دونای سفلی

ریشه نام روستا: 

علی رغم قرار گرفتن روستای دونا در استان مازندران، ریشه و اصالت مردم روستای خوش آب و هوای دونا، مازندرانی نبوده، بلکه به شهر دینه ور سنقر کرمانشاه (لک کرمانشاهی) بر می گردد که  به این منطقه خوش آب و هوا و زیبای حاشیه منطقه کندوان، بعلت وجود مراتع چرای فراوان دام و البته نیز بنا به دلایلی که هیچ گاه بازگو نشد! از کرمانشاه به این منطقه،پناهنده شدند. و بدین علت پسوند و عشیره پناهنده  در این روستا به وفور یافت می شود.
دینه ور که در بختیاری دَیناوَرَه خوانده می‌شود  شهری از توابع کرمانشاه است. نام کهن تر این شهر دیناور بوده. دَینا در برخی گویش های لری به معنای جرّ و بحث بوده  و در گویش های دیگر لری نیز به معنای تپه می باشد و پسوند وَرَه به معنای تراکم است، و شاید دینه ور به معنای  تپه های متراکم که با جغرافیای تاریخی این سرزمین ( دینه ور کرمانشاه) قابل تطبیق است و احتمالا هم مرتبط باشد بیشتر هم خوانی دارد. 
مردم این منطقه ( دینه ور) همگی لر هستند اکثر آنان از لرهای لک و لر فیلی هم دیده می شود.
دونای سفلی (به زبان محلی اَویر (Avir))، روستایی ییلاقی در میان رشته کوه‌های البرز مرکزی از توابع بخش بلده شهرستان نور در استان مازندران ایران است.

روستای دونا در مختصات جغرافیایی به طول ۵۱٫۳۶۴۰۹۰۹۲ و عرض ۳۶٫۱۹۷۵۴۷۷۰ قرار دارد.

روستا از طریق جاده چالوس و اتوبان تهران-شمال به شهرهای شمالی و تهران دسترسی دارد. در حدّ فاصل ۶۳ کیلومتری بخش بلده، در کیلومتر۷۵ جاده چالوس و ۱۳۴ کیلومتری شهرستان نور قرار دارد.

 آب و هوا 
دونا دارای آب و هوای کوهستانی مرطوب و سرد است و در ارتفاع ۲۵۰۰ متری از سطح دریا قرار دارد.

 اقتصاد 
دامپروری و کشاورزی منبع اصلی درآمد روستاییان در گذشته بوده‌است که متأسفانه با گسترش شهرنشینی و مهاجرت به شهرها جمعیت ثابت روستا بسیار کاهش یافته‌است.

با توجه به آب و هوای روستا و نزدیکی به کلان‌شهر تهران و کرج و دسترسی عالی به راه‌های مواصلاتی پتانسیل بسیار بالایی در کسب درآمد از گردشگری دارد.

 تاریخچه 
از تاریخچه دونا اطلاع دقیقی در درست نیست اما آنچه از آثار به دست آمده در جای جای روستای دونا از جمله گوهردره -زرکوپا-گاه ریا ومحل کنونی مدرسه و… بر می‌آید می‌توان تخمین زد که دونا قدمتی دوسه هزارساله دارد اما براساس مدارکی که در دست است، مبدأ خانوادگی خاندان توکلی نوری را آشیخ علی اکبر توکلی نوری چنین بیان کرده‌است:

شیخ علی اکبر توکلی، روحانی دوران پهلوی اول، که موسس حوزه علمیه دونا نیز بوده است دربارهٔ تاریخچه زادگاه خود (دونا) مطالبی به این مضمون نوشته‌است:

در حدود ۴۸۰ سال قبل ودر زمان حکومت شاه اسماعیل صفوی عده ای از ساکنین سرزمین سنقر واقع درکرمانشاه امروز (به رهبری یک عالم روحانی) که در بخش دیناور زندگی می‌کردند، به امید یافتن محلی امن برای زندگی خود و مراتع سر سبز برای احشامشان، از ناحیه غرب به سمت شمال ایران حرکت کردند. مهاجرین پس از مدتها راهپیمایی و بررسی اراضی مسیر حرکت خود و ملاحظه امکانات زیستی، در شمال غربی کوه‌های کندوان، در محلی که مشهور به دره لن می‌باشد، تصمیم به اسکان موقت گرفتند.

حدود ۱۰۰سال بعد تعدادی از خانواده‌های مهاجر تصمیم به اسکان دائم در دره لن گرفتند، به همین دلیل، به دستور ملا یعقوب، شیخ الاسلام و سرپرست خاندانهای مهاجر اقدام به احداث خانه‌هایی با خشت وگل، و همچنین جایگاهی برای احشام خویش کردند.

آنها نام دهکده خود را دینه گذاشتند نامی که بر گرفته از نام زادگاه پدارنشان، دینه ور بود.دینا در گویش لری (لک) به معنای جوری جرّ و بحث کردن که کسی از عهده آنها بر نیاید.
با گذشت زمان نام دهکده از دینه به دینا و نهایتا به دونا تغییر یافت.
برخی از زمین های دونا وقف خاص برای امرار معاش طلبه های دونا و هزینه های حسینه دونا می باشد که بصورت وقف با متولی بودن اولاد ذکور شناخته می شود.

 جمعیت 
این روستا در دهستان اوزرود قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۲۵۶ نفر)(۹۱ خانوار) بوده‌است.درگاه ملی آمار ایران

 مشاهیر  

مشاهیر بزرگ خانواده فرهیخته مشحون که همگی اصالتا متولد شهر تهران بوده اند و روستا خوش آب و هوای دونا را برای زندگی ییلاقی انتخاب کردند و در نهایت در این روستای زیبا ساکن شدند به شرح ذیل می باشد:   
 کمال مشحون: کاپیتان تیم ملی بسکتبال ایران در بازی‌های آسیایی ۱۹۵۱ و اولین رئیس فدراسیون بسکتبال جمهوری اسلامی ایران بعد از انقلاب.
 محمود مشحون: بازیکن سابق تیم ملی بسکتبال ایران و رئیس اسبق فدراسیون بسکتبال جمهوری اسلامی ایران.
 بهرام مشحون: فیزیکدان برجستهٔ ایرانی، استاد بازنشستهٔ دانشگاه میزوری آمریکا و استاد مدعو دانشگاه صنعتی شریف می‌باشند.
نیمسار اسداله رویین فر از امرای پهلوی که البته متولد تهران بوده اند ولی دونا را برای زندگی بازنشستگی انتخاب کردند .
 مرحوم حاج شیخ احمد شفیعی:
دادستان اسبق نظامی شهر تهران و مشاور رئیس قوه قضاییه. تاریخ درگذشت ۲۶/ ۱۲/ ۹۶

 منابع 

 درگاه ملی امار ایران
 سایت دونا نیوز (http://doonanews.ir)

دونای سفلی