آزادی اقتصادی

آزادی اقتصادی یا حق آزادی اقتصادی نشان‌دهندهٔ قابلیت اعضای یک جامعه برای انجام کنش‌های اقتصادی است. این لفظ در علم اقتصاد و مباحثات سیاست‌گذاری و نیز فلسفهٔ اقتصاد سیاسی به کار می‌رود. همانند آزادی برای آزادی اقتصادی نیز تعاریف متعددی وجود دارد ولی تعریف واحدی که مورد قبول عمومی باشد وجود ندارد.

یک رویکرد به آزادی اقتصادی از سنت‌های لیبرالیسم کلاسیک و لیبرترینیسم برمی‌خیزد که بر بازار آزاد، تجارت آزاد، و مالکیت خصوصی در شرایط آزادی فعالیت‌های اقتصادی کارآفرینانه تأکید می‌کند. یک رویکرد دیگر به آزادی اقتصادی از مطالعهٔ اقتصاد رفاه ی انتخاب فرد و آزادی اقتصادی بیشتر ناشی از انتخاب‌های ممکن «بیشتر» برمی‌خیزد. دیگر مفاهیم آزادی اقتصاد شامل حق آزادی از نیاز، و آزادی شرکت در چانه‌زنی دسته‌جمعی بر می‌آید.

 شاخص آزادی اقتصاد 
آزادی اقتصاد یکی از اصول مهم در ارزیابی توسعه یافتگی اقتصاد کشورهاست.
درجه آزادی اقتصاد کشورها بر اساس ۵ شاخص تعیین می‌گردد.

 نحوه درجه‌بندی شاخص آزادی اقتصاد 
۱- مؤسسه فریزر در گزارش آزادی اقتصاد به نظر می‌آید مؤسسه فریزر مستندتر باشد؛ زیرا چند اقتصاددان برنده نوبل اقتصاد بر آن نظارت می‌کنند. گزارش سال ۲۰۰۸ آزادی اقتصاد مؤسسه فریزر ۱۴۱ کشور دنیا را بر اساس اطلاعات سال ۲۰۰۶ رده‌بندی کرده است. این مؤسسه در سال ۱۹۷۵ گزارش خود بر اساس آزادی اقتصاد را منتشر کرد. شاخص آزادی اقتصاد فریزر شاخصی است موزون متشکل از ۵ شاخص:
 ۱- حجم و اندازه دولت
 مصرف دولت به عنوان درصد GDB
 حجم یارانه‌ها
 سرمایه‌گذاری دولت
 نرخ‌های مالیات بر درآمد و حقوق
 ۲- ساختار قانونی امنیت حقوق مالکیت
 استقلال از دستگاه قضایی
 حمایت از مالکیت معنوی
 دخالت نظامی
 یکپارچگی دستگاه قضایی
 ۳- دسترسی به نقدینگی سالم
 رشد نقدینگی
 آزادی مالکیت ارزهای خارجی
 نرخ تورم فعلی
 تغییر تورم در پنج سال اخیر

۴- آزادی تجارت خارجی
 مالیات و تعرفه‌های گمرکی
 موانع تجاری قانونی
 تفاوت نرخ ارز رسمی و بازار سیاه
 کنترل بازار سرمایه
 حجم بخش تجارت
۵- قوانین مالی، بازار کار و تجارت
 میزان مشارکت بانکهای خصوصی و خارجی
 محدودیت نرخ سود بانکی
 سهم سپرده‌ها در بانکهای خصوصی
 محدودیت در قوانین دستمزد و اخراج نیرو
 سهم اشتغال‌زایی دولت
۲- مؤسسه هریتیج شاخص اقتصادی هریتیج از حدود ۵۰ متغیر مستقل اقتصادی که در ۱۰ شاخص دسته‌بندی شده‌اند محاسبه و ارائه می‌شود.روزنامه همشهری شنبه ۲۸ دی۱۳۸۷ آخرین آمار شاخص آزادی اقتصادی بنیاد هریتیج در سال ۲۰۱۳ نیز منتشر شد

 رده‌بندی آزادی اقتصاد بر اساس گزارش هرتریج (انتشار توسط نشریه وال استریت) ۲۰۰۸ 
 رده‌بندی جهانی آزادی اقتصاد-۱۵ رتبه بالا و پایینانتشاریافته توسط وال استریت ژورنال و بنیاد هریتجIndex of Economic Freedom  - an annual guide published by The Wall Street Journal and The Heritage Foundation رتبه کشوردرصد آزادی  ۱   ۹۰٫۳ ۲   ۸۷٫۴ ۳  ۸۲٫۴ ۴  ۸۲٫۰ ۵  ۸۰٫۶ ۶  ۸۰٫۲ ۷  ۸۰٫۲ ۸  ۷۹٫۸ ۹  ۷۹٫۷ ۱۰  ۷۹٫۵ ۱۱  ۷۹٫۲ ۱۲  ۷۷٫۸ ۱۳  ۷۶٫۸ ۱۴  ۷۶٫۵ ۱۵  ۷۵٫۲ رتبه کشوردرصد آزادی ۱۴۳  ۴۷٫۱ ۱۴۴  ۴۶٫۶ ۱۴۵  ۴۶٫۳ ۱۴۶  ۴۵٫۲ ۱۴۷  ۴۵٫۱ ۱۴۸  ۴۵٫۰ ۱۴۹  ۴۴٫۹ ۱۵۰  ۴۴٫۷ ۱۵۱  ۴۴٫۰ ۱۵۲  ۴۳٫۴ ۱۵۳  ۳۹٫۵ ۱۵۴  ۳۸٫۷ ۱۵۵  ۲۹٫۸ ۱۵۶  ۲۷٫۵ ۱۵۷  ۳٫۰

 جستارهای وابسته 
 سرمایه‌داری و آزادی
 لیبرالیسم اقتصادی
 حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی
 آزاد به انتخاب
 شاخص آزادی اقتصادی
 فهرست شاخص‌های آزادی
 لسه فر

 منابع 

رده:آزادی
رده:اقتصاد سیاسی
رده:اقتصاد
رده:حقوق
رده:سازمان تجارت جهانی
رده:فلسفه اجتماعی
رده:فلسفه اقتصاد
رده:فلسفه سیاسی
رده:مفاهیم حقوق بشر