بیژن کامکار

بیژن کامکار (زاده ۲۸ آذر ۱۳۲۸) نوازنده و خواننده موسیقی سنتی ایرانی و از اعضای گروه کامکارها است. بیژن کامکار از سوی کمیته ثبت ملی میراث فرهنگی ناملموس به عنوان حامل میراث فرهنگی در فهرست گنجینه‌های زنده بشری قرار گرفته‌است.

 زندگی و فعالیت هنری 
بیژن کامکار در سال ۱۳۲۸ در ارومیه به دنیا آمد. سپس پدرش از ارومیه به سنندج منتقل شد. مانند دیگر اعضای خانواده‌اش نزد پدرش حسن کامکار به فراگیری موسیقی پرداخت. نخستین فعالیت حرفه‌ای او در رادیو در مقام خواننده بوده‌است. نخستین سازی هم که برگزید تنبک بود، اما پس از آن با سازهای ملودیکا و تار به نوازندگی در گروه خانوادگی کامکارها پرداخت. در سال ۱۳۵۳ با ساز تخصصی تار وارد دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران شد و در رشتهٔ موسیقی تحصیل کرد. او جزو بنیادگذاران گروه‌های شیدا و عارف است و در کنسرت‌ها و آثار متعدد در مقام نوازنده و گاه خواننده حضور داشته‌است.

 ورود به گروه شیدا و عارف 
در سال ۱۳۴۸ با محمدرضا لطفی آشنا شد که به گفتهٔ خود وی نقطه عطفی در زندگی هنری وی به‌شمار می‌رود چون که بعد از پدرش نقش مهمی در آشنایی او با تار و موسیقی ایرانی داشته‌است. همچنین این آشنایی باعث ورود وی به عنوان نوازندهٔ تنبک به گروه شیدا می‌شود اما پس از مدتی با ورود برادرش ارژنگ کامکار به گروه، وی به نوازندگی رباب روی می‌آورد، بیژن کامکار بعد از گروه شیدا به عضویت گروه عارف نیز درمی‌آید.

 وارد کردن دف به اجراهای عمومی 
شاید بتوان مهم‌ترین نقش وی در موسیقی ایران را وارد کردن ساز دف برای اولین بار به اجراهای عمومی دانست. در هنگام عضویت در گروه شیدا
به پیشنهاد محمدرضا لطفی از ساز دف در یکی از کنسرت‌های گروه استفاده کرد که با اقبال فراوان علاقه‌مندان مواجه شد و امروزه دف یکی از سازهای مهم در گروه‌های موسیقی ایرانی است و نوازندگان فراوانی در این رشته به فعالیت می‌پردازند. پیش از این، دف فقط در مراسم مذهبی دراویش در خانقاه‌ها مورد استفاده قرار می‌گرفت و در گروه‌های موسیقی ایرانی استفاده نمی‌شد.

