دکتر ژیواگو (فیلم)

دکتر ژیواگو (به انگلیسی: Doctor Zhivago؛ به روسی: До́ктор Жива́го) فیلمی حماسی درام برنده ۵ جایزه اسکار به کارگردانی دیوید لین است که بر اساس رمانی به همین نام از بوریس پاسترناک در سال ۱۹۶۵ با بازی عمر شریف و جولی کریستی ساخته شد.

 بازیگران 
 بازیگر نقشعمر شریف  دکتر یوری ژیواگوجولی کریستی  لاراجرالدین چاپلین  تونیاراد استایگر  ویکتور کاماروفسکیالک گینس  ژنرال ایوگراف ژیواگوتام کورتنی  پاشاشیوون مک‌کنا  آنارالف ریچاردسون  الکساندرریتا تاشینگهم دخترآدرین کوری آملیا

 داستان فیلم 
فیلم به ظاهر داستان زندگی پزشکی شاعر به نام یوری ژیواگو و عشق جاودانه‌اش لارا است اما در واقع آینه‌ای از جامعهٔ روسیه درگیر انقلاب در نیمهٔ اول قرن بیستم است. مصائبی که ژیواگو دچار آن می‌شود، درد و رنجی است که طبقهٔ متوسط روسیه در دوران زمامداری استالین و پس از انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ به آن مبتلا می‌گردد.

 نقش‌ها 
عمر شریف از کارگردان دیوید لین خواست تا او را برای نقش پاول آنتیپوف (پاشا) در نظر بگیرد و وقتی که لین به جای آن نقش اول فیلم را به او پیشنهاد داد، شریف از این پیشنهاد شگفت زده شد. همچنین وی برای ایفای نقش در این فیلم سر خود را تراشید و یک کلاه گیس قرمز پوشید تا نقش دکتر یوری ژیواگو را بازی کند. و نیز جرالدین چاپلین دختر بازیگر معروف سینما، چارلی چاپلین است که عملکرد خود در نقش تونیا را روی مادر خودش، اونا چاپلین تقلید کرد. همچنین در ابتدا جین فوندا نقش لارا که برای بازی در این فیلم به او پیشنهاد شده بود را نادیده گرفت، زیرا نمیخواست نه ماه به اسپانیا برود، اما چند هفته بعد او نظر خود را تغییر داد و به نماینده خود اطلاع داد که می‌خواهد در فیلم بازی کند؛ اما پس از آن از جولی کریستی برای بازی در نقش لارا، دعوت به عمل آمد و در نهایت جولی قراردادی را امضاء کرد و نقش لارا به وی رسید.

 حواشی 
بندانگشتی|تصویری از دیوید لین در پشت صحنه فیلم دکتر ژیواگو
این فیلم در زمان رژیم ژنرال فرانکو در اسپانیا فیلمبرداری شد. یک روز، حوالی ساعت ۳ بعد از ظهر، تهیه‌کنندگان در حال فیلمبرداری از صحنه جمعیت تظاهرات کنندگانی که شعار مارکسیستی را سر می‌دادند بود، پلیس ناگهان در صحنه حاضر شد و فکر کرد انقلابی واقعی در حال وقوع است و درخصوص اطمینان از اینکه واقعاً این جمعیت و شعارها جهت فیلمبرداری است، اصرار داشت که تا پایان تظاهرات صحنه بماند. همچنین بر حسب اتفاق، افرادی که در نزدیکی این صحنه زندگی می‌کردند از صدای آواز انقلابی بیدار شده و به اشتباه فکر کرده بودند که حکومت فرانکو سرنگون شده‌است.

به این فیلم تا سال ۱۹۹۴ اجازه نمایش در روسیه داده نشد.

تهیه‌کننده فیلم کارلو پونتی در ابتدا حقوق رمان دکتر ژیواگو را خریداری کرد تا همسرش سوفیا لورن بتواند در نقش لارا بازی کند؛ با این حال دیوید لین، نمی‌خواست از لورن برای بازی در این نقش استفاده کند و ادعا کرد که او برای این نقش «خیلی قد بلند» است.

