مستر المپیا

مِستِر المپیا  نام مجموعه‌ای از مسابقات حرفه‌ای بدنسازی است که هر ساله توسط فدراسیون بین‌المللی بدنسازی و پرورش اندام لیگ حرفه‌ای برگزار می‌شود. این مسابقات یکی از معتبرترین و برجسته‌ترین رویدادهای بدنسازی در جهان محسوب می‌شود و بهترین بدنسازان حرفه‌ای از سراسر جهان در آن شرکت می‌کنند. لقب "مستر المپیا" به قهرمان دستهٔ اوپن بادی بیلدینگ اختصاص دارد، اما این رویداد شامل دسته‌ها و رقابت‌های متنوع دیگری نیز می‌باشد.

 تاریخچه 
اولین دوره مسابقات مستر المپیا در سال ۱۹۶۵ به ابتکار جو ویدر ، بنیان‌گذار IFBB، برگزار شد. هدف این مسابقات ایجاد بستری برای رقابت بهترین بدنسازان حرفه‌ای جهان بود. اولین قهرمان این رویداد، لری اسکات  بود که توانست عنوان مستر المپیا را در سال‌های ۱۹۶۵ و ۱۹۶۶ به دست آورد.

مسابقات مستر المپیا در حال حاضر مهم‌ترین و معتبرترین مسابقات در رشتۀ بدن‌سازی است که هر ساله با جمعی از بهترین و حرفه‌ای‌ترین ورزشکاران این رشته برگزار می‌شود. اولین سری این مسابقات در نیویورک برگزار شد. در این سال به قهرمان مسابقات جایزه‌ای تعلق نگرفت، در حالی که هم‌اکنون مجموع جوایز اهدا شده به شرکت کنندگان به بیش از یک میلیون دلار می‌رسد.

در طول سال‌ها، مستر المپیا شاهد ظهور قهرمانان برجسته‌ای مانند آرنولد شوارتزنگر، لی هنی، رونی کلمن، و فیلیپ هیث بوده است.

 دسته‌های مسابقات 
مسابقات مستر المپیا شامل چندین دسته مختلف است که هر کدام نمایانگر سبک و معیارهای خاصی از بدنسازی هستند:

 پرورش اندام باز : این دسته محبوب‌ترین بخش مسابقات است و قهرمان آن لقب "مستر المپیا" را کسب می‌کند. در این دسته هیچ محدودیتی برای وزن وجود ندارد و شرکت‌کنندگان باید از لحاظ حجم، تقارن و تعریف عضلات در بهترین حالت خود باشند.
 ۲۱۲ پرورش اندام : این دسته برای آن گروه از بدنسازان است که وزن آن‌ها حداکثر ۲۱۲ پوند (۹۶ کیلوگرم) است. معیارهای قضاوت مشابه دسته اوپن است، اما تمرکز بیشتری بر تناسب و تقارن دارد.
 کلاسیک فیزیک : این دسته ترکیبی از زیبایی‌شناسی کلاسیک و توسعه عضلانی است. شرکت‌کنندگان باید از محدودیت‌های وزنی خاصی پیروی کنند و ظاهر آن‌ها باید یادآور دوران طلایی بدن‌سازی باشد.
 جسمانی مردان : در این دسته، تمرکز بر تناسب اندام کلی و زیبایی‌شناسی طبیعی است. شرکت‌کنندگان معمولاً با شلوارک ورزشی به رقابت می‌پردازند و حجم عضلانی کمتری نسبت به دیگر دسته‌ها دارند.
 بیکینی  : این دسته مخصوص بانوان است و تمرکز آن بر تعادل، زیبایی‌شناسی و فرم کلی بدن است.
 زیبایی اندام : این دسته شامل ترکیبی از زیبایی‌شناسی بدنی و اجرای حرکات نمایشی است. شرکت‌کنندگان باید توانایی‌های ورزشی خود را نیز به نمایش بگذارند.
 جسمانی بانوان : این دسته ترکیبی از قدرت و زیبایی عضلانی بانوان را به نمایش می‌گذارد.
 پرورش اندام بانوان : این دسته برای بانوانی است که به سطح بالایی از حجم و تعریف عضلات دست یافته‌اند.
 پرورش اندام صندلی چرخدار : این دسته برای ورزشکاران معلولی است که در زمینه بدن‌سازی فعالیت می‌کنند.

