فهرست نخستین مسلمانان

نخستین مسلمانان ()، صحابه‌ای هستند که در ورود به اسلام از دیگران پیشی گرفتند و در قرآن از آنها به عنوان نخستین مسلمانان یاد شده است. ﴿﴾القرآن الکریم، سورة التوبة، الآیة 100.

مورخان بر اساس متون نقل شده، نام آنها را ذکر کرده‌اند. آنها به این دلیل متمایز هستند که در میان مسلمانان جایگاه والایی دارند، زیرا بر اساس نصوص قرآن که بر این امر دلالت دارد، از کسانی که پس از آنها آمده‌اند، برترند.|الأخیر1=محمد بن أحمد بن عثمان الذهبی|عنوان=سیر أعلام النبلاء، الصحابة رضوان الله علیهم، السابقون الأولون، الجزء الأول|صفحات=144 و 145|ناشر=مؤسسة الرسالة|سنة=1422 هجریة 2001 م|مسار= https://islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents&ID=9&idfrom=12&idto=12&flag=0&bk_no=60&ayano=0&surano=0&bookhad=0|تاریخ الوصول=17/ شعبان/ 1437 هجریة|مسار أرشیف= https://web.archive.org/web/20191211132543/http://library.islamweb.net/newlibrary/display_book.php?idfrom=12&idto=12&bk_no=60&ID=9|تاریخ أرشیف=2019-12-11

 نخستین مسلمان 
در مورد نخستین مسلمان اجماع فراگیری وجود دارد که خدیجه بنت خویلد، همسر محمد نخستین مسلمان بوده است. هویت نخستین مرد مسلمان از دوران ابتدایی اسلام مورد مناقشه بوده است. به‌گفتهٔ مونت گومری وات بعضی منابع علی بن ابی‌طالب را نخستین مسلمان معرفی کرده‌اند که در آن زمان کودکی نه یا ده‌ساله بوده است. همچنین دانشمندان شیعه* شیخ مفید در فصول المختاره: الفصول المختارة، شیخ مفید، محمد بن محمد، دارالمفید، صفحهٔ ۲۷۴: هَذَا اِبْنُ أَخِی مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اَللَّهِ وَ هَذَا عَلِی بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ هَذِهِ اَلْمَرْأَةُ خَدِیجَةُ بِنْتُ خُوَیلِدٍ وَ اَللَّهِ مَا عَلَی وَجْهِ اَلْأَرْضِ أَحَدٌ یعْبُدُ اَللَّهَ بِهَذَا اَلدِّینِ إِلاَّ هَؤُلاَءِ اَلثَّلاَثَةُ؛ این پسر برادرم محمد بن عبدالله و این علی بن ابی طالب و این زن هم خدیجه بنت خویلد است. به خدا قسم که بر روی زمین کسی خدا را عبادت نمی‌کند مگر این سه نفر.
