گیرت هافستد

جرارد هندریک هافستد (تلفظ هلندی: خیرت هوفستیده)  (زادهٔ ۲ اکتبر ۱۹۲۸ – درگذشتهٔ ۱۲ فوریه ۲۰۲۰) یک روانشناس اجتماعی هلندی، از کارکنان آی‌بی‌ام، استاد برجستهٔ مردم‌شناسی سازمانی و مدیریت بین‌المللی در دانشگاه ماستریخت هلند بود. شهرت او حاصل مطالعات و تحقیقات همه‌جانبه او در خصوص نقش تقابل فرهنگ در شکل‌دهی ارزش‌ها و رفتار کارکنان در محیط کار و توسعه تئوری ابعاد فرهنگی است. او نویسندهٔ کتاب‌های پیامدهای فرهنگ و فرهنگ‌ها و سازمان‌ها: نرم‌افزار ذهن، با همکاری پسرش گرت جان هافستد است.

 زندگی‌نامه 
هافستد در لاهه و آپلدورن به مدرسه رفت و در سال ۱۹۴۵ دیپلم گرفت. در ۱۹۵۳ از دانشگاه فناوری دلفت در رشته کارشناسی ارشد علوم در مهندسی مکانیک فارغ‌التحصیل شد. پس از ۱۰ سال کار در صنعت، هافستد وارد دوره دکترای پاره وقت در دانشگاه گرونینگن در هلند شد و مدرک پی‌اچ‌دی خود را در سال ۱۹۶۷ در روانشناسی اجتماعی کسب کرد. در طول دو سال فرصت مطالعاتی در آی‌بی‌ام از سال ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۳، او مدرس انستیتو بین‌الملل توسعه مدیریت (IMEDE) بود. هافستد در سال ۱۹۸۰، انستیتو تحقیقاتی برای همکاری درون فرهنگی (IRIC) را در دانشگاه تیبورگ تأسیس کرد و خودش اولین کسی بود که ریاست آن را بر عهده گرفت. هافستد با برخورداری از ۷ دکترای افتخاری از دانشگاه‌های مختلف اروپا، در سال ۲۰۱۱ عنوان شوالیه فرمان شیر هلند را دریافت نمود.

 الگوی هافستد برای ارزیابی فرهنگ 
فرهنگ به روشهای متعددی تعریف شده‌است. فرهنگ یک برنامهٔ جمعی و ذهنی است که اعضای یک گروه یا دسته ای از افراد را از دیگران متمایز می‌نماید. معمولاً موضوع فرهنگ برای گروه‌های قومی قبیله ای (در علوم انسان‌شناسی)، برای ملتها (در علوم سیاسی، اجتماعی و مدیریت) و برای سازمانها (در علوم اجتماعی و مدیریت) استفاده می‌گردد. فرهنگهای اجتماعی، ملی، و جنسیتی که کودکان در سنین نوجوانی به بعد کسب می‌نمایند، به‌طور بسیار عمیق‌تری نسبت به فرهنگ اکتسابی در مدرسه یا فرهنگ سازمانی محیط کار، در ذهن انسان ریشه می‌دوانند.

هافستد مطالعات خود در زمینه فرهنگ ملی در آی‌بی‌ام را در بیش از ۵۰ کشور انجام داد. او در ابتدا ۴ بعد را شناسایی کرد؛ اما بر اساس تحقیقات مایکل هریس در ۱۹۸۰ بعد پنجم را اضافه کرد. همچنین در سال ۲۰۰۰ تحقیقات یک پژوهشگر بلغاری به نام مینکوف منجر به محاسبات جدیدی در بعد پنجم و همچنین شناسایی بعد ششم منجر شد. این ابعاد عبارتند از: فاصله قدرت، اجتناب از عدم قطعیت، فردگرایی در قبال جمع‌گرایی، مردانگی در قبال زنانگی، گرایش به دوره کوتاه مدت یا بلند مدت، و خویشتن‌داری در مقابل زیاده‌روی. در هر بخش توضیح مختصری در ارتباط با هر بعد ارائه شده و در ادامه جدول مقایسه، رویکرد هر جامعه در بنا کردن آن بعد را نمایش می‌دهد. مطالعات بعدی نیز نشان داد که این ابعاد در طول زمان تغییر نمی‌کنند.

