باغ‌شمال

بندانگشتی|کلاه‌فرنگی باغ‌شمال
بندانگشتی|نقشه محلات تبریز -از جمله باغ‌شمال- در دوران مشروطه، سال ۱۹۰۸
باغْ‌شُمال یا باغ شازده (به زبان ترکی آذربایجانی: شازدا باغی) یا عشرت‌آباد یکی از باغ‌ها و کوی‌های تاریخی و معروف شهر تبریز است که در جنوب خاوری این شهر است. این باغ به‌دستور یعقوب آق‌قویونلو ساخته شده و در دوران صفوی و قاجار شاهزادگان میهمانی‌های خود را در آن برگزار می‌کردند. عباس میرزا و دیگر شاهزادگان قاجار در زمان شاهزادگی خود با ساختن ساختمان‌ها و کاخ‌های گوناگون در محوطهٔ باغ‌شمال بیشترین رونق و آبادانی را به آن بخشیدند به گونه‌ای که این باغ پس از عباس میرزا به «باغ شاهزاده» مشهور شد. در سال ۱۳۰۸ خورشیدی باغ‌شمال به تملک شهرداری درآمد و سرانجام برای گذشت زمان و فرسودگی و عدم رسیدگی ویران شد، همچنین ورزشگاه تختی نیز در بخشی از این باغ بزرگ و تاریخی ساخته شد.

بندانگشتی|راست|سردر مجموعه تاریخی فرهنگی پارک باغشمال
فرهاد میرزا در این رابطه می‌نویسد:

اجزا و بناهای این مجموعه از این قرار بوده اند:
 باغ بزرگ
 باغ بادام
 باغ گلستان
 باغ فرهاد و شیرین
 گلزار
 عمارت قدیم (عمارت نایب‌السلطنه یا حرمخانه)
 عمارت جدید
 کلاه‌فرنگی
 عمارت اعتضادیهمحل زندگی محمدعلی میرزا اعتضادالسلطنه (محمدعلی شاه بعدی) و برادرش در زمان ولایت عهدی پدرشان مظفرالدین میرزا (مظفرالدین شاه بعدی)
 سردرسردرْ در ضلعِ شمالیِ مجموعه قرار داشته است.

این عمارت در سال ۱۴۰۱ خورشیدی توسط شهرداری تبریز در حال بازسازی بوده‌است.

 یادداشت 

 پانویس 

 منابع 

 بانی مسعود، امیر، «بازسازی نقشهٔ باغ‌شمال تبریز بر اساس اسناد و مدارک تاریخ دورهٔ قاجار»، هنرهای زیبا، ۱۳۸۶، شمارهٔ ۲۹

رده:محله‌های تبریز
رده:نقاط دیدنی تخریب‌شده در تبریز