مهدی آذر

مهدی آذر (زاده ۱۴ اسفند ۱۲۸۰ مشهد - درگذشته در ۷ خرداد ۱۳۷۳ شیکاگو) پزشک و سیاستمدار ایرانی، وزیر فرهنگ در دولت ملی دکتر مصدق بود.
 تولد  و تحصیلات
مهدی آذر زاده ۱۴ اسفند ۱۲۸۰ در مشهد بود. پدرش حاج میرزا علی آقا مجتهد  نماینده دوره نخست مجلس شورای ملی از خراسان بود.

آذر تحصیلات ابتدایی و متوسطه سیکل اول را در مشهد به پایان برد و چون در مشهد سیکل دوم دبیرستان وجود نداشت هم زمان با کارکردن در یک فرش فروشی  تا ۱۹ سالگی به شاگردی نزد ادیب نیشابوری پرداخت. وی سپس به تهران آمد و تحصیلات سیکل دوم دبیرستان را در دارالفنون به پایان برد.

مهدی آذر پس از تحصیلات مقدماتی در سال ۱۳۰۲ وارد مدرسهٔ عالی طب دارالفنون شد و در سال ۱۳۰۷ توانست دکتری خویش را دریافت کند. پس از فراغت از تحصیل در آزمون اعزام به خارج شرکت کرده و پس از قبولی، برای ادامه تحصیل عازم پاریس شد. آذر در سال ۱۳۱۳ در رشته بیماری‌های داخلی از دانشگاه پاریس تخصص بگیرد. دکتر مهدی آذر - سودابه آذر، دکتر علی یزدی نژاد-انتشارات میرماه- ۱۴۰۳ ص۱ -ص۲۹

 فعالیتهای علمی 
آذر را پدر طب داخلی ایران می‌خوانند. او پس از بازگشت به ایران ریاست بهداری آذربایجان غربی، ریاست بهداری، وزارت پیشه و هنر و ریاست بخش داخلی بیمارستان رازی را برعهده گرفت. در سال ۱۳۲۸ استاد دانشکده پزشکی گردید. وی پایه‌گذار رشتهٔ طب داخلی در ایران و همچنین پایه‌گذار برخی از رشته‌های فوق تخصصی در ایران مانند، نفرولوژی و دیالیز، روماتولوژی، غدد مترشحه داخلی به‌شمار می‌آید.دکتر مهدی آذر - سودابه آذر، دکتر علی یزدی نژاد-انتشارات میرماه- 1403 ص9

 فعالیت‌های سیاسی 
او در زمان دورهٔ نخست‌وزیری محمد مصدق در سال ۱۳۳۱ به مقام وزارت فرهنگ منصوب شد و تا پایان دورهٔ نخست‌وزیری مصدق در مقام خود برقرار بود. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ او هم دستگیر و زندانی شد، و پس از آزادی اجازه تدریس در دانشگاه به وی داده نشد.

مهدی آذر جزء هیئت مؤسس جبهه ملی دوم بود و در کنگره جبهه ملی در سال ۱۳۴۱ به سمت نایب اول کنگره از سوی شرکت کنندگان انتخاب شد. وی جزء ۱۰ نفر اول منتخب کنگره برای شورای مرکزی جبهه ملی ایران (جبهه ملی دوم) بود.کنگره جبهه ملی ایران - به کوشش امیر طیرانی -- نشر گام نو --۱۳۸۸ -ص ۵۳۹-ص۵۴۷

پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، در اعلامیه شماره ۱۴ فرماندار نظامی تهران که در ۸ شهریور ۱۳۳۲ صادر شد، از مردم خواسته شده بود محل اختفای اشخاصی فوراً به فرمانداری اعلام شود. نام مهدی آذر و سایر وزرای دکتر محمد مصدق در این فهرست گنجانده شده بود. او خود را به فرمانداری نظامی معرفی کرده و در ۲۷ دی ۱۳۳۲ مهدی آذر از زندان آزاد شد. در ۱ بهمن ۱۳۴۰ دکتر آذر که از رهبران جبهه ملی ایران و حزب ایران بود به دنبال نا آرامی‌های دانشگاه‌ها بازداشت شد. .