 ادوات فیلم 
قطار زرهی پاشا آنتیپوف یک ماکت دقیق از قطارهایی بود که در طول جنگ جهانی اول و جنگ جهانی دوم برای مسافرت در مناطقی که با برف سنگین پوشیده شده بودند، استفاده می‌شد؛ مکان‌هایی که دسترسی کامیون‌ها یا تانک‌ها از آن مناطق را غیرممکن می‌کرد.

 ساخت 
تهیه‌کننده فیلم کارلو پونتی می‌خواست این فیلم را در اتحاد جماهیر شوروی فیلمبرداری کند، اما دولت شوروی درخواست وی را رد کرد. پس به دنبال این، کارگردان دیوید لین، مکان‌هایی از یوگسلاوی و کشورهای اسکاندیناوی را بازدید کرد. از طرفی آب و هوای این مناطق خیلی سرد بود و نیز بوروکراسی در یوگسلاوی ممنوع بود؛ لذا در پایان، اکثر فیلم در کشور اسپانیا فیلمبرداری شد.

یک ماکت ده هکتاری از مسکو در کانیلا، حومه شهر مادرید ساخته شد؛ که شامل یک خیابان هشتصد متری سنگفرش شده با اتومبیل‌ها و واگن برقی، یک راه عبور برای قطار، ماکت کاخ کرملین و شصت مغازه و خانه بود که در یک خیابان غول پیکر کنار یکدیگر قرار داشتند.

این فیلم با وجود بازیگران بین‌المللی بسیار متنوع، تقریباً هیچ بازیگر روسی را در اختیار ندارد.

 جوایز 
 موریس ژار، دریافت اسکار بهترین موسقی فیلم در سال ۱۹۶۵

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 فیلم در وبگاه IMDb

رده:آثار موسیقی موریس ژار
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین موسیقی اورجینال
رده:زنای محصنه در فیلم‌ها
رده:فیلم‌نامه‌های رابرت بولت
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌ها به زبان روسی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی دیوید لین
رده:فیلم‌های ۱۹۶۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های اقتباس شده از رمان‌های روسی
رده:فیلم‌های ایتالیایی به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌های ایتالیایی
رده:فیلم‌های برنده اسکار بهترین کارگردانی هنری
رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین طراحی لباس
رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین فیلمبرداری
رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی
رده:فیلم‌های برنده جایزه اسکار بهترین موسیقی فیلم
رده:فیلم‌های برنده جایزه کارگردانی گلدن گلوب
رده:فیلم‌های برنده جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام
رده:فیلم‌های برنده جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم درام
رده:فیلم‌های بریتانیایی
رده:فیلم‌های جنگی ۱۹۶۵ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنگی ایتالیا
رده:فیلم‌های جنگی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنگی-درام آمریکایی
رده:فیلم‌های جنگی-درام بریتانیا
رده:فیلم‌های حماسی آمریکایی
رده:فیلم‌های حماسی اقتباس‌شده از رویدادهای واقعی
رده:فیلم‌های حماسی ایتالیا
رده:فیلم‌های حماسی بریتانیا
رده:فیلم‌های حماسی تاریخی
رده:فیلم‌های حماسی عاشقانه
رده:فیلم‌های در ارتباط با راه‌آهن
رده:فیلم‌های در مورد اتحاد شوروی در دوره استالین
رده:فیلم‌های درام جنگی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام رمانتیک آمریکایی
رده:فیلم‌های درام رمانتیک ایتالیایی
رده:فیلم‌های درام رمانتیک بریتانیایی
رده:فیلم‌های درام رمانتیک دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درباره انقلاب روسیه
رده:فیلم‌های درباره جنگ داخلی روسیه
رده:فیلم‌های رمانتیک آمریکایی
رده:فیلم‌های ضدجنگ
رده:فیلم‌های عاشقانه تاریخی بریتانیا
رده:فیلم‌های عاشقانه تاریخی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های عاشقانه تاریخی
رده:فیلم‌های عاشقانه جنگی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در کانادا
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری شده در مادرید
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در اسپانیا
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در فنلاند
رده:فیلم‌های مترو گلدوین میر
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۸۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۱۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۴۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در روسیه
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های بریتانیایی دهه ۱۹۶۰ (میلادی)