پان امریکن ورلد ایرویز

پان امریکن ورلد ایرویز (به معنی خطوط هوایی سراسری آمریکا) که معمولاً با پن ام شناخته می‌شود، شرکت اصلی ترابری هوایی آمریکا از اواخر ۱۹۲۰ تا فروپاشی آن در ۴ دسامبر ۱۹۹۱ بود. این شرکت در سال ۱۹۲۷ به عنوان شرکت پست هوایی و خدمات مسافری که در میان کی وست ، فلوریدا، هاوانا و کوبا فعالیت می‌کرد، تأسیس شد. این شرکت به اعتبار نوآوری‌های بسیاری که صنعت هوایی بین‌المللی را شکل داد و شامل استفاده گسترده‌ای از هواپیمای جت، جمبو جت‌ها و سیستم‌های رزرو کامپیوتری می‌شد، به شرکت عظیمی مبدل شد.
این شرکت به وسیله لوگوی آبی رنگ جهانی خود و استفاده از کلمه «کلیپر»  در نام‌های هواپیما و کدهای نام گذاری، به عنوان نماد فرهنگی قرن ۲۰ و حامل پرچم غیررسمی ایالات متحده آمریکا شناخته شد.Guy Norris and Mark Wagner (September 1, 1997). "Birth of a Giant". Boeing 747: Design and Development Since 1969. Zenith Imprint. pp. 12–13. .

ایران در سال ۱۹۷۷، به منظور سرمایه‌گذاری خارجی با هدف تأمین درآمدهای ارزی جدا از درآمدهای ناشی از صادرات نفت خام، در تلاش برای خرید بخشی از شرکت هواپیمایی پان امریکن (و همچنین مجموعه هتل‌های بین‌المللی اینترکنتیننتال) بود که با مخالفت کنگره ایالات متحده آمریکا روبرو شد.توقف تولید گاز در دریای شمال سرمایه‌گذاری مشترک ایران و بی‌پی، رادیو بین‌المللی فرانسه

 رویداد تروریستی لاکربی 

پرواز شماره ۱۰۳ خطوط هوایی آمریکا یکی از پروازهای این شرکت بود که در روز چهارشنبه، ۲۱ دسامبر ۱۹۸۸ از فرودگاه هیترو لندن به مقصد فرودگاه بین‌المللی جان اف کندی نیویورک در حال پرواز بود. هواپیمای بوئیگ ۷۴۷–۱۲۱ با شماره دم N739PA بر فراز این مسیر در حال حرکت بود که توسط بمب با ۲۴۳ مسافر و ۱۶ نفر خدمه متلاشی شد. ۱۱ نفر هم در لاکربی در جنوب اسکاتلند به هنگام سقوط این هواپیما در این شهر و ویران کردن چند خانه جان خود را از دست دادند تا مجموع قربانیان این حادثه به ۲۷۰ نفر برسد؛ به همین دلیل نیز این حادثه با عنوان سانحه لاکربی نیز شناخته می‌شود. دولت‌های ایالات متحده آمریکا و بریتانیا، لیبی را مسئول این بمب‌گذاری معرفی کردند که منجر به تحریم‌های بین‌المللی علیه این کشور شد. در سال ۲۰۰۳ لیبی رسماً مسئولیت این بمب‌گذاری را بر عهده گرفت. عبدالباسط المقراحی تنها فردی است که راجع به این حمله تروریستی محکوم شده است.

 ناوگان 
 ۱۹۹۰ 

+ناوگان پان آمریکن در، مارس ۱۹۹۰ هواپیما در خدمت سفارش‌ها مسافر یاداشت‌ها F C Y Total ایرباس-۳۰۰  ۱۲  —  —  ۲۴  ۲۳۰  ۲۵۴  ایرباس-۳۱۰  ۷  —  —  ۱۸  ۲۰۷  ۲۲۵  ایرباس-۳۱۰  ۱۲  —  ۱۲  ۳۰  ۱۵۴  ۱۹۶  بوئینگ ۷۲۷  ۹۱  ۹  —  ۱۴  ۱۳۱  ۱۴۵  Orders for used aircraft بوئینگ ۷۳۷  ۵  —  —  ۲۱  ۹۵  ۱۱۶  بوئینگ ۷۴۷  ۱۸  —  ۳۹  ۵۲  ۲۸۶  ۳۷۷  ۱۹۸۹ seating configuration (for South American flights) بوئینگ ۷۴۷  ۷  —  ۲۱  ۴۴  ۳۴۷  ۴۱۲  ۱۹۸۷ seating configuration Total  ۱۵۲  ۹  
+ناوگان پان آمریکن اکسپرس، مارس ۱۹۹۰ هواپیما در خدمت سفارش‌ها ATR 42–300  ۸  ۳ De Havilland Canada Dash 7  ۱۰  — کل  ۱۸  ۳

 تاریخچه ناوگان 
همه هواپیمایی که تا انحلال توسط پان آمریکن مورد استفاده قرار گرفته‌اند:

+ ناوگان پان آمریکن هواپیماسال عمل مجموع نوعیادداشتایرباس ۳۰۰۱۹۸۴–۱۹۹۱۱۳هواپیمای جت2 more orderedایرباس ۳۱۰۱۹۸۵–۱۹۹۱۷هواپیمای جتایرباس ۳۱۰۱۹۸۷–۱۹۹۱۱۴هواپیمای جتایرباس ۳۲۰N/A۰هواپیمای جت50 ordered, never delivered to PA. First 16 delivered to Braniff (BN).Avions de Transport Régional ATR-42??-۱۹۹۱۱۲هواپیماهای توربوپراپOperated by Pan Am ExpressBAe Jetstream 31???۱۰هواپیماهای توربوپراپOperated by Pan Am Expressبوئینگ ۳۰۷۱۹۴۰–۱۹۴۸۳هواپیمای پروانه‌داربوئینگ ۳۱۴۱۹۳۹–۱۹۴۶۹کشتی هواییCarried first Transatlantic Air Mailبوئینگ 377 Stratocruiser۱۹۴۹–۱۹۶۱۲۸هواپیمای پروانه‌دار8 Stratocruiser acquired from AOAبوئینگ ۷۰۷۱۹۵۸–۱۹۷۴۸هواپیمای جتLaunch customer of the 707 seriesبوئینگ ۷۰۷۱۹۵۹–۱۹۷۳۲۶هواپیمای جتبوئینگ ۷۰۷۱۹۶۲–۱۹۸۱۶۰هواپیمای جتبوئینگ ۷۰۷۱۹۶۳–۱۹۷۹۳۴هواپیمای جتبوئینگ 720B۱۹۶۳–۱۹۷۴۹هواپیمای جتبوئینگ ۷۲۷۱۹۶۵–۱۹۹۱۴۶هواپیمای جت19 acquired from National Airlinesبوئینگ ۷۲۷۱۹۷۹–۱۹۹۱۱۰۵هواپیمای جت24 acquired from National Airlinesبوئینگ ۷۳۷۱۹۸۲–۱۹۹۱۱۶هواپیمای جتبوئینگ ۷۴۷۱۹۶۹–۱۹۹۱۴۴هواپیمای جتLaunch Customer of the بوئینگ ۷۴۷ and بوئینگ ۷۴۷۳۳ بوئینگ ۷۴۷s owned by Pan Am۵ بوئینگ ۷۴۷s were bought from یونایتد ایرلاینز۴ بوئینگ ۷۴۷s were bought from امریکن ایرلاینز۲ بوئینگ ۷۴۷s were bought from دلتا ایرلاینزبوئینگ ۷۴۷۱۹۷۴–۱۹۹۱۷هواپیمای جتAll ۷ بوئینگ ۷۴۷s were previously owned and operated by سنگاپور ایرلاینز.بوئینگ ۷۴۷??-۱۹۸۳۱هواپیمای باریOperated by Pan Am Cargo,was previously operated by World Airways.بوئینگ ۷۴۷??-۱۹۸۳۲هواپیمای باریOperated by Pan Am Cargoبوئینگ 747SP۱۹۷۶–۱۹۸۶۱۱هواپیمای جتLaunch Customer of the بوئینگ 747SP Series۱۰ بوئینگ 747SP-21s owned by Pan Am۱ بوئینگ 747SP-27 was bought by Braniff AirwaysConsolidated Commodore۱۹۳۰–۱۹۴۳۱۴کشتی هواییConvair CV-240۱۹۴۸–۱۹۵۷۲۰هواپیمای پروانه‌دارConvair CV-340۱۹۵۳–۱۹۵۵۶هواپیمای پروانه‌دارCurtiss-Wright C-46 Commando۱۹۴۸–۱۹۵۶۱۲هواپیمای پروانه‌دارde Havilland Canada Dash 7??-۱۹۹۱۸هواپیماهای توربوپراپOperated by Pan Am Expressداگلاس Dolphin???۲کشتی هواییTransferred to CNACداگلاس DC-2۱۹۳۴–۱۹۴۱۹هواپیمای پروانه‌دارداگلاس دی‌سی-۳۱۹۳۷–۱۹۴۸۹۰هواپیمای پروانه‌دارداگلاس دی‌سی-۴۱۹۴۷–۱۹۶۱۲۲هواپیمای پروانه‌دارداگلاس DC-6۱۹۵۳–۱۹۶۸۴۹هواپیمای پروانه‌دارداگلاس DC-7۱۹۵۵–۱۹۶۶۳۷هواپیمای پروانه‌دارداگلاس DC-۸–۳۲۱۹۶۰–۱۹۷۰۱۹هواپیمای جتداگلاس DC-۸–۶۲۱۹۷۰–۱۹۷۱۱هواپیمای جتDC-8-62 just operated one yearمک‌دانل داگلاس دی‌سی-۱۰۱۹۸۰–۱۹۸۴۱۱هواپیمای جتacquired from National in 1980مک‌دانل داگلاس دی‌سی-۱۰۱۹۸۰–۱۹۸۵۵هواپیمای جتacquired from National in 1980Fairchild FC-2۱۹۲۸–۱۹۳۳۵هواپیمای پروانه‌دارFirst aircraft of Pan Am's subsidiary PanagraFairchild 71۱۹۳۰–۱۹۴۰۳هواپیمای پروانه‌دارFairchild 91۱۹۳۶–۱۹۳۷۲هواپیمای پروانه‌دار4 more ordered, but all cancelledFokker F-10A۱۹۲۹–۱۹۳۵۱۲هواپیمای پروانه‌دارFokker F.VIIa/3m۱۹۲۷–۱۹۳۰۳هواپیمای پروانه‌دارFirst Pan Am owned airplane to carry air mailFord Trimotor۱۹۲۹–۱۹۴۰۱۱هواپیمای پروانه‌دارلاکهید مدل ۹ اوریون۱۹۳۵–۱۹۳۶۲هواپیمای پروانه‌دارلاکهید مدل ۱۰ الکترا۱۹۳۴–۱۹۳۸۴هواپیمای پروانه‌دارLockheed L-049 Constellation۱۹۴۶–۱۹۵۷۲۹هواپیمای پروانه‌دارLockheed L-749 Constellation۱۹۴۷–۱۹۵۰۴هواپیمای پروانه‌دارسوپر کانستلیشن لاکهید ال-۱۰۴۹۱۹۵۵۱هواپیمای پروانه‌دارLockheed L-۱۰۱۱–۵۰۰ TriStar۱۹۸۰–۱۹۸۶۱۲هواپیمای جتمارتین ام-۱۳۰۱۹۳۵–۱۹۴۵۳کشتی هواییCarried first Transpacific Air Mailسیکورسکی اس-۳۶۱۹۲۷–۱۹۲۸۵کشتی هواییسیکورسکی اس-۳۸۱۹۲۸–۱۹۴۳۲۴کشتی هواییسیکورسکی اس-۴۰۱۹۳۱–۱۹۴۴۳کشتی هواییFirst aircraft to carry the Clipper nameسیکورسکی اس-۴۲۱۹۳۴–۱۹۴۶۱۰کشتی هواییSikorsky S-43 Baby Clipper۱۹۳۶–۱۹۴۵۱۰کشتی هوایی

