زبان مصری محاوره‌ای

زبان مصری محاوره‌ای یا زبان مصری نو (به مصری محاوره‌ای: اللغه المصریه الحدیثه) یکی از زبان‌های متأثر از عربی است که در دلتای نیل در مصر سفلی رایج می‌باشد. بسیاری از زبانشناسان از کاربرد اصطلاح عربی برای این زبان پرهیز نموده و زبان مصری محاوره‌ای را عنوان دقیقتری برای توصیف آن می‌دانند هرچند این زبان نباید با زبان مصری کهن که یک زبان نامتاثر از عربی بوده است یکسان در نظر گرفته شود. زبان عربی در پی فتح مصر به دست مسلمانان و گسترش اسلام در قرن هفتم میلادی در مصر رایج شد و منجر به زایش زبان مصری محاوره‌ای شد که دستور زبان آن در بسیاری از موارد با عربی قدیم متفاوت است. زبان قبطی که زبان اولیه بومیان مصر پیش از عربی بود، در دستور و واژگان بسیار بر این زبان تأثیر گذاشته است.

زبان مصری محاوره‌ای، زبان دوم مشترک بین تمام عرب‌هاست و دلیل آن وجود انبوه فیلم‌ها، برنامه‌های تلویزیونی و رادیویی، ترانه‌ها و منابع به این زبان است. لهجهٔ قاهره‌ای غالب‌ترین لهجهٔ این زبان است. گرچه زبان مصری محاوره‌ای یک زبان محاوره‌ای است، گونهٔ نوشتاری آن در رمان‌ها، نمایش نامه‌ها و شعرها (ادبیات بومی) و همچنین در کمیک‌ها، تبلیغات، برخی از روزنامه‌ها و رونوشت‌های آهنگ‌های محبوب استفاده می‌شود. در حالی که در بیشتر رسانه‌های نوشتاری و گزارش‌های خبری تلویزیونی، عربی نوین معیار کاربرد دارد.

 نام 
زبان مصری محاوره‌ای بسته به موقعیت نام‌های متفاوتی دارد؛ مردم مصر در برابر زبان‌های غیرعربی، به زبانشان عربی، در برابر عربی معیار بدان مصری محاوره‌ای (العامیه المصریه) و در برابر سایر گویش‌های عربی بدان مصری یا گویش مصری (اللهجه المصریه) می‌گویند. گاه عبارت زبان مصری نو (اللغه المصریه الحدیثه) نیز برای آن کاربرد دارد. در انگلیسی عبارت «عربی قاهره‌ای» نیز که لهجه‌ای از گویش مصری است، گاه برای کل خانواده به کار می‌رود.

 پراکندگی 
شمار گویشوران زبان مصری محاوره‌ای ۵۱ میلیون نفر تخمین زده می‌شود که ۴۹ میلیون نفر از آن‌ها در مصر هستند و سایرین به صورت جوامع مهاجر در سایر خاورمیانه، اروپا، آمریکای شمالی، آمریکای لاتین، استرالیا و جنوب شرق آسیا پراکنده هستند. در میان زبان‌های محاوره‌ای متأثر از عربی، زبان مصری محاوره‌ای (بر پایهٔ لهجهٔ قاهره) به دو دلیل زبان میانجی سایر نقاط جهان عرب است؛ یکی گسترش و محبوبیت فیلم‌ها و سایر رسانه‌های مصری در منطقه از اوایل قرن بیستم و دیگری شمار زیاد معلمان و اساتید مصری که برای تنظیم سیستم‌های آموزشی و تدریس به دانش‌آموزان به کشورهای مختلف شبه‌جزیره عربستان و الجزایر و لیبی منتقل شدند. همچنین بسیاری از هنرمندان لبنانی به زبان مصری محاوره‌ای و لبنانی آواز می‌خوانند. زبان مصری نوی معیار هنگام استفاده در اسناد، رسانه‌ها، سخنرانی‌ها و بعضاً به منظور عبادت، همان زبان مصری محاوره‌ای قاهره‌ای است که دارای وام‌واژه‌هایی از عربی نوین معیار است.

 واژگان 
بسیاری از واژگان زبان مصری محاوره‌ای با زبان عربی معیار تفاوت دارد که در زیر به برخی از آن‌ها اشاره شده است:

 مصری عربی معیار فارسی ریشه واژه بوسة تقبیل بوسه زبان فارسی: بوسه اوده غرفة اتاق زبان ترکی استانبولی: Oda جمبری (گمبری) روبیان میگو زبان ایتالیایی: Gamberi کفر قریه روستا زبان عبری: כפר ترابیزه طاولة میز زبان یونانی: Τραπέζι بولیس شرطة پلیس زبان انگلیسی: Police

