فهرست واژه‌های سره پارسی در فارسی افغانستان

زبان‌های فارسی ایران و افغانستان، هر یک به نوعی واژه‌های بیگانه را به وام گرفته‌اند. در این میان، هنوز واژه‌های سره و خالص پارسی وجود دارد که در یک کشور از میان رفته و در دیگری هنوز برجاست و نیز واژه‌هایی که در یک کشور برای واژه‌های نوین برابرسازی شده و در کشور دیگر از واژهٔ بیگانه استفاده می‌شود، که این رویداد می‌تواند به کاربرد و بازپس دادن واژه‌های سرهٔ پارسی در هر کشور به دیگری با هدف پاکسازی و سره‌کردن پارسی بینجامد. هرچند هر یک از این برابرها، شاید در شهرها و استان‌ها/ولایات کشور دیگر نیز هنوز رواج داشته باشند.


 الف 
 اقیانوس یخبسته شمالی: اقیانوس منجمد شمالی

 ب 
 بودوباش: سکونت
 برق دستی: چراغ قوه
 بیخی: به کلی
 پ 
 پالیدن: جستجو کردن
 پندیدگی: تورم
 پشتاره: بارِ پشت 
 پیاله: استکان

 ت 
 تار: نخ
 تفت: بخار
 تیار: تهیه

 ث 
 ج 
 چ 
 چاشت: ناهار
 چای‌جوش: کتری
 چُپ : ساکت  
 چَپلی: سندل

 ح 
 خ 
 د 
 دواخانه: داروخانه 
 دیگ‌دان: اجاق

 ذ 
 ر 
 رو: صورت
 رمه‌چران: چوپان

 ز 
 زینه: پله
 زاچ: زائو

 ژ 
 ژاله: تگرگ 
 ژرف: عمیق

 س 
 سرگوشی: پچ پچ کنان
 سَرَک: خیابان، جاده 
 سودا: خرید کردن 
 سَیل کردن: نگاه کردن، تماشا کردن

 ص 
 ض 
 ط 

 ظ 
 ع 
عوض : استخر

 غ 
 غَرغَرک: فرفره

 گ 
 گپ: حرف، صحبت
 گُرده: کلیه

 ل 
 لت و کوب شدن: کتک خوردن
 لُچ: لُخت 
 لُک: ستبر، بزرگ

 م 
 مانده: خسته
 موی‌سفیدها: ریش‌سفیدان
 معاینه‌خانه: مطب 
 موزه: چکمه

 ن 
 نهال شانی: نهالکاری 
 نول: نوک، منقار
 نی‌چه: نی

 و 

 ه 
 هوش کن: مواظب باش 
 هول داشتن: هراس داشتن

 ی 
 یخَن: یقه، گریبان

 جستارهای وابسته 
 فهرست واژه‌های متفاوت در فارسی افغانستان و ایران

رده:فهرست‌های واژگان فارسی