دستگاه اعداد پایه ۱۶

دستگاه اعداد پایه ۱۶ یا دستگاه شانزده‌شانزدهی  (هِگزادِسیمال) (به اختصار hex)، در علوم رایانه و ریاضیات، سامانهٔ عددنویسی بر پایه ۱۶ می‌باشد. این سیستم از نمادهای ۰ تا ۹ برای مقادیر صفر تا نه و از حروف A, B, C, D, E, F برای مقادیر ده تا پانزده استفاده می‌کند. عددنویسی به صورت هِگزادِسیمال به‌طور گسترده‌ای توسط طراحان و برنامه‌نویسان سیستم‌های رایانه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. در رایانش، هِگزادِسیمال معمولاً با پیشوند "0x" آغاز می‌شود.

هر رقم هگزادسیمال، نشان‌دهندهٔ چهار رقم دودویی (بیت) است.

 تبدیل 
تبدیل اعداد دودویی به شانزده‌شانزدهی از تبدیل دودویی به ده‌دهی ساده‌تر است؛ مثلاً در تبدیل ده‌دهی داریم:

 ۰۱۰۱۱۱۱۰۱۰۱۱۰۱۰۱۰۰۱۰۲ = ۲۶۲۱۴۴۱۰ + ۶۵۵۳۶۱۰ + ۳۲۷۶۸۱۰ + ۱۶۳۸۴۱۰ + ۸۱۹۲۱۰ + ۲۰۴۸۱۰ + ۵۱۲۱۰ + ۲۵۶۱۰ + ۶۴۱۰ + ۱۶۱۰ + ۲۱۰  = ۳۸۷۹۲۲۱۰

همین عدد در تبدیل از دودویی به شانزده‌شانزدهی با جدا کردن ۴ رقم ۴ رقم از سمت راست عدد به صورت زیر محاسبه‌پذیر است:

 ۰۱۰۱۱۱۱۰۱۰۱۱۰۱۰۱۰۰۱۰۲  = ۰۱۰۱ ۱۱۱۰  ۱۰۱۱ ۰۱۰۱  ۰۰۱۰۲  =  ۵ E  B ۵  ۲۱۶  =  ۵EB52۱۶

 جستارهای وابسته 
 بسط هگزادسیمال
دستگاه اعداد دودویی
 دستگاه اعداد پایه ۸

 منابع 

رده:اعداد
رده:حساب رایانه‌ای
رده:دستگاه‌های شمارش ارزش مکانی
رده:محاسبه اعداد دودویی
رده:واژگان عمومی رایانه
رده:دستگاه شمارش پایه ۱۶
رده:دستگاه‌های شمارش توان دو