کیست پیلونیدال

بیماری پیلونیدال یا کیست پیلونیدال  نوعی عفونت پوستی است که معمولاً به‌صورت یک کیست در میان شکاف باسن و اغلب در قسمت فوقانی آن رخ می‌دهد. نشانه‌ها ممکن است شامل درد، تورم و قرمزی باشد. همچنین ممکن است درناژ مایع وجود داشته باشد، اما تب به ندرت مشاهده می‌شود.

عوامل خطر شامل چاقی، سابقه خانوادگی، نشستن طولانی‌مدت، موهای زیاد و ورزش نکردن کافی است. تصور می‌شود که مکانیسم اساسی شامل یک فرایند مکانیکی است که در آن مو و بقایای پوست از طریق منافذ پوستی به نام «پیت» به داخل بافت‌های زیرجلدی کشیده می‌شوند. تشخیص بر اساس نشانه‌ها و معاینه صورت می‌گیرد.

در صورت وجود عفونت، درمان معمولاً با برش و درناژ، درست از خط میانی، انجام می‌شود. تراشیدن موهای ناحیه و لیزر موهای زائد ممکن است از عود بیماری پیشگیری کند. اگر بیماری عود کند، ممکن است انجام جراحی گسترده‌تری لازم باشد. معمولاً نیازی به تجویز آنتی‌بیوتیک نیست. بدون درمان، این بیماری ممکن است برای مدت طولانی باقی بماند.

سالانه حدود ۳ نفر از هر ۱۰٬۰۰۰ نفر به این بیماری مبتلا می‌شوند و شیوع آن در مردان بیشتر از زنان است. بزرگسالان جوان بیشتر تحت تأثیر قرار می‌گیرند. اصطلاح «پیلونیدال» به معنای «لانهٔ مو» است. این بیماری نخستین‌بار در سال ۱۸۳۳ توصیف شد.

 علائم و نشانه‌ها 
کیست‌های پیلونیدال می‌توانند خارش‌دار و اغلب بسیار دردناک باشند و معمولاً در سنین میان ۱۵ تا ۳۵ سالگی رخ می‌دهند. اگرچه این عارضه معمولاً در نزدیکی دنبالچه یافت می‌شود، اما همچنین می‌تواند ناف، زیر بغل، گونه یا ناحیه تناسلی را درگیر کند، اگرچه این مکان‌ها بسیار نادرتر هستند.

علائم و نشانه‌ها ممکن است شامل موارد زیر باشد:
 درد یا ناراحتی/تورم متناوب در بالای مقعد یا نزدیک دنبالچه
 ترشحات کدر زردرنگ (چرکی) یا خونی از ناحیه دنبالچه
 رطوبت غیرمنتظره در ناحیه دنبالچه
 ناراحتی هنگام نشستن بر استخوان دنبالچه، انجام حرکت دراز و نشست یا دوچرخه‌سواری — هر فعالیتی که باعث فشار یا غلتیدن روی ناحیه دنبالچه شود

برخی از افراد مبتلا به کیست پیلونیدال بدون علامت خواهند بود.

 سینوس پیلونیدال 
بندانگشتی|دو دهانه فیستول پیلونیدال (با دایره مشخص شده) که در شکاف گلوتئال تشکیل شده‌اند
سینوس پیلونیدال: یک مجرای سینوسی یا کانال کوچک که ممکن است از منبع عفونت سرچشمه گرفته و به سطح پوست باز شود. مواد موجود در کیست از طریق سینوس پیلونیدال تخلیه می‌شوند. کیست پیلونیدال معمولاً دردناک است، اما اگر یک سینوس تخلیه‌کننده باشد، فشار کاهش می‌یابد و بیمار ممکن است دردی احساس نکند.

 علل 
ورود مو عامل ایجاد کیست‌های پیلونیدال است. یکی از دلایل پیشنهادی، موی فرورفته است، اگرچه موهای یافت‌شده در مجاری سینوس پیلونیدال اغلب از سر منشأ می‌گیرند.

