پرسی سایکس

سِر پِرسی مولزورث سایکس  (زادهٔ ۲۸ فوریهٔ ۱۸۶۷ – درگذشتهٔ ۱۱ ژوئن ۱۹۴۵) ژنرال، نویسنده، و جغرافیدان انگلیسی بود.

سایکس در سال ۱۸۶۷ در برامپتون نزدیک کنت متولد شد. پدرش کشیش ارتش ویلیام سایکس (متولد 1829) و مادرش مری، دختر کاپیتان آنتونی الیور مولزورث، عضو توپخانه سلطنتی، از نوادگان رابرت مولزورث، ویسکونت اول مولزورث بودند. پدرش کشیش افتخاری ملکه ویکتوریا بود. دو خواهر به نام الا کنستانت سایکس و اتل روزالی سایکس داشت که هر دو نویسنده بودند. پدرش ویلیام پسر دوم ریچارد سایکس، از اجلی هاوس، استاک پورت، صاحب شرکت سفیدگری سایکس بود. ریچارد سایکس، بازیکن راگبی بود که شهرهایی را در آمریکا تأسیس کرد، و پسر عموی سر آلن سایکس بود که اولین بارونت نماینده ناتسفورد، چشایر بود.

 فعالیت‌ها 
سایکس در سال ۱۸۹۲ در هنگ‌های ارتش هندوستان خدمت کرد و در آنجا با زبان فارسی آشنا شد. دو سال بعد به ایران آمد و کنسولگری انگلیس در کرمان را به‌راه انداخت. در سال ۱۸۹۸ کنسولگری سیستان را بنا نهاد. در سال ۱۹۰۱ در جنگ‌های ترانسوال آفریقا شرکت کرد. بین سال‌های ۱۹۰۵ تا ۱۹۱۳ سرکنسول انگلیس در خراسان بود. در سال ۱۹۱۵ از او خواسته شده بود تا زمانی که سر جورج مکارتنی و همسرش کاترین مکارتنی به مرخصی رفته بودند، به عنوان کنسول موقت جانشین او در کاشغر (در ترکستان چین) شود. او به همراه خواهرش الا سایکس به تاشکند رفتند و سپس با اسب سواری بر روی گذرگاه‌هایی در ارتفاع ۱۲۰۰۰ فوتی از سطح دریا برای یافتن کاشغر در ترکستان حرکت کردند. سفر آنها بیش از یک ماه طول کشید. در سال ۱۹۲۰ او و خواهرش کتاب "در میان بیابان‌ها و واحه‌های آسیای مرکزی" را منتشر کردند. در سال ۱۹۱۶ به فرماندهی پلیس جنوب ایران منصوب شد و به جنوب ایران آمد و با یک سپاه ۱۱هزارنفریِ هندی، ایرانی و افسرهای انگلیسی مأمور سرکوب مبارزان و مقاومت مردم جنوب شد. او مقر فرماندهی خود را شهر شیراز قرار داد و با همکاری عبدالحسین فرمانفرما و دیگر متنفذین هواخواه انگلیس به سرکوب نهضت جنوب پرداخت. وی سرانجام در سال ۱۹۱۸ از ایران احضار شد.لوایح و سوانح (اسنادی از جنبش روحانیت جنوب ایران در جنگ جهانی اول)، سید عبدالله مجتهد بلادی بوشهری، بوشهر: مرکز بوشهرشناسی (۱۳۷۱)، ص۱۶۶.

 سمت‌ها 
 فرمانده پلیس جنوب ایران (۱۹۱۸–۱۹۱۶)
 سرکنسول انگلیس در کرمان (١٨٩٦)
 سرکنسول انگلیس در سیستان (۱۸۹۸)
 سرکنسول انگلیس در خراسان (۱۹۱۳–۱۹۰۵)
 سرکنسول انگلیس در ترکستان چین (۱۹۱۵)

 تألیف 
سایکس از سال ۱۲٧٣ هجری خورشیدی (پیش از مشروطهٔ در ایران) تا سال ۱۲۹۷ (اواخر جنگ جهانی اول) که در ایران و بلوچستان انگلیس بوده و اطلاعات گران‌بهایی از این مناطق به‌دست آورده‌است. معروف‌ترین کتاب او تاریخ ایران در ۲ جلد است. کتاب هزار مایل در پرشیا نیز از آثار اوست.کتاب هزار مایل در پرشیا در آرکایو archive.org
سایکس همچنین تلاش کرد دنباله‌ای بر حاجی بابای اصفهانی بنویسد. کتاب سایکس، با عنوان افتخار عوالم شیعه: اعمال یک زیارت(۱۹۱۰)، ماجرای نورالله خان، نوه حاجی بابای اصفهانی را تعریف می‌کند.گنجوی، مهدی. از حاجی بابای اصفهانی تا افتخار عوالم شیعه، رسانه پارسی، 1399

 نگارخانه 

 منابع 
 سایکس، سِر پِرسی، تاریخ ایران (۲ جلد)، ترجمهٔ سید محمدتقی فخر داعی گیلانی.

رده:اعضای انجمن سلطنتی جغرافیایی
رده:اهالی انگلستان
رده:پرسنل‌های ارتش اهل هند جنگ جهانی اول
رده:تاریخ‌نگاران اهل انگلستان
رده:جغرافی‌دانان اهل بریتانیا
رده:جنبش جنوب ایران
رده:دانش‌آموختگان کالج نظامی سلطنتی، سندهرست
رده:دانش‌آموختگان مدرسه راگبی
رده:دانش‌آموختگان مدرسه نظامی سلطنتی سندهرست
رده:درگذشتگان ۱۹۴۵ (میلادی)
رده:دیپلمات‌های اهل انگلستان
رده:زادگان ۱۸۶۷ (میلادی)
رده:سفرنامه‌نویسان اهل انگلستان
رده:سیاستمداران اهل بریتانیا
رده:سیستان‌شناسان اهل انگلستان
رده:شوالیه‌های فرمانده نشان امپراتوری هندوستان
رده:کاوشگران اهل انگلستان
رده:مطالعات آسیای مرکزی
رده:نظامیان اهل بریتانیا در جنگ بوئر دوم
رده:همدمان نشان حمام
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی