پویانمایی در ایران

پویانمایی ایران از اواخر دههٔ پنجاه میلادی وارد عرصه شد. نخستین تلاش‌ها برای ساخت پویانمایی در ایران توسط اشخاصی مانند اسفندیار احمدیه، جعفر تجارتچی، پرویز اصانلو، نصرت‌الله کریمی، پطروس پالیان و اسدالله کفافی در بین سال‌های ۱۳۳۵ تا ۱۳۴۰ خورشیدی و در ادارهٔ کل فرهنگ و هنرهای زیبای تهران صورت گرفت. نخستین فیلم کوتاه پویانمایی نیز توسط اسفندیار احمدیه با عنوان ملانصرالدین در سال ۱۳۳۶ خورشیدی (۱۹۵۷ میلادی)، با امکانات بسیار محدودی ساخته شد. صنعت انیمیشن ایران در یک دهه اخیر هم از نظر کیفی و هم از نظر کمی رشد چشمگیری داشته است .گردش مالی صنعت انیمیشن ایران در سال ۱۴۰۳ بالغ بر ۹۵ میلیارد تومان بوده است و موفق به جذب بیش ۲ میلیون مخاطب شده است.
{{جعبه فیلم
|تصویر= {{Photomontage
| photo1a =Babai_Wish_to_Fly.png 
| photo2a =Bacheh_zerang.jpg 
| photo2b = FilShah.jpg 
| photo3a = Akharin-Dastan.jpg
| spacing = ۲
| size = 300
| foot_montage = <div
style="background:#fee8ab;"> جهت عقربه‌های ساعت از بالا: ببعی قهرمان - بچه زرنگ - آخرین داستان - فیلشاه
|}}
|کشور= 
|زبان = فارسی
| توزیع‌کننده    = مرکز پویانمایی صبا   سازمان هنری رسانه ای اوج  سازمان سینمایی سوره موسسه فرهنگی هنری حور  گروه هنر پویامرکز انیمیشن حوزه هنری  شرکت صنایع سرگرمی مهوا
}}

در حال حاضر بزرگ‌ترین سفارش دهنده انیمیشن در ایران مرکز پویانمایی صبا (وابسته به صدا و سیما) است که سالانه هزاران دقیقه انیمیشن از تهیه‌کنندگان خریداری می‌کند.

 انیمیشن های بلند (سینمایی) سینمای انیمیشن ایران''' پدیده‌ای نوظهور محسوب می‌شود که تاکنون شاهد اکران انیمیشن های زیادی بوده است.در ابتدا دهه هشتاد شمسی نخستین انیمیشن های بلند (سینمایی) به نمایش درآمد. در ابتدا بیشتر این انیمیشن ها دو بعدی بودند. اما با گذشت زمان و پیشرفت فناوری، انیمیشن ها سه بعدی شدند. در دهه نود که دوره پیشرفت صنعت انیمشن ایران بود ، انیمیشن ها هم از نظر کیفی رشد کردند و هم کمی.  در سال های اخیر پیشرفت در این صنعت بشدت چشمگیر بوده، به طوری که تعداد قابل توجهی از انیمیشن های ایرانی در کشور های دیگر مانند عراق، ترکیه ،روسیه، چین، انگلستان، فرانسه، استرالیا، کانادا ، عربستان سعودی،... اکران شده اند. علاوه بر آن فرهنگ انیمیشن در کشور ، و در سال های اخیر ایجاد شده است به طوری که اگر انیمیشنی در سال ۱۳۹۰ اکران میشد ، استقبال زیادی از آن نمیشد. دلیل آن هم نا آشنایی مردم و کیفیت پایین انیمیشن های ایرانی بود. اما در سالیان اخیر بخصوص در چهار پنج سال اخیر بشدت بر کیفیت آنها افزوده شده است. به طور مثال کیفیت انیمیشن بچه زرنگ با انیمیشن امین و اکوان قابل مقایسه نیست. 
رتبهنام فیلمشرکت سازندهسال ساخت۱یوز۱۴۰۴۲پسردلفینی۲۱۴۰۴۳رویاشهر۱۴۰۴۴ببعی قهرمان۱۴۰۳۵شنگول منگول۱۴۰۳۶ساعت جادویی۱۴۰۲۷بچه زرنگ۱۴۰۲۸مسافری از گانورا۱۴۰۲۹پسر دلفینی۱۴۰۱۱۰لوپتو۱۴۰۱۱۱بنیامین۱۳۹۸۱۲آخرین داستان۱۳۹۸۱۳فیلشاه۱۳۹۴ _۱۳۹۷۱۴امین و اکوان۱۳۹۷۱۵در مسیر باران۱۳۹۷۱۶فهرست مقدس۱۳۹۶۱۷راز سیاوش۱۳۹۶۱۸کلیله و دمنه۱۳۹۶۱۹نبرد خلیج فارس۲۱۳۹۵۲۰ناسور۱۳۹۵۲۱شاهزاده روم۱۳۹۴۲۲رستم و سهراب۱۳۹۳۲۳تهران ۱۵۰۰۱۳۹۳۲۴افسانه گل نور۱۳۸۹۲۵جمشید و خورشید۱۳۸۴ _ ۱۳۸۷۲۶هفت رنگ۱۳۸۴۲۷خورشید مصر۱۳۸۱

