جان آزبرن

جان جیمز آزبرن  (زاده ۱۲ دسامبر ۱۹۲۹ – درگذشته ۲۴ دسامبر ۱۹۹۴) نمایشنامه‌نویس، فیلم‌نامه‌نویس، بازیگر و منتقد انگلیسی بود.

 زندگی 
وی در ۱۲ دسامبر ۱۹۲۹ در لندن به دنیا آمد. پس از تحصیلات متوسطه در سال ۱۹۴۹ وارد کار تئاتر شد و در شهرهای مختلف به کار بازیگری تئاتر اشتغال ورزید. پس از چندی به نوشتن چند نمایشنامه پرداخت که با استقبال زیادی روبه‌رو نشد اما کم‌کم در این راه به موفقیت رسید. علاوه بر این، چند سناریو برای فیلم از آثار نویسندگان بزرگ تهیه کرد.

 نویسندگی 
موفقیت نمایشنامه «با خشم به گذشته بنگر» او در سال ۱۹۵۶ تئاتر انگلیسی را متحول کرد.

آزبرن، در طول بیش از چهل سال زندگی پربار کاری، موضوعات و سبک‌های زیادی را بررسی کرد و برای اجرا روی صحنه، فیلم و تلویزیون، نوشت. زندگی شخصی او، غیرمعمول و به نوعی ویران بود. او برای به‌کارگیری زبان بیش از حد خشن، نه‌تنها دربارهٔ علل آنچه در آثار خود بیان می‌کند بلکه در برابر خانواده‌اش نیز، شهرت دارد. او را تحت تأثیر ادبیات برتولد برشت دانسته‌اند.علی‌آبادی، همایون، سیری در زندگی و آثار جان آزبرن: ادای دین به برشت، فصلنامه هنر، شماره ۲۵، تابستان ۱۳۷۳

آزبرن، یکی از اولین نویسندگانی بود که سلطنت را روی صحنهٔ عمومی زیر سؤال برد. وی در دوره اوج خود (۱۹۵۶–۱۹۶۶) حس پذیرفته‌شده و گاه کلیشه‌ای آن را مورد اهانت قرار داد و نیز صداقت بی‌دریغ را با بذله‌گویی گسترده آمیخت.

در دهه‌های ۵۰ و ۶۰ میلادی او به پرآوازه‌ترین نمایش‌نامه‌نویس بریتانیا بدل شد. او توانست دنیای نمایش را به لرزه درآورد و روی نمایش‌نامه‌نویسانی مانند ادوارد آلبی و مایک لی تأثیر بگذارد. با نمایش‌نامه‌هایش ثروتی به‌هم زد و با گرفتن اسکار بهترین فیلم‌نامهٔ اقتباسی برای فیلم تام جونز (۱۹۶۳) حتی پول بیشتری بدست آورد آن‌قدر که نمی‌دانست با آنچه کند. در دههٔ ۷۰ الکلی شد. بعد از آن دیگر نتوانست نمایشنامه‌ای به خوبی و شهرت چهار نمایشنامهٔ مشهور خود بنویسد. او سال‌های آخر عمرش را در جدال با بیماری و بدهی‌هایش گذراند.

از آثار او می‌توان به با خشم به گذشته بنگر، لوتر، غرب سوئز، هدا گابلر (اقتباس از اثر هنریک ایبسن به همین نام)، و حس جدایی اشاره کرد.

 آثار 
برخی از آثار وی عبارتند از:
 ۱۹۵۰ - دیوِ درون
 ۱۹۵۵ - دشمن خصوصی
 ۱۹۵۶ - با خشم به یاد آر
 ۱۹۵۷ - سرگرمی‌ساز (یا: ملیجک)
 ۱۹۵۸ - نوشته‌ای برای مزار جرج دیلن
 ۱۹۵۹ - دنیای پل سلیکی
 ۱۹۶۰ - مایه رسوایی و نگرانی
 ۱۹۶۱ - لوتر
 ۱۹۶۲ - خون بامبرگ‌ها
 ۱۹۶۲ - در لفاف ساده
 ۱۹۶۴ - مدرک غیرقابل‌قبول
 ۱۹۶۵ - یک وطن‌پرست برای من
 ۱۹۶۸ - هتل آمستردام
 ۱۹۶۸ - زمان حاضر

 ترجمه به فارسی 
 لوتر، محمد تهامی‌نژاد، تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۵۳
 با خشم به یاد آر، کریم امامی، تهران: [بی‌نا]، ۱۳۴۳
 با خشم به گذشته بنگر، هومن عابدی، تهران: سیب سفید، ۱۳۸۲
ترجمه در لفافی ساده. سمیه نصراللهی

 پی‌نوشت 

 پیوند به بیرون 

 مجموعهٔ جان آزبرن در مرکز هَری رَنسوم در دانشگاه تگزاس در آستین
 'A Poor Jonah': John Osborne's Roads to Freedom describing the discovery of John Osborne's pre-Look Back in Anger plays at the British Library

رده:افراد انگلیسی ولزی‌تبار
رده:انگلیکان‌های اهل انگلستان
رده:اهالی اپسوم اند اول (بخش)
رده:اهالی فولام
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی
رده:برندگان جایزه بفتا
رده:درگذشتگان ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت دیابت
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد
رده:گیاه‌خواران اهل انگلستان
رده:مردان دوجنس‌گرا
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل انگلستان
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل انگلستان
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل بریتانیا
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد اهل انگلستان
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل انگلستان
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:اهالی چیزویک
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل بریتانیا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل انگلستان سده ۲۰ (میلادی)
رده:خودزندگی‌نامه‌نویسان اهل انگلستان
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل انگلستان
رده:نویسندگان اهل لندن