لر بزرگ

لر بزرگ نامی است تاریخی برای مردم بختیاری، بهمئی، بویراحمدی، چرام، طیبی، دشمن‌زیاری، ممسنی و نویی. لرستان به معنی سکونتگاه مردم لر نام منطقه‌ای است در جنوب غربی ایران که از غرب به مناطقی از عراق، از شمال به نهاوند و هرسین، از شرق به رودخانه سزار و همچنین سده (اقلید) و از جنوب به خوزستان محدود است.در اواخر قرن ششم خورشیدی لرستان به دو قسمت لربزرگ و لرکوچک تقسیم شد. با توجه به نوع لهجه، لرها به دو گروه خاوری و باختری تقسیم می‌شوند که مرز طبیعی بین آنها رود دز یا، به عقیدهٔ لرها، رودخانهٔ سزار است. گروه خاوری شامل بختیاریها، لرهای کهگیلویه و بویر احمد، ممسنی و مناطقی نظیر خوزستان، فارس، بوشهر، هرمزگان و کرمان می‌شود. گروه باختری که در منطقهٔ وسیعی بین رود دز در شرق و مرزهای عراق در غرب به سر می‌برند، شامل لکها، لرهای لرستان، نهاوند، سیلاخور، بروجرد، تویسرکان، ملایر، ایلام و شمال خوزستان است.

 سکونتگاه لر بزرگ 
استان چهارمحال و بختیاری، استان کهگیلویه و بویراحمد، شرق تا جنوب شرق استان‌های خوزستان، شرق لرستان، غرب اصفهان و شهرستان ممسنی شهرستان دیلم و گناوه استان بوشهر سکونتگاه لر بزرگ می‌باشد.

 تاریخ 
بندانگشتی|چپ|200px|گستره حکومت اتابکان لر

لرستان به معنی سکونتگاه مردم لر و به معنای گستره جغرافیایی است که مردم لر در آن سکونت دارند. گستره نام لرستان پیش از حکومت صفویان، سکونتگاه لرهای بهمئی، بویراحمدی ،لیراوی و لرهای بختیاری و لک را شامل می‌شد. اما پس از حکومت صفویان سکونتگاه لرهای بختیاری را منطقه بختیاری نام‌گذاری کردند و جغرافیای نام لرستان به حدود استان لرستان و ایلام کنونی محدود شد. این منطقه نیز در حکومت قاجاریان به دو بخش پشتکوه و پیشکوه تقسیم شد. امروزه لرستان نام یکی از استان‌های غربی ایران است. 

 هزاراسپیان 

هزاراسپیان که به نام اتابکان لر بزرگ نیز شناخته می‌شود نام سلسله‌ای لرتبار است که به نواحی لرستان کنونی و بخش‌هایی از استان خوزستان و چهارمحال و بختیاری حکومت کرده‌اند. اتابکان به دو دسته اتابکان لر بزرگ و اتابکان لر کوچک تقسیم می‌شود. پایتخت اتابکان لر بزرگ در شهر ایذه (ایدج) و پایتخت اتابکان لر کوچک در شهر خرم‌آباد بود.

 تقسیمات 
در نمودار زیر تقسیمات لرستان از ۳۰۰ هجری قمری تاکنون آورده شده‌است.

 منابع 

 اتابکان لرستان در ایرانیکا
 هزاراسپ در ایرانیکا
 اتابکان لرستان و لر کوچک و لر بزرگ در لغت‌نامه دهخدا
 دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ج. ۶، ص. ۵۰۰
 دائرةالمعارف فارسی، ج. ۱، ص. ۴۱
 هفت شهر لیراوی و بندر دیلم نوشته علیرضا خلیفه زاده

رده:استان لرستان
رده:لرها