جام ملت‌های اروپا

جام ملت‌های اروپا، قهرمانی فوتبال اروپا یا یورو   یک تورنمنت فوتبال است که یوفا آن را برگزار می‌کند.

این جام به عنوان دومین تورنمنت پرطرفدار جهان پس از جام جهانی فوتبال شناخته می‌شود. قهرمان این جام، به عنوان قهرمان قاره اروپا در رشته فوتبال شناخته می‌شود و به‌طور خودکار به جام کنفدراسیون‌ها راه می‌یابید. این جام از سال 1960 تاکنون هر چهار سال یک بار برگزار شده‌است، به جز سال ۲۰۲۰ که به دلیل شیوع ویروس کرونا به سال ۲۰۲۱ موکول شد. این بازی‌ها از سال ۱۹۹۶، یورو نامیده می‌شود.
۱۷ دوره از این مسابقات برگزارشده و ۱۰ تیم ملی این جام را به‌دست آورده‌اند: اسپانیا چهار بار ، آلمان سه بار، فرانسه و ایتالیا ۲ بار و چکسلوواکی، هلند، دانمارک، اتحاد جماهیر شوروی، یونان  پرتغال هر کدام یک قهرمانی را کسب کرده‌اند.

 نحوه برگزاری 
این رقابت از سال ۲۰۱۶ با حضور ۲۴ تیم در مجموع ۵۱ بازی برگزار می‌شود.

گزینش تیم های حاضر در جام

میزبان یا میزبان های رقابت ها به صورت خودکار در این رقابت حضور پیدا می کنند(به غیر از ۲۰۲۰ که ۱۱ کشور همزمان میزبان این تورنومنت بودند)، سپس تمامی تیم های باقی ماندهٔ عضو یوفا در قالب ۱۰ گروه باهم به صورت رفت و برگشتی مسابقه می‌دهند، گروه ها در حالت استاندارد ۵تیمی هستند و به دلیل اینکه یوفا دارای ۵۵ عضو است حداکثر ۵ گروه می توانند دارای ۶ تیم بشوند. دو تیم اول تمامی گروه‌ها به جام ملت‌های اروپا صعود می‌کنند که در مجموع ۲۰ تیم می‌شوند و از آنجایی که این رقابت‌ها در حال حاضر با حضور ۲۴ تیم برگزار می شود سهمیه های باقی مانده نیز از طریق پلی‌آف با حضور ۱۲ تیم از بهترین تیم‌های ۳ سطحِ اولِ لیگ ملت‌های اروپا(در صورتی که مستقیماً در مراحل مقدماتی صعود نکرده باشند) در چند مسیر مختلف برگزار می‌شود و تیم های برندهٔ هر یک از مسیر ها به یورو صعود خواهد کرد.(تعداد مسیر ها برابر با تعداد سهیمه های باقی مانده است؛ اگر یورو یک میزبان داشته باشد پلی‌آف دارای ۳ مسیرِ خواهد بود که برنده هر مسیر نیز با پیروزی در دو بازی متوالی مانند یک رقابت چهارجانبه مشخص می‌شود.)

برای مثال در آخرین دوره یعنی ۲۰۲۴، آلمان به‌عنوان میزبان به صورت خودکار صعود کرد، روسیه نیز به دلیل حمله۲۰۲۲ به اوکراین از شرکت در رقابت منع شد، در نتیجه ۵۳ عضو باقی مانده یوفا در قالب ۷ گروه ۵ تیمی و ۳ گروه ۶ تیمی با هم رقابت کردند و ۲۰سهمیه صعود به تیم های اول و دوم این ۱۰ گروه تعلق گرفت و با وجود صعود خودکار آلمان، ۳ سهمیه دیگر باقی مانده بود که با برگزاری پلی‌آف در ۳ مسیر مختلف با حضور ۱۲ تیم، ۳ تیم آخر نیز مشخص شدند.

قرعه کشی مرحله گروهی

تیم‌هایی که سهمیه ها را دریافت کردند با قرعه‌کشی در ۶ گروه ۴ تیمی تقسیم می‌شوند و گروه های مرحله مقدماتی را تشکیل می‌دهند.

آغاز رسمی رقابت با مرحله گروهی

با آغاز رسمی رقابت، هر تیم با ۳ تیم‌هم‌گروهی‌اش به صورت تک‌دیدار رقابت می کند. بعد از پایان مراحل گروهی تیم‌های اول و دوم تمامی گروه‌ها به همراه ۴ تیم برتر سوم به مرحله یک‌هشتم نهایی در مرحله حذفی صعود می‌کنند.

