عبدالله هدایت

عبدالله خان هدایت (زاده ۱۲۷۸ – درگذشته ۱۳۴۷) ارتشبد نیروی زمینی شاهنشاهی ایران  و از مرداد ۱۳۳۴ تا ۲۴ اسفند ۱۳۳۹ نخستین رئیس ستاد بزرگ ارتشتاران بود. او وزیر جنگ دوره پهلوی، سناتور و نخستین ارتشبد ایران بود.

 خانواده و تحصیلات 
عبدالله خان پسر غلامرضان خان مخبرالدوله (از نوادگان رضاقلی‌خان هدایت ادیب و تذکره‌نویس دوره قاجار) و ابتهاج‌الملوک، دختر میرزا اسماعیل‌خان اعتبارالسلطنه بود.عبدالله هدایت، خاطرات عبدالله هدایت، مندرج در آینده، سال هفدهم، فروردین تا تیر ۱۳۷۰، شماره ۱–۴ او از محصلانی بود که رضا خان سردار سپه در خرداد ۱۳۰۲ که وزیر جنگ بود، برای تحصیل به مدارس نظامی فرانسه اعزام کرد. وی در مدرسه توپخانهٔ پواتیه تحصیل کرد.

 فعالیت‌های نظامی و اداری 
هدایت در فروردین ۱۳۱۳ به درجه سرهنگ و بعد سرتیپی ارتقاء یافت. در کابینه محمد ساعد در سال ۱۳۲۳ که ابراهیم زند وزیر جنگ شد، او را معاون خود کرد و در ۲۲ تیر آن سال با این سمت به مجلس معرفی کرد. در سال ۱۳۲۹ در دولت رزم‌آرا به وزارت جنگ رسید.

هدایت از نظامیانی بود که با عضویت در کمیته نجات وطن به سرلشکر زاهدی پیوسته برای سرنگونی مصدق تلاش می‌کردند. او اولین نظامی بود که درجه ارتشبدی گرفت. پس از کودتای ۲۸ مرداد در کابینهٔ تیمسار زاهدی وزیر جنگ شد. اقدام قابل توجه او در این دوره، تأسیس رتبه افسریاری در ارتش برای ترفیع دادن به درجه دارانی بود که تحصیلات سوم متوسطه داشتند.

پس از کنار رفتن دولت زاهدی، هدایت رئیس ستاد کل ارتش (سپس‌تر ستاد بزرگ‌ارتشتاران) و سپس مدت کوتاهی سناتور شد.

 محاکمه و اخراج از ارتش 
محاکمه هدایت در دادگاه نظامی و محکومیت او توسط دادگاه باعث این شد که عده ای اتهام او را فساد مالی ذکر کنند.بهزادی، علی، شبه خاطرات، تهران، ج۲، ص۶۰۳–۶۱۰، بی‌نا، ۱۳۷۵. ولی ارتشبد رضا عظیمی رییس دادگاه تیمسار هدایت، در مصاحبه با بنیاد مطالعات ایران علت محکومیت وی را موضوعی غیر از سوء استفاده مالی دانسته و مطالب منتشر شده در این مورد را تاریخ سازی جعلی خوانده است.

حسن طوفانیان نیز درباره هدایت گفته است:تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد مصاحبه با حسن طوفانیان نوار شماره ۶ 

 هدایت شخصی صد در صد طبیعی و دارای خانواده قدیمی و ثروت کافی بود و من نمی­ توانم قبول کنم که هدایت برای صدهزار تومان یا دویست­ هزار تومان یا پنجاه­ هزار تومان یا یک میلیون تومان مرتکب دزدی شده بود!

 جستارهای وابسته 
 خاندان هدایت

 یادداشت 

 پانویس 

رده:ارتشبدهای ارتش شاهنشاهی ایران
رده:افراد در ایران پهلوی
رده:اهالی تهران
رده:خاندان هدایت
رده:درگذشتگان ۱۳۴۷
رده:درگذشتگان ۱۹۶۸ (میلادی)
رده:زادگان ۱۲۷۸
رده:زادگان ۱۸۹۹ (میلادی)
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران
رده:سپهبدهای ارتش شاهنشاهی ایران
رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:فرماندهان ارتش شاهنشاهی ایران
رده:نمایندگان دوره سوم مجلس سنای ایران
رده:وزیران جنگ (ایران)
رده:وزیران دولت ایران
رده:وزیران دولت حسین علاء
رده:اعضای حزب آریا