کلاینت

کارخواه یا کلاینت  در مدل کارخواه–کارساز در شبکه‌های رایانه‌ای، به رایانه‌ای گفته می‌شود که اطلاعات را از رایانه‌ای دیگر به نام کارساز دریافت می‌کند. کارساز اغلب (ولی نه همیشه) بر روی یک سامانهٔ رایانه‌ای دیگر قرار دارد و کارخواه از طریق شبکه به آن دسترسی پیدا می‌کند.

بنابراین کارخواه یک نرم‌افزار کاربردی یا سامانه است که از طریق یک شبکه به خدمات یک سامانهٔ رایانه‌ای دیگر به نام سرور یا کارساز دسترسی دارد.

این عبارت نخستین بار برای افزاره‌هایی که قابلیت اجرای برنامه‌های مستقل خودشان را نداشتند اما می‌توانستند با رایانه‌های دور از طریق شبکه برهم‌کنش داشته باشند، به کار رفت. مدل کارخواه-کارساز امروزه نیز در اینترنت به کار می‌رود. مرورگرهای وب، کارخواه‌هایی هستند که به کارسازهای وب وصل می‌شوند و صفحات وب را برای نمایش بازیابی می‌کنند.

بندانگشتی|200px|نمودار شبکه رایانه‌ای که در آن رایانه‌های کارخواه با یک رایانهٔ سرور از طریق اینترنت در ارتباط هستند|alt=
کارخواه می‌تواند برنامه‌ای باشد که بخشی از کارکرد آن، ارسال درخواست به برنامه‌ای دیگر یا به سخت‌افزار/نرم‌افزاری است که خدماتی را از سوی سرور ارائه می‌دهد (و ممکن است روی همان رایانه یا رایانه‌ای دیگر قرار داشته باشد). برای نمونه، مرورگر وب یک کارخواه است که به سرور وب متصل می‌شود و صفحهٔ وب را دریافت می‌کند. کارخواه‌های ایمیل پیام‌ها را از سرور ایمیل دریافت می‌کنند. در گفت‌وگوی آنلاین، از انواع مختلفی از کارخواه‌ها استفاده می‌شود که وابسته به پروتکل آن گفتگو است. بازی ویدئویی چندنفره یا بازی ویدئویی برخط نیز ممکن است به‌صورت کارخواه روی هر رایانه اجرا شوند. واژهٔ «کارخواه» همچنین می‌تواند به رایانه‌ها یا دستگاه‌هایی اطلاق شود که نرم‌افزار کارخواه را اجرا می‌کنند، یا کاربرانی که از آن استفاده می‌کنند.

کارخواه بخشی از  مدل کارخواه–کارساز است، مدلی که امروزه همچنان استفاده می‌شود. کارخواه‌ها و سرورها می‌توانند روی یک ماشین مشترک اجرا شوند و با استفاده از روش‌های ارتباط میان‌فرایندی با یک‌دیگر ارتباط برقرار کنند. با ترکیب این روش‌ها با سوکت اینترنتی، برنامه‌ها می‌توانند از طریق مجموعه پروتکل اینترنت به خدماتی روی یک سامانهٔ دوردست متصل شوند. سرورها منتظر اتصال کارخواه‌ها می‌مانند و درخواست آن‌ها را می‌پذیرند.

واژهٔ «کارخواه» نخست برای دستگاه‌هایی به کار رفت که نمی‌توانستند برنامه‌های مستقل اجرا کنند، اما می‌توانستند از طریق شبکه با رایانه‌های دوردست تعامل داشته باشند. این پایانه‌ها کارخواه‌هایی برای رایانه‌های بزرگ در مدل هم‌زمان‌سازی بودند.

گونه‌ها 
{| class="wikitable floatright" |+ گونه‌های کارخواه و ویژگی‌های آن‌ها | !وابسته به ذخیره‌سازی محلی !وابسته به پردازنده (CPU) محلی |- !کارخواه چاق (fat client) |
در یک دسته‌بندی، رایانه‌ها و دستگاه‌های کارخواه به سه گروه کارخواه چاق، کارخواه لاغر و گره بدون دیسک تقسیم می‌شوند.

کارخواه چاق 

کارخواه چاق که با عنوان کارخواه غنی نیز شناخته می‌شود، کارخواهی است که عمدهٔ پردازش داده‌ها را خودش انجام می‌دهد و الزاماً وابسته به سرور نیست. رایانه شخصی نمونه‌ای رایج از کارخواه چاق است، چون مجموعهٔ بزرگی از قابلیت‌ها را دارد و وابستگی کمی به سرور دارد. برای نمونه، رایانه‌ای که برنامهٔ طراحی هنری (مانند کریتا یا اسکچ‌آپ) را اجرا می‌کند و نتیجهٔ کار را روی شبکه به اشتراک می‌گذارد، یک کارخواه چاق است. رایانه‌ای که تقریباً تمام کارهایش را به‌صورت مستقل انجام می‌دهد و فقط برای ارسال یا دریافت فایل به شبکه وصل می‌شود، در استانداردهای سنتی «ایستگاه کاری» خوانده می‌شود.

کارخواه لاغر  

بندانگشتی|یک رایانهٔ کارخواه لاغر

کارخواه لاغر ساده‌ترین نوع کارخواه است. کارخواه لاغر از منابع رایانهٔ میزبان استفاده می‌کند و معمولاً فقط داده‌های پردازش‌شده‌ای را که توسط سرور برنامه فراهم می‌شود، نمایش می‌دهد. دستگاهی که از یک برنامهٔ وب (مانند اپلیکیشن‌های وب آفیس) استفاده می‌کند، نمونه‌ای از کارخواه باریک است.

گره بدون دیسک 
گره بدون دیسک ترکیبی از دو مدل پیشین است. مانند کارخواه چاق، پردازش را به‌صورت محلی انجام می‌دهد ولی برای ذخیره‌سازی دائمی به سرور وابسته است. این روش، ویژگی‌های کارخواه چاق (مانند پشتیبانی چندرسانه‌ای و کارایی بالا) و کارخواه لاغر (مانند مدیریت‌پذیری و انعطاف‌پذیری بالا) را هم‌زمان دربر دارد. دستگاهی که نسخهٔ برخط بازی ویدئویی دیابلو ۳ را اجرا می‌کند، نمونه‌ای از گره بدون دیسک است.

 منابع 

 ویکی‌پدیای انگلیسی، برداشت شده در ۱۹ تیر ۱۳۸۸.

 جستارهای وابسته 
 کارساز (server)
 کارخواه-کارساز (client-server)

رده:سرویس‌گیرنده‌ها (رایانش)
رده:واژگان عمومی رایانه