بازمانده (فیلم ۱۳۷۳)

بازمانده فیلم سینمایی تاریخی دربارۀ جنگ استقلال اسرائیل در سال ۱۹۴۸، به کارگردانی سیف‌الله داد و بازیگری سلمی المصری، جیانا عید، بسام کوسا، جمال سلیمان و غسان مسعود، محصول سال ۱۳۷۳ است.

سیف‌الله داد فیلم‌نامۀ این فیلم را بر اساس داستانی از غسان کنفانی، نویسندۀ فلسطینی، به نام  نوشته است و موضوع آن به سال ۱۹۴۸، تشکیل اسرائیل و تسلط بر شهر حیفا بازمی‌گردد.

این فیلم در جشنوارۀ فیلم فجر سال ۱۳۷۴، جایزۀ ویژۀ هیئت داوران را کسب کرد و کاندیدای بهترین فیلم‌نامه و بازیگر نقش اول زن هم شد. سلمیٰ مصری هم برای بازی در این فیلم لوح تقدیر دریافت کرد.

تهیه‌کنندۀ این فیلم، منوچهر محمدی، می‌گوید: «بازمانده با ۴۰ میلیون تومان هزینه تولید شد. البته بعد از آماده شدن، مورد بی‌مهری شدید ارشاد آن موقع قرار گرفت و اجازۀ شرکت در جشنوارۀ فجر را به آن ندادند و ما را وادار کردند بگوییم فیلم به جشنواره نمی‌رسد. بعد از آن در سال ۷۵ و بعد از اینکه برخی از مسئولان، غیر از مسئولان ارشاد فیلم را دیدند، پی به ارزش‌های آن بردند و اجازۀ نمایش دادند. به‌طور مشخص «بازمانده» قبل از جشنوارۀ فجر سال ۷۴ تا خرداد ۷۵ در محاق توقیف بود.»

عوامل فنی این فیلم بیشتر ایرانی هستند. سیف‌الله داد کارگردانی، نویسندگی فیلم‌نامه و تدوین فیلم را بر عهده داشت؛ فیلم‌برداری آن را هم علیرضا زرین‌دست به انجام رساند؛ موسیقی آن ساختۀ مجید انتظامی و چهره‌پردازی آن هم بر عهدۀ عبدالله اسکندری بوده است. اما برای بازیگران فیلم از بازیگران عرب استفاده شده و تصویربرداری آن هم در شهرهای لاذقیه و دمشق در کشور سوریه انجام شده است.

زبان اصلی فیلم عربی است و بعد به فارسی صداگذاری شد. رفعت هاشم پور (صفیه)، ناصر طهماسب (شمعون)، منوچهر والی‌زاده (سعید)، ژاله کاظمی (لطیفه)، سعید مظفری (مرد یهودی)، مینو غزنوی (همسر مرد یهودی)، احمد رسول‌زاده (رشید)، ژرژ پطروسی (مرد مسیحی همسایه)، ایران بزرگمهری‌راد (همسر مرد مسیحی) صداگذاران نقش‌های اصلی این فیلم بودند.یک یادگار دیگر از فلسطین اشغالی وبگاه شبکه نمایش

مؤسسه فرهنگی هنری صبا، نسخۀ انیمیشن این فیلم را تولید کرده که فیلم‌نامۀ آن کمی متفاوت‌تر از نسخۀ اصلی است.

 داستان 
در سال ۱۹۴۸، زمانی‌که اسرائیل تشکیل شد، دکتر سعید به همراه همسرش لطیفه و نوزادشان فرهان در این کشور زندگی می‌کردند. دکتر سعید، شمعون — همسایه و همبازی یهودی دوران کودکی خود — را حین بمب‌گذاری در یک قطار می‌بیند اما مطلع کردن پلیس، آغاز دردسرهای او و خانواده‌اش است. شمعون با تهدید از او می‌خواهد شهر را ترک کند اما سعید امتناع می‌کند. صفیه — مادر سعید — برای تشویق فرزندش به ترک شهر، به حیفا می‌آید. اما صبح روزی که قرار است خانواده دکتر سعید شهر را ترک کنند، حیفا مورد تهاجم صهیونیست‌ها قرار می‌گیرد و از این خانواده، تنها صفیه و فرهان زنده می‌مانند. خانه دکتر سعید به زن و شوهری یهودی می‌رسد و آنها سرپرستی فرهان را که در خانه تنها مانده، به عهده می‌گیرند. صفیه که می‌خواهد تنها یادگار خانواده‌اش را حفظ کند، به عنوان دایه فرهان وارد خانواده یهودی می‌شود. از سوی دیگر، همسر صفیه که درگیر مبارزه با صهیونیست هاست نقشه انفجار بمب در یک قطار حامل صهیونیست‌ها را طرح‌ریزی می‌کند. صفیه می‌پذیرد تا چمدان حاوی بمب را حمل کند. شمعون، زن و شوهر یهودی، صفیه و نوه او نیز از مسافران قطار هستند. درست در لحظه‌ای که هویت صفیه در حال لو رفتن است، او با فرهان از قطار بیرون می‌پرد و انفجار روی می‌دهد. صفیه به شدت آسیب می‌بیند و براثر چپ شدن واگن قطار بی هوش می‌شوند.

 بازیگران 
 سلما مصری در نقش خاله صفیه
 جیانا عید در نقش لطیفه
 جمال سلیمان در نقش دکتر سعید
 بسام کوسا در نقش یوران  مرد یهودی فیلمساز
 غسان مسعود در نقش شمعون
 صباح برکات در نقش هانا
 علاءالدین کوکش در نقش رشید

 منابع 

 پیوند به بیرون 



رده:فیلم‌ها به زبان عربی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی سیف‌الله داد
رده:فیلم‌های ۱۳۷۳
رده:فیلم‌های ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های ایرانی
رده:فیلم‌های تاریخی ایران
رده:فیلم‌های تاریخی درام دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های تاریخی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های تاریخی
رده:فیلم‌های جنگی ایرانی
رده:فیلم‌های حماسی ایران
رده:فیلم‌های درام ۱۹۹۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام ایرانی
رده:فیلم‌های درام
رده:فیلم‌های فلسطینی