سرزمین‌های چک

سرزمین‌های چک  یک اصطلاح تاریخی-جغرافیایی است که برای اشاره به سه سرزمین تاریخی بوهم، موراوی و سیلزی چک به کار می‌رود؛ مناطقی که بعدها چکسلواکی و سپس جمهوری چک را تشکیل دادند. این سه سرزمین با هم، از سال ۱۹۱۹ بخش چکِ چکسلواکی و از ۱ ژانویه ۱۹۹۳، جمهوری چک را تشکیل داده‌اند.

در بافتار تاریخی، متون چکی از این اصطلاح برای اشاره به هر قلمرویی که توسط پادشاهان بوهم اداره می‌شد، یعنی سرزمین‌های تاج‌وتخت بوهم () که توسط امپراتور چارلز چهارم در قرن چهاردهم تثبیت شد، استفاده می‌کنند. این شامل سرزمین‌هایی مانند لوزاتیا (که در سال ۱۶۳۵ به زاکسن واگذار شد) و تمام منطقه سیلزی می‌شد که در آن زمان همگی از قلعه پراگ اداره می‌شدند. از زمان فتح سیلزی توسط پادشاه پروس، فریدریش بزرگ، در جنگ اول سیلزی در سال ۱۷۴۲، سرزمین‌های باقی‌مانده تاج‌وتخت بوهم — شامل بوهم، موراوی و سیلزی اتریش — کم‌وبیش با قلمرو جمهوری چک امروزی هم‌پوشانی داشته‌اند.

 نام‌های جایگزین 
اصطلاح «سرزمین‌های چک» توسط افراد مختلف برای توصیف مفاهیم متفاوتی به کار رفته است. در حالی که نام چکیِ سرزمین بوهم به‌تنهایی «Čechy» است، صفت «český» هم به «بوهمی» و هم به «چک» اشاره دارد. نام غیرکمکی (یعنی اصطلاحی که در لیست‌های رسمی اصطلاحات جغرافیایی چک استفاده می‌شود) برای سرزمین‌های چک امروزی (یعنی بوهم، موراوی و سیلزی چک) «Česko» است. این اصطلاح از سال ۱۷۰۴ مستند شده است، اما در آن زمان فقط به معنای بوهم (Čechy) بود.

در طول دوره جمهوری اول و دوم چکسلواکی، سرزمین‌های چک اغلب با نام «سرزمین‌های تاریخی» خوانده می‌شدند، به‌ویژه زمانی که در کنار اسلواکی ( که هرگز یک منطقه تاریخی خودمختار در پادشاهی مجارستان نبود) از آن‌ها یاد می‌شد.

 تاریخ 

بوهم از قرن پنجم پیش از میلاد تا قرن دوم پس از میلاد توسط سلت‌ها (بویی) و سپس توسط قبایل مختلف ژرمن (مارکومان‌ها، کوادی‌ها، لومباردها و دیگران) مسکونی بود تا اینکه در طول دوره مهاجرت‌ها (قرون ۱ تا ۵ میلادی) به سمت غرب حرکت کردند. در آغاز قرن پنجم، جمعیت به شدت کاهش یافت و طبق اساطیر اسلاو، توسط پیشوایی به نام «چک» (Čech) رهبری شد. اولین اسلاوهای غربی در نیمه دوم قرن ششم وارد منطقه شدند. در جریان زوال قلمرو موراویای بزرگ طی تجاوز مجارها به اروپا در قرون نهم و دهم، دودمان پریمیسل چک، دوک‌نشین بوهم را تأسیس کرد. آن‌ها با حمایت پادشاهان فرانک خاوری، بر اشراف بوهمی پیروز شدند و حاکمیت خود را به سمت شرق بر موراوی مجاور گسترش دادند.

در سال ۱۱۹۸، دوک اوتاکار یکم بوهم عنوان پادشاهی را از پادشاه آلمان، فیلیپ سوابی دریافت کرد. ضمیمه پادشاهی بوهم او، مارگراف‌نشین موراوی (تأسیس در ۱۱۸۲) و سرزمین کلودسکو (که بعدها کنت‌نشین کلادسکو شد) بود. از نیمه دوم قرن سیزدهم به بعد، استعمارگران آلمانی (آلمانی‌های بوهمی) که از اوایل قرن دوازدهم در پراگ زندگی می‌کردند، بر اساس دعوت پادشاه در جریان «استقرار در شرق» در مناطق کوهستانی مرزی ساکن شدند.

