ایوان کلیما

ایوان کلیما (؛ ۱۴ سپتامبر ۱۹۳۱ – ۴ اکتبر ۲۰۲۵) نویسنده، مقاله‌نویس، نمایش‌نامه‌نویس و روزنامه‌نگار اهل جمهوری چک بود.

 زندگی 
او سال‌های دوره کودکی خود را در ترزین اشتات گذراند. کلیما در ۷۹ سالگی در گفتگویی که با مجله مهرنامه کرد دربارهٔ زندگی آن سال‌ها گفته است «در ترزین اشتات که من سه سال و نیم آنجا بودم اتاق گاز نبود. با این حال صدها جسد دیدم. در آنجا مرگ یک تجربه روزانه بود. من به مرگ عادت کرده بودم و حتی دست کشیدن به یک جسد دیگر هیجانی برای من نداشت.»گفتگو با ایوان کلیما، روزهای سیاهی بود، علیرضا غلامی، ماهنامه مهرنامه، آبان ۱۳۸۹

بعد از بهار پراگ بسیاری از آثار او و دوستانش ممنوع‌الانتشار شدند. با این حال از چک خارج نشد و به گفته خودش کنار شادی‌ها و غم‌های هم‌وطنانش ماند.همان یک سال قبل از بهار پراگ نیز به دلیل انتقادهایش از حکومت کمونیستی چکسلواکی بازداشت شد.

او سال ۱۹۶۹ برای یک ترم به دعوت از دانشگاه میشیگان ایالات متحده آمریکا برای تدریس به این کشور رفت. یک سال بعد دوباره به پراگ بازگشت و به نوشتن نمایشنامه و داستان پرداخت. اما این آثار تا سال ۱۹۸۹ فقط در خارج از چکسلواکی منتشر می‌شدند.

کلیما سال ۲۰۰۲ توانست جایزه فرانتس کافکا را به خاطر یک عمر فعالیت ادبی از آن خود کند.

 آثار کلیما در فارسی 
ایوان کلیما با کتاب روح پراگ در ایران معرفی شد. سال ۱۳۸۷ نسخه فارسی این کتاب همزمان از سوی دو ناشر با نام‌های انتشارات آگه و نشر نی منتشر شد. غیر از روح پراگ که خشایار دیهیمی نیز آن را ترجمه کرده است مترجم بقیه آثار کلیما در ایران فروغ پوریاوری است.

کلیما اکنون در کنار میلان کوندرا و واسلاو هاول یکی از بزرگ‌ترین نویسندگان ادبیات چک به‌شمار می‌رود که عمده آثارش دربارهٔ تاریکی‌های دوره حکومت دیکتاتورها بر مردم است.

 آثار 
 عشق و زباله، ترجمهٔ فریده گوینده، نشر لگا، ۱۴۰۰
 روح پراگ، ترجمه فروغ پوریاوری، انتشارات آگه، ۱۳۸۷
 در انتظار تاریکی، در انتظار روشنایی، ترجمه فروغ پوریاوری، انتشارات آگه، ۱۳۸۸؛ ترجمه گلبرگ برزین، نشر افکار، ۱۳۹۰
 کار گل، ترجمه فروغ پوریاوری، انتشارات آگه، ۱۳۸۹
 نه فرشته نه قدیس، ترجمه حشمت کامرانی، نشر نو، ۱۳۹۳
 در میانه امنیت و ناامنی، ترجمه فروغ پوریاوری، انتشارات آگه، ۱۳۹۳
 قرن دیوانه من، ترجمه فروغ پوریاوری؛ نشر ثالث

مجموعه داستان «کار گِل» شامل هفت داستان کوتاه دربارهٔ سرگذشت نویسندگان و روشن‌فکران چکسلواکی در زمان اشغال این کشور توسط شوروی سابق است که در آن زمان «ممنوع‌القلم» بودند و به ناچار به کارگری در حوزه‌های مختلف می‌پرداختند.
این کتاب را نشر آگه با ترجمه فروغ پوریاوری در ۲۸۸ صفحه سال ۱۳۸۹ منتشر کرد. 

 منابع 

 پیوند به بیرون 

 مقاله «روح پراگ»، نوشته ایوان کلیما، ترجمه خشایار دیهیمی، فارسی، شهروند امروز، بازبینی ۱ تیر ۱۳۸۹
 گفت‌گو با نشریه گاردین، انگلیسی، ۲ اوت ۲۰۰۹، بازبینی ۲ تیر ۱۳۸۹
 ایوان کلیما، نویسنده‌ای در جستجوی روشنایی
 هفت کتاب از «ایوان کلیما» در آستانه انتشار

رده:استادان دانشگاه میشیگان
رده:اهالی پراگ
رده:بازماندگان اردوگاه کار اجباری ترزینشتات
رده:درگذشتگان ۲۰۲۵ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان مدال شایستگی جمهوری چک
رده:رمان‌نویسان اهل چک
رده:رمان‌نویسان مرد
رده:رمان‌نویسان یهودی
رده:زادگان ۱۹۳۱ (میلادی)
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل جمهوری چک
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد
رده:نویسندگان اهل پراگ
رده:نویسندگان اهل جمهوری چک
رده:نویسندگان مرد اهل جمهوری چک
رده:یهودیان اهل جمهوری چک