آذرگوی

آذرگوی  به شهابی می‌گویند که از شهاب‌های عادی درخشنده‌تر است. اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی آن را اینچنین تعریف می‌کند که از هر سیاره‌ای درخشش بیشتری دارد (یعنی از قدر ظاهری ۴−، یعنی حدود درخشندگی ناهید، درخشان‌تر است). آذرگوی‌ها چگالی کمی دارند و در هنگام برخورد با جوّ زمین سرعتی بین ۱۱ تا ۷۲ کیلومتر بر ثانیه دارند.
بندانگشتی|چپ|درخشش آذرگوی در انفجار شهاب‌سنگ چلیابینسک

یک آذرگوی به قدر ۴- تکه آهن یا سنگی به وزن ۵۰ گرم است. برای آنکه آذرگویی با نورانیت شدید مثلاً از قدر ۱۲- دیده شود، وزنش حتماً باید ۳ تا ۵ کیلوگرم باشد. چنین آذرگویی حتماً بر زمین می‌افتد. در واقع، شهاب‌هایی نورانی‌تر از قدر ۸- بدون شک به زمین می‌رسند.

نورانی‌ترین آذرگویی که تاکنون مشاهده و ثبت شده است، شهابی از قدر تقریبی ۲۲- (به نورانیت خورشید) بوده است که در شب ۱۳ آذر ۱۳۵۱ (۴ دسامبر ۱۹۷۲) آسمان منطقهٔ شوماوا در کشور جمهوری چک را برای مدتی روشن کرد. متأسفانه هیچ تکه‌ای از این آذرگوی یافت نشد. آذرگوی‌های نورانی گاهی چنان منفجر می‌شوند که چیزی از آنها باقی نمی‌مانَد و آنها را بولید (به فرانسوی و انگلیسی: bolide) می‌نامند. قدر ظاهری بولید ۱۴− یا درخشان‌تر است. البته اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی تعریفی رسمی برای بولید ارائه نکرده است و آن را عموماً با آذرگوی مترادف در نظر می‌گیرد. اخترشناسان غالباً وقتی از واژهٔ «بولید» استفاده می‌کنند که منظورشان آذرگویی باشد بسیار درخشان که به‌ویژه آنی هم منفجر بشود. در اواخر قرن بیستم میلادی اینطور باب شد که هر شیء آسمانی را که با زمین برخورد کند و منفجر شود، فارغ از اینکه سیارک باشد یا شهاب، «بولید» بنامند.
بندانگشتی|بولید

 جستارهای وابسته 
 شهاب‌واره
 رویداد تونگوسکا

 یادداشت‌ها 

 منابع 

 آسیموف، ایزاک، دانشنامهٔ جهان، شمارهٔ ۴، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی، چاپ پنجم، ۱۳۷۴ خ، ص ۳۲.
 دگانی، مایر، نجوم به زبان ساده، ترجمهٔ محمدرضا خواجه‌پور، تهران: نشر گیتاشناسی، چاپ پنجم (ویرایش جدید)، ۱۳۸۷ خ، ص ۹.


رده:زمین‌شناسی سیاره‌ای
رده:شهاب‌وارها
رده:مقاله‌های دارای ویدئو
رده:ورود به جو