 محمد بن سلیمان الکوفی در مناقب الامام امیرالمؤمنین علیه السلام: مناقب الإمام أمیر المؤمنین علیه السلام، محمد بن سلیمان الکوفی، مجمع إحیاء الثقافة الإسلامیة، جلد ۱، صفحه ۲۸۲ و ۲۹۵: أنّ علیا علیه السّلام أول من آمن باللّه و رسوله و بسیاری از دانشمندان اهل سنت نیز، بر این نظر تأکید کرده‌اند.* نسائی در سنن الکبری: السنن الکبری، النسائی، دار الکتب العلمیه، بیروت، لبنان، جلد ۵، صفحهٔ ۴۴ >،
 بیهقی در سنن الکبری: السنن الکبری، البیهقی، دار الفکر، جلد ۶، صفحهٔ ۲۰۷،
 هیثمی در مجمع الزوائد: مجمع الزوائد، الهیثمی، دار الکتب العلمیة، بیروت، جلد ۹، صفحهٔ ۱۱۹ >،
 عبدالرزاق صنعانی در المصنف: المصنف، عبد الرزاق الصنعانی، منشورات المجلس العلمی، جلد ۱۱، صفحهٔ ۲۲۷ >،
 ابن ابی عاصم در کتاب الأوائل: کتاب الأوائل، ابن أبی عاصم شیبانی، صفحهٔ ۷۹ >،
 طبرانی در کتاب الأوائل: کتاب الأوائل، الطبرانی، دار الخلفاء للکتاب الإسلامی، کویت، صفحهٔ ۷۸ > و
 المعجم الکبیر: المعجم الکبیر، الطبرانی، دار إحیاء التراث العربی، جلد۱۱، صفحهٔ ۲۱ >،
 ابن عبد البر در الاستیعاب:الاستیعاب، ابن عبد البر، دارالجیل، بیروت، جلد ۳، صفحهٔ ۱۰۹۲: أول من أسلم علی أو أبو بکر؟ قال: سبحان الله! علی أولهما إسلاما، و إنما شبّه علی الناس لأن علیا أخفی إسلامه من أبی طالب، و أسلم أبو بکر فأظهر إسلامه، و لا شک أنّ علیاأولهما إسلاما.
 ابن ابی الحدید در شرح نهج البلاغه: شرح نهج البلاغة، ابن أبی الحدید، دار إحیاء الکتب العربیه، عیسی البابی الحلبی و شرکاه، جلد ۴، صفحهٔ ۱۱۸ <>،
 زرندی حنفی در نظم درر السمطین: نظم درر السمطین، الزرندی الحنفی، صفحهٔ ۸۲ >، زید بن حارثه، کاندیدای محتمل دیگر برای شناختن شدن به‌عنوان نخستین مسلمان است. زید در آغاز به‌عنوان برده به مکه آورده شد و به خانهٔ محمد و خدیجه راه یافت. آن‌ها زید را آزاد نمودند و بمانند فرزند خود او را پذیرفتند. حارث به‌طور واضحی مورد اعتماد محمد بود و محمد علاقهٔ بسیار زیادی به او (خصوصاً پس از مرگ فرزند پسر محمد و خدیجه) نشان می‌داد. به‌گفته مونتگمری، زید در آن زمان جوانی بسیار با آتیه بنظر می‌رسید و بنابراین محتمل است که او نخستین مسلمان مذکر بوده است. سومین کاندیدا ابوبکر بازرگانی بود که تنها دو سال از محمد جوان‌تر بود و سال‌ها دوست صمیمی محمد بود.Muḥammad: Prophet and Statesman
 By William Montgomery Watt, Oxford University Press, 1974, Pages 34-35