 وام‌واژه‌ها 
وام‌واژه‌های بسیاری از زبان‌های مختلف به زبان مصری محاوره‌ای راه یافته‌اند همچون:
 قبطی
 شونة (Ϣⲱⲛⲁ)
 ایتالیایی
 جمبری (Gamberi)
 ڤاترینة (Vetrina)
 بلیاتشو (Pagliaccio)
 جونیلّة (Gonella)
 جوانتی (Guanti)
 لینیا (Linea)
 بیاصة (Piazza)
 بَسطة (Pasta)
 مازورة (Misura)
 بانیو (Bagno)
 انگلیسی
 بولیس (Police)
 تُرمای \ تراموای \ ترام (Tram way/Tram)
 لوری (Lorry)
 شورت(Short)
 أُورِّدی (Already)
 تِرِنج (Training Suit)
 کانز / کان (Can)
 هجص / هجّاص (Hocus / Hoax)
 ستوب (Stop)
 ألیط (Elite)
 ترکی استانبولی
 أیوه (Evet)
 باشا (Paşa)
 بقشیش (Bahşiş)
 برضو (Bir de)
 دُغرِی (Doğru)
 شفتشی (Çiftçi)
 أراجوز (Karagöz)
 بَوَظَان (Bozan)
 هشّک (Beşik)
 خنسیس (Kansız)
 کوبری (Köprü)
 جمرک (Gümrük)
 أنَّة (Anne)
 اوده (Oda)
 سونکی (Süngü)
 فارسی
 ترزی (درزی)
 بوسة (بوسیدن)
 طرشی (ترشی)
 بَخت (بخت)
 بَنْدَر (بندر)
 أستاذ (استاد)
 سرایا (سرای)
 أجزاخانة (داروخانه)
 شنطة (چنته)
 شنکل (چنگال)
 جنزیر (زنجیر)
 خردة (خرده)
 دولاب (دولاب)
 أوسطة (استا)
 سواری (سواری)
 بشکیر (پیشگیری)
فرانسوی
 چیبة (Jupe)
 إیشارب (Écharpe)
 دریکسیون (Direction)
 کوافیر (Coiffeur)
 نمرة (Numéro)
 کارت \ کارنیه (Carte / Carnet)
 سشوار (Séchoir)
 می‌رسی (Merci)
 تانت (Tante)
 أنتیم (Intime)
یونانی
 ترابیزة (Τραπέζι)
 لیمان (λιμάνι)
 فانوس (φανός)
 فراولة (φράουλα)
 کنبة (καναπές)

 الفبا 
حرف  نام  IPA  توضیحات ا الفæ(:) / ɑ(:) ب باءb / bˤهمانند فارسی ت تاءtهمانند فارسی ث ثاءtهمانند/ت/ در فارسی ج جیمgهمانند /گ/ در فارسی ح حاءħ خ خاءxهمانند فارسی د دالdهمانند فارسی ذ ذالdهمانند /د/ در فارسی ر راءɾ~r ز زاءzهمانند فارسی س سینsهمانند فارسی ش شینʃهمانند فارسی ص صادsهمانند /س/ در فارسی ض ضادdهمانند /د/ در فارسی ط طاءtهمانند /ت/ در فارسی ظ ظاءdهمانند /د/ در فارسی ع عینʕ غ غینɣ ف فاءfهمانند فارسی ق قافʔهمانند /ء/ در فارسی ک کافkهمانند فارسی ل لامlهمانند فارسی م میمmهمانند فارسی ن نونnهمانند فارسی ه هاءhهمانند فارسی و واوw ی یاءjهمانند فارسی پ به بثلاث نقطpهمانند فارسی چ جیم المثلثةʒهمانند /ژ/ در فارسی ڤ فه بثلاث نقطvهمانند /و/ در فارسی ء همزةʔهمانند فارسی

 دستور زبان 
 جمله حاضر و جمله آینده 
 فاعل پیشوند فعل پسوند مفعول انا بـ روح - المدرسه
 انا بروح المدرسه: این جمله به معنای "من به مدرسه می‌روم" است.

پسوندهایی که در این زبان استفاده می‌شود، عبارتند از:

 ضمیر پسوند حاضر پسوند آینده انا (من) بـ حـ احنا (ما) بنـ حنـ انت (تو - مذکر) بتـ حتـ آنتی (تو - مادین) بتـ حتـ انتو (شما) بتـ حتـ هو (او - مذکر) بیـ حیـ هی (او - مادین) بتـ حتـ همه بیـ حیـ

پسوند دوم فقط با سه ضمیر استفاده می‌شود:

 ضمیر پسوند آنتی ـی انتو ـو همه ـو

مثال:
 هی بتشتغل فی ایران: [ˈhej:æ bteʃˈtæɣæl feʔɪˈɾɑ:n] او در ایران کار می‌کند
 فاعل: هی  [ˈhej:æ]
 پسوند: بـ
 فعل: تشتغل [beteʃˈtæɣæl]
 پسوند دوم: ندارد
 مفعول: ایران
 فی: در.
 همه بیسافرو لمصر: آنها به مصر سفر می‌کنند
 فاعل: همه
 پسوند: بـ
 فعل: یسافر
 پسوند دوم: ـو
 مفعول: مصر
 لمصر: به

 جستارهای وابسته 
 عربی کلاسیک
 زبان قبطی
 ویکی‌پدیای مصری
 زبان مصری کهن
 گویش‌های عربی
 زبان عربی
 عربی صعیدی

 منابع 



 Gary, Judith Olmsted, & Saad Gamal-Eldin. 1982. Cairene Egyptian Colloquial Arabic. Lingua Descriptive Studies 6. Amsterdam: North Holland.

 Harrell, Richard S. 1957. The Phonology of Colloquial Egyptian Arabic. American Council of Learned Societies Program in Oriental Languages Publications Series B, Aids, Number 9. New York: American Council of Learned Societies.


 پیوند به بیرون 
 ویکی‌پدیای مصری
 واژه‌نامه و دستور مصری
  آموزش عربی مصری

رده:خاورمیانه
رده:زبان عربی
رده:زبان‌های سامی
رده:زبان‌های عربی
رده:زبان‌های مصر
رده:عربی مصری
رده:فرهنگ در مصر