 راهیابی به مسابقات 
برای شرکت در مستر المپیا، بدنسازان باید شرایط خاصی را برآورده کنند. راهیابی معمولاً از طریق کسب امتیازات لازم در مسابقات حرفه‌ای IFBB Pro League یا کسب مقام قهرمانی در یکی از رویدادهای معتبر انجام می‌شود.

 کسب مقام اول در مسابقات حرفه‌ای: قهرمانان مسابقات حرفه‌ای IFBB Pro League به طور مستقیم به مستر المپیا راه می‌یابند.
 رتبه‌بندی امتیازی: ورزشکارانی که نتوانند در مسابقات حرفه‌ای مقام اول را کسب کنند، می‌توانند از طریق سیستم امتیازدهی IFBB Pro League راهی مستر المپیا شوند. این امتیازات بر اساس عملکرد در مسابقات مختلف جمع‌آوری می‌شود.
 دعوت ویژه: در برخی موارد خاص، ورزشکاران برجسته ممکن است دعوت‌نامه ویژه برای شرکت در مستر المپیا دریافت کنند. این دعوت‌نامه معمولاً برای قهرمانان سابق یا ورزشکاران برجسته‌ای که به دلایلی در سیستم امتیازی شرکت نکرده‌اند، صادر می‌شود.

 ایرانی‌های مستر المپیا 
بندانگشتی|هادی چوپان
بیت‌الله عباس‌پور برای اولین بار از ایران در سال ۲۰۱۲ وارد مسابقات مستر المپیا شد که مقام هفدهم را به‌ دست‌ آورد. او در سال ۲۰۱۳ نیز در این مسابقات شرکت کرد و دوباره به مقام هفدهم رسید. همچنین در سال ۲۰۱۴ وی در مسابقه رده ۲۱۲ پوندی‌ها شرکت کرد و مقام پنجم را به‌ دست‌ آورد.

سپس هادی چوپان در این مسابقات شرکت کرد که ابتدا مقام سوم در سال ۲۰۱۹ را کسب کرد و بعد از آن در سال ۲۰۲۰ مقام چهارم را به‌ دست‌ آورد. سپس در سال ۲۰۲۱ به مقام سوم دست یافت و در چهارمین تلاش خود در مستر المپیا ۲۰۲۲ با موفقیت به مقام قهرمانی رسید.

هادی چوپان در سه سال پیاپی بعد از قهرمانی به مقام نایب قهرمانی رسید.

وحید بادپی سومین ایرانی بود که به این مسابقات راه پیدا کرد و در دسته فیزیک کلاسیک در سال 2023 به مقام نهمی رسید. 

بهروز تابانی بارها موفق به کسب جواز مسابقات شد اما به دلیل مشکلات ویزا نتوانست در این مسابقات حضور پیدا کند،اما بالاخره ویزا برای او صادر شد و بهروز تابانی در مستر المپیا ۲۰۲۵ در دسته سنگین وزن شرکت کرد.

 قهرمان‌ها 
در طول سال‌ها، مسابقات مستر المپیا شاهد حضور قهرمانان برجسته‌ای بوده است:

