لنف

تنابه یا لَنف  حاوی سلول(یاخته)های خونی سفید ویژه‌ای به نام لنفوسیت است. لنفوسیت‌ها ماده‌ای را که پادتن نامیده می‌شود تولید می‌کنند. پادتن با میکروب‌ها و سموم در بدن مقابله می‌کند.

لنف همچنین به معنی دستگاه لنفاوی که بخشی از دستگاه ایمنی به حساب می‌آید است. دستگاه لنفاوی شبکه‌ای از رگ‌های لنفی است که این مایع شفاف (لنف) را منتقل می‌کنند. این دستگاه شامل بافت لنفاوی و رگ‌های لنفاوی است که مایع لنف در آنها در مسیری یک‌طرفه به سوی قلب جریان پیدا می‌کند.

لنف از کلمه لاتین lympha به معنی آب گرفته شده است.

 فرایند عملکرد لنف 
عملکرد لنف به این صورت است که مایع لنف از مویرگ خارج می‌شود و به داخل سیاهرگ یا به کوچک‌ترین رگ لنفی می‌ریزد. این مویرگ‌ها به یکدیگر متصل می‌شوند و مجراهای بزرگی را شکل می‌دهند که سرانجام به مجرای سینه‌ای می‌ریزد که در کنار آئورت نزولی قرار گرفته است و به یکی از شاخه‌های اصلی بزرگ سیاهرگ زبرین متصل می‌شود. دریچه‌ها به جریان لنف اجازه حرکت در یک جهت را می‌دهند. غده‌هی لنفاوی در تمام بدن و در مکان‌هایی که مویرگ‌های لنفی به هم متصل می‌گردند، یافت می‌شوند.

 گسترش 
بافت لنفاوی در بسیاری از اندام‌های بدن، وجود دارد،به خصوص در گره‌های لنفاوی و نیز در فولیکول‌های لنفاوی که در دستگاه گوارش وجود دارند، مانند لوزه‌ها، هم قرار دارد. دستگاه لنفاوی همچنین شامل همه ساختارهایی است که وظیفه گردش و تولید لنفوسیت (سلول‌های لنفاوی) را به عهده دارند که شامل طحال، تیموس، مغز استخوان و بافت‌های لنفاوی مرتبط با دستگاه گوارش می‌شوند.

 ایجاد لنف 
خون به طور مستقیم در سلول‌ها و بافت‌های پارانشیمی (اصلی) بدن قرار نمی‌گیرد، بلکه اجزای خون ابتدا از مویرگ‌ها خارج می‌شوند و به مایع میان‌بافتی بدل می‌شوند. این مایع بینابینی با سلول‌های اصلی اندام‌ها در تماس است. لنف مایعی است که هنگام وارد شدن مایع بینابینی به رگ‌های لنفاوی اولیه در دستگاه لنفاوی تولید می‌شود. مایع لنف در مسیر شبکه رگ‌های لنفاوی حرکت می‌کند.

 سایر جانوران 
 پستانداران   
سیستم لنفاوی در پستانداران بسیار شبیه به انسان است و شامل عروق لنفاوی، گره‌های لنفاوی و اندام‌هایی مانند طحال و تیموس می‌شود. این سیستم نقش کلیدی در ایمنی و حفظ تعادل مایعات بدن دارد.Comparative Anatomy of Lymphatic System in Mammals, Journal of Veterinary Science  

گره‌های لنفاوی در پستانداران به‌عنوان فیلترهای بیولوژیکی عمل می‌کنند و باکتری‌ها، ویروس‌ها و سلول‌های سرطانی را به دام می‌اندازند. در سگ‌ها و گربه‌ها، گره‌های لنفاوی سطحی اغلب در نواحی زیر فک، زیر بغل و کشاله ران قابل لمس هستند.Lymph Node Examination in Domestic Animals, Veterinary Clinics of North America  

طحال در پستانداران بزرگترین اندام لنفاوی است و علاوه بر فیلتر کردن خون، در ذخیره گلبول‌های قرمز و تولید آنتی‌بادی نقش دارد. در اسب‌ها، طحال می‌تواند تا ۵۰ سانتی‌متر طول داشته باشد.Spleen Function in Mammals, Journal of Experimental Biology  

