سرطان دهانه رحم

سرطان دهانه رحم نوعی سرطان است که در سرویکس یا هر لایه‌ای از دیواره سرویکس ایجاد می‌شود. این سرطان به دلیل رشد غیرطبیعی سلول‌هایی است که می‌توانند به دیگر قسمت‌های بدن حمله کرده یا گسترش یابند. در مراحل اولیه، معمولاً هیچ نشانه‌ای مشاهده نمی‌شود. نشانه‌های بعدی ممکن است شامل خون‌ریزی غیرطبیعی واژینال، درد لگن یا درد حین رابطه جنسی باشد. اگرچه خون‌ریزی پس‌از رابطه جنسی ممکن است جدی نباشد، اما همچنین ممکن است نشان‌دهنده وجود سرطان دهانه رحم باشد.

تقریباً تمام موارد سرطان دهانه رحم (۹۹٪) با عفونت ویروس پاپیلومای انسانی مرتبط هستند. ; بااین‌حال، اکثر افراد آلوده به عفونت HPV به سرطان دهانه رحم مبتلا نمی‌شوند. سویه‌های ۱۶ و ۱۸ ویروس HPV مسئول تقریباً ۷۰٪ از موارد سرطان دهانه رحم در سطح جهان و نزدیک به ۵۰٪ از پیش‌سرطان‌های درجه بالای دهانه رحم هستند. عوامل خطر خفیف شامل سیگار کشیدن، سیستم ایمنی ضعیف، قرص‌های ضدبارداری، شروع رابطه جنسی در سنین پائین و داشتن شرکای جنسی متعدد است.همچنین عوامل ژنتیکی در خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم نقش دارند. سرطان دهانه رحم معمولاً از تغییرات پیش‌سرطانی به نام نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس در طول ۱۰ تا ۲۰ سال ایجاد می‌شود. حدود ۷۵٪ از سرطان‌های دهانه رحم، کارسینوم سلول سنگفرشی، ۲۰–۲۵٪ آدنوکارسینوم، ۳٪ کارسینوم آدنواسکواموس و کمتر از 1% تومورهای نورواندوکرین سلول کوچک سرویکس هستند. تشخیص به‌صورت تیپیکال با غربالگری دهانه رحم و به دنبال آن بیوپسی انجام می‌شود. سپس تصویربرداری پزشکی برای تعیین اینکه سرطان به فراتر از سرویکس گسترش یافته است یا خیر، انجام می‌شود.

واکسیناسیون HPV مقرون‌به‌صرفه‌ترین اقدام در حوزه سلامت عمومی در برابر سرطان دهانه رحم است. شش واکسن HPV دارای مجوز وجود دارد. این واکسن‌ها در برابر دو تا هفت گونه پُرخطر از این خانواده ویروسی محافظت ایجاد می‌کنند. آنها ممکن است تا ۹۰٪ از سرطان‌های دهانه رحم را پیشگیری کنند. تا پایان سال ۲۰۲۳، ۱۴۳ کشور (۷۴٪ از کشورهای عضو سازمان جهانی بهداشت) واکسن HPV را در برنامه واکسیناسیون ملی خود برای دختران ارائه دادند.همچنین تا سال ۲۰۲۲، ۴۷ کشور (۲۴٪ از کشورهای عضو سازمان جهانی بهداشت) این واکسن را برای پسران ارائه کردند.۶۵۴ از آنجایی که خطر ابتلا به سرطان هنوز وجود دارد، دستورالعمل‌های بالینی توصیه می‌کنند که تست‌های منظم Pap ادامه یابد. دیگر روش‌های پیشگیری شامل داشتن شرکای جنسی کم یا نداشتن شریک جنسی و استفاده از کاندوم است. غربالگری سرطان دهانه رحم با استفاده از تست Pap یا اسید استیک می‌تواند تغییرات پیش‌سرطانی را شناسایی کند که در صورت درمان از پیشرفت سرطان پیشگیری می‌کنند. درمان ممکن است شامل ترکیبی از جراحی، شیمی‌درمانی و پرتودرمانی باشد. میزان بقای پنج ساله در ایالات متحده ۶۸٪ است. بااین‌حال، پیامدها تا حد زیادی به این بستگی دارد که سرطان چقدر زود تشخیص داده شود.

در سراسر جهان، سرطان دهانه رحم هم چهارمین نوع شایع سرطان و هم چهارمین علت شایع مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در زنان است، با بیش از ۶۶۰٬۰۰۰ مورد جدید و حدود ۳۵۰٬۰۰۰ مرگ‌ومیر در سال 2022. این رقم حدود ۸٪ از کل موارد و کل مرگ‌ومیرهای ناشی از سرطان است. ۸۸٪ (آمار سال ۲۰۲۰) از سرطان‌های دهانه رحم و ۹۰٪ از مرگ‌ومیرها در کشورهایی با سطح درآمد پائین و متوسط و ۲٪ (آمار سال ۲۰۲۰) در کشورهایی با سطح درآمد بالا رخ می‌دهد. از ۲۰ کشوری که بیشترین آسیب را از سرطان دهانه رحم دیده‌اند، ۱۹ کشور در آفریقا هستند. در کشورهای کم‌درآمد، این بیماری یکی از شایع‌ترین علل مرگ‌ومیر ناشی از سرطان با میزان بروز ۴۷٫۳ در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن است. در کشورهای توسعه‌یافته، استفاده گسترده از برنامه‌های غربالگری دهانه رحم، میزان سرطان دهانه رحم را به‌طرز چشمگیری کاهش داده است. سناریوهای مورد انتظار برای کاهش مورتالیتی ناشی از سرطان دهانه رحم در سراسر جهان (و به‌ویژه در کشورهای کم‌درآمد) با توجه به فرضیات مربوط به دستیابی به اهداف پیشگیری توصیه‌شده با استفاده از استراتژی‌های مداخله سه‌گانه تعریف‌شده توسط سازمان جهانی بهداشت مرور شده‌اند. در پژوهش‌های پزشکی، معروف‌ترین رده سلولی نامیرا، معروف به HeLa، از سلول‌های سرطان دهانه رحم زنی به نام هنریتا لاکس به دست آمد.

۱۷ نوامبر، روز اقدام برای ریشه‌کنی سرطان دهانه رحم است. این تاریخ، روزی را در سال ۲۰۲۰ مشخص می‌کند که سازمان جهانی بهداشت، استراتژی جهانی برای تسریع ریشه‌کنی سرطان دهانه رحم به‌عنوان یک مشکل در حوزه سلامت عمومی را با تصویب قطعنامه‌ای توسط ۱۹۴ کشور آغاز کرد. برای ریشه‌کنی سرطان دهانه رحم، همه کشورها باید به میزان بروز کمتر از ۴ در هر ۱۰۰۰۰۰ زن برسند و آن را حفظ کنند.

 علائم و نشانه‌ها 
مرحله‌بندی اولیه سرطان دهانه رحم ممکن است کاملاً بدون نشانه باشد. خون‌ریزی واژینال، خون‌ریزی تماسی (یکی از شایع‌ترین شکل‌های خون‌ریزی پس‌از رابطه جنسی) یا (به ندرت) توده واژینال ممکن است اندیکاسیونی از وجود سرطان دهانه رحم باشد.همچنین، درد با شدت متوسط حین رابطه جنسی و ترشحات واژینال از نشانه‌های سرطان دهانه رحم هستند. خون‌ریزی پس‌از دوش واژینال یا پس‌از معاینه لگن از نشانه‌های شایع سرطان دهانه رحم است. در بیماری پیشرفته، متاستازها ممکن است در شکم، ریه‌ها یا جاهای دیگر نیز وجود داشته باشند.

نشانه‌های سرطان دهانه رحم پیشرفته ممکن است شامل کاهش اشتها، کاهش وزن، خستگی، درد لگن، کمردرد، درد پا، تورم پاها، خون‌ریزی شدید واژینال، شکستگی استخوان و (به ندرت) نشت ادرار یا مدفوع از واژن باشد. دیگر علائم بیماری پیشرفته موضعی (از آنجا که سرطان به اندام‌های لگن حمله می‌کند) شامل هیدرونفروز همراه با درد پهلو به دلیل مسدود شدن حالب‌هایی است که ادرار را از کلیه‌ها به مثانه هدایت می‌کنند، تورم پا و لخته شدن خون در پاها به دلیل مسدود شدن وریدهای لگن، خون‌ریزی رکتوم و خون‌ریزی در ادرار است.

