نوجه‌ده (هریس)

نوجه‌ده یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان خانمرود بخش مرکزی شهرستان هریس شهرستان هریس واقع شده‌است.
قدمت برج معروف تخریب شده ی  این روستا که به برج طهماسب بیگ شهرت دارد به دوره ی شاه طهماسب یکم صفوی بازمیگردد(حدود 450 سال) اما تاریخ دقیقی برای قدمت روستا مشخص نیست ولیکن به دلیل وجود چندین آثار باستانی و شواهد موجود تخمین کارشناسان بر این است که قدمت این روستا به حکومت های قبل از اسلام برمیگردد که محل قرار گیری آن کمی بالاتر از مکان فعلی روستا بود   اثار باستانی و میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی

،کتاب شهرستان هریس و جلوه های طبیعی اجتماعی و هنری آن،مرحم فرزانه ی هریس 1379 شابک9789646485624

کتاب کشف دوباره ی شهرستان هریس،محرم فرزانه ی هریس 1397
از جمله آثار تاریخی این روستا میتوان به برج قدیمی و تونل طهماسب بیگ اشاره کرد

از جمله ی صنایع دستی روستا میتوان به فرش دست بافت آن اشاره کرد که کیفیت بالایی دارد و جزو فرش های دست بافت مشهور شهرستان هریس میباشد
برج مخروبه در داخل روستا قرار دارد که قبل از بهسازی روستا آجرهای فیروزه‌ای و کبود در اطراف آن گاهی پیدا میشد ، اسم خاصی ندارد و به محله ای که این برج در آن واقع است برج دیبی میگویند ، پیران روستا هیچ خاطره ای از این بنا به یاد ندارند ، آنها از قدیمی تر هایشان شنیده اند که گویا این سازه معروف به برج ، اتاقکی بوده دارای سنگ بناهای بزرگ و آجرهای رنگی ، تعریفی که دارند بیشتر به عبادتگاه شبیه بوده تا برج ، سنگهای بزرگ هنوز هم پابرجاست ولی چون پشت سنگها به بیرون هست و طرح و نقش و نوشته های سنگها رو به زمین هست ، بنابر این نوشته های سنگها توسط کسی خوانده نشده است ، به تحقیق باستان شناسی در این مورد نیاز هست. و مورد بعدی هم اینکه معلوم نیست در روستا چند برج وجود داشته است چون در قسمت شمال شرقی روستا به سوی کوهستان راهی قدیمی نسبتا بزرگی هست که الان برای عبور و مرور کشاورزان و دامداران استفاده میشود که برجلار یولی نام گرفته یعنی جاده برجها و این هم نشان از وجود چندتا از برج در روستا هست . 
اما در مورد تونل طهماسب بیگ باید به اطلاع برسانم که این معروف هست به طهمز بی کوهولی یعنی غار طهمز بیگ
، و در روستا واقع نیست ، دره بزرگی در پایین دست دو روستای نوغدی و هرزه ورز ( ارزه وز ) هست که این دره عمیق و بزرگ و صعب العبور دربند نام گرفته در داخل دربند محلهایی دیده میشود که نسبتا مسطح هستند و چاله های در این مکان هست و چنان مشخص مینماید که در این مکانها غارهایی دست ساز و شاید به منظور دامداری ساخته شده بودند که یکی از این محل ها طهمز بی کوهولی نام دارد و در این مورد هم به تحقیقات باستانشناسی نیاز هست ، دلیل اینکه احتمال میرود که محل دامداری بوده اینست که اولا در اطراف این مکان سنگهای خیلی بزرگی هست ولی آثاری از وجود قلعه و ساخت و ساز دیده نشده ، شاید بشود نتیجه گرفت که این منطقه نظامی نبوده و مسکونی بوده . دوماً داخل دربند معمولا گرمتر از روستاهای فوق است احتمالا فقط در زمستان از این مکان به عنوان قشلاق استفاده می‌شده.

 منابع 



رده:روستاهای شهرستان هریس
رده:مناطق مسکونی در شهرستان هریس