خاجوراهو

خاجوراهو (  ) شهری در نزدیکی چاتارپور در بخش چاتارپور ایالت مادیا پرادش هند است. خاجوراهو که یکی از محبوب‌ترین مقاصد گردشگری در هند است، بزرگترین گروه معابد هندو و جین قرون وسطایی این کشور را در خود جای داده است که به خاطر مجسمه‌های شهوانی خود مشهور هستند. مجموعه بناهای تاریخی خاجوراهو از سال ۱۹۸۶ در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار گرفته و یکی از "عجایب هفتگانه" هند محسوب می‌شود. نام این شهر که در قدیم "خارجوراواهاکا" بوده، از کلمه سانسکریت خارجور به معنی " نخل خرما " گرفته شده است.
این مجموعه ۲۲ معبد بزرگ از قرن‌های X و XI را حفظ کرده است که تا حد زیادی از شدیدترین تخریب‌ها در طول فتح هند توسط مسلمانان و در قرن‌های بعدی در امان مانده‌اند. این مجموعه استثنایی همچنین به خاطر صحنه‌های میثونا از زوج‌های عاشق و تعداد زیادی آپسارا، موجودات آسمانی به شکل زنان زیبا با چهره‌های سخاوتمند و رفتاری جذاب، مشهور است که بخش‌هایی از فضاهای اختصاص داده شده به مجسمه‌های تمثیلی در نمای بیرونی معابد بزرگ را پوشانده و به وضوح برای همه قابل مشاهده است.

معبد ها در یک زمان حدود صد ساله بین سال های 950 تا 1050 ساخته شدند. تمام منطقه با هشت دروازه به داخل محل قرار دارد. هر یک از این درها با دو درخت خرما احاطه شده است. طبق یک افسانه در اصل حدود ۸۰ معبد وجود داشت که ۲۲ معبد در حالت سالم باقی مانده اند. کل منطقه 21 کیلومتر مربع را در بر می گیرد. 

شاید به خاطر اینکه در یک منطقه غیرمعمول برای ساخت معبد (بعد از گنگ) قرار داشتند، موفق شدند از نابودی گسترده عناصر هندوئی توسط امپراتوری مغول مسلمان زنده بمانند. به تدریج معبد ها رها شده و در میان گیاهان پنهان شده بودند. آنها در سال 1838 توسط مهندس "س. بيرت"، کاپیتان ارتش بریتانیا کشف شدند. 

 مجسمه‌ها 
مجسمه‌هایی که معابد خاجوراهو را تزئین می‌کنند را می‌توان به پنج نوع مختلف طبقه‌بندی کرد. نوع اول، طرح‌های هندسی و گلدار مورد استفاده در سقف‌ها، گچبری‌ها و ستون‌ها هستند. نوع دیگری از مجسمه‌ها، زندگی درباری مانند رقص و موسیقی و همچنین فعالیت‌های روزمره را به تصویر می‌کشند.
گروه سوم شامل پیکره‌های حیوانات است که معمولاً در نمای بیرونی و گچبری‌های پایینی معابد قرار می‌گیرند، ظاهراً برای شکستن یکنواختی پیکره‌های انسانی. تصاویر خدایان و الهه‌ها گروه چهارم را تشکیل می‌دهند و معمولاً در پشت معبد یا در طاقچه‌های زیر عناصر بیرون‌زده قرار دارند. در نهایت، پیکره‌های زنانه و کسانی که عاشقان را به تصویر می‌کشند، وجود دارند.بندانگشتی|300x300پیکسل|معبد دولادئو یک معبد هندو در خاجوراهو، مادیا پرادش هند است. این معبد به شکل لینگام به خدای شیوا تقدیم شده‌است «دولادئو» به معنای «داماد مقدس» است. این معبد به «ریاضی کونوار» نیز معروف است. معبد رو به شرق است و تاریخ آن به ۱۰۰۰–۱۱۵۰ بعد از میلاد می‌رسد. این آخرین معابد ساخته شده در دوره چاندلا است. مجسمه‌های حک شده در معبد بر خلاف سایر معابد دارای ویژگی‌های بیانی نرمی هستند. دیوارها دارای نمایشی از رقصندگان آسمانی در حالات وابسته به عشق شهوانی و سایر چهره‌ها هستند. به عنوان بخشی از گروه بناهای خاجوراهو این معبد در سال ۱۹۸۶ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.دلیل اینکه معابد با نقوش شهوانی مختلف تزئین می‌شدند، به طور قطعی مشخص نیست. برخی از محققان معتقدند که این تزئینات هدف آموزشی داشته است: آموزش کاما سوترا به جوانان؛ برخی دیگر، این معابد را ادای احترامی به ازدواج شیوا و پارواتی می‌دانند. همچنین نظریه‌ای وجود دارد که مجسمه‌های نمایانگر عاشقان به عنوان محافظ عمل می‌کردند و ارواح شیطانی و رعد و برق را دور می‌ساختند.

 معابد 
۲۲ معبدی که هنوز پابرجا هستند، در سه گروه غربی، شرقی و جنوبی پراکنده شده‌اند.

