دستنبو

دستنبو (نام علمی: Cucumis melo var. dudaim) میوه‌ای است خوشبو. اندازهٔ آن تقریباً به اندازه یک کف دست است. به رنگ نارنجی مایل به قهوه‌ای می‌باشد. در ابتدای رشد سبز می‌نماید و به مرور زمان در اثر تابش خورشید بدین رنگ در می‌آید.

این میوه خوراکی بوده اما بیشتر شهرت آن به خاطر بوی خوشیست که دارد.
در منابع تاریخی خاستگاه دستنبو ایران دانسته شده است

در خراسان رضوی، سیستان (به اسم بنگارکbengarak)، آذربایجان، کردستان و کرمانشاه، ایلام و منطقه سنقر و کلیایی به‌طور سنتی، کشاورزان قدیمی در بینابین هندوانه و سایر محصولاتشان این گیاه را نیز می‌کاشته‌اند. در برخی مناطق افغانستان به آن اندَلَک می‌گویند. در بیشتر مناطق ایران به آن «شَمامه» می‌گویند، این اسم به مناطق کردستان، کرمانشاه و ایلام محدود نشده و در برخی از مناطق آذربایجان نیز به اسم " شاماما " رایج است.
در ایلام از آن با دو نام شمامه و گڕکه یاد می‌شود.
و در لرستان با اندکی تغییر آن را شمومه (shamooma) تلفظ می‌کنند.

واژه شمامه طبق لغتنامه عمید و کمبریج عربی بوده و به معنی خربزه است. در روستاهای مازندران نیز به آن بسابین یا بصابین می‌گویند.

 دستنبو در ادبیات 
از خاقانی:

از ناصرخسرو:

از لاادری:

یا در جای دیگری آمده‌است:

همچنین بیت‌های زیر نیز کاربرد اغراق‌آمیز کلمه «دستنبو» را نشان می‌دهد:

و:

 منابع 

رده:خربزه
رده:کدوییان