جاویدنامه

جاویدنامه، مجموعه‌ای از سروده‌های اقبال لاهوری است که به زبان فارسی و با روش مثنوی معنوی سروده‌است.
اقبال در سال ۱۹۲۹ میلادی کار نوشتن جاویدنامه را آغاز کرد و پس از سه سال آن را تکمیل کرد و این کتاب در ۱۹۳۲ به چاپ رسید.

جاویدنامه شامل یک‌هزار و ۹۵۴ بیت است که اقبال آن را به نام پسرش «جاوید اقبال» نام‌گذاری کرده‌است.خبرگزاری فارس . بازدید: دسامبر ۲۰۱۱.

خطاب شعرهای جاویدنامه پسر اقبال لاهوری است و آن را می‌توان نوعی معراج‌نامه دانست. اقبال در جاویدنامه سفری خیالی و رویایی به کره‌های آسمانی دارد و در این سفر با اشخاصی دیدار می‌کند که نتایج و اهداف سفر شامل نکاتی است که اقبال درباره آنها نظرش را بیان می‌کند.خبرگزاری مهر: «جاویدنامه» اقبال تحلیل می‌شود/ انتشار راهنما برای دستور زبان فارسی . بازدید: دسامبر ۲۰۱۱.

اقبال در جاویدنامه مانند سفری که دانته شاعر ایتالیایی راه آسمانی را در پیش گرفت، به همراه مولانا جلال الدین رومی به سفری روحانی پرداخته و در این سفر با شخصیت‌های تاریخی به بحث و گفتگو می‌پردازد.

ابتدا در جاویدنامه به کره ماه می‌رود. در آن جا رومی او را به یک نفر دانشمند هندی به نام «ویش وامیترا» یعنی جهان‌دوست معرفی می‌کند و رومی در این مجلس به جهان دوست می‌گوید که: «در حال حاضر راه ترقی برای بشریت منحصر در این است که دو فرهنگ شرق و غرب با یکدیگر ترکیب و تلفیق شوند.»

اقبال در ادامه سفر جاویدنامه به کرهٔ مریخ می‌رود و با رهبران مسلمان از جمله جمال‌الدین اسدآبادی و سعید حلیم پاشا ملاقات می‌کند. سعید حلیم پاشا شرق و غرب را با یکدیگر مقایسه می‌کند و در نتیجه این سنجش رای می‌دهد که: «نجات بشریت در آن است که تمدن شرق و غرب با یکدیگر تلفیق شوند.»

 جستارهای وابسته 
 سرایندگان ایرانی در شبه‌قاره هند
 ادبیات فارسی
 زبان فارسی در کشمیر
 نقش پارسی بر احجار هند
 علی اصغر حکمت
 زبان و ادب فارسی در هند
 دانشنامه زبان و ادب فارسی در شبه‌قاره

 منابع 

ویکی اردو
 محمدحسین، چودهری، جاویدنامه اقبال، مترجم: ریاض، محمد مجله «هلال» شهریور ۱۳۵۰ - شماره ۱۱۵. صص ۱۷-۲۱.

 پیوند به بیرون 
 متن جاویدنامه

رده:اشعار محمد اقبال
رده:اقبال لاهوری
رده:شعرهای فارسی
رده:کتاب‌های ۱۹۳۲ (میلادی)
رده:کتاب‌های اسلامی
رده:کتاب‌های زبان فارسی
رده:کتاب‌های شعر در ۱۹۳۲ (میلادی)
رده:کتاب‌های فارسی
رده:کتاب‌های فلسفی
رده:کتاب‌های محمد اقبال
رده:مجموعه اشعار پاکستانی
رده:مجموعه اشعار