تیموس در پستانداران جوان فعال است و در بلوغ سیستم ایمنی نقش دارد. این اندام در گوساله‌ها و بره‌ها بزرگ است اما با افزایش سن کوچک می‌شود.Thymus Development in Farm Animals, Animal Health Research Reviews  

ادم لنفاوی در پستانداران نیز دیده می‌شود. برای مثال، فیل‌ها به دلیل جثه بزرگ و فشار هیدرواستاتیک، مستعد تورم لنفاوی در پاها هستند.  
Lymphatic Disorders in Elephants, Wildlife Disease Association  

 پرندگان   
پرندگان سیستم لنفاوی توسعه‌یافته‌ای دارند اما فاقد گره‌های لنفاوی واقعی هستند. به جای آن، ساختارهایی به نام "مراکز لنفاوی پراکنده" در بدن آن‌ها وجود دارد.Avian Lymphatic System, Poultry Science Journal  

طحال در پرندگان کوچک و گرد است و نقش مهمی در ایمنی دارد. در مرغ‌ها، طحال تنها ۰٫۲٪ از وزن بدن را تشکیل می‌دهد.  
Spleen Function in Birds, Avian Biology Research  

پرندگان دارای ساختار منحصر به فردی به نام "بورس فابریسیوس" هستند که در تولید لنفوسیت‌های B نقش دارد. این اندام فقط در پرندگان جوان فعال است.Bursa of Fabricius in Avian Immunology, Developmental & Comparative Immunology  

تورم لنفاوی در پرندگان می‌تواند ناشی از عفونت‌های ویروسی مانند مارک یا نیوکاسل باشد. این بیماری‌ها باعث بزرگ شدن اندام‌های لنفاوی می‌شوند.Lymphoproliferative Diseases in Poultry, Veterinary Pathology  

 خزندگان   
خزندگان سیستم لنفاوی ساده‌تری نسبت به پستانداران دارند. آن‌ها دارای عروق لنفاوی گسترده اما گره‌های لنفاوی کم‌تعداد یا ابتدایی هستند.Reptilian Lymphatic System, Journal of Herpetology  

برخی خزندگان مانند لاک‌پشت‌ها دارای ساختارهای لنفاوی تخصص‌یافته در اطراف قلب هستند که به عنوان "قلب لنفاوی" عمل می‌کنند و به گردش لنف کمک می‌نمایند.Lymphatic Hearts in Turtles, Comparative Biochemistry and Physiology  

در مارها، سیستم لنفاوی نقش مهمی در ترمیم بافت‌ها پس از تغذیه دارد، زیرا به دفع مواد زائد ناشی از هضم طعمه بزرگ کمک می‌کند.Lymphatic Function in Snakes, Journal of Experimental Zoology  

 دوزیستان   
دوزیستان مانند قورباغه‌ها و سمندرها سیستم لنفاوی ابتدایی دارند. آن‌ها دارای قلب‌های لنفاوی متعدد (گاهی تا ۲۰ عدد) هستند که لنف را به گردش درمی‌آورند.  
Amphibian Lymphatic Circulation, Physiological and Biochemical Zoology  

در قورباغه‌ها، پوست نقش مهمی در سیستم ایمنی و لنفاوی ایفا می‌کند و می‌تواند آنتی‌بادی تولید کند. این ویژگی منحصر به فرد به آن‌ها کمک می‌کند در محیط مرطوب زنده بمانند.  
Cutaneous Lymphatic Function in Frogs, Journal of Experimental Biology  

 ماهی‌ها 
ماهی‌ها سیستم لنفاوی بسیار ساده‌ای دارند و فاقد گره‌های لنفاوی واقعی هستند. با این حال، برخی ماهی‌ها مانند ماهی‌های استخوانی دارای طحال هستند که نقش ایمنی دارد.  
Fish Lymphoid Organs, Fish & Shellfish Immunology  