 آثار 
 آلبوم‌هانام آلبومسال انتشارآهنگسازنوازندهخوانندهناشرتوضیحاتجان جان۱۳۵۵محمدرضا لطفیمحمدرضا شجریانآوای شیدا اجرا در دستگاه سه‌گاه، بیژن کامکار نوازنده تنبکچهره به چهره ۱۳۵۶محمدرضا لطفیمحمدرضا شجریاندل آواز اجرا توسط گروه شیدا در دستگاه نوا، بیژن کامکار نوازنده دفسواران دشت امید۱۳۵۶حسین علیزادهبیژن کامکار، شهرام ناظریچاووش ۲۱۳۵۷محمدرضا لطفیمحمدرضا شجریان، شهرام ناظریموسسه فرهنگی و هنری چاووشاولین آلبوم انتشار یافته با آواز شهرام ناظری، شامل دو بخش: شب نورد (با صدای محمدرضا شجریان) و آزادی (با صدای شهرام ناظری)، گروه شیداچاووش ۳۱۳۵۷محمدرضا لطفیمحمدرضا شجریان، بیژن کامکار، شهرام ناظریموسسه فرهنگی و هنری چاووش اجرا توسط گروه شیداچاووش ۵محمدرضا لطفیموسسه فرهنگی و هنری چاووش اجرا توسط گروه شیدا و گروه عارفچاووش ۶۱۳۵۸محمدرضا لطفیمحمدرضا شجریانموسسه فرهنگی و هنری چاووش اجرا توسط گروه شیدا، بیژن کامکار نوازنده ربابچاووش ۷۱۳۵۸محمدرضا لطفی، پرویز مشکاتیان، هوشنگ کامکار، حسین علیزادهمحمدرضا شجریان، شهرام ناظریموسسه فرهنگی و هنری چاووش اجرا توسط گروه شیدا و گروه عارفچاووش ۸محمدرضا لطفیشهرام ناظری، سیما بیناموسسه فرهنگی و هنری چاووش اجرا توسط گروه شیداچاووش ۹محمدرضا لطفیمحمدرضا شجریانموسسه فرهنگی و هنری چاووش اجرا توسط گروه شیدا در دستگاه سه‌گاهچاووش ۱۰محمدرضا لطفیصدیق تعریفموسسه فرهنگی و هنری چاووشیادواره حسین طاهرزاده که با همکاری گروه شیدا و عارف اجرا شد. ردیف آوازی این اثر اصفهان است که در دستگاه سه‌گاه اجرا شد، بازسازی اثر (محمدرضا لطفی).سپیده ۱۳۵۸محمدرضا لطفیمحمدرضا شجریاندل آوازبا همکاری هوشنگ ابتهاج و پرویز مشکاتیان، اجرا توسط گروه شیدا، بیژن کامکار نوازنده رباببه یاد طاهرزاده۱۳۶۳محمدرضا لطفیصدیق تعریفاجرا توسط گروه‌های شیدا و عارف، مکتب اصفهان به یاد حسین طاهرزاده در دستگاه سه گاه، بیژن کامکار نوازنده رباببهاران آبیدر۱۳۶۴هوشنگ کامکاربیژن کامکار، شهرام ناظرینوای همایون اجرا توسطگروه کامکارها، اشعار محلی کُردی با تنظیم عباس کمندی، اجرا توسط ارکستر سمفونیک تهراننوا۱۳۶۵پرویز مشکاتیانمحمدرضا شجریاندل آواز اجرا توسط گروه عارف، بیژن کامکار نوازنده دف.در گلستانه۱۳۶۶هوشنگ کامکارشهرام ناظریروح‌افزا اجرا توسطگروه کامکارهادود عود ۱۳۶۷پرویز مشکاتیانمحمدرضا شجریاندل آوازتنظیم این آلبوم با کامبیز روشن‌روان بود، اجرا توسط ارکستر، در سال ۱۳۶۶ اجرا و در ۱۳۶۸ منتشر شد.