بر طبق گزارش ابن هشام در کتاب سیرهٔ نبوی، نخستین کسانی که مسلمان شدند پس از خدیجه به ترتیب:
 علی بن ابی‌طالب
 ابوبکر بن ابی‌قحافه
 زید بن حارثه
 عثمان بن عفان
 زبیر بن عوام
 عبدالرحمن بن عوف
 سعد بن ابی‌وقاص
 طلحه بن عبیدالله

نفر چهارم به بعد به دست ابوبکر مسلمان شدند. ایشان هر هشت سابق بودند در اسلام و با سید می‌بودند و تصدیق وی می‌نمودند و دیگر اهل مکه جمله منکر و مخالف بودند.

 فهرست نخستین مسلمانان 
 ترتیبفرنام (عربی) نامقبیله جنسیت  خویشاوندی با محمدتوضیحات۱أم المؤمنینخدیجه بنت خویلد بنی‌اسد از قریشمؤنث همسرنخستین زن مسلمان، نخستین همسر محمد و مادر فاطمه زهرا۲ أسد اللّٰه علی بن ابی‌طالب بنی‌هاشم از قریش مذکر  پسر عمو و داماد نخستین پسر مسلمان، چهارمین خلیفه راشدین و همسر فاطمه زهرا۳الصدیقابوبکر بن ابی‌قحافه بنی‌تیم از قریش مذکر پدر زننخستین مرد مسلمان، نخستین خلیفه راشدین و پدر ام‌المؤمنین عایشه۴ حِبُّ رسول اللّٰهزید بن حارثهبنی‌کلب مذکر  فرزند خوانده ۵أم المؤمنینعایشه بنت ابی‌بکر بنی‌تیم از قریش مؤنث  همسردومین زن مسلمان و دختر ابوبکر۶ ذو النورینعثمان بن عفان بنی‌امیه از قریش مذکر داماد سومین خلیفه راشدین حواری رسول اللّٰه زبیر بن عوام بنی‌اسد از قریش مذکر  پسر عمه ۸ الأسد فی براثنهسعد بن ابی‌وقاص بنی‌زهره از قریش مذکر  خویشاوند مادریأبوه ابن عم آمنه بنت وهب بن عبد مناف۹ الشهید الحی طلحة بن عبیداللهبنی‌تیم از قریش مذکر  خویشاوندی دوریجتمعان فی مرة بن کعب۱۰ عبدالرحمن بن عوف بنی‌زهره از قریش مذکر  خویشاوند مادریزهیرة بن کلاب الجد الرابع لهما۱۱ أمین الأمةابوعبیدة بن الجراح بنی‌فهر از قریش مذکر  خویشاوندی دوریجتمعان فی فهر بن مالک۱۲ ابو سلمة بن عبدالاسد بنی‌مخزوم از قریش مذکر  پسر عمهمسار=https://www.islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents&ID=15&idfrom=0&idto=0&flag=1&bk_no=60&ayano=0&surano=0&bookhad=0|عنوان=إسلام ویب، سیر أعلام النبلاء، الصحابة رضوان الله علیهم، أبو سلمة، الجزء 1|تاریخ الوصول=2021-09-18| مسار أرشیف = https://web.archive.org/web/20201112003447/https://islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents | تاریخ أرشیف = 12 نوفمبر 2020 پیش از محمد همسر ام سلمه بود.۱۳أبو عبداللهارقم بن ابی‌ارقم بنی‌مخزوم از قریش مذکر  خویشاوندی دور ۱۴ أبو السائبعثمان بن مظعون بنی‌جمح از قریش مذکر  خویشاوندی دوریجتمعان فی کعب بن لؤی۱۵ عبیدة بن حارث بنی‌مطلب از قریش مذکر  خویشاوندی دوریجتمعان فی عبد مناف بن قصی۱۶ سعید بن زید بنی‌عدی از قریش مذکر  خویشاوندی دور همسر فاطمه بنت خطاب و پسر عموی عمر بن خطاب۱۷أم جمیلفاطمه بنت خطاب بنی‌عدی از قریش مؤنث  خویشاوندی دور سومین زن مسلمان، همسر سعید بن زید و خواهر عمر بن خطاب۱۸ اسما بنت ابی‌بکر بنی‌تیم از قریش مؤنث  خواهرزن ۱۹ قدامة بن مظعونبنی‌جمح از قریش مذکر  خویشاوندی دور برادر عثمان بن مظعون۲۰ عبدالله بن مظعون بنی‌جمح از قریش مذکر  خویشاوندی دور برادر عثمان بن مظعون۲۱ خباب بن ارت بنی تمیم مذکر  ندارد ۲۲ عمیر بن ابی‌وقاص بنی‌زهره از قریش مذکر  خویشاوند مادری  برادر سعد بن ابی وقاص۲۳ فقیه الأمةعبدالله بن مسعود بنی هذیل مذکر  جد او و محمد با مدرکة بن الیاس به هم می‌رسد۲۴ مسعود بن ربیعه  