تائی‌یوان

تای‌یوآن (؛ پین‌یین: Tàiyuán) مرکز استان شانشی در چین است. تای‌یوآن مرکز سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و مرکز تبادلات بین‌المللی استان شانشی و دارای یک پایگاه صنعتی با تمرکز بر انرژی و مواد شیمیایی سنگین است. در طول تاریخ طولانی خود، تای‌یوآن پایتخت یا پایتخت موقت بسیاری از دودمان‌ها در چین بوده است، از این رو با نام «لونگ‌چنگ» (؛ به معنای شهر اژدها) نیز شناخته می‌شود.

طبق آمارهای سال ۲۰۲۱، این شهر بر ۶ منطقه، ۳ شهرستان و یک شهر در سطح شهرستان نظارت دارد که مساحت کل آن ۶٬۹۸۸ کیلومتر مربع و جمعیت دائمی آن ۵٬۳۹۰٬۹۵۷ نفر است.

تای‌یوآن تقریباً در مرکز استان شانشی واقع شده و رود فن از میان مرکز شهر عبور می‌کند.

 واژه‌شناسی و نام‌ها 
دو نویسه چینی نام شهر شامل  (tài، به معنای بزرگ) و  (yuán، به معنای دشت) است که به مکانی اشاره دارد که رود فن از کوه‌ها خارج شده و وارد دشتی نسبتاً مسطح می‌شود. در طول تاریخ طولانی خود، این شهر نام‌های مختلفی داشته است، از جمله «بینگ‌ژو» () (که نام تک‌نویسه‌ای اختصاری شهر یعنی «بینگ» () از آن مشتق شده است)، «جین‌یانگ» () و «لونگ‌چنگ» ().

در طول سلسله تانگ و دوره بعدی آن یعنی پنج دودمان، جایگاه شهر تای‌یوآن به «پایتخت شمالی» ارتقا یافت، از این رو «بیدو» () و «پکن» (، متفاوت از پکن امروزی) نامیده می‌شد.

 تاریخ 
تای‌یوآن شهری باستانی با بیش از ۲۵۰۰ سال تاریخ شهری است که قدمت آن به ۴۹۷ پیش از میلاد بازمی‌گردد. این شهر پایتخت یا پایتخت فرعی ایالت‌های ژائو، کین پیشین، وی شرقی، چی شمالی، جین شمالی، تانگ متأخر، جین متأخر، هان متأخر و هان شمالی بوده است. موقعیت استراتژیک و تاریخ غنی، تای‌یوآن را به یکی از مراکز اقتصادی، سیاسی، نظامی و فرهنگی شمال چین تبدیل کرده است.

 تاریخ پیش از سلسله کین 
از حدود ۸۵۹ پیش از میلاد، منطقه اطراف تای‌یوآن امروزی توسط مردم «رونگ» اشغال شده بود. در ۶۶۲ پیش از میلاد، رونگ‌ها توسط مردم «دی» بیرون رانده شدند.

در ۴۹۷ پیش از میلاد، اولین شهر باستانی جین‌یانگ در اطراف منطقه جین‌یوآن جنوبی تای‌یوآن امروزی ساخته شد.

در طول «نبرد جین‌یانگ» در ۴۵۳ پیش از میلاد، ژی یائو جریان رود فن را برای غرق کردن شهر جین‌یانگ منحرف کرد که آسیب قابل توجهی به ژائو وارد کرد. بعدها، ژائو شیانگ‌زی به وی و هان هشدار داد و هر دو تصمیم گرفتند با ژائو متحد شوند. در شب ۸ مه ۴۵۳ پیش از میلاد، نیروهای ژائو سدهای رود فن را شکستند و اجازه دادند رودخانه ارتش ژی را غرق کند و در نهایت با کمک وی و هان، ارتش ژی را نابود کردند.Sima Qian vol. 43 司马迁 史记 卷43

«تقسیم ایالت جین» در ۴۰۳ پیش از میلاد رخ داد، زمانی که ایالت جین، که در آن زمان قدرتی قوی در شمال چین بود، به سه ایالت کوچک‌تر هان، ژائو و وی تقسیم شد. این رویداد نقطه عطفی بین دوره بهار و پاییز و دوره ایالات جنگ‌طلب در تاریخ چین است.

