دافنی

دافنی (به انگلیسی: Daphnia) که به دلیل شکل ظاهری به آن خاکشیر هم می‌گویند از شاخه بندپایان و راسته سرونیان است که با نام‌های شپش‌آبی آب‌های شیرین و کک‌آبی هم شناخته می‌شود. دافنی معمولاً برای آزمودن مقدار سمی‌بودن مواد شیمیایی در آب‌های آلوده مورد بررسی قرار می‌گیرد. در فرهنگ غربی به این حیوان به زبان عامیانه کک‌آبی می‌گویند؛ زیرا تا حدودی شبیه به کک معمولی است. این جانور غذای اصلی هیدر و غذای برخی ماهی‌ها می‌باشد و نیز دارای رشد نمایی و جمعیتی فرصت طلب است. 

قبل از به وجود آمدن سیستم توزیع بهداشتی آب در شهرها، این موجودات در منابع ذخیره آب مثل آب انبارها وجود داشتند. وجود آنها به تنهایی خطری متوجه سلامت آب نمی‌کند، بلکه حضور آنها می‌تواند نشانه تمیز بودن نسبی آب باشد چون دافنی در آب آلوده تولید مثل نمی‌کند. 

دافنی سامانه گردش باز دارد (جزء سخت پوستان است) همولنف از انتهای باز بعضی از رگ‌هایش خارج می‌شود و در میان سلول‌ها گردش می‌کند، بنابراین همولنف آن هم نقش خون را دارد هم نقش مایع میان بافتی و لنف. دافنی‌ها شبکه مویرگی‌ای دارند که کامل نیست. این حیوان تولید مثل جنسی داشته و از راه «بکرزایی» بقای خود را ادامه می‌دهد. در این روش تولید مثل گامت ماده بدون دخالت و نفوذ اسپرم گامت نر تقسیم شده و تکثیر می‌یابد.

دافنی دارای چشم مرکب، سیستم عصبی ساده، بدنی شفاف است و با میگو همانندی دارد. دافنی ماده دارای دو شاخک، چشم مرکب و کیسه تخم است. بدن دافنی معمولاً ۱ تا ۵ میلی‌متر (۰٫۰۴ - ۰٫۲ اینچ) طول دارد که بیشتر توسط هیدرهای آب شیرین شکار می‌شوند.

 منابع 

 ویکی‌پدیای انگلیسی، نسخهٔ ۲۲ مارس ۲۰۰۷.
 برابرهای واژه‌های علمی از:
عطری، مرتضی، واژه‌نامه علوم زیستی، دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.

دیتر ابرت (2005). "مقدمه ای بر زیست شناسی دافنی". بوم شناسی ، اپیدمیولوژی و سیر تکاملی دافنی. Bethesda، MD: مرکز ملی اطلاعات بیوتکنولوژی. شابک 978-1-932811-06-3.

رده:آبشش‌پایان
رده:سخت‌پوستان آب شیرین
رده:سخت‌پوستان آب شیرین آسیا
رده:سخت‌پوستان آب شیرین آفریقا
رده:سخت‌پوستان آب شیرین اروپا
رده:شاخه‌سرونیان
رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط اوتو فریدریش مولر
رده:ماهی‌های آب شیرین
رده:نگهداری ماهیان