سنکروترون

سنکروترون  که نخستین بار توسط لوییس آلوارز ابداع شد، نوعی از شتاب‌دهنده ذرات به شکل یک حلقه دایره‌ای است که با کمک میدان‌های الکتریکی و مغناطیسی، تابش الکترومغناطیسی تولید می‌کند ذراتی که با سرعتی نزدیک به سرعت نور در یک محیط الکترومغناطیسی حرکت می‌کنند، در جهت حرکتشان، نوری منتشر می‌کنند که تابش سینکروترون یا نور سنکروترون نامیده می‌شود. تابش سنکروترن یک امکان توانمند برای مطالعه ساختمان مولکولی و تغییرات شکل و ترکیبات سلولی در هنگام واکنش‌های شیمیایی است که در زمینه‌های مختلف تحقیقاتی و کاربردی در فیزیک، پزشکی، صنعت، زیست‌شناسی، باستان‌شناسی و … کاربرد دارد. استفاده از تابش سینکروترون برای علوم بنیادی و فناوری‌های کاربردی، رشد فزاینده‌ای را در چند دهه اخیر تجربه کرده‌است.سینکروترون چیست؟

مزیت این نوع از شتابدهنده‌ها محدودیت کمتر در افزایش انرژی ذرات است که باعث می‌شود ذرات بنیادی را بتوان به انرژی‌های چندین گیگا الکترون ولت و بیشتر رساند. سینکروترونها اصولاً از جمله شتابدهنده‌های دایره‌ای هستند که از سه دهه پیش تا کنون کاربرد صنعتی داشته‌اند. کاربرد نور سینکروترون در نانوتکنولوژی، زیست‌فناوری، بیوفیزیک، محیط زیست، صنایع پتروشیمی و مواد، پزشکی و عکسبرداری، ژنتیک و شناخت و تولید داروهای جدید و نیز در علوم باستانشناسی و در مواردی در صنایع نظامی و صنایع فضایی کاربرد دارد. نور سینکروترون هنگام حرکت دایره‌ای ذرات باردار تولید می‌شود و از طریق خروجیهایی بنام خط باریکه نور به اتاقهای آزمایش و تجهیزات آزمایشگاهی هدایت می‌شود.
اغلب سنکروترونهای نسل سوم در کشورهای اروپایی، ایالات متحده و نیز چین و ژاپن قرار دارد.

 فهرست 
سنکروترونمکان و کشورقدرت (میلیارد الکترون ولت)محیط (متر)سفارش داده شداز رده خارج شده‌استچشمه نور ایران (شتابگر ملی)قزوین، ایران3528۲۰۲۵سنکرترون استرالیاییملبورن، استرالیا32162006 LNLS کمپیناس، برزیل1.371997بواترنآزمایشگاه ملی لاورنس برکلی، USA6114۱۹۵۴ (میلادی)۱۹۹۳ (میلادی)Advanced Light SourceLawrence Berkeley Laboratory, USA1.9196.8۱۹۹۳ (میلادی)Cosmotronآزمایشگاه ملی بروکهیون، USA372 ۱۹۵۳ (میلادی)۱۹۶۸ (میلادی)NimrodRutherford Appleton Laboratory, UK719571978Alternating Gradient Synchrotron (AGS)آزمایشگاه ملی بروکهیون، USA33 800 ۱۹۶۰ (میلادی)Stanford Synchrotron Radiation Laboratoryآزمایشگاه ملی شتاب‌دهنده اسلاک، USA3234۱۹۷۳ (میلادی)Soleilپاریس، فرانسه33542006سنکروترون پروتونسرن، سوییس28628.3 ۱۹۵۹ (میلادی)تواترونFermi National Accelerator Laboratory, USA1,0006,300۱۹۸۳ (میلادی) LHCسرن، سوییس7,00026,659۲۰۰۸ (میلادی)BESSY IIWISTA در برلین، آلمان1.7240۱۹۹۸ (میلادی)European Synchrotron Radiation Facility (ESRF)گرونوبل، فرانسه6844۱۹۸۸ (میلادی)MAX-IMAX-lab, سوئد0.5530۱۹۸۶ (میلادی)MAX-IIMAX-lab, سوئد1.5901997MAX-IIIMAX-lab, سوئد0.736۲۰۰۸ (میلادی)ELETTRAتریسته، ایتالیا2-2.4260۱۹۹۳ (میلادی)Diamond Light Sourceآکسفوردشر، انگلستان3561.6۲۰۰۲ (میلادی)DORIS IIIدسی (شتابدهنده), آلمان4.5289۱۹۸۰ (میلادی)PETRA IIدسی (شتابدهنده), آلمان122,304۱۹۹۵ (میلادی)۲۰۰۹ (میلادی)Canadian Light Sourceدانشگاه ساسکاچوان، کانادا2.9171۲۰۰۲ (میلادی)SPring-8RIKEN, ژاپن814361997Taiwan Photon Source Hsinchu Science Park, تایوان3.3518.4 ۲۰۰۸ (میلادی)Siam Photon Source Suranaree University of Technology, تایلند1.243.19 ۲۰۰۸ (میلادی)   اسپانیا (بارسلونا)-ALBA ۲۰۰۹ (میلادی)

 کاربرد 
 علم حیات: بلورشناسی پروتئین
 Drug discovery and research
 "Burning" computer chip designs into metal wafers
 Studying مولکول shapes and protein crystals
 Analyzing chemicals to determine their composition
 Observing the reaction of living cells to drugs
 Inorganic material crystallography and microanalysis
 فلورسنس studies
 مطالعه نیمه‌رسانا‌ها
 Geological material analysis
 تصویربرداری پزشکی
 پروتون‌درمانی to treat some forms of سرطان

 جستارهای وابسته 
 شتاب‌دهنده
 حلقه ذخیره

 منابع 

 پیوند به بیرون 

 Australian Synchrotron
 Diamond UK Synchrotron
 Lightsources.org
 CERN Large Hadron Collider
 Synchrotrons Light Sources of the World
 A Miniature Synchrotron:  room-size synchrotron offers scientists a new way to perform high-quality x-ray experiments in their own labs, Technology Review, ۰۴ فوریه ۲۰۰۸
 نوشته‌های روزانه یک مهندس طراح سینکروترون
 Earth's Center Is 1,000 Degrees Hotter Than Previously Thought, Synchrotron X-Ray Experiment Shows

رده:فنون سینکروترونی
رده:فیزیک شتاب‌دهنده‌ها