مرحله حذفی و مشخص شدن قهرمان

مرحله حذفی باحضور ۱۶ تیم صعودکننده با برگزاری مراحل یک‌هشتم، یک‌چهارم، نیمه نهایی و فینال برگزار می‌شوند و در ۵۱ مین بازی، قهرمان قاره اروپا در رشته فوتبال مشخص می‌شود.

 نتایج 
دورهدیدار پایانیدیدار رده‌بندیمیزبانقهرماننتیجهنایب قهرمانسومنتیجهچهارم۱۹۶۰۲–۱۲–۰۱۹۶۴۲–۱۳–۱۱۹۶۸۱–۱در وقت اضافه(۲–۰)پنالتی۲–۰۱۹۷۲۳–۰۲–۱۱۹۷۶۲–۲(۵–۳)پنالتی۳–۲۱۹۸۰۲–۱۱–۱(۹–۸)پنالتی۱۹۸۴۲–۰ –از سال ۱۹۸۴ بازی رده‌بندی برگزار نمی‌گردد.–۱۹۸۸۲–۰––۱۹۹۲۲–۰––۱۹۹۶۲–۱––۲۰۰۰۲–۱––۲۰۰۴۱–۰––۲۰۰۸۱–۰––۲۰۱۲۴–۰––۲۰۱۶۱–۰––۲۰۲۰۱–۱(۳–۲)پنالتی––۲۰۲۴۲–۱––۲۰۲۸۲۰۳۲

 آمار 
 قهرمانی‌ها و نایب قهرمانی‌ها جام ملتهای اروپا 
تیمقهرمانینایب قهرمانی۴ (۱۹۶۴, ۲۰۰۸, ۲۰۱۲, ۲۰۲۴)۱ (۱۹۸۴)۳ (۱۹۷۲, ۱۹۸۰, ۱۹۹۶)۳ (۱۹۷۶, ۱۹۹۲, ۲۰۰۸)۲ (۱۹۶۸, ۲۰۲۰)۲ (۲۰۰۰, ۲۰۱۲)۲ (۱۹۸۴, ۲۰۰۰)۱ (۲۰۱۶) *۱۱ (۱۹۶۰)۳ (۱۹۶۴, ۱۹۷۲, ۱۹۸۸)۱ (۱۹۷۶)۱ (۱۹۹۶)۱ (۲۰۱۶)۱ (۲۰۰۴)۱ (۱۹۸۸) –۱ (۱۹۹۲) –۱ (۲۰۰۴) – –۲ (۲۰۲۰ ,۲۰۲۴ ) –۲ (۱۹۶۰, ۱۹۶۸) –۱ (۱۹۸۰)
۱- قهرمانی و نایب قهرمانی‌های روسیه با نام اتحاد جماهیر شوروی بوده‌است.

 سایر 
 تا به امروز فقط اسپانیا توانسته به‌طور متوالی قهرمان این تورنمنت شود. (۲۰۰۸ و ۲۰۱۲)
 کریستیانو رونالدو با ۱۴ گل بهترین گلزن تاریخ این مسابقات است.

 خلاصه 
بندانگشتی|265x265px|نقشه برندگان. آلمان: دو بار به عنوان آلمان غربی و یک بار آلمان متحد، روسیه به عنوان اتحاد جماهیر شوروی و جمهوری چک به عنوان چکسلواکی
تیمقهرماننایب قهرمانسومچهارمنیمه نهاییمجموع (Top Four)۴ (۱۹۶۴*, ۲۰۰۸, ۲۰۱۲, ۲۰۲۴)۱ (۱۹۸۴)––۱ (۲۰۲۰)۵۳ (۱۹۷۲۱, ۱۹۸۰۱, ۱۹۹۶)۳ (۱۹۷۶۱, ۱۹۹۲, ۲۰۰۸)––۳ (۱۹۸۸, ۲۰۱۲ ۲۰۱۶)۹۲ (۱۹۶۸, ۲۰۲۰*)۲ (۲۰۰۰, ۲۰۱۲)–۱ (۱۹۸۰)۱ (۱۹۸۸)۶۲ (۱۹۸۴*, ۲۰۰۰)۱ (۲۰۱۶*)–۱ (۱۹۶۰)۲ (۱۹۹۶,۲۰۲۴)۶ 3۱ (۱۹۶۰)۳ (۱۹۶۴, ۱۹۷۲, ۱۹۸۸)–۱ (۱۹۶۸)۱ (۲۰۰۸)۶۱ (۱۹۷۶۲)۱ (۱۹۹۶)۲ (۱۹۶۰, ۱۹۸۰)–۱ (۲۰۰۴)۵۱ (۲۰۱۶)۱ (۲۰۰۴*)––۳ (۱۹۸۴, ۲۰۰۰, ۲۰۱۲)۵۱ (۱۹۸۸)–۱ (۱۹۷۶)–۴(۱۹۹۲, ۲۰۰۰, ۲۰۰۴,۲۰۲۴)۶۱ (۱۹۹۲)––۱ (۱۹۶۴)۲ (۱۹۸۴, ۲۰۲۰)۴۱ (۲۰۰۴)––––۱–۲ (۲۰۲۴, ۲۰۲۰*)۱ (۱۹۶۸)–۱ (۱۹۹۶)۳–۲ (۱۹۶۰, ۱۹۶۸)–۱ (۱۹۷۶)–۳–۱ (۱۹۸۰)۱ (۱۹۷۲)––۲––۱ (۱۹۶۴)۱ (۱۹۷۶)–۲––––۱ (۱۹۹۲)۱––––۱ (۲۰۰۸)۱––––۱ (۲۰۱۶)۱ مجموع ۱۵۱۵۶۶۲۲۶۲

