درخت کاکائو

درخت کاکائو (نام علمی: Theobroma cacao) درختی است همیشه‌سبز از تیره پنیرکیان با ارتفاع ۴ تا ۸ متر که از دانه‌های آن پودر کاکائو و محصولات غذایی مانند کره کاکائو و شکلات تهیه می‌شود.

درخت کاکائو بومی مناطق گرمسیر آمریکای میانی است و در عرض جغرافیایی ۱۰ تا ۲۰ درجه در شمال و جنوب خط استوا به‌طور طبیعی می‌روید. امروزه در بسیار از نقاط دنیا درخت کاکائو کشت می‌شود. کشور ساحل عاج با تولید ۳۷ درصد از مجموع کاکائوی تولیدی در سال ۲۰۱۸، بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ کاکائو در جهان است.

 ویژگی‌ها 
برگ‌های این گیاه، ساده و متقابل با طول ۱۰ تا ۴۰ سانتی‌متر و عرض ۲ تا ۸ سانتی‌متر هستند. گل‌ها کوچک به‌طول ۱ تا ۲ سانتی‌متر با کاسبرگ‌های صورتی رنگ هستند که به‌صورت خوشه‌ای، مستقیماً بر روی تنه درخت و شاخه‌های قدیمی می‌رویند. در بسیاری از گیاهان، عمل گرده‌افشانی، توسط حشراتی چون زنبور عسل، پروانه‌ها و بیدها انجام می‌گیرد اما گرده‌افشانی کاکائو توسط مگس‌ریزه، حشراتی از زیرخانوادهٔ پشه‌های نیش‌دار انجام می‌گیرد.

رنگ میوه کاکائو زرد تا نارنجی است. طول آن، ۱۵ تا ۳۰ سانتی‌متر، عرض آن، ۸ تا ۱۰ سانتی‌متر و محتوی ۲۰ تا ۶۰ دانه است که بخش اصلی میوه بوده و از این دانه‌ها کاکائو تولید می‌شود. وزن میوه‌های این گیاه در هنگام چیدن نزدیک به ۵۰۰ گرم است. میوه‌ها را پس از چیدن انبار می‌کنند تا بپوسد و پس از آن دانه‌ها را جمع‌آوری می‌کنند و به مصرف می‌رسانند.

دانه‌ها حاوی ۴۰ تا ۵۰ درصد چربی، موسوم به کره کاکائو هستند. ماده فعال و محرک موجود در دانه‌های کاکائو، ترکیبی مشابه کافئین با نام تئوبرومین است.Wilson, P.K. (2015). "Chocolate in Science, Nutrition and Therapy: A Historical Perspective". In P. Wilson & W. Hurst (Eds.), Chocolate and Health: Chemistry, Nutrition and Therapy (p. 18). Cambridge, UK: Royal Society of Chemistry.
پیوند=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Theobroma_cacao2.jpg|بندانگشتی|گل‌های کاکائو
پیوند=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Chocolate_in_its_Rawest_Form_(27583224425).jpg|بندانگشتی|میوه و دانه‌ها

 تولید 
در سال ۲۰۱۸ حدود ۵۸ میلیون تُن دانهٔ کاکائو تولید شد. کشور ساحل عاج با تولید ۳۷ درصد از مجموع کاکائوی تولیدی در سال ۲۰۱۸، بزرگ‌ترین تولیدکنندهٔ کاکائو در جهان است. کشورهای غنا با ۱۸ و اندونزی با ۱۱ درصد، در رده‌های بعدی هستند.
نیجریه، برزیل، کامرون، اکوادور، جمهوری دومینیکن و پاپوآ گینه نو، از دیگر تولیدکنندگان عمدهٔ کاکائو در جهان هستند. برخی دیگر از کشورهای تولیدکنندهٔ این محصول در مقیاس کوچک‌تر عبارت‌اند از ماداگاسکار، مالزی، مکزیک، برخی از کشورهای جزیره‌ای حوزه کارائیب مثل گرنادا، کوبا و تعدادی از جزایر اقیانوس آرام مثل ساموآ.UN Food and Agriculture Organization, Corporate Statistical Database (FAOSTAT). 2018. Retrieved 28 March 2019.
+تولید جهانی دانه کاکائو در سال ۲۰۱۸کشورتولید (تن)ساحل عاج۱٬۹۶۳٬۹۴۹غنا۹۴۷٬۶۳۲اندونزی۵۹۳٬۸۳۲نیجریه۳۳۲٬۹۲۷کامرون۳۰۷٬۸۶۷برزیل۲۳۹٬۳۸۷جهان۵٬۲۵۲٬۳۷۷منبع: سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)

 طبقه‌بندی 
نام علمی درخت کاکائو، تئوبروما کاکائو  به معنی خوراک خدایان در زبان یونانی است. کارل لینه، گیاه‌شناس سوئدی و پایه‌گذار سیستم امروزی طبقه‌بندی گونه‌های گیاهان و جانوران، در سدهٔ ۱۷ میلادی این نام را بر این درخت گذاشت.

 نگارخانه 

 منابع 

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:پنیرکیان
رده:درختان آمازون
رده:درختان در برزیل
رده:درختان در بلیز
رده:درختان در پرو
رده:درختان در سورینام
رده:درختان در کلمبیا
رده:درختان در گواتمالا
رده:درختان در گویان فرانسه
رده:درختان در گویان
رده:درختان در مکزیک
رده:ژنوم‌های تعیین‌شده
رده:سازنده‌های شکلات
رده:شکلات
رده:کافئین
رده:کشاورزی در آمریکای میانه
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
رده:محصولات کشاورزی از خاستگاه اکوادور
رده:محصولات کشاورزی از خاستگاه برزیل
رده:محصولات کشاورزی از خاستگاه پرو
رده:محصولات کشاورزی از خاستگاه کلمبیا
رده:محصولات کشاورزی از خاستگاه مکزیک
رده:میوه‌ها