فولینیک اسید

لوکوورین  یا فولینیک اسید گونه مصنوعی ویتامین ب۹ است.

 موارد مصرف 
لوکوورین (یا لِدِرفولین) پادزهرمسمومیت با آنتاگونیست‌های اسید فولیک مانند پیریمتامین، متوترکسات یاترمتوپریم است. لوکوورین برای جلوگیری از مسمومیت شدید ناشی از مصرف بیش از اندازه متوترکسات یا درمان با مقادیر زیاد این دارو به عنوان بخشی از برنامه‌های شیمی درمانی سرطان مصرف می‌شود. همچنین لوکوورین برای درمان کم‌خونی مگالوبلاستیک ناشی از اسپرو، کمبودهای تغذیه‌ای، آبستنی و شیرخوارگی که درمان با اسید فولیک خوراکی در مورد آن عملی نیست، به‌کارمی‌رود.

این دارو برای درمان عوارض طیف اوتیسم نیز کاربرد دارد.

 مکانیسم اثر 
لوکوورین ممکن است از طریق رقابت با متوترکسات در فرایندانتقال به داخل سلول مانع اثر متوترکسات‌روی سلول‌های مغز استخوان و مجرای‌گوارش شود اما ظاهراً بر مسمومیت کلیوی ناشی از مصرف متوترکسات بی‌تأثیر است. لوکوورین (فولینیک اسید) شکل کوتاه شده فولات (مشابه FH۴) است که برای تأثیر خود نیازی به استفاده از آنزیم DHFR ندارد. لوکوورین به درون سلول‌های سالم انتقال یافته و برای ساخت DNA و RNA استفاده می‌شود. سلول‌های سرطانی به علت دارا بودن مکانیسم‌های انتقال آسیب دیده قادر به استفاده از لوکوورین نیستند. لوکوورین معمولاً در طی ۲۴ تا ۳۶ ساعت پس از دریافت متوترکسات آغاز شده و تا زمانی که سطوح سرمی متوتروکسات به زیر سطوح غیر سمی برسد، ادامه می‌یابد.

بر خلاف اسید فولیک معمولی، لوکوورین می‌تواند به راحتی از سد خونی-مغزی عبور کند و کمبود ویتامین ب۹ را جبران نماید.

 عوارض جانبی 
بثورات‌جلدی، کهیر، خارش، خس خس سینه، حملات صرعی.

 جستارهای وابسته 
 متوترکسات

 پانویس 

 منابع 
 فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷

رده:آرتی‌تی
رده:آنتی‌دوت‌ها، شلات‌کننده‌ها و آنتاگونیست‌ها
رده:ادجوانت‌های شیمی‌درمانی
رده:داروهای درمان نئوپلاسم
رده:داروهای ضروری سازمان بهداشت جهانی
رده:فولات‌ها