 شاخص فاصله قدرت 
فاصله قدرت با راهکارهای متفاوت برای حل مشکلات اساسی نابرابری بشر مرتبط است. عوامل مؤثر بر این شاخص در جوامع مختلف در جدول زیر آمده‌است:
+
مقایسه فاصله قدرت در جامعهفاصله قدرت زیادفاصله قدرت اندکقدرت یک واقعیت اساسی جامعه است که پیش از
خوب یا بد وجود داشته‌است. (اثبات) مشروعیت آن غیر ضروری است.کاربرد قدرت بایستی مشروع باشد و تابعی از معیارهای
خوبی و بدی است.والدین به فرزندان اطاعت نمودن را آموزش می‌دهند.والدین با فرزندان رفتار برابری دارند.افراد مسن تر، هم قابل احترام تر هستند و هم بایستی از آنها بیمناک بود.افراد مسن تر نه قابل احترام‌تر هستند و نه بیمناکآموزش بر محوریت آموزگاران است.آموزش بر محوریت دانش‌آموزان است.سلسله مراتب به معنی یک نابرابری وجودی است.سلسله مراتب به معنی نابرابری وظایف است و
به منظور راحت شدن کارها ایجاد شده‌است.زیر دستان توقع دارند به آنها گفته شود که چه کاری انجام دهند.زیردستان توقع دارند که با آنها مشورت شود.دولت خودکامه بر اساس صلاح‌دید، گروهی را منصوب می‌کند
و از طریق انقلاب تغییر می‌کند.دولت‌های پلورالیست بر اساس اکثریت آراء انتخاب و به صورت
مسالمت‌آمیز تغییر می‌کنند.فساد مکرر است (فساد سیاسی)، بر رسوایی‌ها سر پوش
گذاشته می‌شود.فساد اندک است، رسوایی‌ها به پایان کار سیاسی منجر می‌شوند.تقسیم درآمد در جامعه بسیار ناهموار است.توزیع درآمد در جامعه تقریباً هموار است.مذهب قائل بر مراتب متفاوتی برای کاهنان (افراد مقدس) است.مذهب تکیه بر برابری معتقدین دارد.

 شاخص ابهام‌گریزی یا اجتناب از عدم قطعیت 
اجتناب از عدم قطعیت که به سطح استرس در مواجهه با یک آینده نامعلوم مرتبط است.
+مقایسه اجتناب از عدم قطعیت در جامعهاجتناب شدید از عدم قطعیتاجتناب ضعیف از عدم قطعیتذاتی بودن عدم قطعیت در زندگی به عنوان یک تهدید پایدار درک می‌شود
که بایستی با آن مقابله کردذاتی بودن عدم قطعیت در زندگی پذیرفته شده و هر روز به هنگام
فرا رسیدنش مورد پذیرش استاسترس بالا، احساساتی شدن، اضطراب، و عصبی شدناحساس راحتی، استرس پایینتر، خود-کنترلی، اضطراب پاییننمره پایین‌تر در سلامت ذهنی و تندرستینمره بالاتر در سلامت ذهنی و تندرستیعدم پذیرش افراد و ایده‌های غیر معمول:
آنچه متفاوت است، خطرناک استپذیرش افراد و ایده‌های غیر معمول:
آنچه متفاوت است، نادر استنیاز به شفافیت و ساختاراحساس راحتی نسبت به ابهام و هرج و مرجاز معلم‌ها انتظار میرود پاسخ تمام سؤالات را داشته باشند.معلمان می‌توانند بگویند: نمی‌دانمماندن در مشاغل حتی اگر مورد علاقه افراد نیستندتغییر شغل اشکال نداردنیاز احساسی به قوانین - حتی اگر اطاعت نشوندنفرت از قوانین - نوشته یا نانوشتهدر سیاست، شهروندان از منظر مقامات، بی کفایت دیده
و احساس می‌شوند.در سیاست، شهروندان از منظر مقامات، لایق دیده و احساس می‌شوند.در مذهب، فلسفه و دانش: به حقیقت نهایی و نظریات والا اعتقاد دارنددر مذهب، فلسفه و دانش: به نسبیت و نظریات تجربی اعتقاد دارند

