بافت همبند

بافت پیوندی یا بافت همبند که به آن بافت متصل  نیز گفته می شود، نوعی بافت اصلی جانوری که از جمله کارهای آن حفاظت و پشتیبانی از بافت‌های دیگر است.

به‌طور خلاصه، سلول‌های بدن در چهار نوع بافت پایه به نام‌های پوششی،Epithelial پیوندی، ماهیچه‌ای و عصبی سازماندهی می‌شوند.Carol Mattson Porth.Page 22 فراوان‌ترین بافت در بدن انسان، بافت پیوندی است. 

غضروف‌ها، استخوان‌ها و خون انواعی از بافت پیوندی محسوب می‌شوند. این بافت علاوه بر حفاظت و پشتیبانی از بافت‌های دیگر، باعث ارتباط ساختارهای بدن نیز می‌گردد. مشارکت در تبادل مواد غذایی و ترمیم بافتی از وظایف دیگر بافت پیوندی است.Mathews, M. B. (1975). Connective Tissue, Macromolecular Structure Evolution. Springer-Verlag, Berlin and New York. link.

 انواع بافت پیوندی 
بافت پیوندی را می‌توان به سه نوع بافت تقسیم کرد که عبارتند از:Carol Mattson Porth.Page 18

 بافت پیوندی سست 
نرم و انعطاف‌پذیر بوده و شامل میزان زیادی از ماده

بین سلولی(شفاف ،بی رنگ و چسبنده) است. سلول‌های ماست سل، فیبروبلاست، چربی و اندوتلیال عروق خونی، جز سلول‌های بافت همبند سست هستند.

 بافت عناصر خونی 
شامل سلول‌های خون، مغز استخوان و بافت لنفی است.

 بافت پیوندی نگهدارنده محکم 
شامل غضروف، استخوان و بافت پیوندی متراکم است.Dense connective tissue کلاژن به میزان زیادی در بافت همبند متراکم وجود دارد که در ساختمان تاندون (جهت اتصال عضله به استخوان) و همچنین رباط (جهت اتصال استخوان به استخوان) دیده می‌شود. بافت پیوندی متراکم، در بسیاری از ارگان‌ها و ساختارهای بدن مانند کلیه و قلب نیز به کار می‌رود، مثلاً با ایجاد لایه‌ای از این بافت، کپسولی را برای آن‌ها ایجاد می‌کند.

 اجزای بافت پیوندی 

 بافت همبندی 
بافت همبندی از دو قسمت مهم تشکیل می‌گردد که عبارتند از

:

 سلول‌های پیوندی 
سلول‌های بافت پیوندی به صورت عمومی عبارتند از:
 فیبروبلاست
 ماکروفاژ
 ماست سل
 پلاسماسل
 سلول چربی

 ماتریکس خارج سلول بافتی (Matrix) 
ماتریکس از رشته‌ها (Fibers) و ماده زمینه‌ای غلیظ (یک جز نسبتاً بی‌شکل) ساخته می‌شود (برخی از مؤلفان «ماتریکس» را تنها برای ماده غلیظGround substance به کار می‌برند).Gray's Anatomy.Page 58

 رشته‌های بافت پیوندی 
بافت پیوندی دارای سه نوع فیبر یا رشته‌است:

الف) رشته کلاژن(Collagenic fiber): این رشته که از پروتئینی به نام کلاژن ساخته می‌شود، در پوست، رباط‌ها، تاندون‌ها و بسیاری از ساختارهای دیگر بدن وجود دارد. کلاژن یک پروتئین سفت و غیر زنده بوده، اما در عین حال به میزان بسیار زیادی در بافت‌ها مشاهده می‌شوند.

ب) رشته شبکه‌ای یا مشبک(Reticular fiber). این رشته‌ها بی‌نهایت لاغر هستند و یک شبکه قابل انعطاف را در ارگان‌های مربوطه جهت تغییراتی در شکل یا حجم ایجاد می‌کنند. رشته‌های شبکه‌ای یا رتیکولر را می‌توان در طحال، کبد، رحم و لایه عضلانی روده‌ای یافت.

ج) رشته کشسان یا ارتجاعی(Elastic fiber). این رشته‌ها به علت انعطاف‌پذیر بودن، قابلیت کشش و برگشت به حالت اولیه را دارند. رشته‌های ارتجاعی در بسیاری ساختارهای بدن وجود دارند که به عنوان مثال می‌توان به شریان آئورت، شش‌ها و پوست اشاره کرد.

هر سه نوع رشته کلاژن، رتیکولر و کشسان یک بافت فیبروز محسوب می‌شوند که وظیفه نگه داشتن سلول‌ها را در کنار هم برعهده دارند.

 ماده زمینه‌ای غلیظ 
ماده زمینه‌ای از شبکه‌های هیدراته‌ای از پروتئین‌ها، بیشتر در ارتباط با کربوهیدرات‌ها (گلیکوپروتئین و پروتئوگلیکان)، فضاهای بزرگی که در آن شامل آب، نمک‌ها و مواد قابل انتشار است، ساخته می‌شود.Gray's Anatomy.Page 62

 جستارهای وابسته 
 خون
 کلاژن
 بافت همبند در دستگاه عصبی محیطی
 بافت پوششی
 بافت ماهیچه‌ای
 بافت عصبی
 بافت همبند پوششی

 نگارخانه 

 پانویس 

 منابع 

 Carol Mattson Porth.Pathophysiology:concepts of altered health states.Publisher:Lippincott.Third Edition.ISBN 0-397-54723-4
 Williams & Warwick/ Gray's Anatomy.THIRTY-SEVENTH EDITION.ISBN 0443041776


رده:بافت‌شناسی
رده:بافت‌ها
رده:زیست‌شناسی