انسان (سرده)

انسان  سرده‌ای از خانوادهٔ کپی‌های بزرگ (انسان‌سایان) است. نوع انسان خردمند (انسان امروزی) یکی از انواع این جنس است. باور سنتی نزد دیرین‌مردم‌شناسان این بوده است که جنس انسان از تکامل جنس جنوبی‌کپی به وجود آمده است. با یافتِ سنگواره‌هایی از انسان‌سایانی دیگر — به‌طور خاص کنیامردم پَخْتْ‌رخ — این باور سنتی رقیبانی یافته‌است. ویژگی‌ی ممتاز سردهٔ انسان در مقایسه با دیگر سرده‌های تیره‌ی انسان‌سایان، گنجایش بیشتر کاسهٔ سر است. پیش‌تر ابزارسازی را هم از ویژگی‌های ممتاز می‌دانستند، ولی امروز چنین نیست. برخی از گونه‌های سردهٔ انسان از قرار زیر است:
 انسان ماهر
 انسان کارورز
 انسان سازنده
 انسان راست‌قامت
 انسان گرجی
 انسان رودولفی
 انسان هایدلبرگی
 انسان نئاندرتال
 انسان خردمند: آدمی امروزی

همهٔ این گونه‌ها به جز انسان خردمند منقرض شده‌اند.

 نام‌گذاری 
در علوم زیستی، به ویژه در انسان‌شناسی و دیرین‌شناسی، نام عمومی تمام اعضای جنس هومو واژهٔ انسان است. نام‌گذاری علمی دواسمیِ انسان خردمند Homo sapiens را لینه انجام داد (۱۷۵۸). نام‌گذاری انواع دیگر به مرور از اوایل نیمهٔ دوم سدهٔ نوزدهم انجام شد. (انسان نئاندرتال H. neanderthalensis در ۱۸۶۴، انسان راست‌قامت H. erectus در ۱۸۹۲).

به تمام انواع انسان سوای انسان خردورز، نسناس اطلاق می‌شود. با این که همه انواع نسناس‌ها منقرض شده‌اند؛ رد ژنتیکی آنها در نژادهای انسانی کشف شده‌اند.https://medlineplus.gov/genetics/understanding/dtcgenetictesting/neanderthaldna/

 گونهٔ متفاوت مردمان چینی 
برخی چینی‌ها را برای گونهٔ دیگری از سردهٔ انسان‌ها می‌دانند و آن‌ها را Homo sinensis می‌نامند. از زمانی که چین در پروژه ژنوم انسانی در دهه ۱۹۹۰ شرکت کرد، پیامدهای بحث پیرامون اجداد انسان پکنی هومو ارکتوس برای ناسیونالیسم پیچیده شده در اصطلاحات علمی توسط اقشار مختلف جامعه با افراطیون ملی گرایان و افکار عمومی لیبرال به خوبی درک شده است.
در سال ۱۹۹۳، در پاسخ به پروژه بین‌المللی ژنوم انسانی که توسط ایالات متحده پیشگام بود، دولت چین شروع به حمایت از پروژه‌های ملی در ارتباط با تلاش‌های بین‌المللی کرد. نتیجه این تلاش علمی، نتیجه‌گیری ژنتیک‌دانان بین‌المللی را در مورد «منشأ آفریقایی» بسیار جدید همه انسان‌های مدرن یا هومو ساپینس تأیید کرد. این پیشرفت علمی با این باور دیرینه ملی گرایانه روبرو شد که «چینی‌ها» از زمان هومو ارکتوس به عنوان یک گروه انسانی مستقل در «چین» زندگی می‌کردند که توسط مرد ۷۰۰۰۰۰ ساله پکن نمایندگی می‌شد. این مقاله با بررسی کاربردهای سیاسی هنوز فراگیر از یک اجداد فرضی ماقبل تاریخ مردم و همچنین بحث و جدل ناشی از چالش علمی که بحث‌های عمومی را برانگیخته است، یک گفتمان نژادی قوی در ناسیونالیسم چینی معاصر را شناسایی کرده و آن را به یک زمینه بین‌المللی گسترده‌تر مرتبط می‌کند. .
فسیل‌های انسان پکن در دهه بیست میلادی در غاری در نزدیکی شهر پکن در چین پیدا شد. انسان پکن زیرگونه ای از انسان راست‌قامت است که حدود ۶۸۰ تا ۷۸۰ هزار سال پیش می‌زیسته است. انسان لانتیانی که آن نیز یک زیرگونه از انسان راست قامت است معمولاً به عنوان نیای مستقیم انسان پکن از آن یاد می‌شود.
پس از کشف این فسیل در چین، نظریات بسیار زیادی در رابطه با ارتباط مردمان چینی با این گونه پدید آمد. به‌طور کلی از آن پس این زیرگونه که شاخهٔ دیگری از انسان راست قامت بود به عنوان نیاکان این اقوام در نظر گرفته شد. یکی دیگر از استدلالات این افراد این است که بسیاری از ابزارها و آلاتی که توسط باستان شناسان در چین یافت شده بسیار قدیمی تر و بدوی تر از یافته‌های مربوط به انسان‌های «homo sapiens» است که نشان می‌دهد این نیاکان چینی به اندازه انسان‌های بعدی باهوش نبوده و مهارت کمتری در ساخت ابزار و وسایل داشته‌اند. البته تمامی آزمایش‌ها ژنتیکی نشان داده که چینی‌ها نیز از یک منشأ مشترک با بقیه انسان‌های روی زمین به دنیا آمده‌اند. برخی نیز عدم وجود ابزارهای سنگی در میان چینی‌ها را به این موضوع نسبت می‌دهند که در آن دوران چینی‌ها بیشتر ابزار آلات خود را با استفاده از چوب بامبو می‌ساخته‌اند.https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7123927/https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-asian-studies/article/is-peking-man-still-our-ancestorgenetics-anthropology-and-the-politics-of-racial-nationalism-in-china/F7D479FC994A854400A53E0E1B987236https://en.wikipedia.org/wiki/Lantian_Man