* میزبان
1 به عنوان آلمان غربی
2 به عنوان چکسلواکی
3 به عنوان شوروی

 رده‌بندی کلی 
#تیمحبازیپتشگ.زگ.خامتیاز۱۱۴۵۸۳۰۱۴۱۴۸۹۵۹۱۰۴۲۱۲۵۳۲۸۱۵۱۰۸۳۴۶۹۹۳۱۱۴۹۲۲۱۹۸۵۵۳۶۸۵۴۱۱۴۹۲۳۱۵۱۱۷۳۵۳۸۴۵۱۱۴۵۲۳۹۱۳۷۵۴۸۷۸۶۹۴۴۲۱۱۲۱۱۶۱۴۱۷۵۷۱۱۴۵۱۸۱۶۱۱۵۹۴۳۷۰۸۱۱۴۰۱۵۸۱۷۵۱۵۲۵۳۹۱۲۳۶۱۳۷۱۶۴۰۵۲۴۶۱۰۷۲۶۱۲۳۱۱۳۳۳۰۳۹۱۱۱۰۳۷۱۰۹۱۸۴۴۵۴۳۹۱۲۷۲۵۹۸۸۳۳۳۴۳۵۱۳۷۲۴۷۷۱۰۳۰۲۸۲۸۱۴۶۲۳۵۱۱۷۲۴۲۸۲۶۱۵۶۲۳۷۲۱۴۲۲۳۸۲۳۱۶۶۱۹۶۵۸۲۱۲۸۲۳۱۷۴۱۶۵۳۸۱۴۲۰۱۸۱۸۲۱۰۵۱۴۱۳۱۲۱۶۱۹۴۱۴۴۲۸۱۴۱۸۱۴۲۰۵۱۷۲۸۷۱۴۲۱۱۴۲۱۵۱۴۳۴۷۱۶۲۵۱۳۲۲۴۱۴۴۱۹۱۰۲۳۱۳۲۳۶۱۷۳۴۱۰۲۳۴۱۱۳۲۴۶۲۰۲۶۱۲۱۴۲۷۱۲۲۵۴۱۲۲۳۷۷۱۷۹۲۶۱۵۲۲۱۸۹۸۲۷ ایرلند۳۱۰۲۲۶۶۱۷۸۲۸۲۷–۶۱۶۷۶۲۹۱۳۱۱۱۱۱۴۳۰۱۴۱۱۲۵۸۴۳۱۲۶۱۱۴۴۸۴۳۲۲۶۱۱۴۴۱۳۴۳۳۱۴۱–۳۲۳۳۳۴۱۳۱–۲۱۳۳۳۵۱۳–۱۲۱۵۱۳۶ مقدونیه۱۳––۳۲۸–
 نکته: ح (حضور)، پ (پیروزی)، ت (تساوی)، ش (شکست) گ.ز (گل زده)، گ.خ (گل خورده)

 جستارهای وابسته 
 فهرست مربیان برنده جام ملت‌های اروپا

 پانویس 

 منابع 


 جام ملت‌های اروپا چطور شکل گرفت؟ بی‌بی‌سی فارسی. ۱۹ خرداد ۱۳۹۵


رده:رقابت‌های بین‌المللی فوتبال
رده:رقابت‌های مسابقات یوفا
رده:رویدادهای ورزشی تکرارشونده بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۶۰ (میلادی)
رده:رویدادهای ورزشی چهارسالانه
رده:فوتبال در اروپا
رده:مسابقات قهرمانی اروپا