 علل 
عفونت با برخی از انواع HPV بزرگ‌ترین عامل خطر برای سرطان دهانه رحم است و پس‌از آن سیگار کشیدن قرار دارد.همچنین عفونت HIV یک عامل خطر محسوب می‌شود. بااین‌حال، همه علل سرطان دهانه رحم شناخته‌شده نیستند و چندین عامل مؤثر دیگر نیز در این امر دخیل بوده‌اند.

 ویروس پاپیلومای انسانی 
به‌طور کلی اعتقاد بر این است که عفونت با HPV برای وقوع سرطان دهانه رحم ضروری است. انواع ۱۶ و ۱۸ ویروس HPV علت ۷۵٪ از موارد سرطان دهانه رحم در سطح جهان هستند، در حالی که ۳۱ و ۴۵، عامل ۱۰٪ دیگر از این موارد می‌باشند.

زنانی که شرکای جنسی متعددی دارند، یا شرکایی دارند که آنها نیز شرکای جنسی متعددی دارند، صرف‌نظر از جنسیت، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به سرطان دهانه رحم هستند.

بیش از ۲۰۰ نوع HPV شناخته شده است، ۱۲ مورد به‌عنوان پُرخطر (۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳، ۳۵، ۳۹، ۴۵، ۵۱، ۵۲، ۵۶، ۵۸ و ۵۹)، سه مورد به‌عنوان احتمالاً پُرخطر (۲۶، ۵۳ و ۶۶) و ۱۲ مورد به‌عنوان کم‌خطر (۶، ۱۱، ۴۰، ۴۲، ۴۳، ۴۴، ۵۴، ۶۱، ۷۰، ۷۲، ۸۱ و CP6108) طبقه‌بندی می‌شوند. اکثر موارد کارسینوم سلول سنگفرشی سرویکس به دلیل HPV نوع ۱۶ و اکثر موارد آدنوکارسینوم به دلیل HPV نوع ۱۸ است. زیرگروه‌های ویروسی HPV پُرخطر می‌توانند DNA خود را در ژنوم میزبان ادغام کرده و رونویسی پروتئین‌های ویروسی عامل سرطان E6 و E7 را القا کنند. E6 پروتئین سرکوب‌کننده تومور p53 را تجزیه می‌کند و E7 پروتئین سرکوب‌کننده تومور pRb را تجزیه و غیرفعال می‌کند. از بین رفتن p53 و pRb باعث افزایش رشد عروق خونی تغذیه‌کننده تومورها (از طریق بیان بیش از حد فاکتور رشد اندوتلیال عروقی، از دست رفتن سرکوب سلول‌های تومور و اختلال در تنظیم چرخه سلولی می‌شود که همه این موارد می‌توانند منجر به سرطان دهانه رحم شوند.

همچنین زگیل تناسلی که نوعی تومور خوش‌خیم سلول‌های اپی‌تلیال است، توسط گونه‌های مختلف HPV ایجاد می‌شود. بااین‌حال، این سروتیپ‌ها معمولاً ارتباطی با سرطان دهانه رحم ندارند. ابتلا به چندین سویه به‌طور همزمان شایع است، از جمله آنهایی که می‌توانند باعث سرطان دهانه رحم شوند وهمچنین آنهایی که باعث زگیل می‌شوند.

 سیگار کشیدن 

سیگار کشیدن، چه فعال و چه غیرفعال، خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را افزایش می‌دهد. از میان زنان آلوده به HPV، احتمال بروز سرطان تهاجمی در افراد سیگاری فعلی و سابق تقریباً دو تا سه برابر بیشتر است.همچنین سیگار کشیدن غیرفعال با افزایش این خطر در ارتباط است، اما به میزان کمتر.

سیگار کشیدن همچنین با ابتلا به سرطان دهانه رحم مرتبط دانسته شده است. سیگار کشیدن می‌تواند به چند روش مختلف، از جمله روش‌های مستقیم و غیرمستقیم، خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم را در زنان افزایش دهد. یک راه مستقیم برای ابتلا به این سرطان این است که فرد سیگاری احتمال بیشتری برای ابتلا به نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس دارد که پتانسیل تبدیل شدن به سرطان دهانه رحم را دارد. هنگامی که ضایعات CIN3 به سرطان تبدیل می‌شوند، اکثر آنها با کمک ویروس HPV است، اما این موضوع همیشه صادق نیست، به همین دلیل می‌توان آن را یک ارتباط مستقیم با سرطان دهانه رحم در نظر گرفت. به نظر می‌رسد سیگار کشیدن زیاد و طولانی‌مدت، خطر ابتلا به ضایعات CIN3 را نسبت به سیگار کشیدن سبک‌تر یا سیگار نکشیدن، بیشتر می‌کند. اگرچه سیگار کشیدن با سرطان دهانه رحم مرتبط دانسته شده است، اما به پیشرفت HPV که عامل اصلی این نوع سرطان است، کمک می‌کند.همچنین، نه تنها به ایجاد HPV کمک می‌کند، بلکه اگر زن از قبل HPV مثبت باشد، احتمال ابتلا به سرطان دهانه رحم در او حتی بیشتر است.

 داروهای ضدبارداری خوراکی 
استفاده طولانی‌مدت از قرص‌های ضدبارداری خوراکی با افزایش خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم در زنانی که به HPV مبتلا بوده‌اند، ارتباط دارد. زنانی که به مدت ۵ تا ۹ سال از قرص‌های ضدبارداری خوراکی استفاده کرده‌اند، حدود سه برابر بیشتر در معرض بروز سرطان تهاجمی قرار دارند و زنانی که به مدت ۱۰ سال یا بیشتر از این قرص‌ها استفاده کرده‌اند، حدود چهار برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به این سرطان هستند.

 بارداری‌های چندقلویی 
داشتن بارداری‌های متعدد با افزایش خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم ارتباط دارد. از میان زنان آلوده به HPV، کسانی که هفت بار یا بیشتر بارداری کامل داشته‌اند، در مقایسه با زنانی که بارداری نداشته‌اند، حدود چهار برابر بیشتر در معرض خطر ابتلا به سرطان هستند، این خطر دو تا سه برابر بیشتر از زنانی است که یک یا دو بارداری کامل داشته‌اند.

 تشخیص 

 بیوپسی 
تست Pap می‌تواند به‌عنوان یک تست غربالگری استفاده شود، اما در بیش از ۵۰٪ موارد سرطان دهانه رحم، نتیجه منفی کاذب می‌دهد.Cecil Medicine: Expert Consult Premium Edition. , 9781437736083. Page 1317.Berek and Hacker's Gynecologic Oncology. , 9780781795128. Page 342 نگرانی دیگر هزینه انجام تست Pap است که آن را در بسیاری از مناطق جهان غیرممکن می‌کند.

تأیید تشخیص سرطان دهانه رحم یا پیش‌سرطان آن نیاز به بیوپسی سرویکس دارد. این کار اغلب از طریق کولپوسکوپی انجام می‌شود، یک معاینه بصری بزرگ‌نمایی‌شده از سرویکس که با استفاده از محلول رقیق اسید استیک (مثلا سرکه) برای برجسته کردن سلول‌های غیرطبیعی روی سطح سرویکس، و ایجاد کنتراست بصری با رنگ‌آمیزی بافت‌های طبیعی به رنگ قهوه‌ای ماهگونی با ید لوگول صورت می‌گیرد. ابزارهای پزشکی مورد استفاده برای بیوپسی سرویکس شامل فورسپس‌های پانچ است. برداشت کولپوسکوپیک، که در واقع تخمین شدت بیماری بر اساس معاینه بصری است، بخشی از تشخیص را تشکیل می‌دهد. پروسیجرهای تشخیصی و درمانی بیشتر شامل پروسیجر اکسیزیون الکتریکی لوپ و کونیزاسیون دهانه رحم است که در آن پوشش داخلی دهانه رحم برای بررسی پاتولوژیک برداشته می‌شود. این موارد در صورتی انجام می‌شوند که بیوپسی، نئوپلازی شدید اینترااپیتلیال سرویکس را تأیید کند.


اغلب، پیش‌از بیوپسی، پزشک درخواست تصویربرداری پزشکی می‌کند تا دیگر علل نشانه‌های زن را منتفی کند. روش‌های تصویربرداری مانند سونوگرافی، CT-اسکن و MRI برای بررسی بیماری‌های جایگزین، گسترش تومور و تأثیر آن بر ساختارهای مجاور استفاده شده‌اند. به‌صورت تیپیکال، آنها به شکل توده‌های ناهمگون روی سرویکس ظاهر می‌شوند.

مداخلاتی مانند پخش موسیقی در طول پروسیجر و مشاهده پروسیجر روی مانیتور می‌تواند اضطراب مرتبط با معاینه را کاهش دهد.

