ایل شوهان

ایل شوهان یکی از ایلات لرتبار ساکن استان ایلام است. دانشنامه ایرانیکا در مقالهٔ استان ایلام از ایل شوهان به عنوان یکی از ایلات اصلی استان نام برده است ایل شوهان از طوایف فلک، کلیوند، سادات، قیطول، صفرلکی، کاوری، بلوچ، شرف و کرهر تشکیل شده است.در بسیاری منابع امده اصل و نژاد شوهان ها از قوم لر و از چهارلنگ های ایل بختیاری است و با ایل کایدخورده برادر هستند .

 سکونتگاه‌ها 
محل اصلی این ایل دهستان شوهان در جنوب بخش مرکزی شهرستان ملکشاهی است و مسیر حرکت عشایر آن از مسیرهای میدان زیتون، چالاب، و چنگوله تا نزدیکی‌ها مرزهای عراق حرکت می‌کنند و در موسم پنجه به ارتفاعات کبیرکوه بازمی‌گردند. بر این اساس نواحی مرزی مهران و دهلران، گرمسیر و آبادی‌های شوهان، مناطق سردسیر ایل شوهان محسوب می‌شوند. ایل شوهان به صورت تقریبی دارای چهل هزار نفر جمعیت می‌باشد و منطقه مرکزی آن‌ها، بخش چالاب است و سپس در شهرهای مهران و چنگوله و روستاهاهای خوشادول، چشمه پهن، نادرآباد، بلوطستان و گنبد سید ناصرالدین سکونت دارند. شهر ایلام از چهار منطقه و ۱۴ ناحیه تشکیل شده است که هر ناحیه شامل چند محله می‌باشد و محلات معمولاً به غالب به قوم خاصی تعلق دارد؛ مثلاً بانبور بیشتر ایل خزل و شوهان در آن مستقر است.فصلنامه مطالعات مدیریت شهری، سال هفتم شماره بیستم و سوم، پاییز ۱۳۹۴، شهروند مشارکت‌جو و نقش آن در مدیریت شهری (نمونه موردی: ایلام)، ص۳۷در کتاب ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران آمده است: «ییلاق این ایل در بلوطستان و قشلاقشان پشتکوه است.»ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران، ایرج افشار سیستانی، ص۳۲۳

 گویش‌شناسی 
لری در نواحی مرکزی شهرستان ملکشاهی (دهستان شوهان در بخش مرکزی) و شهرستان مهران، در شهر مهران و روستای چنگوله صحبت می‌شود. اطلس زبان‌های ایران گویش بخشی از مردم مهران و ساکنان روستاهای چنگوله، چالاب، منارعبدول کریم، توتخوشادول، دول کبود خوشادول، نادر آباد، چشمن پهن را شوهانی طبقه‌بندی کرده است. همچنین ایران اطلس گویش شوهانی را ذیل زبان‌های ایرانی جنوب غربی و جزء لری طبقه‌بندی کرده است. گویش لری شوهانی با گویش‌های لری دهلرانی، لری آبدانانی، لری دره شهری استان ایلام و لری پلدختری، لری اندیمشکی، لری خرم‌آبادی و بخش‌هایی از شهرستان دورود در استان لرستان شباهت‌های بسیار زیادی دارد. هرکدام از این گویشها دارای لهجه‌های مختص به خود می‌باشد و می‌توان همه آنها را به پیکره زبانی استان لرستان منتسب کرد.

 تبار 
ایل شوهان یکی از ایلات قوم لر استدانشنامه
در بسیاری منابع امده اصل و نژاد شوهان ها از قوم لر و از چهارلنگ های ایل بختیاری است و با ایل کایدخورده برادر هستند .
به عقیدخ برخی، بعضی از طویف لر مانند دهلرانی، شوهانی و کایدخورده از زمان قدیم در پشتکوه اقامت داشته‌اند و از طوایف اصلی آنجا به‌شمار می‌آیند  
کرم علیرضایی مردمان شوهان را لُر و گویش آنها لری شوهانی معرفی می‌کند که برخلاف کرمانجی جزء زبان‌های ایرانی جنوب غربی قرار می‌گیرد. 
دانشنامه ایرانیکا در مقاله عشایر ایران، ایل شوهان را مانند ایل ارکوازی، ملکشاهی، گچی، خزل، بیژنوند، هندمینی، علیشیروان و میشخاص جزئی از ایلات کردی-لری می‌داند. همچنین در مقالهٔ طوایف کُرد آن را به عنوان یکی از ایل‌های کُرد منطقهٔ کرکوک عراق معرفی می‌کند.
این ایل به گویش لری شوهانی صحبت و تکلم میکنند بعضی منابع نقل کرده‌اند که لُر های شوهان‌ بختیاری های تبعید شده هستند.خواستگاه‌ ایل شوهان ، شوهان‌ علیا در استان خوزستان است.

 منابع 

رده:استان ایلام
رده:ایل‌های لر ایران
رده:عشایر ایران
رده:لرها