تاریخ جایگزین

تاریخ جایگزین، تاریخ متناوب یا تاریخ بدیل ژانری از داستان‌نویسی است که با نگاه به تاریخ نگاشته می‌شود. این ژانر را می‌توان زیرمجموعه ژانر علمی-تخیلی، داستان‌های ادبی و تاریخی دانست که در آن یک یا چند رویداد تاریخی رخ داده‌اند اما به شکلی متفاوت از تاریخ واقعی حل و فصل می‌شوند. داستان‌های تاریخ جایگزین، به عنوان حدس و گمان مبتنی بر واقعیت تاریخی، سناریوهای «چه می‌شد اگر؟» را در مورد رویدادهای محوری در تاریخ بشر پیشنهاد می‌کنند و نتایجی بسیار متفاوت از سوابق تاریخی ارائه می‌دهند. برخی از تاریخ‌های جایگزین، زیرسبکی از علمی تخیلی یا داستان تاریخی محسوب می‌شوند. این نوع داستان معمولاً شامل ادغام واقعیت‌های تاریخی، با برخی موضوعات خیالی می‌شود.

 تعریف 
تاریخ جایگزین که اغلب به عنوان زیرژانری از ژانر علمی تخیلی توصیف می‌شود، ژانری از داستان است که در آن نویسنده در مورد چگونگی تغییر مسیر تاریخ در صورت وقوع یک رویداد تاریخی خاص با نتیجه‌ای متفاوت از نتیجه واقعی آن گمانه‌زنی می‌کند. تاریخ جایگزین به سه شرط نیاز دارد:

 نقطه‌ای از واگرایی از تاریخ واقعی، قبل از زمانی که نویسنده در حال نوشتن است.
 تغییری که تاریخ شناخته شده را تغییر دهد.
 بررسی پیامدهای آن تغییر در طول تاریخ

گاهی اوقات برخی از انواع داستان‌های علمی تخیلی را به اشتباه به عنوان تاریخ جایگزین شناسایی می‌شوند، به ویژه داستان‌های علمی تخیلی که در زمان نگارش زمان آینده را به تصویر می‌کشد اما در دنیای واقعی وقایع آنطور رخ نمی‌دهند. به عنوان مثال می‌توان به رمان‌های ۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی (۱۹۶۸) نوشته آرتور سی. کلارک و ۱۹۸۴ (۱۹۴۹) نوشته جورج اورول و همچنین فیلم ۲۰۱۲ (۲۰۰۹) اشاره کرد. هیچ یک از این داستان‌ها تاریخ جایگزینی از وقایع قبل از زمان نگارش را ارائه نمی‌دهند.

 ادبیات 

 فیلم و سریال 

 جستارهای وابسته 
 ادبیات علمی تخیلی
 ویران‌شهر
 آرمان‌شهر
 دیزل‌پانک
 تاریخ آینده
 مجموعه‌های تلویزیونی تاریخ جایگزین
 لیست فیلم‌های تاریخ جایگزین
 منابع 

رده:تاریخ متناوب
رده:زیرسبک‌های رمان‌های تاریخی
رده:سبک‌های علمی-تخیلی
رده:محل واقع شدن
رده:موضوع‌های علمی-تخیلی