الیزابت کدی استانتون

الیزابت کِیدی استانتون (انگلیسی: Elizabeth Cady Stanton‎؛ زاده ۱۲ نوامبر ۱۸۱۵ - درگذشته ۲۶ اکتبر ۱۹۰۲) فعال اجتماعی، حقوقدان و از رهبران جنبش حقوق زنان و حق رای زنان در آمریکا بود. 

استانتون کسی بود که برای همایش «بانوان مجمع سنکا فالز» فراخوان داد، و پیش نویس اولیه «اعلامیه عقاید» را با درک عمیقی که از بی عدالتی ها داشت و تنفر موجهی که از وضعیت اسفبار زنان در وی ایجاده شده بود، نوشت. الیزابت کیدی استانتون مشهورترین مدافع حقوق زن در قرن نوزدهم بود. او تقریباً پنجاه سال هدایت نخستین جنبش زنان را در آمریکا بر عهده داشت. او بود که که برنامه کار این جنبش و پیش نویس اسنادش را نوشت و اعتقادات آن را با صراحت اظهار کرد.

 دوران کودکی و تحصیلات 

 استانتون هشتمین فرزند از میان یازده کودک خانواده‌اش بود. تنها او و چهار خواهرش بزرگ شدند. پدرش، دنیل کِیدی، وکیل شناخته‌شده‌ای بود که هم در کنگرهٔ آمریکا خدمت کرده و هم در دادگاه عالی ایالت نیویورک به‌عنوان قاضی فعالیت داشت. مادرش، مارگارت لیوینگستون کِیدی، اهل خانواده‌ای تحصیل‌کرده بود و در زندگی درگیر افسردگی بود.
 الیزابت برخلاف بسیاری از دختران زمانه‌اش، تحصیلات رسمی داشت و در آکادمی جانزتاون ادامه تحصیل داد. او در درس‌هایی مانند ریاضیات و زبان سرآمد بود و حتی در مسابقه‌ای در زبان یونانی موفق شد. نخستین جرقهٔ آگاهی او نسبت به نابرابری‌های جنسیتی از همین زمان شکل گرفت. 

 ازدواج و خانواده 
در سال ۱۸۳۹ با هنری بروستر استانتون ملاقات کرد که از سخنرانان ماهر و از رهبران برجسته جنبش مبارزه با برده داری بود. جنبش مبارزه با برده‌ داری هنوز از مقبولیت عام برخور دار نبود و وی به کرات مورد حمله اوباش قرار گرفت. الیزابت و هنری خیلی زود عاشق یکدیگر شدند و کم تر از یک ماه خبر نامزدی خود را اعلام کردند. خانواده الیزابت با این ازدواج مخالف بوده؛ چرا که پدر او قاضی کیدی، از مخالفان الغای برده داری بود، چه برسد به ازدواج دختر خود با یکی از این افراد. یک سال، زمانی که هنری برای ماموریتی راهی لندن شد، یکبار دیگر از الیزلبت خواستگاری کرد و او پذیرفت. در متن سوگند ازدواج عبارت «تمکین کردن» حذف شده و الیزابت و هنری بر اساس اصل تساوی حقوق زن و مرد ازدواج کرده و راهی لندن شدند.
آن‌ها صاحب هفت فرزند شدند که یکی «غیرمنتظره» بود. از جملهٔ فرزندانشان، هریت استانتون بلچ بود که بعدها راه مبارزه مادرش را پی گرفت.
بندانگشتی|الیزابت کیدی استانتون با دخترش

 آغاز فعالیت در جنبش زنان 

 تجربه‌ای تعیین‌کننده در زندگی‌اش، سفر به World Anti‑Slavery Convention در لندن بود، زمانی که زنان به دلیل جنسیت از سخنرانی منع شدند. این حادثه باعث شد او به مبارزه برای حقوق زنان متعهد شود.
 در سال ۱۸۴۸، استانتون به‌ همراه لوکرشیا مات، مارتا کافین رایت و دیگر فعالان، کنوانسیون سنکا فالز  را ترتیب دادند. او متن Declaration of Sentiments را نوشت، سندی که از حقوق مدنی و سیاسی برابر برای زنان حمایت می‌کرد. این کنوانسیون را به‌عنوان نقطه آغاز جنبش فمنیستی در آمریکا می‌دانند.

