طلاق خلع و مبارات

خُلع و مُبارات دو نوع طلاق توافقی در فقه و حقوق اسلامی است که در آن زن با واگذاری مالی به شوهر از وی طلاق می‌گیرد. این طلاق مربوط به زمانی است که زن از شوهر به قدری تنفر پیدا کرده باشد که حاضر شود با پرداخت پول از قید همسری وی رها شود. این مال ممکن است مهریه زن یا معادل آن باشد، به همین جهت در فرهنگ عامه از عبارت «مهرم حلال و جانم آزاد» در اشاره به این نوع طلاق استفاده می‌کنند.

مالی که در طلاق مبارات به شوهر پرداخت می‌شود عِوَض یا فدیه نامیده می‌شود. این طلاق از نوع طلاق بائن است یعنی شوهر حق رجوع ندارد، مگر آنکه زن پشیمان گشته و مال خود را پس بگیرد. زن در مدت عده حق رجوع به عوض را دارد که اصطلاحاً به آن ((رجوع به مابذل)) گفته می‌شود و در صورت این کار طلاق بائن به طلاق رجعی تبدیل خواهد شد.

شوهر نمیتواند زن را مجبور به طلاق خلع نماید ولی اگر زن تمکین نکند مرد میتواند با تحت فشار قراردادن وی با طرح دعاوی مانند الزام به تمکین و تجویز ازدواج مجدد و عدم اجرای صیغه طلاق زن را مجاب به بذل مهریه و طلاق خلع و مبارات نماید.

 طلاق خلع 
خُلع از ریشه از خَلع به معنی کندن و درآوردن است. در طلاق خلع شوهر خالع و زن مُختَلَعه نامیده می‌شود. مالی که زن به شوهر می‌دهد ممکن است مهریه، معادل مهریه یا مبلغی کمتر یا بیشتر از آن باشد.
ماده ۱۱۴۶ قانون مدنی ایران طلاق خلع را اینچنین تعریف کرده‌است:

 مصادیق طلاق خلع 

 زندگی جداگانه زوجین
 گذشت زوجه از حقوق قانونی
 کراهت شدید زوجه از زوج
 تنبیه بدنی زوجه

 طلاق مبارات 
مُبارات به معنی بیزار شدن از یکدیگر است. تفاوت این طلاق با طلاق خلع این است که در مبارات تنفر زن و شوهر دوجانبه است، از همین رو عوض طلاق نمی‌تواند از مهریه بیشتر باشد. در این نوع طلاق زوجین باید بر سر تمام موضوعات از جمله حضانت فرزند، مهریه، جهیزیه و… توافق کنند. در غیر این صورت دادگاه در مورد آنها تصمیم‌گیری خواهد کرد.

 منابع 

 حسین صفائی و اسدالله امامی. مختصر حقوق خانواده. تهران: نشر میزان، هشتم، بهار ۸۴. صص ۲۴۶–۲۴۵، 
 شهید ثانی. اللمعه الدمشقیه. ج ۲. تهران: سمت، ششم، تابستان ۸۳، صص ۳۶۱–۳۵۸، 
 المحقق الحلی، المختصر النافع، قم: مؤسسه البعثه، الثانی ۱۴۱۶، صص ۳۱۹–۳۱۷
 طلاق خلع - طلاق مبارات رساله توضیح‌المسائل آیت‌الله وحید خراسانی
 ماهیت حقوقی طلاق خلع علی حیاتبخش، مجله کانون وکلای دادگستری مرکز، دوره جدید شماره ۸ (شماره پیاپی ۱۷۷)

رده:ازدواج در اسلام
رده:اسلام و زنان
رده:اصطلاحات اسلامی
رده:حقوق خانواده
رده:حقوق زنان در اسلام
رده:طلاق در اسلام
رده:طلاق
رده:واژگان حقوقی
رده:واژگان فقه