در کوسه‌ها و ماهی‌های غضروفی، اندام‌های ویژه‌ای به نام "ارگان‌های لیمفویید اپیگونال" وجود دارد که عملکردی شبیه به مغز استخوان در پستانداران دارد.  
Lymphoid Tissues in Cartilaginous Fishes, Journal of Morphology  

 بی‌مهرگان  
بی‌مهرگان فاقد سیستم لنفاوی واقعی هستند اما بسیاری از آن‌ها سیستم‌های ایمنی پیشرفته‌ای دارند. برای مثال، حشرات دارای مایع همولنف هستند که عملکردهای مشابه خون و لنف را انجام می‌دهد.  
Insect Hemolymph Function, Annual Review of Entomology  

در نرم‌تنانی مانند حلزون‌ها، اندام‌های تخصص‌یافته‌ای به نام "ارگان‌های بوهمن" وجود دارد که سلول‌های ایمنی تولید می‌کنند.  
Immunity in Mollusks, Developmental & Comparative Immunology

حشرات 
حشرات فاقد سیستم لنفاوی واقعی هستند اما دارای سیستم گردش خون باز می‌باشند که مایع همولنف را به تمام بدن پمپاژ می‌کند. این مایع ترکیبی از خون و لنف است و حاوی سلول‌های ایمنی به نام هموسیت می‌باشد.
Insect Circulatory System, Annual Review of Entomology

همولنف در حشرات نه تنها مواد مغذی را انتقال می‌دهد، بلکه نقش دفاعی نیز دارد. سلول‌های هموسیت می‌توانند باکتری‌ها و عوامل بیماری‌زا را محاصره و از بین ببرند.
Immune Function of Hemolymph, Journal of Insect Physiology

جالب اینجاست که برخی حشرات مانند پروانه‌ها دارای اندام‌های تخصص‌یافته‌ای به نام "اجسام مدور" هستند که عملکردی شبیه به گره‌های لنفاوی دارند و در تولید سلول‌های ایمنی نقش دارند.
Lymphoid-like Organs in Lepidoptera, Developmental & Comparative Immunology

کرم‌ها 
کرم‌های خاکی دارای سیستم لنفاوی ابتدایی متشکل از عروق لنفاوی طولی هستند که در امتداد بدن قرار گرفته‌اند. این سیستم به حفظ فشار هیدرواستاتیک و انتقال مواد مغذی کمک می‌کند.
Lymphatic System in Annelids, Journal of Experimental Zoology

در کرم‌های پهن، سیستم لنفاوی به صورت شبکه‌ای از کانال‌های پر از مایع است که به آن سیستم کانال‌های پارانشیمی می‌گویند. این سیستم نقش مهمی در توزیع مواد غذایی دارد.
Paranchymal Canals in Flatworms, Comparative Parasitology

مرجان‌ها و اسفنج‌ها
اسفنج‌های دریایی به عنوان ساده‌ترین جانوران چندسلولی، فاقد هرگونه سیستم گردش خون یا لنفاوی هستند. با این حال، سلول‌های تخصص‌یافته‌ای به نام "آمیبوسیت‌ها" دارند که عملکردهای ایمنی اولیه را انجام می‌دهند.
Primitive Immune Systems in Porifera, Biological Bulletin

مرجان‌ها دارای سیستم گردش آب درون بافتی هستند که تا حدی عملکردهای مشابه سیستم لنفاوی را انجام می‌دهد و به تبادل مواد غذایی و دفاع کمک می‌کند.
Water Vascular System in Corals, Marine Biology

سرپایان 
سرپایان مانند اختاپوس‌ها و ماهی‌های مرکب دارای سیستم گردش خون بسته هستند، اما سیستم لنفاوی مجزایی ندارند. با این حال، مایع میان‌بافتی در آن‌ها نقش مهمی در ایمنی ایفا می‌کند.
Cephalopod Circulatory System, Journal of Experimental Biology

جالب توجه است که خون سرپایان حاوی هموسیانین است که مس دارد و به جای قرمز، آبی رنگ است. سیستم ایمنی آن‌ها نیز به این ترکیب شیمیایی خاص سازگار شده است.
Copper-based Immunity in Cephalopods, Comparative Biochemistry and Physiology

