گربه دم‌کوتاه

گربۀ دم‌کوتاه  (نام علمی: Lynx rufus) که با نام وَشَق سرخ (red lynx) نیز شناخته می‌شود، گربه‌ای با جثۀ متوسط و بومی آمریکای شمالی است. زیستگاه این گونه از  جنوب کانادا و سرزمین اصلی ایالات متحده گرفته تا اواکساکا در مکزیک را شامل می‌شود. به دلیل پراکندگی گسترده و جمعیت بالا، از سال 2002 نام آن به عنوان گونه‌ای با کمترین نگرانی در فهرست سرخ  اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت ثبت شده است. با اینکه به طور گسترده هم برای تفریح و هم با هدف تولید خز شکار می‌شود جمعیت آن ثابت بوده است. اگرچه در برخی مناطق جمعیت رو به کاهش است.

 آرایه‌شناسی و فرگشت 

 تبارزایی 
سردۀ وشق با سردۀ شیر کوهی، گربه‌ها  و پلنگ‌گربه آسیایی دارای تبارشاخه‌ای مشترک است که دیرینگی آن به ۱۵/۷ میلیون سال پیش می‌رسد. وشق تقریباً 24/3 میلیون سال پیش از دیگر سرده‌ها جدا شد.

 ریخت‌شناسی 
گربۀ دم‌کوتاه مشابه دیگر گونه‌های سردۀ وشق است اما به طور متوسط کوچکترین آنها است. رنگ پوشش آن متغیر است اما عموماً قهوه‌ای مایل به زرد تا قهوه‌ای مایل به خاکستری با رگه‌های سیاه و نوارهای تیره در پاها و دم است. طرح خالدار آن به عنوان استتار عمل می‌کند. نوک گوش‌ها سیاه و تیز با ریشی کوتاه و مشکی است. به طور کلی لب‌ها، چانه و بخش‌های زیرین رنگ سفید مایل به خاکستری دارند. گربه دم‌کوتاه در مناطق بیابانی جنوب غربی پوششی روشن‌تر و در مناطق شمالی و جنگلی پوشش تیره‌تری دارد. بچه‌گربه‌ها با پوشش خز کامل و خالدار متولد می‌شوند. چند گربه دم‌کوتاه کاملا سیاه نیز در فلوریدای ایالات متحده آمریکا و نیوبرانزویک کانادا مشاهده و اسیر شدند.

 پراکندگی و زیستگاه 
بندانگشتی|گربۀ دم‌کوتاه
گربۀ دم‌کوتاه گونه‌ای سازش‌پذیر است. مناطق جنگلی را ترجیح می‌دهد (برگ‌ریز، مخروطی یا هر دو) اما به جنگل وابسته نیست. زیستگاه مطلوب آن از باتلاق‌های مرطوب فلوریدا تا بیابان‌های تگزاس و مناطق کوهستانی ناهموار گسترش می‌یابد. اگر صخره‌های سنگی، مرداب‌ها یا مناطق جنگلی وجود داشته باشند در نزدیکی مناطق کشاورزی اسکان می‌یابد. پوشش خالدارش به عنوان استتار عمل می‌کند. اندازه جمعیت گربه دم‌کوتاه در درجه اول به جمعیت طعمه‌های آن وابسته است. عوامل اصلی دیگری در انتخاب نوع زیستگاه نقش دارند عبارتند از: محافظت در برابر آب و هوای نامساعد، دسترسی آسان به محل‌های استراحت و لانه، پوشش متراکم برای شکار و فرار و دوری از مزاحمت‌ها.

به نظر می رسد زیستگاه گربۀ دم‌کوتاه توسط انسان‌ها محدود نم‌ شود، بلکه دلیل انتخاب یک زیستگاه در دسترس بودن آن است. تنها زمین های بزرگ و تحت کشت بالا برای این گونه نامناسبند. همچنین، ممکن است در حیاط پشتی خانه‌ها حاشیۀ شهر که در قلمرو او قرار دارند مشاهده شود. 

 رفتار و بوم شناسی 
بندانگشتی|2 قلاده بچه‌گربۀ دم‌کوتاه 2 تا 4 ماهه در حال بازیگوشی
گربۀ دم‌کوتاه حیوانی پگاه‌رو است و بیشتر در زمان گرگ و میش فعالیت می‌کند. از سه ساعت قبل از غروب آفتاب تا حدود نیمه شب و دوباره پیش از طلوع آفتاب تا سه ساعت پس از آن در حرکت است. هر شب، از 3 تا 11 کیلومتر در طول مسیر معمول خود حرکت می‌کند. این رفتار ممکن است بسته به فصل تغییر کند چرا که گربه‌های دم‌کوتاه در پاییز و زمستان در پاسخ به فعالیت طعمه‌های خود به هوای سرد بیشتر در طول روز فعالیت می‌کنند. 

 ساختار اجتماعی و محدودۀ زیستگاه 
فعالیت گربه‌های دم‌کوتاه به مناطق مشخصی محدود می‌شود که اندازه آن بسته به جنس و پراکنش طعمه متفاوت است. زیستگاه گربۀ دم‌کوتاه با مدفوع، بوی ادرار، و با پنجه زدن درختان برجسته منطقه نشانه‌دار می‌شود.

 پانویس 
 بر وزن «وزغ»

 منابع 



رده:پستانداران آمریکای شمالی
رده:پستانداران ایالات متحده آمریکا
رده:پستانداران توصیف‌شده در ۱۷۷۷ (میلادی)
رده:پستانداران کانادا
رده:پستانداران مکزیک
رده:شکارگران
رده:زیاگان بیشه‌زارهای کالیفرنیا
رده:زیاگان جنوب شرق ایالات متحده آمریکا
رده:زیاگان رشته‌کوه راکی
رده:زیاگان سیرا نوادا (ایالات متحده)
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های کمترین نگرانی
رده:نوشتارهای صوتی
رده:وشق
رده:گوشت‌خواران پلیستوسن
رده:زیواگان کمترین نگرانی آمریکای شمالی
رده:زیواگان کمترین نگرانی ایالات متحده آمریکا