کیپا

بی‌قاب|چپ|200px

کیپا (به عبری: כיפה، تلفظ: کیپِه، جمع آن: כיפות، تلفظ: کیپوت) ، هم‌ریشه با «کُپّه» در فارسی و «قُبَّة‎» در عربی، معادل «گنبد» در فارسی (همگی به یک برجستگی گرد گفته می شوند) یا یارمولکا ، که عرقچین یهودی هم گفته می‌شود، یک نوع کلاه است که به‌طور سنتی یهودیان بر سر می‌گذارند.

در شبات، نخستین رساله تلمود آمده‌است: «سرت را بپوشد که ترس آسمان بر تو باشد»؛ در شولحان عاروخ آمده‌است که مرد سر ناپوشیده نباید تورات را بلند بخواند، یا به چیز مقدسی فکر کند یا چهار ذراع راه برود؛عاروخ 1:3:7 همچنین وارد شدن مرد سر ناپوشیده به کنیسه جایز نیست.عاروخ 1:4:6

کلاهی بود به رنگ سفید یا زرد که در دوران کهن در اروپا و بخشی از جهان اسلام می‌پوشیدند. اوائل پوشیدن آن اختیاری بود اما بعد از ۱۲۱۵ مردان بالغ یهودی مجبور بودند خارج از محله‌های یهودی‌نشین برای شناخته شدن این کلاه را بپوشند. بعید نیست ریشهٔ این کلاه هم مثل کلاه فریژی که یهودیان بابلی ایران باید می‌پوشیدند از ایران باشد. کلاه عرقچین تاریخی دیگری نیز وجود دارد که از پشم گوسفند ساخته می‌شد که کوهنین در معبد دوم بیت المقدس بر سر می‌نهادند.

طبق قوانین یهودیت، یهودیانی که عمل به احتیاط می‌کنند باید همیشه موهایشان را بپوشانند. برخلاف نشانهٔ زردرنگ، این کلاه همیشه در دست نوشته‌های یهودیان می‌آمد و یهودیان آلمان بعدها آن را در مهرهایشان و نشان رسته‌های نظامیشان استفاده می‌کردند که نشان می‌دهد که اقلاً در ابتدا این کلاه بخشی از لباس یهودیان بوده‌است نه تبعیض تحمیلی. چهره‌های مسیحی مثل یوسف و خود مسیح نیز گاهی در نقاشی‌ها آن را بر سر دارند. اما با اجباری شدن پوشیدن آن توسط یهودیان، آن را به چشم بد می‌نگریستند.

 انواع و گوناگونی 
تصویرگونهاستفاده 100px قلاب‌دوزی صهیونیسم مذهبی، ارتودوکس مدرن،Living Jewish – Jewish Attire!, Mazor Guide. Retrieved December 19, 2010. صهیونیزم محافظه‌کار،یهودیت اصلاح‌طلب 100px پُرزدار ارتودوکس مدرن،  یهودیت محافظه کار،  یهودی اصلاح‌طلب تریلن ارتودوکس مدرن، حسیدی، حرادی و نیز استفاده بین ربیها در سمینارهای مذهبی 100px مخمل سیاه ارتدوکس مدرن، حسیدیBarring violence, جروزالم پست،  Yigal Grayeff, February 9, 2006 100px ساتن یهودیت محافظه کار، یهودیت اصلاح طلب 100px قلابدوزی سفید بسیاری از شهروندان اورشلیم از این نوع کیپه بلند که همه سر را می‌پوشاند استفاده می‌کنند.On New Year, thousands flock to Rabbi Nachman's grave in Ukraine, هاآرتص،  Yair Ettinger 100px بخاراییHats Off To Fashion: Yarmulkes go beyond basic black , Traverse City Record-Eagle, Associated Press, April 13, 2008 محبوبیت زیاد بین کودکان یهودی در بخاراKippah Couture, The Forward, Angela Himsel, September 29, 2006 100px یمنی مخمل سیاه با نوار دوزی در اطراف لبه هندسی رنگارنگ، گل یا بته‌جقه.

 جستارهای وابسته 
 فینه
 کلاه نمدی
 کلاه شاپو
 کلاه فریژی
 کلاه مالی
 کلاه ایمنی
 کلاه حصیری
 کلاه نمدی
 کلاه از سر برداشتن
 کلاه خسروی
 قالب کلاه
 سمبررو
 عرقچین

 منابع 

 پیوند به بیرون 

رده:پوشاک خاورمیانه‌ای
رده:پوشش مذهبی یهودی
رده:پوشش‌سر مذهبی
رده:تاریخ پوشاک آسیایی
رده:کلاه‌ها
رده:یهودیت
رده:واژه‌ها و عبارت‌های عبری