دیسانتری

دیسانتری () یا اسهال خونی به معنای اسهالی است که در آن خون به‌طور مشهود در مدفوع دیده می‌شود. این بیماری عمدتاً ناشی از عفونت‌های گاستروانتریت و التهابی روده، به‌ویژه کولون، می‌باشد.

 تعریف 
دیسانتری یک بیماری عفونی و التهابی روده است که با علائمی چون اسهال همراه با خون و موکوس در مدفوع، تب، درد شکمی شدید و گاهاً زورپیچ همراه است. این بیماری معمولاً به دلیل ورود عوامل بیماری‌زا به دستگاه گوارش از طریق آب یا غذاهای آلوده ایجاد می‌شود.

 علل 
 عوامل میکروبی 
شایع‌ترین عامل بیماری‌زا در دیسانتری، باکتری‌های جنس شیگلا (به‌خصوص شیگلا دیسانتری) هستند.  
علاوه بر شیگلا، سایر عوامل عفونی می‌توانند موجب اسهال خونی شوند، از جمله:  
 کمپیلوباکتر ژئون  
 اشریشیا کلی مهاجم  
 سالمونلا (به‌ویژه در شرایط اپیدمی)  
 اِنتامیبا هیستولیتیکا (به‌طور نسبتاً نادر)

 مسیرهای انتقال 
انتقال این عوامل معمولاً از طریق آب و غذاهای آلوده، تماس مستقیم با افراد مبتلا یا شیوع در شرایط بهداشتی نامناسب صورت می‌گیرد.

 اپیدمیولوژی 
دیسانتری به‌ویژه در کشورهایی با سیستم‌های بهداشتی ضعیف و شرایط آب و هوایی گرم و مرطوب رایج است. در کشورهای در حال توسعه، شیوع این بیماری می‌تواند منجر به همه‌گیری‌های بزرگ و مرگ و میر بالا به‌ویژه در میان کودکان و افراد مسن شود.

 تشخیص 
تشخیص دیسانتری بر اساس مشاهده علائم بالینی (اسهال خونی، تب، درد شکمی) و تأیید میکروبیولوژیک است. مراحل تشخیصی شامل موارد زیر است:  
 جمع‌آوری نمونه مدفوع در ظرف‌های مخصوص  
 بررسی ماکروسکوپی و میکروسکوپی (از جمله تهیه اسمیر مرطوب)  
 کشت و شناسایی عامل بیماری‌زا  
 استفاده از روش‌های مولکولی مانند PCR در موارد مورد نیاز برای افزایش دقت تشخیص.

 درمان 
اصول درمان دیسانتری شامل موارد زیر است:  
 جبران آب و الکترولیت‌ها: برای جلوگیری از کم‌آبی بدن  
 درمان دارویی: استفاده از آنتی‌بیوتیک‌هایی نظیر فلووروکینولون‌ها، آزیترومایسین یا تتراسایکلین‌ها بر اساس حساسیت‌های محلی و شدت عفونت  
 مدیریت عوارض: در موارد شدید، ممکن است نیاز به بستری شدن بیمار و مراقبت‌های ویژه داشته باشد.

 پیشگیری 
پیشگیری از دیسانتری با بهبود شرایط بهداشتی، تأمین آب سالم، آموزش بهداشت فردی و جمعی و استفاده از واکسیناسیون (در صورت دسترسی) امکان‌پذیر است. همچنین، بهبود مدیریت پسماندها و نظافت محیط‌های عمومی از عوامل کلیدی در کاهش شیوع این بیماری محسوب می‌شوند.

 عوارض و پیامدها 
در صورت عدم درمان مناسب، دیسانتری می‌تواند منجر به عوارض جدی نظیر کم‌آبی شدید، شوک عفونی و در موارد نادر مرگ شود. بیماران مبتلا به این بیماری، به‌ویژه در میان کودکان زیر ۵ سال و افراد مسن، در معرض خطر بیشتری از عوارض شدید قرار دارند.

 جستارهای وابسته 
اسهال  
عفونت‌های گوارشی  
شیگلا  

 منابع 

 دورلند، _فرهنگ پزشکی_.  





 منابع پیشنهادی 
 World Health Organization (WHO). Shigellosis Fact Sheet. (https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/shigellosis).  
 Centers for Disease Control and Prevention (CDC). Shigella. (https://www.cdc.gov/shigella/).  
 Kotloff, K. L. et al. (2018). "The Global Burden of Shigella Infections: Implications for Vaccine Development and Implementation of Control Strategies." _Bulletin of the World Health Organization_, 96(8), 601–609. doi:10.2471/BLT.18.210887.  
 Talbot, P. et al. (2019). "Antibiotic Treatment of Shigellosis." _The New England Journal of Medicine_, 381(12), 1149–1158. doi:10.1056/NEJMra1806535.  
 Riddle, D. R. (2016). "Diagnosis of Shigellosis in the Era of Molecular Diagnostics." _Current Opinion in Infectious Diseases_, 29(5), 523–529. doi:10.1097/QCO.0000000000000293.  
 Walker, C. L. et al. (2015). "Complications of Dysentery in Developing Countries." _The Lancet Infectious Diseases_, 15(3), 269–275. doi:10.1016/S1473-3099(14)71095-5.

رده:اسهال  
رده:بیماری‌های عفونی روده‌ای  
رده:بیماری‌های عفونی  
رده:بیماری‌های گوارشی  
رده:بیماری‌های آب‌زاد