ملا محمدعلی زنجانی

ملا محمدعلی زنجانی معروف به حجت از رهبران متقدّم آیین بیانی و رهبر شورش بابیان زنجان (که از ۱۲۶۶ تا ۱۲۶۸ هجری قمری به طول انجامیده بود. وی فرزند عبدالرحیم، به سال ۱۲۲۷ هجری قمری ولادت یافته‌است.

 زندگی حجت زنجانی 
 قبل از اعتقاد به سید علی محمد باب 
وی پس از تحصیلات مقدماتی، جهت کسب تحصیلات عالیه به کربلا عزیمت، پس از سالیانی اقامت به ایران مراجعت و در زنجان اقامت گزید. وی آرا و نظرات خاصی را که از بسیاری جهات مخالف اعتقادات دیگر علما بوده بیان می‌داشت. بدین جهت مخالفت علمای زنجان برانگیخته می‌شود و شکوائیه برای شاه می‌فرستند. شاه او را نفی بلد و در تهران تحت نظر قرار می‌دهد. با مرگ محمدشاه وی مخفیانه به زنجان باز می گرد و مورد استقبال بی‌سابقه مردم قرار می‌گیرد.

 بعد از اعتقاد به سید علی محمد باب 
اعتقاد وی به سید علی‌محمد باب بعد از بازگشت وی به زنجان صورت گرفته‌است. حجت زنجانی گروهی از پیروان خود را برای رزم به جنگ قلعه طبرسی اعزام می‌دارد. وی با ایراد سخنانی شدیداللحن تمامی فئودالها و خانهای محلی را مورد حمله قرار داده به دفاع از منافع و حقوق حقهٔ مردم می‌پردازد که این خود حمایت توده‌ای عظیمی را به‌دنبال می‌آورد. وی مردم را به شرکت در ساختن جامعه‌ای برین فرا می‌خواند. جامعه‌ای که در آن تمامی آحاد آن از حقوق مساوی برخوردارند. این سخنان اکثریت اهالی زنجان و روستائیان آن نواحی را به تبعیت وی گردن نهادند. در کُتُب بهائی از او به بزرگی یاد شده‌است..

 شورش بابیان زنجان 
دولت از اوضاع بابیان زنجان و اهمیت حجت زنجانی آگاه گردید و برای اینکه جنگ قلعه طبرسی تکرار نشود به امیراصلان‌خان مجدالدوله دایی ناصرالدین‌شاه که حاکم زنجان بود دستور داد که آخوند ملا محمد علی را فوراً به تهران روانه کند لیکن امیر اصلان خان به‌واسطه اهمیت و نفوذ زیادی که ملا محمد علی در زنجان یافته بود جرئت عملی کردن فرمان تهران را نداشت و موضوع فرستادن وی به تهران معلق ماند.

نویسنده روضةالصفای ناصری طرفداران حجت زنجانی را ده تا پانزده هزار نفر تخمین زده می‌نویسد «در هنگام ذهاب و ایاب به مسجد و منبر و امامت پیرامون وی را داشتند» در همین ایام یکی از بابیان دستگیر و دستگیری وی موجب شروع قیام در جمادی‌الثانی ۱۲۶۶ هجری قمری گردید و به جنگی شش‌ماهه انجامید.

 منابع 

 پانویس 


رده:آیین بیانی
رده:اعدام‌شدگان اهل ایران در دوره قاجار
رده:اعدام‌شدگان به اتهام بدعت در دین
حجت
رده:بابیان اهل ایران
رده:بابیت
رده:درگذشتگان ۱۲۶۸ (قمری)
رده:درگذشتگان ۱۸۵۱ (میلادی)
رده:رهبران مذهبی اهل ایران
رده:زادگان ۱۸۱۲ (میلادی)
رده:شیخیه
رده:فعالان مذهبی کشته‌شده اهل ایران
رده:مسلمانان بابی شده