فرزین (خواننده)

علی کبیر تکمیلی‌نژاد (۱ فروردین ۱۳۳۱ – ۱۲ شهریور ۱۳۷۸) که با نام هنری فرزین شناخته می‌شد، خوانندهٔ پاپ اهل ایران بود. مهرداد آسمانی، خواهرزادهٔ وی می‌باشد.

 زندگی‌نامه 
علی‌کبیر تکمیلی‌نژاد در یکم فروردین ۱۳۳۱ در محلهٔ بیسیم نجف‌آباد تهران متولد شد. او در سن پانزده سالگی، به موسیقی علاقمند شد و این علاقمندی موجب شد به کسب مقام اول منطقه در مسابقات فرهنگی مدارس تهران برسد. وی با فردی که هفت سال از او بزرگتر بود، ازدواج کرد و مدتی بعد، اولین فرزند او به‌نام «آرش» به‌دنیا آمد. وی در اواسط دههٔ ۵۰، خوانندگی را با نام هنری «فرزین» آغاز کرد.

 آغاز فعالیت حرفه‌ای 
از اولین آثار اجرا شده توسط فرزین، می‌توان به ترانهٔ «دم بگیرین» ساختهٔ حسن شماعی‌زاده و شعری از مسعود امینی اشاره کرد که مورد اقبال عمومی قرار گرفت و استقبال از آن به‌حدی بود که پس از انقلاب، این ترانه به خاندان پهلوی نسبت داده می‌شد.

وی به‌دلیل پوشش و هیبت خاص خودش، «دمیس روسس» ایران لقب گرفت. فرزین در کاباره‌هایی چون میامی و ساتی‌نیک با عارف عارف‌کیا همکاری داشت که آن‌جا پاتوق مشترک دوستداران عارف و فرزین بود.

 گرایش به فوتبال 
فرزین پیش از خوانندگی، به فوتبال علاقهٔ فراوانی داشت. وی عضو تیم جوانان صنعت نفت بود و علاقهٔ فراوانش به تیم پرسپولیس، موجب عضویت او در باشگاه جوانان پرسپولیس به‌مدت هشت سال شد. او در سال ۱۳۶۰، ترانه‌ای به همین نام با حضور بازیکنان آن دورهٔ تیم اجرا کرد که اثر جهانبخش پازوکی بود.

فرزین پس از مهاجرت به آمریکا، به تیم هنرمندان لس آنجلس پیوست و جزو اصلی‌ترین بازیکنان این تیم شد.[نیازمند منبع]

 دستگیری و مهاجرت 
با وقوع انقلاب ۱۳۵۷، فرزین نیز مانند دیگر هنرمندان مورد ماخذه و بازجویی عوامل جمهوری اسلامی قرار گرفت و شایعاتی درمورد فعالیتش به‌عنوان شکنجه‌گر ساواک، به دستگیری و بازداشت وی در زندان اوین انجامید. به‌طوری که وی تحت فشار جسمی و روانی بسیاری قرار گرفت. پس از آزادی نیز هرگز زندگی وی به حالت سابق بازنگشت. اولین آلبوم فرزین به‌نام «برگ زرد» که مشترک با هنرمندانی چون اردلان سرفراز، شهیار قنبری و جهانبخش پازوکی بود، در پاییز ۱۳۵۸ منتشر شد که حال و هوای سیاسی آن دوران را شرح می‌داد.

وی پس از انقلاب، به ضبط چندین ترانه به‌صورت زیرزمینی و اجراهای مختصری در مراسمات گوناگون پرداخت و پس از گذشت پنج سال در اواخر سال ۱۳۶۳، ابتدا عازم ترکیه شد. سپس برای اخذ ویزای آلمان، مقیم دبی شد و پس از آن، به آلمان و در نهایت در سال ۱۳۶۵ به ایالات متحده مهاجرت کرد. وی که تنها راه برای اخذ اقامت آمریکا را در ازدواج با جمیله رقصندهٔ مشهور می‌دید، اجباراً به دوری از خانواده‌اش که مقیم آلمان بودند تن داد. این وصلت موجب اختلاف با همسر اول، حضور جمیله در نماهنگ‌های او و نتیجتاً اخراج از آمریکا به‌علت افشای حضور غیرقانونی‌اش در این کشور شد. فرزین پس از طی این ماجراها، در سال ۱۹۹۱ (۱۳۷۰) مجدداً به آلمان بازگشت و به اجرای برنامه‌های مشترکی با دوست قدیمی‌اش فریدون فرخزاد پرداخت.

