سولاوسی جنوبی

سولاوسی جنوبی (به اندونزیایی: ؛ خط لُنتارا: ᨔᨘᨒᨓᨙᨔᨗ ᨔᨛᨒᨈ) یکی از استان‌های اندونزی در شبه‌جزیره جنوبی سولاوسی در کشور اندونزی است. مجمع‌الجزایر سلايار در جنوب سولاوسی نیز بخشی از این استان به‌شمار می‌رود. مرکز و بزرگ‌ترین شهر استان ماکاسار است. این استان از شمال با سولاوسی مرکزی و سولاوسی غربی، از شرق با خلیج بونه و سولاوسی جنوب‌شرقی، از غرب با تنگه ماکاسار و از جنوب با دریای فلورس هم‌مرز است.

بر پایهٔ سرشماری سال ۲۰۱۰، جمعیت استان ۸٬۰۳۲٬۵۵۱ نفر برآورد شدBiro Pusat Statistik, Jakarta, 2011. که سولاوسی جنوبی را پرجمعیت‌ترین استان جزیره (۴۶٪ جمعیت سولاوسی) و ششمین استان پرجمعیت اندونزی می‌سازد. در سرشماری ۲۰۲۰ این جمعیت به ۹٬۰۷۳٬۵۰۹ نفر رسیدBadan Pusat Statistik, Jakarta, 2021. و برآورد رسمی در میانهٔ سال ۲۰۲۴ برابر با ۹٬۴۶۳٬۳۹۰ نفر (۴٬۷۰۱٬۹۷۰ مرد و ۴٬۷۶۱٬۴۱۰ زن) بود.Badan Pusat Statistik, Jakarta, 28 February 2025, Provinsi Sulawesi Selatan Dalam Angka 2025 (Katalog-BPS 1102001.73) گروه‌های قومی اصلی استان بوگیس‌ها، ماکاساری‌ها و توراجاها هستند. اقتصاد استان بر پایهٔ کشاورزی، ماهی‌گیری و معدن‌کاری طلا، منیزیم، آهن و دیگر فلزات است. پینیزی، کشتی سنتی دو دکل اندونزیایی، همچنان به‌طور گسترده توسط بوگیس‌ها و ماکاساری‌ها برای جابه‌جایی بین جزایر، باربری و ماهی‌گیری در مجمع‌الجزایر اندونزی به‌کار می‌رود.

در دوران طلایی تجارت ادویه از سدهٔ پانزدهم تا نوزدهم، سولاوسی جنوبی به‌عنوان دروازهٔ جزایر ملوک عمل می‌کرد. در این منطقه چندین پادشاهی کوچک وجود داشت که دو پادشاهی برجستهٔ آن پادشاهی ماکاسار و پادشاهی بوگیس بونه بودند. کمپانی هند شرقی هلند (VOC) از سدهٔ هفدهم در منطقه فعالیت خود را آغاز کرد. این شرکت بعدها با شاهزادهٔ بوگیسی، آرونگ پالاکا، متحد شد و پادشاهی ماکاسار را شکست داد. سلطان حسن‌الدین، پادشاه ماکاسار، مجبور شد معاهده‌ای امضا کند که قدرت گوا را به‌شدت کاهش داد.

تاریخ
بندانگشتی|روستایی در سولاوسی جنوبی، ۱۹۲۹
100px|بندانگشتی|نقشه سلبس، ۱۹۰۵

سولاوسی نخستین بار حدود ۳۰٬۰۰۰ سال پیش مسکون شد. بقایای باستان‌شناختی نخستین ساکنان در غارهای نزدیک تپه‌های آهکی پیرامون ماروس، حدود ۳۰ کیلومتر شمال‌شرقی ماکاسار کشف شده است. ابزارهای سنگی ساده در تراس‌های رودخانه‌ای والانائه در میان سوپنگ و سنگکانگ یافت شده و استخوان‌های خوک و فیل عظیم‌الجثهٔ منقرض‌شده نیز از همان مناطق به‌دست آمده است. نقاشی‌های دست انسان که حدود ۳۵ تا ۴۰ هزار سال قدمت دارند، در غار پتاكره، ۱۲ کیلومتری ماروس و ۳۰ کیلومتری ماکاسار کشف شده‌اند.

