نصرالله مردانی

نصرالله مردانی (زادهٔ ۲۳ دی ۱۳۲۶ در کازرون - درگذشته ۱۹ اسفند ۱۳۸۲ در کربلا) شاعر مطرح ایرانی بود.
او یکی از شاعران تأثیرگذار در سال‌های پس از انقلاب ۵۷ و از چهره‌های ماندگار ایران در حوزه ادب و فرهنگ  بود. مردانی تحت تأثیر غزل‌های نوی شاعر همشهری‌اش محسن پزشکیان به این سبک روی آورد. از وی به عنوان ابداع‌کننده سبک غزل حماسی نام برده می‌شود. کتاب خون‌نامهٔ خاک از آثار مردانی در سال ۱۳۶۴ به عنوان کتاب برگزیدهٔ سال ایران انتخاب شد.آیینه دوران: گزارش سی و شش دوره کتاب سال ایران، تهیه و تنظیم مؤسسه خانه کتاب، تهران: خانه کتاب، ۱۳۹۷ مردانی را می‌توان یکی از برجسته‌ترین شاعران پس از انقلاب در ایران دانست. آرامگاه وی در مجموعه بوستان مردانی در شهر کازرون قرار گرفته است.

 زندگی 
نصرالله مردانی در تاریخ ۲۳ دی‌ماه ۱۳۲۶ در کازرون متولد شد و تحصیلات خود را در همین شهر به پایان رساند. مردانی شیفته اشعار حافظ و فردوسی بود.
با این وجود او به شدت تحت تأثیر اشعار شاعر همشهری‌اش، محسن پزشکیان بود و به همین دلیل به سبک غزل‌سرایی روی آورد.
مردانی پیش از انقلاب کارمند بانک ملی بودhttps://www.farsnews.ir/news/8811191622%20%20%20%20/نصرالله-مرداني-شاعري-كه-در-بارگاه-سيدالشهدا-ع-به-ديدار-حبيب-شتافت و پس از انقلاب در بخش‌های فرهنگی سپاه پاسداران و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به فعالیت پرداخت. علاقه او به سید محمدحسین طباطبایی باعث شد تا به مدت ۹ سال کنگره ملی تحت عنوان بزرگداشت علامه طباطبایی را در کازرون برگزار کند.

 سبک شعری 
اشعار مردانی بیشتر در زمینهٔ حماسی و انقلابی بود. سبک شعری وی بسیاری از شاعران حکومتی را به دنبال خود کشاند، به طوری که جای پای ترکیبات و تصاویر او را می‌توان در غزل‌های دیگر شاعران انقلاب اسلامی تعقیب کرد. با توجه به علاقهٔ گذشته‌های دور او به فردوسی و حافظ، با الهام از این دو، پیوندی بین حماسه و غزل به وجود آورد. وی که به قالب‌های کلاسیک و کهن شعر فارسی وفادار بود، در شعرهایش به مضمون‌های مرتبط با جنگ ایران و عراق می‌پرداخت.
مردانی همچنین به علت علاقه به زادگاهش اشعار بسیاری با لهجه کازرونی سروده است.در عین حال با اینکه او را بیشتر به عنوان شاعر حماسی و شاعر جنگ می شناسند، غزل‌های عاشقانه او نیز در نوع خود بسیارخواندنی هستند. 

 کتاب‌شناسی 
آثار نصرالله مردانی به شرح زیر است:
عنوانسال انتشارتوضیحات قیام نور ۱۳۶۰ خون‌نامه خاک ۱۳۶۴ کتاب برگزیده سال ایران آتش نی ۱۳۷۰ ستیغ سخن ۱۳۷۱ تذکرهٔ منظوم که در آن نام بیش از دو هزار شاعر از ظهور شعر تا دوران نیما یوشیج و بیش از ۱۵۰ تذکره نام برده شده‌ است سمند صاعقه ۱۳۷۴ مجموعه‌های الماس آب حافظ از نگاه مردانی ۱۳۷۵  تصحیح ذوقی از دیوان حافظ گل باغ آشنایی ۱۳۸۱ تألیف و گردآوری شهیدان شاعر ۱۳۷۸ چهارده نور ازلی ۱۳۸۲ قانون عشق ۱۳۷۸ دایرة‌المعارف شعر فارسی برای ائمه به علت بیماری و مرگ به اتمام نرسید
 مرگ 
نصرالله مردانی در تاریخ ۱۹ اسفندماه ۱۳۸۲ طی سفر به عراق در شهر کربلا درگذشت. تبیان-نصراله مردانی چهره ماندگارتبیان-کازرون با مردانی آرام گرفت پیکر او ابتدا به تهران منتقل شده و با حضور مقامات در مقابل تالار وحدت تشییع شد و سپس بنا به وصیتش به زادگاهش کازرون منتقل و در این شهر به خاک سپرده شد.
علی خامنه‌ای در پیامی او را با لفظ شاعر شیرین‌سخن و انقلابی خطاب کرد. جمعی از مسئولین ارشد کشور نیز در پیام‌هایی فوت او را تسلیت گفتند.

