سیناریزین

سیناریزین  یک آنتی هیستامین و مسدود کننده، کانال کلسیمی از گروه دی فنیل متیل پیپرازین است.

این ترکیب شامل گروهی کربن، نیتروژن و هیدروژن است که با پیوند اشتراکی (کووالانسی) به یکدیگر پیوند دارند.

سیناریزین برای اولین بار به عنوان R1575 توسط جانسن فارماسیوتیکا در سال ۱۹۵۵ نام‌گذاری شده است. نام غیر اختصاصی آن از جانشین سینامیل بر روی یکی از اتم‌های نیتروژن گرفته شده است که با پایان عمومی "-rizine" برای "آنتی هیستامین‌ها مغزی (یا مجاری محیطی) ترکیب شده است. این دارو در ایالات متحده یا کانادا در دسترس نیست. همچنین به عنوان یکی از پرمصرف‌ترین داروها برای دریازدگی در نیروی دریایی سلطنتی بریتانیا ذکر شده است. سیناریزین یک داروی آنتی‌هیستامینی خواب‌آور یا آرامش‌بخش است که با نام تجاری Sturgeon عرضه می‌شود.

این داروی آنتی‌هیستامینی در دسته مسدودکننده‌های کانال کلسیم از گروه دی فنیل متیل پیپرازین قرار می‌گیرد و می‌تواند حالت تهوع، استفراغ و سرگیجه را تسکین دهد. در موارد مختلفی از این دارو برای از بین بردن حس سرگیجه، تهوع و استفراغ استفاده می‌شود.DrugBank: Cinnarizine. Accessed October 23, 2025.

در برخی مقالات به اثر افزایش نفوذپذیری سد خونی مغزی توسط سیناریزین اشاره شده است، هرچند وجود عوارض پارکینسونیسم دارویی مصرف ان را در افراد مصرف کننده داروهای انتی دوپامینی (مانند داروهای سایکوز و حالت تهوء) دچار چالش میکند ولی مصرف ان با داروها و مکمل های افزایش کارایی مغزی مانند جینکوبیلوبا در مشکلات حافظه و وستیبولار مانند مینییر کاملا مرسوم است.

برخی مقالات مصرف fixed dose سیناریزین و دیمن هیدرینات را نسبت به بتاهیستین ( بتاسرک) در درمان مشکلات وستیبولار عدم تعادل ماثرتر میدانند 

https://www.elsevier.es/es-revista-acta-otorrinolaringologica-espanola-402-articulo-bifenestral-surgical-chemical-labyrinthectomy-new-S2173573522000916

باید توجه داشت که ارامشی این دارو به نسبت سایر انتی هیستامین ها کاملا تحمل پذیر است ولی شرایطی مانند لرزش ، جیترینس و بی قراری ذهنی برای ان محتمل تر است.

 موارد مصرف 
سیناریزین برای کنترل علائم وستیبولار با منشأ محیطی و مرکزی، اختلالات لابیرنت گوش شامل: سرگیجه، وزوز گوش، نیستاگموس، حساسیت (فصلی و غیر فصلی)، تهوع و استفراغ، پیشگیری از بیماری مسافرت و به عنوان درمان کمکی در کنترل علائم بیماری‌های شریان محیطی مانند سندرم‌رینود تجویز می‌شود و در بیماری منییر استفاده می‌شود. همچنین تجویز آن جهت تهوع و استفراغ سفری بسیار متداول است.

 مکانیسم اثر 
سیناریزین با مهار گیرنده هیستامین H1 عمل می‌کند.DrugBank: Cinnarizine. Accessed October 23, 2025. همچنین با مهار کانال‌های کلسیمی نوع L و T باعث کاهش انقباض سلول‌های ماهیچه صاف می‌شود. این دارو فعالیت سیستم وستیبولار را نیز مهار می‌کند.Vestibular Disorders and the Use of Cinnarizine, PubMed.

 عوارض جانبی 
عوارض جانبی مصرف سیناریزین می‌تواند از خفیف تا نسبتاً شدید متغیر باشد. از جملهٔ این عوارض می‌توان به پارکینسونیسم ناشی از دارو، خواب‌آلودگی، تعریق، خشکی دهان، سردرد، مشکلات پوستی، بی‌حالی، تحریکات گوارشی، واکنش‌های حساسیتی، همچنین مشکلات حرکتی، سفتی عضلات و لرزش اشاره کرد. از آن‌جا که سیناریزین ممکن است باعث خواب‌آلودگی و تاری دید شود، لازم است مصرف‌کنندگان پیش از رانندگی، کار با ماشین‌آلات یا انجام فعالیت‌هایی که نیازمند هوشیاری کامل و دید مناسب هستند، مطمئن شوند واکنش‌هایشان طبیعی است و خطری ایجاد نمی‌کند.

افراد در معرض خطر بیشتر شامل بیماران سالمند، به‌ویژه زنان، و کسانی هستند که مدت طولانی‌تری این دارو را مصرف کرده‌اند. همچنین شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد بیماران با سابقهٔ خانوادگی پارکینسون یا استعداد ژنتیکی نسبت به این بیماری، احتمال بیشتری برای ابتلا به شکل دارویی آن در اثر مصرف سیناریزین دارند.

 بارداری و شیردهی 
داروی سیناریزین، به دلیل خاصیت مسدودکنندگی کانال کلسیم از بازار دارویی ایالات متحده و کانادا جمع‌آوری شده است. اما هنوز به‌طور گسترده در مکزیک و اروپا تجویز می‌شود. هیچ اثر تراتوژنی با استفاده از سیناریزین در مطالعات پیش بالینی گزارش نشده است و همچنین ایمنی سیناریزین نیز در زنان باردار یا شیرده در مطالعات بالینی ثابت نشده است بنابراین سیناریزین باید در دوران بارداری فقط زیر نظر پزشک و در صورتی استفاده شود که فواید درمانی، خطرات احتمالی برای جنین را توجیه کند. در استرالیا سیناریزین برای زنان باردار مجاز است. در ویراست پیشین کتاب داروهای بارداری بریگز (ویرایش نهم سال ۲۰۱۱) به این نکته اشاره شده بود که باتوجه به اینکه سیناریزین در خانواده داروی مکلیزین قرار دارد، با بارداری سازگار است که پس از جمع‌آوری سیناریزین از بازار دارویی آمریکا این مطلب از کتاب حذف گردید. برخی پژوهشگران معتقدند دوزهای بالای داروی سیناریزین در بارداری به دلیل اثرات تراتوژنیک روی جنین منع مصرف دارد. سیناریزین در انگلستان به صورت بدون نسخه قابل مصرف است ولی خدمات ملی بهداشت انگلیس مصرف آن را برای زنان باردار توصیه نمی‌کند.

از آنجایی که هیچ اطلاعاتی در مورد ترشح سیناریزین در شیر مادر وجود ندارد، زنان شیردهی که سیناریزین استفاده می‌کنند بهتر است از شیردهی به کودک شان خودداری کنند.

 جستارهای وابسته 
 آنتی هیستامین
 سرگیجه

 منابع 

 فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷

رده:آنتاگونیست‌های گیرنده اچ۱
رده:آنتی‌هیستامین‌ها
رده:اختراع‌های بلژیکی
رده:پیپرازین‌ها
رده:سیکلیزین‌ها