مش اسماعیل

توکل اسماعیلی (۱۳۰۲-۱۳۷۳)، مشهور به مش اسماعیل و حاج اسمال، مجسمه‌ساز و هنرمند خودآموخته‌ی هنر خام ایرانی بود.

توکل اسماعیلی در سال ۱۳۰۲، در قزوین متولد شد. او مجسمه‌سازی را هنگامی که در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران مستخدم بود، با راهنمایی و حمایت اساتید وقت دانشگاه، بخصوص پرویز تناولی که در آن هنگام رئیس گروه مجسمه سازی این دانشگاه بود، شروع کرد. کارهای او بیشتر با مفتول آهنی و جوشکاری اجرا می‌شده است. او به خاطر مهارت و ذوقی که داشت توسط استاد پرویز تناولی آموزش دید و  در کنار وظایف خود در دانشگاه، به دانشجویان دانشکده نیز در روند ساخت و پیشبرد آثارشان یاری می رساند. در دهه ۱۳۵۰ آثار او با استقبال روبرو شد و مجموعه‌داران شروع به جمع‌آوری آثارش کردند. آثارش در گالری‌های مشهور ایران و نمایشگاه معتبر جهان به نمایش درآمد. برخی از کارهایش در پارک‌های تهران و دیگر فضای شهری نصب شده است؛ مانند مجسمه رستم و دیو سفید در ورزشگاه آزادی تهران.
وی در روز هشتم آبان ماه ۱۳۷۳ در تهران درگذشت و در قم به خاک سپرده شد.

 از نگاه دیگران 
پرویز تناولی:  «در دنیا هنرمندانی وجود دارند که بدون تحصیلات و تربیت آکادمیک و با استفاده از هوش و ذوق خود به‌سوی هنر می‌آیند و کارهای عامیانه انجام می‌دهند، کارهایی که خیلی زود جای خود را در میان مردم پیدا می‌کنند، مش اسماعیل، تنها نمونه از این‌ دست هنرمندان در مجسمه‌سازی ایران است.»

 منابع 

 نکوداشت توکل اسماعیلی> دوهفته نامه هنرهای تجسمی - تندیس
 اسماعیلی، توکل - راسخون

 پیوند به بیرون 

رده:درگذشتگان ۱۳۷۳
رده:زادگان ۱۳۰۲
رده:مجسمه‌سازان اهل ایران
رده:اهالی قزوین