 شاخص فردگرایی در قبال جمع گرایی 
این شاخص بر ائتلاف فردگرایی به گروه‌های نخستین (اصلی) مرتبط است.
+
مقایسه جمع گرایی با فرد گراییجمع گراییفرد گراییمردم در خانواده‌های نسب دار یا قبایل متولد شده‌اند، که از آنها
در قبال وفاداری حمایت می‌کنند.هر شخص فقط خودش مسئول مراقبت از خودش و خانوادهٔ درجه اولش استآگاهی بر «ما»آگاهی بر «من»تکیه داشتن بر تعلقبرخورداری از حق حریم شخصیهماهنگی (همرنگی) بایستی همیشه حفظ شود.سخن گفتن از افکار نشانه سلامت استدیگران با عنوان «داخل گروه» یا «خارج از گروه» دسته‌بندی می‌شونددیگران با عنوان «افراد» دسته‌بندی می‌شوندنظرات و آراء از پیش توسط کسانی که داخل گروه هستند، تعیین شده‌استبیان نظرات شخصی مورد انتظار است: هر شخص یک رأیتخلف از هنجارها منجر به احساس گناه می‌شودتخلف از هنجارها منجر به احساس خجالت می‌شوددر زبان از کاربرد کلمه «من» خودداری می‌شو. (از کلمه «ما» استفاده می‌شود)در زبان کاربرد کلمه «من» ضروری استهدف از آموزش، یادگیری چگونگی انجام دادن کارهاستهدف از آموزش، یادگیری چگونگی یادگیری استروابط بر وظایف غالب استوظایف بر روابط غالب است

 شاخص مردانگی در قبال زنانگی 
این شاخص مرتبط با تقسیم نقش‌های عاطفی بین زن و مرد است.
+
مقایسه مردانگی با زنانگیمردانگیزنانگیحداکثر تمایز نقش عاطفی و اجتماعی بین جنسیت‌ها (زن و مرد)حداقل تمایز نقش عاطفی و اجتماعی بین جنسیت‌ها (زن و مرد)مردها باید مدعی و بلند پرواز باشند و زن‌ها هم می‌توانندمرد و زن بایستی فروتن و مراقبت‌کننده باشندکار بر خانواده غالب استبین خانواده و کار، تعادل برقرار استافراد قوی تحسین می‌شوندبا ضعیفان همدردی می‌شودپدرها با واقعیت روبرو می‌شوند، مادرها با احساساتهم مادر و هم پدر با حقایق و احساسات روبرو می‌شونددخترها گریه می‌کنند نه پسرها، پسرها بایستی پیکار کنند؛
دخترها نباید بجنگندهم پسرها و هم دخترها می‌توانند گریه کنند ولی نباید بجنگندپدرها دربارهٔ سایز خانواده تصمیم می‌گیرندمادران دربارهٔ سایز خانواده تصمیم می‌گیرندزنان کمی در موقعیت‌های سیاسی منتخب می‌شوندزنان بسیاری در موقعیتهای سیاسی منتخب می‌شوندمذهب بر خدا یا خدایان تمرکز داردمذهب بر نوع بشر تمرکز داردبرخورداری از نگرش اخلاقی دربارهٔ تمایلات جنسی؛ آمیزش جنسی یک
راه برای ایفا نمودن (به جای آوردن وظیفه) استبرخورداری از نگرش مبنی بر واقعیت دربارهٔ تمایلات جنسی؛ آمیزش جنسی
یک راه برای برقراری ارتباط است

