بخش‌های بنگلادش

تقسیمات کشوری بنگلادش چنین است که کشور به ۸ منطقهٔ بزرگ (بخش) (به بنگالی: ، ) تقسیم می‌شود که هر بخش، به‌نام بزرگ‌ترین شهرش نام‌گذاری شده‌است. هر بخش به تعدادی ناحیه تقسیم می‌شود.

 وجه نام‌گذاری 

در زبان بنگالی واژهٔ «پرادِش» (به بنگالی: ، ) معادل «استان» می‌باشد. و واژهٔ «بیباگ» (به بنگالی: ، ) به معنای «بخش» یا «دویژن». در سایر کشورهای شبه جزیره هند (هند، نپال، پاکستان) واحد تقسیماتی «پرادِش» (استان)، واحد تقسیماتی درجه یکم بوده، و هر «پرادِش» به «بیباگ» (بخش یا دویژن) به عنوان واحد تقسیماتی درجهٔ دوم تقسیم شده است.

واحدهای تقسیماتیِ درجهٔ یکم بنگلادش، با نام «بیباگ» یا «بخش» شناخته می‌شوند، و نه «پرادِش» یا «استان». این موضوع، دلیلی تاریخی دارد. در دو دههٔ اولِ پس از استقلال مملکت پاکستان، کشور بنگلادش، تحت نام «پاکستان شرقی» یا «بنگال شرقی»، خود یک استان واحد در کشور پاکستان بود. استان بنگال شرقی (به بنگالی: ، )خود به واحدهای تقسیماتی درجه دومی به نام «بخش» تقسیم شده بود. پس از استقلال بنگلادش در سال ۱۹۷۱ میلادی، این بخش‌ها، پایهٔ تقسیمات درجه یکم بنگلادش مستقل را تشکیل دادند، اما دولت بنگلادش نامِ این واحد تقسیماتی را تغییر نداد.

بنگال غربی در هند، به عنوان «ایالت» طبقه‌بندی شده، و با نام بنگالی/سانسکریت «راجیه» (به بنگالی: ، ) شناخته می‌شود و خود به ۵ «بخش» با «بیباگ» تقسیم شده است.

 تاریخچه 

پس از استقلال بنگلادش در سال ۱۹۷۱، کشور بنگلادش به چهار بخش تقسیم شد:
 داکادر سال ۱۹۸۳ تلفظ انگلیسی آن از Dacca به Dhaka تغییر نام پیدا کرد تا به تلفظ بنگالی آن نزدیکتر باشد.
 چیتاگرام
 راج‌شاهی
 کولنا

در سال ۱۹۹۳ بخش باریشال از کولنا جدا شد و همین‌طور بخش سلهت در سال ۱۹۹۸ از چیتاگونگ جدا شد. بدین ترتیب بنگلادش به شش بخش تقسیم شد.

در ۲۵ ژانویهٔ ۲۰۱۰ بخش رنگ‌پور، از دو ناحیهٔ رنگ‌پور و دیناج‌پور تشکیل شد که هر دو پیش از این جزء بخش راج‌شاهی بودند. با توجه به این تقسیم‌بندی‌ها، بخش رنگ‌پور از نظر جمعیت در ردهٔ پنجم و بالاتر از دو بخش  باریشال و سلهت قرار می‌گیرد. همچنین شهر رنگ‌پور، بزرگ‌تر از دو شهر باریشال و سلهت است. در ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۵ نیز بخش مؤمن‌سینگ به‌عنوان هشتمین بخش ایجاد شد.

 فهرست بخش‌ها 
 بخش  نام بنگالی  مرکز اداری تقسیمات کوچک‌تر مساحت (km2)  جمعیت تراکم جمعیت (/km2)ناحیه زیرناحیه جماعت دهاتبخش باریسال (بَرِشال بِبھاگ) باریسال  ۶  ۳۹ ۳۳۳ ۱۳٬۲۲۵٫۲۰ ۸٬۳۲۵٬۶۶۶  ۶۱۳بخش چیتاگرام  (چَٹَّہ‌گرام بِبھاگ) چیتاگرام  ۱۱ ۹۷ ۳۳۶ ۳۳٬۹۰۸٫۵۵۲۸٬۴۲۳٬۰۱۹  ۸۳۱بخش داکا  (ڈھاکا بِبھاگ) داکا  ۱۳  ۹۳۱٬۸۳۳ ۲۰٬۵۹۳٫۷۴ ۳۶٬۰۵۴٬۴۱۸  ۱٬۷۵۱بخش راج‌شاهی  (راج‌شاہِی بِبھاگ) راج‌شاهی ۸ ۷۰ ۵۵۸ ۱۸٬۱۵۳٫۰۸  ۱۸٬۴۸۴٬۸۵۸  ۱٬۰۰۷بخش رنگ‌پور  (رَڭ‌پُر بِبھاگ) رنگ‌پور ۸  ۵۸ ۵۳۶ ۱۶٬۱۸۴٫۹۹ ۱۵٬۷۸۷٬۷۵۸  ۹۶۰بخش سلهت  (سِلیٰٹ بِبھاگ)سلهت ۴  ۳۸ ۳۳۴ ۱۲٬۶۳۵٫۲۲ ۹٬۹۱۰٬۲۱۹  ۷۷۹بخش کولنا  (کُھلْنا بِبھاگ) کولنا  ۱۰  ۵۹۲۷۰ ۲۲٬۲۸۴٫۲۲  ۱۵٬۶۸۷٬۷۵۹ ۶۹۹بخش مؤمن‌سینگ  (مَیْمَن‌سِڭہا بِبھاگ)مؤمن‌سینگ ۴ ۳۴ ۳۵۰۱۰٬۵۸۴٫۰۶  ۱۱٬۳۷۰٬۰۰۰  ۱٬۰۷۴مجموع  ۰۸ ۶۴  ۴۸۸ ۴٬۵۵۰ ۱۴۷٬۵۷۰٫۰۰ ۱۴۹٬۷۷۲٬۳۶۴  ۷۷۱۴

 منابع 

رده:استان‌های بنگلادش
رده:بنگلادش
رده:تقسیمات اداری سطح اول بر پایه کشور
رده:زیربخش‌های بنگلادش
رده:زیربخش‌های کشور آسیا
رده:فهرست‌های تقسیم‌بندی کشوری
رده:فهرست‌های زیربخش‌های بنگلادش
رده:فهرست‌های مرتبط با جغرافیای بنگلادش