 آثار شاخص 
فرزین در اوایل دههٔ شصت، آلبوم «گریه نکن» را با همکاری هنرمندانی همچون جهانبخش پازوکی، ناصر چشم‌آذر و مجتبی میرزاده به‌صورت زیرزمینی در ایران ضبط و تولید کرد که شامل ترانه‌های ماندگاری چون «گریه نکن» و «باور نکردی» بود. از آثار موفق وی که در خارج از کشور تولید شد، می‌توان به «معشوقه»، «عشق من»، «زینو»، «اگه سوختیم»، «شکست» و ... اشاره کرد. از او چندین آلبوم شامل بازخوانی آهنگ‌های داریوش که به‌صورت کنسرت ارائه گردیده، برجای مانده است. از آهنگسازانی که در کار او تأثیر بسیاری داشت، جهانبخش پازوکی بود که تعداد زیادی آهنگ و ترانهٔ ماندگار برای او ساخته است.

فرزین همیشه برای هنرمندان و همکاران خود احترام قائل بود و معتقد بود که باید به همهٔ خواننده‌ها امکان داده شود تا بتوانند در عالم هنر، هنرنمایی کنند. همچنین وی کمک‌های فراوانی به پویا خوانندهٔ ایرانی کرد تا بتواند خوانندگی حرفه‌ای را آغاز کرده و در آن به موفقیت برسد.[نیازمند منبع]

 درگذشت 
فرزین در تاریخ دوازدهم شهریور ۱۳۷۸، در منزل خود در آلمان به‌علت سکتهٔ قلبی در سن ۴۷ سالگی درگذشت و پیکرش در شهر کلن به خاک سپرده‌شد.[نیازمند منبع] از او دو فرزند با نام‌های آرش و آتیه به‌جای مانده که آرش داماد علی پروین، بازیکن اسبق تیم ملی فوتبال است.

مهرداد آسمانی، خواننده، که خواهرزاده فرزین است، به‌یاد وی ترانه‌های «دم بگیرین»، «انگار نه انگار»، «عشق من» و «گریه نکن» را بازخوانی کرده است.

 آلبوم‌های استودیویی 

 پس چرا من نرقصم / خداحافظ (۱۹۷۶/۱۳۵۵) 
 آلبوم گردآوری شده از آثار پیش از انقلاب فرزین (بازنشر در سال ۱۳۷۸)

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهسال انتشارپس چرا من نرقصمجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیناصر چشم‌آذر۱۳۵۶دم بگیرینمسعود امینیحسن شماعی‌زادهمنوچهر چشم‌آذر۱۳۵۵بانیمسعود امینیحسن شماعی‌زادهمنوچهر چشم‌آذر۱۳۵۵ساربونمنصور تهرانیحسن شماعی‌زادهمنوچهر چشم‌آذر۱۳۵۶جاده‌های برفیمنصور تهرانیحسن شماعی‌زادهمنوچهر چشم‌آذر۱۳۵۵شرقی۱۳۵۵زمین۱۳۵۴خداحافظمسعود هوشمندداوود اردلان۱۳۵۵ابر سیاهپرویز صبریحسین واثقیفرشاد واثقی۱۳۵۴جنوبیمسعود امینیمنوچهر چشم‌آذرمنوچهر چشم‌آذر۱۳۵۶

 صدای خسته (۱۹۸۶/۱۳۶۵) 
 بازنشر در سال ۱۳۷۸

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهغربت
(صدای خسته)منصور تهرانیحسن شماعی‌زادهحسن شماعی‌زادهزندونیفرزینفرزینعارف ابراهیم‌پورتنگه دلممسعود امینیعارف ابراهیم‌پورعارف ابراهیم‌پوربهونهحسین چترنورعارف ابراهیم‌پورعارف ابراهیم‌پوریا ربجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیمجتبی میرزادهالههٔ نازکریم فکوراکبر محسنیعارف ابراهیم‌پورعاشق‌ترینژاکلینبیژن قادریبیژن قادری