مذکر  جد او و محمد با خزیمة بن مدرکه به هم می‌رسد۲۵ سلیط بن عمرو بنی‌عامر از قریش مذکر  ندارد ۲۶ عیاش بن ابی‌ربیعه بنی‌مخزوم از قریش مذکر  خویشاوندی دور۲۷ اسما بنت سلامه بنی‌نشهل از بنی‌تمیم مؤنث  ندارد همسر عیاش بن ابی‌ربیعه۲۸ خنیس بن حذافه بنی‌سهم از قریش مذکر  ندارد  همسر نخست حفصه بنت عمر۲۹ عامر بن ربیعه  مذکر  ندارد ۳۰ عبدالله بن جحش بنی‌اسد از قریش مذکر  پسر عمه ۳۱ ابو احمد بن جحش بنی‌اسد از قریش مذکر  پسر عمه  برادر عبدالله بن جحش۳۲ الطیارجعفر بن ابی‌طالب بنی‌هاشم از قریش مذکر  پسر عمو برادر علی بن ابی‌طالب۳۳ اسما بنت عمیس بنی‌خثعم مؤنث  همسر پسر عمو  همسر جعفر بن ابی‌طالب۳۴  حاطب بن حارث  مذکر  ندارد ۳۵  فاطم بنت مجلل  مؤنث  ندارد  همسر حاطب بن حارث۳۶ خطاب بن حارث  مذکر  ندارد  برادر حاطب بن حارث۳۷ فکیهة بنت یسار  مؤنث  ندارد  همسر خطاب بن حارث۳۸ معمر بن حارث  مذکر  ندارد  برادر حاطب بن حارث۳۹ سائب بن عثمان بن مظعون  مذکر  ندارد ۴۰ مطلب بن ازهربنی‌زهره از قریش مذکر  خویشاوندی دور  پسر عبدالعوف زهری۴۱ رمله بنت ابی‌عوف بنی‌زهره از قریش مؤنث  خویشاوندی دور  همسر مطلب بن ازهر۴۲ نعیم بن عبدالله  مذکر  ندارد ۴۳ عامر بن فهیره  مذکر  ندارد ۴۴ خالد بن سعید  مذکر  خویشاوندی دور ۴۵ آمینه بنت خلف  مؤنث  ندارد همسر خالد بن سعید۴۶ حاطب بن عمرو  مذکر  ندارد ۴۷ ابوحذیفة بن عتبه بنی‌امیه از قریش مذکر  خویشاوندی نزدیک ۴۸ واقد بن عبدالله  مذکر  ندارد ۴۹ خالد بن البکیر  مذکر  ندارد ۵۰ عامر بن البکیر  مذکر  ندارد ۵۱ عاقل بن البکیر  مذکر  ندارد ۵۲ إیاس بن البکیر  مذکر  ندارد ۵۳ عمار بن یاسر  مذکر  ندارد ۵۴ یاسر بن عامر  مذکر  ندارد ۵۵ صهیب بن سنان  مذکر  ندارد ۵۶ أبو ذر جندب بن جناده بنی غفار مذکر  ندارد ۵۷ عمرو بن عبسه بنی سلیم مذکر  ندارد ۵۸ الفاروق عمر بن خطاب بنی‌عدی از قریش مذکر پدر زندومین خلیفه راشدین و پدر أم المؤمنین حفصه۵۹ أم الخیر سلمی بنت صخر بنی‌تیم از قریش مؤنث ندارد۶۰ صاحبة القلادة زینب بنت محمد بنی‌هاشم از قریش مؤنث دخترعنوان=قصة الإسلام  أسماء السبعین السابقین الأولین فی الإسلام|مسار= https://islamstory.com/ar/artical/3406630/اسماء-السبعين-السابقين|تاریخ الوصول=2023-12-02|صحیفة=islamstory.com|لغة=ar|مسار أرشیف= https://web.archive.org/web/20220518045114/http://islamstory.com/ar/artical/3406630/%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%A8%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%8A%D9%86|تاریخ أرشیف=2022-05-18۶۱ ذات الهجرتین رقیه بنت محمد بنی‌هاشم از قریش مؤنث دختر۶۲  ام کلثوم بنت محمد بنی‌هاشم از قریش مؤنث دختر ۶۳  عبدالله بن یاسر بنی‌مخزوم از قریش مذکر خویشاوندی دور۶۴ مؤذن الرسول بلال بن رباححبشی  مذکر ندارد۶۵ سفیر رسول اللّٰه مصعب بن عمیر بنی‌عبدالدار از قریش مذکر خویشاوندی دور ۶۶ أم سلمة هند بنت ابی‌امیه بنی‌مخزوم از قریش مؤنث همسر۶۷ أبو غزوان عتبة بن غزوان بنی‌مازن مذکر ندارد۶۸ أم رومان زینب بنت عامر بنی فراس مؤنث ندارد۶۹  عبدالله بن ابی‌بکربنی‌تیم از قریش مذکر برادر همسر۷۰ أبو الأسود مقداد بن عمرو  مذکر خویشاوندی دور

 جستارهای وابسته 
 عشره مبشره
 صحابه
 انصار

 منابع 

رده:تاریخ اسلام
رده:صحابه
رده:فهرست‌های مسلمانان