 انیمیشن های کوتاه 
همچنین ایران موفقیت‌های بسیار زیادی را در زمینه فیلم‌های کوتاه انیمیشن در جشنوارهای بین‌المللی کسب نموده است که از میان آثار کوتاه ایرانی راه یافته به جشنواره بین‌المللی، می‌توان به تونل، «نگه دار پیاده میشم» و عروسک گمشده از معین صمدی، رنگ عشق به کارگردانی علی نوری اسکویی و پوتین (پویانمایی) به کارگردانی سید محسن پورمحسنی شکیب به عنوان اولین انیمیشن تولید ایران که موفق به نامزدی در بخش دانشجویی آکادمی اسکار شد، اشاره کرد.

 سریال های انیمیشنی 
سریال‌های انیمیشنی یکی دیگر از فعالیت‌هایست که در زمینه پویانمایی در ایران انجام می‌شود که از محبوبیترین این مجموعه‌های تلویزیونی می‌توان به آثار مثل‌نامه، کلیله و دوستان، پهلوانان، فرزندان آفتاب، شکرستان، نبرد خلیج فارس ۲، وقتی بابا کوچک بود، دشت تمشک، کلاغ‌ها و خداوند لک لک‌ها را دوست دارد و ببعی (انیمیشن) و بچه‌های ساختمان گل‌ها اشاره نمود.
ردیفنام انیمیشنسال ساختشمار قسمت هاشرکت سازنده۱پهلوانان۱۳۸۶_ تاکنون۸۵ مرکز پویانمایی صبا۲ببعی۱۳۹۷ _تاکنون۲۰۸مرکز پویانمایی صبا۳بچه های ساختمان گل ها۱۳۹۴ _۱۳۹۵۹۱سازمان هنری رسانه ای اوج۴مثل نامه۱۳۹۷ _تاکنون۲۵۰مرکز پویانمایی صبا و موسسه فرهنگی هنری حور۵شکرستان۱۳۸۷ _۱۳۹۸۱۳۴مرکز پویانمایی صبا۶خداوند لک لک ها را دوست دارد۱۳۷۹ _۱۳۸۰۲۷مرکز پویانمایی صبا۷چل پله زیر زمین۱۴۰۱۳۹مرکز انیمیشن حوزه هنری۸رعنا دختر دهقان۱۳۹۲ _۱۴۰۱۵۲مرکز پویانمایی صبا۹کوچولوهای کنجکاو۱۳۹۷۱۲_۱۰کوچول محله۱۴۰۲۵۲شبکه اشراق۱۱قصه های ریرا۱۳۹۳۲۷۲مرکز پویانمایی صبا۱۲موتورها۱۴۰۲۵۰سازمان سینمایی سوره۱۳جنگل فندق۱۳۹۹۲۸موسسه فرهنگی هنری حور۱۴آنی و مانی۱۴۰۲۲۶مرکز پویانمایی صبا۱۵خانه ما۱۳۸۲ _۱۳۹۴۲۰۸مرکز پویانمایی صبا

 تله فیلم 
از دیگر فعالیت‌های پویانمایی ایران، می‌توان به حوزه تله فیلم‌های انیمیشن اشاره کرد که معرف بخشی دیگر از توانایی‌های فعالان پویانمایی ایران است؛ از جمله تله فیلم‌های «آقای مهربان» و «افسانه شهر قالی».

 منابع 

رده:پویانمایی ایرانی
رده:پویانمایی
رده:چندرسانه‌ای
رده:فعالیت‌های هنری
رده:هنرهای تجسمی
رده:هنرهای نمایشی