ادوارد نورتون

ادوارد هَریسون نورتون (؛ زادهٔ ۱۸ اوت ۱۹۶۹) بازیگر و فیلم‌ساز آمریکایی است. پس از فارغ‌التحصیلی از کالج ییل در ۱۹۹۱، او برای چند ماه در ژاپن کار کرد و سپس به نیویورک سیتی رفت تا حرفه بازیگری را دنبال کند. او برای آغاز به کارش در تریلر سیاسی ترس کهن (۱۹۹۶) تحسین منتقدان و شهرت زودهنگامی را به دست آورد و برای آن نامزدی اسکار و جایزهٔ گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد را کسب کرد. نقش‌آفرینی او به‌عنوان نئو-نازی اصلاح‌شده در درام جنایی تاریخ مجهول آمریکا (۱۹۹۸) برایش دومین نامزدی اسکار، در رشتهٔ بهترین بازیگر نقش اول مرد را به همراه داشت. او در باشگاه مبارزه (۱۹۹۹) نیز به ایفای نقش پرداخت که بعداً به فیلمی کالت تبدیل شد.

نورتون در سال ۲۰۰۳ شرکت تولید فیلم کلاس ۵ را تأسیس کرد و کارگردان یا تهیه‌کنندهٔ کمدی رمانتیک حفظ ایمان (۲۰۰۰)، نئو-وسترن ته دره (۲۰۰۵) و درام پرده رنگی (۲۰۰۶) بود. او برای بازی در فیلم‌هایی مانند امتیاز (۲۰۰۱)، ساعت بیست و پنجم (۲۰۰۲)، شعبده‌باز (۲۰۰۶)، قلمرو طلوع ماه (۲۰۱۲) و هتل بزرگ بوداپست (۲۰۱۴) نیز مورد تحسین قرار گرفت. موفق‌ترین فیلم‌های تجاری او اژدهای سرخ (۲۰۰۲)، قلمرو بهشت (۲۰۰۵)، هالک شگفت‌انگیز (۲۰۰۸) و میراث بورن (۲۰۱۲) هستند. نورتون برای بازی در نقش بازیگری مغرور در بردمن (۲۰۱۴) و به تصویر کشیدن پیت سیگر در یک ناشناخته کامل (۲۰۲۴)  بار دیگر نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد شد.

با وجود تمجید منتقدان، نورتون به‌دلیل دشوار بودن کار با او، از جمله اتفاقاتی مانند تدوین برش‌های نهایی و بازنویسی فیلم‌نامه‌ها برخلاف میل دیگر تهیه‌کنندگان، شهرت پیدا کرده‌است. او در مورد زندگی شخصی خود محتاط و هیچ علاقه‌ای به سلبریتی بودن ندارد. او علاوه بر بازیگری و فیلم‌سازی، فعال محیط زیست و کارآفرین اجتماعی است. او با شانا رابرتسون، تهیه‌کنندهٔ فیلم کانادایی، ازدواج کرده‌است.

 سال‌های نخست زندگی 
ادوارد نورتون در ۱۸ اوت سال ۱۹۶۹ میلادی در بوستون ایالت ماساچوست متولد شد. مادرش معلم زبان انگلیسی و پدرش حافظ محیط زیست در آسیا بود. مادر وی در سال ۱۹۹۷ بر اثر تومور مغزی درگذشت.
بندانگشتی|نورتون در سال ۱۹۹۷
در سال ۱۹۸۷ از دبیرستان واید لیک کلمبیا، مریلند فارغ‌التحصیل شد. او در دانشگاه ییل در کنار افرادی همچون ران لیوینگستون و پل جیاماتی مشغول فعالیت بود، تا اینکه در سال ۱۹۹۱ با مدرک کارشناسی در رشته تاریخ فارغ‌التحصیل شد. بعد از آن نورتون به‌عنوان مشاور اقتصادی در شرکت پدربزرگش در اوساکای کشور ژاپن کار می‌کرد. او حتی قادر است تا حدی ژاپنی صحبت کند.

 زندگی شخصی 
بندانگشتی|نورتون در حال صحبت
نورتون در سال ۲۰۱۲ با شانا رابرتسون () تهیه‌کننده فیلم اهل کانادا ازدواج کرده‌است. آنها یک فرزند به نام اطلس دارند که در سال ۲۰۱۳ متولد شد.

ادوارد از پذیرفتن شهرتش بیزار است. او می‌گوید: «اگر روزی نتوانم سوار مترو شوم دچار حملهٔ قلبی می‌شوم.»
او به عنوان یک دوستدار محیط زیست شناخته شده‌است و وقت و هزینهٔ زیادی را صرف منابع تجدیدپذیر کرده‌است. نورتون در نیویورک زندگی می‌کند.
در مهٔ ۲۰۱۰ وب‌گاهی به نام Crowdrise که کمک می‌کند تا برای امور خیریه پول جمع کند راه‌اندازی کرد.

