هنری پنجم

هنری پنجم ، ، که با نام هنری مونموث نیز شناخته می‌شود، از سال ۱۴۱۳ تا زمان مرگش در سال ۱۴۲۲ پادشاه انگلستان و دومین پادشاه از خاندان لنکستر بود. با وجود سلطنت نسبتاً کوتاهش، موفقیت‌های نظامی برجسته هنری در سومین مرحله از جنگ صدساله علیه فرانسه، انگلستان را به یکی از قوی‌ترین قدرت‌های نظامی اروپا تبدیل کرد. هنری که در نمایشنامه‌های هنریاد شکسپیر جاودانه شده است، به عنوان یکی از بزرگ‌ترین پادشاهان جنگجوی انگلستان قرون وسطی شناخته و مورد تجلیل قرار می‌گیرد.

هنری مونموث، پسر ارشد هنری چهارم، پادشاه انگلستان، پس از به دست گرفتن تاج و تخت توسط پدرش در سال ۱۳۹۹، وارث بلافصل و شاهزاده ولز شد. در طول سلطنت پدرش، شاهزاده هنری جوان در طول شورش گلیندور و با جنگیدن علیه خانواده قدرتمند پرسی از نورث‌آمبرلند، تجربه نظامی اولیه را در ولز کسب کرد. او با وجود اینکه تنها شانزده سال داشت، نقش محوری در نبرد شروزبری ایفا کرد. با ورود به بزرگسالی، هنری به دلیل وخامت حال پدرش، نقش محوری فزاینده‌ای در دولت انگلستان ایفا کرد، اما اختلافات بین هنری و پدرش منجر به درگیری سیاسی بین این دو شد. پس از مرگ پدرش در مارس ۱۴۱۳، هنری به تخت سلطنت انگلستان نشست و کنترل کامل کشور را به دست گرفت و همچنین ادعای تاریخی انگلیسی‌ها بر تخت سلطنت فرانسه را احیا کرد.

در سال ۱۴۱۵، هنری، راه پدربزرگش، ادوارد سوم، را با تجدید جنگ صدساله با فرانسه دنبال کرد و مرحله لنکستر این درگیری (۱۴۱۵–۱۴۵۳) را آغاز کرد. اولین لشکرکشی نظامی او شامل تصرف بندر هارفلور و پیروزی مشهور در نبرد آزینکورت بود که شور و شوق ملی‌گرایی اولیه را در انگلستان و ولز برانگیخت. در طول دومین لشکرکشی خود (۱۴۱۷–۱۴۲۰)، ارتش‌های او پاریس را تصرف و بیشتر شمال فرانسه، از جمله دوک‌نشین نورماندی که قبلاً در تصرف انگلیسی‌ها بود، را فتح کردند. هنری با بهره‌گیری از اختلافات سیاسی در فرانسه، فشار بی‌نظیری بر شارل ششم، پادشاه فرانسه (مشهور به دیوانه) وارد کرد که منجر به بزرگ‌ترین تصرف قلمرو فرانسه توسط یک پادشاه انگلیسی از زمان امپراتوری آنژوین شد. شارل ششم با امضای پیمان تروا (۱۴۲۰)، هنری پنجم را به عنوان نایب‌السلطنه فرانسه و وارث تاج و تخت فرانسه به رسمیت شناخت و پسر خود شارل، دوفن فرانسه، را از ارث محروم کرد. هنری متعاقباً با دختر شارل ششم، کاترین والوآ، ازدواج کرد. این پیمان، تشکیل بی‌سابقه اتحاد بین پادشاهی‌های انگلستان و فرانسه، به رهبری هنری، پس از مرگ شارل بیمار، را تأیید کرد. با این حال، هنری در اوت ۱۴۲۲، کمتر از دو ماه قبل از پدرزنش، درگذشت و تنها پسر و وارث او، هنری ششمِ نوزاد، جانشین او شد.

تحلیل‌های مختلفی از دوران سلطنت هنری ششم وجود دارد. به گفته چارلز راس، او به خاطر تقوای شخصی، شجاعت و نبوغ نظامی‌اش مورد تحسین گسترده قرار گرفت. هنری حتی توسط وقایع‌نگاران معاصر فرانسوی نیز مورد تحسین قرار می‌گرفت. با این حال، خلق و خوی گاه به گاه بی‌رحمانه و عدم تمرکز او در امور داخلی، او را مورد انتقاد قرار داده است. با این وجود، آدریان هستینگز معتقد است که فعالیت‌های نظامی او در طول جنگ صد ساله، حس قوی ملی‌گراییمتن کوچک انگلیسی را تقویت کرد و زمینه را برای ظهور انگلستان (که بعدها بریتانیای کبیر نام گرفت) به عنوان یک قدرت جهانی غالب فراهم کرد.