 شاخص گرایش به دوره کوتاه‌مدت یا بلندمدت 
این شاخص مرتبط با حق انتخاب افراد در تمرکز تلاش‌ها بر زمان حال، گذشته یا آینده است.
+
مقایسه گرایش به کوتاه مدت و بلند مدتگرایش به کوتاه‌مدتگرایش به بلند‌مدتمهمترین وقایع زندگی در گذشته اتفاق افتاده یا در حال اتفاق می‌افتدمهمترین وقایع زندگی در آینده اتفاق خواهد افتادبا ثبات و پایداری شخصی، یک فرد خوب همیشه یکسان استیک فرد خوب، خودش را با موقعیت تطبیق می‌دهددستورالعمل‌های جهانی دربارهٔ آنچه خیر یا شر است وجود دارندآن چیزی که خیر یا شر است، بستگی به موقعیت داردآداب و رسوم مقدس هستندآداب و رسوم با موقعیت‌های تغییر یافته، سازگار می‌شوندزندگی خانوادگی با ضروریات هدایت می‌شودزندگی خانوادگی با وظایف مشترک هدایت می‌شودفرض بر این است که به کشور خود افتخار می‌کندتلاش برای یادگیری از سایر کشورهاخدمت به دیگران یک هدف با اهمیت استصرفه جویی و استقامت، اهداف با اهمیتی هستندهزینه و مصرف اجتماعیاصرار بر پس‌اندازهای بزرگ و تأمین بودجهٔ مورد نیاز برای سرمایه‌گذاریدانش‌آموزان موفقیت و عدم موفقیت را به شانس نسبت می‌دهنددانش آموزان موفقیت را به تلاش، و شکست را به کم بودن تلاش
نسبت می‌دهندرشد اقتصادی کُند یا عدم رشد کشورهای فقیررشد اقتصادی سریع کشورها تا رسیدن به سطحی از کامیابی

 شاخص بررسی خویشتن‌داری در مقابل زیاده‌روی 
این شاخص مرتبط با کسب رضایت در مقابل کنترل خواسته‌های اصلی بشر که مرتبط با لذت بردن از زندگی است، می‌باشد.
+
جدول مقایسه خویشتن‌داری با زیاده‌رویخویشتن‌داریزیاده‌رویکم بودن تعداد افراد بسیار شاددرصد بالاتری از افرادی که خود را بسیار شاد می‌دانندوجود یک درک از ناتوانی: آنچه بر من اتفاق می‌افتد،
از عملکرد خودم نیستوجود یک درک از کنترل شخصی بر زندگیآزادی بیان، یک نگرانی اساسی نیستآزادی بیان مهم تلقی می‌شوداوقات فراغت اهمیت کمتری دارداوقات فراغت اهمیت بیشتری داردکمتر احتمال دارد که احساسات مثبت را به یاد بیاوردبیشتر احتمال دارد که احساسات مثبت را به یاد بیاورددر کشورهایی که دارای جمعیت تحصیل کرده هستند، نرخ تولد
پایین‌تر استدر کشورهایی که دارای جمعیت تحصیل کرده هستند، نرخ تولد
بالاتر استتعداد افراد کمتری در فعالیت‌های ورزشی شرکت می‌کنندتعداد افراد بیشتری در فعالیت‌های ورزشی شرکت می‌کننددر کشورهایی که غذای کافی هست، تعداد افراد چاق کمتر استدر کشورهایی که غذای کافی هست، تعداد افراد چاق بیشتر استدر کشورهای ثروتمند، هنجارهای جنسی شدیدتر استدر کشورهای ثروتمند، هنجارهای جنسی ملایم استتعداد بیشتری افسر پلیس به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیتحفظ نظم ملی در جامعه دارای اولیت نیست

