محسن فروغی

محسن فروغی (۲۴ اردیبهشت ۱۲۸۶ – ۱۴ مهر ۱۳۶۲) معمار ایرانی، استاد معماری و رئیس دانشکدهٔ هنرهای زیبای دانشگاه تهران بود.

وی فرزند محمدعلی فروغی (ذکاء الملک) ادیب و سیاست‌مدار ایران بود. او در سال ۱۳۱۶ از دانشسرای عالی ملی هنرهای زیبای پاریس (École des Beaux-Arts) با مدرک درجه یک فارغ‌التحصیل شد و همان سال به ایران بازگشت. وی در سال ۱۳۱۶ در زمره نخستین معماران معاصر ایرانی به استخدام دولت درآمد. او به همراه آندره گدار، ماکسیم سیرو و رولاند دابرول از بنیان‌گذاران و استادان دانشکده معماری دانشگاه تهران و پس از آندره گدار، دومین رئیس دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران بوده است که پس از آندره گدار مدت ۹ سال ریاست دانشکده را برعهده داشت. محسن فروغی به همراه حیدر غیایی در سال ۱۳۴۲ به اتهام زد و بندهای غیرقانونی در طرح ساختمان مجلس سنای ایران (کاخ سنا)، مدتی را در زندان گذراند.روزنامه کیهان، شماره ۱۹۴۹۶ مورخ ۵/۸/۸۸، صفحه ۸ (پاورقی)، متن وی پس از مدتی تبرئه شد و خود به عضویت مجلس سنا درآمد. او در سال ۱۳۵۷ نزدیک ۳ ماه و در کابینه‌های جعفر شریف‌امامی و غلامرضا ازهاری، سمت وزیر فرهنگ و وزیر علوم را عهده‌دار بود. فروغی پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران و در ۱۲ فروردین ۱۳۵۸ دستگیر شد و مجموعه اشیا و آثار هنری شخصی وی ضبط و به موزه ایران باستان تهران منتقل شد. وی در ششم دیماه ۱۳۶۱ از زندان آزاد شد و ده ماه بعد در گذشت.

بندانگشتی|آرامگاه محسن فروغی در گورستان ابن‌بابویه، شهر ری

 آثار 
از مهم‌ترین آثار او می‌توان به دانشکده حقوق دانشگاه تهران (با همکاری ماکسیم سیرو)، ساختمان وزارت دارایی، آرامگاه باباطاهر همدان، آرامگاه سعدی (سعدیه) (با همکاری علی صادق)، آرامگاه رضاشاه، کاخ نیاوران و همچنین شعبه‌های بانک ملی ایران در شهرهای شیراز، اصفهان، تبریز و بازار تهران اشاره کرد. بسیاری از این آثار، از جمله ساختمان‌های دانشگاه تهران و آرامگاه سعدی امروزه جزو میراث فرهنگی ایران شناخته می‌شوند. اگر چه نگاه فروغی به معماری نگاهی مدرن بود اما وی با اصول و عناصر معماری ایرانی چون ایوان و کاشی‌کاری به خوبی آشنایی داشت. این شیوه طراحی به خوبی در ساختمان بانک ملی که تضادی بین مصالح نوین و طراحی داخلی و نمای سنتی است، خودنمایی می‌کند.

او همچنین خانه‌ها و ویلاهای مسکونی متعددی را در تهران طراحی نمود که در آنها به جای شیوه مرسوم و سنتی تقسیم فضاها در پلان بر اساس میزان عمومی و خصوصی بودن آنها، شیوه مدرن طراحی فضاهای کاربردی را پیاده‌سازی کرد.

 مجلس سنا 
فروغی پیمانکار سایت مجلس سنا بوده و در دوره امینی به همین دلیل چند ماه در زندان به سر برد تا اینکه سرانجام از این اتهام تبرئه شد.باقر عاقلی- شرح رجال سیاسی و نظامی دوران معاصر - جلد دوم - ص 1071

 جستارهای وابسته 
 کامران دیبا
 حسین امانت
 کورش فرزامی
 هوشنگ سیحون
 عبدالعزیز فرمانفرمائیان
 دانشگاه تهران
 دانشکده هنرهای زیبا
 گورستان ابن بابویه

 پانویس 

 منابع 
 روزنامه اعتماد، شماره ۱۹۱۶ مورخ ۱۵/۱/۸۸
 مینا معرفت، ریچارد. ن. فرای، FORŪGĪ, MOḤSEN، دانشنامه ایرانیکا (نسخه برخط)، بازیابی در ۱۷ ژوئن ۲۰۱۰

 پیوند به بیرون 
 روزنامه اعتماد، گزارش اجتماعی  «فروغی؛ بسترساز تلفیق معماری مدرن با معماری سنتی ایران، نوشته فرشید امامی»

رده:استادان دانشگاه تهران
رده:خاک‌سپاری‌ها در ابن بابویه
رده:دانش‌آموختگان مدرسه هنرهای زیبای پاریس
رده:درگذشتگان ۱۳۶۲
رده:درگذشتگان ۱۹۸۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۲۸۶
رده:زادگان ۱۹۰۷ (میلادی)
رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:فرزندان نخست‌وزیران ایران
رده:معماران اهل ایران
رده:معماران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:نمایندگان دوره پنجم مجلس سنای ایران
رده:نمایندگان دوره ششم مجلس سنای ایران
رده:نمایندگان دوره هفتم مجلس سنای ایران
رده:وزیران دولت جعفر شریف‌امامی
رده:وزیران دولت غلامرضا ازهاری
رده:کابینه شریف‌امامی