 آرامگاه 
پس از مرگ مردانی، شهرداری کازرون تصمیم به ساخت بنای یادبود آرامگاه مردانی و احداث بوستانی به نام او گرفت. این بوستان به مساحت ۱۲ هکتار در جنوب غربی کازرون تأسیس شد و آرامگاه نصرالله مردانی در این بوستان قرار دارد.
روزنامه عصر مردم-کنگره ستیغ سخن برای بزرگداشت مردانی در کنار آرامگاه وی برگزار می‌شود
بندانگشتی|آرامگاه نصرالله مردانی در کازرون

 مؤسسهٔ فرهنگی هنری مردانی 
پس از درگذشت نصرالله مردانی، جمعی از نزدیکان و خانوادهٔ وی اقدام به تأسیس مؤسسه‌ای با نام مؤسسهٔ فرهنگی هنری مردانی جهت ترویج افکار و اندیشه‌های وی کردند. بنا به وصیت خود مردانی، کتابخانه شخصی وی نیز به این فرهنگسرا اهدا شد.
این مؤسسه هم‌اکنون در بوستان مردانی و در کنار آرامگاه نصرالله مردانی واقع شده است. از اعضای سرشناس هیئت‌امنای این مؤسسه می‌توان به غلامعلی حداد عادل اشاره کرد. اسدالله ایمانی نیز تا زمان مرگش عضو این مؤسسه بود.

 نمونه اشعار 
یکی از اشعار مشهور مردانی که بر روی سنگ مزار وی نیز حک شده است بدین شرح است:

 اشعار با لهجه کازرونی 
مردانی اشعار بسیاری با لهجه کازرونی سروده است. شعر زیر یکی از نمونه‌های آن است:

 چاپ اشعار در کتب درسی 
چندین شعر مردانی در کتب درسی ذکر شده بود که شعر زیر یکی از نمونه‌های آن است:

چند بیت از  یکی از غزل های عاشقانه او در زیر می‌آید:

دیشب شب رؤیای تو بود و تو نبودی    /                       با من یله یلدای تو بود و تو نبودی

دل زیر لب آهسته تمنای تو میکرد         /                    بر لب همه نجوای تو بود و تونبودی

دیشب که شب از آینه ماه گل انداخت    /                      گل سایه‌ی سیمای تو بود و تو نبودی

دیشب نفس باغچه در سایه‌ی مهتاب      /                     خوشبو ز غزل‌های تو بود و تو نبودی

 منابع 

 پیوند به بیرون 

 تصور آرامگاه نصرالله مردانی در سال ۹۳
 تصاویری از مردانی با شهریار، مهرداد اوستا، قیصر امین پور، ...
  مستند راز بیداری زندگی‌نامه استاد نصرالله مردانی، ...
 فیلم مقبره استاد نصرالله مردانی در سال ۹۵، ...
مستند از کازرون تا کربلا ، ...

رده:اعضای پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی
رده:اهالی کازرون
رده:برگزیدگان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
رده:برگزیدگان همایش چهره‌های ماندگار در ادب و فرهنگ
رده:خاک‌سپاری‌ها در کازرون
رده:درگذشتگان ۱۳۸۲
رده:درگذشتگان ۲۰۰۳ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۲۶
رده:زادگان ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:شاعران اهل کازرون
رده:شاعران مرد اهل ایران