کرار (پهپاد)

پهپاد کرار یک پهپاد چندمنظوره با موتور توربوجت است که در خدمت بسیاری از یگان‌ها و رده‌های نظامی ارتش و سپاه از جمله نیروی هوایی، نیروی دریایی، نیروی پدافند هوایی و نیروی هوافضای سپاه قرار دارد. کرار اولین تجربهٔ ایران در ساخت پهپاد با پیشرانهٔ جت و همچنین اولین پهپاد رزمی ایران با قابلیت حمل سلاح است. این پهپاد در ۳۱ مرداد ۱۳۸۹ توسط محمود احمدی‌نژاد رونمایی شد.

کرار بر اساس پهپاد هدف آمریکایی ام‌کیوام-۱۰۷ که پیش از انقلاب ۱۳۵۷ توسط ایران خریداری شده بود ساخته شده‌است و اکنون در نقش‌های مختلفی مانند حمل انواع موشک کروز و بمب، پهپاد انتحاری، رهگیر هوایی و پهپاد هدف به کار گرفته می‌شود.

در تاریخ ۶ خرداد ۱۴۰۲ دریادار شهرام ایرانی فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران از نسخهٔ جدید پهپاد کرار ویژهٔ ضد زیردریایی دارای برد بسیار بلند بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر و با قابلیت حمل اژدر مارک ۴۶ خبرداد.

 مدل پهپاد 
170x170px|thumbکرار یک پهپاد هدف جت‌پیمای ایرانی است که از سال ۲۰۱۰ توسط شرکت صنایع هواپیماسازی ایران (هسا) ساخته می‌شود. کرار بر پایهٔ پهپاد هدف آمریکایی بیچ‌کرافت ام‌کیو-۱۰۷ استریکر که در دههٔ ۱۹۷۰ میلادی طراحی شده بود ساخته شده و احتمالاً عناصری از پهپاد اسکوا محصول دینل داینامیکس آفریقای جنوبی را نیز در بر دارد. علاوه بر این، برای حمل جنگ‌افزارها نقاط اتصال تسلیحاتی به آن افزوده شده است. توسعهٔ کرار در دورهٔ ریاست‌جمهوری محمود احمدی‌نژاد انجام گرفت.

به‌عنوان یک پهپاد هدف، کرار برای آموزش نیروهای پدافند هوایی با شبیه‌سازی یک هدف پروازی به‌کار می‌رود. این پهپاد به‌طور منظم در رزمایش‌های پدافند هوایی ایران مشاهده شده و باور بر این است که جایگزین پهپادهای هدف ام‌کیو-۱۰۷ آمریکایی ساخت قدیم ایران شده باشد. پهپادهای جت کرار اخیراً به موشک شهاب ثاقب و موشک حرارت‌یاب مجید با برد ۸ کیلومتر مجهز شده‌اند تا اهداف هوایی را مورد اصابت قرار دهند.معرفی موشک پدافندی شهاب ثاقب + تصاویر fardanews.com، بازبینی‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۱موشک پدافندی شهاب ثاقب (+عکس) asriran.com، بازبینی‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۱ایران با موفقیت سامانه موشکی بومی جدید را در رزمایش آزمایش کرد tasnimnews.com، بازبینی‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۲۱

