سوسن (سرده)

سوسن  نام سرده‌ای از گیاهان زینتی، پایا (چندساله)، پیازدار و بومی نیم‌کره شمالی است. تاکنون در حدود ۱۰۰ گونه از این گیاه در جهان شناسایی و شمار زیادی گونه جدید تولید و پرورش داده شده است که به ۶۰ دسته تقسیم می‌شوند. 
سوسن از مشهورترین و رایج‌ترین گیاهان زینتی است که به‌سبب گل‌های زیبایش پرورش داده می‌شود. سوسن آزاد یا سوسن سفید از معروف‌ترین گونه‌های این گیاه است. نوعی از این گل به نام سوسن چلچراغ  تنها در استان‌های اردبیل و (روستای داماش بخش عمارلو)‌ گیلان در ایران و منطقه لنکران جمهوری آذربایجان می‌روید.

___________________________________

سوسن چلچراغ: 
همانگونه که گفته شد سوسن چلچراغ یکی از گونه های سوسن ها است . این گونه سوسن دارای ۴ تا ۱۰ گل است ولی گاهی تا ۱۵ گل هم آورده است. 
این گونه بیشتر در ماه خرداد گل می دهد  و گل ها تا تیر ماه سالم می‌مانند.  
در پیش تر سوسن چلچراغ در روستای داماش و رستم آباد گیلان ، نور مازندران و یک مکان کوچک در اردبیل وجود داشت ولی اکنون تنها در روستای داماش گیلان و روستایی در کشور آذربایجان دیده میشود.
نگرش محلی ها این است که سوسن های چلچراغ در شب از خودشان نور می دهند ولی این نور به خاطر مواد فلورسانس که روی پرچم آنها است.

سوسن عنکبوتی یکی از انواع گل سوسن است که گلبرگ هایی به طور بیش از متر و ساقه هایی به طور 50 تا 90 سانتی متر دارد. عرض گلبرگ ها متفاوت است و در برخی از مواقع گلبرگ ها پهن و برخی مواقع باریک هستند، ولی نوع عنکبوتی آن برگ های باریکی دارند که به همین دلیل به آن گل عنکبوتی گفته می شود.

 ویژگی‌ها 

 مشخصات ظاهری 
بلندی ساقه سوسن بسته به گونه، از ۳۰ سانتی‌متر تا ۳ متر است. پیاز این گیاه از برگ‌های فَلسی شکلِ نزدیک به رنگ زرد پوشیده شده است که اندوخته‌ی غذایی دارند. شکل برگ‌ها در گونه‌های متفاوت بیضی و نیزه‌ای و رنگشان سبز است. در بعضی از گونه‌ها، گل‌ها شیپوری، زنگوله‌ای، فنجانی یا قیف‌مانند هستند و  پهنای آن‌ها از ۲٫۵ تا ۲۵ سانتی‌متر است. رنگ گل‌ها نیز بسته به گونه گیاه متفاوت است. گل‌ها در تابستان شکوفا می‌شوند و بیشتر آن‌ها معطر هستند. 

 زیستگاه 
بیشتر گونه‌های سوسن بومی اقلیم معتدل نیم‌کره‌ی شمالی هستند؛ با این وجود برخی گونه‌ها در مناطق نیمه‌گرمسیری هم دیده‌ می‌شوند.دانشنامه رشد http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=تیره+زنبق&SSOReturnPage=Check&Rand=0 

 شرایط رشد 
گیاه سوسن را با کاشت پیازهای کوچکی که از پیاز اصلی جوانه می‌زنند و یا با کاشت بذر تکثیر می‌کنند. این گیاه در خاک‌های عمیق و شنی با زهکش مناسب و دور از باد و آفتاب شدید به خوبی رشد می‌کند. گرده‌های گل سوسن در بعضی افراد حساسیت شدید ایجاد می‌کنند، به‌همین سبب برخی باغبان‌ها پس از باز شدن گل‌ها، پرچم‌های آن‌ها را می چینند.

 کاربرد‌ها 
از روغن معطر برخی گونه‌های سوسن، مانند سوسن سفید در صنعت عطرسازی استفاده می‌شود. پرورش این‌گونه در جنوب فرانسه رایج است.

در برخی کشورهای شرق آسیا مانند ژاپن، تایوان و چین پیاز برخی گونه‌های سوسن مصرف خوراکی دارد.
بندانگشتی|دون‌بوری، یک غذای ژاپنی که با پیاز سوسن طبخ می‌شود.

 گل سوسن، نمادی در مسیحیت 
گل سوسن، نمادی در کلیساهای کاتولیک است. در یک تعبیر این گل، سمبلی از باکرگی بودن مریم مقدس، مادر عیسی، دارد. سفیدی و زیبایی این گل نشان از طهارت و پاکی مریم مقدس است. گل سوسن همچنان نمادی از تثلیث است. تثلیث شامل سه وجود یعنی پدر، پسر و روح‌القدس است. گره‌ای که به دور گل سوسن است هم نمادی از مریم تعبیر می‌شود که این سه را به هم متصل کرده‌است و نشانه‌ای است که به دنیا آورنده پسر خدا (عیسی مسیح) است.

