راجپوت

راجپوت‌ها (هندی: राजपूत)  (به معنای «فرزندان پادشاهان») یکی از نامدارترین و کهن‌ترین گروه‌های جنگاور در تاریخ هند هستند که نقش بسیار مهمی در شکل‌گیری هویت تاریخی، فرهنگی و سیاسی راجستان داشته‌اند. خاستگاه آنان به حدود سده‌های ششم تا دوازدهم میلادی بازمی‌گردد، زمانی که پس از فروپاشی امپراتوری گوپتاها، سرزمین‌های شمال‌غربی هند دچار آشفتگی سیاسی شدند و خاندان‌های محلی قدرت گرفتند. در همین دوران بود که طبقه‌ای از اشراف جنگاور به نام راجپوت پدیدار شد و در مناطق گوناگون از جمله راجستان، گجرات، و بخش‌هایی از دهلی و مادیا پرادش فرمانروایی یافتند.

راجپوت‌ها به دلاوری، وفاداری، و پایبندی به اصول افتخار و شرافت شهرت دارند. در میان آنان، ارزش‌هایی چون شجاعت در میدان نبرد، پایداری در برابر دشمن، و حفاظت از ناموس و سرزمین جایگاه ویژه‌ای داشت. زنان راجپوت نیز در تاریخ هند به فداکاری و شجاعت شناخته می‌شوند؛ از جمله رسم تاریخی «جوهار» (فدا کردن جان برای حفظ شرافت) که در زمان حملات دشمنان، به‌ویژه در جنگ‌های با امپراتوری گورکانی، رخ می‌داد.

سلسله‌های راجپوتی متعددی در راجستان حکومت کردند، مانند خاندان «چوهان» در آجمیر، «راثور» در جودپور، «سیسودیا» در میوار (اودایپور امروزی) و «کچواهه» در جایپور. هر یک از این خاندان‌ها قلعه‌ها و کاخ‌هایی بزرگ بنا کردند که هنوز هم از شکوه آن دوران حکایت دارند، مانند قلعهٔ چیتورگاره، مهرانگاره و آمِر.

راجپوت‌ها در طول قرن‌ها در برابر تهاجم‌های گوناگون، از جمله حملات مسلمانان و سپس گورکانیان، مقاومت کردند. با این حال، برخی خاندان‌ها بعدها با امپراتوری گورکانی پیمان بستند و در نظام سیاسی آنان جایگاه یافتند. با گذر زمان، نفوذ راجپوت‌ها از میدان‌های نبرد به عرصهٔ فرهنگ، هنر و سیاست گسترش یافت و آنان در گسترش موسیقی، نقاشی و معماری سنتی هند سهمی بزرگ داشتند. میراث آنان در بناهای تاریخی، اشعار حماسی، و آیین‌های سنتی راجستان همچنان زنده است.

تشریح
راجپوت یک خوشه بزرگ چند جزء از کاست‌ها و گروه‌های محلی است که وضعیت اجتماعی و ایدئولوژی تبار و شجره‌نامهٔ خود را از منشأ شبه‌قارهٔ هند می‌دانند. اصطلاح راجپوت شامل قبیله‌های مختلفی است که از لحاظ تاریخی با جنگجوها در ارتباط هستند: چندین قبیله ادعای راجپوت را دارند، اگرچه همهٔ ادعاها مورد قبول جهانی نیست.

خاستگاه راجپوت‌ها موضوعی است که بسیار مورد بحث در بین مورخان بوده‌است. نویسندگان دورهٔ استعمار، آن‌ها را به عنوان نوادگان مهاجمان خارجی مانند سکاها یا هون‌ها توصیف می‌کردند و معتقد بودند که اسطورهٔ آگنیکولا برای پنهان کردن منشأ خارجی آن‌ها اختراع شده‌است. براساس این نظریه، راجپوت‌ها از زمان منشأ این مهاجمان در قرن ۶ یا ۷، به دنبال فروپاشی امپراتوری گوپتا، در دستهٔ کشاتریا جذب شدند. در حالی که بسیاری از این نویسندگان استعماری برای اثبات قانون اساسی استعمار، این نظریه با منشأ خارجی را تبلیغ می‌کردند، این تئوری توسط بعضی از محققان هندی همچون D. R. Bhandarkar نیز پشتیبانی می‌شد

محل سکونت فعلی آن‌ها در شبه‌قاره ٔهند، به ویژه شمال هندوستان است. شهرت آنان بیشتر در سربازی و جنگاوری است و بسیاری از آنان در نیروهای مسلح هند خدمت می‌کنند.

امروزه بیشتر راجپوت‌های هند در ایالت راجستان زندگی می‌کنند هرچند در تمام شبه‌قاره به‌ویژه ایالت‌های شمالی و مرکزی هند مانند هیماچال پرادش، جامو، پنجاب، اوتاراکند، مادیا پرادش، بیهار، گجرات، مهاراشترا و اوتار پرادش پراکنده‌اند.

 منابع 



رده:افراد هندو-آریایی
رده:اقوام در نپال
رده:اقوام در هند
رده:تاریخ نظامی هند
رده:راجپوت‌ها
رده:قبیله‌های پنجاب
رده:کشاتریا
رده:گروه‌های اجتماعی پاکستان
رده:گروه‌های اجتماعی راجستان
رده:گروه‌های اجتماعی هند