 گریه نکن (۱۹۸۷/۱۳۶۶) 
 بازنشر در سال‌ ۱۳۷۲

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهسال تولیدرطبجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیناصر چشم‌آذر۱۳۶۳گریه نکن۱۳۶۳هم‌نفس۱۳۶۳باور نکردی۱۳۶۳خاکسترپرسپولیسمجتبی میرزاده۱۳۶۰برگ زرداردلان سرفرازفریدون علیخانی۱۳۵۸هوای یارجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکی

 به یاد دیروز / بی رخ تو (۱۹۸۷/۱۳۶۶) 
 بازنشر در سال ۱۳۷۳

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهکارونجمشید احمدیامان‌الله تاجیکعارف ابراهیم‌پورانگار نه انگاربابک رادمنشبابک رادمنشعارف ابراهیم‌پوردنیاناصر رستگارنژادابراهیم سلمکیعارف ابراهیم‌پوراسیرجهانبخش پازوکیترکیعارف ابراهیم‌پورشطرنجمنصور لواسانیمجتبی میرزادهمجتبی میرزادهبی رخ توناصر رستگارنژادابراهیم سلمکیعارف ابراهیم‌پور

 انتخابی ۹ (اگه سوختیم) (۱۹۸۷/۱۳۶۶) 
 مشترک با ستار، هایده، مهستی، بهرام حصیری و شورانگیز

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهاگه سوختیمجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیعارف ابراهیم‌پور

 انتخابی ۱۰ (معشوقه) (۱۹۸۷/۱۳۶۶) 
 مشترک با حسن شماعی‌زاده، ابی، فتانه، نازی افشار و نعیم پوپل

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهمعشوقهلیلا کسری (هدیه)منوچهر چشم‌آذرمنوچهر چشم‌آذر

 ونوس (۱۹۸۸/۱۳۶۷) 
 بازنشر در سال ۱۳۷۱

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهعشق منجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیمنوچهر چشم‌آذرنازگلجهانبخش پازوکیلقمان ادهمیجوونیجهانبخش پازوکیلقمان ادهمیمن بی تو می‌میرممحمد شمسمحمد شمسونوسجهانبخش پازوکیلقمان ادهمیتو کی هستیجهانبخش پازوکیلقمان ادهمیفرزند خوبمجهانبخش پازوکیمجتبی میرزادهمهربون باشجهانبخش پازوکیمنوچهر چشم‌آذر

 عروس فرنگی (۱۹۸۹/۱۳۶۸) 
 مشترک با حبیب و فتانه

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهزینومحلی بندریمهداد زند کریمیدرسارو کجا خوندیجهانبخش پازوکیعارف ابراهیم‌پور

 زینو (۱۹۸۹/۱۳۶۸) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهزینومحلی بندریمحلی بندریمهداد زند کریمیدورت بگردمهمایون هوشیارنژادفرزیننوید نحویمسافرفرهنگ قاسمیمحمد شمسمحمد شمسچهار فصلهمایون هوشیارنژادسیاوش قمیشیفریدون حیدرنیاسر بر آورفرزینفرزینعارف ابراهیم‌پورمن و دلجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیناصر چشم‌آذر

 مرمر (۱۹۹۰/۱۳۶۸) 
 مشترک با شهره، داریوش و ابی
 در کاور این آلبوم، تنظیم‌کنندهٔ ترانهٔ «شکست» به اشتباه فریدون حیدرنیا قید شده.