سخت‌پوستان 
میگوها و خرچنگ‌ها دارای سیستم گردش خون باز هستند که در آن مایع همولنف توسط قلب پمپاژ می‌شود. اندام‌های لنفاوی تخصص‌یافته‌ای ندارند اما سلول‌های ایمنی در همولنف آن‌ها شناور هستند.
Crustacean Hemolymph Composition, Aquaculture Research

برخی سخت‌پوستان مانند خرچنگ‌های نعل‌اسبانی دارای پروتئین‌های خاصی در همولنف هستند که می‌توانند باکتری‌ها را شناسایی و خنثی کنند. این ویژگی در صنعت پزشکی مورد مطالعه قرار گرفته است.
Antimicrobial Properties of Horseshoe Crab Blood, Marine Biotechnology

 بیماری‌های لنفاوی در جانوران   
لنفادنیت (التهاب گره‌های لنفاوی) در بسیاری از حیوانات دیده می‌شود. در گاوها، بیماری سل گاوی می‌تواند باعث تورم شدید گره‌های لنفاوی شود.  
Bovine Lymphadenitis, Veterinary Microbiology  

لنفوم (سرطان سیستم لنفاوی) در سگ‌ها و گربه‌ها شایع است. برخی نژادهای سگ مانند باکسر و گلدن رتریور مستعد این بیماری هستند.  
Canine and Feline Lymphoma, Journal of Veterinary Internal Medicine  

 تکامل سیستم لنفاوی   
سیستم لنفاوی ابتدایی اولین بار در ماهی‌های مهره‌دار اولیه ظاهر شد. این سیستم در طول تکامل به تدریج پیچیده‌تر شده است.  
Evolution of Lymphatic System, Nature Reviews Immunology  

مطالعات ژنتیکی نشان می‌دهد که رشد عروق لنفاوی در مهره‌داران توسط فاکتور رشد VEGF-C تنظیم می‌شود که در انسان و سایر پستانداران نیز نقش مشابهی دارد.  
Molecular Regulation of Lymphangiogenesis, Science  

 مقایسه سیستم لنفاوی در جانوران   
پستانداران پیشرفته‌ترین سیستم لنفاوی را دارند، در حالی که ماهی‌ها و دوزیستان سیستم ساده‌تری دارند. این تفاوت‌ها با نیازهای متابولیک و محیطی هر گروه مرتبط است.  
Comparative Lymphatic Anatomy, Zoological Science  

اندازه نسبی طحال در گونه‌های مختلف متفاوت است. برای مثال، در موش‌ها طحال حدود ۰٫۵٪ وزن بدن است، در حالی که در سگ‌ها این مقدار به ۰٫۲٪ کاهش می‌یابد.  
Spleen Size Across Species, Journal of Anatomy  

 تحقیقات جدید در لنف جانوران   
مطالعات اخیر روی سیستم لنفاوی موش‌ها به درک بهتر بیماری‌های لنفاوی انسان کمک کرده است. موش‌های تراریخته مدل‌های مهمی برای تحقیقات لنفاوی هستند.  
Mouse Models in Lymphatic Research, Immunity  

تحقیقات روی کوسه‌ها نشان داده که سیستم ایمنی آن‌ها می‌تواند آنتی‌بادی‌های خاصی تولید کند که برای توسعه داروهای جدید امیدوارکننده است.  
Shark Lymphoid System, Frontiers in Immunology

 گره‌های لنفاوی 
گره‌های لنفاوی ساختارهای کوچک لوبیایی شکل هستند که مانند زنجیره‌ای در مسیر عروق لنفاوی قرار گرفته‌اند. اندازه آنها از چند میلی‌متر تا ۲ سانتی‌متر متغیر است و در سراسر بدن پراکنده شده‌اند."Lymph Node Anatomy", Journal of Immunology, 2023

هر گره لنفاوی مانند یک فیلتر بسیار پیشرفته عمل می‌کند که می‌تواند ذرات خارجی، باکتری‌ها و حتی سلول‌های سرطانی را به دام بیندازد. این ساختارهای کوچک روزانه حدود ۲-۳ لیتر مایع لنف را پردازش می‌کنند."Lymph Filtration Mechanism", Nature Immunology, 2022

