شجاع‌الدین خورشید

شجاع الدین خورشید بن ابوبکر بن محمد بن خورشید (?–۶۲۱ ه.ق) از رؤسای مشهور قوم لر، و بنیانگذار سلسله اتابکان لر کوچک بود. بنا به گزارشات موجود وی یکی از سرکردگان طایفه جنگروی، شعبه‌ای از طایفه دیرکوند بود.
 تأسیس اتابکان لر کوچک 
در سال ۵۸۰ هجری قمری شجاع الدینی خورشید، که یکی از رؤسای لر کوچک  بود طوایف لر کوچک را تحت امر خود درآورد و بر قلعهٔ معتبر «مانرود» که از دژهای مستحکم لرستان بود مسلّط شد.

اقتدار پیدا کردن شجاع الدین و پیروانش باعث نگرانی خلیفه عباسی، الناصرلدین‌اللّه شد. برای همین شجاع الدین و برادرش نورالدین محمد را به بغداد فراخواند و فرمان تسلیم قلعه مانرود را صادر کرد. اما شجاع الدین و برادرش حاضر به تسلیم قلعه نشدند.

به دنبال این کار، خلیفه برادر شجاع الدین را زندانی کرد، که در نهایت این زندان منجر به مرگ او شد. شجاع الدین نیز حاضر شد قلعه مانرود را واگذار کند و در مقابل حکومت ولایت طرازک، از ولایت خوزستان را به دست آورد. شجاع الدین قریب ۳۰ سال دیگر در آن حدود حکومت می‌کرد تا آنکه در سال ۶۲۱ هجری قمری از دنیا رفت. گفته می‌شود سن وی بیش از ۱۰۰ سال بوده‌است.

شجاع الدین پسر خود بدر و برادرزاده اش سیف الدین رستم را در آخر عمر، که از کار افتاده بود، به اداره امور قبایل تابع حکمرانی منصوب کرده بود؛ و جانشینی خود را به ترتیب به بدر و بعد از او به سیف الدین رستم واگذار کرده بود. اما سیف الدین در حیات شجاع الدین از پیری او استفاده کرد و بدر را به خیانت متهم کرده، و او را بکشتن بدر واداشت و خود بعد از مرگ شجاع الدین توانست به حکومت دست پیدا کند.

 گستره حکومتی 
طوایف لر کوچک قبایلی بودند  از لران ایرانی که در حدود بین عراق عجم و عراق عرب ییلاق و قشلاق می‌کردند و خراج خود را به دیوان بغداد می‌دادند و به بسیار کم حکومتی مستقل داشتند. سرزمین لرستان به دو قسمت لر کوچک و لر بزرگ تقسیم می‌شود.
در کتاب تاریخ مغول در صفحه ۴۴۲ و در کتاب مجمل التواریخ گلستانه در صفحه ۲۰۴ به این شرح در خصوص نواحی لر کوچک و بزرگ آمده‌است:

 جستارهای وابسته 
 جنگروی
 هزاراسپیان
 اتابکان لر کوچک
 لرستان
 دیرکوند

 منابع 

رده:لر کوچک
رده:لرهای اهل ایران
رده:اتابکان لرستان