معطرعلیشاه

درویش محمدمهدی كرماني، ملقب به معطرعلیشاه (درگذشت: ۱۲۱۷ هجری قمری در طهران)، از دراویش، صوفیان و عرفاي مشهور عهد قاجاریه بود. وی مریدان بسیار داشت و به همين دليل مورد حسادت اهل قشر و سعايت اهل ظاهر قرار گرفت و به اتهام داعيه حكومت مورد خشم فتحعلیشاه قاجار واقع شد.

 زندگی‌نامه 
نام اصلی او محمدمهدی بود و فرزند خواجه شفیع کرمانی شبستري محسوب می‌شد. خانواده وي ابا عن جد همگی اهل علم و فضل بودند و نسب خانوادگی آنها به شیخ محمود شبستری، صاحب کتاب معروف گلشن راز می‌رسد. محمد مهدی، پس از تحصیلات مقدماتي به خدمات دولتی پیوست و مدتی کارمند دولت بود و در دستگاه ديواني خدمت كرد. وي پس از مدتی از خدمات دولتی کناره‌گیری کرد و به تکمیل تحصیلات خویش مشغول گردید و جهت تكميل تحصيلات علوم ديني، ساکن مدرسه شد. وی مدتها نزد علمای زمان خویش درس خواند و به ويژه در عرفان و حکمت الهی به مراتب و مقامات ارزنده‌ای رسید.

وی پس از تكميل تحصيلات فقهي به اهل سلوك پیوست و به عرفاي زمان خود دست ارادت داد و توسط ميرزا محمدحسين كرماني ملقب به رونق عليشاه كه در زمان مشتاق عليشاه، مقام شيخيت خانقاه كرمان را برعهده داشت، به حلقه صوفيه وارد شد و ملقب به معطرعلیشاه شد و در اين راه مریدان بسیاری پیدا کرد، تا بدانجا که شهرت و آوازهٔ او به گوش فتحعلیشاه قاجار رسید و فتحعلیشاه، وی را به تهران خواست و اسباب سکونت او را در كنار مظفرعليشاه فراهم ساخت. با این وجود وی پس از مدتی اقامت در تهران، به همدان رفت و چون در آنجا جمعی از خوانین همدان دست ارادت به او دادند، بنا بر سعايت حاسدان اسباب نگرانی و خشم شاه قاجار را فراهم آورد. به همین دلیل فتحعلیشاه برای اینکه سر و صدایی در همدان برنخیزد، دوباره وی را به تهران احضار نمود.
وي در زماني كه مظفرعليشاه بنا به درخواست فقيه وقت محمدعلي كرمانشاهي ابن محمدباقر اصفهاني معروف به وحيد بهبهاني، از تهران به كرمانشاه نقل مكان كرد، همراه و همسفر او بود و مدتي را با مظفرعليشاه در كرمانشاه گذراند.

معطرعليشاه پس از وفات مظفرعليشاه از كرمانشاه به تهران رفت و در سال ١٢١٧ هجري قمري در تهران درگذشت. 

مقبره او در تهران، در قسمت جنوب غربی حرم امامزاده سيد نصرالدين و  در کنار قبر شیخ چغندر، كه در آن زمان يكي از قبرستانهاي شهر تهران محسوب مي شد، قرار گرفته است. 

شيخ چغندر لر که او نیز از مرشدان صوفیه بود، پس از معطرعليشاه درگذشت و طبق وصيتي كه به مريدان خود كرده بود در جوار معطرعليشاه، به خاك سپرده شد.

 جستارهای وابسته 
 شیخ چغندر
 امامزاده سيد نصرالدين
 شيخ محمود شبستري

 منابع 


رده:درگذشتگان ۱۱۸۱
رده:درگذشتگان ۱۲۱۷ (قمری)
رده:صوفیان اهل ایران
رده:قاجاریان