همسر

هَمسَر یا شریک زندگی یک دیگرِ نشان دار است در یک ازدواج، اتحاد مدنی، یا ازدواج همدار-قانون. این ترم خنثای جنسیتی است، به این معنی که یک مرد و یک زن دگرجنس‌گرا برای یکدیگر این واژه یا اصطلاح را به کار ببرند. به همسرِ نر، شوهر (husband) و به همسرِ ماده، زن (wife) گفته می شود.

در همهٔ جوامع و ملل ازدواج یک زن را تنها با یک مرد به‌طور همزمان جایز می‌دانند ولی در برخی جوامع، ازدواج مرد را به چند زن به‌طور همزمان جایز می‌دانند و بعضاً متداول هم هست. اخیراً در برخی از جوامع هم ازدواج یک زن را به چند مرد به‌طور همزمان مجاز می‌دانند، به این شیوه از ازدواج، چند همسری که در مقابل تک همسری می‌باشد می‌گویند.ازدواج در آیین و فرهنگ جهان، محمد علی‌آبادی و دیگران، تهران، نشر نور نوین، چاپ سوم1380
بندانگشتی|آقا و خانم آیزاک نیوتون فیلیپز استوکز

 نقش حقوقی و قانونی همسر در فرهنگ‌ها 
در بیشتر نظام‌های حقوقی، همسر دارای جایگاه ویژه‌ای است که شامل حقوق و تکالیف متقابل می‌شود. این حقوق می‌تواند شامل حق ارث، حق حضانت فرزندان، حق نفقه و حق بهره‌مندی از حمایت قانونی در برابر خشونت یا جدایی باشد. در برخی فرهنگ‌ها و نظام‌های مدنی، حقوق همسران به صورت برابر تعریف شده است، در حالی که در برخی دیگر تفاوت‌های جنسیتی در قوانین مشاهده می‌شود. 
به عنوان نمونه، در بسیاری از کشورهای غربی اصل بر برابری حقوقی زن و مرد در ازدواج است، در حالی که در جوامعی دیگر همچنان قوانینی مانند مهریه، ولایت قهری یا چندهمسری وجود دارد. همچنین در حقوق بین‌الملل، اسناد و کنوانسیون‌هایی مانند «میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی» و «کنوانسیون رفع هرگونه تبعیض علیه زنان» بر حمایت از حقوق برابر همسران در چارچوب ازدواج تأکید دارند.

 جستارهای وابسته 
 چندهمسری
 تجاوز به همسر
 والدین همسر
 هم‌نیای همسر

 منابع 

 فرهنگ روابط جنسی در جوامع، شاهین جاسمی، مهرنوش حامدی، مهوش اسدی جراری، کمال کردی زنگنه، تهران، نشر نوینیران، چاپ سوم:۱۳۸۵

رده:ازدواج
رده:خانواده
رده:نسبت‌های خویشی
رده:همسرها