 ضایعات پیش‌سرطانی 
نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس به معنای رشد سلول‌های غیرطبیعی در سطح سرویکس است. عفونت‌های HPV باعث CIN می‌شوند، اما در بیشتر موارد، توسط سیستم ایمنی بدن برطرف می‌شوند. بااین‌حال، درصد کمی از افراد ممکن است به CIN جدی‌تری مبتلا شوند که در صورت عدم درمان، می‌تواند به سرطان دهانه رحم تبدیل شود. CIN اغلب در طول معاینه روتین Pap اسمیر یا کولپوسکوپی تشخیص داده می‌شود.

نام‌گذاری و طبقه‌بندی بافت‌شناسی ضایعات پیش‌ساز کارسینوم دهانه رحم در طول قرن ۲۰ام بارها تغییر کرده است. سیستم طبقه‌بندی سازمان جهانی بهداشت، ضایعات را توصیف می‌کرد و آنها را دیسپلازی خفیف، متوسط یا شدید یا کارسینوم درجا نام‌گذاری می‌کرد. اصطلاح نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس برای تأکید بر طیف ناهنجاری در این ضایعات و کمک به استانداردسازی درمان ابداع شد. برای تغییرات دیسپلاستیک پیش‌بدخیم، از درجه‌بندی نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس استفاده می‌شود. این طبقه‌بندی، دیسپلازی خفیف را به‌عنوان CIN1، دیسپلازی متوسط را به‌عنوان CIN2 و دیسپلازی شدید و CIS را به‌عنوان CIN3 طبقه‌بندی می‌کند. اخیراً، CIN2 و CIN3 با هم ترکیب شده و CIN2/3 را تشکیل داده‌اند. این نتایج همان چیزی است که یک پاتولوژیست ممکن است از بیوپسی گزارش کند.

این موارد نباید با اصطلاحات سیستم بتسدا برای نتایج تست Pap (سیتوپاتولوژی) اشتباه گرفته شوند. از جمله نتایج سیستم بتسدا: ضایعه اینترااپیتلیال سنگفرشی با درجه پائین و ضایعه اینترااپیتلیال سنگفرشی با درجه بالا. یک تست Pap LSIL ممکن است با CIN1، و HSIL ممکن است با CIN2 و CIN3 مطابقت داشته باشد، اما آنها نتایج تست‌های متفاوتی هستند و نتایج تست Pap لزوماً با یافته‌های بافت‌شناسی مطابقت ندارد.

 زیرگروه‌های سرطان 
زیرگروه‌های بافت‌شناسی کارسینوم تهاجمی دهانه رحم عبارتند از:
 (کارسینوم سلول سنگفرشی (حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد))
 (آدنوکارسینوم (حدود ۱۵٪ از سرطان‌های دهانه رحم در بریتانیا))
 کارسینوم آدنواسکواموس
 کارسینوم سلول کوچک
 تومور نورواندوکرین
 کارسینوم سلول شیشه‌ای
 آدنوکارسینوم ویلوگلندولار

اگرچه کارسینوم سلول سنگفرشی سرطان دهانه رحم با بالاترین نرخ بروز همراه است، اما بروز آدنوکارسینوم دهانه رحم در دهه‌های اخیر رو به افزایش بوده است. آدنوکارسینوم اندوسرویکال ۲۰ تا ۲۵ درصد از انواع بافت‌شناسی کارسینوم دهانه رحم را تشکیل می‌دهد. آدنوکارسینوم موکینوس دهانه رحم از نوع گاستریک، نوعی سرطان نادر با رفتار تهاجمی است. این نوع بدخیمی ارتباطی با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) پُرخطر ندارد.
بدخیمی‌های غیرکارسینوم که به ندرت در دهانه رحم رخ می‌دهند، شامل ملانوم و لنفوم می‌شوند. مرحله‌بندی فدراسیون بین‌المللی زنان و زایمان برخلاف مرحله‌بندی TNM برای اکثر سرطان‌های دیگر، درگیری غدد لنفاوی را در نظر نمی‌گیرد. در مواردی که با جراحی درمان می‌شوند، اطلاعات به‌دست‌آمده از پاتولوژیست می‌تواند در تعیین مرحله پاتولوژیک جداگانه مورد استفاده قرار گیرد، اما جایگزین مرحله بالینی اولیه نمی‌شود.

 مرحله‌بندی 

سرطان دهانه رحم توسط سیستم FIGO مرحله بندی می‌شود که مبتنی بر معاینه بالینی است تا یافته‌های جراحی. پیش‌از بازبینی‌های سال ۲۰۱۸ در سیستم مرحله‌بندی FIGO، این سیستم فقط استفاده از تست‌های تشخیصی زیر را برای تعیین مرحله بیماری مجاز می‌دانست: لمس کردن، معاینه، کولپوسکوپی، کورتاژ اندوسرویکال، هیستروسکوپی، سیستوسکوپی, پروکتوسکوپی, اوروگرافی داخل وریدی و معاینه ریه‌ها و اسکلت با اشعه ایکس، و کونیزاسیون دهانه رحم. بااین‌حال، این سیستم امکان استفاده از هرگونه روش تصویربرداری یا پاتولوژیک را برای مرحله‌بندی فراهم می‌کند.

 پیشگیری  

 غربالگری 

بررسی سلول‌های دهانه رحم با تست پاپانیکولائو (تست Pap) برای تشخیص پیش‌سرطان دهانه رحم، تعداد موارد و مورتالیتی ناشی از سرطان دهانه رحم را به‌طرز چشمگیری کاهش داده است. سیتولوژی مبتنی بر مایع ممکن است تعداد نمونه‌های ناکافی را کاهش دهد. غربالگری با تست Pap هر سه تا پنج سال با پیگیری مناسب می‌تواند بروز سرطان دهانه رحم را تا ۸۰٪ کاهش دهد.

غربالگری با تست Pap می‌تواند سلول‌های غیرطبیعی را روی سطح سرویکس به نام نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس نشان دهد که در درصد کمی از موارد می‌تواند به سرطان دهانه رحم تبدیل شود. این تغییرات پیش‌سرطانی را می‌توان با معاینه بیشتر که با نام کولپوسکوپی شناخته می‌شود، تأیید کرد.

دعوت‌های شخصی که زنان را به غربالگری تشویق می‌کنند، در افزایش احتمال انجام این کار مؤثر هستند.همچنین مطالب آموزشی به افزایش احتمال مراجعه زنان برای غربالگری کمک می‌کنند، اما به اندازه دعوت‌نامه‌ها مؤثر نیستند.

طبق دستورالعمل‌های بالینی اروپایی سال ۲۰۱۰، سن شروع غربالگری میان ۲۰ تا ۳۰ سال متغیر است، اما ترجیحاً نباید پیش‌از ۲۵ یا ۳۰ سالگی باشد و به میزان بار بیماری در جمعیت و منابع موجود بستگی دارد.

در ایالات متحده، توصیه می‌شود غربالگری از سن ۲۱ سالگی شروع شود، صرف‌نظر از سنی که زن شروع به رابطه جنسی کرده یا دیگر عوامل خطر. تست Pap باید هر سه سال یک‌بار و در سنین میان ۲۱ تا ۶۵ سال انجام شود. در زنان بالای ۶۵ سال، اگر هیچ نتیجه غربالگری غیرطبیعی طی ۱۰ سال گذشته مشاهده نشده باشد و سابقه CIN2 یا بالاتر وجود نداشته باشد، می‌توان غربالگری را متوقف کرد. وضعیت واکسیناسیون HPV میزان غربالگری را تغییر نمی‌دهد.

تعدادی گزینه توصیه‌شده برای غربالگری افراد ۳۰ تا ۶۵ ساله وجود دارد. از جمله سیتولوژی دهانه رحم هر ۳ سال یک‌بار، تست HPV هر ۵ سال یک‌بار، یا تست HPV همراه با سیتولوژی هر ۵ سال یک‌بار. غربالگری پیش‌از ۲۵ سالگی مفید نیست، زیرا میزان ابتلا به بیماری کم است. غربالگری در زنان بالای ۶۰ سال در صورت داشتن سابقه نتایج منفی، مفید نیست. دستورالعمل بالینی ارائه‌شده توسط انجمن اونکولوژیکی بالینی آمریکا، سطوح مختلف دسترسی به منابع را توصیه می‌کند.