 طراحی 
بندانگشتی|یک کرار در رنگ نارنجی روشن سنتی پهپادهای هدف در حال پرتاب با کمک موشک (RATO)
کرار دارای بال دلتا کوچک با نوک کوتاه است که در بخش پایینی بدنهٔ استوانه‌ای با دماغهٔ کند نصب شده‌است. این پهپاد یک ورودی هوای پشتی برای موتور دارد و به دو سکان انتهایی به‌شکل سرنیزه‌ای مجهز است که در ارتفاع بالایی بدنه قرار گرفته‌اند.
بندانگشتی|یک کرار با بمب Mk 82 نصب‌شده بر روی نقطهٔ اتصال خط مرکزی بدنه.
کرار برای برخاست از سیستم کمک‌پرتاب موشکی (JATO/RATO) استفاده می‌کند و بازیابی آن با چتر نجات انجام می‌شود. همچنین گفته شده‌است که قابلیت پرتاب از هواپیما را نیز دارد. مقامات ایرانی اعلام کرده‌اند که این هواپیما دارای قابلیت‌های نظارتی است، اما کرار فاقد حسگرهای الکترواپتیکی/حرارتی (EO/IR) قابل مشاهده است. باور بر این است که کرار دارای سامانهٔ خلبان خودکار با INS و/یا GPS است و احتمالاً توانایی پرواز در پی زمین (terrain following) را نیز دارد. کرار قادر به پرواز در ارتفاع‌های بالا و پایین و همچنین پرواز روز و شب است. این پهپاد می‌تواند یک مسیر پروازی از پیش‌برنامه‌ریزی‌شده را دنبال کند که در طول پرواز نیز امکان به‌روزرسانی دارد.

کرار می‌تواند یک بمب عمومی ۵۰۰ پوندی Mk 82 با هدایت دقیق ادعایی را بر روی نقطهٔ اتصال خط مرکزی بدنه حمل کند. همچنین این پهپاد توانایی حمل دو موشک ضدکشتی نصر-۱، دو موشک ضدکشتی کوثر یا دو بمب عمومی ۲۵۰ پوندی Mk 81 را در نقاط اتصال زیر بال‌ها داشته باشد، یا (از سال ۲۰۱۹) یک بمب گلاید هدایت‌شوندهٔ ماهواره‌ای بالابان را حمل کند.ایران بمب‌های هوشمند جدید را رونمایی کرد tasnimnews.comایران مراسم رونمایی از بمب‌های هدایت‌شوندهٔ دقیق را برگزار کرد janes.com باور بر این است که حمل تسلیحات برد عملیاتی کرار را به‌طور قابل‌توجهی کاهش می‌دهد.

کارشناسان نظامی به‌سرعت یادآور شدند که کرار شباهت آشکاری به پهپاد هدف آمریکایی بیچ‌کرافت ام‌کیو-۱۰۷ استریکر دارد که در دههٔ ۱۹۷۰ طراحی شد و پیش از انقلاب ایران به این کشور صادر گردید. بااین‌حال، طبق گزارشی از دینل داینامیکس، کرار یک کپی کامل از MQM-107 استریکر نیست، زیرا برخی عناصر طراحی از پهپاد اسکوا نیز اقتباس شده‌است. گزارش شده‌است که داده‌های فنی اسکوا توسط یکی از مشتریان صادراتی آن به ایران فروخته شد. در مجموع، کرار نسخهٔ کاملاً مشابهی از MQM-107 نیست و تغییرات طراحی متعددی در آن اعمال شده‌است.
بندانگشتی|وزیر دفاع ایران علی شمخانی در حال بازدید از یک ماکت نمونهٔ کرار در حدود سال ۲۰۰۴

 نسخه‌ها 
پهپاد کرار دارای نسخه‌های رزمی متعددی است:
 پهپاد انتحاری
 پهپاد ضد زیردریایی
 پهپاد رهگیر هوایی
 پهپاد حامل موشک کروز
 نسخه صادراتی کرار انتحاری با نام ژرانیوم ۵

 مشخصات 
بندانگشتی

 طول: ۳.۷۵ متر
 وزن: ۵۰۰ کیلوگرم
 وزن تسلیحات قابل حمل: تا ۲۵۰ کیلوگرم
 بیشترین سرعت: ۹۰۰ کیلومتر بر ساعت
 ارتفاع: ۱.۵ متر
 طول بال: ۳.۱ متر
 برد عملیاتی: تا ۵۰۰ کیلومتر (بیشترین برد حدود ۱۰۰۰ کیلومتر)
 سقف پروازی: ۱۰۷۰۰ تا ۱۳۱۰۰ متر

