اسلامی‌سازی دانش

اسلامی‌سازی دانش اصطلاحی است که به مجموعه‌ای از کوشش‌های روشمند در راستای به تعامل درآوردن آموزه‌های معرفتی و فرهنگی اسلامی با حوزه‌ها شوون مختلف زندگی و تفکر مدرن اشاره دارد. محصول و برآیند نهائی این تلاش‌ها رسیدن به نوعی اجماع مسلمانان بر سر نوعی از فقه و روش علمی و دانش زندگی خواهد بود که موافق هنجارهای آموزه‌های اسلام باشد.

امروزه برخی از اندیشمندان و فیلسوفان علم، معتقدند اسلامی‌سازی در علم و فرهنگ: «گذر از فرایند تولید علم است به شرط آنکه جهان‌بینی، منابع، غایات و اهداف دینی در فرایند فرآوری آن دانش، به‌طور بنیادین، ایفای نقش کنند، وصف معرفت شناختی علم اسلامی منزوی نبودن کهکشان مفاهیم تصوری یک علم نسبت به بافتار کهکشانی فراورده‌های توصیفی و هنجاری اسلامی است. این بافتار همان بوم سازگانی است که هشیارانه توسط جامعه نخبگانی به آن آگاهی علم ساختی وجود دارد. علم اسلامی با علمی که در جامعه اسلامی همه گیر است لزوماً یکی نیست. در جامعه اسلامی ممکن است علوم با بوم سازگان معرفتی آن جامعه تعارض بسیار داشته باشد، اسلامی‌سازی یعنی بیرون انداختن این تعارضات به نفع آموزه‌های دین» سید محمد نقیب العطاسدرآمدی بر جهان‌شناسی اسلامی (ترجمه فارسی مجموعه آثار سیدمحمد نقیب العطاس) ناشر: دانشگاه تهران، مؤسسه مطالعات اسلامی تعداد صفحات: 232
تاریخ نشر: 1374/10/11
رده دیویی: 02907
شابک: 978-964-212-096-3 و اسماعیل فاروقی شاید از اولین افرادی هستند که مسئله اسلامی‌سازی علوم را با همین عنوان مطرح کرده‌اندعطاس، سیدمحمد نقیب (1374)، اسلام و دنیوی گری (سکولاریسم)، ترجمه احمد آرام، تهران، دانشگاه تهران.1374، ص 25ـ27 ابوالأعلی مودودی و عبدالحمید ابوسلیمان نیز در این زمینه کوشیده‌اند.

 مخالفان و موافقان 
 مخالفان:

می‌توان تقریر در حال شکل‌گیری از اسلامی‌سازی را مورد مخالفت عبدالکریم سروشسروش، عبدالکریم (1386)، «اسلام و علوم اجتماعی؛ نقدی بر دینی کردن علم»، در: مجموعه مقالات علم دینی؛ دیدگاه‌ها و ملاحظات، چ دوم، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. و مصطفی ملکیانمصطفی ملکیان، (1389)، «پیش فرض‌های اسلامی کردن علوم، حدیث آرزومندی»، در: مجموعه مقالات جستارهایی در عقلانیت و معنویت، تهران، نگاه معاصر. دانست. همچنین بیژن عبدالکریمی در بسیاری از نوشته‌هایش، اسلامی‌سازی علوم انسانی را مورد نقد قرار داده است.
 موافقان:

سیدحسین نصر، علّامه سید محمدحسین طباطبایی، مرتضی مطهری، محمد تقی مصباح یزدی، خسرو باقری، رضا غلامی، سید محمد علی موسوی جزائری را می‌توان از موافقان این عرصه نام برد.محیطی اردکان، محمدعلی (1392) مجلهٔ معرفت، سال بیست و دوم ـ شماره 188 ـ مرداد 1392، 29ـ42

 منابع 
 روش‌شناسی تحقق علوم اسلامی از دیدگاه سید محمد نقیب العطاس
 سروش، عبدالکریم (۱۳۸۶)، «اسلام و علوم اجتماعی؛ نقدی بر دینی کردن علم»، در: مجموعه مقالات علم دینی؛ دیدگاه‌ها و ملاحظات، چ دوم، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
 ساجدی، ابوالفضل، مهدی مشکی (۱۳۸۸)، دین در نگاهی نوین: مناسبات دین و عرفان، عقل، علم و مدرنیته، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی قدس سره.
 ساجدی، ابوالفضل، «شیوه‌های حل تعارض علم و دین» (اسفند ۱۳۸۰)، معرفت، ش ۵۱، ص ۱۷–۳۰.
 ایزدی، محمد و آموزگار، «رابطه علم و دین» (تابستان ۱۳۷۵)، کلام اسلامی، ش ۱۸، ص ۶۵–۸۱.

 جستارهای وابسته 
 اسلامی‌سازی
 اسلامی‌سازی علوم انسانی در ایران
 فلسفه اولیه اسلامی
 دوران طلایی اسلام

 پیوند به بیرون 
 پانویس 

رده:اخلاق اسلامی
رده:اروپامحوری
رده:اسلام و علم
رده:اسلام‌گرایی
رده:فلسفه اسلامی
رده:نظریه‌های شناخت‌شناسی