پاب‌مد

پاب‌مِد (به انگلیسی: PubMed) یک موتور جستجوی تحت وب رایگان است که دسترسی به چندین پایگاه داده اصلی در گستره وسیعی از رشته‌های علوم پزشکی و زیست‌شناسی را فراهم می‌کند. پاب‌مِد توسط کتابخانه ملی پزشکی (National Library of Medicine - NLM) وابسته به مرکز ملی اطلاعات زیست‌فناوری (National Institute of Health- NIH) ایالات متحده آمریکا نگهداری و بروزرسانی می‌شود.Bioinformatics basics: applications in biological science and medicine. Hooman H. Rashidi, Lukas K. Buehler. Publisher CRC Press, 2000.  pp.38

اصلی‌ترین پایگاه داده پاب‌مِد، مدلاین نام دارد که مهم‌ترین و معروفترین پایگاه داده اطلاعات کتاب‌شناختی مقالات زیست-پزشکی است و به همین دلیل در برخی موارد دو واژه پاب‌مِد و مدلاین به جای یکدیگر بکار میروند. علاوه بر مدلاین پایگاه‌های داده دیگری هم از طریق این موتور جستجو قابل دسترس هستند. تا تاریخ ۱۱ جولای ۲۰۱۷ پاب‌مِد دسترسی به بیش از ۲۸

میلیون رکورد اطلاعاتی مربوط به سال‌های ۱۹۶۶ به بعد را فراهم می‌کرد(Note: To see the current size of the database simply type "1800:2100[dp]" into the search bar at https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/ and click "search".) که قدیمی‌ترین آن‌ها به سال 1803 بازمی‌گردد.Yearly Citation Totals from 2008 MEDLINE/PubMed Baseline: ۱۶٬۸۸۰٬۰۱۵ Citations Found پاب‌مِد به هر رکورد نمایه شده در پایگاه دادگانش یک شناسه یکتای هشت رقمی اختصاص می‌دهد که به نام شناسه پاب‌مِد (PubMed Identifier - PMID) شناخته می‌شود.

 تاریخچه 
تاریخچه نمایه سازی کتب و مقالات پزشکی به  سال ۱۸۳۶ میلادی بازمی‌گردد، زمانی که کتابخانه پزشکی ارتش آمریکا بنیان نهاده شد. یکی از خدمات ماندگار این کتابخانه، تهیه و انتشار فهرست موضوعی مقالات پزشکی بود که ایندکس مدیکوس (Index Medicus) نام گرفت. در سال ۱۹۵۶ این کتابخانه به کتابخانه ملی پزشکی آمریکا (NLM) تبدیل شد. همگام با گسترش فناوری رایانه در بخش‌های گوناگون و رشد روزافزون انتشارات مقالات جدید، نیاز به مکانیزه کردن فرآیند ذخیره و بازیابی اطلاعات ایندکس مدیکوس احساس شد. این پروژه که مدلارس (MEDLARS) نامگذاری شد، نخستین گام در کامپیوتری کردن پایگاه داده کتابخانه ملی پزشکی آمریکا بود و تنها توسط کارشناسان این کتابخانه قابل دسترس بود. با راه‌اندازی این سیستم پژوهشگران از سراسر دنیا درخواست خود برای جستجوی موضوع مورد نظر خود را به کتابخانه ملی پزشکی آمریکا می‌فرستادند. کارشناسان کتابخانه جستجو را انجام داده، نتایج را روی بر روی کاغذ  چاپ کرده و برای آن‌ها با پست ارسال می‌کردند. هزینه هر درخواست جستجو برای مدلارس در آن زمان حدود ۱۴ پوند انگلیس بود که با ارزش کنونی حدود ۲۰۰ پوند می‌باشد.

