سید هاشم بحرانی

سید هاشم بحرانی از فقها و مفسرین شیعه قرن دوازدهم قمری اهل بحرین می‌باشد. کتاب تفسیری البرهان فی تفسیر القرآن از اوست. از وی بیش از ۵۰ اثر در حوزه‌های مختلف به جای مانده‌است.

 سال‌های اولیه زندگی 
بحرانی بین سال‌های ۱۰۳۰ تا ۱۰۴۰ قمری متولد شد. پدرش سلیمان بن اسماعیل بحرانی توبلی کتکتانی است (توبل از توابع بحرین است و کتکتان به فتح کاف یکی از روستاهای توبل می‌باشد) نسب ایشان به موسی بن جعفر (پیشوای هفتم شیعیان) می‌رسد.

 دیدگاه‌های در مورد علامه بحرانی 
 مؤلف روضات‌الجنات می‌نویسد: «این محقق شریف در پی پژوهش اخبار و احادیثی بود که بجز دانشمند بزرگ شیعه مجلسی هیچ‌کس دیگر به سراغ آنها نرفته بود. بحرانی کتاب‌های بسیاری نوشته‌است، ولی من به کتابی از وی دربارهٔ فتاوای احکام شرعی برنخورده‌ام و نوشته‌های او، تنها گردآوری و تألیف شده‌است. در هیچ‌یک از آنها که به دست من رسیده‌است، از ترجیح گفته‌ای بر گفته‌ای یا بر بحثی یا از اختیار نظر و قولی، سخن نگفته‌است. بحرانی پس از شیخ محمد پسر ماجد، مرجع امور شرعیه شد و کار قضا و داوری و امور حسبیه را به بهترین وجه انجام می‌داد، در امر به معروف و نهی از منکر و برقراری عدالت نیز اهتمام بسیار داشت.»
 صاحب جواهر او و مقدس اردبیلی را واجد ملکه عدالت می‌داند.دائرةالمعارف تشیع، ج۳، ص۱۰۶ و ۱۰۷

 مرجعیت و جایگاه علمی 
دامنه مرجعیت او از بحرین فراتر بوده و در بیشتر بلاد شیعه مردم از او تقلید می‌کردند. او یکی از پرهیزگارانی بود که بر والیان و فرمانروایان، سخت می‌گرفت.

 اساتید 
 علامه مجلسی

 نوادگان 
حاج سیدهاشم علامه مهری از نوادگان علامه بحرانی است.

 تألیفات 
 البرهان فی تفسیر القرآن
 مدینة المعجزات فی نص علی الائمة الهداه
 المحجة فیما نزل فی القائم الحجّة
 حلیهٔ الأبرار فی أحوال محمد و آله الأطهار
این کتاب پنج جلدی شامل سیزده بخش در مورد احوال زندگانی محمد تا مهدی می‌باشد که هر کدام از این بخشها ابواب مختلفی در زمینه ولادت، زندگی و سیره، مناقب، صفات، زهد، تواضع، عبادت، شأن و جایگاه، نص و وصایت، امور روزمره معصومان مثل عطر و نوع پوشش را در برمی گیرد.
 غایة المرام فی فضائل امیرالمؤمنین و الائمة علیه السلام.
این کتاب حدود هشت جلد است که مشتمل بر روایاتی در مورد علی بن ابیطالب است که همگی از نوشته‌های بزرگان اهل سنت اقتباس شده‌است.
 کشف المهم فی طریق خبر غدیر خم
این کتاب در سه فصل تنظیم شده‌است:
 باب اول، اخباری که از طریق شیعه امامیه در مورد واقعه غدیر وارده شده و شامل ۳۶ حدیث است.
 باب دوم، اخباری که از طریق اهل سنت در مورد واقعه غدیر وارده شده و شامل ۸۸ حدیث است.
 باب سوم، نصوص محمد بر ولایت علی از طریق شیعه امامیه وارد شده و شامل ۴۳ حدیث است.

 درگذشت 
علامه بحرانی در سال ۱۱۰۷ قمری در روستای نعیم در خانه شیخ عبدالله پسر شیخ حسین بن علی بن کنبار درگذشت و پیکر او را در صحن یکی از مساجد روستای توبل دفن کردند؛ و آرامگاه او در آنجا مشهور است.

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 انتشار ترجمه جامع‌ترین تفسیر روایی شیعه(البرهان)
 اجتهاد و روش‌شناسی در تفسیر البرهان 

رده:اسلام‌شناسان مسلمان سده ۱۷ (میلادی)
رده:اسلام‌شناسان مسلمان شیعه
رده:بحرانیان
رده:درگذشتگان ۱۶۹۵ (میلادی)
رده:روحانیان شیعه اخباری
رده:عالمان شیعه
رده:مراجع تقلید درگذشته
رده:شیعه دوازده‌امامی
رده:روحانیان شیعه اهل بحرین
رده:فقه