اردومنش

اردومنش ( یا ;   اسپاتینس یا اسپاتین یا اسپاکانه)، یکی از بزرگان ایرانی در زمان داریوش بزرگ و خشایارشا بود. وی در سال ۵۲۲ پیش از میلاد، با کمک تعدادی از رؤسای هفت خانوادهٔ بزرگ پارسی با کشتن گئومات مغ که به عنوان بردیا فرزند کوروش بزرگ بر تخت نشسته بود، سلطنت را به داریوش بزرگ و خاندان هخامنشی بازگرداند. او همچنین پسر پراکزاسپه است که که هرودوت از او به عنوان قاتل بردیا پسر کوروش بزرگ یاد می‌کند. همچنین پسر اردومنش که همنام پدربزرگش بود، دریاسالار خشایارشا در جنگ سالامیس بود.تاریخ هرودوت، ص ۲۰۴ و ۲۱۳ و ۳۸۱وی در حدود ۴۵۰ پیش از میلاد درگذشت.

اردومنش بر آرامگاه داریوش بزرگ در نقش رستم تصویر شده است. with a dedication:

تنها فرد دیگری که با فداکاری نام برده شد گئوبروه بود.

 قیام هفت یار 
گئومات غاصب بعد از رفتن کمبوجیه دوم به مصر خود را به جای بردیا پسر کوروش معرفی کرده، بر تخت نشست. او بعد از دست انداختن به تاج و تخت، تمام زنان کمبوجیه را نیز در اختیار گرفت، یکی از این زنان فیدیما، دختر هوتن یکی از تواناترین نجبای ایران بود.


هوتن یک گروه شش نفره (به احتساب خودش) از نجبای پارس را که به آن‌ها اطمینان داشت، در شوش شکل داد و با ورود داریوش از پارس او را نیز در گروه خویش وارد نمودند. این هفت تن با هم قسم خوردند که برای دفع غاصب اقدام کنند.

نام این هفت تن از این قراراست:

 ترتیب در کتاب هرودوتهرودوت، ص ۲۱۳ در کتیبه بیستون۱اوتانساوتانه۲اسپاتینس/اسپاکانهاردومنش۳گوبریاسگئوبروه۴اینتافرنسوین‌دِفرنه۵مگابیزبغابوخش۶هیدارنسویدرنه۷داریوش، شاهزاده هخامنشیهرودوت، قسمت توضیحات، ص ۲۶۰ داریوش

هفت یار وفادار بر آن شدند که بی‌درنگ بر غاصب بتازند و پس از ادای فریضه و دعا و نیایش برای پیروزی به طرف قصر شتافتند. بالاخره گئومات در قصر به وسیلهٔ داریوش کشته‌شدهرودوت، ص ۲۱۷ و ماجرای طغیان بردیای دروغین پایان یافت. تا آنجا که از روایت هرودوت بر می‌آید هم‌پیمانان ظاهراً خویشاوندی داریوش را با کوروش بزرگ، برای انتخاب او به سلطنت کافی ندیدند و حتی این نکته را هم که باید شیوهٔ حکومت عدهٔ قلیل یا حکومت عامه را پذیرفت یا طرز سلطنت استبدادی را ادامه داد، ظاهراً و آنگونه که هرودوت با تأکید و اصرار وقوع مباحثه‌ای درین باب را خاطر نشان می‌کند، درخور بحث دیدند.

 پانویس 

 منابع 
 هرودوت. تواریخ. تهران: انتشارات فرهنگستان ادب و هنر ایران، ۱۳۵۶
 Lendering, Jona. "Ardumanish". Livius.org date 1 June 2007 

رده:اهالی ایران در سده ۶ (پیش از میلاد)
رده:مردم شاهنشاهی هخامنشی
رده:اهالی ایران در سده ۵ (پیش از میلاد)
رده:مقامات تحت حاکمیت داریوش بزرگ