نصرت فتح‌علی خان

نصرت فتح‌علی خان، ( – ) خواننده و استاد سبک قَوّالی  اصالتاً هزاره اهل پاکستان بود.

نصرت فتح‌علی خان، از دریافت‌کنندگان جایزهٔ پیکاسو است. از ترانه‌های مشهور وی می‌توان به دللگی و دم مست قلندر اشاره کرد.

 زندگی 
وی در ۱۳ اکتبر ۱۹۴۸ در شهر فیصل‌آباد در پنجاب پاکستان زاده شد. پدر وی فتح‌علی خان، موسیقی‌دان، نوازنده و خواننده موسیقی قوالی بود. با درگذشت پدرش در سال ۱۹۶۴  نصرت مجبور شد جای او را در گروه پر کند. نصرت توسط عمویش، مبارک علی خان تحت آموزش قرار گرفت.

نصرت فتح‌علی خان، در طول زندگی خود توانست سبک قَوّالی را به موسیقی جهانی معرفی کند.Quaid-e-Azam M.Ali Jinnah among TIME's Asian Heroes, پاکستان تایمز از جمله این فعالیت‌ها اجرا در در جشنواره جهان موسیقی، هنر و رقص سال ۱۹۸۵ به دعوت پیتر گابریل (بنیان‌گذار جشنواره) بود. وی با مایکل بروک در هالیوود هم موسیقی بسیار موفقی ارائه داده بود که پذیرش جهانی داشت.

او صدها قوالی و غزل ارائه داده که خارج از بیان است. صدای او خیلی زود در اعماق روح شنوندگان اثر می‌کرد و هنوز موسیقی او در سراسر جهان پخش می‌شود.
او با صدای استثنایی و توانایی بی‌نظیرش در اجرای تحریرهای پیچیده و بداهه‌خوانی‌های طولانی، مرزهای جغرافیایی و فرهنگی را درنوردید و به نمادی از هم‌گرایی معنویت و موسیقی تبدیل شد.
نصرت فتح‌علی خان با استفاده از اشعار شاعران بزرگ پارسی‌گوی همچون مولانا و امیرخسرو دهلوی، پیوند عمیقی میان ادبیات عرفانی ایران و موسیقی منطقه پنجاب برقرار کرد.
میراث هنری او پس از درگذشتش توسط برادرزاده‌اش، راحت فتح‌علی خان، ادامه یافت و سبک او همچنان منبع الهام بسیاری از خوانندگان در سراسر جهان است.
بسیاری از منتقدان موسیقی، او را «صدای بهشت» نامیده‌اند، چرا که آثار او فراتر از یک سرگرمی ساده، تجربه‌ای معنوی و خلسه‌آور را برای مخاطب به ارمغان می‌آورد.

نصرت فاتح‌علی خان در ۱۶ اوت ۱۹۹۷ بر اثر بیماری قلبی در بیمارستانی در لندن درگذشت. وی در هنگام مرگ ۴۸ سال داشت.Nusrat Fateh Ali Khan, 48, Pakistani Sufi Singer, The New York Times

در سال ۲۰۲۴ چند نوار کاست از او مربوط به سال ۱۹۹۰ در بایگانی ریل ورلد رکوردز پیدا شدند که توسط پیتر گابریل تهیه شده بودند.

 آثار 
از بهترین غزل‌ها و قوالی‌های او می‌توان به غزل‌های زیر اشاره نمود.
 دل لگی
 تم ایک گورکه دهندا هو (تو یک معمایی)
 آفرین آفرین
 دم مست قلندر
 سخی شهباز قلندر
 دلهی کا سهرا (تاج گل داماد)
 مزه آگیا (حال کردم)
 مست نظروں سی الله بچای (خدا از نگاه مستش پناه بده)
 تنهایی
 سانسوں کی مالا په (رو دسته گل نفس هام)
 علی دا ملنگ (سرمستِ علی ام)
 هنجو اکهیاں دی (اشک‌ها در خیمه چشمات)
 من اٹکیا بیپرواه (وجودم بدون هراس)
 رب نوں مناواں کدهی یار نوں مناواں (یا خدامو خوش کنم یا یارمو)
 حق علی علی
 وهی خدا هی (همون خداست)

 منابع 

رده:آموزگاران موسیقی اهل پاکستان
رده:آهنگسازان سده ۲۰ (میلادی)
رده:آهنگسازان فیلم اهل پاکستان
رده:آهنگسازان فیلم مرد
رده:اهالی فیصل‌آباد
رده:برندگان جایزه نگار
رده:پنجابی‌ها
رده:خوانندگان اردو زبان
رده:خوانندگان اهل پاکستان
رده:خوانندگان با دوازده دانگ صدا یا بیشتر
رده:خوانندگان پنجابی‌زبان
رده:خوانندگان سده ۲۰ (میلادی)
رده:خوانندگان غزل اهل پاکستان
رده:خوانندگان فارسی‌زبان
رده:خوانندگان فولک اهل پاکستان
رده:خوانندگان فیلم اهل پاکستان
رده:خوانندگان قوالی اهل پاکستان
رده:خوانندگان مرد اهل پاکستان
رده:درگذشتگان ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:دریافت‌کنندگان غرور اجرا
رده:زادگان ۱۹۴۸ (میلادی)
رده:شیعیان اهل پاکستان
رده:طبله‌نوازان
رده:قوالی
رده:مسلمانان اهل پاکستان
رده:موسیقی‌دانان اهل پنجاب، پاکستان
رده:نصرت فتح علی خان
رده:هارمونیوم‌نوازان
رده:هنرمندان ئی‌ام‌آی رکوردز
رده:هنرمندان ویرجین رکوردز
رده:اهالی لاهور
رده:موسیقی‌دانان اهل لاهور