 مبارزه سیاسی و سازمان‌سازی 

 پس از جنگ داخلی، استانتون و سوزان بی. آنتونی سازمان Women's Loyal National League را برای لغو برده‌داری تأسیس کردند. آن‌ها موفق شدند ۴۰۰ هزار امضا جمع‌آوری کرده و به تصویب سیزدهمین متمم قانون اساسی کمک کنند. 
 در سال ۱۸۶۶، سازمان American Equal Rights Association (AERA) را بنیان نهادند تا حقوق برابر—اعم از نژادی و جنسیتی— را پیگیری کنند. این اتحاد بعدها به اختلافاتی منجر شد.

 آثار برجسته 

 از آثار مهم استانتون می‌توان به کتاب The Woman’s Bible («کتاب مقدس زنان») اشاره کرد که در دو جلد (۱۸۹۵ و ۱۸۹۸) منتشر شد. این اثر با مشارکت ۲۶ زن، مروری انتقادی بر متن‌های مذهبی بود که زنان را پایین‌تر از مردان می‌دانست. کتاب به‌شدت مورد بحث و انتقاد فعالان محافظه‌کار قرار گرفت.
 او همچنین مؤلف بخش‌هایی از کتاب «تاریخچه حق رأی زنان» بود، اثر شش‌جلدی که تاریخ جنبش حق رأی زنان را مستند می‌کرد؛ اولین دو جلد آن در دهه ۱۸۸۰ منتشر شدند.

 تأثیر و میراث 

 به‌رغم برخی اختلافات درون‌جنبشی، همکاری و رفاقت عاطفی استانتون با سوزان بی. آنتونی تا پایان عمر پایدار ماند. آن‌ها هر دو را ستون‌های جنبش حق رأی زنان می‌دانند. 
 او بعد از مرگ در سال ۱۹۰۲، به‌تدریج مورد بازشناسی بیشتری قرار گرفت. خانهٔ او در سنکا فالز به‌عنوان National Historic Landmark ثبت شد، و در واشینگتن مجسمه‌ای از او، لوکرشیا مات و سوزان بی. آنتونی نصب شد. 
 همچنین فیلم مستند معروف Not for Ourselves Alone: The Story of Elizabeth Cady Stanton & Susan B. Anthony در سال‌های اخیر توجه و علاقه عمومی را به نقش کلیدی او در جنبش زنان احیا کرده است.

 منابع 

 Wikipedia contributors, "Elizabeth Cady Stanton," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Elizabeth_Cady_Stanton&oldid=252290263 (accessed August 22, 2025).

 پیوند به بیرون 

 Open Collections Program: Elizabeth Cady Stanton publications from Harvard University
 Elizabeth Cady Stanton: A Register of Her Papers from the Library of Congress
 The Elizabeth Cady Stanton and Susan B. Anthony Papers Project  from Rutgers University

الیزابت کدی استانتون
رده:افراد آمریکایی هلندی‌تبار
رده:اهالی تنافلی، نیوجرسی
رده:اهالی جانزتاون، نیویورک
رده:اهالی شهرستان فولتن، نیویورک
رده:جمهوری‌خواهان اهل نیویورک (ایالت)
رده:خانواده شویلر
رده:خانواده لیوینگستون
رده:درگذشتگان ۱۹۰۲ (میلادی)
رده:دوره ترقی در ایالات متحده آمریکا
رده:زادگان ۱۸۱۵ (میلادی)
رده:زنان دوره ویکتوریا
رده:سافرجت‌های اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فعالان حقوق زنان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فمنیست‌های سوسیالیست
رده:فمینیست‌های اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فمینیست‌های مسیحی
رده:قدیسان کلیسای آنگلیکان
رده:لیبرال‌های کلاسیک اهل ایالات متحده آمریکا
رده:مدفونان در گورستان وودلاون (برانکس، نیویورک)
رده:مربیان
رده:طرفداران لغو برده‌داری اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فمینیست‌های سوسیالیست اهل ایالات متحده آمریکا