زبان‌های ترکیه

زبان‌های ترکیه آن‌دسته از زبان‌ها هستند که در خاک ترکیه امروزی بدان‌ها تکلم می‌شده یا می‌شود. مطابق اصل چهل و دوم قانون اساسی ترکیه هیچ زبانی به عنوان زبان مادری اهالی ترکیه به جز ترکی استانبولی نباید در مدارس و مراکز آموزشی تدریس گردد. این مسئله اعتراضات بسیاری را از سوی متکلمان زبان‌های دیگر در پی داشته است.http://en.wikipedia.org/wiki/Languages_of_Turkey

بر اساس معاهده لوزان، زبان‌های اقلیت رسمی، ارمنی، یونانی و عبری هستند.

 پانترکیسم و زبان‌ها در ترکیه 
به دلیل سیاست پانترکیسم و ترک سازی برخی از زبان‌های مادری اقلیت‌های قومی در ترکیه در خطر نابودی قرار گرفته است.https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_endangered_languages_in_Asia#Turkeyhttps://en.wikipedia.org/wiki/List_of_endangered_languages_in_Europe#Turkey

 در بخش آسیایی ترکیه 
+TurkeyLanguageStatusCommentsISO 639-3Abaza languageDefinitely endangeredAlso spoken in: RussiaabqAbkhaz languageVulnerableAlso spoken in: Georgia, RussiaabkAdyghe languageDefinitely endangeredAlso spoken in: Iraq, Israel, Jordan, Macedonia, Russia, SyriaadyChaldean Neo-Aramaic languageDefinitely endangeredAlso spoken in: Armenia, Iran, Iraq, Syriaaii, cldGagauz languageSeverely endangeredAlso spoken in: Greece, Macedoniabgx, gagHértevin languageCritically endangered hrtHomshetsma languageDefinitely endangered hyeJudezmo languageSeverely endangeredAlso spoken in: Albania, Algeria, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Croatia, Greece, Macedonia, Morocco, Romania, SerbialadKabard-Cherkes languageVulnerableAlso spoken in: RussiakbdLaz languageDefinitely endangeredAlso spoken in: GeorgialzzPontic Greek languageDefinitely endangeredAlso spoken in: Armenia, Georgia, Greece, Russia, UkrainepntRomani languageDefinitely endangeredهمچنین در: آلبانی، آلمان، اتریش، بلاروس، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، کرواسی، استونی، فنلاند، فرانسه، یونان، مجارستان، ایتالیا، لتونی، لیتوانی، مقدونیه، هلند، لهستان، رومانی، بریتانیا، روسیه، اسلواکی ، اسلوونی، سوئیس، جمهوری چک، اوکراین، صربستان، مونته نگروrmc, rmf, rml, rmn, rmo, rmw, rmyTuroyo languageSeverely endangeredAlso spoken in: SyriatruWestern Armenian languageDefinitely endangered hyeZazaki languageVulnerable zza

 در بخش اروپایی ترکیه 
LanguageStatusSpeakersNotesISO 639-3 TurkeyAbazaDefinitely endangered49,800Also spoken in: RussiaabqAbkhazVulnerable190,000Also spoken in: Georgia, RussiaabkAdygheDefinitely endangered610,000Also spoken in: Iraq, Israel, Jordan, North Macedonia, Russia, SyriaadyGagauz (South Balkans)Severely endangered460,000(South Balkans) Also spoken in: Greece, North MacedoniabgxHomshetsmaDefinitely endangeredUnknown hyeJudezmoSeverely endangered60,000Also spoken in: Albania, Algeria, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Croatia, Greece, North Macedonia, Morocco, Romania, SerbialadKabard-CherkesVulnerable590,000Also spoken in: RussiakbdLazDefinitely endangered22,000Also spoken in: GeorgialzzPontic GreekDefinitely endangered778,000Also spoken in: Armenia, Georgia, Greece, Russia, UkrainepntRomaniDefinitely endangered3,500,000Also spoken in: Albania, Austria, Belarus, Bosnia and Herzegovina, Bulgaria, Croatia, Czech Republic, Estonia, Finland, France, Germany, Greece, Hungary, Italy, Latvia, Lithuania, North Macedonia, Montenegro, Netherlands, Poland, Romania, Russia, Serbia, Slovakia, Slovenia, Switzerland, Ukraine, United Kingdom rmc, rmf, rml, rmn, rmo, rmw, rmySuretDefinitely endangered650,000–1,000,000Also spoken in: Armenia, Iran, Iraq, Syriaaii, cldWestern ArmenianDefinitely endangered1,600,000 hyeZazakiVulnerable3,000,000–4,000,000 zza

