کوآموکسی‌کلاو

آموکسی‌سیلین/کلاوولانیک اسید که با نام‌های کو-آموکسی‌کلاو (co-amoxiclav) یا آموکس-کلاو (amox-clav) نیز شناخته می‌شود و با نام‌های تجاری دیگر نیز به فروش می‌رسد، یک داروی آنتی‌بیوتیک است که برای درمان تعدادی از عفونت‌های باکتریایی استفاده می‌شود. این دارو ترکیبی از آموکسی‌سیلین، یک آنتی‌بیوتیک از گروه بتا-لاکتام، و کلاوولانات پتاسیم، یک مهارکننده بتا-لاکتاماز، است. این دارو به‌طور خاص برای درمان اوتیت میانی (عفونت گوش میانی)، گلودرد استرپتوکوکی، ذات‌الریه، سلولیت، عفونت‌های دستگاه ادراری و گزش جانوران به‌کار می‌رود. این دارو می‌تواند به‌صورت دهانی یا تزریق وریدی تجویز شود.

عوارض جانبی شایع آن شامل اسهال، استفراغ و واکنش‌های آلرژیک است. این دارو همچنین خطر عفونت‌های قارچی، سردرد و اختلالات انعقاد خون را افزایش می‌دهد. مصرف آن در افرادی که سابقهٔ حساسیت به پنی‌سیلین دارند توصیه نمی‌شود. استفاده از این دارو در دوران بارداری نسبتاً ایمن در نظر گرفته می‌شود.

آموکسی‌سیلین/کلاوولانیک اسید در سال ۱۹۸۴ برای مصرف پزشکی در ایالات متحدهٔ آمریکا تأیید شد. این دارو در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت قرار دارد. سازمان جهانی بهداشت، آموکسی‌سیلین/کلاوولانیک اسید را به‌عنوان دارویی بسیار حیاتی برای پزشکی انسانی طبقه‌بندی کرده است. این دارو به‌صورت ژنریک نیز در دسترس است. در سال ۲۰۲۳، این دارو شصت‌وششمین داروی پرنسخه در ایالات متحده بود و بیش از ۹ میلیون نسخه برای آن تجویز شد.

 موارد مصرف 
درمان بیماری‌های عفونی به خصوص عفونتهای مقاوم به آموکسی سیلین (با مکانیسم ترشح بتالاکتاماز) مانند سینوزیت، عفونت گوش میانی، عفونت مجاری تنفسی و برونشیت‌مزمن.

 مکانیسم اثر 
این دارو از ترکیب آموکسی سیلین و کلاولانیک اسید (amoxicillin + clavulanic acid) ساخته می‌شود. اسید کلاولانیک یک مهارکننده قوی و غیرقابل برگشت آنزیم بتالاکتاماز باکتریها است. برخی باکتریها با ساخت و ترشح آنزیم بتالاکتاماز موجب هیدرولیز حلقه بتالاکتام (آموکسی سیلین) می‌شوند و لذا آنتی‌بیوتیکهای خانواده بتالاکتام مانند پنی سیلین و آموکسی سیلین بر آن‌ها بی‌اثر می‌شوند ولی کوآموکسی‌کلاو مؤثر است.

 عوارض جانبی 
اسهال، کرامپ شکمی، سرگیجه، تهوع، تب، هپاتیت، یرقان‌کلستاتیک، خشکی دهان؛ واکنشهای حساسیتی شامل کهیر، تب، درد مفاصل، آنژیوادم، شوک آنافیلاکتیک، اریتم مولتی فرم، نکرولیز سمی‌پوست، درماتیت پوسته‌ای، تغییر در چرخه قاعدگی و به ندرت سردرد، تشنج با مصرف این‌دارو گزارش شده است.

 جستارهای وابسته 
 آموکسی سیلین
 آنزیم بتالاکتاماز

 منابع 

 فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷
 درمانگری بی صدا، سازمان بهداشت جهانی، آرشیو واشینگتن دی سی، دکتر عادل بهنام پور، ۱۳۹۴

رده:آنتی‌بیوتیک‌ها
رده:آنتی‌بیوتیک‌های بتا-لاکتام
رده:آنتی‌بیوتیک‌های ترکیبی
رده:پنی‌سیلین‌های مقاوم به پنی‌سیلیناز
رده:داروهای دام‌پزشکی
رده:داروهای سگ
رده:داروهای ضروری سازمان بهداشت جهانی
رده:داروهای گربه
رده:نشان‌های تجاری گلاکسواسمیت‌کلاین
رده:هپاتوتوکسین‌ها