 گروه غربی 
اینجا جایی است که معابد اصلی مجموعه واقع شده‌اند. علاوه بر دو معبد ویران شده و موزه باستان‌شناسی، ساختمان‌های زیر در این گروه یافت می‌شوند:

 معبد لاکشمانا : گمان می‌رود که توسط پادشاه لاکشاورمان، که بین سال‌های ۹۲۵ تا ۹۵۰ میلادی سلطنت می‌کرد، ساخته شده باشد. این معبد که بر روی سکویی به عرض سه متر ساخته شده است، از طریق یک راه پله با تزئینات ظریف قابل دسترسی است. مجسمه‌های روی دیوارهای بیرونی صحنه‌هایی از زندگی روزمره، جنگجویان و صحنه‌های شهوانی را به تصویر می‌کشند. این معبد به خدای ویشنو تقدیم شده است.
 معبد واراها : این معبد روبروی معبد لاکشمانا واقع شده و اندازه کوچکی دارد. این معبد شامل مجسمه‌ای از خدای واراها، تجسمی از خدای ویشنو به شکل گراز، است.
 معبد ماتانگسوارا : این معبد که به خدای شیوا اختصاص داده شده است، امروزه نیز به عنوان مکانی برای عبادت باقی مانده است. این معبد بر روی سکویی نسبتاً مرتفع واقع شده است که از طریق پلکانی بسیار تزئین شده قابل دسترسی است.
 معبد ویشواناتا : این معبد توسط پادشاه دهنگادوا، که بین سال‌های ۹۵۰ تا ۱۰۰۲ میلادی سلطنت می‌کرد، ساخته شده است. سقف‌های آن با طرح‌های گلدار بسیار زیبا تزئین شده‌اند. تالارهای داخلی شامل برخی از بهترین مجسمه‌های حفظ شده در کل مجموعه هستند.
 معبد نندی : این معبد با معبد ویشواناتا دارای سکوی مشترک است. سقف آن هرمی شکل است. در داخل آن مجسمه نندی، گاو نری که به عنوان اسب خدای شیوا عمل می‌کند، قرار دارد.
 معبد کانداریا ماهادِو : این معبد دیدنی‌ترین و همچنین بزرگترین معبد در خاجوراهو است. این معبد نیز به شیوا اختصاص داده شده و بر روی سکویی به ارتفاع ۳ متر ساخته شده است. این بنا در اواسط siglo شانزدهم ساخته شده است. 30.5 متر ارتفاع دارد و تزئینات آن شامل 872 مجسمه مختلف است.
 معبد دوی جاگادامبی : کوچکتر و وقف شده به کالی، تزئینات آن شامل مجسمه‌هایی از زنانی است که در حال انجام کارهای روزمره هستند.
 معبد چیتراگپتا : در داخل آن مجسمه‌ای از سوریا، خدای خورشید، سوار بر ارابه‌اش که توسط هفت اسب کشیده می‌شود، قرار دارد.

 گروه شرق 
این مجموعه شامل سه معبد هندو و سه معبد جین است. همه معابد از معابد گروه غربی کوچکتر هستند. از بین این شش معبد، معابد زیر برجسته‌ترند:

معبد پارسواناتا : این معبد شامل تعداد بسیار کمی مجسمه از عاشقان است و بسیاری از زنان در حال نواختن آلات موسیقی مختلف یا انجام کارهایی مانند آرایش یا حمام کردن هستند. همچنین مجسمه‌ای از خدای شیوا و همسرش پارواتی در آن قرار دارد.

 گروه جنوبی 
این معبد در یک کیلومتری گروه شرقی واقع شده و از دو معبد کوچک تشکیل شده است؛ معبد دولادئو که با مجسمه‌های شهوانی تزئین شده است، و معبد چاتوربوجا که شامل یک مجسمه سه متری ویشنو است.

 موزه 
سه موزه در این منطقه وجود دارد. مجسمه ها را می توان در ارتفاع چشم در موزه وزارت آثار قدیم هند که در مقابل گروه غربی واقع شده است، دید. این موزه در بخش باستان شناسی به چهار خانه بزرگ تقسیم شده است که مجسمه های شیوا وایشناو، جین و بیش از ۱۰۰ اندازه مختلف دارند. این موزه مجموعه ای از مجسمه های عظیم را در عمل نشان می دهد. در این تصویر، بت ویشنو با انگشت در دهان خود در یک حرکت سکوت نشان داده می شود. همچنین مجسمه چهارپایی شیوا در موزه وجود دارد.

موزه جین تقریباً ۱۰۰ مجسمه جین را در خود جای داده است. در همین حال، موزه ایالتی فرهنگ قبیله‌ای و مردمی، آثار سفالی، فلزکاری، صنایع چوبی، نقاشی‌ها، جواهرات، ماسک‌ها و خالکوبی‌های ساخته شده توسط گروه‌های قبیله‌ای را به نمایش می‌گذارد.

 جشنواره رقص 
جشنواره رقص یک هفته‌ای که هر ساله در ماه فوریه یا مارس برگزار می‌شود، رقصندگان مشهور بسیاری را از سراسر هند به خود جذب می‌کند. اما تئاترها همچنین اجراهای رقص را در عصرهای خارج از دوره جشنواره ارائه می‌دهند. رقص‌هایی از ایالت‌های مختلف ارائه می‌شوند و مخاطبان را به سفری رقص در سراسر هند می‌برند.

 گالری 

 منابع 

 پیوندهای خارجی 
درباره تاریخ خاجوراهو
 منابع 

رده:زوفیلی
رده:شهرهای مقدس هندو
رده:میراث جهانی در هند
رده:هند
رده:هنر اروتیک
رده:یادبودها و یادواره‌ها در مادایا پرادش