 آمار 
بندانگشتی|350px|مناطق کرد نشین
بندانگشتی|350px|مناطق با اکثریت کردی در ترکیه

+ زبان‌های کشور ترکیه زبان تعداد سخن‌گویان دسته‌بندی توضیحات ترکی استانبولی  ۶۶٬۵۰۰٬۰۰۰ (۲۰۰۶)  (زبان اوغوز)امروزه شمار آن افزایش یافته است کردی کرمانجی ۸٬۱۳۰٬۰۰۰ (۲۰۱۴)  زبان‌های ایرانی,ویکی‌پدیای انگیلیسی دیملی  ۱٬۶۴۰٬۰۰۰ (۱۹۹۸/۱۹۹۹)  زبان‌های ایرانی  از زبانهای زازایی زبان کاباردی  ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ (۲۰۰۵)  زبان قفقازی  ترکی آذربایجانی  ۵۳۰٬۰۰۰  ترکی اوغوزی زبان عربی  ۴۰۰٬۰۰۰ (۱۹۹۲)  زبان سامی زبان گاگاووز  ۳۲۷٬۰۰۰ (۱۹۹۳)  اوغوز زبان بلغاری  ۳۰۰٬۰۰۰ (۲۰۰۱)  زبان اسلاوی زبان آدیغی  ۲۷۸٬۰۰۰ (۲۰۰۰)  زبان قفقازی کرمانجکی زازا  ۱۴۰٬۰۰۰  زبان ایرانی  از زبان‌های زازا زبان ارمنی  ۴۰٬۰۰۰ (۱۹۸۰)  زبان‌های هندو اروپایی  زبان گرجی  ۴۰٬۰۰۰ (۱۹۸۰)  زبان‌های قفقازی زبان لازی  ۳۰٬۰۰۰ (۱۹۸۰)  زبان قفقازی زبان دوماری  ۲۸٬۵۰۰ (۲۰۰۰)  زبان‌های هندو آریایی  زبان رومانی  ۲۵٬۰۰۰  زبان هندو آریایی زبان صربی  ۲۰٬۰۰۰ (۱۹۸۰)  زبان اسلاوی زبان آلبانیایی  ۱۵٬۰۰۰ (۱۹۸۰)  زبان هندو اروپایی  زبان ابخازی  ۱۰٬۰۰۰ (۱۹۹۵)  زبان قفقازی زبان لادینو  ۸٬۰۰۰ (۱۹۷۶)  زبان رومی  توسط یهودیان اسپانیایی‌تبار صحبت می‌شود زبان یونانی  ۴٬۵۴۰ (۱۹۶۵)  زبان هندو اروپایی  بیشتر متکلمین آن در سال ۱۹۲۰ و تأسیس جمهوری ترکیه به یونان مستقل رفتند زبان آرامی  ۳٬۰۰۰ (۱۹۹۴)  زبان سامی  زبان تاتاری کریمه  ۲٬۰۰۰  اوغوزی  شمار واقهی نامشخص است زبان ازبکی ۱٬۹۸۰ (۱۹۸۲)  زبان اویغوری  زبان قرقیزی  ۱٬۱۴۰ (۱۹۸۲)  ترکی غربی  زبان هرتوین  کمتر از۱٬۰۰۰ (۱۹۹۹)  شاخه سامی(زبان آرامی)  زبان ترکمنی  ۹۲۰ (۱۹۸۲)  (اوغوز)  زبان قزاقی  ۶۰۰ (۱۹۸۲)  ترکی غربی)  زبان اویغوری  ۵۰۰ (۱۹۸۱)  (ترکی شرقی)  زبان کومیک  در چند روستا  ترکی غربی  زبان اوستی  نامشخص  زبان‌های ایرانی شرقی)  زبان اوبیخی  زبان مرده  زبان قفقازی در سال ۱۹۹۰ از میان رفت

 نقشهٔ زبان‌ها در ترکیه 
این نقشه‌ها بر اساس سرشماری سال ۱۹۶۵ ترکیه (1965 Turkish census) است و از آن پس به دلایل سیاسی و امنیتی، در سرشماری‌های ترکیه قومیت پرسیده نشده است.https://en.wikipedia.org/wiki/1965_Turkish_census

 جستارهای وابسته 
 نژادپرستی در ترکیه
 تغییر نام‌های جغرافیایی در ترکیه
 تغییر نام‌های جغرافیایی ایران توسط ترکان و مغولان

 منابع 

آمارهای قومی از سایت (http://www.ethnologue.com)گرفته شده‌اند.

 جستارهای وابسته 
 ترکیه
 زبان‌های مرده
 زبان‌های آناتولی