 سلسله کین 
در ۲۴۸ پیش از میلاد، ایالت کین تحت فرماندهی ژنرال منگ‌آئو به ژائو حمله کرد و منطقه اطراف جین‌یانگ را از ژائو گرفت. کین «فرمانداری تای‌یوآن» () را با شهر جین‌یانگ به عنوان مرکز اداری آن تأسیس کرد. اگرچه نام تای‌یوآن پیش از آن در سوابق تاریخی ظاهر شده بود، اما این اولین بار بود که «تای‌یوآن» رسماً برای اشاره به تای‌یوآن امروزی به کار رفت.

در ۲۲۱ پیش از میلاد، سلسله کین بقیه چین را فتح کرد و رسماً اولین سلسله امپراتوری چین را آغاز کرد. کین سی و شش فرمانداری در قلمرو خود تأسیس کرد و تای‌یوآن یکی از آن‌ها بود.

 سلسله جین و شانزده پادشاهی 
در طول سلسله جین، تای‌یوآن دوباره به یک ایالت خراج‌گزار تبدیل شد. پس از پایان سلسله جین، گروه‌های اقلیت قومی مجموعه‌ای از دولت‌های مستقل کوتاه‌مدت را در شمال چین تأسیس کردند که معمولاً از آن‌ها به عنوان شانزده پادشاهی یاد می‌شود. تای‌یوآن به ترتیب بخشی از ژائو پیشین، ژائو متأخر، کین پیشین، یان پیشین، دوباره کین پیشین، یان باختری و یان متأخر بود.

 سلسله‌های شمالی و جنوبی 
در ۳۸۶، توبا گوئی وی شمالی را بنیان نهاد. در ۳۹۶، وی شمالی به تای‌یوآن گسترش یافت.
در ۵۳۴، وی شرقی توسط گائو هوآن با پایتختی در شهر یی بنیان نهاده شد و تای‌یوآن به عنوان پایتخت جایگزین در نظر گرفته شد.

در ۵۷۷، تای‌یوآن فتح شد و بخشی از ژوی شمالی گشت.

 سلسله سوئی و تانگ 
در ۵۸۱، امپراتور ون سوئی سلسله سوئی را بنیان نهاد. جین‌یانگ ابتدا مرکز اداری بینگ‌ژو بود که بعداً به فرمانداری تای‌یوآن تغییر یافت.
در ۶۱۷، لی یوآن در تای‌یوآن قیام کرد و به سرعت گسترش یافت.

در ۶۱۸، لی یوآن سلسله تانگ را بنیان نهاد که عموماً به عنوان عصر طلایی تمدن چین در نظر گرفته می‌شود. تای‌یوآن در طول سلسله تانگ به میزان قابل توجهی گسترش یافت، تا حدی به این دلیل که تای‌یوآن پایگاه نظامی امپراتوران بنیان‌گذار، لی یوآن و لی شیمین بود. همان‌طور که لی شیمین در ۶۱۹ نوشت: «تای‌یوآن، پایگاه رژیم امپراتوری و بنیاد دولت است.»

در ۶۹۰، وو زتیان تای‌یوآن را به عنوان «پایتخت شمالی» () تعیین کرد که در کنار چانگ‌آن و لوئویانگ، یکی از سه پایتخت بود، همان‌طور که در شعری از لی بای آمده است: «پادشاه آسمان سه پایتخت دارد که پایتخت شمالی یکی از آن‌هاست.» در سال ۷۴۲ میلادی، امپراتور شوان‌زونگ نام آن را بیشتر به «پکن» (Beijing) تغییر داد.

 پنج دودمان و ده پادشاهی 
در سال ۹۲۳، لی کونشو، فرزند لی که‌یونگ، سلسله تانگ متأخر را به پایتختی دامینگ بنیان نهاد و به‌سرعت بخش بزرگی از شمال چین را فتح کرد و به سلسله لیانگ متأخر پایان داد. پس از آن، لی کونشو پایتخت را از دامینگ به لوئویانگ منتقل کرد و تای‌یوان به عنوان پایتخت موقت با عنوان «بئیدو» (北都، به معنای پایتخت شمالی) تعیین شد.زی‌ژی تونگ‌جیان، جلد ۲۷۵.