دکتر آذر به علت اینکه پزشک مورد اعتماد مصدق بود در زمان بستری ایشان برای معالجه در بیمارستان نجمیه و سپس در منزل ایشان به عنوان پزشک معالج دکتر مصدق فعالیت داشتند و جزء معدود افرادی بودند که در هنگام درگذشت محمد مصدق در احمدآباد و در کنارش حضور داشتند.خاطرات شفاهی دکتر آذر - دانشگاه هارواد - نوار ۸

مهدی آذر از ابتدای شروع فعالیت‌های جبهه ملی چهارم دوباره در عرصه سیاست گام نهاد و در سال ۱۳۵۸ به همراه مسعود حجازی، پرویز ورجاوند، قاسم لباسچی، مهدی غضنفری، علی اکبر محمودیان و  حسین موسویان به سمت عضویت در هیئت اجرایی جبهه ملی چهارم و ریاست هیئت اجرایی جبهه ملی انتخاب شد.نامه سرگشاده دکتر موسویان به اعضای شورای مرکزی جبهه ملی ایران -۱۳۸۹جبهه ملی ایران در دهه ۶۰ - مهدی موید زاده وی پس از کناره‌گیری مهندس حسیبی به ریاست شورای مرکزی جبهه ملی ایران برگزیده شد.

او نشریه پیام جبهه ملی ایران را به عنوان ارگان رسمی جبهه ملی تأسیس نمود و به عنوان صاحب امتیاز آن معرفی گردید. این نشریه هفته‌ای سه شماره منتشر می‌شد و اصغر پارسا مدیر مسئول روزنامه و  حسین موسویان مدیر اجرایی آن بود.

پس از اعلام ارتداد جبهه ملی، دکتر آذر به مدت چندین ماه به صورت مخفیانه در ایران زندگی می‌کند و سرانجام از طریق مرز کردستان از کشور خارج شده به آمریکا می‌رود. مهدی آذر مابقی عمر را در شیکاگو زندگی نمود.تاریخ شفاهی ایران- دانشگاه هارواد - حبیب لاجوردی- نوار ۶ الی ۸

دکتر مهدی آذر طی چند مصاحبه (۸ نوار مصاحبه) با حبیب لاجوردی زندگانی خود و نظراتش را پیرامون تاریخ معاصر در پروژه تاریخ شفاهی ایران -دانشگاه هاروارد - مرکز مطالعات خاورمیانه شرح داده است. این مصاحبه توسط ضیاء صدقی انجام شده است

 تالیفات
طب بالینی
بیماری‌های عفونی
 پانویس 

 منابع 

  بازیابی‌شده در ۲۸ شهریور ۱۳۸۸.

رده:استادان دانشگاه اهل ایران
رده:استادان دانشگاه تهران
رده:استادان دانشگاه علوم پزشکی تهران
رده:اعضای جبهه ملی ایران
رده:اعضای حزب ایران
رده:اهالی مشهد
رده:پزشکان اهل ایران
رده:پزشکان ایرانی سده ۲۰ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان بر پایه دانشگاه یا کالج در فرانسه
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه لیون
رده:درگذشتگان ۱۳۷۳
رده:درگذشتگان ۱۹۹۴ (میلادی)
رده:دور از وطن‌های اهل ایران در ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۲۸۰
رده:زادگان ۱۹۰۱ (میلادی)
رده:زندانیان اهل ایران
رده:زندانیان و بازداشت‌شدگان اهل ایران
رده:سیاستمداران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:فعالان دموکراسی در ایران
رده:فعالان سیاسی اهل ایران
رده:کلیه‌شناسان اهل ایران
رده:کودتای ۲۸ مرداد
رده:مصاحبه‌شوندگان پروژه تاریخ شفاهی ایران
رده:ملی‌گرایی ایرانی
رده:وزیران دولت ایران
رده:وزیران دولت محمد مصدق
رده:وزیران فرهنگ (ایران)
رده:افراد در ایران پهلوی