منطقه (ستاره)

منطقه  یا دلتا شکارچی ستاره ای در صورت فلکی شکارچی است. فاصلهٔ این ستاره با زمین حدود ۹۰۰ سال نوری است.
منطَقه (Mintaka)، با نام‌گذاری دلتا شکارچی (δ Orionis) و ۳۴ شکارچی (34 Orionis)، یک سامانه ستاره‌ای پنج‌تایی است که در فاصله حدود ۱٬۲۰۰ سال نوری از خورشید در صورت فلکی شکارچی (جبار) واقع شده است. این ستاره به همراه نِطاق (زتا شکارچی) و نظام (اپسیلون شکارچی)، سه ستاره کمربند شکارچی را تشکیل می‌دهند که در میان فرهنگ‌های باستانی با نام‌های بسیاری شناخته می‌شود. این ستاره در فاصله بسیار نزدیکی از استوای سماوی قرار دارد. هنگامی که صورت فلکی شکارچی نزدیک نصف‌النهار سماوی است، منطقه از دید ناظران نیم‌کره شمالی که رو به جنوب ایستاده‌اند، غربی‌ترین (راست‌ترین) ستاره کمربند است.

این پنج ستاره یک ساختار سلسله‌مراتبی را تشکیل می‌دهند:
 دلتا شکارچی A
 دلتا شکارچی Aa، یک دوتایی گرفتی با دوره تناوب مداری ۵٫۷ روز
 دلتا شکارچی Aa1، یک ستاره منفرد
 دلتا شکارچی Aa2، یک ستاره منفرد
 دلتا شکارچی Ab، که به دور Aa با دوره تناوب ۱۵۲ سال می‌چرخد.
 دلتا شکارچی B، یک ستاره منفرد که از نظر فیزیکی با سامانه مرتبط نیست.
 دلتا شکارچی C، یک ستاره دوتایی با دوره تناوب ۳۰ روز که با نام HD 36485 نیز شناخته می‌شود.
 دلتا شکارچی Ca، یک ستاره منفرد
 دلتا شکارچی Cb، یک ستاره منفرد

نام «منطقه» ممکن است به عنوان نام پایه نیز استفاده شود، برای مثال «منطقه C» برای δ Ori C.
بندانگشتی|از راست به چپ: منطقه، نظام، نطاق

نام‌گذاری
Delta Orionis نامگذاری بایر این ستاره و 34 Orionis نامگذاری فلمستید آن است. نام «منطقه» از واژه عربی «منطقة» به معنای «کمربند» گرفته شده است. در سال ۲۰۱۶، اتحادیه بین‌المللی اخترشناسی یک گروه کاری نام ستاره‌ها (WGSN) را برای فهرست‌نویسی و استانداردسازی نام‌های خاص ستاره‌ها سازماندهی کرد. نخستین خبرنامه این گروه کاری در ژوئیه ۲۰۱۶ شامل جدولی از دو مجموعه اول نام‌های تأیید شده بود که نام Mintaka نیز برای این ستاره در آن قرار داشت. این نام اکنون در کاتالوگ نام ستاره‌های IAU ثبت شده است.

تاریخچه رصدی
بندانگشتی|عکسی از کمربند شکارچی به همراه ستارگان نِطاق، نظام و منطقه. این تصویر رنگی از ترکیب صفحات عکاسی سیاه‌وسفیدِ دیجیتالی‌شده ساخته شده است که از طریق فیلترهای نجومی قرمز و آبی ضبط شده‌اند و کانال سبز آن نیز توسط رایانه ایجاد شده است. این صفحات عکاسی بین سال‌های ۱۹۸۷ و ۱۹۹۱ با استفاده از تلسکوپ ساموئل اوشین، که یک ابزار پیمایش میدان-دید-باز در رصدخانه پالومار است، گرفته شده‌اند.»

منطقه غربی‌ترین ستاره از سه ستاره کمربند شکارچی است. این ستاره به راحتی با چشم غیرمسلح قابل مشاهده است، یکی از درخشان‌ترین ستارگان آسمان به شمار می‌رود و از دوران باستان شناخته شده بوده است. ستاره‌شناسان باستان، منطقه را پیش‌بینی‌کننده خوش‌اقبالی می‌دانستند.

سه ستاره کمربند در بسیاری از فرهنگ‌ها با نام‌های گوناگونی شناخته می‌شدند. اصطلاحات عربی شامل «النِجاد» (کمربند)، «النَسَق» (خط)، الالقات (دانه‌های طلایی یا آجیل‌ها) و در عربی نوین «المیزان الحَق» (ترازوی دقیق) می‌شود. در اساطیر چینی، این سه ستاره به عنوان «تیرک ترازو» نیز شناخته می‌شدند.

در اخترشناسی چینی، «شِن سُو» (參宿) به معنای اخترک «سه ستاره»، به خوشه‌ای اشاره دارد که شامل منطقه، نظام و نطاق است و بعدها ابط‌الجوزا (شبان‌شانه)، ناجذ (پیروزگر)، سیف‌الجبار (شمشیر شکارچی)  و رجل‌الجبار (پای شکارچی) نیز به آن اضافه شدند. در نتیجه، نام چینی برای منطقه، «شِن سُو سان» (參宿三) به معنای «سومین ستاره از سه ستاره» است. این ستاره یکی از کاخ‌های غربی ببر سفید است.

