کد منبع (فیلم)

کد منبع یا رمز منبع  فیلمی در ژانر علمی-تخیلی به کارگردانی دانکن جونز و نوشتهٔ بن ریپلی است. بازیگرانی همچون جیک جیلنهال، میشل موناهن، ویرا فارمیگا و جفری رایت در این فیلم ایفای نقش کرده‌اند. این فیلم در ۱ آوریل ۲۰۱۱، توسط شرکت سامیت اینترتینمنت در آمریکای شمالی و اروپا اکران شد.

 خلاصۀ داستان 
دکتر راتلج (جفری رایت) توانسته دستگاهی با قابلیت بازگشت زمان را اختراع کند. در همین زمان انفجاری در یک قطار موجب کشته شدن چندین انسان شده‌است که پلیس هنوز نتوانسته عامل این انفجار را پیدا کند و از طرفی می‌دانند که باز هم قرار است مجرم در جای دیگر این کار را تکرار کند برای همین تصمیم می‌گیرند با استفاده از این اختراع و استفاده از ذهن تقریباً زنده یک سرباز مرده به نام کالتر استیونز (جیک جیلنهال) زمان را به عقب در قطار برگردانند تا بتوانند عامل این خرابکاری را پیدا کنند. روش اینگونه است که این سرباز از طریق یک شکاف زمانی و با هویت دیگر وارد قطار می‌شود و فقط چند دقیقه فرصت دارد تا آن فرد را پیدا کند چون به محض انفجار باز هم به زمان حال برمیگردد. کالتر ابتدا سردرگم است و فقط می‌دانند که در یک محفظه بسته‌است که هر از چندبار او را به یک قطار می‌فرستند و برمیگردد تا زمانی که بعد از کلی اعتراض دکتر گودوین (ویرا فارمیگا)، تنها کسی که کالتر او را می‌بیند و با او حرف می‌زند، ماجرا را برای او تعریف می‌کند و به او توضیح می‌دهد که نجات جان مسافران بی فایده است چون این اتفاق رخ داده‌است و این تنها شخص کالتر است که می‌تواند به عقب برگردد نه آنها پس فقط لازم است که مجرم را پیدا کند اما کالتر گوش نمی‌دهد و تلاش می‌کند مسافران قطار را هم نجات دهد. در این حین دکتر گودوین سری به جنازه نیم تنه کالتر که دریک محفظه شیشه‌ای است می‌زند. در نهایت کالتر و هم مسافری‌اش (میشل موناهن) که در واقع همکارش است و در از همان ابتدا منتظر این است که کالتر به او پیشنهاد ازدواج بدهد، می‌توانند مجرم را پیدا کنند و وی را تحویل پلیس می‌دهند دکتر گودوین هم برخلاف اجازه دکتر راتلج و مسئولان پنل ارتباطی کالتر را قطع می‌کند. در سکانس آخر فیلم کالتر که همراه کریستینا است به دکتر گودوین زنگ می‌زند و با وی صحبت می‌کند.

 بازیگران و شخصیت‌ها 
 جیک جیلنهال (کالتر استیونز)
 میشل موناهن (کریستینا وارن)
 ویرا فارمیگا (کالین گودوین)
 جفری رایت (دکتر راتلج)
 کاس انوار (حضمی)
 راشل پیترز (مکس دِنوف)
 مایکل آردن (دِرِک فِراست)
 اسکات باکولا (پدر استیونز)

