درخواست وقفه

درخواست وقفه، وقفهٔ سخت‌افزاری یا در معنای دقیق‌تر درخواست تعلیق  (به اختصار آی‌آرکیو (IRQ)) پیغامی است که از طریق خط ورودی/خروجی سخت‌افزارهایی مانند مودم یا صفحه‌کلید به ریزپردازنده یا ریزکنترل‌گر*میکروکنترلر فرستاده می‌شود تا ریزپردازنده، وظیفهٔ در حال انجام خود را به حالت تعلیق گذاشته و به دستور سخت‌افزار پاسخ دهد. با این رویه، هرگونه تعارض در کار دستگاه‌های جانبی متصل به یک درگاه؛ و زمان انتظار برای اجرای برنامه‌ها به حداقل می‌رسد.

این اصطلاح رایانه‌ای برای اشاره به پیغام‌هایی به‌کار می‌رود که برای قطع و تعلیق خطوط در گذرگاه‌ها یا بازرسی خط ورودی وقفه از طرف کنترل‌کننده‌های قابل برنامه‌ریزی وقفه*از عبارت انگلیسیProgrammable Interrupt Controller (PIC) ارسال می‌شود. سطح درخواست وقفه (IRQL)*Interrupt request Level اصطلاحی برای اولویت‌بندی درخواست‌های وقفه است. خطوط وقفه معمولاً توسط شاخصی با قالب IRQ در کنار یک عدد شناسایی می‌شوند. برای مثال در کنترل‌کننده‌های خانوادهٔ ۸۲۵۹ اینتل، هشت ورودی وقفه وجود دارد که معمولاً IRQ0 تا IRQ7 نامیده می‌شوند و در سیستم‌های رایانه‌ای مبتنی بر  x۸۶  که از دو کنترل‌کننده از این نوع استفاده می‌کنند، نامگذاری این مجموعه از خطوط، از IRQ0 شروع شده و با IRQ15 پایان می‌یابد.

ورودی‌های ۰ تا ۷ «کنترل‌گر مسلط» یا مَستِر پیک  و ورودی‌های ۸ تا ۱۵ «کنترل‌گر پیرو»  نامیده می‌شوند.

شرح عملکرد
مجموعهٔ بسیاری از مدارهای الکترونیکی تخصصی در رایانه‌ها، برای یک وظیفهٔ خاص و جداگانه گمارده شده‌اند. مانند مدیریت نمایش بر روی صفحه نمایش یا فعالیت  دیسک یا یک رابط شبکه. دلیل ویژه خواندن آن‌ها این است که به انجام هرگونه وظایفی غیر از آن‌هایی که بهشان محول شده قادر نیستند و پردازنده مرکزی هادی و مرکز ارتباطات آنهاست.

جدول پیکربندی
+ پیکربندی اصلی و استاندارد درگاه‌های موازی در رایانه‌های برپایه آی‌بی‌اموبگاه اینتل، Detect and Correct I/O Address and IRQ Conflictsدرگاه کام۱ (COM1) کام۲ (COM2) کام۳ (COM3) کام۴ (COM4)آدرس بلوک 3f8(h) 2f8(h) 3e8(h) 2e8(h) شمارهٔ آی‌آرکیو ۴۳۴۳

+پیکربندی فرعی درگاهآدرسشمارهٔ آی‌آرکیوکام۱ 	3F8h 	۴کام۲ 	2F8h 	۳کام۳ 	3E8h 	۵کام۴ 	2E8h 	۲

+موارد استفاده شده در پیکربندی استاندارد آی‌آرکیوآی‌آرکیو۰ 	ساعت سیستمآی‌آرکیو۱ 	صفحه‌کلیدآی‌آرکیو۲ 	کانال ورودی خروجیآی‌آرکیو۳ 	کام۲/کام۴آی‌آرکیو۴ 	کام۱/کام۳آی‌آرکیو۵ 	ال‌پی‌تی۲، کارت شبکه، کارت صداآی‌آرکیو۶ 	بازرس دیسکتآی‌آرکیو۷ 	ال‌پی‌تی۱، کارت شبکه، کارت صداآی‌آرکیو۸ 	زمان‌سنج بلادرنگآی‌آرکیو۹ 	نرم‌افزارهای تغییرمسیر داده شده به آی‌آرکیو۲آی‌آرکیو۱۰ 	ذخیرهآی‌آرکیو۱۱ 	ذخیرهآی‌آرکیو۱۲ 	ذخیرهآی‌آرکیو۱۳ 	کمک پردازنده در اعمال ریاضی و حسابگریآی‌آرکیو۱۴ 	درگاه دیسک سخت اصلیآی‌آرکیو۱۵ 	درگاه دیسک سخت فرعی

جستارهای وابسته
 کنترل‌کننده قابل برنامه‌ریزی وقفه پیشرفته  یا APIC
 برنامه کنترل وقفه
 آدرس پایگاه ورودی/خروجی
 اتصال و اجرا (Plug and play)
 سرشماری در علوم رایانه‌ای
 تعارض تعلیقی (IRQ conflict)

پانویس

منابع
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Interrupt request»، ویکی‌پدیای انگلیسی.
مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Interruption matérielle»، ویکی‌پدیای فرانسوی.

رده:وقفه‌ها