تامس مور

سر تامس مور (؛ ۷ فوریهٔ ۱۴۷۸ – ۶ ژوئیهٔ ۱۵۳۵) که در کلیسای کاتولیک با نام قدّیس تامس مور تکریم می‌شود،Homily at the Canonization of St. Thomas More  at The Center for Thomas More Studies at the University of Dallas, 2010, citing text "Recorded in The Tablet, June 1, 1935, pp. 694–695" حقوق‌دان، سیاست‌مدار، نویسنده، فیلسوف اجتماعی و انسان‌گرای برجستهٔ رنسانس انگلیسی بود که به‌عنوان یکی از مهم‌ترین چهره‌های فکری این دوره در اروپا شناخته می‌شود. او با اثر مشهور خود آرمان‌شهر جایگاهی ماندگار در اندیشهٔ سیاسی و اجتماعی یافت و نخستین بار واژهٔ اتوپیا (آرمان‌شهر) را برای نامیدن یک کشور-جزیرهٔ آرمانی که نظام سیاسی آن را در کتابش (۱۵۱۶) شرح داده بود، به کار برد. مور مشاور مهم هنری هشتم بود و از اکتبر ۱۵۲۹ تا ۱۶ مه ۱۵۳۲ سمت صدراعظم را بر عهده داشت. او از مخالفان سرسخت اصلاحات پروتستان و به‌طور ویژه منتقد مارتین لوتر و ویلیام تیندل بود. به دلیل مخالفت با جدایی انگلستان از کلیسای کاتولیک و نپذیرفتن برتری مذهبی پادشاه، به خیانت متهم و در ۶ ژوئیهٔ ۱۵۳۵ اعدام شد. پاپ پیوس یازدهم در سال ۱۹۳۵ او را قدیس اعلام کرد و کلیسای انگلستان نیز از او به‌عنوان «شهید اصلاحات» یاد می‌کند. زندگی و مرگ مور نمادی از وفاداری به وجدان و باورهای دینی در برابر فشار قدرت به‌شمار می‌آید.Jubilee of parliament and government members, proclamation of Saint Thomas More as patron of statesmen vatican.va

 اوایل زندگی 
متولد میلک استریت لندن، در ۷ فوریهٔ ۱۴۷۸، تامس مور فرزند سر جان مور، وکیلی موفق و همسرش اگنس (با نام دوشیزگی گرانجر) بود. مور به تحصیل در مدرسهٔ سنت آنتونی (یکی از بهترین مدارس آن دوران لندن) پرداخت. سپس سال‌های ۱۴۹۰ تا ۱۴۹۲ را به عنوان خدمت‌کار در خانهٔ جان مورتن اسقف اعظم کانتربوری و صدراعظم انگلستان سپری کرد. مورتن مشتاقانه پشتیبان «آموزهٔ نوین» رنسانس بود و ارزش فراوانی برای مور جوان قایل بود. از آنجایی که باور داشت مور توانایی‌های بالقوهٔ فراوانی دارد او را نامزد جایگاهی در دانشگاه آکسفورد کرد. جایی که مور در ۱۴۹۲ مطالعاتش را آغاز کرد. مور در آکسفورد آموزش کلاسیک دید. او شاگرد توماس لیناکر و ویلیام گروسین بود. پس از کسب مهارت در لاتین و یونانی مور در ۱۴۹۴ تنها پس از دو سال به اصرار پدرش برای پیگیری حرفهٔ وکالت آکسفورد را به قصد لندن ترک کرد. در ۱۴۹۶ او دانشجوی «لینکلن این» شد و تا ۱۵۰۲ در آنجا ماند تا اجازهٔ حضور در دادگاه را یافت.

 صدراعظمی 
تامس مور مدارج ترقی در دستگاه قضا را بتدریج طی نمود تا در ۱۵۲۳ نماینده پارلمان شد و سپس از مشاوران مهم هنری هشتم پادشاه انگلستان گردید. مور پس از مرگ توماس وولسی از اکتبر ۱۵۲۹ تا ۱۶ ماه مه ۱۵۳۲ صدراعظم بود.

تغییر فرقه مسیحی هنری هشتم
همسر هنری هشتم کاترین آراگن پس از چند سقط و بچهٔ مرده نتوانسته بود وارث پسر برای پادشاه به دنیا آورد. او دختری به دنیا آورده بود بنام ماری. اما هنری وارث مرد می‌خواست و تصمیم گرفت ازدواج خود با کاترین را باطل کند. هنری به ندیمهٔ کاترین بنام آن بولین دل بست و تصمیم گرفت با آن ازدواج کند. پاپ وقت، کلمنت هفتم، با باطل شمردن ازدواج کاترین و ازدواج مجدد هنری موافقت نکرد (شایان ذکر است که در فرقه کاتولیک باطل شمردن ازدواج وجود ندارد مگر در موارد کاملاً استثنایی و این کاملاً متفاوت است با طلاق) و هنری که چنین دید در سال ۱۵۳۴ در پارلمان انگلستان خود را رئیس کل کلیسای این کشور اعلام داشت و پاپ را از این سمت در قلمرو انگلستان خلع کرد و فرقه کشور انگلستان را از کاتولیک به انگلیکان تغییر داد. نمایندگان پارلمان بر این تصمیم صحه گذاردند و از همان زمان کلیسای انگلستان از دستگاه پاپ جدا شده و دارای سراسقف (اسقف کانتربوری) از آن خود گردیده و طلاق و ازدواج مجدد آزاد شده‌است.

