امیرخسرو دارایی

امیر خسرو دارایی (۱۲۷۲ خورشیدی، طارم- شهریور ۱۳۲۶ خورشیدی، زنجان) ملقب به برهان‌السلطنه و متخلص به خسرو، شاعر و ادب‌دان ایرانی است.

 زندگی 
امیر خسرو دارایی فرزند خسرو میرزا دارایی فرزند خلیل‌الله میرزا فرزند عبدالله میرزا دارا پسر یازدهم فتحعلی شاه در سوم شعبان ۱۳۱۰ (۱۲۷۲ هـ. ش) پنج ماه پس از درگذشت پدرش در بنارود طارم متولد شد. مادر او رخساره خانم دختر عموی پدرش و نتیجهٔ عبدالله میرزا دارا بود.
او تحت تربیت عموی خود ابراهیم میرزا برهان‌السلطنه تحصیلات مقدماتی را آغاز کرد. چند سالی از جوانی خود را در کادر جدیدالتاسیس نظام گذراند در زمانی که قشون قزاق برای سرکوب نهضت جنگل به طارم رسیدند، امیر خسرو با تمام توان به همکاری آنان رفت و کوه های فومن را به روی میرزاکوچک خان بست. و پس از آن در دورهٔ دو سال و نیمهٔ حکومت سردار مؤید در زنجان، نایب الحکومه طارم بود.

نصرت الله جهانشاهلو، در خاطرات اوایل تابستان ۱۳۲۴ خود، زمانی که از طرف کمیته مرکزی مسئول راه اندازی دفاتر حزب توده و اتحادیه کارگران زنجان شده بود، درباره وی می نویسد:«با آقای شاهزاده دارائی برهان السلطنه که از مالکین بزرگ و مردی دانشمند و شاعر و قصیده سرائی توانا بود در این باره (عضویت در حزب توده زنجان) گفتگو کردم. ایشان خودشان رسما به حزب نیامدند اما دختر ایشان بانو بهین دارائی که بانوئی دانشمند و شاعری شیرین سخن بود و اکنون شاید در دستگاه تدریسی دانشگاه تهران باشد به حزب آمد و بزودی گروهی از بانوان را بنام سازمان زنان متشکل کرد. بدین طریق رفته رفته حزب نضجی گرفت.»

امیر خسرو در شهریور ۱۳۲۶ در زنجان درگذشت و بنا بر وصیت خود در اتاقی که از مادر زاده شده بود، مدفون گشت. او کلیله و دمنه را در کتاب شکرستان خود به نظم کشیده‌است.

دختر او آزاده دارایی (۱۳۱۰-) نیز شاعر است.شعر و شاعران معاصر زنجان . جعفر عبدی. روزنامه مردم نو. تاریخ انتشار: ۴ اسفند ۱۳۸۶.

 نمونه اشعار 
از غزل‌های تُرکی:

 آثار 
 شکرستان، کلیله و دمنه منظوم
 دیوان امیر خسرو، غزلیات و قصاید و امثال
 ارمغان زندان

 جستارهای وابسته 
 بهین دارائی
 عبدالله میرزا

 پانویس 

 منابع 
 شکرستان، انوار سهیلی منظوم از امیرخسرو دارائی متخلص به، خسرو. محمدرئوف مرادی. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی. چاپ اول، ۱۳۸۳.
 چشم‌انداز شعر معاصر ایران. دکتر سید مهدی زرقانی. نشر ثالث. چاپ دوم، ۱۳۸۴.

رده:اهالی زنجان
رده:درگذشتگان ۱۳۲۶
رده:زادگان ۱۲۷۱
رده:زادگان ۱۳۱۰ (قمری)
رده:شاعران ترک‌زبان ایران
رده:جنبش جنگل