روان‌گسیختگی کاتاتونی

جُمود خَلسه‌ای1.
معنی جمود-خلسه-ای-روان-پزشکی | دیکشنری فارسی به انگلیسی | واژه یاب. Vajehyab.com. Published 2025. Accessed May 24, 2025. https://vajehyab.com/fa2en/جمود-خلسه-ای-روان-پزشکی?q=جمود%20خلسه%20ای%20(پزشکی) یا روان‌گسیختگی کاتاتونی  (DSM-IV-TR 295.2, ICD-10 F20.2) نوعی از روان‌گسیختگی است که شخص مبتلا به آن دچار کرخت‌رفتاری می‌شود، یعنی دچار اختلالات حرکتی شده و گاهی تا مدتی طولانی بدون حرکت یا صحبت کردن ثابت مانده و در برخی موارد دیگر افراد حرکات هیجانی یا بیش‌فعال از خود نشان می‌دهند.

 نشانه‌ها 
این اختلال علایم عمومی روان‌گسیختگی (F20) را دارد. گرچه علایم کرخت‌رفتاری زودگذر ممکن است در انواع دیگر روان‌گسیختگی نیز وجود داشته باشد اما در روان‌گسیختگی کاتاتونی علایم بالینی غالب عبارتند از:
گیجی
به‌صورت کاهش واکنش به محیط در حرکات یا فعالیت‌های غیرارادی
هیجان
ظاهراً بدون محرک خارجی
ژست
پنداشت و نگهداری آگاهانهٔ ژست‌های نامناسب یا عجیب
منفی کاری
مقاومت به ظاهر بدون محرک نسبت به دستورها یا تلاش برای حرکت دادن
انعطاف‌پذیری مومی
نگهداری بدن یا اعضا در شرایط غیرتحمیلی

 منشأ 
تاکنون دلیلی برای روان‌گسیختگی کاتاتونی یافت نشده است اما شواهد بسیاری بر کارکرد نادرست مغز و افزایش دوپامین در تمامی گونه‌های روان‌گسیختگی دلالت می‌کنند که دلیل آن هنوز مشخص نیست.

 منابع 

 Michael D. Jibson, Ira D. Glick, and Rajiv Tandon, Schizophrenia and Other Psychotic Disorders, Focus 2:17-30 (2004) Abs
 Catatonic Schizophrenia in Encyclopedia of Molecular Mechanisms of Disease. Florian Lang (Eds.), Springer Berlin Heidelberg, p. 292 (2009).  
 F20.2 Catatonic Schizophrenia in ICD-10 Classification of Mental and Behavioural Disorders, World Health Organization, Geneva, 1992.

 منابعی برای مطالعه بیشتر 

 Raimo K. R. Salokangas, Teija Honkonen, Eija Stengård, Anna-Maija Koivisto and Jarmo Hietala, Negative symptoms and neuroleptics in catatonic schizophrenia, Schizophrenia Research, Volume 59, Issue 1, 1 January 2003, Pages 73–76. 
 Keiji Satoh, Teruyasu Suzuki, Minoru Narita, Sawako Ishikura, Morikazu Shibasaki, Tadafumi Kato, Saburo Takahashi, Hidenao Fukuyama, Hideo Ohnishi and Rikushi Morita, Regional cerebral blood flow in catatonic schizophrenia, Psychiatry Research: Neuroimaging, Volume 50, Issue 4, December 1993, Pages 203-216. 

رده:اختلال‌های خلقی
رده:اختلال‌های روانی
رده:اسکیزوفرنی
رده:جنون
رده:سندرم‌های آسیب‌شناسی روانی