اسدالدین شیرکوه

اسدالدین شیرکوه بن شادی (کردی: ئەسەدەدین شێرکۆ) با نام‌های شیرکو یا شیرکوه (به معنای «شیر کوهستان» در زبان کردی) (درگذشته ۲۳ مارس ۱۱۶۹م) فرماندهٔ نظامی کُرد و از امیران ایوبی بود که ابتدا در خدمت زنگیان، سپس فاطمیان قرار گرفت. او عموی صلاح‌الدین ایوبی و از پایه‌گذاران اصلی تأسیس حکومت ایوبیان در مصر محسوب می‌شد. تلاش‌های نظامی و دیپلماتیک شیرکوه در مصر نقش کلیدی در تثبیت قدرت ایوبیان در این منطقه داشت..

 زندگی 
شیرکوه از کردهای ساکن ارمنستان بود. پدرش شادی بن مروان و برادرش نجم‌الدین ایوب بنیادگذار دودمان ایوبیان بود. Lane Poole, Stanley, The Mohammedan Dynasties, Constable & Co. London 1894 p.77 در آغاز سدهٔ دوازدهم میلادی شادی خانواده‌اش را نخست به بغداد و سپس تکریت منتقل نمود.Ibn Khallikan's Biographical Dictionary, vol.4, trams. Bn. Mac Guckin de Slane, Edouard Blot, Paris 1871 p.483 در آنجا حاکم بومی -بهروز- زمام امور تکریت را به شادی سپرد. با مرگ شادی پسرش ایوب به ولایت رسید. ایوب طی یک درگیری مردی مسیحی را کشت و این سبب تبعید خاندان ایوبی از تکریت شد. پس از آن ایوبیان به عمادالدین زنگی پیوستند.Ibn Khallikan's Biographical Dictionary, vol.4, trams. Bn. Mac Guckin de Slane, Edouard Blot, Paris 1871 p.484  در آینده شیرکوه به والی‌گری حمص گماشته‌شد. ایوب هم به ولایت بعلبک و سپس دمشق فرستاده‌شد.

نورالدین زنگی که جانشین پدرش عمالدین شده بود شیرکوه را برای وساطت اختلاف میان وزیران خلفای فاطمی در ۱۱۶۳ میلادی به مصر فرستاد. درگیری میان وزیران بالاگرفت و یکی از آنان به نام شاور بن مجیر به صلیبیون پناهنده‌شد. این اقدام بهانه‌ای به دست آنان داد تا به مصر لشکر بکشند. در این میان شیرکوه در شهر بلبیس حصاری شد و صلیبیون شهر را در محاصره گرفتند. به تلافی این اقدام نورالدین شاهزاده‌نشین انطاکیه را تسخیر نمود.https://lib.eshia.ir/40487/2/479/%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87_%D9%85%D8%B5%D8%B1_%D8%A8%D9%84%D8%A8%DB%8C%D8%B3

بار دیگر شیرکوه در ۱۱۶۷ برای دفع حملهٔ صلیبیون به اسکندریه فرستاده‌شد. این بار امالریک اورشلیم شاه اورشلیم با امپراتوری روم شرقی متحد شد تا مصر را به‌طور کامل تسخیر کنند. ولی با گردش شاور به سوی شیرکوه مسیحیان شکست خوردند. در ژانویهٔ ۱۱۶۹ شیرکوه به عنوان وزیر خلیفهٔ فاطمی به قاهره وارد شد و در آغاز کار شاور را که غیرقابل اعتماد می‌نمود را کشت. خود شیرکوه دو ماه پس از ورودش به قاهره بر اثر بیماری گوارشی درگذشت و برادرزاده‌اش صلاح‌الدین جانشین او شد.https://lib.eshia.ir/40487/2/445/%D8%B4%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D9%88%D9%87_%D9%85%D8%B5%D8%B1_%D8%A8%D9%84%D8%A8%DB%8C%D8%B3

ویلیام صوری وقایع نگار مسیحی او را چنین وصف کرده‌است:
William, Abp. of Tyre, A History of Deeds Done Beyond the Sea, Volume 2, Octagon Books 1976, p.303

 منابع 

Wikipedia contributors، "Shirkuh،" Wikipedia، The Free Encyclopedia، http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Shirkuh&oldid=441638508 (accessed August ۲، ۲۰۱۱).

رده:ایوبیان
رده:جنگ‌های صلیبیون و فاطمیان
رده:حاکمان کرد
رده:درگذشتگان ۱۱۶۹ (میلادی)
رده:ژنرال‌های عرب
رده:سرداران مسلمانان قرون وسطی
رده:سیاست‌مداران کرد
رده:صلاح‌الدین ایوبی
رده:فرماندهان نظامی مسلمان
رده:مسلمانان در جنگ‌های صلیبی
رده:مسلمانان سده ۱۲ (میلادی)
رده:مسلمانان کرد
رده:وزیران خلافت فاطمیان