تغییر چهره (فیلم ۱۹۹۷)

تغییر چهره  یک فیلم اکشن و علمی تخیلی آمریکایی محصول سال ۱۹۹۷ به کارگردانی جان وو است. در این فیلم، جان تراولتا و نیکلاس کیج به‌ترتیب نقش یک مأمور اف‌بی‌آی و یک تروریست را ایفا می‌کنند. این دو تحت عمل جراحی تجربی قرار می‌گیرند تا چهره‌هایشان را جایگزین یکدیگر و در این فرایند هویتشان را عوض کنند.

تغییر چهره اولین فیلم هالیوودی بود که جان وو کنترل خلاقانه عمده‌ای بر آن داشت. این فیلم در ۲۶ ژوئن ۱۹۹۷ در ایالات متحده توسط پارامونت پیکچرز و در سطح بین‌المللی توسط بوئنا ویستا اینترنشنال از طریق برچسب تاچ‌استون پیکچرز اکران شد. این فیلم به خاطر بازی‌های کیج و تراولتا و سکانس‌های اکشن سبک‌پردازانه‌اش مورد تحسین منتقدان قرار گرفت. این فیلم با فروش جهانی ۲۴۵ میلیون دلار، یازدهمین فیلم پرفروش سال ۱۹۹۷ شد و در هفتادمین دوره جوایز اسکار، نامزد دریافت جایزه اسکار برای تدوین جلوه‌های صوتی (مارک استوکینگر و پر هالبرگ) شد.

از زمان انتشار، این فیلم طرفداران پروپاقرص زیادی پیدا کرد و بسیاری آن را یکی از بهترین فیلم‌های وو می‌دانند.

 داستان 
«شان آرچر» (جان تراولتا) پلیس وظیفه‌شناسی است که در طی حادثه‌ای پسرش را از دست می‌دهد و قاتلش «کاستور تروی» با بازی نیکلاس کیج است. چند سال از این ماجرا می‌گذرد و پلیس‌ها به دنبال تروی هستند. آرچر، که از غم از دست دادن پسرش افسرده و خشمگین است، با همکارانش تندخویی می‌کند. در طی عملیاتی، تروی به کما رفته و برادرش «پولوکس» را به زندان می‌فرستند.

شان، به پیشنهاد همکارانش، حاضر می‌شود تا صورت خود را با کاستور عوض کند تا به زندان برود و با پولوکس صحبت کند. این کار با موفقیت به اتمام می‌رسد و شان به زندان می‌رود، اما در همین حین، کاستور نیز به هوش می‌آید و می‌بیند که صورتی ندارد. او دکتر را مجبور می‌کند که صورتِ شان را به او بچسباند و پس از این کار، دکتر را می‌کشد. کاستور خود را جای شان جا می‌زند و شانِ اصلی را برای همیشه در زندان محبوس نگه می‌دارد. شان که دیگر نمی‌تواند به قیافهٔ قبلی خود برگردد و نمی‌تواند ثابت کند که کاستور نیست، در زندان می‌ماند. از طرفی، زن و دختر شان کاستور را شان فرض می‌کنند تا این‌که‌شان موفق می‌شود از زندان فرار کند. در پی کشمکش‌هایی، شان و کاستور به هم می‌رسند. کاستور صورت خود را با چاقو برش می‌دهد تا شان هیچ وقت نتواند به قیافهٔ اصلی خود بازگردد، اما موفق نمی‌شود و توسط شان کشته می‌شود. صحنهٔ پایانی فیلم، شان را با صورت واقعی‌اش به همراه پسرخواندهٔ خود، یعنی «آدام»، که پسر تروی است، نشان می‌دهد.

 بازیگران 
 جان تراولتا
 نیکلاس کیج
 جوآن آلن
 جینا گرشان
 الساندرو نیولا
 دامینیک سوین
 نیک کاساوتیس
 هاروی پرینسل
 کلم فیور
 جان کارول لینچ
 رابرت ویزدم
 مارگارت چو
 جیمز دنتون
 سی.سی.اچ. پاوندر
 کرک بالتز

 ساخت 
تغییر چهره در سال ۱۹۹۰ توسط مایک ورب و مایکل کالری به‌عنوان یک فیلم‌نامه گمانی نوشته شد. الهام نوشتن آن پس از حادثهٔ سقوط یکی از دوستان مشترکشان در پرواز با گلایدر بود؛ این آسیب‌دیدگی باعث شد صورت دوستشان برداشته و بازسازی شود و دوباره به بدن او پیوند زده شود. ورب و کولری همچنین از فیلم اوج التهاب برای خلق داستانی الهام گرفتند که در آن شخصیت اصلی از شورش زندان جان سالم به در می‌برد. تغییر چهره در ابتدا فضایی آینده‌نگر داشت.

تغییر چهره در سال ۱۹۹۱ به جوئل سیلور و برادران وارنر واگذار شد. این قرارداد در سال ۱۹۹۴ منقضی شد و پروژه توسط پارامونت پیکچرز خریداری گردید. کارگردان و تهیه‌کنندهٔ آمریکایی راب کوهن در ابتدا قرار بود فیلم را کارگردانی کند، اما هنگامی که پروژه وارد مرحلهٔ توقف شد، کوهن برای کارگردانی اژدهادل (۱۹۹۶) از پروژه جدا شد. John Woo در سال ۱۹۹۶ به پروژه پیوست.Christopher Heard. Ten thousand bullets: the cinema of John Woo. Los Angeles: Lone Eagle Publ, 2000. 

