عشره مبشره

عَشرَه مُبَشَّره (؛ دَه بشارت داده شده به بهشت)؛ ده تن از نخستین مسلمانان بودند که بر اساس روایت اهل سنت، محمد پیامبر اسلام () به آنها وعده بهشت داده است. نام آنها در حدیثی که عبدالرحمن بن عوف و سعید بن زید از محمد پیامبر اسلام روایت کرده‌اند،رواه الترمذی فی سننه عن عبد الرحمن بن عوف، رقم: 3680.، ورواه ابن حجر العسقلانی فی کتابه تخریج مشکاة المصابیح، عن عبد الرحمن بن عوف، ج5، ص436، ورواه السیوطی فی کتابه الجامع الصغیر، رقم: 73، عن عبد الرحمن بن عوف وسعید بن زید، وقال عنه: صحیح، رواه أحمد بن حنبل فی مسنده عن عبد الرحمن بن عوف، ج3، ص136، وصححه أحمد شاکر، ورواه النسائی فی کتابه السنن الکبری عن عبد الرحمن بن عوف وسعید بن زید، رقم:8193، و8194.العشرة المبشرون بالجنة، موقع الدرر السنیة، اطلع علیه فی ۲۱ نوفمبر 2016  آمده است:

به جز عشره مبشره در میان صحابه، کسانی بودند که به بهشت به آنان بشارت داده شده است، مانند خدیجه بنت خویلد، عبدالله بن سلام و عکاشة بن محصن. با این حال، اصطلاح «عشره مبشره» به این دلیل مشهور شد که بشارت آنها در یک حدیث آمده است.