دستان ۱۳۶۷پرویز مشکاتیانمحمدرضا شجریاندل آوازاجرا توسط گروه عارف، در دستگاه چهارگاهکنسرتی دیگر۱۳۶۸ داریوش طلاییشهرام ناظریتاریخ اجرا سال ۱۳۶۸، تاریخ نشر ۱۳۷۱، اجرا در افشاری و ماهور، آواز به همراه سه تار نوازی داریوش طلایی و تنبک و دف نوازی بیژن کامکارافشاری مرکب ۱۳۶۸پرویز مشکاتیانایرج بسطامیچهار باغ بانگنخستین اثر با صدای ایرج بسطامی، مربوط به کنسرت گروه عارف به سرپرستی و آهنگ‌سازی پرویز مشکاتیان، بیژن کامکار نوازنده دف و ربابزردی خزانهوشنگ کامکار، ارسلان کامکارسروشاجرا توسط گروه کامکارهابامداد۱۳۶۹حمید متبسمسروشدف و نی۱۳۷۰محمدعلی کیانی‌نژاد، بیژن کامکارکنسرت ایرج بسطامی و گروه دستان۱۳۷۱حمید متبسم، محمدعلی کیانی نژادایرج بسطامیدر دستگاه‌های سه گاه و همایون، بیژن کامکار نوازنده دف و ربابسحروارانعلی‌اکبر مرادی، بیژن کامکاردر خیال۱۳۷۵مجید درخشانیمحمدرضا شجریاندل آوازدر دستگاه سه‌گاه و آواز بیات ترک، بیژن کامکار نوازنده دف.ایران زمین۱۳۷۵گروه کامکارهاگل نیشان۱۳۷۵گروه کامکارهائاگری زیندو۱۳۷۵گروه کامکارهاشلیرهاردوان کامکارحسین شریفی اجرا توسط گروه کامکارهاشب، سکوت، کویر۱۳۷۷کیهان کلهرمحمدرضا شجریاندل آواز بر اساس موسیقی مقامی خراسان، بیژن کامکار نوازنده دف و دایرهکوهستانحسین بهروزی‌نیاسروشگلچینی از ملودی‌های بومی ایران، به‌همراه حسین بهروزی‌نیا (بربط) و کامبیز گنجه‌ای (تنبک)کنسرت ۷۷۱۳۷۷گروه کامکارهاشهرام ناظریمشکات اجرا توسط گروه کامکارهامهتاب رو۱۳۷۷کیخسرو پورناظریشهرام ناظریآواز بیستون اجرا توسط گروه تنبور شمسبداهه نوازی ویلن مجتبی میرزادهمجتبی میرزادهباربد موزیکبداهه نوازی ویلن مجتبی میرزاده و تنبک بیژن کامکارافسانه تنبورکیخسرو پورناظریسیوی سورتهمورس پورناظرینوای همایونشباهنگامهوشنگ کامکار، ارسلان کامکارشهرام کاستمستان سلامت می‌کنندکیخسرو پورناظریگلاریژانعلی‌اکبر مرادیآوای بارانتهمورس پورناظریسیب سرخدف و رباب۱۳۸۰نی داوودسایه‌روشن مهتاب۱۳۸۲احسان ذبیحی‌فرحوزه هنری اجرا توسط گروه مهتابجمجمک برگ خزون۱۳۸۷ساربانگ ترانه‌های کودکانسفر عُسرت۱۳۸۸فرخزاد لایقشهرام ناظری این اثر در کشور فرانسه و با نام «The Book of Austerity» منتشر شده‌است، اشعار از مهدی اخوان ثالث، احمد شاملو، شفیعی کدکنی و ه. الف. سایهآموزش دف۱۳۹۱ آواسازان ققنوسسحرگاهان۱۳۹۲حیدر کاکیسوره تنبورسربداران۱۳۹۲ فرهاد فخرالدینی استودیو صباموسیقی متن مجموعه تلویزیونی سربدارانجامه رنگین۱۳۹۵علیرضا فیض بشی‌پوربیژن کامکار، نجمه تجددسروشمندیر (آلبوم)محمدعلی کیانی نژادملک محمد مسعودیگلبانگ بختیاری

 تجلیل 
از وی به عنوان یکی از مشاهیر کرد در تیر ماه ۱۳۹۸ در کنگره جهانی مشاهیر کرد تجلیل و تقدیر شد. به وی نشان نشان شهروند طلایی اعطا شد.

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 بیژن کامکار در سوره‌سینما

رده:اعضای گروه عارف
رده:افراد زنده
رده:اهالی سنندج
رده:خوانندگان مرد اهل ایران
رده:خوانندگان مرد کرد
رده:خوانندگان موسیقی سنتی ایرانی اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران
رده:زادگان ۱۳۲۸
رده:شاگردان محمدرضا شجریان
رده:موسیقی‌دانان موسیقی سنتی ایرانی
رده:نوازندگان تار اهل ایران
رده:نوازندگان تمبک اهل ایران
رده:نوازندگان دف اهل ایران
رده:نوازندگان رباب اهل ایران
رده:گنجینه زنده بشری
رده:خاندان کامکار