تصور می‌شود که نشستن بیش از حد، افراد را مستعد ابتلا به این بیماری می‌کند، زیرا نشستن فشار بر ناحیه استخوان دنبالچه را افزایش می‌دهد.

کیست‌های پیلونیدال ممکن است در اثر یک فرورفتگی مادرزادی پیلونیدال ایجاد شوند.

همچنین تعریق بیش‌ازحد می‌تواند باعث رشد باکتری بی‌هوازی شود که در این کیست‌ها فراوان دیده می‌شود.

 تشخیص افتراقی 
کیست پیلونیدال می‌تواند شبیه کیست درموئید باشد که نوعی تراتوم (تومور سلول زایا) است. به‌طور خاص، کیست پیلونیدال در شکاف باسن می‌تواند شبیه تراتوم ساکروکوکسیژیال باشد. تشخیص صحیح مهم است زیرا همه تراتوم‌ها نیاز به مشاوره با اونکولوژیست و اکسیزیون کامل جراحی، در جایی که امکان‌پذیر باشد، بدون هیچ گونه نشت محتویات، دارند.

 درمان 
در صورت وجود عفونت، درمان معمولاً با ایجاد برش و درناژ درست در کنار خط میانی بدن انجام می‌شود زیرا برش‌های خط میانی به سختی بهبود می‌یابند. مشخص شده است که پیروی از پنج قانون ساده برای برخی افراد، موجب پیشگیری از التهاب‌های مکرر و جلوگیری از جراحی شده است: ۱. اجتناب از نشستن روی صندلی‌ها و صندلی‌های ماشین که به دنبالچه فشار وارد می‌کنند؛ ۲. داشتن وزن متوسط، ترجیحاً با شاخص توده بدنی (BMI) پائین؛ ۳. تمیز نگه داشتن ناحیه؛ ۴. خشک نگه داشتن ناحیه با پوشیدن لباس‌های کاملاً نخی؛ ۵. برای مثال، با استفاده منظم از دستگاه رفع موهای زائد آی‌پی‌ال، ناحیه مورد نظر کاملاً عاری از مو نگه داشته شود.

شواهد مربوط به درمان الکتیو بیماری سینوس پیلونیدال ضعیف است. شایع‌ترین جراحی انجام‌شده، اکسیزیون کامل مجموعه سینوس پیلونیدال با جراحی است که در آن، زخم اغلب برای بهبودی باز گذاشته می‌شود. ممکن است پانسمان زخم پس‌از جراحی ضروری باشد و پانسمان معمولاً باید روزانه به مدت چهار تا هشت هفته تعویض شود. در برخی موارد، ممکن است دو سال طول بکشد تا گرانولاسیون کامل رخ دهد. گاهی کیست از طریق جراحی مارسوپیالیزاسیون برداشته می‌شود.

مرور منابع علمی در سال ۲۰۱۸ از ۷۴۰ مورد جراحی رکورد شده‌ای که شامل میزان عود نیز بودند، نشان داد که جراحی‌های اولیه با بستن خط میانی منجر به میزان عود ۶۷٫۹ درصدی طی ۲۰ سال شده‌اند و توصیه کرد که به دلیل میزان عود بالا، این نوع جراحی‌ها متوقف شوند. میزان عود با ایجاد برش و درناژ طی ۲ سال، ۲۵٫۹ درصد و طی ۵ سال تا ۴۰٫۲ درصد بود. درمان با فنول دارای میزان عود ۱۴٫۱٪ در ۲ سال و ۴۰٫۴٪ در ۵ سال است. یک مطالعه در سال ۲۰۲۴ که شامل ۶۶۷ نفر بود، نشان داد که در مقایسه با جراحی برداشتن بافت، پروسیجرهای خفیف (مانند تخلیه و برداشتن پیت) با کاهش درد، عوارض کمتر و بهبودی سریع‌تر همراه هستند. بااین‌حال، جراحی‌های خفیف احتمال کمتری برای رفع این بیماری داشتند.