تامس مور در برابر خواست شاه هنری هشتم برای جدایی از کلیسای کاتولیک به مخالفت برخاست و پذیرش شاه به عنوان رئیس عظمی کلیسای انگلستان را رد کرد، عنوانی که مجلس طی مصوبهٔ اعظمیت ۱۵۳۴ اعطا کرده بود. پس از خودداری او از سوگند خوردن که طی مصوبهٔ جانشینیِ ۱۵۳۴ الزامی شده بود به زندان افتاد. در سال ۱۵۳۵ به جرم خیانت محاکمه شد و محکوم به گواهی دروغ گشته، سرش را از تنش جدا کردند.

 پس از مرگ 
روشنفکران و سیاستمداران در سراسر اروپا از اعدام مور شگفت زده شدند. اراسموس بر او چون کسی درود فرستاد که «روحش از هر برفی پالوده‌تر و نبوغش چنان، که مانندش را انگلستان هرگز ندیده و نخواهد دید». دو قرن بعد جاناتان سویفت گفت که او «شخصی از بالاترین درجات اخلاق که این سرزمین تا به حال به خود دیده‌است»، بود. دیدگاهی که ساموئل جانسون نیز بر آن بود. هیو ترور-روپر تاریخ‌دان در سال ۱۹۷۷ گفت که مور «نخستین مردی‌انگلیسی بود که ما احساس می‌کنیم می‌شناسیم، قدیس ترینِ انسان‌گرایان و انسان‌ترین قدیسان، مرد جامعِ رنسانس خنک شمالی ما» بود.

 دربارهٔ توماس مور 
دزیدریوس اراسموس که از دوستان مور بود به او عنوان «مردی چهار فصل»  را داد که بعدها با نمایشنامه‌ها و نیز فیلمی با عنوان مردی برای تمام فصول (ساخته فرد زینمن) همه‌گیر شد.آرمانشهر (یوتوپیا)، تامس مور، ترجمهٔ نادر افشار نادری و داریوش آشوری، صفحهٔ ۱۵.

 پانویس 

 منابع 



مور
رده:اعدام‌شدگان در برج لندن
رده:اعضای شورای خبرگان انگلستان
رده:افراد مرتبط با دانشگاه آکسفورد
رده:انسان‌گرایان اهل انگلستان
رده:انسان‌گرایان رنسانس اهل انگلستان
رده:انسان‌گرایان مسیحی
رده:اهالی اعدام‌شده لندن
رده:اهالی سیتی لندن
رده:تاریخ‌نگاران اهل بریتانیا
رده:تاریخ‌نگاران سده ۱۶ (میلادی)
رده:خاک‌سپاری‌ها در سنت پیتر اد وینکولا (لندن)
رده:درگذشتگان ۱۵۳۵ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان سده ۱۶ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان سده ۱۶ (میلادی) اهل انگلستان
رده:رمان‌نویسان مرد اهل انگلستان
رده:زادگان ۱۴۷۸ (میلادی)
رده:زندانیان در برج لندن
رده:سخنگویان مجلس عوام انگلستان
رده:سوسیالیست‌ها
رده:سیاستمداران محکوم‌شده به جرم اهل انگلستان
رده:شاعران کاتولیک اهل انگلستان
رده:شاعران مرد اهل بریتانیا
رده:شهیدان کاتولیک رومی سده ۱۶ (میلادی)
رده:ضدپروتستانتیسم
رده:فهرست‌های قدیسان
رده:فیلسوفان اعدام‌شده
رده:فیلسوفان اهل بریتانیا
رده:فیلسوفان دوران پیش از مدرن
رده:فیلسوفان کاتولیک
رده:قدیسان اهل انگلستان
رده:قدیسان کلیسای آنگلیکان
رده:قدیسان مسیحی در سده ۱۶ (میلادی)
رده:لردهای اعظم انگلستان
رده:مخترعان خط نوشتاری
رده:منتقدان اسلام
رده:منتقدان بوداگرایی
رده:منتقدان بی‌خدایی
رده:منتقدان یهودیت
رده:نویسندگان اعدام‌شده
رده:نویسندگان سده ۱۶ (میلادی) اهل انگلستان
رده:نویسندگان غیرداستانی اهل انگلستان
رده:نویسندگان کاتولیک
رده:نویسندگان لاتین سده ۱۶ (میلادی)
رده:نویسندگان دینی اهل انگلستان
رده:نویسندگان مرد اهل انگلستان
رده:نویسندگان مرد سده ۱۶ (میلادی)
رده:الهی‌دانان مسیحی سده ۱۶ (میلادی)
رده:مترجمان سده ۱۶ (میلادی) اهل انگلستان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه آکسفورد
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل انگلستان
رده:شاعران مرد اهل انگلستان
رده:نامه‌نگاران لاتین