سی‌سی‌گامبیس

سی‌سی‌گامبیس (درگذشته ۳۲۳ پیش از میلاد)، دختر اردشیر دوم (یا برادرش اوستن) و مادر داریوش سوم بود که دوران سلطنت وی در جنگ‌های اسکندر مقدونی به پایان رسید. او پس از اینکه در نبرد ایسوس توسط سپاهیان اسکندر اسیر شد، مورد احترام اسکندر قرار گرفت و اسکندر از او به عنوان «مادر» یاد کرد.

 اوایل زندگی 
بندانگشتی|خانواده داریوش در مقابل اسکندر. اثر یوستوس سوسترمانز و در کتابخانه موزه ویکتور بالاگوئر نگهداری می‌شود. در این تصویر هفاستیون را می‌بینیم که به اسکندر اشاره می‌کند.

او ممکن است دختر شاهنشاه اردشیر دوم یا برادرش اوستن باشد. اگر دومی درست باشد، او با برادر خود آرشام ازدواج کرده است که این یک سنت باستانی هخامنشی است.. دیگر این است که او دختر یکی از بزرگان اوکسیان بوده است. او مادر داریوش، هوخشدره و استاتیرای دوم است.

 حمله اسکندر 
بندانگشتی| اسکندر در چادر خانواده داریوش، اثر سباستیانو ریچی
ارتش داریوش در نبرد ایسوس (۳۳۳ پیش از میلاد)، توسط اسکندر مقدونی نابود شد و شاهنشاه از میدان جنگ گریخت اما چادرهای او، همراه با غنائم فراوان به تصرف سپاه اسکندر درآمد. در یکی از این چادرها خانوادهٔ داریوش شامل سی‌سی‌گامبیس و استاتیرای دوم، همسر داریوش، و فرزندان داریوش شامل استاتیرای سوم دختر داریوش، دری‌په‌تیس، دختر کوچک او و پسر پنج ساله‌اش همگی اسیر شدند.پیرنیا، ص ۱۵۴ داریوش پس از این شکست به اسکندر تقاضای صلح داد و شرائط صلح، پرداخت غرامت از طرف ایران و ازدواج با خانوادهٔ سلطنتی ایران و واگذاری آسیای صغیر به اسکندر بود و در ازای این گذشت‌ها از اسکندر خواسته شده بود که خانوادهٔ داریوش را بازگرداند. اسکندر این شرائط را نپذیرفت.پیرنیا، ص ۱۵۵

گرچه او خانواده داریوش را اسیر کرد اما با کمال وقار با آن‌ها برخورد کرد، در حالی که دیگر فاتحان حداقل دست اسیران را قطع می‌کردند. هنگامی که اسکندر و نزدیک‌ترین دوست خود هفستیون با هم به دیدار خانواده سلطنتی اسیر ایرانی رفتند، سی‌سی‌گامبیس برای خواهش برای گذشتن از جانش، به اشتباه رو به هفستیون زانو زد چرا که هفستیون بلندتر بود و هر دو مرد جوان لباس‌های یکسانی پوشیده بودند. او وقتی متوجه اشتباه خود شد، به شدت خجالت کشید، اما اسکندر با گفتن «مادر شما اشتباه نکردید؛ این مرد هم اسکندر است» او را مطمئن کرد.John Maxwell O'Brien, Alexander the Great: The Invisible Enemy: A Biography, Routledge, London, 1994, p.58

در نبرد گوگمل، سی‌سی‌گامبیس و خانواده‌اش را در کاروان بارها واقع در پشت ارتش اسکندر نگه داشته شده بودند. گفته می‌شود هنگامی که سواره نظام سکایی ارتش ایران نیروهای اسکندر را برای رسیدن به آن‌ها شکست، وی از خوشحالی دربارهٔ پیروزی اولیه ایرانیان، خودداری کرد. پس از کشته شدن داریوش اندکی پس از شکست در گوگمل، اسکندر جنازه او را برای سی‌سی‌گامبیس فرستاد، تا او بتواند برای پسرش مراسم خاکسپاری عزت‌مندانه‌ای انجام دهد.پلوتارک،  Parallel Lives: Alexander, 43.7.

 زیر نظر اسکندر 
بندانگشتی|خانواده داریوش قبل از اسکندر اثر پائولو ورونزه 1570 fragment.jpg
در حالی که اسکندر فتوحات خود را تا به هند ادامه می‌داد، سی‌سی‌گامبیس در شوش نزد مربیان ماند تا او و خانواده‌اش زبان یونانی بیاموزند. اسکندر پس از بازگشت در سال ۳۲۴ پیش از میلاد، با نوه سی‌سی‌گامبیس به نام استاتیرای سوم ازدواج کرد، این اتفاق مهم‌ترین رخداد ازدواج دسته‌جمعی شوش بود که در آن خواهر استاتیرا به نام دری‌په‌تیس نیز به ازدواج هفستیون درآمد.

با گذشت حدود یک سال از عروسی، هفستیون و اسکندر هر دو به‌طور ناگهانی و با فاصله هشت ماه از دنیا رفتند. سی‌سی‌گامبیس با شنیدن خبر مرگ اسکندر، غرق در درد و ناامیدی از سرنوشتی که بر سر خانواده‌اش آمده بود،According to پلوتارک،  both of her aforesaid granddaughters were quickly murdered by Alexander's first wife Roxana and former general and friend Perdiccas (Parallel Lives: Alexander, 77.6). خود را در اتاقش حبس و از خوردن غذا امتناع کرد. گفته می‌شود وی چهار روز بعد از اندوه و گرسنگی درگذشت.

 میراث 
صحنه زانو زدن اشتباه سی‌سی‌گامبیس در برابر هفستیون موضوعی محبوب در هنر غربی بوده که توسط شارل لو برن، پائولو ورونزه، جوستوس سوسترمانس و بسیاری دیگر به تصویر کشیده شده است.James Hall, Dictionary of Subjects and Symbols in Art, Westview Press, Boulder, 1979, p.13.

سیارک ۸۲۳ سیسیگامبیس به نام او نامگذاری شده است.

 تبارنامه 

 پانویس 

 منابع 
 پیرنیا، حسن (مشیرالدوله). تاریخ باستانی ایران. تهران: انتشارات دنیای کتاب، ۱۳۶۲.


رده:اسکندر مقدونی
رده:افراد مرتبط با اسکندر
رده:اهالی ایران در سده ۴ (پیش از میلاد)
رده:داریوش سوم
رده:درگذشتگان سده ۴ (پیش از میلاد)
رده:زادگان سده ۴ (پیش از میلاد)
رده:زنان سده ۴ (پیش از میلاد)
رده:زنان شاهنشاهی هخامنشی
رده:شهبانوهای هخامنشی
رده:ملکه‌های ایران
رده:نام‌های زنان ایران
رده:خودکشی با گرسنگی