شوگی

شوگی  یا شطرنج ژاپنی نوعی بازی تخته‌ای ِ استراتژیکِ دو نفره است که با شطرنج غربی، چاتورانگا و ژیانگکی که هم‌خانواده است و محبوب‌ترین نوع شطرنج در ژاپن محسوب می‌شود. واژه شوگی به معنای «بازی صفحه‌ای فرماندهان» است.

این بازی از شطرنج چینیِ ژیانگ‌کی تکامل یافته که در قرن دهم تا دوازدهم میلادی به ژاپن وارد شده بود. ژیانگ‌کی هم خود برگرفته از چاتورانگای هندی‌هاست که در قرن ششم در هندوستان ابداع شده بود.

ویژگی منحصربه‌فرد شوگی که آن را از انواع دیگر شطرنج متمایز می‌کند و به نظر می‌رسد دلیلی اصلی محبوبیت آن در ژاپن باشد نیز این است که می‌توان مهره‌های زده شده حریف را به صفحه برگردانده و از آن‌ها به عنوان مهره خود استفاده کرد. از قرن شانزدهم به این سو شوگی با این قانون بازی می‌شود. به گفته دیوید پریچارد شطرنج‌باز و محقق شطرنج انگلیسی این قانون احتمالاً تحت تأثیر رفتار سربازان مزدور آن دوران ژاپن شکل گرفته که پس از اسارت در جنگ به طرف مقابل اعلام وفاداری می‌کردند.

 تجهیزات بازی 
مهره‌ها

تخته بازی

 چینش و بازی 
چپ|بندانگشتی|220px| صفحه چیده شده بازی
 ردیف اول هر یک از بازیکن‌ها:
 شاه در وسط صفحه قرار می‌گیرد.
 دو ژنرال طلایی هر یک در یک طرف پادشاه قرار می‌گیرند.
 دو ژنرال نقره‌ای هر یک در یک طرف ژنرال‌های طلایی قرار می‌گیرند.
 دو اسب هر یک در یک طرف ژنرال‌های نقره‌ای قرار می‌گیرند.
 دو نیزه هر یک در یک طرف اسب‌ها قرار می‌گیرند.

حال ردیف اول باید به این شکل باشد:
نیزهاسبژنرال نقره‌ایژنرال طلاییشاهژنرال طلاییژنرال نقره‌ایاسبنیزه
یا
香桂銀金玉金銀桂香
 ردیف دوم هر یک از بازیکن‌ها:
 فیل در جلوی اسب سمت چپ قرار می‌گیرد.
 رخ در جلوی اسب سمت راست قرار می‌گیرد.
 ردیف سوم: شامل نه سرباز می‌شود.

 حرکات و تسخیر کردن‌ها 
 پادشاه 
پادشاه می‌تواند یک خانه به هرجهت اطراف خودش حرکت کند.
 بندانگشتی|100px|پادشاه ○ ○ ○ ○玉 ○ ○ ○ ○

 رخ 
رخ می‌تواند به هر تعداد مربع آزاد در جهت عمودی و افقی آزاد حرکت کند.

 بندانگشتی|100px|رخ │ │ ─ ─飛 ─ ─ | |

 فیل 
فیل می‌تواند به هرتعداد مربع آزاد در جهات مورب خودش حرکت کند.
 بندانگشتی|100px|فیل /   \ / \   角   \ /\   /

 ژنرال طلایی 
ژنرال طلایی می‌تواند یک خانه به هرجهت اطراف خودش بجز مورب رو به عقب حرکت کند.

 بندانگشتی|100px|ژنرال طلایی       ○  ○  ○   ○  金  ○    ○      

 ژنرال نقره‌ای 
ژنرال نقره‌ای می‌تواند یک خانه در جهات مورب و یک خانه رو به جلو (عمود) حرکت کند.
 بندانگشتی|100px|ژنرال نقره‌ای       ○  ○  ○    銀    ○   ○     

 اسب 
اسب می‌تواند به شکل حرف L برعکس با احتساب سه خانه تنها رو به جلو حرکت کند و قابلت حرکت به طرفین یا پشت را ندارد.
 بندانگشتی|100px|اسب   ☆   ☆        桂          

 نیزه 
نیزه می‌تواند در جهت مقابل خودش در هر تعداد خانه آزاد حرکت کند.

 بندانگشتی|100px|نیزه    │     │     香          

 سرباز 
سرباز تنها می‌تواند یک خانه رو به جلو حرکت کند و عقب‌نشینی ندارد.
 بندانگشتی|100px|سرباز        ○     歩          

 جستارهای وابسته 
 گنو شوگی

 منابع 




رده:انواع شطرنج
رده:بازی‌های راهبردی مجرد
رده:بازی‌های ژاپن
رده:واژه‌ها و عبارت‌های ژاپنی