 شاخص‌های فرهنگی کشورها 
جدول اندازه‌گیری ابعاد فرهنگی هافستد شامل برخی کشورها که از وبگاه او استخراج شده، در زیر ارائه شده‌است.
+جدول شاخص فرهنگی هافستد - رتبه‌بندی کشورهافاصله قدرتابهام‌گریزیفردگراییمردانگیگرایش به بلندمدتزیاده‌رویژاپن۵۴۹۲۴۶۹۵۸۸۴۲کره جنوبی۶۰۸۵۱۸۳۹۱۰۰۲۹مالزی۱۰۴۳۶۲۶۵۰۴۱۵۷چین۸۰۳۰۲۰۶۶۸۷۲۴روسیه۹۳۹۵۳۹۳۶۸۱۲۰هند۷۷۴۰۴۸۵۶۵۱۲۶کشورهای عربی۸۰۶۸۳۸۵۳۲۳۳۴ایران۵۸۵۹۴۱۴۳۱۴۴۰ترکیه۶۶۸۵۳۷۴۵۴۶۴۹یونان۶۰۱۱۲۳۵۵۷۴۵۵۰انگلیس۳۵۳۵۸۹۶۶۵۱۶۹فرانسه۶۸۸۶۷۱۴۳۶۳۴۸آلمان۳۵۶۵۶۷۶۶۸۳۴۰اتریش۱۱۷۰۵۵۷۹۶۰۶۳هلند۳۸۵۳۸۰۱۴۶۷۶۸بلژیک۶۵۹۴۷۵۵۴۸۲۵۷پرتغال۶۳۱۰۴۲۷۳۱۲۸۳۳استرالیا۳۸۵۱۹۰۶۱۲۱۷۱کانادا۳۹۴۸۸۰۵۲۳۶۶۸آمریکا۴۰۴۶۹۱۶۲۲۶۶۸آرژانتین۴۹۴۶۵۶۸۶۲۰۶۲ونزوئلا۸۱۷۶۱۲۷۳۱۶۱۰۰کلمبیا۶۷۸۰۱۳۶۴۱۳۸۳مکزیک۸۱۸۲۳۰۶۹۲۴۹۷

کشور مالزی از بالاترین میزان فاصله قدرت برخوردار است. پس از آن روسیه، ونزوئلا، مکزیک، چین، و کشورهای عربی، از بالاترین میزان فاصله قدرت برخوردارند. از طرف دیگر در کشور اتریش کمترین میزان فاصله قدرت وجود دارد.

مردم کشورهای یونان، پرتغال، روسیه، بلژیک و ژاپن، بسیار بیشتر از سایر مردم جهان تمایل به قطعیت دارند (ابهام‌گریز هستند). در حالی که مردم کشورهایی مثل چین، مالزی، انگلستان و هند، نسبت به سایر مردم جهان کمتر به قطعیت اهمیت می‌دهند.

کشورهای انگلستان، هلند، استرالیا، کانادا و آمریکا بسیار فردگرا هستند؛ در حالی که کشورهای چین، کره جنوبی، کلمبیا و ونزوئلا بسیار جمع‌گرا هستند.

ژاپن مردانه‌ترین و هلند زنانه‌ترین کشور دنیاست. آرژانتین نیز کشوری مردانه است. کره جنوبی، روسیه و پرتغال نیز کشورهای زنانه هستند.

کره جنوبی، ژاپن، چین، روسیه و آلمان گرایش بسیار زیادی به بلندمدت دارند. اما کلمبیا، ونزوئلا، و ایران گرایش بسیار شدیدی به کوتاه‌مدت دارند.

مردم روسیه، چین، هند، و کره جنوبی بسیار خویشتن‌دار هستند. در حالی که مردم کشورهای ونزوئلا، مکزیک، و کلمبیا بیش از سایر مردم جهان، اهل زیاده‌روی هستند.

 یادداشت‌ها 

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 جدول شاخص فرهنگی کشورها

رده:استادان دانشگاه تیلبرگ
رده:درگذشتگان ۲۰۲۰ (میلادی)
رده:اهالی هارلم، هلند
رده:جامعه‌شناسان اهل هلند
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه صنعتی دلفت
رده:روان‌شناسان اهل هلند
رده:زادگان ۱۹۲۸ (میلادی)
رده:کارکنان آی‌بی‌ام
رده:محقق‌ها در مطالعات سازمان‌یافته
رده:مدیریت پروژه
رده:نظریه‌پردازان کسب و کار اهل هلند