تست‌های Pap در کشورهای در حال توسعه به اندازه کافی مؤثر نبوده‌اند. این امر تا حدودی به این دلیل است که بسیاری از این کشورها زیرساخت‌های مراقبت‌های سلامت ضعیفی دارند، متخصصان آموزش‌دیده و ماهر برای انجام و تفسیر تست‌های Pap بسیار کم هستند، زنان ناآگاه پیگیری‌های لازم را انجام نمی‌دهند و زمان زیادی برای آماده شدن نتایج لازم است. معاینه بصری با اسید استیک و تست HPV DNA نیز امتحان شده است، هرچند موفقیت‌های متفاوتی داشته است.

 واکسیناسیون 

شش واکسن HPV تاییدشده وجود دارد: سه واکسن دو ظرفیتی (که در برابر دو نوع HPV محافظت ایجاد می‌کند)، دو واکسن چهار ظرفیتی (که در برابر چهار نوع HPV محافظت ایجاد می‌کند) و یک واکسن نه ظرفیتی (که در برابر نه نوع HPV محافظت ایجاد می‌کند) سه واکسن HPV (گارداسیل، گارداسیل ۹ و سرواریکس ) به ترتیب حدود ۹۳٪ و ۶۲٪ خطر تغییرات سرطانی یا پیش‌سرطانی دهانه رحم و پرینیوم را کاهش می‌دهند. همه این واکسن‌ها دارای پروفایل بی‌خطری عالی و اثربخشی بالا هستند، یا استانداردهای immunobridging را برآورده کرده‌اند.۶۶۸ این واکسن‌ها میان ۹۲٪ تا ۱۰۰٪ در برابر HPV نوع ۱۶ و ۱۸ تا حداقل ۸ سال مؤثر هستند.

واکسن‌های HPV معمولاً به افراد ۹ تا ۲۶ ساله تزریق می‌شوند، زیرا اگر واکسن پیش‌از بروز عفونت تزریق شود، موثرتر است. گروه هدف اصلی در بیشتر کشورهایی که واکسیناسیون HPV را توصیه می‌کنند، دختران نوجوان ۹ تا ۱۴ ساله هستند. تا سال ۲۰۲۲، ۱۲۵ کشور واکسن HPV را در واکسیناسیون روتین خود برای دختران گنجانده‌اند و ۴۷ کشور،۶۵۴ از جمله کشور ژاپن، این واکسن‌ها را برای پسران نیز توصیه می‌کنند.

مدت زمان اثربخشی و اینکه به دوز یادآور نیاز خواهد بود یا خیر، مشخص نیست. هزینه بالای این واکسن باعث نگرانی شده است. چندین کشور برنامه‌های حمایت مالی را برای تأمین بودجه واکسیناسیون HPV در نظر گرفته‌اند (یا در حال بررسی آن هستند). دستورالعمل بالینی ارائه‌شده توسط انجمن اونکولوژیکی بالینی آمریکا توصیه‌هایی برای سطوح مختلف دسترسی به منابع دارد.

 محافظت با روش‌های فیزیکی 

استفاده از روش‌های محافظتی یا ژل‌های اسپرم‌کش در طول رابطه جنسی، خطر انتقال عفونت را کاهش می‌دهد اما آن را به‌طور کامل از بین نمی‌برد. کاندوم می‌تواند در برابر زگیل تناسلی محافظت ایجاد کند. آنها همچنین در برابر دیگر عفونت‌های مقاربتی مانند HIV و کلامیدیا، که با خطرات بیشتر ابتلا به سرطان دهانه رحم ارتباط دارند، محافظت ایجاد می‌کنند.

 تغذیه 
ویتامین A همانند ویتامین B12، ویتامین C، ویتامین E و بتاکاروتن، با کاهش خطر ابتلا ارتباط دارد.

 درمان 
درمان سرطان دهانه رحم در سراسر جهان متفاوت است، که عمدتاً به دسترسی به جراحان ماهر در جراحی رادیکال لگن و ظهور درمان‌های حفظ باروری در کشورهای توسعه‌یافته بستگی دارد. مراحل کمتر پیشرفته سرطان دهانه رحم معمولاً گزینه‌های درمانی‌ای دارند که در صورت تمایل بیمار، امکان حفظ باروری را فراهم می‌کنند.

از آنجا که سرطان‌های دهانه رحم به اشعه حساس هستند، در تمام مراحلی که گزینه‌های جراحی وجود ندارد، می‌توان از پرتودرمانی استفاده کرد. مداخله جراحی ممکن است پیامدهای بهتری نسبت به رویکردهای رادیولوژی داشته باشد. علاوه‌بر این، شیمی‌درمانی می‌تواند برای درمان سرطان دهانه رحم استفاده شود که موثرتر از پرتودرمانی به‌تنهایی است. کمورادیوتراپی در مقایسه با رادیوتراپی به‌تنهایی، می‌تواند بقای کلی را افزایش داده و خطر عود بیماری را کاهش دهد.

 ضایعات پیش سرطانی 
سلول‌های پیش‌سرطانی (نئوپلازی اینترااپیتلیال سرویکس) که منجر به سرطان و سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه می‌شوند، می‌توانند به شکل مؤثری با تکنیک‌های مختلف جراحی درمان شوند. روش‌های درمان جراحی عبارتند از اکسیزیون که در آن بخشی از سرویکس به شکل مخروط برداشته می‌شود، و فرسایش که در آن تنها قسمتی از بافت غیرطبیعی برداشته می‌شود. اگرچه این موارد به‌طور مؤثر خطر ابتلا یا گسترش سرطان را کاهش می‌دهند، اما باعث افزایش خطر زایمان زودرس در بارداری‌های بعدی می‌شوند. تکنیک‌های جراحی که بافت دهانه رحم بیشتری را برمی‌دارند، خطر عود سرطان را کاهش می‌دهند، اما احتمال زایمان زودرس را بیشتر می‌کنند. با توجه به این خطر، در نظر گرفتن سن، برنامه‌های باروری زن و اندازه و محل سلول‌های سرطانی برای انتخاب روش مناسب بسیار مهم است. شواهد با قطعیت پائین وجود دارد که نشان می‌دهد رویکردهای مراقبت‌های پیش‌از جراحی، مانند «جراحی سریع» یا «برنامه‌های بهبودی پیشرفته» ممکن است استرس جراحی را کاهش داده و بهبودی پس‌از جراحی سرطان زنان را بهبود بخشند.

 سرطان میکروتهاجمی 
سرطان میکروتهاجمی (مرحله IA)همچنین ممکن است با هیسترکتومی (برداشتن کل رحم، از جمله بخشی از واژن) درمان شود. برای مرحله IA2، غدد لنفاوی نیز برداشته می‌شوند. روش‌های جایگزین شامل پروسیجرهای جراحی موضعی مانند روش اکسیزیون الکتریکی لوپ یا بیوپسی مخروطی است.  . یک مرور سیستماتیک نتیجه گرفت که برای تصمیم‌گیری آگاهانه در خصوص تکنیک‌های مختلف جراحی برای زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم در مرحله IA2، شواهد بیشتری مورد نیاز است.

اگر بیوپسی مخروطی حاشیه‌های واضحی ایجاد نکند (یافته‌های بیوپسی حاکی از آن است که تومور توسط بافت عاری از سرطان احاطه شده است، که نشان می‌دهد تمام تومور برداشته شده است)، یک گزینه احتمالی درمانی دیگر برای زنانی که می‌خواهند باروری خود را حفظ کنند، تراکلکتومی است. این روش تلاش می‌کند تا سرطان را با جراحی و در عین حال حفظ تخمدان‌ها و رحم از بین ببرد، که روش جراحی محافظه‌کارانه‌تری نسبت به هیسترکتومی است. این یک گزینه مناسب و قابل اجرا برای افرادی است که در مرحله اول سرطان دهانه رحم هستند و سرطان آنها هنوز گسترش نیافته است؛ بااین‌حال، هنوز یک استاندارد مراقبتی محسوب نمی‌شود، زیرا پزشکان کمی در این پروسیجر مهارت دارند. حتی باتجربه‌ترین جراحان هم نمی‌توانند تا پس‌از معاینه میکروسکوپیک جراحی، انجام تراکلکتومی را تضمین کنند، زیرا میزان گسترش سرطان مشخص نیست. اگر جراح نتواند پس‌از بیهوشی عمومی زن در اتاق عمل، حاشیه‌های واضح بافت دهانه رحم را از نظر میکروسکوپی تأیید کند، ممکن است هنوز به هیسترکتومی نیاز باشد. این کار فقط در صورت رضایت زن، می‌تواند در همان جراحی انجام شود.همچنین با توجه به خطر احتمالی گسترش سرطان به غدد لنفاوی در سرطان‌های مرحله 1B و برخی از سرطان‌های مرحله 1A، جراح ممکن است نیاز به برداشتن برخی از غدد لنفاوی از اطراف رحم برای ارزیابی پاتولوژیک داشته باشد.