بعدها در غرب، اندازه‌گیری‌های سرعت شعاعی که توسط آنری-الکساندر دلاندر در سال ۱۹۰۰ در رصدخانه پاریس انجام شد، نشان داد که منطقه دارای سرعت شعاعی متغیری است و بنابراین یک دوتایی طیفی است. برآورد اولیه او برای دوره تناوب مداری (۱٫۹۲ روز) نادرست بود و در سال ۱۹۰۴، یوهانس فرانتس هارتمان با استفاده از صفحات عکاسی در رصدخانه پوتسدام نشان داد که دوره تناوب ۵٫۷ روز است. هارتمان همچنین متوجه شد که خط کلسیم K در طول موج ۳۹۳٫۴ نانومتر در طیف ستاره‌ای، در جابجایی‌های دوره‌ای خطوط طیفی ناشی از حرکت مداری شرکت نمی‌کند و این نظریه را مطرح کرد که ابری حاوی کلسیم در راستای دید ما به سوی منطقه وجود دارد. این نخستین کشف محیط میان‌ستاره‌ای بود.

سامانه
بندانگشتی| منطقه یک سامانه ستاره‌ای چندگانه در فاصله ۱٬۲۰۰ سال نوری در صورت فلکی شکارچی است که غربی‌ترین ستاره کمربند شکارچی محسوب می‌شود.
مؤلفه اصلی این سامانه، خود یک سامانه سه‌تایی است (شامل یک غول درخشان رده O، یک ستاره رشته اصلی رده B و یک زیرغول رده B).
مؤلفه دوم آن، یک ستاره رشته اصلی رده B از نوع شگفت‌شیمیایی است که یک همدم کم‌نور از رده A دارد.

کل این سامانه توسط خوشه‌ای از ستارگان کم‌نور احاطه شده است.
دلتا شکارچی یک سامانه ستاره‌ای چندگانه است. یک ستاره با قدر ظاهری ۷ در فاصله حدود ۵۲ ثانیه قوسی از ستاره اصلی با قدر ۲ قرار دارد و ستاره کم‌نورتری نیز میان آن دو دیده می‌شود. این سامانه در کاتالوگ ستاره‌های دوتایی واشنگتن با شناسه WDS 05320-0018 ثبت شده است که همدم قدر ۱۴ به عنوان مؤلفه B و ستاره قدر ۷ به عنوان مؤلفه C فهرست شده‌اند.

مؤلفه اصلی خود یک سامانه سه‌تایی است: یک غول درخشان از رده O9.5 و یک ستاره رشته اصلی از رده B که هر ۵٫۷۳ روز به دور یکدیگر می‌چرخند و گرفت‌های کم‌عمقی را به نمایش می‌گذارند که طی آن درخشندگی ستاره حدود ۰٫۲ قدر کاهش می‌یابد. یک زیرغول از رده B نیز در فاصله ۰٫۲۶ ثانیه قوسی از آن‌ها تفکیک شده است. در گرفت اصلی، قدر ظاهری (کل سامانه) از ۲٫۲۳ به ۲٫۳۵ کاهش می‌یابد، در حالی که در گرفت ثانویه تنها به ۲٫۲۹ می‌رسد.

همدم قدر ۷، یعنی HD 36485، یک ستاره رشته اصلی از نوع B و از دسته ستاره‌های شگفت‌شیمیایی است که خود یک دوتایی طیفی با یک همدم کم‌نور از رده A در مداری ۳۰ روزه است. این ستاره طیفی غیرعادی با خطوط گسیلی هیدروژن-آلفا و خطوط جذبی بسیار قوی هلیوم دارد. میدان مغناطیسی قوی و سرعت چرخش بسیار پایینی دارد که باعث چینه‌بندی شیمیایی در جو آن شده و به فراوانی‌های غیرعادی در طیف آن منجر می‌شود.

تصور می‌شود همدم قدر ۱۴، یعنی δ Orionis B، به زمین نزدیک‌تر از بقیه سامانه بوده و از نظر فیزیکی با آن مرتبط نیست.

فاصله
فاصله به‌دست‌آمده از اختلاف منظر ماهواره هیپارکوس حدود ۲۱۲ پارسک است، در حالی که فواصل طیف‌سنجی، مقایسه با ستاره‌های مشابه و عضویت در خوشه، همگی مقداری بیش از دو برابر این عدد را نشان می‌دهند. این نوع اختلاف آشتی‌ناپذیر منحصر به منطقه نیست و دلایل آن هنوز مشخص نشده است.

همنام‌ها

کشتی USS Mintaka (AK-94) یک کشتی باری از کلاس Crater در نیروی دریایی ایالات متحده بود که به نام این ستاره نام‌گذاری شد.

 منابع 

 ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:اجرام آسمانی در محدوده هزار سال نوری از زمین
رده:اجرام اچ‌آر
رده:اجرام اچ‌آی‌پی
رده:اجرام بایر
رده:اجرام فلمستید
رده:اجرام کاتالوگ هنری دراپر
رده:دوتایی‌های طیفی
رده:سامانه‌های ستاره‌ای سه‌گانه
رده:ستارگان
رده:ستارگان دارای نام خاص
رده:ستارگان دوتایی
رده:ستارگان رشته اصلی کلاس B
رده:ستاره‌های موجود در فهرست نظرسنجی بن
رده:صورت فلکی شکارچی