جرج سانتایانا

خورخه اگوستین نیکلاس روئیز د سانتایانا ای بوراس  معروف به جرج سانتایانا  (زادهٔ ۱۶ دسامبر ۱۸۶۳ در مادرید، اسپانیا - درگذشتهٔ ۲۶ سپتامبر ۱۹۵۲ در رم، ایتالیا) فیلسوف، شاعر و رمان‌نویس اسپانیایی بود.

سانتیانا، با اینکه تمام عمر شهروند اسپانیا بود ولی در آمریکا بزرگ شد، تحصیل کرد و آثارش به زبان انگلیسی بود به همین دلیل وی را عموماً یک فرزانه آمریکایی محسوب می‌کنند. او از نزدیک به ۸۹ سال عمر خود، ۳۹ سال را در آمریکا سپری کرد.

سانتایانا شاید بیشتر برای جملات قصارش معروف است، خصوصاً جملهٔ: «آنان که تاریخ را به یاد نسپارند محکوم به تکرار آن هستند.»George Santayana (1905) Reason in Common Sense, p. 284, volume 1 of The Life of Reason (که گاهی قانون پی‌آمدهای تکرارشونده سانتایانا خوانده می‌شود). به همین نحو جمله‌ای از سانتایانا: «تنها مردگان پایان جنگ را دیده‌اند.» که اغلب به اشتباه به افلاطون نسبت داده می‌شود.
نظر سانتایانا در مورد انقلاب ها:
انقلابها غالباً امور دوپهلو هستند ، به طور کلی پیروزی آنها با استعداد تطابق با اموری که خود بر ضد آن طغیان کرده‌اند ، متناسب است . هزارها داعیه اصلاح طلبی جهان را به وضعی بدتر از آنچه هست دچار ساخته‌اند ، زیرا هر نهضت اصلاحی مؤسسات نوی برپا کرده و این موسسات از نو دچار همان سوء استفاده گشته است .<کتاب عقل دین>

مفهوم کلیدی، در زیبایی‌شناسی سانتایانا حس زیبایی است. بر همین اساس، یکی از مبانی زیبایی‌شناسی او، احساسی بودن زیبایی ست. سانتایانا معتقد است که زیبایی، چیزی است که ما تجربه می‌کنیم؛ ارزشی است که احساس می‌کنیم. چون زیبایی هر چیزی، وابسته به ادراک ما از شیء محسوس زیبا ست و کسب میزان لذتی ست که از آن متلذذ می‌شویم. حاصل این نگاه تجربه گرایانه به هنر، این است که اصالت طبیعت و تبیین روان‌شناختی و فیزیولوژیکی هنرT از دیگر مبانی زیبایی‌شناسی تلقی شود. علاوه بر این‌ها، می‌توان به ';اخلاقی بودن هنر به‌عنوان یکی دیگر از مبانی اشاره کرد. زیرا، به‌زعم این فیلسوف، باید هنر را در قالب اخلاق ببینیم. باید گفت که ازآنجا که در اندیشه این فیلسوف، خیر و زیبایی بهم گره‌خورده است؛ افلاطون‌گرایی''، به‌عنوان یکی دیگر از مبانی زیبایی‌شناسی وی به شمار می‌آید. سانتایانا، زیبایی‌شناسی را نه‌بخشی از روان‌شناسی و نه رشته‌ای از فلسفه می‌داند. سرانجام، اینکه نگاه سانتایانا به هنر، نه یک نگاه نظام‌مند فلسفی، از نوع کانت یا هگلی، بلکه از نوع خاص پراگماتیسمی ست. پراگماتیسمی بودن نگاه او به هنر، نتیجه نفوذ تفکرات ویلیام جیمز و دیویی ست.اصغری، محمد

 منابع 


 کتاب عقل دین نوشته سانتایانا

 پیوند به بیرون 





رده:اخلاق‌گرایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:اسپانیایی‌های مهاجرت‌کرده به ایالات متحده آمریکا
رده:اسپینوزاشناسان
رده:اسپینوزیست‌ها
رده:استادان دانشگاه هاروارد
رده:افراد آمریکایی کاتالان‌تبار
رده:افراد اسپانیایی فیلیپینی‌تبار
رده:اهالی رم
رده:بی‌خدایان اهل اسپانیا
رده:بی‌خدایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بی‌خدایان سده ۱۹ (میلادی)
رده:بی‌خدایان سده ۲۰ (میلادی)
رده:جستارنویسان اهل اسپانیا
رده:جستارنویسان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:جستارنویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خاطره‌نویسان اهل آمریکا
رده:خاطره‌نویسان اهل اسپانیا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هاروارد
رده:دانش‌آموختگان کینگز کالج، کمبریج
رده:درگذشتگان ۱۹۵۲ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان در ایتالیا
رده:درگذشتگان به علت سرطان معده
رده:رمان‌نویسان اهل ایالت ماساچوست
رده:رمان‌نویسان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل اسپانیا
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رمان‌نویسان مرد اهل اسپانیا
رده:رمان‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۸۶۳ (میلادی)
رده:شاعران اهل اسپانیا
رده:شاعران سده ۱۹ (میلادی) اهل اسپانیا
رده:شاعران سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل اسپانیا
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:شاعران مرد اهل اسپانیا
رده:شاعران مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:عمل‌گرایان
رده:دانش‌آموختگان کالج هاروارد
رده:فیلسوفان آموزش و پرورش
رده:فیلسوفان اخلاق
رده:فیلسوفان ادبیات
رده:فیلسوفان اهل اسپانیا
رده:فیلسوفان بی‌خدا
رده:فیلسوفان تاریخ
رده:فیلسوفان تمایلات جنسی
رده:فیلسوفان دین
رده:فیلسوفان ذهن
رده:فیلسوفان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلسوفان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلسوفان سیاسی
رده:فیلسوفان فرهنگ
رده:فیلسوفان منطق
رده:فیلسوفان هنر
رده:کاتولیک‌های رومی سابق
رده:ماده‌باوران
رده:مقاله‌نویسان سده ۱۹ (میلادی)
رده:مقاله‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:مقاله‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:منتقدان اجتماعی
رده:منتقدان فرهنگی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:منطق‌دانان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:موجزنویسان
رده:نویسندگان اهل بوستون
رده:نویسندگان اهل رم
رده:نویسندگان اهل مادرید
رده:نویسندگان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل اسپانیا
رده:نویسندگان غیرداستانی سده ۱۹ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان فیلیپینی‌تبار اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد سده ۱۹ (میلادی)
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:هستی‌شناسان
رده:شک‌گرایان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:شناخت‌شناسان
رده:نویسندگان فلسفه
رده:فرافیلسوفان
رده:پدیدارشناسان