تراکلکتومی رادیکال می‌تواند به‌صورت شکمی یا واژینال انجام شود و نظرات متناقضی در مورد اینکه کدام بهتر است، وجود دارد. تراکلکتومی رادیکال شکمی همراه با لنفادنکتومی معمولاً فقط به دو تا سه روز بستری در بیمارستان نیاز دارد و اکثر زنان خیلی سریع (حدود شش هفته) بهبود می‌یابند. عوارض نادر هستند، اگرچه زنانی که می‌توانند پس‌از جراحی باردار شوند، مستعد زایمان زودرس و سقط جنین دیررس احتمالی هستند. معمولاً پیش‌از اقدام به بارداری پس‌از جراحی، حداقل یک سال انتظار توصیه می‌شود. اگر تراکلکتومی سرطان را از بین برده باشد، عود در دهانه رحم باقی‌مانده نادر است. گرچه، به زنان توصیه می‌شود که اقدامات پیشگیرانه و مراقبت‌های پیگیری هوشیارانه، از جمله غربالگری Pap/کولپوسکوپی، با بیوپسی از بخش پائینی رحم باقی‌مانده در صورت نیاز (هر ۳ تا ۴ ماه به مدت حداقل ۵ سال) را انجام دهند تا علاوه بر به حداقل رساندن هرگونه مواجهه جدید با HPV از طریق شیوه‌های جنسی بی‌خطر تا زمانی که فرد به‌طور فعال برای بارداری تلاش می‌کند، از هرگونه عود بیماری نیز پیشگیری شود.

 هیسترکتومی رادیکال و شیمی‌درمانی 
مراحل اولیه (IB1 و IIA کمتر از ۴ سانتی‌متر) را می‌توان با هیسترکتومی رادیکال همراه با برداشتن غدد لنفاوی یا پرتودرمانی درمان کرد. پرتودرمانی به‌صورت رادیوتراپی با اشعه خارجی به لگن و براکی‌تراپی (رادیاسیون با اشعه داخلی) انجام می‌شود. زنانی که تحت جراحی قرار می‌گیرند و در معاینه پاتولوژیک دارای ویژگی‌های پُرخطر هستند، برای کاهش خطر عود، پرتودرمانی با یا بدون شیمی‌درمانی دریافت می‌کنند. یک مرور کاکرین شواهد با قطعیت متوسط یافته است که نشان می‌دهد رادیاسیون خطر پیشرفت بیماری را در افراد مبتلا به سرطان دهانه رحم مرحله IB در مقایسه با عدم درمان بیشتر کاهش می‌دهد. بااین‌حال، شواهد کمی در مورد تأثیرات آن بر بقای کلی یافت شد.

تومورهای بزرگ‌تر در مراحل اولیه (IB2 و IIA بیش از ۴ سانتی‌متر) را می‌توان با پرتودرمانی و شیمی‌درمانی مبتنی بر سیس‌پلاتین، هیسترکتومی (که معمولاً نیاز به پرتودرمانی کمکی دارد) یا شیمی‌درمانی مبتنی بر سیس‌پلاتین و به دنبال آن هیسترکتومی درمان کرد. وقتی سیس‌پلاتین وجود دارد، تصور می‌شود که فعال‌ترین عامل منفرد در بیماری‌های دوره‌ای است. به نظر می‌رسد که افزودن شیمی‌درمانی مبتنی بر پلاتینوم به کمورادیوتراپی نه تنها باعث بهبود بقا می‌شود، بلکه همچنین خطر عود بیماری را در زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه (IA2-IIA) کاهش می‌دهد. یک مرور کاکرین نشان داد که شواهد در مورد مزایا و خطرات هیسترکتومی اولیه در مقایسه با کمورادیوتراپی اولیه برای سرطان دهانه رحم در مرحله IB2 وجود ندارد.

تومورهای مرحله پیشرفته (IIB-IVA) با پرتودرمانی و شیمی‌درمانی مبتنی بر سیس‌پلاتین درمان می‌شوند. در ۱۵ جون ۲۰۰۶، سازمان غذا و داروی آمریکا استفاده از ترکیبی از دو داروی شیمی‌درمانی، هیکامتین و سیس‌پلاتین، را برای زنانی که تحت درمان سرطان دهانه رحم در مراحل پایانی هستند، تأیید کرد. درمان ترکیبی با خطر قابل توجهی از بروز عوارض جانبی مانند نوتروپنی، کم‌خونی و ترومبوسیتوپنی همراه است.

شواهد کافی در مورد اینکه داروهای ضدسرطان پس‌از مراقبت‌های استاندارد به زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم پیشرفته موضعی کمک می‌کند تا عمر طولانی‌تری داشته باشند یا خیر، وجود ندارد.

برای اینکه جراحی درمان‌کننده باشد، باید کل سرطان برداشته شود و هنگام بررسی زیر میکروسکوپ، هیچ اثری از سرطان در حاشیه بافت برداشته‌شده دیده نشود. این پروسیجر با نام اکسنتراسیون شناخته می‌شود.

هیچ شواهدی در دسترس نیست که نشان دهد هر شکلی از رویکرد پیگیری، از نظر طولانی کردن بقای بیمار، بهبود کیفیت زندگی یا بررسی مشکلاتی که ممکن است به دلیل درمان ایجاد شوند، و در صورت درمان با رادیوتراپی، با گذشت زمان بدتر می‌شوند، بهتر است یا بدتر. یک مرور در سال ۲۰۱۹ هیچ کارآزمایی کنترل‌شده‌ای در مورد اثربخشی و بی‌خطری مداخلات برای خون‌ریزی واژینال در زنان مبتلا به سرطان پیشرفته دهانه رحم پیدا نکرد.

 ایمونوتراپی 
همچنین ایمونوتراپی با مهارکننده‌های چک‌پوینت ایمنی، مانند پمبرولیزوماب (کیترودا)، توسط ایالات متحده نیز تأیید شده است. سازمان غذا و داروی آمریکا برای برخی از بیماران مبتلا به سرطان دهانه رحم راجعه یا متاستاتیک، نتایج امیدوارکننده‌ای را در کارآزمایی‌های بالینی در حال انجام نشان داده است. در اکتبر ۲۰۲۱، FDA این تاییدیه را گسترش داد تا پمبرولیزوماب را در ترکیب با شیمی‌درمانی، با یا بدون بواسیزوماب، برای افراد مبتلا به سرطان دهانه رحم پایدار، راجعه یا متاستاتیک شامل شود، که پتانسیل رویکردهای ایمونوتراپی را در این زمینه برجسته می‌کند. عوامل ایمونوتراپی اضافی، از جمله دیگر مهارکننده‌های PD-1 و PD-L1، در دست بررسی هستند و به‌طور مشابهی پیامدهای دلگرم‌کننده‌ای را در مطالعات بالینی نشان داده‌اند.

یکی دیگر از مهارکننده‌های چک‌پوینت ایمنی، سمی‌پلیماب، در سپتامبر ۲۰۲۲ برای بیماران مبتلا به سرطان دهانه رحم راجعه یا متاستاتیک که حین یا پس‌از شیمی‌درمانی پیشرفت کرده‌اند، تاییدیه FDA را دریافت کرد، که نقش رو به گسترش استراتژی‌های ایمونوتراپی در بیماری پیشرفته را برجسته‌تر می‌کند.

تیسوتوماب ودوتین در سپتامبر ۲۰۲۱ برای مصارف پزشکی در ایالات متحده تأیید شد.

 پیش‌آگهی 
 مرحله 
پیش‌آگهی بستگی به مرحله سرطان دارد. پیش‌آگهی کارسینوم سلول سنگفرشی و آدنوکارسینوم دهانه رحم برای هر مرحله یکسان است. برای نئوپلاسم‌های اینترااپیتلیال سرویکس، پیش‌آگهی خوب است. با درمان، میزان بقای پنج ساله برای سرطان دهانه رحم مرحله ۱ از مرحله‌بندی FIGO (سرطان محدود به دهانه رحم) ۸۵٪ و میزان بقای کلی پنج ساله (تمام مراحل با هم) حدود ۶۶٪ است. بقای پنج ساله در مرحله ۲ بیماری (سرطان به بخشی فراتر از دو سوم بالایی رحم حمله می‌کند) ۶۵٪ است. مرحله ۳ بیماری (که در آن یک سوم پائینی واژن، دیواره لگن درگیر شده یا هیدرونفروز، درگیری غدد لنفاوی لگن یا اطراف آئورت وجود دارد) ۳۵٪ است. میزان بقای ۵ ساله در بیماری مرحله ۴، که در آن سرطان از لگن فراتر رفته یا مثانه یا رکتوم را درگیر می‌کند، ۷٪ است.

حدود ۳۵٪ از زنان مبتلا به سرطان تهاجمی دهانه رحم، پس‌از درمان، بیماری پایدار یا راجعه دارند.

 بر اساس کشور 
در ایالات متحده، نابرابری قومیتی در میزان بقای پنج ساله وجود دارد. میانگین میزان بقا در کارسینوم سلول سنگفرشی غالب برای زنان اسپانیایی‌تبار و آسیایی-اقیانوسیه ۷۲٪، برای زنان سفیدپوست ۶۸٪ و برای زنان سیاه‌پوست ۶۱٪ است.

غربالگری منظم به این معنی است که تغییرات پیش‌سرطانی و سرطان‌های دهانه رحم در مراحل اولیه، زود تشخیص داده شده و درمان می‌شوند. آمارها نشان می‌دهد که غربالگری دهانه رحم با پیشگیری از سرطان دهانه رحم، سالانه جان ۵٬۰۰۰ نفر را در بریتانیا نجات می‌دهد.
سالانه حدود ۱٬۰۰۰ زن در بریتانیا بر اثر سرطان دهانه رحم جان خود را از دست می‌دهند. تمام کشورهای شمال اروپا برنامه‌های غربالگری سرطان دهانه رحم را اجرا می‌کنند. تست Pap در دهه ۱۹۶۰ در کشورهای شمال اروپا در شیوه بالینی ادغام شد.

در آفریقا، پیامدها اغلب بدتر است زیرا تشخیص اغلب در مراحل پایانی بیماری انجام می‌شود. در یک مرور دامنه بر روی برنامه‌های پیشگیری و کنترل سرطان دهانه رحم که به‌صورت عمومی در کشورهای آفریقایی در دسترس بودند، مشخص شد که این برنامه‌ها به جای تشخیص و پیشگیری زودهنگام HPV، بر بقا تأکید داشتند.

 عوارض جانبی 
شیمی‌درمانی با حمله به سلول‌هایی که به سرعت تقسیم می‌شوند، عمل می‌کند. این روش سلول‌های سرطانی را از بین می‌برد، اما همچنین می‌تواند بر سلول‌های طبیعی تأثیر بگذارد و منجر به عوارض جانبی نامطلوب شود. عوارض جانبی شایع شیمی‌درمانی عبارتند از: ریزش مو، زخم‌های دهانی، از دست دادن اشتها، اسهال، تهوع و استفراغ، یائسگی زودرس، ناباروری و آسیب به سلول‌های خون‌ساز درون مغز استخوان. بیشتر عوارض جانبی حاد موقتی هستند و با قطع درمان از بین می‌روند، اما برخی از آنها می‌توانند طولانی‌مدت یا دائمی باشند. عوارض جانبی طولانی‌مدت شیمی‌درمانی شامل تغییر در چرخه قاعدگی، نوروپاتی و سمیّت کلیوی است.

عوارض جانبی پرتودرمانی؛ فهرست کامل عوارض جانبی را ببینید

پرتودرمانی با هدف درمان سرطان دهانه رحم ممکن است بافت‌های ناخواسته واقع درون مسیر (های) تابش پرتو یا مجاور ضایعه هدف را تحت تأثیر قرار دهد، هر بافتی حساسیت و پاسخ منحصربه‌فردی به آسیب ناشی از رادیاسیون دارد. تأثیرات شایع حاد RT عبارتند از دستگاه گوارش، مانند اسهال و یبوست؛ دستگاه ادراری، مانند تکرر ادرار؛ و ممکن است باعث سرویسیت شود. عوارض شایع دیرهنگام RT شامل موارد زیر است: ناباروری یا نارسایی زودرس تخمدان؛ تنگی واژینال؛ سندرم نورون حرکتی تحتانی؛ تلانژکتازی و خونریزی متعاقب آن؛ و میلوپاتی پیشرونده که ممکن است منجر به نقص‌های عصبی برگشت‌ناپذیر از نشانه‌های حسی خفیف تا پاراپلژی کامل شود. تأثیرات دیرهنگام رادیوتراپی (با میزان وقوع) عبارتند از استئونکروز  (بین ۸ تا ۲۰ درصد)، زخم مثانه (کمتر از ۳٪)، تنگی واژینال (بیش از 2.5%) و بیماری مزمن رادیاسیون لگنی (۱ تا ۱۰ درصد)، برای مثال، پلکسوپاتی لومبوساکرال برگشت‌ناپذیر.

رادیاسیون لگن همچنین باعث ایجاد بدخیمی‌های ثانویه مانند لوکمی، لنفوم، سرطان مثانه، بدخیمی لگن، سرطان روده بزرگ، سارکوم استخوان و بافت نرم می‌شود که میزان وقوع آنها میان ۰٫۲ تا ۱٫۰ درصد در سال برای هر کدام است.

 اپیدمیولوژی 

در سراسر جهان، سرطان دهانه رحم هم چهارمین نوع شایع سرطان و هم چهارمین علت شایع مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در زنان است، با بیش از ۶۶۰٬۰۰۰ مورد جدید و حدود ۳۵۰٬۰۰۰ مرگ‌ومیر در سال 2022. این سرطان دومین علت شایع سرطان مختص زنان پس‌از سرطان پستان است که حدود ۸٪ از کل موارد سرطان و کل مرگ‌ومیرهای ناشی از سرطان در زنان را تشکیل می‌دهد. ۸۸٪ (آمار سال ۲۰۲۰) از سرطان‌های دهانه رحم و ۹۰٪ از مرگ‌ومیرهای ناشی از آن در کشورهایی با سطح درآمد پائین و متوسط  و ۲٪ (آمار سال ۲۰۲۰) در کشورهایی با سطح درآمد بالا رخ می‌دهد: 650 این سرطان شایع‌ترین سرطان تشخیص داده‌شده در دوران بارداری است و میزان وقوع آن ۱٫۵ تا ۱۲ مورد در هر ۱۰۰٬۰۰۰ بارداری است.

اکثریت قریب به اتفاق موارد سرطان دهانه رحم در سال ۲۰۲۰ (۸۸٪) در LMICها رخ داده است، جایی که این بیماری، ۱۷٪ از کل سرطان‌های زنان را به خود اختصاص می‌دهد، در حالی که این رقم در کشورهای با درآمد بالا تنها ۲٪ است. در کشورهای جنوب صحرای آفریقا، منطقه‌ای با بالاترین میزان زنان جوان مبتلا به HIV (به اختصار WLWH)، تقریباً ۲۰٪ از موارد سرطان دهانه رحم در WLWH رخ می‌دهد. احتمال ماندگاری عفونت HPV و پیشرفت آن به سمت سرطان در WLWH بیشتر است. میزان مورتالیتی میان کشورها ۵۰ برابر متفاوت است، از کمتر از ۲ نفر در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن در برخی از HICها تا بیش از ۴۰ نفر در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن در برخی از کشورهای جنوب صحرای آفریقا. 650 

 آفریقا 
از ۲۰ کشوری که بیشترین آسیب را از سرطان دهانه رحم دیده‌اند، ۱۹ کشور در آفریقا هستند.

 استرالیا 
استرالیا در مسیر ریشه‌کن کردن سرطان دهانه رحم قرار دارد. پیش‌بینی می‌شود که این امر در ۱۰ سال آینده محقق شود.

تخمین زده می‌شود که در سال ۲۰۲۲، ۹۴۲ مورد جدید سرطان دهانه رحم در استرالیا تشخیص داده شود. در سال ۲۰۲۲، تخمین زده می‌شود که یک زن تا سن ۸۵ سالگی، با خطر ۱ در ۱۸۰ (یا ۰٫۵۶٪) برای ابتلا به سرطان دهانه رحم مواجه است.

در سال ۲۰۲۰، ۱۶۵ زن در سنین ۲۵ تا ۷۴ سال بر اثر سرطان دهانه رحم جان خود را از دست دادند که این رقم، میزان مورتالیتی ۲ مورد مرگ‌ومیر در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن در جمعیت را نشان می‌دهد. طی ۵ سال از ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰، ۶۲ زن بومی و جزیره‌نشین تنگه تورس در سنین ۲۵ تا ۷۴سال بر اثر سرطان دهانه رحم جان خود را از دست دادند که این رقم، میزان مورتالیتی ۷ مورد مرگ‌ومیر در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن بومی در جمعیت را نشان می‌دهد. در طول ۵ سال از ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۰، میزان مورتالیتی استانداردشده بر اساس سن میان زنان بومی و جزیره‌نشین تنگه تورس ۳٫۸ برابر میزان مورتالیتی زنان غیربومی استرالیایی بود.