در سال ۹۳۶، شی جینگ‌تانگ با کمک دودمان ختای لیائو، سلسله جین متأخر را در تای‌یوان تأسیس کرد. سال بعد، شی جینگ‌تانگ پایتخت را از تای‌یوان به لوئویانگ و سپس به کایفنگ منتقل کرد و تای‌یوان بار دیگر به یک پایتخت شمالی موقت («بیجینگ») تبدیل شد. 

 دودمان سونگ 
بندانگشتی|تالار مادر مقدس در جین‌چی که بین سال‌های ۱۰۲۳ تا ۱۰۳۲ در دوران دودمان سونگ ساخته شد.
ژائو کوانگ‌یین (امپراتور تای‌زو) دودمان سونگ را بنیان نهاد و کارزار اتحاد دوباره چین را آغاز کرد. با استفاده از مبارزات قدرت در دربار هان شمالی، امپراتور تای‌زو در اواخر سال ۹۶۸ علیه آن وارد عمل شد.A. D. Levine, The Reigns of Hui-tsung (1100–1126) and Ch’in-tsung (1126–1127) and the Fall of the Northern Sung, in P. J. Smith (ed.), The Cambridge History of China, vol. 5, Part One: The Sung Dynasty and Its Precursors, 907–1279, (Cambridge University Press, Cambridge, 1994), Ch. 7.  تا اوایل سال ۹۶۹، ارتش‌های او تای‌یوان را محاصره کردند و نیروهای کمکی اعزامی از سوی مردم کیتان را شکست دادند. با این حال، تلاش برای غرق کردن شهر در آب شکست خورد. محاصره پس از سه ماه برداشته شد، زیرا باران‌های شدید باعث شیوع بیماری در ارتش محاصره‌کننده شد، ذخایر رو به اتمام بود و نیروی امدادی دیگری از سوی کیتان‌ها به سمت شهر در حال پیشروی بود.

امپراتور تای‌زو دومین تهاجم به هان شمالی را در سپتامبر ۹۶۹ آغاز کرد، اما ارتش‌ها پس از مرگ او (۱۴ نوامبر ۹۶۹) فراخوانده شدند.

برادر تای‌زو، امپراتور تای‌زونگ، تا سال ۹۷۸ آخرین پادشاهی‌های مستقل در جنوب چین را مطیع خود کرد و در سال ۹۷۹ سومین کارزار را علیه هان شمالی و سرور آن، دولت لیائو متعلق به کیتان‌ها، آغاز کرد. ارتش‌های امپراتور تای‌زونگ با استفاده از مسیر شمال غربی به جای مسیر جنوبی (که در کارزارهای قبلی استفاده شده بود)، نیروی بزرگی از لیائو را شکست دادند. هان شمالی که منزوی شده بود، تنها پانزده روز مقاومت کرد و سپس تسلیم شد. برخلاف سیاست‌های ملایم برادرش، تای‌زونگ با شهر به تندی رفتار کرد. او دستور داد با رها کردن آب رود فن، تای‌یوان را غرق کنند و سپس شهر را به آتش کشید. وضعیت پایتخت سابق از سطح ولایت به سطح شهرستان تنزل یافت.

تا سال ۹۸۲ بود که شهر جدیدی در کرانه‌های رود فن بنا شد. قدیمی‌ترین ساختمان موجود در تای‌یوان امروزی، معبد الهه () در مجموعه جین‌چی است. این بنا در اصل در سال ۱۰۲۳ ساخته و در سال ۱۱۰۲ بازسازی شد.

از سال ۱۰۲۷، یکی از دو بازار خصوصی برای کالاهای تانگوت‌ها، به ویژه نمک، در تای‌یوان فعالیت می‌کرد.R. Dunnel, The Hia Hia, in D. Twitchet and J. K. Fairbank (eds.), The Cambridge History of China, vol. 6, Alien Regimes and Border States, 907—1368 (Cambridge University Press, Cambridge, 1994), p. 178  در دوره سونگ، بسیاری از مردم، از جمله خانواده صدراعظم وانگ آنشی، به جنوب مهاجرت کردند.P. J. Smith, Shen-tsung's Reign and the New Policies of Wang An-shih, 1067–1085, in P. J. Smith (ed.), The Cambridge History of China, vol. 5, Part One: The Sung Dynasty and Its Precursors, 907–1279, (Cambridge University Press, Cambridge, 1994), p. 357. 

