واکه مرکب

واکه مرکب یا مصوت مرکب یا آواگروه به واکه‌ای گفته می‌شود که در هنگام ادای آن، حالت اندام گفتار دگرگون می‌شود و در پی آن، رنگ یعنی لرزش‌های فرعی آوا نیز مختلف می‌شود و صدا از یک واکه به سوی واکهٔ دیگر می‌لغزد، چنان‌که می‌توان آن را هم‌چون دو واکه شمرد که با هم آمیخته و در هجایی واحد گرد هم آمده باشند.

آواگروه بسیط نیست، اما یک واج شمرده می‌شود.

در الفبای آوانگاری بین‌المللی، آواگروه‌ها را با دو حرف آوانویسی می‌کنند. نمونه: واژهٔ sign انگلیسی به صورت: [saɪ̯n].

 در زبان فارسی 
به باور دسته‌ای از زبان‌شناسان، در زبان فارسی دو آواگروه وجود دارد؛ یکی «ـُو» در نمونه‌هایی مانند روشن، فردوسی، نوروز؛ و دیگری آواگروه «ـِی» در نمونه‌هایی مانند نی، دی، ری.

یکی از دگرگونی‌های مهم دستگاه آوایی زبان فارسی از دورهٔ باستان به دورهٔ میانه و نو، از میان رفتن دو آواگروه است.
برای نمونه، واژهٔ «روز»، که در فارسی باستان رَئوچَه بوده، در فارسی میانه از حالت آواگروه درآمده و به شکل رُز (با ــُـ کشیده) تلفظ شده که آن نیز در فارسی امروزی به شکل «روز» درآمده‌است.

+آواگروه‌های تاریخی در زبان فارسیفارسی باستاناوستاییفارسی میانهفارسی نوآواگروه  ai  ae ē  īنمونه‌ها  - naema  nēm nīm (نیم)آواگروه  au ao  ō ūنمونه‌ها  raučah raočaŋh  rōz rūz (روز)

 زبان انگلیسی 
+آواگروه‌های استاندارد انگلیسیبریتانیاییاسترالیاییآمریکایی آمریکایی همگانی کاناداییlow     loud    lout  lied     light  lane    loin    loon    lean    leer     lair    lure     

 جستارهای وابسته 
 دونگاره
 التقای واکه‌ها
 واکه ساده
 نیم‌واکه
 واکه سه‌گانه

 منابع 

 باقری، مهری، تاریخ زبان فارسی، تهران: نشر قطره، ۱۳۷۳، ص۱۲۵.

 Schane, Sanford (1995), "Diphthongization in Particle Phonology", in Goldsmith, John A. , The Handbook of Phonological Theory, Blackwell Handbooks in Linguistics, Blackwell, pp. 586–608

رده:آواشناسی
رده:واکه‌ها