 گونه‌ها 
 تصویر نام فارسی  نام علمی توضیحات120px Lilium akkusianum120px Lilium albanicum120px Lilium amabile   Lilium amoenum   Lilium anhuiense   Lilium arboricola   Lilium armenum   Lilium auratum   Lilium bakerianum   Lilium bolanderi   Lilium bosniacum   Lilium brevistylum120px Lilium brownii   Lilium bulbiferum120px Lilium callosum120px Lilium canadenseCanada Lily or Meadow Lily|-
|120px||سوسن سفید||Lilium candidum|| Madonna lily
|-
|120px|| ||Lilium carniolicum||
|-
|  || ||Lilium catesbaei||
|-
|120px|| ||Lilium cernuum||
|-
|120px|| ||Lilium chalcedonicum|-
|120px|| ||Lilium ciliatum||
|-
|120px|| ||Lilium columbianum|| Columbia Lily or Tiger Lily
|-
|120px|| ||Lilium concolor|| Morning Star Lily
|-
|120px|| ||Lilium davidii||
|-
|  || ||Lilium debile||
|-
|120px|| ||Lilium distichum||
|-
|120px|| ||Lilium duchartrei''

120pxLilium hansonii120pxسوسن سرخ Martagon or Turk's cap lily120pxLilium medeoloides120pxLilium tsingtauense120pxLilium debile var. of L. medeoloides
120pxسوسن بولاندر Bolander's Lily120pxLilium humboldtii Humboldt's lily120pxLilium kelloggii120pxLilium rubescens120pxLilium washingtonianum Washington Lily, Shasta Lily, or Mt. Hood Lily120pxLilium kelleyanum120pxLilium maritimum120pxLilium occidentale120pxLilium pardalinum Panther or Leopard lily120pxLilium parryi120pxLilium parvum Sierra tiger lily or Alpine lily120px Lilium puberulum120pxLilium grayi120pxLilium iridollae120pxLilium michiganense Michigan Lily120pxLilium michauxii Carolina Lily120pxLilium pyrophilum Sandhills LilyNormal 0 false false false EN-GB X-NONE X-NONE MicrosoftInternetExplorer4 http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=242101744120pxLilium superbum Swamp lily or American tiger lily120pxLilium catesbaei120pxLilium philadelphicum Wood lily, Philadelphia lily or prairie lily
120pxسوسن نارنجی Orange Lily or Fire Lily120pxLilium kesselringianum120pxسوسن چلچراغ سوسن چلچراغ120px Lilium szovitsianum120pxLilium monadelphum120pxLilium pyrenaicum120pxLilium rhodopeum  سوسن بوسنیایی120pxLilium pomponium Turban lily120pxLilium ponticum120pxLilium jankae120pxLilium polyphyllum
120pxسوسن کوهی Golden rayed lily of Japan, or Goldband lily120px Lilium platyphyllum120pxLilium japonicum  Lilium nobilissimum120pxLilium rubellum120pxLilium speciosum Japanese lily
120pxLilium henryi Tiger Lily or Henry's lily120pxلیلیوم لانکیفلیوم Tiger Lily120pxLilium lankongense120pxLilium leichtlinii  Lilium papilliferum120pxLilium rosthornii120pxLilium fargesii120pxLilium pumilum Coral Lily, Low Lily, or Siberian Lily  Lilium xanthellum  Lilium henrici  Lilium lijiangense120pxLilium lophophorum120pxLilium mackliniae Siroi Lily120pxLilium nanum Photo by Karl Kristensen120pxLilium nepalense  Lilium oxypetalum  Lilium paradoxum  Lilium primulinum  Lilium sempervivoideum  Lilium sherriffiae  Lilium souliei  Lilium stewartianum  Lilium taliense120pxLilium wardii  سوسن آربوریکولا120pxLilium habaense  Lilium huidongense  Lilium jinfushanense  Lilium matangense  Lilium pinifolium  Lilium saccatum  Lilium tianschanicum120pxLilium poilanei  Lilium floridum  Lilium medogense
120pxLilium leucanthum  Lilium puerense120pxLilium regale120pxLilium sargentiae120pxLilium sulphureum120pxLilium formosanum120pxلیلیوم لانگیفلوروم Easter Lily120pxLilium philippinense120pxLilium wallichianum120pxLilium wenshanense
120pxLilium pensylvanicum120pxLilium maculatum
 نگارخانه 

 منابع 


 ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
سوسن، گل
رده:سرده‌های سوسنیان
رده:گل سوسن
سوسن، گل
رده:گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
سوسن، گل
رده:گیاهان پیازدار