تذکره مرآةالخیال

تذکرهٔ مرآةالخیال یا تذکرهٔ مرآت‌الخیال کتابی نوشتهٔ شیرعلی‌خانِ لودی، تألیفِ ۱۱۰۲ ه‍.ق / ۱۶۹۰ میلادی است. این کتاب، که از آثارِ دانشنامه‌ایِ نسبتاً قدیمی است، تذکرهٔ کوچکی است شامل شرح احوال ۱۳۰ نفر از شاعران، به ترتیبِ زمانی از رودکی تا همدمی، که ۱۵ تن از ایشان زن هستند. در خلال شرح‌حال‌نگاری، چندین رساله در علوم و فنون مختلف نظیر موسیقی، عَروض و قوافی، آرایه‌های ادبی، تعبیر خواب، قیافه‌شناسی، جنّیات، خَمر، عشق، و اقالیم سَبْعه [= هفت‌گانه] و عجایب و غرایب عالم گنجانده شده است. به‌جز بخش نخست، که مربوط به شعر است، هیچ‌یک ارتباط مستقیم با کار تذکره‌نویسی ندارند.

چاپ سنگی این اثر به سعی و اهتمام خان‌صاحب میرزا محمد مَلِک‌الکُتّاب شیرازی در سال ۱۲۸۴ هجری خورشیدی انجام شد.

تذکرهٔ مرآةالخیال تاکنون چهار بار به چاپ رسیده و سه نوبتِ آن در هندوستان صورت گرفته است. تصحیحی از آن توسط حمید حسنی (با همکاری بهروز صفرزاده) در تهران و ازسوی انتشارات روزنه در سال ۱۳۷۷ چاپ شده است.تذکرهٔ مرآةالخیال، نوشتهٔ شیرعلی‌خانِ لودی، به‌کوشش حمید حسنی (با همکاری بهروز صفرزاده)، تهران: انتشارات روزنه، چاپ اول، ۱۳۷۷ (شابک: ۲–۰۶–۶۱۷۶–۹۶۴)

 منابع 

رده:تذکره‌های فارسی
رده:کتاب‌های ادبی
رده:کتاب‌های فارسی دهه ۱۶۹۰ (میلادی)
رده:کتاب‌های فارسی سده ۱۲ (قمری)
رده:کتاب‌های فارسی