ایزوپروپیل الکل

ایزوپروپیل الکل 

نام تجارتی: Alcojel

رده دارویی: الکل‌ها

رده درمانی: ضد عفونی کننده

اشکال دارویی: بالک

موارد مصرف: تمیز کردن پوست قبل و بعد از جراحی

نحوه مصرف: در بالغین و کودکان: محلول ۶۰ تا ۷۰ درصد، به‌طور موضعی، جهت ضدعفونی کردن پوست قبل از جراحی به کار می‌رود.

 فرایند تولید ایزوپروپیل الکل 
تولید ایزوپروپیل الکل یک فرایند صنعتی مهم است که به صورت عمده در صنایع شیمیایی استفاده می‌شود. ایزوپروپیل الکل یک الکل ثانویه است که به صورت گسترده در تولید مواد شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد و در ساخت محصولاتی مانند پلاستیک، رنگ‌ها، رزین‌ها، و حلال‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. 

فرایند تولید ایزوپروپیل الکل معمولاً از راه‌های زیر صورت می‌گیرد:

1. هیدراته کردن اتیلن: ابتدا اتیلن و آب تحت شرایط واکنشی خاص به هیدراته کردن تحت فشار و دمای مناسب تبدیل می‌شوند.  محصول این واکنش یک مخلوط از الکل‌هایی مانند اتانول، متانول، و ایزوپروپیل الکل است.

2. تجزیه مخلوط الکل‌ها: مخلوط الکل‌های تولید شده در مرحله قبل از اینکه ایزوپروپیل الکل استخراج شود، باید از هم جدا شوند. برای این کار از فرایندی به نام تقطیر تجزیه‌ای استفاده می‌شود که با استفاده از دمای مناسب و فرآیند تقطیر مولکولی این جداسازی صورت می‌گیرد. در این فرایند، ایزوپروپیل الکل جدا شده و مخلوط الکل‌های دیگر به‌عنوان محصولات جانبی به دست می‌آید.

3. پالایش و تصفیه: ایزوپروپیل الکل حاصل از فرایندهای قبلی نیاز به پالایش و تصفیه دارد تا از آلاینده‌ها و مواد جانبی خارج شود. این مرحله شامل استفاده از فیلتراسیون، تقطیر مجدد و فرآیندهای شیمیایی می‌شود تا ایزوپروپیل الکل با خلوص بالا به دست آید.

این فرایند تولید می‌تواند با توجه به شرایط فنی واحدهای تولیدی مختلف، مقیاس تولید و نوع تکنولوژی مورد استفاده، تغییر کند. اما این مراحل به طور کلی فرایند تولید ایزوپروپیل الکل را توصیف می‌کنند.

 کاربردهای ایزوپروپیل الکل 

 ۱. ضدعفونی و گندزدایی 
در داروخانه‌ها و بیمارستان‌ها برای ضدعفونی دست، پوست، ابزار پزشکی و سطوح استفاده می‌شود.

در غلظت حدود ۷۰٪ مؤثرترین حالت را برای از بین بردن باکتری‌ها و ویروس‌ها دارد (غلظت بالاتر زودتر تبخیر می‌شود و فرصت نابودی میکروب را کم می‌کند).

یکی از مواد اصلی در ژل‌ها و اسپری‌های ضدعفونی‌کننده دست است.

 ۲. پاک‌کننده و حلال صنعتی 
انحلال روغن‌ها، چربی‌ها، جوهر، رنگ یا لکه‌ها از سطوح فلزی و پلاستیکی.

تمیز کردن لنز، صفحه‌نمایش، قطعات الکترونیکی، هد پرینتر یا برد مدار بدون آسیب به قطعات حساس.

کاربرد به‌عنوان حلال در صنایع رنگ، رزین، و جوهر چاپ.

 ۳. کاربردهای بهداشتی و آرایشی 
برای ضدعفونی ابزار آرایشگاه‌ها (قیچی، موچین، ناخن‌گیر).

در برخی محصولات بهداشتی مثل افترشیو (aftershave)، دئودورانت‌ها، و تونرهای پوستی به‌عنوان ماده خشک‌کن یا ضدباکتری استفاده می‌شود.

برای برداشتن لاک ناخن یا چسب‌های آرایشی کاربرد دارد.

 ۴. کاربرد در خودرو 
برای پاک‌کردن شیشه‌ها و آینه‌ها (ترکیب با آب به‌عنوان شیشه‌شوی زمستانی چون نقطه انجماد را پایین می‌آورد).

در صورت رقیق شدن، به پاک‌کردن جای چربی و دوده از داشبورد کمک می‌کند.

 ۵. کاربرد در آزمایشگاه 
به‌عنوان حلال شیمیایی یا عامل خشک‌کننده در بسیاری از فرآیندهای تحقیقاتی.

برای شست‌وشوی ابزار آزمایشگاهی چون سریع تبخیر می‌شود و رطوبت برجای نمی‌گذارد.

 سایر کاربردها 
از عمده موارد کاربرد این الکل در صنعت چاپ و وابستگی شدید این صنعت به ایزوپروپیل به این دلیل می‌باشد که: دمای آب را در دستگاه‌های چاپ بسیار پائین نگاه می‌دارد و قابلیت تبخیر آن بسیار پائین است.

 جستارهای وابسته 
 الکل

 منابع 

 فرهنگ جیبی داروهای ژنریک ایران، دکتر حجت الله اکبر زاده پاشا، چاپ اول، صفحه:۱۱۴

رده:آلکانول‌ها
رده:الکل‌های نوع دوم
رده:پیش‌سازهای عوامل اعصاب
رده:ترکیب‌های ایزوپروپیل
رده:تعدیل‌کننده‌های آلوستریک مثبت گیرنده گابا A
رده:حلال‌های الکل
رده:داروهای ضدعفونی
رده:ضدعفونی‌کننده‌ها
رده:مواد شیمیایی خانگی