 درخت تبارزایی 

 فهرست 
{| class="wikitable sortable"
|+ جدول مقایسه شجره «همو».
|-
! دودمان
!data-sort-type=number| محدوده زمانی(سال)
! زیستگاه
!data-sort-type=number| قد بالغ
!data-sort-type=number| توده بالغ
!data-sort-type=number| اندازه مغز(سانتیمتر 3)
!data-sort-type=number| فهرست سنگواره‌های مشهور انسان
!data-sort-type=number| کشف/انتشارنام
|-
| انسان ماهرmembership in Homo uncertain
| ۲٬۱۰۰–۱٬۵۰۰ 
| تنگ الدوای
| ۱۱۰–۱۴۰ سانتیمتر (3 ft 7 in – 4 ft 7 in)
| 
| ۵۱۰–۶۶۰
|data-sort-value=۵۰| انسان ماهر
| ۱۹۶۰۱۹۶۴
|-
| انسان رودولفیmembership in Homo uncertain
| ۱٬۹۰۰
| کنیا
|
|
| ۷۰۰
|data-sort-value=۲| ۲ سایت
| ۱۹۷۲۱۹۸۶
|-
| انسان گاتنگیalso classified as H. habilis
| ۱٬۹۰۰–۶۰۰
| استرک‌فونتین
| ۱۰۰ سانتیمتر (3 ft 3 in)
|
|
|data-sort-value=۳| ۳ نفر
| ۲۰۱۰۲۰۱۰
|-
| انسان راست‌قامت
| 1,900–140
| انسان کارورز، Eurasia
| ۱۸۰ سانتیمتر (5 ft 11 in)
| 
| ۸۵۰ (اوایل) – ۱٬۱۰۰ (اواخر)
|data-sort-value=۱۰۰۰| بسیار 
| ۱۸۹۱۱۸۹۲
|-
| انسان کارورزAfrican H. erectus
| ۱٬۸۰۰–۱٬۳۰۰
| شرق و جنوب آفریقا
|
|
| ۷۰۰–۸۵۰
|data-sort-value=۱۰۰| بسیار
| ۱۹۴۹۱۹۷۵
|-
| انسان پیشگام
| ۱٬۲۰۰–۸۰۰
| انسان پیشگام
| ۱۷۵ سانتیمتر (5 ft 9 in)
| 
| ۱٬۰۰۰
|data-sort-value=۶| ۲ سایت
| ۱۹۹۴۱۹۹۷
|-
| انسان فلورسیclassification uncertain
| ۱٬۰۰۰–۵۰
| Indonesia
| ۱۰۰ سانتیمتر (3 ft 3 in)
| 
| ۴۰۰
| data-sort-value="۷" | ۷ نفر
| ۲۰۰۳۲۰۰۴
|-
| انسان هایدلبرگیearly H. neanderthalensis
| ۶۰۰–۳۰۰
| اروپا، آفریقا
| ۱۸۰ سانتیمتر (5 ft 11 in)
| 
| ۱٬۱۰۰–۱٬۴۰۰
|data-sort-value=۱۰۰| بسیار
| ۱۹۰۷۱۹۰۸
|-
| انسان سپرانن سیسa single fossil, possibly H. heidelbergensis
|data-sort-value=۴۵۰| تقریبی 450
| چپرانو
|
|
| ۱٬۰۰۰
|data-sort-value=۱٫۰| ۱ جمجمه
| ۱۹۹۴۲۰۰۳
|-
| انسان نالدی
| data-sort-value="۳۰۰" | ۳۳۵—236
| گهواره نوع بشر