 فهرست عشره مبشره 
 تصویر نام زندگانی محل دفن توضیحبندانگشتی|100px ابوبکر عبدالله بن ابی‌قُحافه تیمی قریشی(۵۰ ق. هـ–۱۳ هـ/۵۷۳–۶۳۴ م. در مسجدالنبی، در کنار محمد و عمر بن خطاباو نخستین خلیفه راشدین، نخستین مردی است که به اسلام گروید و وزیر محمد پیامبر اسلام، همراه و یار او در طول هجرتش از مکه به مدینه بود.تاریخ الخلفاء، للإمام جلال الدین السیوطی، تحقیق إبراهیم صالح، دار صادر، بیروت، الطبعة الأولی 1417هـ- 1997م، ص56 با ابوبکر به عنوان نخستین خلیفه بیعت شد و او مدیریت امور حکومت اسلامی را آغاز کرد. تعیین فرمانداران، قضاوت و هدایت ارتش. بسیاری از قبایل عرب از اسلام مرتد شدند، بنابراین او شروع به جنگ با آنها کرد و ارتش‌هایی را برای جنگ با آنها فرستاد تا اینکه کل شبه‌جزیره عربستان را تحت سلطه اسلام درآورد. هنگامی که جنگ‌های ارتداد پایان یافت، ابوبکر شروع به هدایت ارتش‌های اسلامی برای فتح عراق و شام کرد، بنابراین او بیشتر عراق و بخش بزرگی از شام را فتح کرد.بندانگشتی|100px ابوحفص عمر بن خطاب عدوی قریشی(۴۰ ق. هـ–۲۶ ذی‌الحجه ۲۳ هـ میان سال‌های ۵۸۶ و ۵۹۰–۷ نوامبر ۶۴۴ م) در مسجدالنبی، در کنار محمد و ابوبکراو دومین خلیفه از خلفای راشدین، که ملقب به «امیرالمؤمنین» و «فاروق» است. در دوران حکومت او، اسلام به سطح بالایی رسید و دامنه حکومت اسلامی گسترش یافت تا جایی که تمام عراق، مصر، لیبی، شام، ایران، خراسان، آناتولی شرقی، ارمنستان جنوبی، سیستان و اورشلیم را دربر گرفت. بدین ترتیب، حکومت اسلامی تمام سرزمین‌های شاهنشاهی ساسانی و حدود دو سوم امپراتوری بیزانس را دربر گرفت.Hourani, p. 23. او بنیانگذار گاه‌شماری هجری قمری است.بندانگشتی|100pxابوعبدالله عثمان بن عفان اموی قریشی(۴۷ ق. هـ–۳۵ هـ/۵۷۶–۶۵۶ م)نداء الإیمان: کتاب عثمان بن عفان، الفصل الأول «حیاة عثمان»، من تألیف: محمد رضا الأدیبدر قبرستان بقیعاو سومین خلیفه از خلفای راشدین و یکی از نخستین کسانی که به اسلام گروید. او به دلیل ازدواج با دو دختر محمد پیامبر اسلام، «دوالنورین» نامیده می‌شد. او همچنین اولین کسی بود که به سرزمین حبشه مهاجرت کرد. عثمان پس از مشورتی که پس از درگذشت عمر بن خطاب انجام شد، به عنوان خلیفه برگزیده شد و خلافت او حدود دوازده سال به طول انجامید.موقع الرقیة الشرعیة: عثمان بن عفان  قرآن در دوران خلافت او گردآوری شد، مسجدالحرام و مسجدالنبی گسترش یافت. در دوران خلافت او، قفقاز، خراسان بزرگ، کرمان، سیستان، آفریقا و قبرس در دوران خلافت او فتح شدند و همچنین نخستین ناوگان دریایی اسلامی را تأسیس کرد.الخلافة والخلفاء الراشدون، ص222 در نیمه دوم خلافتش، در حوادث فتنه اول کشته شد.طبقات ابن سعد (۱/ ۳۹–۴۷)، البدایة والنهایة (۷/ ۱۴۴–۱۴۹) الخلفاء الراشدون للخالدی، ص112بندانگشتی|100pxابوالحسن علی بن ابی‌طالب هاشمی قریشی(۱۳ رجب ۲۳ ق. هـ/۱۷ مارس ۵۹۹ م. –۲۱ رمضان ۴۰ هـ/۲۷ ژانویه ۶۶۱ م)مسجد کوفه (نزد اهل سنت)، حرم علی بن ابی‌طالب (نزد شیعیان)پسر عمو، داماد محمد و شوهر دخترش فاطمه، و او چهارمین نفر از خلفای راشدین است، و او دومین یا سومین نفری است که اسلام آورد، و اولین پسر از پسرانی است که به اسلام گروید. او در سال ۳۵ هجری (۶۵۶ میلادی) در مدینه به خلافت رسید و پنج سال و سه ماه خلافت کرد. جنگ‌های زیادی به دلیل فتنه‌هایی که امتداد فتنه قتل عثمان بودند، رخ داد که اولین آنها جنگ جمل و سپس نبرد صفین بود. گروهی که به خوارج معروف بودند، علیه علی شورش کردند و او آنها را در نبرد نهروان شکست داد. گروه‌هایی پدید آمدند که با او دشمنی ورزیدند و حکومت و سیاست او را انکار کردند و آنها را ناصبی نامیدند و شاید برجسته‌ترین آنها خوارج بودند. او در رمضان سال ۴۰ هجری (۶۶۱ میلادی) به دست عبدالرحمن بن ملجم کشته شد.100pxزبیر بن عوام اسدی قریشی(۲۸ ق. هـ–۳۶ هـ/۵۹۴–۶۵۶ م)بصرهپسر عمه محمد پیامبر اسلام، و یکی از هشت نفر نخستین بود که به اسلام گرویدند. او را «حواری رسول اللّٰه» می‌نامند، زیرا محمد دربارهٔ او گفته است: همسر او اسما بنت ابی‌بکر بود که به ذات النطاقین ملقب بود. او در تمام غزوات دوران پیامبر شرکت داشت و در فتح مصر نیز حضور داشت. عمر بن خطاب او را یکی از شش نفر شورای خلافت پس از خود منصوب کرد. پس از قتل عثمان بن عفان، او به بصره رفت و از قاتلان عثمان قصاص خواست، و توسط عمرو بن جرموز در جنگ جمل کشته شد.البدایة والنهایة، لابن کثیر الدمشقی، الجزء السابع، فصل فی ذکر أعیان من قتل یوم الجمل علی ویکی مصدرکتاب سیر أعلام النبلاء، لشمس الدین الذهبی، جـ3، صـ364: 380، ترجمة عبد الله بن الزبیر أسماء بنت أبی بکر، ذات النطاقین، موقع قصة الإسلام، تاریخ الولوج 10 یونیو 2016 100pxطلحه بن عبیدالله تیمی قریشی(۲۸ق. هـ–۳۶ هـ/۵۹۴–۶۵۶ م)بصرهاو یکی از هشت نفر نخستین بود که به اسلام گرویدند، محمد دربارهٔ او گفته است که او «شهیدی است که روی زمین راه می‌رود». و گفته است: او در تمام غزوات محمد به جز غزوه بدر که در شام بود، شرکت داشت. او از جمله کسانی بود که در غزوه احد از محمد دفاع کرد تا اینکه دستش فلج شد و تا زمان مرگش نیز فلج ماند.