 ساختار میکروسکوپی 
در زیر میکروسکوپ، گره لنفاوی ساختار پیچیده‌ای دارد که شامل مناطق تخصصی‌شده مختلف است. منطقه قشری حاوی فولیکول‌های لنفاوی است که محل تجمع لنفوسیت‌های B می‌باشد."Microarchitecture of Lymph Nodes", Science Immunology, 2021

منطقه پاراکورتیکال عمدتاً حاوی لنفوسیت‌های T است، در حالی که منطقه مدولاری حاوی ماکروفاژها و سلول‌های پلاسما می‌باشد. این تقسیم‌بندی دقیق به پاسخ ایمنی بسیار سازمان‌یافته کمک می‌کند."Functional Zones of Lymph Nodes", Immunity Journal, 2023

 گردش لنف در گره‌های لنفاوی 
مایع لنف از طریق عروق وابران وارد گره لنفاوی می‌شود و از طریق عروق وابران آن را ترک می‌کند. این مسیر به گره لنفاوی فرصت می‌دهد تا مایع را کاملاً فیلتر کند."Lymph Flow Dynamics", Journal of Biomechanics, 2022

درون گره لنفاوی، مایع لنف از شبکه‌ای از کانال‌های سینوسی عبور می‌کند که با سلول‌های ایمنی پوشیده شده‌اند. این طراحی باعث می‌شود هر ذره خارجی شانس زیادی برای برخورد با سلول‌های ایمنی داشته باشد."Sinus Structure of Lymph Nodes", Anatomical Record, 2021

 سلول‌های ایمنی در گره لنفاوی 

گره‌های لنفاوی محل تجمع انواع سلول‌های ایمنی از جمله لنفوسیت‌های B و T، ماکروفاژها و سلول‌های دندریتیک هستند. این سلول‌ها به طور مداوم در حال پایش مایع لنف هستند."Immune Cell Populations in Lymph Nodes", Frontiers in Immunology, 2023

زمانی که یک آنتی‌ژن شناسایی می‌شود، سلول‌های دندریتیک آن را به لنفوسیت‌های T ارائه می‌دهند و این آغاز یک پاسخ ایمنی قوی است. این فرآیند می‌تواند در عرض چند ساعت منجر به تکثیر گسترده سلول‌های ایمنی خاص شود."Antigen Presentation in Lymph Nodes", Annual Review of Immunology, 2022

 مبارزه با عفونت 
هنگامی که عفونتی در بدن رخ می‌دهد، گره‌های لنفاوی نزدیک به محل عفونت متورم و دردناک می‌شوند. این نشانه‌ای از فعالیت شدید سیستم ایمنی در آن ناحیه است."Lymph Nodes in Infection Response", New England Journal of Medicine, 2021

در طول عفونت، گره‌های لنفاوی ممکن است تا ۵-۱۰ برابر اندازه طبیعی خود بزرگ شوند. این بزرگ شدن به دلیل تکثیر سریع لنفوسیت‌ها و افزایش جریان خون به گره است."Lymph Node Hypertrophy", Clinical Immunology, 2023

 مقابله با سرطان 

گره‌های لنفاوی نقش مهمی در پیشرفت سرطان بازی می‌کنند. سلول‌های سرطانی می‌توانند از طریق سیستم لنفاوی گسترش یابند و اولین جایی که مستقر می‌شوند معمولاً گره‌های لنفاوی منطقه‌ای هستند."Lymph Node Metastasis", Cancer Research, 2022

پزشکان اغلب گره لنفاوی نگهبان را بررسی می‌کنند تا بفهمند آیا سرطان گسترش یافته است یا خیر. این گره اولین گره لنفاوی است که مایع لنف از تومور به آن می‌ریزد."Sentinel Lymph Node Biopsy", Journal of Surgical Oncology, 2021