ترکیب‌های مختلفی از بازیگران برای نقش‌های «شان آرچر» و «کاستور تروی» در نظر گرفته شد، از جمله سیلوستر استالونه، آرنولد شوارتزنگر، مایکل داگلاس، هریسون فورد، هریسون فورد و بروس ویلیس.

جانی دپ علاقه داشت نقش «شان آرچر» را بازی کند، اما پس از خواندن فیلمنامه از این نقش صرف‌نظر کرد. جان وو در عوض جان تراولتا و نیکلاس کیج را برای ایفای این نقش‌ها انتخاب کرد. مایکل داگلاس به‌عنوان تهیه‌کنندهٔ اجرایی فعالیت داشت. ورب و کولری فیلم اوج التهاب (۱۹۴۹) را به‌عنوان یکی از منابع الهام داستان ذکر کرده‌اند. برای آماده‌سازی، وو فیلم دومی‌ها (۱۹۶۶) ساختهٔ جان فرانکن‌هایمر را تماشا کرد.

با بودجهٔ ۸۰ میلیون دلاری، تغییر چهره به‌طور گسترده از صحنه‌های اکشن استفاده کرد، از جمله چندین تیراندازی خشونت‌آمیز و یک تعقیب‌وگریز قایق که در لس آنجلس بزرگ فیلم‌برداری شد. صحنهٔ قایق در پایان فیلم در سن پدرو ضبط شد.

نام‌گذاری برادران کاستور و پولوکس اشاره‌ای به اسطوره‌شناسی یونانی دارد؛ کاستور و پولوکس دوقلوهایی بودند که توسط خدای یونانی زئوس به صورت صورت فلکی دوپیکر در آسمان جای گرفتند.

 بازخوردها 
 گیشه 
تغییر چهره در ۲۷ ژوئن ۱۹۹۷ در آمریکای شمالی اکران شد و در آخر هفتهٔ افتتاحیهٔ خود ۲۳٫۳۸۷٫۵۳۰ دلار فروش داشت و در رتبهٔ اول گیشهٔ داخلی، بالاتر از هرکول قرار گرفت.  این فیلم در ادامه به یازدهمین فیلم پرفروش داخلی و چهاردهمین فیلم پرفروش جهانی سال ۱۹۹۷ تبدیل شد و در مجموع ۱۱۲٫۲۷۶٫۱۴۶ دلار در داخل و ۱۳۳٫۴۰۰٫۰۰۰ دلار در خارج از کشور و در مجموع ۲۴۵٫۶۷۶٫۱۴۶ دلار در سراسر جهان فروش داشت.

 واکنش منتقدان 
وب‌سایت جمع‌آوری نقد و بررسی راتن تومیتوز گزارش می‌دهد که این فیلم بر اساس ۹۵ نقد امتیاز ۹۳٪ را دریافت کرده است. اجماع منتقدان این وب‌سایت به این صورت است: «ججان تراولتا و نیکلاس کیج در یک بازی موش و گربه (و در معنای واقعی کلمه نقش یکدیگر را ایفا می‌کنند) در برابر پس‌زمینه‌ای زیبا و سبک‌پردازی‌شده از خشونت پرزرق‌وبرق و اغراق‌آمیزِ همیشگی جان وو ظاهر می‌شوند.» در متاکریتیک، این فیلم از ۲۶ منتقد امتیاز ۸۲ از ۱۰۰ را دریافت کرد. نظرسنجی مخاطبان که توسط سینماسکور انجام شد به این فیلم میانگین امتیاز "B+" از A+ تا F داد.

 دنباله 
پارامونت پیکچرز در سپتامبر ۲۰۱۹ اعلام کرد که قصد دارد فیلم تغییر چهره را با بازیگران جدید بازسازی کند. دیوید پرموت تهیه‌کننده اجرایی خواهد بود، نیل موریتز تهیه‌کننده و اورن اوزیل نویسنده آن خواهد بود. در فوریه ۲۰۲۱، گزارش شد که آدام وینگارد کارگردانی این فیلم را بر عهده خواهد داشت و این اثر دنباله فیلم اول خواهد بود.

 منابع 

 پیوند به بیرون 








رده:فیلم‌ها به آهنگسازی جان پاول
رده:فیلم‌ها به کارگردانی جان وو
رده:فیلم‌ها درباره مرگ کودکان
رده:فیلم‌های ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی درباره انتقام
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های اکشن ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های اکشن دلهره‌آور ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های اکشن علمی تخیلی آمریکایی
رده:فیلم‌های اکشن علمی تخیلی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های اکشن مهیج آمریکایی
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های با مضمون مبادله جسم
رده:فیلم‌های بوئنا ویستا
رده:فیلم‌های پارامونت پیکچرز
رده:فیلم‌های تاچ‌استون پیکچرز
رده:فیلم‌های تعقیب و گریزی آمریکایی
رده:فیلم‌های تعقیب و گریزی دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی دلهره‌آور دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی-هیجانی آمریکایی
رده:فیلم‌های درباره ترور
رده:فیلم‌های درباره دزدی هویت
رده:فیلم‌های علمی تخیلی ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در کالیفرنیا
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در لس آنجلس
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۹۱ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در ۱۹۹۷ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در کالیفرنیا
رده:فیلم‌های واقع‌شده در لس آنجلس