قاقم

قاقم  جانوری از خانواده راسوها و بومی بخش‌های شمالی اوراسیا و آمریکای شمالی است. قاقم نسبت به راسوی کوچک کمی بزرگ‌تر است و دم بلندتری دارد که انتهای آن تیره است.

قاقم کمابیش در سراسر نیم‌کره شمالی و مناطق شمالگانی و زیرشمالگانی یافت می‌شود. در قرن نوزدهم برای مهار افزایش جمعیت خرگوشها، قاقم را همراه با دو گونه دیگر راسو به نیوزیلند نیز وارد کرده‌اند اما این کار باعث شد تا قاقم‌ها به سراغ پرندگان بومی بروند که طعمه‌های آسان‌تری بودند و باعث انقراض برخی گونه‌ها و کاهش شدید جمعیت بسیاری از انواع دیگر پرندگان بشوند. به طوری که قاقم به یکی از مخرب‌ترین گونه‌های مهاجم در محیط زیست نیوزیلند تبدیل شده‌است.

قاقم‌ها شب‌رو و پگاه‌رو هستند ولی گاه در روز هم به بیرون می‌آیند.
قاقم به هنگام پیگرد شکار خود به صورت مارپیچی حرکت می‌کند؛ و نسبت به اندامش شتاب بالایی دارد. قاقم شناگر ماهری نیز هست و توانسته‌است شمار خود را در جزایر نزدیک به کرانه نیز گسترش دهد.
قاقم یکی از اندک گونه‌های جانوری است که به خاطر بدن باریک و دراز خود می‌تواند جانوران دالان رو را در دالان‌های لانه‌های خودشان دنبال کند.

قاقم برای جبران این شکل از بدن، پاهایی کوتاه، گوش‌هایی کوچک، سوخت‌وسازی بالا و در زمستان خزی پرپشت پیدا کرده‌است. قاقم نر تا ۳۰ سانتیمتر رشد می‌کنند و نرهای آن بسیار بزرگ‌تر از ماده‌ها هستند.
 ایران 
قاقم بیشتر در بخش شمالی ایران مشاهده می‌شود و مردم محلی به آن «عاروسَک» یا «زاربانوکای» می‌گویند. این حیوان به مردم محلی خسارات زیادی وارد می‌کند و معمولاً ماکیان (مانند مرغ، اردک، کبک و …) ساکنان را کشته و از خون آنها می‌مکد.

 خز قاقم 
از خز قاقم در پوستین‌دوزی استفاده می‌شود. پوست سفید و نرم شکم آن خز گرانبهایی است. در داستان‌های شاهنامه نخستین شکار قاقم برای بهره‌گیری از پوست آن به هوشنگ نسبت داده شده‌است.:ز پویندگان هر که مویش نکوست
بکشت و از ایشان برآهیخت پوست
چو سنجاب و قاقم چو روباه نرم
چهارم سمور است کش موی گرم.

در قدیم در زبان فارسی پوست قاقم که با دم باشد را «قاقم انگشت‌نما» می‌نامیدند زیرا قسمت دم در این پوست به شکل انگشت دیده می‌شود. دم داشتن خز قاقم نشانه اصالت آن بود.آنندراج. در لغتنامه دهخدا: سرواژه‌های قاقم و قاقم انگشت‌نما. در ادبیات فارسی قاقم نشانهٔ سپیدی رنگ است چنان‌که قاقم‌نما به معنی سپید نما، قاقم‌عارض به معنای سپید چهره و قاقم‌پوش در معنای سپیدپوش به‌کار رفته‌است.لغتنامه دهخدا: سرواژه‌های قاقم.

 منابع 

 Wikipedia contributors, "Stoat," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed May 12, 2010).

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:پستانداران آسیا
رده:پستانداران آلمان
رده:پستانداران اروپا
رده:پستانداران ایالات متحده آمریکا
رده:پستانداران ایتالیا
رده:پستانداران بریتانیا
رده:پستانداران توصیف‌شده در ۱۷۵۸ (میلادی)
رده:پستانداران شمالگان
رده:پستانداران فنلاند
رده:پستانداران کانادا
رده:پستانداران مهاجم
رده:پستانداران نیوزیلند
رده:تجارت خز
رده:جانوران خشکی شمالگان
رده:جانوران دارای توانایی تغییر رنگ
رده:جانوران گوشت‌خوار
رده:راسوها
رده:راسویان
رده:زیاگان شمالگان
رده:زیاگان همه‌شمالگان
رده:گوشت‌خوارسانان آسیا
رده:گوشت‌خوارسانان اروپا
رده:گونه‌های جانوری مهاجم
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه