پیمان ماورای جو

پیمان ماوَرای جَوّ‎ پیمانی بین‌المللی در ۱۷ ماده برای بهره‌برداری از منابع ماورای جو زمین و اولین پایه برای نگارش و تصویب قانون فضا است. این معاهده در ابتدا بین سه کشور آمریکا، بریتانیا و اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی در ۲۷ ژانویه ۱۹۶۷ امضا و در ۱۰ اکتبر ۱۹۶۷ اجرایی شد و تا مه ۲۰۲۵، ۱۱۷ کشور عضو این پیمان شده و ۴۰ کشور آن را امضا کرده ولی در داخل کشور خود تصویب نکرده‌اند. اجرای این پیمان زیر نظر کمیته سازمان ملل در امور استفاد صلح‌آمیز از ماورای جو است.

 نکات کلیدی 
این پیمان، کشورهای عضو را از استقرار سلاح‌های کشتار جمعی، آزمایش تسلیحاتی یا پایگاه نظامی در فضای بیرونی جو زمین، ماه یا هر جرم آسمانی دیگری منع می‌کند اما محدودیتی برای سلاح‌های متعارف در آن تعریف نشده‌ است. همچنین این پیمان می‌گوید که اکتشافات و منابع فضایی متعلق به همه کشورها و تمام کشورها، آزادانه مجاز به اکتشافات فضایی هستند.Jennifer Frakes, (2003) The Common Heritage of Mankind Principle and the Deep Seabed, Outer Space, and Antarctica: Will Developed and Developing Nations Reach a Compromise? Wiscoscin International Law Journal, 21, at 409

همچنین، هیچ کشوری حق ادعای مالکیت بر هیچ جرم آسمانی و منابع آن را ندارد. اما اگر کشوری، جسمی را به سطح یک جرم آسمانی بنشاند می‌تواند محدوده کوچکی در اطراف آن را کنترل کند.Wikisource:Outer Space Treaty of 1967#Article VIII

از طرف دیگر، کشورهای عضو، مسئول خسارات وارده (از ظرف موسسات دولتی یا خصوصی تحت تابعیت خود) به اجرام آسمانی هستند.Wikisource:Outer Space Treaty of 1967#Article VII بر این اساس، یک مؤسسه خصوصی، برای نشاندن جسمی بر سطح یک جرم آسمانی، نیاز به اجازه از اعضای عضو پیمان دارد و فعالیت‌های آن تا پایان عملیات، توسط اعضا، پایش می‌شود. اگر یکی از اعضا نسبت به فعالیت‌های عضو دیگری احساس نگرانی کند می‌تواند مراتب اعتراض خود را به شورای ریاست اعلام دارد.Terrill Jr. , Delbert R. (May 1999), Project West Ford , "The Air Force Role in Developing International Outer Space Law" (PDF), Air Force History and Museums:63–67Wikisource:Outer Space Treaty of 1967#Article IX

در سال ۱۹۷۹ در ادامه این معاهده، پیمانی به نام پیمان ماه تصویب شد که تمام فضای خارج از جو و اجرام آسمانی را جزئی از جامعه بین‌المللی فرض کرده و قوانین حاکم بر آن را مطابق منشور ملل متحد می‌داند که با استقبال بسیار کمی از کشورها روبرو شد.Status of international agreements relating to activities in outer space as at 1 January 2008 United Nations Office for Outer Space Affairs, 2008

 پانویس 

 منابع 


رده:پرواز فضایی در ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:پیمان‌نامه‌های فضایی
رده:پیمان‌های پدیدآورنده منطقه‌های بدون جنگ‌افزار هسته‌ای
رده:پیمان‌های کنترل تسلیحات
رده:تاریخ نظامی در ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:جنگ‌افزارهای فضایی
رده:خط مشی جنگ‌افزارهای هسته‌ای
رده:روابط ایالات متحده آمریکا و اتحاد شوروی
رده:معاهده‌ها
رده:معاهده‌های آرژانتین
رده:معاهده‌های آفریقای جنوبی
رده:معاهده‌های آلمان غربی
رده:معاهده‌های آنتیگوآ و باربودا
رده:معاهده‌های اتحاد شوروی
رده:معاهده‌های اتریش
رده:معاهده‌های اروگوئه
رده:معاهده‌های اسپانیای فرانکو
رده:معاهده‌های استرالیا
رده:معاهده‌های استونی
رده:معاهده‌های اسرائیل
رده:معاهده‌های اسلواکی
رده:معاهده‌های اکوادور
رده:معاهده‌های الجزایر
رده:معاهده‌های السالوادور
رده:معاهده‌های امارات متحده عربی
رده:معاهده‌های اندونزی
رده:معاهده‌های اوگاندا
رده:معاهده‌های ایالات متحده آمریکا
رده:معاهده‌های ایتالیا
رده:معاهده‌های ایرلند
رده:معاهده‌های ایسلند
رده:معاهده‌های باربادوس
رده:معاهده‌های باهاما
رده:معاهده‌های بریتانیا
رده:معاهده‌های بلژیک
رده:معاهده‌های بنگلادش
رده:معاهده‌های بورکینافاسو
رده:معاهده‌های پاپوآ گینه نو
رده:معاهده‌های پادشاهی لائوس
رده:معاهده‌های پادشاهی لیبی
رده:معاهده‌های پادشاهی یونان
رده:معاهده‌های پاکستان
رده:معاهده‌های پرتغال
رده:معاهده‌های پرو
رده:معاهده‌های تایلند
رده:معاهده‌های ترکیه
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به آنتیل هلند
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به برمودا
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جبل‌الطارق
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به جرزی
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به جزایر پیت‌کرن
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر فارو
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر فالکلند
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر کیمن
رده:معاهده‌های تعمیم‌یافته به جزایر ویرجین بریتانیا
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به جزیره من
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به سنت هلن، اسنشن و تریستان دا کونا
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به مونتسرات
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به هنگ کنگ بریتانیا
رده:معاهده‌های توگو
رده:معاهده‌های تونس
رده:معاهده‌های تونگا
رده:معاهده‌های جامائیکا
رده:معاهده‌های جزایر سلیمان
رده:معاهده‌های جمهوری چک
رده:معاهده‌های جمهوری چین (۱۹۴۹–۷۱)
رده:معاهده‌های جمهوری خلق بلغارستان
رده:معاهده‌های جمهوری خلق چین
رده:معاهده‌های جمهوری خلق لهستان
رده:معاهده‌های جمهوری خلق مجارستان
رده:معاهده‌های جمهوری خلق مغولستان
رده:معاهده‌های جمهوری داهومی
رده:معاهده‌های آلمان شرقی
رده:معاهده‌های جمهوری دموکراتیک افغانستان
رده:معاهده‌های جمهوری دومینیکن
رده:معاهده‌های جمهوری سوسیالیستی اوکراین شوروی
رده:معاهده‌های جمهوری سوسیالیستی بلاروس شوروی
رده:معاهده‌های جمهوری سوسیالیستی رومانی
رده:معاهده‌های جمهوری عراق (۱۹۵۸–۶۸)
رده:معاهده‌های جنگ سرد
رده:معاهده‌های چکسلواکی
رده:معاهده‌های چین
رده:معاهده‌های دانمارک
رده:معاهده‌های دولت نظامی برزیل
رده:معاهده‌های زامبیا
رده:معاهده‌های ژاپن
رده:معاهده‌های سان مارینو
رده:معاهده‌های سری‌لانکا
رده:معاهده‌های سنت وینسنت و گرنادین‌ها
رده:معاهده‌های سنگاپور
رده:معاهده‌های سوئد
رده:معاهده‌های سوئیس
رده:معاهده‌های سوریه
رده:معاهده‌های سیرالئون
رده:معاهده‌های سیشل
رده:معاهده‌های شیلی
رده:معاهده‌های عربستان سعودی
رده:معاهده‌های فرانسه
رده:معاهده‌های فنلاند
رده:معاهده‌های فیجی
رده:معاهده‌های قبرس
رده:معاهده‌های قزاقستان
رده:معاهده‌های کانادا
رده:معاهده‌های کره جنوبی
رده:معاهده‌های کره شمالی
رده:معاهده‌های کنیا
رده:معاهده‌های کوبا
رده:معاهده‌های کویت
رده:معاهده‌های گینه استوایی
رده:معاهده‌های گینه بیسائو
رده:معاهده‌های لازم‌الاجرا در ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:معاهده‌های لبنان
رده:معاهده‌های لوکزامبورگ
رده:معاهده‌های ماداگاسکار
رده:معاهده‌های مالی
رده:معاهده‌های مراکش
رده:معاهده‌های مصر
رده:معاهده‌های مصوب‌شده در ۱۹۶۷ (میلادی)
رده:معاهده‌های مکزیک
رده:معاهده‌های موریس
رده:معاهده‌های میانمار
رده:معاهده‌های نپال
رده:معاهده‌های نروژ
رده:معاهده‌های نیجر
رده:معاهده‌های نیجریه
رده:معاهده‌های نیوزیلند
رده:معاهده‌های ونزوئلا
رده:معاهده‌های ویتنام
رده:معاهده‌های هلند
رده:معاهده‌های هند
رده:معاهده‌های یمن جنوبی
رده:معاهده‌های گسترش‌یافته به آروبا
رده:قلمروهای گسترش‌یافته به گرینلند