سندرم ساوان

افراد مبتلا به این وضعیت معمولاً دچار یک اختلال عصب‌رشدی مانند اوتیسم هستند یا سابقهٔ آسیب مغزی دارند. حدود نیمی از موارد با اوتیسم مرتبط‌اند و این افراد ممکن است «ساوانت‌های اوتیستیک» نامیده شوند. نیم دیگر معمولاً نوعی آسیب یا بیماری در دستگاه عصبی مرکزی دارند. گرچه این وضعیت معمولاً در کودکی آشکار می‌شود، برخی موارد در مراحل بعدی زندگی بروز می‌کنند. سندرم ساوانت در «راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی، ویرایش پنجم دی‌اس‌ام-۵» به‌عنوان یک اختلال روانی به رسمیت شناخته نشده است، زیرا به فرایندهای ترمیم یا سازمان‌دهی مجدد بخش‌هایی از مغز مربوط می‌شود.

این نوع بیماری یک نوع اختلال عصبی است. این شرایط بسیار نادر است. یک برآورد نشان می‌دهد که تقریباً در هر یک میلیون نفر، یک نفر به آن دچار می‌شود. (یعنی به‌طور تقریبی۸۰ نفر در ایران به این سندرم مبتلا هستند). موارد مبتلایان مؤنث نیز بسیار نادرتر از مبتلایان مذکر است. اولین مورد از این شرایط در سال ۱۷۸۳ گزارش شده‌است. از هر ۱۰ تا ۲۰۰ نفر اوتیسمی، یک نفر دچار سطوح مختلف از اوتیسم ساوانت است. سریال ترکی دکتر معجزه گر به این اختلال عصبی به صورت جدی پرداخته‌است. برآورد می‌شود که در حال حاضر کمتر از صد فرد مبتلا به ساوانت با مهارت‌های فوق‌طبیعی وجود داشته باشد.

 علائم و عوارض 
مهارت‌های ساوان معمولاً در یک یا چندین حوزه از پنج حوزهٔ اصلی بروز می‌کند: هنر، حافظه، ریاضی، توانایی موسیقی و دستکاری تصویری. با وجود اینکه این بیماری تشخیص پزشکی ندارد، ولی محقق دارولد ترفرت این سندرم را ارثی یا ژنتیکی می‌داند.

با توجه به نظریهٔ ترفرت، تقریباً نیمی از مبتلایان به سندرم ساوان، از اوتیسم رنج می‌برند، در حالی که نیمهٔ دیگر به بیماری‌های عقب ماندگی ذهنی، بیماری‌های توسعه، ناهنجاری‌های مغزی یا بیماری‌هایی نظیر شیزوفرنی دچار هستند. او می‌گوید، همهٔ این کسانی که اوتیسم دارند، ساوان نیستند و برعکس این قضیه هم صادق است. دیگر دانشمندان ردپاهای این دو سندرم (اوتیسم و ساوانتیسم) را به هم ربط می‌دهند، یا نظریه‌های قبلی در مورد جزیره‌ای بودن (خاص) بودن ساوان را رد کرده‌اند.

با وجود اینکه این حالت بسیار نادرتر از خود سندرم ساوان است، ولی عده‌ای هستند که بدون داشتن ناهنجاری خاصی دارای توانایی‌های خاص هستند؛ یعنی این توانایی‌ها بر اثر یک آسیب مغزی ایجاد نمی‌شود. این نطریه ضربه‌ای بود به نظریهٔ معلول بودن افراد دارای سندرم ساوان.

 آثار هنری 
فیلم‌ها و مجموعه‌های تلویزیونی زیر به سندرم ساوان پرداخته‌اند:

 فیلم مرد بارانی (۱۹۸۸ - آمریکا)
 سریال دکتر خوب (۲۰۱۳ - کره)
 فیلم ذهن زیبا (۲۰۰۱-  آمریکا)
 سریال پزشک خوب (۲۰۱۷ - آمریکا)
 سریال دکتر معجزه‌گر‌ (۲۰۱۹ - ترکیه)
 سریال بی‌خانمان (۲۰۱۹ - کره)
 سریال موش (۲۰۲۱ - کره)

 پانویس 

 منابع 

رده:سندرم‌ها