جایگزین=تفاوت پابمد با مدلاین|بندانگشتی|372x372پیکسل|ارتباط پابمد با مدلاین و تفاوت آنها
با پیشرفت فناوری ارتباطات و افزایش نیاز به دسترسی به این پایگاه داده از سوی مراکز علمی پژوهشی، در سال ۱۹۷۱یک شبکه مخابراتی اختصاصی برای دسترسی برخط به این پایگاه داده راه اندازی شد و پژوهشگران دانشگاه‌ها و مراکز علمی بزرگ آمریکا با اتصال به این شبکه قادر شدند تا جستجوهای خود را از راه دور بر روی این پایگاه داده انجام دهند. این سامانه مدلارس برخط (MEDlars onLINE) یا به اختصار مدلاین (MEDLINE) نامیده شد. از آنجا که هزینه ارتباط مخابراتی با سامانه مدلاین نسبتاً زیاد بود و امکان این ارتباط بنا به دلایل فنی برای خیلی از مراکز فراهم نبود، در گام بعدی برای افزایش دسترسی به مدلاین به صورت آفلاین، این پایگاه داده به صورت سالیانه بر روی سی دی تهیه و منتشر میشد. یکی از ناشرین معروف مدلاین بر روی سی دی، شرکت سیلور پلاتر  بود که فراهم‌کنندهٔ اصلی این سرویس برای دانشگاه‌های ایران بود.  

با پیدایش شبکه اینترنت، کتابخانه ملی پزشکی آمریکا در سال ۱۹۹۷ دسترسی رایگان به پایگاه داده مدلاین را از طریق اینترنت برای همگان  فراهم کرد. این پروژه که مدلاین عمومی یا به اختصار پاب‌مِد (Public Medline - PubMed) نامیده شد، توسط معاون رئیس‌جمهور وقت آمریکا افتتاح شد. از آنجا که در ابتدای راه اندازی، مدلاین تنها پایگاه داده سامانه پابمد بود، دو واژه پاب‌مِد و مدلاین در خیلی از موارد همتای هم در نظر گرفته می شد و میتوانست به جای یکدیگر به کار رود. بعدها پایگاه‌های داده دیگری، علاوه بر مدلاین، به پاب‌مِد افزوده شدند. بدین ترتیب عبارت جستجوی وارد شده در پاب‌مِد علاوه بر پایگاه داده مدلاین، به‌طور هم‌زمان در چندین پایگاه داده دیگر نیز جستجو می‌شود. از سوی دیگر کتابخانه ملی پزشکی آمریکا پایگاه داده مدلاین را در اختیار شرکت‌های دیگری همچون الزویر (Elsevier) و ابسکو  (Ebsco)قرار داد تا دسترسی به آن را  از موتور جستجوی (Embase and Ebsco host) خود فراهم کنند. از آنجا که الگوریتم‌های به کار رفته در موتورهای جستجوی گوناگون با هم متفاوت هستند، نتایج بدست آمده از جستجوی مدلاین با کلید واژه‌های یکسان از این محیط‌ها می‌تواند با یکدیگر متفاوت باشد.

 ویژگی‌ها 

 جستجوی ساده 
جستجوی ساده در پاب‌مِد با وارد کردن واژگان کلیدی مربوط به موضوع مورد نظر در پنجرهٔ جستجو صورت می‌گیرد. لیست نتایج جستجو به صورت پیش‌فرض بر پایه تاریخ ورود به پایگاه داده از جدیدترین به قدیمی‌ترین مرتب می‌شوند که این ترتیب نمایش می‌تواند با توجه به نیاز به کاربر تغییر یابد. یک ویژگی یکتای این موتور جستجو مرتب کردن نتایج جستجو بر پایه نویسنده آخر است که در سایر موتورهای جستجوی علمی دیده نمی شود. 

یکی دیگر از ویژگی‌های پاب‌مِد بهره‌گیری از واژگان کنترل شده سرفصل موضوعی پزشکی یا مش (Medical Subject Heading - MeSH) می‌باشد. این ویژگی به کاربران کمک می‌کند تا مقالاتی که مرتبط با موضوع مورد جستجو می‌باشند ولی از واژگان کلیدی متفاوتی استفاده کرده‌اند را بتوانند پیدا کنند. یک ویژگی بسیار مهم دیگر پاب‌مِد نگاشت خودکار واژگان کلیدی (Auto Term Mapping) می‌باشد بدین صورت که اگر برای واژگان کلیدی وارد شده فیلد جستجوی خاصی مشخص نشده باشد واژگان کلیدی وارد شده طی یک فرایندی به فیلدهای جستجوی مناسبی نگاشته (Mapped) می‌شوند و نتایج آن‌ها با هم ترکیب می‌شوند.

چپ|270px|بندانگشتی|پاب‌مِد یکی از مهمترین پایگاه‌های نگهداری مقاله‌های زیستی و پزشکی است.

