اهلی کردن

250px|بندانگشتی|سگ و گوسفند از نخستین جانوران اهلی‌شده
250px|بندانگشتی|نقاشی از جانوران وحشی (بالا) و اهلی (پایین)
250px|بندانگشتی|والتر روتشیلد برای نشان‌دادن شخصیت اهلی گورخرها به عموم مردم، با ۴ گورخر دَشتی معروف خود، کالسکه‌اش را تا کاخ باکینگهام راند.Is it possible to ride zebras the way we ride horses?, The Guardian

اهلی کردن فرایندی است که در آن گروهی از جانوران یا گیاهان به زندگی زیر نظر و تحت حمایت انسانها خو می‌گیرند. انسان‌ها به دلایل مختلف بسیاری از جانوران را در طول تاریخ اهلی کرده‌اند. مهم‌ترین این دلایل شامل؛ تهیهٔ مواد غذایی و کالاهای ارزشمند دیگر (مانند پشم، پنبه و ابریشم)، کمک در انجام برخی فعالیت‌ها (مانند حمل و نقل، شخم زدن زمین و شکار)، محافظت از خود و دام، لذت و تفریح به عنوان جانور مونس یا گیاه تزئینی و برای تحقیقات علمی مانند یافتن درمان بیماری‌ها می‌شوند.

 فهرست جانوران اهلی 
نوشتار اصلی: فهرست جانوران اهلی

در این فهرست زمان تقریبی و محل اولین اهلی‌سازی برای جانوران واقعاً اهلی‌شده ذکر شده‌است.
 گونه (نام علمی) زمان  محل سگ (Canis lupus familiaris)۱۵۰۰۰ پیش از میلادشرق آسیا و آفریقا گوسفند (Ovis orientalis aries)بین ۹ تا ۱۱۰۰۰ پ. مجنوب غربی آسیا بز (Capra aegagrus hircus)۱۰۰۰۰ پ. مMelinda A. Zeder, Goat busters track domestication  (Physiologic changes and evolution of goats into a domesticated animal), April 2000ایران خوک (Sus scrofa domestica)۹۰۰۰ پ. مGiuffra E, Kijas JM, Amarger V, Carlborg O, Jeon JT, Andersson L. -docsum  The origin of the domestic pig: independent domestication and subsequent introgression., April 2000خاورمیانه، چین گاو (Bos primigenius taurus)۸۰۰۰ پ. مهند، خاورمیانه و آفریقای جنوب صحرا گربه (Felis catus)۷۵۰۰ پ. مdomestication of the cat on Cyprus, National Geographicقبرس و خاورمیانه مرغ (Gallus gallus domesticus)۶۰۰۰ پ. مWest B. and Zhou, B-X. , Did chickens go north? New evidence for domestication, World’s Poultry Science
Journal, 45, 205-218, 1989, quotation 8 p.هند و جنوب شرقی آسیاخوکچه هندی (Cavia porcellus)۵۰۰۰ پ. مHistory of the Guinea Pig (Cavia porcellus) in South America, a summary of the current state of knowledgeپروخر (Equus africanus asinus)۵۰۰۰ پ. مBeja-Pereira, Albano et al. , African Origins of the Domestic Donkey, Science 304:1781, 18 June 2004, cited in New ScientistRoger Blench, The history and spread of donkeys in Africa مصراردک (Anas platyrhynchos domesticus)۴۰۰۰ پ. مچینگاومیش (Bubalus bubalis)۴۰۰۰ پ. مهند، چیناسب (Equus ferus caballus)۴۰۰۰ پ. مدشت‌های اورآسیاشتر (Camelus dromedarius)۴۰۰۰ پ. معربستانلاما (Lama glama)۳۵۰۰ پ. مپروکرم ابریشم (Bombyx mori)۳۰۰۰ پ. مچینگوزن شمالی (Rangifer tarandus)۳۰۰۰ پ. مروسیهکبوتر چاهی (Columba livia)۳۰۰۰ پ. م سواحل مدیترانهغاز (Anser anser domesticus)۳۰۰۰ پ. مGeese: the underestimated speciesمصرشتر دوکوهانه (Camelus bactrianus)۲۵۰۰ پ. مآسیای میانهغژگاو (Bos grunniens)۲۵۰۰ پ. متبتبنتنگ (Bos javanicus)نامعلومجنوب شرق آسیا، جزیره جاوهگااور (Bos gaurus frontalis)نامعلومجنوب شرق آسیاالپاکا (Vicugna pacos)۱۵۰۰ پ. مپروراسو (Mustela putorius furo)۱۵۰۰ پ. ماروپااردک موسکووی (Cairina momelanotus)نامعلومآمریکای جنوبیمرغ شاخدارنامعلومآفریقاکپورنامعلومشرق آسیابوقلمون۵۰۰ پ. ممکزیکماهی قرمزنامعلومچینخرگوش اروپایی۱۶۰۰ پ. ماروپا

 پانویس 

 منابع 

 Wikipedia contributors, "Domestication," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Domestication&oldid=353326008 (accessed April 1, 2010).


رده:تاریخ کشاورزی
*