صحیح البخاری، کتاب فضائل الصحابة، باب ذکر مناقب طلحة بن عبید الله رضی الله تعالی عنه، وقال عمر توفی النبی صلی الله علیه وسلم وهو عنه راض، حدیث رقم 3518 علی ویکی مصدر عمر بن خطاب او را یکی از شش نفر شورای خلافت پس از خود منصوب کرد. پس از قتل عثمان بن عفان، او به بصره رفت و از قاتلان عثمان قصاص خواست، و در جنگ جمل کشته شد.100pxعبدالرحمن بن عوف زهری قریشی(۴۳ ق. هـ–۳۲ هـ/۵۸۰–۶۵۶ م)قبرستان بقیعاو یکی از هشت نفر نخستین بود که به اسلام گرویدند. گفته می‌شود نام او در دوران جاهلیت عبد عمرو یا عبدالکعبه بوده و پس گرویدن به اسلام سپس محمد او را عبدالرحمن نامید. او در تمام غزوات از جمله در غزوه دومةالجندل که فرمانده سپاه مسلمانان بود شرکت داشت و محمد در غزوه تبوک پشت سر او اقتدا کرد نماز خواند. عمر بن خطاب همیشه با او مشورت می‌کرد و او را یکی از شش نفر شورای خلافت پس از خود منصوب کرد. عبدالرحمن تاجری ثروتمند و سخاوتمند بود.شمس الدین الذهبی: سیر أعلام النبلاء، الصحابة رضوان الله علیهم، عبد الرحمن بن عوف، الجزء الأول، صـ 68: 75، مکتبة إسلام ویب، اطلع علیه فی 5 سبتمبر 2016 صحیح مسلم، کِتَاب الصَّلَاةِ، بَاب تَقْدِیمِ الْجَمَاعَةِ مَنْ یُصَلِّی بِهِمْ، رقم الحدیث: 645 100pxسعید بن زید عدوی قریشی(۲۲ ق. هـ–۵۱ هـ/۶۰۰–۶۷۱ م)قبرستان بقیعسعید یکی از اولین کسانی که به اسلام گروید، پس از سیزده مرد به اسلام گروید. پدرش، زید بن عمرو در دوران جاهلیت پیرو دین حنیف بود. او فقط خدا را می‌پرستید و به بت‌ها سجده نمی‌کرد. او پسر عموی عمر بن خطاب بود و خواهرش عاتکه بنت زید، همسر عمر بود. همسرش وی فاطمه بنت خطاب، خواهر عمر بود که سعید و فاطمه دلیل اسلام آوردن عمر بن خطاب بودند. سعید در تمام غزوات به جز غزوه بدر، همراه پیامبر بود. او در نبرد یرموک، محاصره و فتح دمشق شرکت داشت و ابوعبیده بن جراح او را بر دمشق گماشت، بنابراین او اولین مسلمانی بود که به عنوان نماینده در دمشق فعالیت کرد.شمس الدین الذهبی: سیر أعلام النبلاء، الصحابة رضوان الله علیهم، سعید بن زید، جـ 1، صـ 125: 143، علی مکتبة إسلام ویب، اطلع علی هذا المسار فی 15 أغسطس 2016 سیر السلف الصالحین لإسماعیل بن محمد الأصبهانی، جـ 1، صـ 243  ابن کثیر الدمشقی: البدایة والنهایة، الجزء الثامن، فصل: وأما سعید بن زید بن عمرو بن نفیل القرشی علی ویکی مصدر100pxسعد بن ابی‌وقاص مالک زهری قریشی(۲۳ ق. هـ یا ۲۷ ق. هـ–۵۵ هـ/۵۹۵ یا ۵۹۹–۶۷۴ م)قبرستان بقیعسعد یکی از هشت نفر نخستین بود که اسلام آوردند، و او اولین کسی بود که در راه خدا جهاد کرد، و محمد به او گفت: او یکی از دایی‌های محمد بود. عمر بن خطاب او را به فرماندهی لشکرهایی که برای جنگ با ایرانیان می‌فرستاد، منصوب کرد و او در نبرد قادسیه پیروز شد. او همچنین در نبرد جلولا لشکری را برای جنگ با ایرانیان فرستاد و آنها را شکست دادند. او کسی بود که مدائن را فتح کرد. او یکی از رهبران فتح اسلامی ایران و اولین فرماندار کوفه بود شهری که به دستور عمر در سال ۱۷ هجری تأسیس شد. عمر بن خطاب او را یکی از شش نفر شورای خلافت پس از خود منصوب کرد. سعد از فتنه اول بین علی و معاویه بن ابی‌سفیان کناره‌گیری کرد و او آخرین نفر از مهاجرین بود که درگذشت. او در تمام فتوحات محمد حضور داشت و تیرانداز ماهری بود.محمد بن سعد البغدادی: الطبقات الکبری، ترجمة سعد بن أبی وقاص، طبعة دار الکتب العلمیة، جـ 3، صـ 105، طبعة دار الکتب العلمیة - بیروت، 1990م، موقع المکتبة الشاملة  فصل الخطاب فی سیرة ابن الخطاب أمیر المؤمنین عمر بن الخطاب شخصیته وعصره، د. علی محمد الصلابی، طبعة مکتبة الصحابة - الشارقة، 2002م، الفصل الخامس: فقه عمر فی التعامل مع الولاة، صـ 371: 377شمس الدین الذهبی: سیر أعلام النبلاء، الصحابة رضوان الله علیهم، سعد بن أبی وقاص، الجزء الأول، صـ 114: 124، طبعة مؤسسة الرسالة، سنة النشر: 1422 هـ / 2001م شمس الدین الذهبی: سیر أعلام النبلاء، الصحابة رضوان الله علیهم، سعد بن أبی وقاص، الجزء الأول، صـ 93: 102، طبعة مؤسسة الرسالة، سنة النشر: 1422 هـ / 2001م 80pxابوعبیده عامر بن عبدالله بن الجراح فهری قریشی(۴۰ ق. هـ–۱۸ هـ/۵۸۴–۶۳۹ م)دره اردناو یکی از هشت نفر نخستین بود که به اسلام گرویدند، محمد به او لقب «امین امت» را داد و دربارهٔ او می‌گفت:  او در همه غزوات همراه محمد بود. ابوعبیده یکی از چهار فرماندهی بود که توسط ابوبکر برای فتح شام منصوب شد. وقتی عمر بن خطاب به خلافت رسید، خالد بن ولید را برکنار کرد و از ابوعبیده استفاده کرد. ابوعبیده موفق شد دمشق و سایر شهرها و روستاهای شام را فتح کند. در سال ۱۸ هجری قمری، مطابق با ۶۳۹ میلادی، ابوعبیده بر اثر طاعون در دره اردن درگذشت و در همان‌جا دفن شد.صحیح البخاری، کتاب فضائل الصحابة، باب مناقب أبی عبیدة بن الجراح رضی الله عنه 

