فهرست واژگان اسپانیایی با ریشه ایرانی

این فهرستی از واژگان اسپانیایی است که از زبانهای ایرانی فارسی و اوستایی  ریشه می‌گیرند. برای برخی از این واژگان شاید ریشه‌شناسی دیگری هم انجام داده باشند و شاید در فهرست واژگان اسپانیایی که از زبانهای دیگر می‌آیند نیز دیده شوند.

 فهرست 
aceche یا aciche یا acije یا azache به معنی فروس سولفات یا مس(II) سولفاتَ، برگرفته از عربی «الزاج»، برگرفته از واژه فارسی «زاک». <Shafa, Shojaeddin. De Persia a la España musulmana: la historia recuperada. Huelva, 2000. شابک: ۸۴-۹۵۰۸۹-۴۳-۲Moliner, María. Diccionario de uso del español. ویرایش رایانه‌ای سال ۲۰۰۱

acederaque: به معنی آزاد درخت یا همان سنجد تلخ و زهر زمین و زیتون تلخ است، برگرفته از فرانسه azédarac که خود برگرفته از واژه فارسی «آزاد درخت» است.

aduana: به معنی دیوان برگرفته از عربی «الدیوان» که خود برگرفته از واژه فارسی دیوان است.ADUANA

ajedrez: به معنی شطرنج، برگرفته از عربی الشطرنج، برگرفته از فارسی «شترنگ»، با ریشه فارسی میانه «چترنگ»، برگرفته از سانسکریت «چَتورَنگَ»، به معنی «دارای چهار لبه یا چهار حد».

alcoba: برگرفته از واژه عربی «القبه» که خود از واژه فارسی گنبد می‌آید.ALCOBA

alferza: به معنی وزیر بازی شطرنج. برگفته از واژه فارسی فرزین.Alferzahttp://es.wikipedia.org/wiki/Alferza

alfil: به معنی فیل در بازی شطرنج، برگرفته از واژه فیل یا پیلEtimología - Castellano - La Palabra del Día de el-castellano.org - La lengua española

alfócigo یا alfóncigo یا alfóstigaو یا alfóstigo به معنی پسته، برگرفته از عربی «الفستق»، معرب واژه فارسی میانه «پستک».Eguílaz y Yanguas, Leopoldo de. Glosario etimológico de las palabras españolas (castellanas, catalanas, gallegas, mallorquinas, portuguesas, valencianas, y bascongadas) de orígen oriental (árabe, hebreo, malayo, persa, y turco). Granada, 1886.

algarroba: به معنی گیاه خرنوب یا غلاف لوبیا. برگرفته از واژه فارسی خرنوب.Algarroba

alhame اشاره به نوعی پارچهٔ کتانی یا ابریشمی، یا به نوعی پیرهن و تونیک. برگرفته از عربی «الخام» به معنی «پارچه خام» یا «ابریشم خام»، برگرفته از واژه «خام» فارسی.Eguílaz y Yanguas, Leopoldo de. Glosario etimológico de las palabras españolas (castellanas, catalanas, gallegas, mallorquinas, portuguesas, valencianas, y bascongadas) de orígen oriental (árabe, hebreo, malayo, persa, y turco). Granada, 1886. صفحه ۱۸۶.

alhandac یا alhandaque به معنی «آبکند» و «مسیل» و «دره باریک و کوچک»، برگرفته از عربی «الخندق»، معرب از فارسی میانه «کندک» یا «کنده».Eguílaz y Yanguas, Leopoldo de. Glosario etimológico de las palabras españolas (castellanas, catalanas, gallegas, mallorquinas, portuguesas, valencianas, y bascongadas) de orígen oriental (árabe, hebreo, malayo, persa, y turco). Granada, 1886. صفحه ۱۸۷.

almártaga یا almártega به معنی مرداسنگ، برگرفته از عربی «المرتک» یا «المرتق»، برگرفته از واژه فارسی «مرده‌سنگ».[Shafa, Shojaeddin. De Persia a la España musulmana: la historia recuperada. Huelva, 2000. شابک: ۸۴-۹۵۰۸۹-۴۳-۲Moliner, María. Diccionario de uso del español. ویرایش رایانه‌ای سال ۲۰۰۱ Eguílaz y Yanguas, Leopoldo de. Glosario etimológico de las palabras españolas (castellanas, catalanas, gallegas, mallorquinas, portuguesas, valencianas, y bascongadas) de orígen oriental (árabe, hebreo, malayo, persa, y turco). Granada, 1886. صفحه ۲۱۶.

almíbar: به معنی شربت. برگرفته از واژه‌های فارسی می+بِه که از راه عربی به اسپانیایی رفته‌است.Almíbar

almizcle: به معنی مُشک. برگرفته از معرب واژه مشک.Almizcle

almoraduj یا almoradux یا almorabú، به معنی پونه کوهی یا مرزنگوش، برگرفته از عربی «المردکوش»، برگرفته از وازه فارسی «مرده‌گوش».

