لوئی (سرده)

لوئی  سرده‌ای است شامل حدود ۳۰ گونه از گیاهان گلدار تک‌لپه‌ای از خانوادهٔ لوئیان، که در زیستگاه‌های مرطوب جهان مخصوصاً نیم‌کره شمالی در اطراف تالاب‌ها می‌رویند؛ برگ‌های آنها متناوب و معمولاً قاعده‌ای و به یک ساقه ساده بدون گره متصل است و گل‌های تک‌جنسی آنها در گل‌آذین سنبله متراکم قرار دارد و گرده‌افشانی در آنها با باد انجام می‌شود؛ گل نر به یک جفت پرچم و کرک تقلیل یافته‌است و تعداد زیادی از گلهای ماده در زیر گل نر بر روی ساقه تشکیل یک سنبلهٔ سوسیس‌شکل می‌دهند.

لوئی گیاهی است چند ساله با ساقه‌های زیر زمینی و میوه‌های استوانه‌ای مخمل مانند به رنگ قهوه‌ای و خرمایی و بومی مرداب‌ها، برکه‌ها و باتلاق‌های معتدل و آب‌های شیرین و با ویژگی برگ ریزان پاییزی که ارتفاع آن به یک تا دو متر و البته در مناطقی از قبیل کالیفرنیا، تکزاس، مکزیک و آرژانتین، ارتفاعش به ۵ متر نیز می‌رسد.
این گیاه، به فراوانی در جلگه‌ها و مناطق باتلاقی شمال ایران می‌روید.

از برگ‌های آن در حصیربافی، سبدبافی و… استفاده می‌شود.

دانه‌های آن را کرک‌های پنبه‌ای پوشانیده که شبیه پنبه می‌باشند و باعث می‌شود که دانه پس از رها شدن در زمستان و حتی تا اوایل فروردین به همراه باد به آسانی به اطراف پراکنده شود. برگ‌های آن باریک و دراز است که از قاعده ساقه خارج و به طور عمودی تا رأس ساقه بالا می‌رود.

 گونه‌های ثبت‌شده و دورگه‌های طبیعی 
نام‌های به ثبت رسیده از این قرار است:
 Typha albida – (افغانستان)
 Typha alekseevii – (قفقاز)
 Typha angustifolia – آمریکا، هند)
 Typha × argoviensis – (آلمان + سوئیس)
 Typha austro-orientalis – (بخش اروپایی روسیه)
 تیفا آدربایجاننسیس – (ایران)
 Typha × bavarica – (آلمان)
 Typha capensis – (آفریقای گرمسیری و جنوبی)
 Typha caspica – (جمهوری آذربایجان)
 Typha changbaiensis – (شمال شرقی چین)
 Typha davidiana – (چین)
 تیفا دمینجنسیس – آمریکا، استرالیا
 Typha elephantina – (از الجزایر تا جنوب چین)
 Typha × gezei – (فرانسه)
 Typha × glauca (T. angustifolia × T. latifolia) – لوئی هیبرید، لوئی سفید (یک دورگه)
 Typha grossheimii – آسیای مرکزی
 Typha incana – روسیه مرکزی
 Typha joannis – مغولستان + استان آمور
 تیفا کالاتنسیس – ایران
 بوربا – لوئی متداول - بسیار گسترده
 لوئی برگ‌باریک – جنوب اروپا + بیشتر آسیا
 Typha lugdunensis – غرب اروپا، آسیای جنوب غربی، چین
 لوئی کوچک – اروپا + آسیا
 Typha orientalis – شرق آسیا، استرالیا، نیوزیلند
 Typha pallida – آسیای مرکزی، چین
 Typha × provincialis – فرانسه
 Typha przewalskii – چین، شرق دور روسیه
 Typha shuttleworthii – اروپا، ایران، ترکیه
 Typha sistanica – ایران
 Typha × smirnovii – بخش اروپایی روسیه
 Typha subulata – آرژانتین، اروگوئه
 Typha × suwensis – ژاپن
 Typha tichomirovii – بخش اروپایی روسیه
 لوئی ترکمنی – ترکمنستان
 Typha tzvelevii – سرزمین پریمورسکی
 Typha valentinii – جمهوری آذربایجان
 Typha varsobica – تاجیکستان

 پیوند به بیرون 



 منابع 

 مترجم: داوود خانی خلیفه محله؛ دانشنامه اینکارتا ۲۰۰۵


رده:ریشه‌های خوراکی
رده:سبزیجات گل‌آذین
رده:گیاگان آفریقا
رده:گیاگان آمریکای جنوبی
رده:گیاگان آمریکای شمالی
رده:گیاگان استرالیا
رده:گیاگان نیوزلند
رده:گیاهان آبزی
رده:گیاهان خوراکی
رده:گیاهان در آسیا
رده:گیاهان در اروپا
رده:لوئیان