جراحان همچنین می‌توانند سینوس را برداشته و آن را با تکنیک فلپ ترمیمی مانند «لیفت شکاف» یا زی-پلاستی ترمیم کنند، که معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. این رویکرد به‌ویژه برای بیماری پیلونیدال پیچیده یا عودکننده مفید است، بافت اسکار کمی باقی می‌گذارد و ناحیه میان باسن را صاف می‌کند، در نتیجه خطر عود را کاهش می‌دهد. این رویکرد معمولاً منجر به بهبودی سریع‌تر می‌شود؛ بااین‌حال، تعداد جراحان آموزش‌دیده برای لیفت شکاف کمتر است. متاآنالیز نشان می‌دهد که میزان عود در روش ترمیم باز نسبت به بستن اولیه کمتر بوده است، هرچند با بهبودی طولانی‌تر همراه است.

کیست‌های پیلونیدال می‌توانند عود کنند و اگر زخم جراحی در خط میانی بخیه زده شود، این اتفاق بیشتر رخ می‌دهد، برخلاف بخیه زدن دور از خط میانی؛ بنابراین ایجاد برش جانبی شکاف گلوتئال ترجیح داده می‌شود. تکنیک‌های کم‌تهاجمی گزارش شده‌اند، اما در انتظار کارآزمایی‌های دوسوکور هستند.

روش دیگر درمان سینوس پیلونیدال چسب فیبرین است. از سال ۲۰۱۷ مزیت آن نامشخص است. شواهد درمان کیفیت پایین دارند و نباید بیش‌ازحد تفسیر شوند.

از دهه ۲۰۱۰، چندین تکنیک با حداقل تهاجم توسعه یافته‌اند تا درد و زمان بهبودی کاهش یابد.

در برخی موارد، زخم‌ها پس‌از جراحی باز گذاشته می‌شوند تا طبیعی بهبود یابند. مرور سیستماتیک ۲۰۲۲ شامل ۱۱ مطالعه، پانسمان‌ها و عوامل موضعی را برای زخم‌های باز پس‌از جراحی مقایسه کرد. نتایج: پلاسمای غنی از پلاکت ممکن است بهتر از گاز استریل باشد؛ کرم ترمیم‌کننده لیِتوفیکس ممکن است در ۳۰ روز بهتر از ید باشد؛ اما مشخص نیست که پانسمان هیدروژل بهتر از ید باشد.

درمان پیلونیدال از راه آندوسکوپی روش جدیدتری است و بهبود سریع‌تر و درد کمتری دارد. مرور منابع روی ۴۹۷ بیمار نشان داد که میانگین زمان عمل ۳۴٫۷ دقیقه و زمان بهبودی ۳۲٫۹ روز بوده است. شکست درمان در ۸٪ بیماران رخ داده است.

 ریشه‌شناسی 
پیلونیدال به معنای «لانه مو» است و از کلمات لاتین «مو» و «لانه» گرفته شده است. این بیماری اولین‌بار توسط هربرت مایو در سال ۱۸۳۳ توصیف شد. آر.ام. هاجز اولین کسی بود که در سال ۱۸۸۰ از عبارت کیست پیلونیدال استفاده کرد.

این بیماری در طول جنگ جهانی دوم در ارتش ایالات متحده شایع بود و «بیماری صندلی جیپ» نامیده شد، زیرا تصور می‌شد رانندگی طولانی‌مدت در جیپ باعث تحریک و فشار ناحیه دنبالچه می‌شود.

 واژه‌نامه 

 منابع 

 پیوند به بیرون 

 NHS Choices for pilonidal sinus treatment

رده:بیماری‌های پوستی
رده:بیماری‌های جراحی عمومی
رده:خال‌ها و نئوپلاسم‌ها و کیست‌های پوستی
رده:نشیمنگاه
رده:واژگان پزشکی