 فیلم‌شناسی 
+ فیلم‌های برگزیده سال عنوان نقش توضیحات۱۹۹۶ترس کهنآرون استمپلر / روی۱۹۹۶همه می‌گویند دوستت دارمهولدن اسپنس۱۹۹۶مردم علیه لری فلینتآلان آیزاکمن۱۹۹۸راندرزLester "Worm" Murphy۱۹۹۸تاریخ مجهول آمریکادریک وینیارد۱۹۹۹باشگاه مبارزهراوی۲۰۰۰حفظ ایمانپدر برایان فینکارگردان نیز بوده‌است۲۰۰۱امتیازجک تلر۲۰۰۲مرگ بر اسموچیشلدون موپس۲۰۰۲فریدانلسون راکفلر۲۰۰۲اژدهای سرخویل گراهام۲۰۰۲ساعت بیست‌وپنجممونتی بروگانتهیه‌کننده نیز بوده‌است۲۰۰۳کسب‌وکار ایتالیاییاستیو فرازلی۲۰۰۴پس از غروبخودشUncredited۲۰۰۵قلمرو بهشتبالدوین چهارم۲۰۰۵ته درهHarlan Fairfax Carruthers۲۰۰۶شعبده‌بازآیسن‌هایم۲۰۰۶پرده رنگیوالتر فینتهیه‌کننده نیز بوده‌است۲۰۰۸هالک شگفت‌انگیزهالکهمچنین در بازی۲۰۰۸غرور و افتخارری تیرنیتهیه‌کننده نیز بوده‌است۲۰۰۹اختراع دروغپلیس ترافیکCameo۲۰۱۰برگ‌های علفبیل کینسید/ بردی کینسیدتهیه‌کننده نیز بوده‌است۲۰۱۰استونجرارد «استون» گریسون۲۰۱۲قلمرو طلوع ماهاستاد پیشاهنگی رندی وار۲۰۱۲میراث بورناریک بیر۲۰۱۲دیکتاتورخودشCameoUncredited۲۰۱۴هتل بزرگ بوداپستهنکلس۲۰۱۴بردمنمایک شاینر۲۰۱۶سوسیس پارتیسمی بگلصداپیشه۲۰۱۶زیبایی موازی۲۰۱۹آلیتا: فرشته جنگنوا۲۰۱۹بروکلین بی‌مادرلیونل اسروگکارگردان نیز بوده‌است۲۰۲۱گزارش فرانسوی شوفر۲۰۲۲گلس آنین: یک چاقوکشی اسرارآمیزمایلز برون۲۰۲۳استروید سیتی۲۰۲۴یک ناشناخته کامل پیت سیگر

+ مجموعه‌های تلویزیونی سال عنوان نقش توضیحات۲۰۰۰، ۲۰۱۳سیمپسون‌هادون بردلیکشیش ایلیا هوپرصداپیشهقسمت‌های: "The Great Money Caper" و "Pulpit Friction"۲۰۰۵استلاخودشقسمت: "Pilot"۲۰۰۹خانواده امروزیIzzy LaFontaineقسمت: "Great Expectations"۲۰۱۳پخش زنده شنبه شبمیزبانقسمت: "Edward Norton/جنل مونی"

+ موزیک‌ویدئوها سال عنوان نقش توضیحات۲۰۱۳Spring Break Anthemخودشد لنلی آیلند song

 جوایز و افتخارات 
 جوایز اسکار 
سالاثر نامزد‌شدهدستهنتيجهمنبع۱۹۹۷ترس کهنبهترین بازیگر نقش مکمل مردTHE 69TH ACADEMY AWARDS | 1997 Shrine Auditorium & Expo Center Monday, March 24, 1997 Honoring movies released in 1999۱۹۹۹تاریخ مجهول آمریکابهترین بازیگر مرد۲۰۱۵مرد پرندهبهترین بازیگر نقش مکمل مرد۲۰۲۵یک ناشناخته کاملبهترین بازیگر نقش مکمل مرد

 جوایز فیلم بفتا 
سالاثر نامزدشدهدستهنتيجهمنبع۱۹۹۷ترس کهن بهترین بازیگر نقش مکمل مرد۲۰۱۵مرد پرنده۲۰۲۵یک ناشناخته کامل

 منابع 
 یادکردها 

 منابع کتابی 





 پیوند به بیرون 






رده:افراد زنده
رده:اهالی کلمبیا، مریلند
رده:بازیگران تئاتر مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران متد
رده:بازیگران مرد اهل بوستون، ماساچوست
رده:بازیگران مرد اهل مریلند
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:برندگان جایزه بهترین گروه بازیگری در فیلم انجمن بازیگران فیلم
رده:برندگان جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (فیلم)
رده:پیروان کلیسای اسقفی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ییل
رده:دور از وطن‌های اهل ایالات متحده آمریکا در ژاپن
رده:زادگان ۱۹۶۹ (میلادی)
رده:صداپیشگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل مریلند
رده:فعالان اهل مریلند
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:افراد آمریکایی انگلیسی‌تبار