افزایش تجارت ناشی از تقاضای بیرونی برای برنج سولاوسی جنوبی در اوایل سدهٔ چهاردهم به گسترش کشاورزی فشرده و تمرکز سیاسی انجامید. کشاورزی کشت و سوز کم‌کم جای خود را به کشت برنج غرقابی داد و تراکم جمعیت بالا رفت. جنگل‌های بکر پاکسازی و سکونتگاه‌های تازه‌ای درون شبه‌جزیره ایجاد شد. این تغییرات همزمان با ظهور سیاست‌های کشاورزی داخلی مانند ریاست‌های بوگیسی بونه و واجوق و دولت ماکاساری گوا بود.

تا اوایل سدهٔ شانزدهم، بونه قدرت اصلی در شرق شبه‌جزیره بود، درحالی‌که دو پادشاهی ماکاساری گوا و تالوق نفوذ خود را در غرب گسترش دادند. رقابت برای سلطه بر سولاوسی جنوبی موجب درگیری میان بونه و گوا-تالوق در دههٔ ۱۵۶۰ شد. در سال ۱۵۸۲، بونه، سوپنگ و واجوق پیمان دفاعی تیمورونگ را امضا کردند که به «تِلومپوچو» ("سه قدرت") شهرت یافت. این اتحاد برای متوقف‌کردن گسترش‌طلبی گوا و بازگرداندن استقلال دولت‌های بوگیسی زیر سلطهٔ گوا بود.

تا اوایل سدهٔ هفدهم، گوا و تالوق با حمایت از تجارت جهانی و پذیرش اسلام به قدرت‌های غالب سولاوسی جنوبی بدل شدند. گوا با موفقیت علیه دولت‌های بوگیسی جنگید و سوپنگ (۱۶۰۹)، واجوق (۱۶۱۰) و بونه (۱۶۱۱) را شکست داد.

بندانگشتی|حاکم ماروس، ماکاسار، سولاوسی

کمپانی هند شرقی هلند در سدهٔ هفدهم وارد منطقه شد و پادشاهی گوا را مانع تسلط خود بر تجارت ادویه دانست. آنان با شاهزادهٔ بوگیسی آرونگ پالاکا متحد شدند و پس از نبردی یک‌ساله، گوا را شکست دادند. سلطان حسن‌الدین مجبور به امضای معاهده‌ای شد که قدرت گوا را کاهش داد و پالاکا حاکم سولاوسی جنوبی شد.

پس از آن، یک ملکهٔ بوگیسی مقاومت علیه هلندی‌ها را رهبری کرد، اما با پایان جنگ‌های ناپلئونی، هلندی‌ها بازگشتند و شورش او را سرکوب کردند. با این حال، مقاومت بوگیسی‌ها علیه استعمار تا سال ۱۹۰۵ ادامه یافت و در همان سال هلندی‌ها تانا توراجا را نیز فتح کردند.

پیش از تشکیل جمهوری اندونزی، سولاوسی جنوبی شامل چندین قلمرو پادشاهی مستقل بود و چهار گروه قومی بوگیسی، ماکاساری، مانداری و توراجا در آن سکونت داشتند.

در ۱۶ ژوئن ۲۰۲۲، یک تندباد استان را درنوردید و به ۶۳ خانه آسیب زد. یک مرد نیز به دلیل عارضهٔ ناشی از فشار عصبی در جریان طوفان جان باخت.

جغرافیا
سولاوسی جنوبی در ۴°۲۰′ جنوبی و ۱۲۰°۱۵′ شرقی قرار دارد و ۴۵٬۳۳۰٫۵۵ کیلومتر مربع وسعت دارد. استان از شمال با سولاوسی مرکزی و سولاوسی غربی، از شرق با خلیج بونه و سولاوسی جنوب‌شرقی، از غرب با تنگه ماکاسار و از جنوب با دریای فلورس هم‌مرز است. استان شامل ۳۶۹ جزیرهٔ فراساحلی است که ۱۳۳ تای آن در شهرستان پانکاجنه و جزایر، ۱۲۳ در شهرستان جزایر سلايار، ۲۰ در شهرستان لُوو شرقی، ۱۶ در شهرستان لُوو شمالی، ۱۳ در شهرستان تاکالار، ۱۳ در شهر ماکاسار، ۱۰ در شهرستان بارو، ۱۰ در شهرستان سینجای، ۹ در شهرستان پینرانگ، ۸ در شهرستان بولوکومبا، ۵ در شهرستان بونه، ۴ در شهرستان گوا، ۳ در شهر پالوپو و ۱ در هر یک از شهرستان جنپونتو و شهرستان واجو قرار دارند.

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
فهرست شهرهای اندونزی

 منابع 

 نگارخانه 

رده:سولاوسی جنوبی
رده:استان‌های اندونزی
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۰ (میلادی)