاوه بیات، بنیاد دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۷۴
 آسیای میانه (مجموعه مقالات تاریخی) برتولد اشپولر، الکساندر بنیگسن، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ۱۳۷۶
 انقلاب و ضدانقلاب در آسیای میانه ۱۹۳۳–۱۹۱۷، گلندا فریزر، پردیس دانش، ۱۳۸۵
 نفت ایران، جنگ سرد و بحران آذربایجان، ریچارد کاتم، نشر نی، ۱۳۷۹
 دخالت نظامی بریتانیا در شمال خرسان، ۱۹۱۸–۱۹۱۹، سی.اچ. الیس، مؤسسهٔ مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۷۲
 در آخرین روزهای رضا شاه: تهاجم روس و انگلیس به ایران در شهریور ۱۳۲۰، ریچارد استوارت، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و کاوه بیات، ۱۳۷۰
 مسلمانان شوروی: گذشته، حال و آینده، الکساندر بنیگسن و مری براکس آب، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۷۰
 شیخ شامل داغستانی، فیتس روی مک لین، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ۱۳۷۰
 مصدق، نفت ناسیونالیسم ایرانی، جیمز بیل، ویلیام راجر لویس، ترجمه عبدالرضا هوشنگ مهدوی و کاوه بیات، نشر نو، ۱۳۶۸
 «آن لمتون در عرصه علم و سیاست» جان گرنی، ترجمه کاوه بیات، انتشارات جهان کتاب، پاییز ۱۳۹۸
 فرامین تأسیس، اداره و انحلال حکومت فرقه دموکرات آذربایجان: مجموعه‌ای از اسناد شوروی، ترجمه کاوه بیات، شیرازه، ۱۴۰۰

 مقالات 
 مدخل پیشه‌وری در دانشنامه جهان اسلام
 بازگشت سید ضیاء الدین طباطبایی ۲۲–۱۳۲۰، فصلنامه گفتگو، شمارهٔ ۶۹، اسفند ۱۳۹۴، صص ۷۹–۴۵
 ایران و جنگ جهانی اول، فصلنامه گفتگو، شمارهٔ ۶۵، آبان ۱۳۹۳، صص ۴۳–۱۷
 نهضت غرب، فصلنامه گفتگو، شمارهٔ ۶۱، اسفند ماه ۱۳۹۱، صص ۷۵–۵۳
 در کنار یا برکنار از کارگران ایران، آبادان، اردیبهشت ۱۳۰۸، فصلنامه گفتگو ۶۴، آذرماه ۱۳۸۴، صص ۸۵–۶۹
 جبههٔ قفقاز ۱۹۱۸–۱۹۱۴، مندرج در کتاب سایه سار مهربانی، تهران، کتاب سیامک، ۱۳۸۳، صص ۲۲۵–۲۱۱
 بحران تغییر پایتخت، ایران و جنگ جهانی اول مجموعه مقالات، تهران مرکز اسناد و تاریخ دیپلماسی، ۱۳۸۰، صص ۲۳۸–۲۲۱

 پیوند به بیرون 
 صفحه کاوه بیات در بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار یزدی
 گزیده‌ای از مقالات کاوه بیات در وبگاه نورمگز
 گزیده‌ای از مقالات کاوه بیات در پرتال جامع علوم انسانی

 پانویس 

رده:اهالی تهران
رده:ایران‌شناسان اهل ایران
رده:برگزیدگان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
رده:تاریخ‌نگاران اهل ایران
رده:تاریخ‌نگاران اهل تهران
رده:نویسندگان دانشنامه جهان اسلام