ویتامین ب۶

ویتامین ب۶ از ویتامین‌های محلول در آب بوده و به حرارت و اسید مقاوم است، البته اکسیداسیون، قلیا و نور فرابنفش به ویتامین B۶ آسیب می‌رساند. تقریباً ۵۰ درصد ویتامین در روند پختن و فرآوری از بین می‌رود.

حالت کوآنزیمی این ویتامین پیریدوکسال فسفات PLP است که در حضور فسفات و به کمک آنزیم پیریدوکسال کیناز از پیروکسیدین، پیریدوکسال و پیریدوکسامین (اشکال مختلف B6) به‌دست می‌آید و نقش بسیار مهمی در واکنش‌های بیوشیمیایی دارد از جمله متابولیسم پروتئین (اسیدهای آمینه)،انتقال دهنده‌های عصبی (اسید گاما-آمینوبوتیریک، سروتونین و…)، گلیکوژن فسفریلاز و … ویتامین B6 ضروری است برای تولید نیاسین (ویتامین B3) از اسید آمینه تریپتوفان، متابولیسم هموگلوبین (پروتئین موجود در گلبول قرمز) و… وجود دارد.

 عملکرد 
کوآنزیم پیریدوکسال ۵ - فسفات در واکنش‌های بیوشیمیایی گسترده‌ای دخیل است، از جمله متابولیسم گلیکوژن و اسیدهای آمینه، سنتز اسیدهای نوکلئیک و سنتز و متابولیسم هموگلوبین. همچنین این ماده در سنتز، اسفنگومیلین و اسفنگولیپیدهای دیگر و سیستم پیام‌رسان عصبی نقش دارد.

پیریدوکسال فسفات PLP در انواع مختلف واکنش‌ها: پپتیدها (تبدیل L-آمینو اسیدها و D-آمینواسیدها به یکدیگر)، دکربوکسیلاسیون و ترانس آمیناسیون شرکت می‌کند

- پیریدوکسال ۵ - فسفات در متابولیسم گاما آمینوبوتیریک اسیدبیوشیمی لنینجر دخالت دارد.
 اسید گلوتامیک (اسید آمینه) بعد از دکربوکسیلاسیون توسط PLP تبدیل به اسید گاما-آمینوبوتیریک (انتقال دهندهٔ عصبی به عنوان آرامش دهندهٔ طبیعی بدن) می‌شود، فقدان یا کمبود این اسید موجب اختلالات عصبی می‌شود

- ویتامین B۶ در شکل پیریدوکسال ۵ - فسفات به عنوان کوآنزیم بیشتر از صد آنزیم، نقش ایفا می‌کند

 علائم و نشانه‌های کمبود 
-علایم و نشانه‌های کمبود ویتامین B۶ شامل آنمی هیپوکرومیک و میکروستیک، تشنج، درماتیت سبورئیک، گیجی و افسردگی هستند

- کمبود ویتامین B۶ در کودکان و شیرخواران، موجب اختلالات الکتروانسفالوگرافی و تشنجی می‌گردد.

- کمبود ویتامین B۶ در بزرگسالان موجب چیلوز، گلوسیت، استوماتیت، آنمی، تحریک پذیری، گیجی و افسردگی می‌گردد.

- کمبود ثانویه ویتامین B۶، ممکن است در اثر سوء جذب، اورمی، سرطان، نارسایی قلبی و سیروز ایجاد گردد.

- خانم‌های باردار، الکلی‌ها و افراد مسن در خطر کمبود ثانویه ویتامین B۶ هستند.

 منابع غذائی 

منابع غذایی حاوی ویتامین B۶ شامل گوشت، ماکیان، ماهی، تخم مرغ، سیب زمینی سفید و سبزیجات نشاسته‌ای است. موز، لوبیا چیتی، لوبیای سفید، گردو، غلات و سویا غنی شده از منابع دیگر B۶ است.

+ ده ماده غذایی سرشار از ویتامین B6 (پیریدوکسین) به ازای هر ۱۰۰ گرم رتبه  ماده غذایی  ویتامین B6 (میلی‌گرم)  منبع ۱ ماهی سالمون آتلانتیک (پخته)  ۱٫۰۰  MyFoodData – USDA-based ۲ سینه مرغ بدون چربی (پخته)  ۰٫۹۰  MyFoodData – USDA-based ۳ ماهی تُن زرد (پخته)  ۰٫۹۰  Medicover Hospitals ۴ گوشت بوقلمون (سینه، پخته)  ۰٫۷۰  Medicover Hospitals ۵ جگر گاو (پخته)  ۰٫۷۰  The Coconut Mama ۶ توفو غنی‌شده (سفت)  ۰٫۵۰ تا ۱٫۱۰  MyFoodData – USDA-based ۷ نخود (پخته)  ۰٫۵۵  Medicover Hospitals ۸ سیب‌زمینی (با پوست، پخته)  ۰٫۴۰  The Coconut Mama ۹ موز (خام)  ۰٫۴۰  Medicover Hospitals۱۰ اسفناج (پخته)  ۰٫۴۰  The Coconut Mama

 افراد با نیازهای خاص 
 شیرخوارانی که شیر مادر می‌خورند و در هنگام تولد، غلظت پلاسمای بی ۶آن‌ها پایین است، ممکن است در خطر کمبود ویتامین B۶ باشند.
 الکل‌یها، به علت اختلال در تبدیل پیریدوکسین و پیریدوکسامین به پیریدوکسال فسفات، ممکن است در خطر کمبود ویتامین B۶ باشند.
 افرادی که با داروهای مهار کنندهٔ فعالیت ویتامین‌ها از جمله ایزونیازید، پنی سیلامین، کورتیکواستروئیدها یا ضد تشنج‌ها تحت درمان هستند، ممکن است در خطر کمبود ویتامین B۶ باشند.
 مردانی که دچار عارضه بدخلقی مردانه شده‌اند.

 تداخل داروئی 
- واکنش نوریت محیطی در مصرف‌کنندگان ایزونیازید که همزمان از B۶ استفاده نمی‌کنند، شایع است.
- مصرف زیاد پیریدوکسین هیدروکلراید، اثرات سودمند لودوپا را کمرنگ می‌کند.
- مصرف روزانه دویست میلی‌گرم B۶ به مدت یک ماه غلظت سرمی داروهای ضد تشنج را کاهش می‌دهد.

 جستارهای وابسته 
 پیریدوکسال فسفات
 فهرست منابع غذایی دارای ویتامین ب۶

 منابع 

رده:کوفاکتور
رده:ویتامین
رده:ویتامین‌های گروه ب
رده:مکمل غذایی