۶۴۳ (میلادی)

۶۴۳ (میلادی) ششصد و چهل و سومین سال تقویم میلادی است.
 مناسبت‌ها 

 رویدادها 

 بر اساس مکان 

 امپراتوری بیزانس 

 امپراتور کنستانس دوم، پس از لشکرکشی موفقیت‌آمیز تئودور رشتونی علیه مسلمانان، او را به عنوان حاکم ارمنستان به رسمیت شناخت و او را به عنوان فرمانده (ناخارار) ارتش ارمنستان منصوب کرد.
 موریکیوس خود را دوکس روم نامید و علیه اسحاق، حاکم راونا، شورش کرد. او استقلال روم را از حاکم راونا و امپراتوری بیزانس اعلام کرد.

 اروپا 

 پادشاه روتاری از لومباردها، فرمان روتاری را صادر کرد که اولین تدوین قانون لومباردی (به زبان لاتین) است. این فرمان، حقوق را فقط برای رعایای لومباردی تضمین می‌کند.
 دوک لوثاری دوم، اتو، شهردار کاخ اوسترازیا را به قتل رساند. گریمولد بزرگ، پسر ارشد پپین لندن، جانشین او شد.

 بریتانیا 

 شاه سینگیلز از وسکس پس از ۳۲ سال سلطنت درگذشت و پسرش سنوال (که هنوز بت‌پرست است) جانشین او شد؛ او با خواهر شاه پندا از مرسیا (تاریخ تقریبی) ازدواج کرد.

 ایران 

 پیروز سوم، پسر یزدگرد سوم، آخرین پادشاه ساسانی ایران، به سرزمین تحت کنترل سلسله تانگ در چین فرار می‌کند (تاریخ تقریبی).

 آفریقا 

 جنگ اعراب و بیزانس: ارتش‌های عرب به گسترش نظامی خود در شمال آفریقا ادامه می‌دهند و طرابلس را محاصره می‌کنند. این شهر پس از یک ماه تصرف می‌شود.
 عمرو بن عاص گروهی را به صبراته (لیبی امروزی) فرستاد. شهر مقاومت ضعیفی از خود نشان داد، اما خیلی زود تسلیم شد و با پرداخت جزیه موافقت کرد.

 آسیا 

 مقامات دولتی استان‌های چین برای ارائه گزارش سالانه امور در مناطق خود به پایتخت چانگ‌آن سفر می‌کنند. امپراتور تایزونگ متوجه می‌شود که بسیاری از آنها محل مناسبی برای استراحت ندارند و اتاق‌هایی را از بازرگانان اجاره می‌کنند. بنابراین، تایزونگ به سازمان‌های دولتی مسئول ساخت و ساز شهری دستور می‌دهد تا برای هر مقام بازدیدکننده، عمارت شخصی خود را در پایتخت بسازند.
 یک هیئت چینی به امپراتوری شمال هند اعزام می‌شود. آنها توسط امپراتور هارشا دعوت می‌شوند، که یک گردهمایی بودایی در پایتخت، قنوج، برگزار می‌کند که در آن 20 پادشاه و هزاران زائر شرکت می‌کنند. واترز، توماس. «درباره سفرهای یوان چوانگ در هند». دو جلد. ۱۹۰۴–۱۹۰۵، انجمن سلطنتی آسیایی، لندن. چاپ مجدد یک جلدی: منشیرام مانوهار لعل، دهلی، ۱۹۷۳، صفحات ۳۴۳–۳۴۴
 تایزونگ به هنرمند یان لیبن مأموریت می‌دهد تا پرتره‌های ۲۴ مقام دولتی را در اندازه واقعی در غرفه لینگیان نقاشی کند تا خدمات و مشارکت‌های آنها در تأسیس سلسله تانگ را گرامی بدارد.

 بر اساس موضوع 

 دین 

 اِب صومعه‌ای در اِبچِستِر، معروف به کِرک هیل در سنت اَبز هِد نزدیک کولدینگهام (اسکاتلند) تأسیس می‌کند.

 زادگان 

 فازانگ، بزرگ خاندان بودایی چینی (متوفی ۷۱۲)
 لی ژونگ، شاهزاده سلسله تانگ (متوفی ۶۶۵)

 درگذشتگان 

 ۲۹ آوریل - هو جونجی، صدراعظم سلسله تانگ
 ۱۹ سپتامبر - گوریک، اسقف متز
 سینگیلز، پادشاه وسکس (تاریخ تقریبی)
 موریکیوس چارتولاریوس، رهبر شورشیان بیزانس
 اتو، شهردار کاخ (استرازیا)
 وی ژنگ، صدراعظم سلسله تانگ (متولد ۵۸۰)

 منابع 
رده:۶۴۳ (میلادی)