محمد بن یوسف هروی

محمد بن یوسف هروی پزشک مشهور ایرانی از شهر هرات بود که در قرن پانزده میلادی می‌زیست. وی هم عصر صفویان بوده‌است.
در سال ۱۵۱۸ میلادی وی کتاب پزشکی خود را به زبان عربی نگاشت. این کتاب یک دانشنامه و واژه نامهٔ پزشکی بود. این کتاب جنبه‌های آناتومی و آسیب‌شناسی بیماری‌ها را پوشش می‌داد. همچنین شامل فهرست داروها و نام پزشکان برجسته بود. فهرست‌های این کتاب بر اساس حروف الفبا طبقه‌بندی شده بودند. نام کتاب وی جواهراللغه و بحر الجواهر بوده‌است.A.Z. Iskandar, "Jawahir al-lughah wa-Bahr al-jawahir: mu‘jaman mukhtalifan lil-tabib Muhammad ibn Yusuf al-Harawi" [in Arabic], al-Mashriq, 1963, vol. 57, pp.  331–334 and 7 platesManfred Ullmann, Die Medizin im Islam, Handbuch der Orientalistik, Abteilung I, Ergänzungsband vi, Abschnitt 1 (Leiden: E.J. Brill, 1970). p.  237 این کتاب از ۳ بخش تشکیل شده‌است. در بخش نخست نام اعضای بدن به ترتیب حروف الفبا آورده شده است. در بخش دوم فهرست داروها ساده و مرکب به ترتیب الفبا و در انتها در بخش سوم نام بیماری‌ها به ترتیب از بیماری‌های سر تا انگشت پا به طور کامل و مفصل شرح داده شده است. نسخه ای از این کتاب در لندن وجود دارد که نویسندهٔ آن ادعا کرده تصحیح آن را در سال ۱۴۲۹ میلادی انجام داده است.A. Z. Iskandar, A Catalogue of Arabic Manuscripts on Medicine and Science in the Wellcome Historical Medical Library (London: The Wellcome Historical Medical Library, 1967), pp.  68–9

وی نگارندهٔ کتاب دیگری به نام عین الحیات است که موضوع آن دربارهٔ سالخوردگی می‌باشد. وی این کتاب را در سال ۱۵۳۲ و در هرات نوشته‌است. ۴ نسخهٔ خطی قدیمی از این کتاب در دنیا وجود دارد. حکیم سید ظل الرحمن این کتاب را در سال ۲۰۰۷ ترجمه کرد. شهرت این کتاب به این دلیل است که نویسنده در ۵۰۰ سال پیش دربارهٔ جنبه‌های مهم در سالخوردگی مانند تغذیه، محیط زیست و خانه نشینی نوشته‌است. وی همچنین دربارهٔ تأثیرات داروها در پیری هم نوشته‌است.

 منابع 

 مطالعهٔ بیشتر 
رده:اهالی ایران در سده ۱۶ (میلادی)
رده:اهالی ایران صفوی در سده ۱۶ (میلادی)
رده:پزشکان ایرانی سده ۱۵ (میلادی)
رده:پزشکان ایرانی سده ۱۶ (میلادی)
رده:پزشکان سده‌های میانه اسلامی
رده:پزشکان قرون وسطی اهل ایران
رده:داروسازان سده‌های میانه ایران
رده:دانشمندان اهل افغانستان
رده:درگذشتگان ۱۵۴۲ (میلادی)