سرزمین‌های سیلزی در شمال رشته‌کوه سودت از قرن دهم به بعد توسط خاندان پیاست لهستان اداره می‌شدند. در حالی که بوهم به یک پادشاهی تبدیل شد، خاندان پیاست در سیلزی از پادشاهی تکه‌تکه شده لهستان جدا شدند. پس از آنکه در سال ۱۳۱۰ تاج‌وتخت بوهم به خاندان قدرتمند لوکزامبورگ رسید، تقریباً تمام دوک‌نشین‌های سیلزی با پادشاه یان بوهم بیعت کردند و در سال ۱۳۳۵، پادشاه لهستان، کازیمیر بزرگ طی پیمان ترنچین رسماً از سیلزی صرف‌نظر کرد. پادشاه یان همچنین سرزمین‌های باتسن و گورلیتز (که بعدها لوزاتیای علیا نامیده شد) را در سال‌های ۱۳۱۹ و ۱۳۲۹ به دست آورد. پسر و جانشین او چارلز چهارم، که از سال ۱۳۴۶ پادشاه رومی‌ها نیز بود، املاک سیلزی و لوزاتیا را در تاج‌وتخت بوهم ادغام کرد و پس از تاج‌گذاری به عنوان امپراتور مقدس روم، تفکیک‌ناپذیری و وابستگی آن‌ها به امپراتوری مقدس روم را تأیید کرد.

در سال ۱۳۶۷، امپراتور چارلز چهارم همچنین لوزاتیای سفلی را در شمال غربی خریداری کرد. با این حال، در طول جنگ‌های سی‌ساله، هر دو لوزاتیا بر اساس صلح پراگ (۱۶۳۵) به انتخابگرنشین زاکسن واگذار شدند. پس از اینکه تاج‌وتخت بوهم (تاج‌وتخت سنت ونسلاس) در سال ۱۵۲۶ به خاندان هابسبورگ رسید، سرزمین‌های پادشاهی بوهم به همراه پادشاهی مجارستان و «سرزمین‌های موروثی» اتریشی بخشی از پادشاهی هابسبورگ بزرگتر شدند. در سال ۱۷۴۲، ملکه هابسبورگ ماریا ترزا بخش عمده سیلزی را در جنگ اول سیلزی که بخشی از جنگ جانشینی اتریش بود، به پروس واگذار کرد.

 نشان‌های رسمی 

نشان رسمی جمهوری چک شامل نشان‌های سه سرزمین تشکیل‌دهنده آن است: بوهم، موراوی و سیلزی چک. نشان بوهم از پادشاهی بوهم نشأت گرفته است، همان‌طور که نشان موراوی از مارگراف‌نشین موراوی آمده است. نشان سیلزی چک نیز به عنوان نشان کل منطقه تاریخی سیلزی شناخته می‌شود که بخش بزرگی از آن اکنون در لهستان قرار دارد.

بندانگشتی|۲۸۰ پیکسل|مرکز|نشان رسمی سرزمین‌های تاج‌وتخت بوهم (تا سال ۱۶۳۵)، در جهت عقربه‌های ساعت از بالا سمت چپ: عقاب (شطرنجی) موراوی، عقاب سیلزی سفلی، گاو نر لوزاتیای سفلی، عقاب سیلزی علیا، دیوار لوزاتیای علیا، و در مرکز شیر بوهم، بر فراز تاج سنت ونسلاس که با برگ‌های نمدار احاطه شده است. اثر هوگو جرارد استرول (۱۸۵۱–۱۹۱۹)

 منابع 



رده:تاریخ اتریش-مجارستان
رده:تاریخ بوهم
رده:تاریخ سیلزی چک
رده:تاریخ موراوی
رده:جغرافیای جمهوری چک
رده:منطقه‌های تاریخی در جمهوری چک
رده:زیربخش‌های اتریش-مجارستان