| 
| 
| ۴۵۰
| data-sort-value="۱۵" |۱۵ نفر
| ۲۰۱۳۲۰۱۵
|-
| مرد اژدهایی
|۳۰۹–۱۳۸
| شمال شرقی چین
|
|
| ۱٬۴۲۰
|data-sort-value=۱| ۱ نفر
| ۱۹۳۳۲۰۲۱
|-
| انسان رودزیاییاوایل H. sapiens
|data-sort-value=۳۰۰| تقریبی ۳۰۰
| Zambia
|
|
| ۱٬۳۰۰
|data-sort-value=۱٫۵| تک یا خیلی کم
| ۱۹۲۱۱۹۲۱
|-
| انسان
| تقریبی ۳۰۰ هزار سال پیش از حال –اکنون
| مهاجرت انسان‌های اولیه
| ۱۵۰–۱۹۰ سانتیمتر (4 ft 11 in – 6 ft 3 in)
| 
| ۹۵۰–۱٬۸۰۰
|data-sort-value=۷۵۰۰۰۰۰۰۰۰| (گسترده)
|data-sort-value=۱۷۵۸| ——۱۷۵۸
|-
| انسان‌تبار دنیسووا
| تقریبی ۲۸۵ - تقریبی ۵۱
| غار دنیسوا
|
|
|
| data-sort-value="۴٫۵" | ۲ سایت
| ۲۰۰۰2010
|-
| نئاندرتال
| ۲۴۰–انقراض نئاندرتال‌ها
| اروپا، غرب آسیا
| ۱۷۰ سانتیمتر (5 ft 7 in)
| (تنومند)
| ۱٬۲۰۰–۱٬۹۰۰
|data-sort-value=۴۰۰| بسیار
| 1829۱۸۶۴
|-
| انسان نشر رملهطبقه‌بندی نامشخص
| ۱۴۰–۱۲۰
| اسرائیل
|
|
|
|data-sort-value=۷| چندین نفر
| ۲۰۲۱
|-
| پنگو ۱<small>احتمالاً H. ارکتوس یا دنیسوا</small>
|data-sort-value=۱۰۰| تقریبی ۱۰۰
| جزایر پنهو
|
|
|
|data-sort-value=۱٫۱| ۱ نفر
| ۲۰۰۸(?)۲۰۱۵
|-
| انسان لوزونی| تقریبی ۶۷ هزار سال پیش
| فیلیپین
|
|
|
|data-sort-value=۳| ۳ نفر
| ۲۰۰۷۲۰۱۹
|}

 جستارهای وابسته 
 انسان
 نخستی سانان
 جانوران
 داروین
 انسان راست قامت
 پرامردم
 انسان خردمند
 انسان به کالبد امروزی
 کنیامردم
 فرگشت

 یادداشت 

 منابع 

 Sarmiento, Esteban et al. The Last Human: A guide to twenty-two sepcies of extinct humans''. New Haven and London: Yale University Press, 2007. 



 پیوند به بیرون 

 گونه‌های هومینید

رده:آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
رده:انسان‌تباریان
رده:جانداران موجود پدیدآمده در پیاسنزین
رده:سرده انسان
رده:سرده‌های پستانداران با یک گونه زنده
رده:فرگشت انسان
رده:گونه‌های جانوری نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه