تفسیر قرآن پاک

تفسیر قرآن پاک از کهن‌ترین تفسیرهای قرآن به زبان فارسی است. امروز بخش کوچکی از آن بازمانده است و نویسندهٔ اثر هم ناشناس است. تاریخ نوشته‌شدنش قرن چهارم یا اوایل قرن پنجم قمری است و احتمالاً قدمت آن از ترجمهٔ تفسیر طبری اندکی کمتر است. این اثر ترجمهٔ اثری عربی نیست بلکه مستقیم به فارسی نوشته شده است و واژه‌های عربی در تفسیر قرآن پاک به نسبت کم به کار رفته است. نسبتِ شمارِ واژه‌های عربی به فارسی، از شاهنامه بیشتر، با تاریخ بلعمی برابر و از کشف‌المحجوب هجویری کم‌تر است.حافظ محمودخان شیرانی، «مقدمه»، ناشناس، تفسیر قرآن پاک، ترجمهٔ مقدمه از عارف نوشاهی، چهل و سه. شماری از واژه‌های عربی که در فارسی متداول امروز به صورت وام‌واژه به کار می‌روند در این اثر به فارسی ترجمه شده‌اند. چنان‌که زکات را دهش،تفسیر قرآن پاک، ۲۱ و ۱۳۵ نهی را باززد کردنتفسیر قرآن پاک، ۲۴، ۶۰ و ۱۳۶ ترجمه کرده است. گاه واژهٔ عربی را هنگام ترجمه آورده است و سپس گویا از بیم آنکه خواننده مقصود وی را در نیابد فارسی واژه را هم آورده است و سپس توضیح داده است؛ مثلاً در ترجمه‌ای از یکی از بندهای قرآن گفته است:
«گفت ایشان را هرآینه از همه مردمان دیگر بر زندگانی حریص‌تر یابی ای[=یعنی] که گواژگن‌تر یابی. پارسی حرص، گواژه کردن باشد و معنی حرص، سیرناشدنی باشد از یافتن چیزی اگر چه بسیار یابد.»تفسیر قرآن پاک، ۳۷

 پانویس 

 منابع 


رده:نثر فارسی دوره تکوین