فیلم اکشن

فیلم اکشن  یکی از ژانرهای فیلم است. ریشه‌های فیلم اکشن را می‌توان در ژانرهایی مانند وسترن و فیلم نوآر یافت، امّا تکامل آن در دهه‌های اخیر با پیشرفت فناوری و جلوه‌های ویژه به اوج خود رسیده است.

این ژانر از ترکیب عناصری مانند تعقیب و گریز، نبردهای رزمی و صحنه‌های اکشن بهره می‌برد. فیلم‌های اکشن معمولاً حول محور قهرمانی می‌چرخند که با چالش‌های دشواری روبه‌رو می‌شود و از طریق مهارت، قدرت و گاه زیرکی بر دشمنان غلبه می‌کند. این قهرمانان، چه مأمور مخفی باشند، چه سرباز یا حتی شهروند عادی که در شرایط بحرانی قرار گرفته، نمایندهٔ آرمان‌هایی مانند عدالت و شجاعت هستند. در کنار این شخصیت‌ها، ضدقهرمانانی نیز حضور دارند که در این‌گونه فیلم‌ها نقش‌آفرینی می‌کنند.

اگرچه اصطلاح «فیلم اکشن» یا «فیلم ماجراجویی اکشن» از اوایل دهه ۱۹۱۰ مورد استفاده قرار گرفته است، امّا تعریف معاصر آن معمولاً به فیلمی اشاره دارد که با آغاز رنسانس هالیوود و ظهور ضدقهرمانان در فیلم‌های آمریکایی اواخر دهه ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ که از فیلم‌های جنگی، جنایی و وسترن الهام گرفته شده بودند، ظهور کرد. پس از این ژانرها، دوره‌ای در دهه ۱۹۸۰ آغاز شد که به آن «دورهٔ کلاسیک» می‌گویند. پس از آن، دوران پساکلاسیک آغاز شد که فیلم‌های اکشن آمریکایی تحت تأثیر سینمای اکشن هنگ کنگ و استفادهٔ روزافزون از تصاویر کامپیوتری قرار گرفتند.

کارگردانانی مانند جان وو، جیمز کامرون و کریستوفر نولان سبک‌های متمایزی را در این ژانر پایه‌گذاری کرده‌اند. همچنین، بازیگرانی چون آرنولد شوارتزنگر، تام کروز، سیلوستر استالونه و بروس لی با حضور در نقش‌های این ژانر، به نمادهای آن تبدیل شده‌اند.
بندانگشتی|بروس لی در تالار آیینه‌ها با احتیاط گام برمی‌دارد؛ چرا که شرور اصلی فیلم به دنبال فریب وی و وارد آوردن زخمی دیگر بر بدنش است. فیلم اژدها وارد می‌شود، محصول سال ۱۹۷۳
فیلم اکشن تنها به خشونت و سرگرمی محدود نمی‌شود، بلکه می‌تواند درون‌مایه‌های عمیق اجتماعی، سیاسی یا اخلاقی را نیز داشته باشد. برخی از این فیلم‌ها با بهره‌گیری از داستان‌های پیچیده و شخصیت‌پردازی قوی، مرز بین ژانر اکشن و سایر ژانرها مانند درام، علمی تخیلی یا حتی ترسناک را کمرنگ می‌کنند.

 زیرژانرهای فیلم اکشن 
اکشن-ماجراجویی

همچنین مقاله: فیلم ماجراجویی را مشاهده کنید.

اکشن-کمدی

مقاله اصلی: فیلم کمدی اکشن

اکشن-ترسناک

فیلم‌هایی که تنش‌های فیلم ترسناک را با مبارزه یا زدوخورد فیلم اکشن ترکیب می‌کنند که اغلب با مبارزهٔ یک قهرمان انسان با موجودات ماورایی مرگبار نشان داده می‌شود؛ مانند رزیدنت ایول (مجموعه‌فیلم) و فیلم زامبی.

اکشن-دلهره‌آور

همچنین مقاله: فیلم دلهره‌آور را مشاهده کنید.

اکشن هنری

همچنین مقاله: فیلم هنری را مشاهده کنید.

فیلم فاجعه‌ای

مقاله اصلی: فیلم فاجعه‌ای

هنرهای رزمی

مقاله اصلی: فیلم رزمی

اکشن-علمی، تخیلی

همچنین مقاله: فیلم ابرقهرمانی را مشاهده کنید.

فیلم جاسوسی

مقاله اصلی: فیلم جاسوسی

فیلم شمشیربه‌دستان

مقاله اصلی: فیلم شمشیربه‌دستان

فیلم انتقام‌جویانه

همچنین مقاله: فیلم انتقام‌جویانه را مشاهده کنید.

 نمونه فیلم‌های اکشن 
مجلّهٔ تایم اوت یک نظرسنجی از پنجاه نفر کارشناس سینمای اکشن شامل بازیگران، کارگردانان، منتقدان و بدلکاران انجام داد. از بین ۱۰۱ فیلم در این دسته، فیلم‌هایی که در این فهرست آمده‌اند، به عنوان ده فیلم اکشن برتر تاریخ برگزیده شدند.

 رتبه نام فیلم سال کارگردانکشور۱بیگانه‌ها۱۹۸۶جیمز کامرونآمریکا / بریتانیا۲هفت سامورایی۱۹۵۴آکیرا کوروساواژاپن۳این گروه خشن۱۹۶۹سام پکین‌پاآمریکا۴داستان پلیس۱۹۸۵جکی چانهنگ کنگ۵اژدها وارد می‌شود۱۹۷۳رابرت کلوزهنگ کنگ / آمریکا۶مکس دیوانه ۲۱۹۸۱جرج میلراسترالیا۷سرسخت۱۹۹۲جان ووهنگ کنگ۸نابودگر ۲: روز داوری۱۹۹۱جیمز کامرونآمریکا۹مهاجمان صندوق گمشده۱۹۸۱استیون اسپیلبرگآمریکا۱۰جان‌سخت۱۹۸۸جان مک‌تیرنانآمریکا

 جستارهای وابسته 
 فیلم سه بعدی

 منابع 

رده:بروس لی
رده:تعلیق (روایت)
رده:فیلم در دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم در دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:فیلم در دهه ۱۹۸۰ (میلادی)
رده:فیلم در دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم در دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم در دهه ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های اکشن
رده:گونه‌های فیلم
رده:مهیج