Poria. Keshtkar

 منابع 



 پیوند به بیرون 

 Pan Am Historical Foundation
 University of Miami, Otto G. Richter Library Special Collections Pan American World Airways, Inc. Records
 everythingPanAm
 Pan Am Documentary On the Wings of Giants
 The Flying Clippers TransOceanic Travel and the Pan American Clippers
 "Wings Over The Pacific" Popular Mechanics, June 1935 early article on Pan Am's plans for trans-Pacific air route
 Hacoma.de An overview of some collectibles and memorabilia
 Airchive Historical Pan Am timetables and route maps
 Airline Timetable Images Pan Am timetables from 1928 until 1963, showing where they flew, how often, how long it took and how much it cost
 Pan Am Brands Website of the company that currently owns the Pan Am trademark (unrelated to Pan Am 1927–1991)
 Pan Am Forum discussion forum
 PanAmAir.org
 Pan Am International Flight Academy The only surviving division of Pan American World Airways

رده:اعضای سابق یاتا
رده:انحلال‌های ۱۹۹۱ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
رده:بناهای شاخص در کی وست (فلوریدا)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۲۷ (میلادی) در ایالات متحده آمریکا
پان آمریکن
رده:تاریخ کی وست (فلوریدا)
رده:خطوط هوایی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۷ (میلادی)
رده:شرکت‌های آمریکایی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۲۷ (میلادی)
رده:شرکت‌های آمریکایی منحل‌شده در ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:شرکت‌های هواپیمایی منحل‌شده در ۱۹۹۱ (میلادی)