از زمان شروع غربالگری سازمان‌یافته در سال ۱۹۹۱ (۱۹۹۱ تا ۲۰۰۵)، تعداد زنانی که به سرطان دهانه رحم تشخیص داده شده‌اند، به‌طور میانگین سالانه ۴٫۵٪ کاهش یافته است. تست‌های منظم Pap دو بار در سال [این تست قدیمی است] می‌تواند بروز به سرطان دهانه رحم را در استرالیا تا ۹۰٪ کاهش دهد و سالانه ۱٬۲۰۰ زن استرالیایی را از مرگ ناشی از این بیماری نجات دهد. پیش‌بینی می‌شود که به دلیل موفقیت برنامه تست اولیه HPV، تا سال ۲۰۲۸، سالانه کمتر از چهار مورد جدید به ازای هر ۱۰۰۰۰۰ زن وجود داشته باشد.

 نپال 
هر ساله صدها زن در نپال مبتلا به سرطان دهانه رحم تشخیص داده می‌شوند که عمدتاً ناشی از عفونت ویروس پاپیلومای انسانی است. در فوریه ۲۰۲۵، نپال یک کمپین واکسیناسیون HPV در سراسر کشور را با هدف قرار دادن بیش از ۱٫۶ میلیون دختر ۱۰ تا ۱۵ ساله، با حمایت سازمان جهانی بهداشت، UNICEF و Gavi، در کنار برنامه‌های آموزشی برای افزایش آگاهی و پیشگیری از سرطان دهانه رحم آغاز کرد

 کانادا 
طبق تخمین‌ها، ۱٬۴۵۰ کانادایی در سال ۲۰۲۲ به سرطان دهانه رحم مبتلا خواهند شد. تخمین زده می‌شود که ۳۸۰ نفر بر اثر آن جان خود را از دست خواهند داد.

 هند 
در هند، تعداد افراد مبتلا به سرطان دهانه رحم در حال افزایش است، اما به‌طور کلی، میزان تعدیل‌شده بر اساس سن در حال کاهش است.National Cancer Registry Programme under Indian Council of Medical Research Reports استفاده از کاندوم در جمعیت زنان، بقای زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم را بهبود بخشیده است.

 اتحادیه اروپا 
از سال ۲۰۲۲، سازمان جهانی بهداشت اعلام کرد که «هر ساله در منطقه اروپایی WHO، بیش از ۶۶٬۰۰۰ زن به تازگی به سرطان دهانه رحم مبتلا می‌شوند و بیش از ۳۰٬۰۰۰ نفر بر اثر این بیماری قابل پیشگیری جان خود را از دست می‌دهند.»

 بریتانیا 
سرطان دهانه رحم ۱۲امین سرطان شایع در زنان در بریتانیا است (حدود ۳٬۱۰۰ زن در سال ۲۰۱۱ به این بیماری مبتلا شدند) و ۱٪ از مرگ‌ومیرهای ناشی از سرطان را تشکیل می‌دهد (حدود ۹۲۰ نفر در سال ۲۰۱۲ جان باختند). با ۴۲٪ کاهش از سال ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۷، برنامه غربالگری اجراشده توسط NHS بسیار موفق بوده است و گروه سنی پُرخطر (۲۵ تا ۴۹ سال) را هر ۳ سال و افراد ۵۰ تا ۶۴ سال را هر ۵ سال غربالگری می‌کند.

 ایالات متحده 
بر اساس تخمین‌ها در سال ۲۰۱۹، حدود ۱۳٬۱۷۰ مورد جدید سرطان دهانه رحم و ۴٬۲۵۰ مورد مرگ‌ومیر ناشی از سرطان دهانه رحم در ایالات متحده رخ خواهد داد. میانه سن تشخیص ۵۰ سال است. میزان موارد جدید در ایالات متحده، بر اساس نرخ‌های سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶، حدود ۷٫۳ مورد در هر ۱۰۰٬۰۰۰ زن بوده است. مرگ‌ومیرهای ناشی از سرطان دهانه رحم در ۵۰ سال گذشته تقریباً ۷۴٪ کاهش یافته است، که عمدتاً به دلیل غربالگری گسترده تست Pap بوده است. هزینه پزشکی مستقیم سالانه برای پیشگیری و درمان سرطان دهانه رحم پیش‌از معرفی واکسن HPV، حدود ۶ میلیارد دلار تخمین زده می‌شد.

 نیجریه 
مؤسسه پژوهش‌های پزشکی نیجریه گزارش می‌دهد که روزانه ۲۸ زن نیجریه‌ای به دلیل این بیماری جان خود را از دست می‌دهند. این آمار نگران‌کننده، نیاز مبرم به افزایش آگاهی، پیشگیری و تلاش‌های درمانی در سطح ملی را برجسته می‌کند. بسیاری از زنان نیجریه‌ای به این اقدامات پیشگیرانه دسترسی ندارند. در بسیاری از مناطق کشور، تست‌های غربالگری مانند تست Pap و تست HPV به راحتی در دسترس یا مقرون‌به‌صرفه نیستند

 تاریخچه 
 400 BCE: بقراط اشاره کرد که سرطان دهانه رحم غیرقابل درمان است.
 ۱۹۲۵: هینسلمن، کولپوسکوپ را اختراع کرد.
 ۱۹۲۸: پاپانیکولائو، تکنیک پاپانیکولائو را ابداع کرد.
 ۱۹۴۱: پاپانیکولائو و تراوت: غربالگری با تست Pap آغاز شد.
 ۱۹۴۶: کاردک  برای خراشیدن دهانه رحم و جمع‌آوری نمونه برای تست Pap ساخته شد.
 ۱۹۵۱: اولین رده سلولی آزمایشگاهی موفق، HeLa، که از بیوپسی سرطان دهانه رحم هنریتا لاکس به دست آمد.
 ۱۹۷۶: هارالد زور هاوزن و گیسام موفق به یافتن DNA ویروس HPV در سرطان دهانه رحم و زگیل تناسلی شدند؛ هاوزن بعدها به خاطر کارش جایزه نوبل را دریافت کرد.
 1988: سیستم بتسدا برای گزارش نتایج Pap ابداع شد.
 ۲۰۰۶: اولین واکسن HPV توسط FDA تأیید شد.
 ۲۰۱۵: نشان داده است که واکسن HPV در برابر عفونت در چندین نقطه از بدن محافظت ایجاد می‌کند.
 ۲۰۱۸: شواهدی حاکی از محافظت با دوز واحد واکسن HPV وجود دارد.

اپیدمیولوژیست‌هایی که در اوایل قرن ۲۰ام فعالیت می‌کردند، خاطرنشان کردند که سرطان دهانه رحم مانند یک بیماری مقاربتی عمل می‌کند. به‌طور خلاصه:

 سرطان دهانه رحم در زنان تن‌فروش شایع بود.
 این بیماری بین راهبه‌ها نادر بود، به جز کسانی که پیش‌از ورود به صومعه از نظر جنسی فعال بودند (ریگونی در سال ۱۸۴۱).
 این بیماری در همسران دوم مردانی که همسران اولشان بر اثر سرطان دهانه رحم فوت کرده بودند، شایع‌تر بود.
 این بیماری در زنان یهودی نادر بود.
 در سال ۱۹۳۵، سیورتون و بری رابطه‌ای میان RPV (ویروس پاپیلومای خرگوش) و سرطان پوست در خرگوش‌ها کشف کردند. (HPV مختص گونه خاصی است و بنابراین نمی‌تواند به خرگوش‌ها منتقل شود). .

این مشاهدات تاریخی نشان می‌داد که یک عامل مقاربتی باعث سرطان دهانه رحم شده است. پژوهش‌های اولیه در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰ سرطان دهانه رحم را به اسمگما نسبت دادند. در طول دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰ گمان می‌رفت که عفونت با ویروس هرپس سیمپلکس علت این بیماری است. به‌طور خلاصه، HSV به‌عنوان یک علت احتمالی در نظر گرفته شد زیرا مشخص شده است که در دستگاه تناسلی زنان زنده می‌ماند (بقا) و از طریق رابطه جنسی به روشی سازگار با عوامل خطر شناخته‌شده، مانند بی‌بندوباری جنسی و وضعیت اجتماعی‌اقتصادی پائین، منتقل می‌شود. Herpes ویروس‌های هرپس همچنین در دیگر بیماری‌های بدخیم، از جمله لنفوم بورکیت (Burkitt)، کارسینوم نازوفارنژیال, بیماری مارک و آدنوکارسینوم، نقش دارند. HSV از سلول‌های تومور دهانه رحم جدا شد.