alubia: به معنی لوبیا، برگرفته از عربی‌شدهٔ واژه فارسی لوبیا.

añil یا añir یا amir، به معنی گیاه نیل (Indigofera tinctoria) و رنگ نیلی، بر گرفته از عربی «النیل»، برگرفته از واژه فارسی «نیل»، خود برگرفته از سانسکلیت «نیلـَه».Eguílaz y Yanguas, Leopoldo de. Glosario etimológico de las palabras españolas (castellanas, catalanas, gallegas, mallorquinas, portuguesas, valencianas, y bascongadas) de orígen oriental (árabe, hebreo, malayo, persa, y turco). Granada, 1886. صفحه ۲۵۹

arjorán به معنی «درخت ارغوان»، برگرفته از عربی «ارجوان»، برگرفته از فارسی «ارغوان».Eguílaz y Yanguas, Leopoldo de. Glosario etimológico de las palabras españolas (castellanas, catalanas, gallegas, mallorquinas, portuguesas, valencianas, y bascongadas) de orígen oriental (árabe, hebreo, malayo, persa, y turco). Granada, 1886. صفحه ۲۷۹

arrabio، به معنی «چدن»، بر گرفته از عربی «الرَوی»، برگرفته از فارسی «روی».Eguílaz y Yanguas, Leopoldo de. Glosario etimológico de las palabras españolas (castellanas, catalanas, gallegas, mallorquinas, portuguesas, valencianas, y bascongadas) de orígen oriental (árabe, hebreo, malayo, persa, y turco). Granada, 1886. صفحه ۲۸۰

atabalaque یا atabaque به معنی «طبل کوچک»، برگرفته از عربی «الطبلک»، بر گرفته از فارسی «طبلک».Eguílaz y Yanguas, Leopoldo de. Glosario etimológico de las palabras españolas (castellanas, catalanas, gallegas, mallorquinas, portuguesas, valencianas, y bascongadas) de orígen oriental (árabe, hebreo, malayo, persa, y turco). Granada, 1886. صفحه ۲۹۶

azabache: به معنی کهربای سیاه یا شَبَق، برگرفته از واژه عربی الصبغ که خود از واژه فارسی شبق گرفته شده‌است.Azabachehttp://es.wiktionary.org/wiki/azabache

azarcón به معنی سرب سوخته و «رنگ نارنجی شدید» برگرفته از عربی «الزرقون»، برگرفته از واژه فارسی «زرگون».مقاله «شترنگ» در لغات‌نامه دهخدا.

azúcar به معنی شکر، برگرفته از عربی «السکر»، شاید برگرفته از یونانی σάκχαρη، شاید برگرفته از واژه فارسی «شکر، برگرفته از واژه سانسکریت «शर्करा» (شرَکـَرا). <سایت تخصصی ریشه‌شناسی زبان اسپانیایی.ریشه‌شناسی در مقاله ویکی‌پدیای انگلیسی درباره شکر.

azucena: به معنی گل سوسن یا زنبق و همچنین نامی برای دختران، برگرفته از واژه عربی «السوسنه» که خود از واژه پهلوی سوسن گرفته شده‌است.Azucena

azul: به معنی رنگ آبی، برگرفته از تغییر شکل یافته و معرب واژه فارسی لاژورد.http://es.wiktionary.org/wiki/azulAZUL

babucha: به معنی کفش یا دمپایی، برگرفته از واژه پاپوشhttp://es.wiktionary.org/wiki/babucha

badián، به معنی بادیان ختایی (Illicium verum)، برگرفته از فرانسه یا ایتالیایی badian، برگرفته از فارسی «بادیان». <مقاله «بادیان ختائی» در لغات‌نامه دهخدا.

bazar: به معنی بازار

bezoar: یه معنی پادزهر و برگرفته از واژه پادزهرhttp://books.google.com/books?id=mjrgOh4iBnEC&pg=PA304&lpg=PA304&dq=bezoar+persa&source=bl&ots=suFeXeZyZL&sig=PUXkA98vKLgtVtBhI2pXzRqWwpA&hl=en&ei=-fmMTeyhOI_CtAbzn_WWCg&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=9&ved=0CFIQ6AEwCA#v=onepage&q=bezoar%20persa&f=false

chacal: به معنی شغال، برگرفته از واژه ترکی cakal که خود برگرفته از واژه فارسی شغال است.CHACAL

caqui: به معنی رنگ خاکیEtimología - Castellano - La Palabra del Día de el-castellano.org - La lengua española

caravana: به معنی کاروان و همچنین خودرو مسافرتی بزرگی که جای خواب هم داشته باشد.Etimología - Castellano - La Palabra del Día de el-castellano.org - La lengua española