 اوایل زندگی 

هنری در برج بالای دروازه قلعه مونموث در مونموث‌شر متولد شد و به همین دلیل گاهی اوقات هنری مونموث نامیده می‌شد. او پسر هنری بولینگبروک (بعدها هنری چهارم، پادشاه انگلستان) و ماری دو بون بود. پسرعموی پدرش، پادشاه وقت انگلستان، ریچارد دوم بود. پدربزرگ پدری هنری، جان گونت، پسر ادوارد سوم پادشاه انگلستان، با نفوذ بود. از آنجایی که او به خط جانشینی تاج و تخت نزدیک نبود، تاریخ تولد هنری رسماً ثبت نشد و برای سال‌های متمادی، اینکه آیا او در سال ۱۳۸۶ یا ۱۳۸۷ متولد شده است، مورد بحث بود. pp. 7–8 با این حال، سوابق نشان می‌دهد که برادر کوچکترش توماس در پاییز ۱۳۸۷ میلادی به دنیا آمده و والدینش در سال ۱۳۸۶ میلادی در مونموث بوده‌اند، اما در سال ۱۳۸۷ میلادی آنجا نبوده‌اند.
. pp. 371–372. اکنون پذیرفته شده است که او در ۱۶ سپتامبر ۱۳۸۶ میلادی متولد شده است.

پس از تبعید پدر هنری در سال ۱۳۹۸، ریچارد دوم پسر را به سرپرستی خود گرفت و با او با مهربانی رفتار کرد. هنری جوان، ریچارد را به ایرلند همراهی کرد. در طول خدمت سلطنتی، از قلعه تریم در شهرستان میث، محل باستانی جلسات پارلمان ایرلند، بازدید کرد.

در سال ۱۳۹۹، جان گانت درگذشت. در همان سال، ریچارد دوم توسط غصب لنکستری که پدر هنری را به تخت سلطنت رساند، سرنگون شد و هنری از ایرلند به عنوان وارث بلافصل به پادشاهی انگلستان فراخوانده شد. او در مراسم تاجگذاری پدرش، شاهزاده ولز و در ۱۰ نوامبر ۱۳۹۹ به مقام دوک لنکستر منصوب شد، سومین فردی که در آن سال این عنوان را داشت. عناوین دیگر او دوک کورنوال، ارل چستر و دوک آکیتن بودند. یک سند معاصر اشاره می‌کند که در سال ۱۳۹۹، هنری مدتی را در کالج کوئینز، آکسفورد، تحت مراقبت عمویش، هنری بوفورت، رئیس دانشگاه، گذراند. در این مدت، به دلیل علاقه به ادبیات و موسیقی، خواندن و نوشتن به زبان انگلیسی، زبان بومی را آموخت؛ این امر او را به اولین پادشاه انگلیسی تبدیل کرد که در این زمینه تحصیل کرده بود. به دلیل عشقش به موسیقی، او متعاقباً به آهنگسازان مستمری اعطا کرد.

 فرهنگ عامه 
ویلیام شکسپیر در سال ۱۵۹۹ نمایشنامه‌ای را به نام هنری پنجم نوشت. بر اساس این نمایشنامه تئاترها و فیلم‌های زیادی تولید شدند که از بهترین و معروفترین آنها می‌توان به فیلم‌های هنری پنجم ۱۹۴۴ ساخته لارنس الیویه، هنری پنجم ۱۹۸۹ به کارگردانی کنت برانا و تاج توخالی محصول ۲۰۱۳ و پادشاه ۲۰۱۹ اشاره کرد.

 منابع 



رده:افراد انگلیسی فرانسوی‌تبار
رده:افراد جنگ صدساله
رده:اهالی انگلستان در سده ۱۴ (میلادی)
رده:اهالی مون ماوت
رده:پادشاهان پیرو کلیسای کاتولیک روم
رده:پسران شاهان
رده:حکم‌رانان اروپا در سده ۱۵ (میلادی)
رده:حکم‌رانان سده ۱۵ (میلادی) اهل انگلستان
رده:خاک‌سپاری‌ها در کلیسای وست‌مینستر
رده:خاندان لنکستر
رده:دارندگان نشان اژدها
رده:درگذشتگان ۱۴۲۲ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت بیماری عفونی در فرانسه
رده:درگذشتگان به علت دیسانتری
رده:دودمان پلانتاژنه
رده:دودمان والواها
رده:دوک کورنوال
رده:دوک‌های نورماندی
رده:زادگان ۱۳۸۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۸۷ (میلادی)
رده:شاهزادگان اهل ولز
رده:شخصیت‌های شکسپیری مرد
رده:شوالیه‌های نشان بند جوراب
رده:فرمانروایان انگلستان
رده:لردهای سرپرست بنادر پنجگانه
رده:معتقدان به کلیسای کاتولیک اهل بریتانیا
رده:نایب‌السلطنه‌های فرانسه
رده:نمایندگان پادشاه در فرانسه
رده:هنری پنجم انگلستان