تقسیمات کشوری در ایران

تقسیمات کشوری در ایران دارای چهار سطح است و به‌ترتیب به استان، شهرستان، بخش و دهستان تقسیم  می‌شود.

 تقسیمات کشوری 
+تقسیمات کشوری در ایران سطح  عنوان۱استان۲شهرستان۳بخش۴دهستان
شهر

 تعریف تقسیمات 
 استان 
400px|بندانگشتی|۲۴ استان ایران در نقشه سال ۱۳۵۱ خورشیدی

واحدی از تقسیمات کشوری است با محدوده جفرافیایی مشخص و از پیوستن چند شهرستان همجوار با توجه به موقعیت‌های طبیعی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی ایجاد می‌شود.

استان توسط استانداری اداره می‌شود، استانداری در مرکز استان قرار دارد. به بالاترین مسئول استان استاندار می‌گویند.

ماده ۹ قانون تقسیمات کشوری مصوب ۱۲ تیر ۱۳۶۲ مجلس شورای اسلامی
ماده ۹: «استان»، واحدی از تقسیمات کشوری است با محدوده جغرافیایی معین که از به هم پیوستن چند شهرستان همجوار با توجه به موقعیتهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و طبیعی تشکیل می‌شود.

تبصره ۱-وزارت کشور بنا به ضرورت می‌تواند با تصویب هیئت وزیران با انتزاع و الحاق روستاها، بخشها یا شهرستانهای مجاور، استانها را تعدیل نماید مگر آنکه به تصویب مجلس شورای اسلامی، ایجاد استان جدید ضروری شناخته شود. استان جدید باید حداقل یک میلیون نفر جمعیت داشته باشد. تبصره ۲-مرکز استان یکی از شهرهای همان استان است که مناسب‌ترین کانون سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، طبیعی و اجتماعی آن استان شناخته می‌شود.

 شهرستان 
واحدی از تقسیمات کشوری است که از چند بخش همجوار که از نظر عوامل طبیعی، اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی واحد متناسب و همگن می‌باشند به وجود می‌آید.

شهرستان توسط فرمانداری اداره می‌شود و در مرکز شهرستان قرار دارد. به بالاترین مسئول شهرستان فرماندار می‌گویند.

 بخش 
واحدی است از تقسیمات کشوری که دارای محدوده جغرافیایی معین بوده و از به هم پیوستن چند دهستان همجوار مشتمل بر چندین مزرعه، مکان، روستا و احیاناً شهر که در آن عوامل طبیعی و اوضاع اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و سیاسی واحد همگنی را به وجود می‌آورد به نحوی که با در نظر گرفتن تناسب، وسعت، جمعیت، ارتباطات و دسترسی و سایر موقعیت‌ها، نیل به اهداف و برنامه‌ریزی‌های دولت در جهت احیاء امکانات طبیعی و استعدادهای اجتماعی و توسعه امور رفاهی و اقتصادی آن تسهیل گردد.

بخش توسط بخشداری اداره می‌شود.

 دهستان 
کوچک‌ترین واحد تقسیمات کشوری است که دارای محدوده جغرافیایی معین بوده و از به هم پیوستن چند روستا، مکان، مزرعه همجوار تشکیل می‌شود که از لحاظ محیط طبیعی، فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی همگن بوده و امکان خدمات رسانی و برنامه‌ریزی در سیستم و شبکه واحدی را فراهم می‌نماید.
شهر: شهر محلی است با حدود قانونی که در محدوده جغرافیایی بخش واقع شده و از نظر بافت ساختمانی، اشتغال و سایر عوامل، دارای سیمایی با ویژگی‌های خاص خود بوده به طوری که اکثریت ساکنان دائمی آن در مشاغل کسب، تجارت، صنعت، کشاورزی، خدمات و فعالیت‌های اداری اشتغال داشته و در زمینه خدمات شهری از خودکفایی نسبی برخوردار و کانون مبالات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی حوزه جذب و نفوذ پیرامون خود بوده و حداقل دارای ده هزار نفر جمعیت باشد.

دهستان توسط دهداری اداره می‌شود.

 واحد تقسیمات کشوری ایران نام پیش از سال ۱۳۱۶ مسئول در تقسیمات کنونی مسئول در تقسیمات پیشین کشور ممالک محروسه ایران وزیر کشور شاه استان ایالت استاندار حاکم ایالتی شهرستان ولایت فرماندار و فرماندار ویژه حاکم، والی بخش بلوک بخشدار نایب‌الحکومه شهر شهر شهردار رئیس بلدیه دهستان بلوک/قصبه دهدار سر بلوک باشی روستا قریه دهیار کدخدا

 آمار تقسیمات کشوری 
براساس آخرین وضع تقسیمات کشوری در پایان سال ۱۴۰۱ گاه‌شماری خورشیدی، کشور ایران از ۳۱ استان، ۴۷۶ شهرستان، ۱۱۷۰ بخش، ۱۴۳۱ شهر، ۲۷۳۶ دهستان و ۴۱ فرمانداری ویژه تشکیل یافته است.

