قاشق

بندانگشتی|250px|قاشق هخامنشی ساخت سده ۴ پیش از میلاد
بندانگشتی|چپ|250px|انواع قاشق چینی - موزه‌ای در مشهد
قاشُق ابزار کوچک فلزی یا چوبی دسته‌داری است  برای خوردن، پختن یا سرو غذا استفاده می‌شود.https://www.ldoceonline.com/dictionary/spoonلغتنامهٔ دهخدا، سرواژهٔ قاشق.
معمولاً برای خوردن غذاهای مایع، نیمه‌مایع، یا دانه‌دانه (مانند برنج) که خوردن آن‌ها با چنگال دشوار است از قاشق استفاده می‌کنند.
از قاشق  در آشپزی و برای افزودن مواد یا پیمانه کردن آن‌ها استفاده می‌شود.

 ریشه واژه 

قاشق . [ ش ُ ] (ترکی ، اِ) گمان میرود از لفظ قاشمق به معنی خاریدن ، خراشیدن و تراشیدن گرفته شده است . ظرف کوچک فلزی یا چوبی که دنباله دارد و در نقل مکان غذا و خوردن آن استعمال میشود. "قاشق">لغتنامهٔ دهخدا، ٔ  "قاشق">فرهنگ معین، ٔ 

* https[۵://parsianjoman.org/?p=2563 https://parsianjoman.org/?p=2563

واژه ( قاشق ) برگرفته از واژه ( کَفچَک/کَفچَگ ) بوده است که در این واژه زدایشِ آواییِ ( ف ) رُخ داده است و به دیسه یِ ( کَچَک ) در آمده و سپس با دگرگونیِ آواییِ ( ک/ق ) به ( قاشق ) دگرریخته شده است. این واژه ساخته شده از واژه ( کَفچ ) به همراه پسوندِ ( اک/اَگ ) بوده است.

( زدایش آواییِ ( ف ) در واژگانی همچون ( کئوفَ/کوه ) ، تروفش/تُرُش یا تُرش ) ، ( کوفتَک /کُتَک ) و. . . دیده می شود.

کارواژه یِ همبسته به آن ( کَفتَن/کَف ) می باشد.

( در اینکه خاستگاه این واژه، ایرانی است، تردیدی نیست ولی به هر روی باید این واژه به گونه یِ نخستِ آن یعنی ( کفچَک/کَفچَگ ) واگوییده شود تا پیوستگیِ واژگان ( به‌ویژه با واژگانی همچون کَفیدن/کَف ) پابرجا بماند.

چنانکه در رویه هایِ 48 ، 134 و 175 از نبیگِ ( فرهنگنامه کوچک پهلوی ) نوشته یِ ( دیوید مک کنزی ) آمده است

 انواع قاشق 
 قاشق غذاخوری
 قاشق چای‌خوری
 قاشق سوپخوری
 قاشق دسرخوری
 ملاقه

 جستارهای وابسته 
 زبان‌های ایرانی
 قاشق‌زنی
 قاش‌چنگ
 زیرقاشقی

 منابع 


رده:ابزارهای خوردن و آشامیدن