 جستجوی پیشرفته 
در جستجوی پیشرفته امکانات گوناگونی برای انتخاب فیلدهای مورد نظر همچون عنوان مقاله، نام نویسنده، نام ژورنال و تاریخ انتشار برای جستجو در اختیار کاربر قرار می‌گیرد.

 نشریات علمی ایرانی در پاب‌مِد 
به گزارش سامانه ژورنال یاب در ایران حدود 80 نشریه علمی در پایگاه پاب‌مِد نمایه می‌شوند که لیست آنها در زیر معرفی شده‌اند:
+صاحب  امتیازنام مجلهموسسه تحقیقات واکسن و  سرم‌سازی رازیArchives of Razi Instituteمرکز مطالعات و برنامه  ریزی شهر تهرانInternational Journal of Human Capital in Urban Managementپژوهشگاه ملی مهندسی  ژنتیک و زیست فناوریIranian Journal of Biotechnologyدانشگاه شیرازIranian Journal of Veterinary Researchانجمن علمی شیمی ایرانJournal of the Iranian Chemical Society JICSدانشگاه شیرازMolecular Biology Research Communicationsدانشگاه ارومیهVeterinary Research Forumدانشگاه علوم پزشکی  اصفهانAdvanced Biomedical Researchدانشگاه علوم پزشکی  تبریزAdvanced Pharmaceutical Bulletinانجمن رژیونال آنستزی  و درد ایرانAnesthesiology and Pain Medicineدانشگاه علوم پزشکی  شهید بهشتیArchives of Academic Emergency Medicineدانشگاه علوم پزشکی  مشهدArchives of Bone and Joint Surgeryفرهنگستان علوم پزشکیArchives of Iranian Medicineدانشگاه علوم پزشکی  مشهدAsia Oceania Journal of Nuclear Medicine and Biologyجهاد دانشگاهیAvicenna Journal of Medical Biotechnologyدانشگاه علوم پزشکی  مشهدAvicenna Journal of Phytomedicineدانشگاه علوم پزشکی  ایرانBasic and Clinical Neuroscienceدانشگاه علوم پزشکی  تبریزBioImpactsدانشگاه علوم پزشکی  شیرازBulletin of Emergency and Traumaدانشگاه علوم پزشکی  بابلCaspian Journal of Internal Medicineپژوهشگاه رویان، جهاد  دانشگاهیCell Journalدانشگاه علوم پزشکی  تهرانCurrent Journal of Neurologyدانشگاه علوم پزشکی  مازندرانCurrent Medical Mycologyدانشگاه علوم پزشکی  تهرانDARU Journal of Pharmaceutical Sciencesدانشگاه علوم پزشکی  اصفهانDental Research Journalدانشگاه علوم پزشکی  تهرانFrontiers in Dentistryدانشگاه علوم پزشکی  فساGalen Medical Journalدانشگاه علوم پزشکی  شهید بهشتیGastroenterology and Hepatology From Bed to Benchمحمد جواد زیبایی نژادInternational Cardiovascular Research Journalدانشگاه علوم پزشکی  شیرازInternational Journal of Community Based Nursing and Midwiferyدانشگاه علوم پزشکی  شهید بهشتیInternational Journal of Endocrinology and Metabolismپژوهشگاه رویان، جهاد  دانشگاهیInternational Journal of Fertility and Sterilityدانشگاه علوم پزشکی  تهرانInternational Journal of Hematology-Oncology and Stem Cell  Researchدانشگاه علوم پزشکی  بابلInternational Journal of Molecular and Cellular Medicineمرکز آموزشی درمانی،  پیوند اعضا ابوعلی سیناInternational Journal of Organ Transplantation Medicineدانشگاه علوم پزشکی  اصفهانInternational Journal of Preventive Medicineدانشگاه علوم پزشکی  شهید صدوقی یزدInternational Journal of Reproductive BioMedicineانستیتو پاستور ایرانIranian Biomedical Journalدانشگاه علوم پزشکی  تهرانIranian Journal of Allergy, Asthma and Immunologyدانشگاه علوم پزشکی  مشهدIranian Journal of Basic Medical Sciencesانجمن اعصاب کودکانIranian Journal of Child Neurologyدانشگاه علوم پزشکی  