 تولید 
 توسعه و فیلم‌نامه 
فیلم‌نامه کد منبع توسط بن ریپلی نوشته شد. این فیلم‌نامه در ابتدا توجه بسیاری از استودیوها را به خود جلب کرد. دانکن جونز، که پیش از این فیلم تحسین‌شده ماه (۲۰۰۹) را کارگردانی کرده بود، پس از خواندن فیلم‌نامه به این پروژه علاقه‌مند شد. جیک جیلنهال نیز یکی از حامیان اصلی حضور جونز در مقام کارگردان بود."Source Code | Reviews - Screen Daily". Screen Daily. 20 March 2011. Retrieved 2023-08-23. جونز مجذوب ساختار سریع و پازل‌گونه داستان شده بود و چالش‌های روایی آن را هیجان‌انگیز می‌دانست."Source Code - Wikipedia". en.wikipedia.org. Retrieved 2023-08-23.
 فیلم‌برداری 
فیلم‌برداری اصلی فیلم در ۱ مارس ۲۰۱۰ در مونترآل، کانادا آغاز شد و در ۲۹ آوریل همان سال به پایان رسید."Source Code (2011) Technical Specifications - ShotOnWhat". shotonwhat.com. Retrieved 2023-08-23. بخش‌هایی از فیلم نیز در شیکاگو، ایلینوی، به‌ویژه در پارک میلنیوم فیلم‌برداری شد. با این حال، بسیاری از صحنه‌های داخلی قطار و کپسول در استودیوهای مونترآل ساخته شدند. فیلم‌برداری توسط دان بِرجِس انجام شد و تدوین آن را پل هرش بر عهده داشت."Source Code - filming locations - SCEEN IT". sceen-it.com. Retrieved 2023-08-23.
 موسیقی 
موسیقی متن فیلم توسط کریس بیکن ساخته شده است. این دومین همکاری دانکن جونز با یک آهنگساز پس از کلینت منسل در فیلم ماه بود. موسیقی فیلم نقش مهمی در ایجاد تنش و همراهی با ماهیت تکرارشونده و در عین حال پر از تعلیق داستان ایفا می‌کند. این موسیقی توانست فضایی علمی-تخیلی و در عین حال احساسی را برای فیلم فراهم آورد."Source Code (2011) - Moria Reviews". moriareviews.com. Retrieved 2023-08-23.
 مضامین و تحلیل 
کد منبع به بررسی مضامین فلسفی و علمی متعددی می‌پردازد. یکی از موضوعات اصلی فیلم، تقابل میان سرنوشت و اختیار است. در حالی که دکتر راتلج معتقد است کد منبع تنها یک بازسازی از گذشته است و نمی‌توان آن را تغییر داد، کالتر تلاش می‌کند تا با اقدامات خود در این شبیه‌سازی، نتیجه را عوض کند و جان انسان‌ها را نجات دهد. پایان فیلم این ایده را مطرح می‌کند که واقعیت‌های جایگزین یا جهان‌های موازی می‌توانند از طریق انتخاب‌های فردی شکل بگیرند."Source Code explained (2011) - Film Colossus". filmcolossus.com. Retrieved 2023-08-23.
موضوع هویت و ماهیت آگاهی نیز از دیگر محورهای اصلی داستان است. کالتر استیونز در بدن شخص دیگری قرار می‌گیرد و باید با بحران هویت خود دست و پنجه نرم کند. فیلم این پرسش را مطرح می‌کند که آیا هویت انسان به بدن فیزیکی او وابسته است یا به خاطرات و آگاهی او. علاوه بر این، فیلم به مفاهیمی چون فداکاری، فرصت دوباره و معنای زندگی در شرایطی که به نظر می‌رسد پایان یافته، می‌پردازد."Film review – Source Code (2011) - cinema autopsy". blog.cinemaautopsy.com. 7 May 2011. Retrieved 2023-08-23.
 بازخوردها 
 گیشه 
کد منبع در اولین آخر هفته اکران خود در ایالات متحده و کانادا ۱۴.۸ میلیون دلار فروش کرد و در جایگاه دوم جدول باکس آفیس قرار گرفت. این فیلم در نهایت به فروش داخلی ۵۴.۷ میلیون دلار و فروش بین‌المللی ۹۲.۶ میلیون دلار دست یافت که مجموع فروش جهانی آن را به ۱۴۷.۳ میلیون دلار رساند. با توجه به بودجه ۳۲ میلیون دلاری، این فیلم یک موفقیت تجاری محسوب می‌شود.Source Code - Box Office Mojo
 نقدها 
این فیلم با استقبال گسترده منتقدان روبرو شد. در وب‌سایت راتن تومیتوز، کد منبع بر اساس ۲۶۶ نقد، امتیاز ۹۲٪ را با میانگین نمره ۷.۵ از ۱۰ به دست آورده است. در جمع‌بندی نقدهای این وب‌سایت آمده است: «دانکن جونز و جیک جیلنهال با یافتن داستانی انسانی در میان اکشن، یک تریلر علمی-تخیلی هوشمند و رضایت‌بخش ساخته‌اند.»Source Code - Rotten Tomatoes
منتقدان، فیلم‌نامه هوشمندانه، کارگردانی دقیق جونز و بازی قدرتمند جیلنهال را ستودند. ریچارد روپر از شیکاگو سان-تایمز فیلم را «هیجان‌انگیز، هوشمندانه و پر از تعلیق» توصیف کرد. راجر ایبرت نیز با دادن ۳.۵ ستاره از ۴، آن را یک «فیلم مبتکرانه» خواند که تماشاگر را تا پایان درگیر خود نگه می‌دارد.Ebert, Roger. "Source Code". Chicago Sun-Times. Retrieved 2011-03-31. برخی منتقدان، فیلم را با آثاری چون روز گراندهاگ (۱۹۹۳) و دژا وو (۲۰۰۶) مقایسه کردند، اما بر اصالت و پیچیدگی‌های روایی کد منبع تأکید ورزیدند.

 جستارهای وابسته 
 فهرست فیلم‌ها با موضوع حلقه زمانی

 پانویس 

 پیوند به بیرون 




 منبع رمز در متاکریتیک


رده:فیلم با مضمون سفر در زمان
رده:فیلم‌های ۲۰۱۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های استودیوکانال
رده:فیلم‌های اکشن مهیج آمریکایی
رده:فیلم‌های اکشن دلهره‌آور دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های اکشن مهیج فرانسه
رده:فیلم‌های اکشن دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های اکشن علمی تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های اکشن علمی تخیلی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های با مضمون مبادله جسم
رده:فیلم‌های برادران وارنر
رده:فیلم‌های تکنو مهیج
رده:فیلم‌های جنگ افغانستان
رده:فیلم‌های در ارتباط با راه‌آهن
رده:فیلم‌های دلهره‌آور دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های سامیت انترتینمنت
رده:فیلم‌های علمی تخیلی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های علمی-تخیلی هیجانی آمریکایی
رده:فیلم‌های علمی–تخیلی فرانسه
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در اتاوا
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در شیکاگو
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در مونترآل
رده:فیلم‌های معمایی آمریکایی
رده:فیلم‌های معمایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های معمایی فرانسه
رده:فیلم‌های معمایی هیجانی آمریکایی
رده:فیلم‌های معمایی مهیج دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در افغانستان
رده:فیلم‌های واقع‌شده در شیکاگو، ایلینوی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در یک روز
رده:فیلم‌های حلقه زمانی
رده:فیلم‌های آمریکایی
رده:فیلم‌ها درباره جهان‌های موازی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در قطار
رده:فیلم‌های فرانسوی
رده:فیلم‌های معمایی هیجانی فرانسوی
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های اکشن دلهره‌آور ۲۰۱۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های اکشن علمی تخیلی ۲۰۱۱ (میلادی)