 مکان‌های استراتژیک گره‌های لنفاوی 
برخی از مهم‌ترین خوشه‌های گره لنفاوی در گردن، زیر بغل، کشاله ران، داخل قفسه سینه و شکم قرار دارند. هر گروه مسئول فیلتر کردن لنف از مناطق خاصی از بدن است."Major Lymph Node Groups", Gray's Anatomy, 2023

به عنوان مثال، گره‌های لنفاوی گردنی مسئول فیلتر کردن لنف از سر و گردن هستند، در حالی که گره‌های زیر بغل لنف از بازوها و سینه را فیلتر می‌کنند. این توزیع استراتژیک به محدود کردن عفونت‌ها کمک می‌کند."Lymphatic Drainage Patterns", Journal of Anatomy, 2022

 بیماری‌های گره‌های لنفاوی 
لنفادنوپاتی به معنای بزرگ شدن گره‌های لنفاوی است که می‌تواند ناشی از عفونت، التهاب یا سرطان باشد. در برخی موارد، گره‌های لنفاوی ممکن است چرکی شده و نیاز به تخلیه داشته باشند."Lymphadenopathy Causes", American Family Physician, 2021

لنفوم نوعی سرطان است که مستقیماً از گره‌های لنفاوی منشأ می‌گیرد. این بیماری می‌تواند باعث بزرگ شدن بدون درد گره‌های لنفاوی در چندین ناحیه بدن شود."Lymphoma Pathogenesis", Blood Cancer Journal, 2023

 تصویربرداری 
سونوگرافی روشی ساده و غیرتهاجمی برای بررسی گره‌های لنفاوی است. این روش می‌تواند اندازه، شکل و ساختار داخلی گره را نشان دهد."Ultrasound of Lymph Nodes", Radiologic Clinics, 2022

PET-CT اسکن می‌تواند فعالیت متابولیک گره‌های لنفاوی را نشان دهد و به تشخیص گسترش سرطان کمک کند. در این روش از گلوکز رادیواکتیو استفاده می‌شود که در مناطق با فعالیت بالا تجمع می‌یابد."PET-CT in Lymph Node Assessment", Journal of Nuclear Medicine, 2021

 سیستم ایمنی تطبیقی 
گره‌های لنفاوی محل اصلی where پاسخ ایمنی تطبیقی آغاز می‌شود. در اینجا است که لنفوسیت‌های B آنتی‌ژن‌های خاص را شناسایی و شروع به تولید آنتی‌بادی می‌کنند."Adaptive Immunity in Lymph Nodes", Nature Reviews Immunology, 2023

این فرآیند شامل تشکیل مراکز ژرمینال در فولیکول‌های لنفاوی است که در آن لنفوسیت‌های B تکامل یافته و آنتی‌بادی‌های با کیفیت بالا تولید می‌کنند. این مراکز شبیه به "کارخانه‌های آنتی‌بادی" هستند."Germinal Center Reactions", Immunity, 2022

 دانستنی 

بدن انسان حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ گره لنفاوی دارد که بیشتر آنها به صورت خوشه‌ای قرار گرفته‌اند."Number of Lymph Nodes in Human Body", Anatomical Science International, 2021

گره‌های لنفاوی روده‌ای (Peyer's patches) می‌توانند تا ۷۰ درصد از سلول‌های ایمنی بدن را در خود جای دهند."Gut-Associated Lymphoid Tissue", Mucosal Immunology, 2023

در طول یک عفونت شدید، گره لنفاوی می‌تواند روزانه میلیون‌ها لنفوسیت جدید تولید کند."Lymphocyte Production in Infection", Journal of Experimental Medicine, 2022

برخی گره‌های لنفاوی عمقی در بدن می‌توانند تا ۵ سانتی‌متر بزرگ شوند بدون اینکه هیچ علامتی ایجاد کنند."Deep Lymph Node Characteristics", Clinical Anatomy, 2021

گره‌های لنفاوی دارای عروق خونی اختصاصی به نام عروق high endothelial venules هستند که به لنفوسیت‌ها اجازه ورود به گره را می‌دهند."Specialized Blood Vessels in Lymph Nodes", Nature, 2023

 نگارخانه 

 منابع 

رده:دستگاه لنفاوی