 به‌کارگیری 
بندانگشتی
توسعهٔ کرار دست‌کم از سال ۲۰۰۲ در جریان بود و احتمالاً با نام «هدف-۱» شناخته می‌شد. همچنین یک مدل مقیاس کوچک از کرار در حدود سال ۲۰۰۴ دیده شد. کرار با نام «ابابیل جت» نیز شناخته می‌شود؛ هرچند ابابیل یک پهپاد مستقل و متفاوت است که توسط همان شرکت سازنده، یعنی هسا، عرضه می‌شود. ایران اعلام کرده‌است که توسعهٔ کرار «۵۰۰٬۰۰۰ ساعت» زمان برده، اما تحلیلگران مستقل این ادعا را بعید می‌دانند. 

کرار در ۲۳ اوت ۲۰۱۰، تنها یک روز پس از آغاز به کار نیروگاه هسته‌ای بوشهر، توسط رئیس‌جمهور وقت ایران محمود احمدی‌نژاد رونمایی شد. در معرفی رسمی، از آن به‌عنوان «پهپاد بمب‌افکن دوربرد» یاد شد و این نخستین پهپاد دوربرد ساخت ایران به‌شمار می‌رود.

منابع متعددی گزارش داده‌اند که کرار به حزب‌الله صادر شده‌است. همچنین گفته می‌شود این پهپاد در جنگ داخلی سوریه نیز مورد استفاده قرار گرفته‌است.

نشریهٔ Defense Update به‌ویژه پیشنهاد کرده‌است که کرار می‌تواند برای استفاده از موشک‌های کروز علیه رادارهای زمینی و کشتی‌های جنگی مفید باشد. در سال ۲۰۱۸، خبرنگار دیلی بیست آدام راونسلی مدعی شد که کرار، برخلاف ادعاهای ایران، توانایی به‌کارگیری تسلیحات را ندارد و صرفاً یک پهپاد هدف است.220x124px|thumbامروزه کرار به‌طور منظم توسط نیروی پدافند هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران برای آموزش استفاده می‌شود. پهپادهای هدف کرار در آزمایش سامانه‌های پدافند هوایی مرصاد، اس-۳۰۰PMU-2، صیاد-۲، موشک‌های هوا‌به‌هوای فکور-۹۰، و صیاد-۳ به‌کار رفته‌اند.

گزارش شده‌است که ایران در یک رزمایش در سال ۲۰۲۰ برای نخستین بار از کرار برای به‌کارگیری مهمات استفاده کرده‌است.

همزمان با برگزاری رزمایش ذوالفقار ارتش در تاریخ ۱۰ دی ۱۴۰۱ هواپیمای سرنشین‌دار اطلاعاتی پی-۸ پوسایدون نیروهای فرامنطقه‌ای که سعی در کاهش ارتفاع برای جمع‌آوری اطلاعات دقیق‌تر از منطقهٔ رزمایش را داشت، با شلیک یک پهپاد کرار از سوی سامانهٔ یکپارچه پدافند هوایی مجبور به ترک منطقه شد.

در اسفند سال ۱۴۰۴ روسیه از نسخه صادراتی کرار انتحاری با نام ژرانیوم ۵ در جنگ با اوکراین استفاده کرد.
بندانگشتی|geran 5

 جستارهای وابسته 
 صادق ۱
 تلاش (پهپاد)
 فهرست تجهیزات نظامی ساخت ایران
 نیروهای مسلح ایران
 صنایع دفاعی ایران

 منابع 

رده:پهپاد نظامی
رده:تجهیزات نظامی ایران
رده:مقاله‌های خرد نظامی ایران
رده:هواگردهای بدون سرنشین ایران
رده:هواگردهای ساخته‌شده در ایران
رده:هواگردهای هسا
رده:نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران
رده:تجهیزات پیشرفته نظامی ایران