آرنولد شوارتزنگر: قهرمان هفت دوره مسابقات بین سال‌های ۱۹۷۰ تا ۱۹۷۵ و ۱۹۸۰ 

لی هنی: رکورددار قهرمانی با هشت عنوان پیاپی بین سال‌های ۱۹۸۴ تا ۱۹۹۱

رونی کلمن: قهرمان هشت دوره متوالی بین سال‌های ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۵
 سال جایزه نقدی برنده سنگین‌وزن سبک‌وزن مکان برگزاری ۱۹۶۵$۱٬۰۰۰  لری اسکات rowspan="9"  rowspan="9"   نیویورک، ایالات متحده آمریکا ۱۹۶۶ ۱۹۶۷  سرجیو اولیوا ۱۹۶۸ ۱۹۶۹ ۱۹۷۰  آرنولد شوارتزنگر ۱۹۷۱  پاریس، فرانسه ۱۹۷۲  اسن، آلمان غربی ۱۹۷۳  نیویورک، ایالات متحده آمریکا ۱۹۷۴  آرنولد شوارتزنگر  فرانکو کولومبو ۱۹۷۵ $۲٬۵۰۰  پرتوریا، آفریقای جنوبی ۱۹۷۶ $۵٬۰۰۰  فرانکو کولومبو  کن والر  کلمبوس، اوهایو، ایالات متحده آمریکا ۱۹۷۷  فرانک زین  رابی رابینسون  فرانک زین ۱۹۷۸ $۱۵٬۰۰۰ ۱۹۷۹ $۲۵٬۰۰۰  مایک منتزر ۱۹۸۰  آرنولد شوارتزنگر rowspan="37"  rowspan="37"   سیدنی، استرالیا ۱۹۸۱  فرانکو کولومبو  کلمبوس، اوهایو، ایالات متحده آمریکا ۱۹۸۲  کریس دیکرسون  لندن، بریتانیا ۱۹۸۳  سمیر بنوت  مونیخ، آلمان غربی ۱۹۸۴ $۵۰٬۰۰۰  لی هینی  نیویورک، ایالات متحده آمریکا ۱۹۸۵  بروکسل، بلژیک ۱۹۸۶ $۵۵٬۰۰۰  کلمبوس، اوهایو، ایالات متحده آمریکا ۱۹۸۷  یوتبری، سوئد ۱۹۸۸ rowspan="2"   لس آنجلس، ایالات متحده آمریکا۱۹۸۹  ریمینی، ایتالیا ۱۹۹۰ $۱۰۰٬۰۰۰  شیکاگو، ایالات متحده آمریکا ۱۹۹۱  اورلندو، فلوریدا، ایالات متحده آمریکا ۱۹۹۲  دوریان یتس  هلسینکی، فنلاند ۱۹۹۳  آتلانتا، ایالات متحده آمریکا ۱۹۹۴ ۱۹۹۵ $۱۱۰٬۰۰۰ ۱۹۹۶  شیکاگو، ایلینوی، ایالات متحده آمریکا ۱۹۹۷  لس آنجلس، ایالات متحده آمریکا ۱۹۹۸  رانی کالمن  نیویورک، ایالات متحده آمریکا ۱۹۹۹  لاس وگاس، ایالات متحده آمریکا ۲۰۰۰ ۲۰۰۱ ۲۰۰۲ ۲۰۰۳ ۲۰۰۴ $۱۲۰٬۰۰۰ ۲۰۰۵ $۱۵۰٬۰۰۰ ۲۰۰۶ $۱۵۵٬۰۰۰  جی کاتلر ۲۰۰۷ ۲۰۰۸  دکستر جکسون ۲۰۰۹ $۲۰۰٬۰۰۰  جی کاتلر ۲۰۱۰ ۲۰۱۱  فیل هیث ۲۰۱۲ $۲۵۰٬۰۰۰ ۲۰۱۳ ۲۰۱۴$۲۷۵٬۰۰۰ ۲۰۱۵$۴۰۰٬۰۰۰ ۲۰۱۶۲۰۱۷۲۰۱۸ شاون رودن۲۰۱۹ برندون کوری۲۰۲۰ ممدوح السبیعی۲۰۲۱ ممدوح السبیعی۲۰۲۲ هادی چوپان۲۰۲۳درک لانسفورد۲۰۲۴$۶۰۰٬۰۰۰ سامسون داودا۲۰۲۵درک لانسفورد

 رده‌بندی قهرمان مستر المپیا سال(ها) شمار قهرمانی‌ها اورال سنگین‌وزن سبک‌وزن اول  لی هینی ۱۹۸۴, ۱۹۸۵, ۱۹۸۶, ۱۹۸۷, ۱۹۸۸, ۱۹۸۹, ۱۹۹۰, و ۱۹۹۱ ۸ ۰ ۰ دوم  رانی کالمن ۱۹۹۸, ۱۹۹۹, ۲۰۰۰, ۲۰۰۱, ۲۰۰۲, ۲۰۰۳, ۲۰۰۴, و ۲۰۰۵ ۸ ۰ ۰ سوم  آرنولد شوارتزنگر ۱۹۷۰, ۱۹۷۱, ۱۹۷۲, ۱۹۷۳, ۱۹۷۴ (اورال و سنگین‌وزن), ۱۹۷۵ (اورال و سنگین‌وزن), و ۱۹۸۰ ۷ ۲ ۰ چهارم فیل هیث ۲۰۱۱, ۲۰۱۲, ۲۰۱۳, ۲۰۱۴ , ۲۰۱۵ , ۲۰۱۶ , ۲۰۱۷ ۷ ۰ ۰ پنجم دوریان یتس ۱۹۹۲, ۱۹۹۳, ۱۹۹۴, ۱۹۹۵, ۱۹۹۶, و ۱۹۹۷ ۶ ۰ ۰ ششم  جی کاتلر ۲۰۰۶, ۲۰۰۷, ۲۰۰۹, و ۲۰۱۰ ۴ ۰ ۰ هفتم  فرانک زین ۱۹۷۷ (اورال و سبک‌وزن), ۱۹۷۸ (اورال و سبک‌وزن), ۱۹۷۹ (اورال و سبک‌وزن) ۳ ۰ ۳ هشتم  سرجیو اولیوا ۱۹۶۷, ۱۹۶۸, و ۱۹۶۹ ۳ ۰ ۰ نهم  فرانکو کولومبو ۱۹۷۴ (سبک‌وزن), ۱۹۷۵ (سبک‌وزن), ۱۹۷۶ (اورال و سبک‌وزن), و ۱۹۸۱ ۲ ۰ ۳ دهم  لری اسکات (بدن‌ساز) ۱۹۶۵ و ۱۹۶۶ ۲ ۰ ۰ یازدهم  هادی چوپان ۲۰۲۲ ۱ ۰ ۰ یازدهم  کریس دیکرسون ۱۹۸۲ ۱ ۰ ۰ یازدهم  سمیر بنوت ۱۹۸۳ ۱ ۰ ۰ یازدهم  دکستر جکسون ۲۰۰۸ ۱ ۰ ۰یازدهم براندون کوری۲۰۱۹۱۰۰شانزدهم رابی رابینسون۱۹۷۷ (سنگین‌وزن) و ۱۹۷۸ (سنگین‌وزن)۰۲۰ هفدهم  کن والر ۱۹۷۶ (سنگین‌وزن) ۰ ۱ ۰ هفدهم  مایک منتزر ۱۹۷۹ (سنگین‌وزن) ۰ ۱ ۰

رانی کلمن از تاریخ ۱۹۹۸–۲۰۰۵ قهرمان پرورش اندام جهان که در مسابقات مستر المپیا مقام اول را با خود یدک می‌کشید برای نهمین قهرمانی‌اش تلاش می‌کرد تا فاتح کل دوران مستر المپیا شود که در سال ۲۰۰۶ مغلوب جی کاتلر شد و موفق نشد که قهرمانی‌های خود را به عدد نه برساند و بالاتر از لی هینی قرار بگیرد. در سال ۲۰۲۰ نیز بعد از دو سال غیبت فیل هیث که هفت دوره قهرمانی این مسابقات را به‌ دست آورده بود برای شکستن این رکورد وارد این مسابقات شد که مغلوب ممدوح السمیعی، قهرمان جدید این رشته شد.

 مدال‌ها 

 نحوه قضاوت در مستر المپیا 
قضاوت در مسابقات مستر المپیا بر اساس معیارهای زیر انجام می‌شود:

 حجم عضلانی: میزان توسعه عضلات
 تناسب و تقارن: تعادل و هماهنگی بین بخش‌های مختلف بدن
 تعریف عضلات: وضوح و تفکیک عضلات
 ارائه: نحوه نمایش بدن در حین اجرای فیگورهای الزامی

یادداشت‌ها

 لینک به بیرون 

 وبگاه رسمی مستر المپیا
 وبگاه رسمی IFBB Pro

 کتاب رکورد مستر المپیا

 منابع 

  رده:رقابت‌های ورزشی رده:رویدادهای ورزشی تکرارشونده بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۵ (میلادی) رده:ورزش ایالات متحده آمریکا در ۱۹۶۶ (میلادی) رده:رویدادهای ورزشی سالانه