carcaj: به معنی ترکش کمانداری یا تیرکش، برگرفته از واژه ترکَش یا تیرکشCARCAJ

carmesí: به معنی سرخ‌رنگ. برگرفته از معرب واژه فارسی قرمز.Carmesí این باور نیز وجود دارد که واژه قرمز ریشه سانسکریست دارد.http://es.wiktionary.org/wiki/carmesí

casaca: به معنی بالاپوش یا کاپشن، احتمالاً برگرفته از واژه قزاقی

chal: به معنی شالCHAL

chalina: مصغر واژه شال، به معنی شال کوچک

cheque:ـEtimología - Castellano - La Palabra del Día de el-castellano.org - La lengua española

cipayo: به معنی سرباز، برگرفته از واژه فارسی سپاهی.CIPAYOEtimología - Castellano - La Palabra del Día de el-castellano.org - La lengua española

diván: به معنی مبل یا کاناپه و همچنین دیوان، برگرفته از واژه دیوانhttp://es.wiktionary.org/wiki/diván

espinaca: به معنی اسفناج. برگرفته از واژه فارسی اسفناج یا فارسی باستان اسپاناخ.EspinacaOnline Etymology Dictionary

escabeche: نوعی غذای اسپانیایی به‌ویژه کاتالان است. از واژه عربی سکباج که خود از واژه‌های فارسی سرکه+با (به معنی آش) گرفته شده‌است.Escabechehttp://es.wikipedia.org/wiki/Escabeche#Or.C3.ADgenes

gaceta:ـGACETA

gasa: به معنی پارچه ابریشمی

jaque: به معنی کیش در بازی شطرنج، تبدیل یافته معرب واژه

jazmín: به معنی یاسمن. برگرفته از واژه پهلوی یاسمن.JAZMÍN

mago: به معنی مُغ و همچنین جادوگر. برگرفته از واژه فارسی مُغ.MAGO

matador:ـMATE

mate: مات، اصطلاحی در شطرنجhttp://es.wiktionary.org/wiki/jaque

parche: به معنی وصله، یا تکه، برگرفته از واژه پارچه

paraíso: به معنی پردیس یا بهشت. برگرفته از واژه فارسی پردیس.http://es.wikipedia.org/wiki/Paraíso

percal: از واژه پرگالهpercale: Definition from Answers.com

persa: به معنی پارسی، فارسی، ایرانی

persiana: به معنی پرده کرکره، پنجره پوش، برگرفته از پنجره پوش‌های سبک ایرانی یا پارسی که اولین بار در قرن هجدهم به ونیز برده شدند.

prisco

pi(j/y)ama: به معنی پیژامه، از واژه پای‌جامهPIJAMA

 quermes: به معنی سرخ شرابی یا قرمز.Quermes

quiosco: به معنی کیوسک. برگرفته از واژه کوشک فارسی و پهلوی.Etimología - Castellano - La Palabra del Día de el-castellano.org - La lengua españolaQuiosco

roque: به معنی مهره رخ شطرنجEtimología - Castellano - La Palabra del Día de el-castellano.org - La lengua española

sátrapa: به معنی ساتراپ یا استان. برگرفته از واژه پارسی باستان ساتراپ.Sátrapa

serrallo: به معنی شبستان، برگرفته از واژه سرایEtimología - Castellano - La Palabra del Día de el-castellano.org - La lengua española

taburete: به معنی چهارپایه، برگرفته از واژه عربی تنبور که خود از واژه پارسی تبیر گرفته شدهTaburete

tafetán: به معنی نوعی پارچه ابریشمی تافته، برگرفته از واژه تافتهhttp://en.wikipedia.org/wiki/Taffeta

talco: به معنی سنگ تالک، برگرفته از واژه تالکTALCO

tigre: به معنی ببر، برگرفته از واژه لاتین tigris که خود احتمالاً ریشهٔ ایرانی داردhttp://en.wiktionary.org/wiki/tigris#Etymology

tulipán: به معنی لاله، برگرفته از واژه دلبندOnline Etymology Dictionary

taza: به معنی فنجان، برگرفته از واژه عربی طسّة که خود برگرفته از واژه تشت فارسی است.TAZA

turbante: به معنی دستار یا عمامه، برگرفته از واژه دلبندhttp://unabridged.merriam-webster.com

zancada: به معنی گام بلند، برگرفته از واژه لاتین zanca، که خود بر گرفته از واژه زنگه‌است. (که به معنی نوعی پای‌افزار بوده‌است).Zancadahttp://en.wiktionary.org/wiki/zanga#Latin

zénana: به معنی زنانه یا بخش زنانهhttp://es.wiktionary.org/wiki/zénana

zumbar

 منابع 

رده:ریشه‌شناسی
رده:واژه‌ها و عبارت‌های ایرانی
رده:زبان اسپانیایی
رده:فهرست‌های وام‌واژه‌ها با ریشه فارسی