ردیفاستانمرکزشهرستانبخششهردهستانآبادی؟فرمانداری ویژه (درجه ۱)هر مورد با ذکر منبع۱آذربایجان شرقیتبریز۲۱۴۸۷۰۱۴۶۳۰۷۰۳: مراغه - مرند - میانه۲آذربایجان غربیارومیه۱۹۴۵۴۸۱۱۸۳۶۶۰۳: خوی - میاندوآب - مهاباد۳اردبیلاردبیل۱۲۳۱۳۲۷۵۱۸۶۳۴اصفهاناصفهان۲۸۵۶۱۱۴۱۳۳۳۶۲۵۲: کاشان - نجف آباد۵البرزکرج۷۱۴۱۸۳۱۴۷۳۱: کرج۶ایلامایلام۱۲۲۹۲۷۵۵۱۱۲۷۷بوشهربندر بوشهر۱۰۲۷۴۰۵۲۸۶۲۸تهرانتهران۱۶۳۵۴۹۷۳۱۰۴۷۳: شهرری - تهران۹چهارمحال و بختیاریشهرکرد۱۱۲۷۴۳۵۳۹۹۰۱۰خراسان جنوبیبیرجند۱۱۲۹۳۱۶۶۳۵۷۰۱: طبس۱۱خراسان رضویمشهد۳۴۸۳۹۶۱۸۰۷۳۹۰۳: سبزوار - نیشابور - تربت حیدریه - مشهد۱۲خراسان شمالیبجنورد۹۲۱۲۵۴۷۱۲۹۷۱۳خوزستاناهواز۳۰۷۱۹۰۱۴۷۶۴۳۴۳: آبادان - دزفول - خرمشهر۱۴زنجانزنجان۸۱۹۲۱۵۰۱۲۱۲۱۵سمنانسمنان۸۱۶۲۱۳۳۲۲۲۰۱: شاهرود۱۶سیستان و بلوچستانزاهدان۲۶۶۷۵۵۱۴۲۱۰۰۱۴۳: ایرانشهر - زابل - چابهار۱۷فارسشیراز۳۷۹۷۱۲۱۲۲۲۸۳۸۲7: لارستان - جهرم - فسا - مرودشت - کازرون - داراب- آباده اضافه شدن 7 شهرستان جدید در استان فارس با تصویب دولت. ایلنا۱۸قزوینقزوین۶۱۹۲۸۴۶۱۱۵۲۱۹قمقم۳۷۶۱۳۳۶۱۲۰کردستانسنندج۱۰۳۱۳۳۸۶۱۸۸۷۱: سقز۲۱کرمانکرمان۲۵۶۰۸۴۱۵۴۱۱۷۶۹۲: سیرجان - رفسنجان۲۲کرمانشاهکرمانشاه۱۴۳۴۳۵۸۷۳۱۵۰۲۳کهگیلویه و بویراحمدیاسوج۹۲۲۲۱۵۰۲۲۶۶۲۴گلستانگرگان۱۴۲۷۳۵۶۰۱۰۴۷۱: گنبد کاووس۲۵گیلانرشت۱۷۴۶۵۳۱۱۳۲۹۰۶۲۶لرستانخرم‌آباد۱۲۳۶۳۳۹۰۳۴۶۷۱: بروجرد۲۷مازندرانساری۲۲۵۸۶۳۱۳۳۳۶۰۵۳: بابل - آملفرمانداری ویژه در شهرستانهای بابل و آمل دایر می‌شود  استانداری مازندارن - تنکابن۲۸مرکزیاراک۱۲۲۴۳۴۶۷۱۵۷۵۱: ساوه۲۹هرمزگانبندرعباس۱۳۴۰۵۰۸۸۲۲۷۰۱: میناب۳۰همدانهمدان۱۰۲۶۳۲۷۵۱۲۰۸۱: ملایر۳۱یزدیزد۱۲۲۵۲۳۵۱۴۰۱۸۲:میبد _ اردکان

 تقسیمات منطقه‌ای استان‌های کشور 

در روز سه‌شنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۲ عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور دولت یازدهم جمهوری اسلامی ایران گفت: «طرح منطقه‌ای کردن استان‌های کشور و تقسیمات جدید کشوری از سوی وزارت کشور در دست بررسی و مطالعه است.» وی افزود: «اجرای این طرح نیازمند اصلاح قانون است و مسیر طولانی خواهد داشت، اما وزارت کشور به شکل قراردادی برای هر چهار یا پنج استان کشور به صورت یک منطقه برنامه‌ریزی کرده است.»[خبر طرح منطقه‌ای کردن استان‌های کشور http://www.dolat.ir/NSite/FullStory/News/?Serv=8&Id=233301 ] این طرح یک طبقه‌بندی داخلی مربوط به وزارت کشور با اهداف توسعه بهتر است که همان سال با ۵ منطقه‌بندی تعیین گردیده است.https://www.hamshahrionline.ir/news/263382/استان-های-کشور-به-۵-منطقه-تقسیم-شدند

 جستارهای وابسته 
 ایران
 پیشینه تقسیمات کشوری ایران
 طرح‌های پیشنهادی برای تقسیمات کشوری در ایران
 فهرست استان‌های ایران

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 اطلاعات استانها و دیگر زیرمجموعه‌های تقسیمات کشوری آن پورتال وزارت کشور
 تقسیمات کشوری؛ دانشنامهٔ جهان اسلام
 قانون تعاریف و ضوابط تقسیمات کشوری مرجع مدیریت شهری
 بلوک دانشنامه اسلامی

رده:حکومت ایران
رده:زیربخش‌های ایران
رده:زیربخش‌های کشور آسیا