گروس (بیجار)

گروس (به کردی گروسی: گه‌ڕۊس، به کردی سورانی: گەڕووس  Gerrûs) یکی از ولایت‌های سابق در ایران به مرکزیت شهر بیجار بود،BĪJĀR-iranicaonline که به مناطقی شامل استان‌های کردستان، زنجان و همدان امروزی گفته می‌شد.این نام به دوران قبل از تقسیم‌بندی استانی در سال ۱۳۱۶ خورشیدی و در دوران پهلوی برمی‌گردد،هم‌اکنون بیجار یکی از شهرستانهای استان کردستان به حساب می‌آید که در شرق این استان واقع شده‌است.

 نام 
در استان کرمانشاه و کردستان در ایران اقوام کردزبانی زندگی می‌کنند که خود را گروس و زبان خود را کردی گروسی می‌دانند.بیات، عزیزالله، کلیات جغرافیای طبیعی و تاریخی ایران، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۳، ص ۳۸۲

 طوایف گروس 
طوایف مشهور ساکن گروس در گذشته، گروس، سیاه‌منصور، کُرانی، خواجه‌وند،ḴᵛĀJAVAND-iranicaonline کبودوند،حضرتی، بایندر، ترکمانی،  تختی ، گروس… هستند.

 حکام گروس 
حکام گروس از طایفه سیاه‌منصور
 خلیل خان سیاه منصور
 دولتیار خان سیاه‌منصور - حاکم آذربایجان، گروس و مناطقی دیگر از شمال غرب ایران.
حکام گروس از طایفه کبودوند
 لطف‌علی خان گروسی - حاکم گروس، قم، خلجستان.
 حسین‌علی خان گروسی - حاکم گروس - ایشیک آقاسی نادر شاه افشار.
 محمدامین خان گروسی - حاکم گروس و کرمان.
 امیر نجف‌قلی خان گروسی - حاکم گروس و اردبیل - از مقربان دستگاه عباس میرزا (نایب السلطنه).
 محمد صادق خان گروسی - حاکم گروس
 حسن‌علی خان (امیر نظام گروسی) - سیاستمدار، وزیر، دیپلمات، ادیب و خوشنویس
 عبدالحسین سالارالملک گروسی - در زمان محمدعلی شاه قاجار رئیس نظمیه ایران بود.محبوبی اردکانی، تاریخ موسسات تمدنی جدید ایران، چاپ ۲۵۳۷، جلد ۲، ص ۱۵۱ او حاکم کردستان، کرمانشاهان، بیجار گروس و ولایات ثلاث (ملایر، تویسرکان، نهاوند) بود.وقایع نگار کردستانی، علی‌اکبر، حدیقه ناصریه و مرآت الظفر، ص ۳۳۷، ۳۴۶، ۳۴۷ 
 یحیی خان گروسی - فرمانده فوج گروس
 زین العابدین خان گروسی - حاکم گروس
 علی‌رضا خان گروسی - حاکم گروس
 افتخار نظام گروسی - فرمانده سواره نظام گروس
 الهیار خان امیرعلاءالدین گروسی - حاکم صائین قلعه، ولایات ثلاث و گروس.
 اهورا خان - حاکم عباس قلعه و ولایات گروس

حکام گروس از طایفه بایندر گروس
 امیرمعزز گروسی - حاکم شهرها و ولایت‌های: اصفهان، کاشان، گروس، اردبیل و کردستان در دوره قاجار.

 مشاهیر گروس 
 فاضل‌خان گروسی
 امیر نظام گروسی
 امیرمعزز گروسی
 عبدالحسین سالارالملک گروسی
 امینه اقدس
 علی‌رضا خان گروسی
 غلامعلی بایندر
و … از چهره‌های برجستهٔ منطقهٔ گروس در گذشته می‌باشند.

 جستارهای وابسته 
 گروسی
 بیجار
 طایفه گروس
 طایفه خواجه‌وند
 طایفه سیاه‌منصور

 منابع 

 درگاه ملی آمار

رده:استان‌های پیشین ایران
رده:بیجار
رده:پراکنش کرد
رده:تاریخ استان کردستان
رده:تاریخ کردستان
رده:تاریخ مردم کرد
رده:حکومت‌های محلی در ایران
رده:کردها
رده:منطقه‌های تاریخی ایران