 اسناد حدیث عشره مبشره 
اسناد حدیث عشره مبشره در کتب حدیث اهل‌سنت متعدد است و برجسته‌ترین اسناد حدیث عبارتند از:= https://shamela.ws/book/31615/21995
| عنوان = ص493 - أرشیف ملتقی أهل الحدیث - أین أجد هذا الحدیث أین أجد حدیث العشرة المبشرین بالجنة - المکتبة الشاملة
| موقع = المکتبة الشاملة
| تاریخ الوصول = 2021-06-06
| مسار أرشیف = https://web.archive.org/web/20210606213455/https://al-maktaba.org/book/31615/21995 | تاریخ أرشیف = 6 یونیو 2021}}
 روایت ابوداوود سلیمان در سنن ابوداود:
 از حفص بن عمر نمری، از حر بن سیاح، از عبدالرحمن بن اخنس، که او در مسجد بود که مردی از علی یاد کرد، پس سعید بن زید برخاست و حدیث را بیان کرد.
 از ابوکامل، از عبدالواحد بن زیاد، از صدقه بن مثنی نخعی، از جدش ریاح بن حارث، سپس داستانی را ذکر کرد که در آن سعید بن زید حدیث را بیان کرده بود.
 محمد ترمذی از حدیث صالح بن مسمار مروزی، از ابن ابی‌فدیک، از موسی بن یعقوب، از عمر بن سعید، از عبدالرحمن بن حمید، از پدرش روایت کرده است که سعید بن زید این حدیث را در جمعی برای او روایت کرد.
 احمد نسائی آن را در سنن نسایی خود از روایت محمد بن آبان، از محمد بن اسماعیل بن ابی‌فدیک روایت کرده است، سپس همان سند را که ترمذی ذکر کرده است، ذکر کرده است.
 ابن ماجه در سنن ابن ماجه خود، باب «فضایل اصحاب رسول‌الله، بخش «فضایل عشره» روایت کرده است.
 روایت شده توسط احمد بن حنبل در مسند احمد بن حنبل: مسند عشره مبشره، مسند بقیه عشره مبشره، مسند سعید بن زید، حدیث شماره ۱۵۸۷.
 روایت ابن حبان:
 از ابوخلیفه، از الهودی (حفص بن عمر)، از شعبه بن حجاج، از حر بن سیاح. سپس همین سند را از طریق ابوداوود سلیمان ذکر کرده است.
 از محمد بن اسحاق بن ابراهیم، موکل ثقیف، از قتیبه بن سعید، از عبدالعزیز بن محمد، از عبدالرحمن بن حمید بن عبدالرحمن، از پدرش، از عبدالرحمن بن عوف، با همین سند. همچنین از ابوعبیده بن جراح نام برده شده است.
 روایت حاکم نیشابوری در المستدرک علی الصحیحین:
 از حدیث ابوبکر بن اسحاق، از علی بن عبدالعزیز و محمد بن غالب، از ابو حذیفه، و دعلج بن احمد سجزی در بغداد، از عبدالعزیز بن معاویه بصری، از ابو حذیفه، از سفیان، از منصور، از هلال بن یساف، از عبدالله بن ضلیم، از سعید بن زید، با این سند. همچنین از عبدالله بن مسعود با آن ده نفر نام برده شده است.
 از سند ابو علی حافظ، از ابراهیم بن ضحیم دمشقی، از پدرش، از ابن ابی فدیک.
 ابن ابی‌عاصم در کتاب «الأحد و المثانی» از خلیفه بن خیاط، از قتیبه بن سعید، از عبدالعزیز بن محمد، از عبدالرحمن، از پدرش عبدالرحمن بن عوف روایت کرده است. همچنین از ابوعبیده بن جراح نام برده شده است.
 ابویعلی از زهیر بن معاویه، از قتیبه بن سعید روایت کرده است.
 بزار از حمزه بن عون مسعودی، از محمد بن قاسم اسدی، از سفیان، شریک و ابن عیاش، از عاصم، از زر بن حبیش، از علی، با این سند روایت کرده است.