توصیفی از ویروس پاپیلومای انسانی توسط میکروسکوپ الکترونی در سال ۱۹۴۹ ارائه شد و HPV-DNA در سال ۱۹۶۳ شناسایی گردید. تا دهه ۱۹۸۰، HPV در بافت سرطان دهانه رحم شناسایی نشده بود.. از آن زمان تاکنون، نشان داده شده است که HPV تقریباً در تمام سرطان‌های دهانه رحم نقش دارد. زیرگروه‌های ویروسی خاص دخیل در این امر عبارتند از HPV نوع ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۴۵ و موارد دیگر. 

کار در زمینه واکسن HPV از اواسط دهه ۱۹۸۰ آغاز شد، و به‌طور موازی توسط پژوهشگرانی در مرکز پزشکی دانشگاه جورج تاون، دانشگاه روچستر، دانشگاه کوئینزلند در استرالیا و انستیتوی ملی سرطان ایالات متحده توسعه یافت. در سال ۲۰۰۶، سازمان غذا و داروی آمریکا اولین واکسن پیشگیرانه HPV را که توسط شرکت .Merck & Co با نام تجاری گارداسیل به بازار عرضه شد، تأیید کرد.

۱۷ نوامبر، روز اقدام برای ریشه‌کنی سرطان دهانه رحم است. این تاریخ، روزی را در سال ۲۰۲۰ مشخص می‌کند که سازمان جهانی بهداشت، استراتژی جهانی برای تسریع ریشه‌کنی سرطان دهانه رحم به‌عنوان یک مشکل در حوزه سلامت عمومی را با قطعنامه‌ای که توسط ۱۹۴ کشور تصویب شد، آغاز کرد. در نوامبر ۲۰۲۰، سازمان جهانی بهداشت (WHO)، با حمایت مجمع جهانی بهداشت، استراتژی‌ای را برای ریشه‌کنی سرطان دهانه رحم تا سال ۲۰۵۰ تعیین کرد. این استراتژی شامل واکسیناسیون ۹۰٪ دختران تا سن ۱۵ سالگی، غربالگری ۷۰٪ زنان تا سن ۳۵ سالگی و دوباره تا سن ۴۵ سالگی و درمان ۹۰٪ از زنانی است که به بیماری دهانه رحم مبتلا شده‌اند. برای ریشه‌کنی سرطان دهانه رحم، همه کشورها باید به میزان بروز کمتر از ۴ در هر ۱۰۰۰۰۰ زن برسند و آن را حفظ کنند.

 جامعه و فرهنگ 
 استرالیا 
در استرالیا، زنان بومی بیش از پنج برابر بیشتر از زنان غیربومی در معرض خطر مرگ ناشی از سرطان دهانه رحم هستند، که نشان می‌دهد زنان بومی کمتر احتمال دارد تست Pap را به‌طور منظم انجام دهند. عوامل متعددی ممکن است زنان بومی را از انجام منظم غربالگری دهانه رحم بازدارد، از جمله حساسیت در بحث در مورد این موضوع در جوامع بومی، خجالت، اضطراب و ترس در مورد این پروسیجر.همچنین دشواری در دسترسی به خدمات غربالگری (برای مثال، مشکلات رفت‌وآمد) و کمبود پزشکان عمومی زن، ارائه‌دهندگان آموزش‌دیده تست Pap و کارکنان بخش سلامت زن بومی آموزش‌دیده نیز از جمله مشکلات هستند.

بنیاد سرطان دهانه رحم استرالیا که در سال ۲۰۰۸ تأسیس شد، «سلامت زنان را با از بین بردن سرطان دهانه رحم و فراهم کردن درمان برای زنان مبتلا به سرطان دهانه رحم و مشکلات سلامت مرتبط، در استرالیا و کشورهای در حال توسعه» ارتقا می‌دهد.' ایان فرازر، یکی از تولیدکنندگان واکسن سرطان دهانه رحم گارداسیل، مشاور علمی ACCF است. جانت هاوارد، همسر نخست‌وزیر وقت استرالیا، جان هاوارد، در سال ۱۹۹۶ به سرطان دهانه رحم مبتلا شد و اولین‌بار در سال ۲۰۰۶ به‌صورت علنی در مورد این بیماری صحبت کرد.

 ایالات متحده 

یک نظرسنجی در سال ۲۰۰۷ از زنان آمریکایی نشان داد که ۴۰٪ از آنها در مورد عفونت HPV شنیده‌اند و کمتر از نیمی از آنها می‌دانستند که این عفونت باعث سرطان دهانه رحم می‌شود. طی یک مطالعه طولی از سال ۱۹۷۵ تا ۲۰۰۰، مشخص شد که افرادی که از نظر اجتماعی‌اقتصادی در سطح پائین‌تری قرار دارند، میزان تشخیص سرطان در مراحل پایانی و نرخ موربیدیتی بالاتری دارند. پس‌از کنترل مرحله بیماری، هنوز تفاوت‌هایی در میزان بقا وجود داشت. زنان در ایالات متحده، انگ اجتماعی پیرامون عفونت HPV، واکسیناسیون و سرطان دهانه رحم را تجربه می‌کنند. این امر عمدتاً ناشی از ترس از قضاوت و طرد اجتماعی، سرزنش خود و شرم است، و تأثیرات منفی قابل توجهی از هنجارهای جنسیتی و اجتماعی دارد، زیرا هم عفونت ویروس پاپیلومای انسانی و هم سرطان دهانه رحم به دلیل این تصور که از رفتارهای بی‌ملاحظه مانند داشتن شرکای جنسی متعدد یا نادیده گرفتن غربالگری ناشی می‌شوند، با انگ اجتماعی همراه بوده‌اند.

 جمعیت‌های LGBTQ 
مردان تراجنسیتی و افراد با جنسیت‌های مختلف که دهانه رحم دارند (حتی اگر تا حدی سالم باشد) یا سابقه قبلی سرطان دهانه رحم یا شرایط پیش‌سرطانی دارند و سن آنها ۲۱ سال یا بیشتر است و در گذشته با هر کسی رابطه جنسی داشته‌اند، نیاز به غربالگری سرطان دهانه رحم دارند. افراد ترنس‌مردانه به اندازه زنان سیس‌جندر در معرض ابتلا به سرطان دهانه رحم هستند، اما احتمال کمتری دارد که تحت غربالگری دهانه رحم قرار بگیرند، این امر به دلایلی چون دیس‌فوریا، عدم تأیید هویت جنسیتی یا سلب توانمندی فرد توسط ارائه‌دهندگان خدمات مراقبت سلامت، یا دریافت اطلاعات نادرست در مورد HPV و خطرات سرطان دهانه رحم رخ می‌دهد، علاوه‌بر این بسیاری از ارائه‌دهندگان خدمات مراقبت سلامت افراد ترنس‌مردانه را در معرض خطر پائین ابتلا به سرطان دهانه رحم تصور می‌کنند.

زنان تراجنسیتی که جراحی پائین‌تنه انجام نداده‌اند، خطر ابتلا به سرطان دهانه رحم ندارند، زیرا دهانه رحم ندارند. زنان ترنسی که برای ایجاد واژن و احتمالا دهانه رحم، جراحی پائین‌تنه انجام داده‌اند (واژینوپلاستی)، در معرض خطر کمی برای ابتلا به سرطان در بافت‌های واژن جدید یا دهانه رحم جدید خود هستند، زیرا این بافت‌ها از سلول‌هایی متفاوت از دهانه رحم در یک زن سیس‌جندر تشکیل شده‌اند. غربالگری سرطان دهانه رحم در زنان ترنسی که تحت واژینوپلاستی قرار گرفته‌اند، ضروری نیست زیرا دهانه رحم ندارند.

همچنین افراد دوجنسیتی که دهانه رحم دارند، ممکن است به سرطان دهانه رحم مبتلا شوند.

 واژه‌نامه 

 منابع 

 برای مطالعه بیشتر 







 پیوند به بیرون 

 Fact sheet on cervical cancer by the سازمان جهانی بهداشت
 Cervical cancer at the مؤسسه ملی سرطان
 Jo's Cervical Cancer Trust, UK cervical cancer charity

رده:سرطان‌های زنان
رده:علت‌های عفونی سرطان
رده:بیماری‌های مرتبط با ویروس پاپیلوم
رده:بیماری‌های آمیزشی
رده:آرتی‌تی