شیرازIranian Journal of Medical Sciencesانجمن علمی میکروب  شناسی ایرانIranian Journal of Microbiologyدانشگاه علوم پزشکی  اصفهانIranian Journal of Nursing and Midwifery Researchدانشگاه علوم پزشکی  مشهدIranian Journal of Otorhinolaryngologyانجمن انگل شناسی  ایرانIranian Journal of Parasitologyانجمن علمی آسیب شناسی  ایرانIranian Journal of Pathologyدانشگاه علوم پزشکی  شهید بهشتیIranian Journal of Pharmaceutical Researchدانشگاه علوم پزشکی  تهرانIranian Journal of Psychiatryانجمن علمی بهداشت  ایرانIranian Journal of Public Healthانجمن پریودنتولوژی  ایرانJournal of Advanced Periodontology and Implant Dentistryدانشگاه علوم پزشکی  شیرازJournal of Advances in Medical Education and Professionalismانجمن حشره شناسی  پزشکی ایرانJournal of Arthropod-Borne Diseasesدانشگاه علوم پزشکی  شیرازJournal of Biomedical Physics and Engineeringدانشگاه علوم پزشکی  تبریزJournal of Cardiovascular and Thoracic Researchدانشگاه علوم پزشکی  تبریزJournal of Caring Sciencesانجمن چشم‌ پزشکی  ایرانJournal of Current Ophthalmologyدانشگاه علوم پزشکی  تبریزJournal of Dental Research, Dental Clinics, Dental prospectsدانشگاه علوم پزشکی  شیرازJournal of Dentistry, Shiraz University of Medical Sciencesدانشگاه علوم پزشکی  تهرانJournal of Diabetes and Metabolic Disordersدانشگاه علوم پزشکی  اصفهانJournal of Education and Health Promotionانجمن علمی بهداشت  محیط ایرانJournal of Environmental Health Science and Engineeringدانشگاه علوم پزشکی  تهرانJournal of Family and Reproductive Healthدانشگاه علوم پزشکی  کرمانشاهJournal of Injury and Violence Researchدانشگاه علوم پزشکی  شهید بهشتیJournal of Lasers in Medical Sciencesدانشگاه علوم پزشکی  تهرانJournal of Medical Ethics and History of Medicineدانشگاه علوم پزشکی  اصفهانJournal of Medical Signals and Sensorsدانشگاه علوم پزشکی  شهید بهشتیJournal of Ophthalmic and Vision Researchجهاد دانشگاهی،  پژوهشگاه فناوری های نوین علوم زیستیJournal of Reproduction and Infertilityدانشگاه علوم پزشکی  همدانJournal of Research in Health Sciencesدانشگاه علوم پزشکی  اصفهانJournal of Research in Medical Sciencesدانشگاه علوم پزشکی  اصفهانJournal of Research in Pharmacy Practiceدانشگاه علوم پزشکی  ایرانMedical Journal of Islamic Republic of Iranانجمن متخصصین گوارش و  کبد ایرانMiddle East Journal of Digestive Diseasesمرکز آموزش عالی  وارستگان مشهدReports of Biochemistry and Molecular Biologyدانشگاه علوم پزشکی  اصفهانResearch in Pharmaceutical Sciencesدانشگاه علوم پزشکی  شهید بهشتیTanaffosدانشگاه علوم پزشکی  تهرانThe Journal of Tehran University Heart Centerدانشگاه علوم پزشکی  شهید بهشتیUrology Journalعلی منافیWorld Journal of Plastic Surgery

 پانویس 

 پیوند به بیرون 
 وب‌گاه رسمی
 خودآموز استفاده از پاب‌مِد

رده:انفورماتیک پزشکی
رده:بانک‌های اطلاعاتی برخط
رده:بیوانفورماتیک
رده:پایگاه داده‌های پزشکی
رده:پایگاه داده‌های زیست‌شناسی
رده:پایگاه‌های داده در ایالات متحده آمریکا
رده:پایگاه‌های داده و نمایه‌های کتاب‌شناسی
رده:سرواژه‌ها
رده:مؤسسه ملی بهداشت ایالات متحده آمریکا
رده:وبگاه‌های آمریکایی
رده:کتابخانه ملی پزشکی ایالات متحده آمریکا