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهشکستاردلان سرفرازسیاوش قمیشیعبدی یمینی
 عشق (۱۹۹۰/۱۳۶۹) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهعشقجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیعبدی یمینیقهر و نازهما میرافشارمنوچهر چشم‌آذرمنوچهر چشم‌آذرچنگلیلا کسری (هدیه)منوچهر چشم‌آذرمنوچهر چشم‌آذردخترا و پسراجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیعبدی یمینیهم‌زبونایرج رزمجوآندرانیکآندرانیکنگو دیرههمایون هوشیارنژادفرزینآندرانیکآزردهایرج رزمجوآندرانیکآندرانیک

 انتخابی ۱۱ (بی‌نظیر) (۱۹۹۱/۱۳۷۰) 
 مشترک با هایده، مهستی، ستار، حبیب، دلارام، پیام و آرتوش هاریتونیان

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهسوگندهما میرافشارفرید زلاندفرید زلاند

 عیدی (۱۹۹۳/۱۳۷۲) 
 مشترک با مهستی و شهره

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهشمامسعود امینیکاظم عالمیکاظم عالمیگل (تو بودی)

 راه ایران - جام جهانی ۱۹۹۸ (۱۹۹۸/۱۳۷۷) 
نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهملی پوشان (باهمراهی کیوان رزازیان)همایون هوشیارنژادمنوچهر چشم‌آذرمنوچهر چشم‌آذرراه ایرانحسین جهانگیریراه ایران [بی‌کلام]ملی پوشان [بی‌کلام]

 اشک (۲۰۰۰/۱۳۷۸) 
 آخرین آلبوم رسمی فرزین که پس از فوت وی در زمستان ۱۳۷۸ منتشر شد.

نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیم‌کنندهگلفرزینوحید بصیریوحید بصیریاشکحسین جهانگیریوحید بصیریوحید بصیریآشنای عشقفرزینوحید بصیریوحید بصیریغمحسین جهانگیریوحید بصیریوحید بصیریشکوهکاشانیوحید بصیریوحید بصیریلیلی و مجنونوحید بصیریوحید بصیریوحید بصیرینفسحسین جهانگیریوحید بصیریوحید بصیریزمستونسعید دبیریسیاوش قمیشیوحید بصیریعشق من (بی‌کلام)جهانبخش پازوکیوحید بصیری

 آلبوم‌های گردآوری شده 
 اگه سوختیم 
نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیمسال انتشاراگه سوختیمجهانبخش پازوکیعارف ابراهیم‌پور۱۳۶۶این درسا رو کجا خوندیجهانبخش پازوکیعارف ابراهیم‌پور۱۳۶۸مسافرفرهنگ قاسمیمحمد شمسمحمد شمس۱۳۵۶زینومحلی بندریمهداد زند کریمی۱۳۶۸سوگندهما میرافشارفرید زلاندفرید زلاند۱۳۷۰گذشته‌های دورجهانبخش پازوکیقفسجهانبخش پازوکیناصر چشم‌آذر

 هرگز هرگز 
نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیمهرگز هرگزمحمدعلی شیرازیانوشیروان روحانیبیشتر بیشتربیژن سمندرحسن شماعی‌زادهعالم عشقلیلا کسریصادق نوجوکیگل آفتاب‌گردونهما میرافشارحسن شماعی‌زادهخدا عاشقت کنهرویا میرفخراییمارتیکنامهلیلا کسریسعید دیهیمیسوگند به دل‌های شکستهعلی نظریعلی نظریجداییمسعود امینیمحمود قراملکی

 عجب چشایی داری 
نام ترانهترانه‌سراآهنگ‌سازتنظیمعجب چشایی داریمسعود امینیکاظم عالمیکاظم عالمیایرونی اسبتو زین کنجهانبخش پازوکیجهانبخش پازوکیعبدی یمینیقدم رنجهمسعود امینیکاظم عالمیکاظم عالمیرستنمنصور تهرانیجهانبخش پازوکیناصر چشم‌آذربمون با مننازنینمژاکلینبیژن قادریبیژن قادریاسارتبه‌یاد هایدهاسکندر آبادیاسکندر آبادی

 منابع 

 پیوند به بیرون 



رده:آهنگسازان اهل ایران
رده:اهالی آبادان
رده:خوانندگان پاپ اهل ایران
رده:خوانندگان سده ۲۰ (میلادی)
رده:خوانندگان مرد اهل ایران
رده:درگذشتگان ۱۳۷۸
رده:درگذشتگان ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سکته قلبی
رده:دور از وطن‌های اهل ایران در آلمان
رده:دور از وطن‌های اهل ایران در ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۳۳۱
رده:زادگان ۱۹۵۲ (میلادی)