 دیگر بشارت دهنده شدگان 
اهل سنت ثابت می‌کنند که محمد به بسیاری از صحابه، غیر از عشره مبشره، بشارت بهشت داده است. او به افراد به نام و به همه گروه‌ها بشارت داده است. افرادی مانند خدیجه بنت خویلد، عبدالله بن سلام، عکاشة بن محصن، ثابت بن قیس، عبدالله بن مسعود، حسن، حسین و دیگران که نامشان ذکر نشده است.| مسار = https://www.islamweb.net/ar/fatwa/153247/المبشرون-بالجنة-سوى-العشرة-رضي-الله-عنهم
| عنوان = المبشرون بالجنة سوی العشرة رضی الله عنهم - إسلام ویب - مرکز الفتوی
| موقع = www.islamweb.net
| لغة = ar
| تاریخ الوصول = 2021-12-31
| مسار أرشیف = https://web.archive.org/web/20190315194549/http://www.islamweb.net/ar/fatwa/153247/المبشرون-بالجنة-سوى-العشرة-رضي-الله-عنهم | تاریخ أرشیف = 15 مارس 2019}} چنان‌که در حدیث آمده است: «یک عرب نزد محمد آمد و گفت: «عملی را به من نشان دهید که اگر آن را انجام دهم، وارد بهشت شوم». محمد گفت: «خدا را بپرستید و چیزی را با او شریک قرار ندهید، نماز فرض را برپا دارید، زکات واجب را بپردازید و ماه رمضان را روزه بگیرید». مرد عرب گفت: «سوگند به کسی که جانم در دست اوست، بیش از این انجام نمی‌دهم». وقتی مرد عرب از محمد روی برگرداند، محمد گفت: «هر کس دوست دارد به مردی از اهل بهشت نگاه کند، به این شخص نگاه کند.»صحیح مسلم» کتاب فضائل الصحابة» باب من فضائل أهل بدر رضی الله عنهم وقصة حاطب بن أبی بلتعة  این گروه‌ها مانند اصحاب بیعت رضوان که حدود سیصد نفر هستند.| مسار = https://islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents&ID=2578&bk_no=52&flag=1
| عنوان = فتح الباری شرح صحیح البخاری، کتاب الزکاة، باب وجوب الزکاة، الجزء رقم3
| سنة = 1407هـ / 1986م
| موقع = islamweb.net
| ناشر = دار الریان للتراث
| صفحة = 312
| لغة = ar
| تاریخ الوصول = 2021-12-31
| الأخیر = ابن حجر العسقلانی
| مسار أرشیف = https://web.archive.org/web/20201112003447/https://islamweb.net/ar/library/index.php?page=bookcontents | تاریخ أرشیف = 12 نوفمبر 2020}}عقیدة أهل السنة والجماعة فی الصحابة الکرام - ناصر الشیخ، المبحث الرابع: الثناء علی أهل بیعة الرضوان، اطلع علی هذا المسار فی ۹ أغسطس 2016  صحابه در غزوه بدر شرکت کردند و هزار و چهارصد نفر در صلح حدیبیه و گفته شده هزار و پانصد نفر در آن حضور داشتند.استشهاد بویب
| مسار = https://shamela.ws/book/9827/133
| عنوان = مختصر الأسئلة والأجوبة الأصولیة علی العقیدة الواسطیة، س هل یشهد لأحد بالجنة غیر العشرة ومن هم العشرة المبشرین بالجنة
| سنة = 1418 هـ - 1997 م
| موقع = المکتبة الشاملة
| صفحة = 135
| تاریخ الوصول = 2021-12-31
| الأخیر = السلمان
| الأول = عبد العزیز
| طبعة = الثانیة عشر
| مسار أرشیف = https://web.archive.org/web/20211231205258/https://al-maktaba.org/book/9827/133 | تاریخ أرشیف = 31 دیسمبر 2021}}

 نظر اهل‌سنت 
اهل سنت و جماعت معتقدند که به آن ده نفر بشارت بهشت داده شده است. برخی از تابعین به روایات متواتر بشارت بهشت یقین داشتند. شعبی می‌گوید: 
ابن قدامه می‌گوید: ابن عثیمین می‌گوید: قاضی عیاض می‌گوید:  طحاوی در «العقیده الطحاویه» می‌گوید:

 نظر شیعه 
 جستارهای وابسته 
 صحابه

 منابع 

 تاریخ گزیده حمدالله مستوفی
 مسند احمد، ج ۱، ص ۱۹۳; ترمذی، ج ۵، ص ۶۴۷; کتاب المناقب باب مناقب عبدالرحمن بن عوف؛ فضائل الصحابه، ص ۲۸
 تهذیب التهذیب، ج ۲، ص ۳۰
 سنن ترمذی، ج ۵، ص ۶۴۷
 تهذیب التهذیب، ج ۳، ص ۴۷۱
 میزان الاعتدال، ج ۲، ص ۶۳۴
 هدی الساری، ص ۴۴۱
 تهذیب التهذیب، ج ۳، ص ۱۷۶
 المستدرک علی الصحیحین، ج ۳، ص ۳۱۶و۳۱۷

 پیوند به بیرون 

رده:ابوبکر
رده:جنت (بهشت)
رده:حدیث
رده:صحابه
رده:عثمان بن عفان
رده:علی
رده:عمر بن خطاب
رده:مقاله‌های مربوط به چندین نفر