 دودمان جین 
دودمان جین توسط جورجی‌ها در سال ۱۱۱۵ تأسیس شد و در سال ۱۱۲۵، تای‌یوان به تصرف جین درآمد.

 دودمان یوآن 
امپراتوری مغول در سال ۱۲۰۶ تحت رهبری چنگیزخان پدید آمد و به‌سرعت گسترش یافت. در سال ۱۲۱۸، تای‌یوان توسط ارتش مغول به رهبری ژنرال موخالی فتح شد.
قوبلای‌خان در سال ۱۲۷۱ دودمان یوآن را تأسیس کرد و منطقه اداری تای‌یوان لو (太原路) گسترش یافت.

غارهای لونگ‌شان تائوئیستی در اوایل دودمان یوآن، به ابتکار راهب تائوئیست سونگ دفانگ (宋德芳) ساخته شد.

 دودمان مینگ 
در سال ۱۳۶۸، امپراتور هونگ‌وو دودمان مینگ را بنیان نهاد و تای‌یوان توسط ژنرال شو دا از یوآن بازپس گرفته شد.

دودمان مینگ برای دفاع از قلمرو شمالی در دوران سلطنت امپراتور هونگ‌جی، نه پادگان نظامی ایجاد کرد که شامل پادگان تای‌یوان (太原镇) نیز می‌شد.

بازرگانان شانشی از آغاز دودمان مینگ در تاریخ تجاری چین برجسته شدند؛ این امر مدیون نیازهای لجستیکی ارتش در مرزهای شمال شانشی برای دفاع از مینگ در برابر بازمانده‌های مغول در سلسله یوآن شمالی بود.

 دودمان چینگ 
در سال ۱۶۴۴، امپراتور شون‌ژی دودمان چینگ را تأسیس کرد و در همان سال ارتش شون بزرگ را در تای‌یوان شکست داد.

در سراسر دوره دودمان چینگ، تجارت بین‌المللی با روسیه، به‌ویژه در زمینه چای، و ایجاد و توسعه بانک‌های حواله‌ای یا پیائوهائو، حوضه مرکزی شانشی را به مرکز مالی چینِ تحت حکومت چینگ تبدیل کرد. اگرچه بیشتر این پیائوهائوها در شهرستان‌های همسایه مانند چی، تایگو و یوچی مستقر بودند، تای‌یوان به دلیل وضعیت سیاسی و اقتصادی خود در شانشی به یک مرکز تجاری مهم تبدیل شد.تاریخ بانکداری در چین

در سال ۱۹۰۰، قتل‌عام تای‌یوان رخ داد که طی آن تعدادی از مبلغان مذهبی غربی کشته شدند.

بندانگشتی|چپ|کلیسای جامع تای‌یوان، عکس از ادوارد شاوان در سال ۱۹۰۷.

 جمهوری چین 
جنگ‌سالار یان شیشان کنترل شانشی را از زمان انقلاب شین‌های در سال ۱۹۱۱ تا پایان جنگ داخلی چین در سال ۱۹۴۹ در دست داشت. در نتیجه، تای‌یوان به عنوان مرکز استان نسبتاً پیشرو او شکوفا شد و توسعه صنعتی گسترده‌ای را تجربه کرد. این شهر از طریق راه‌آهن به دورترین مناطق جنوب غربی شانشی و داتونگ در شمال متصل شد. تا پایان جنگ داخلی چین در سال ۱۹۴۹، زرادخانه یان در تای‌یوان تنها کارخانه در چین بود که به اندازه کافی برای تولید توپخانه صحرایی پیشرفته بود. از آنجایی که یان موفق شد شانشی را از بیشتر نبردهای بزرگ بین جنگ‌سالاران رقیب در دهه‌های ۱۹۱۰ و ۱۹۲۰ دور نگه دارد، تای‌یوان هرگز توسط یک ارتش متجاوز تسخیر نشد تا اینکه ژاپنی‌ها در سال ۱۹۳۷ در نبرد تای‌یوان آن را فتح کردند.Gillin, Donald G. "Portrait of a Warlord: Yen Hsi-shan in Shansi Province, 1911–1930."  The Journal of Asian Studies. Vol. 19, No. 3, May, 1960. Retrieved 23 February 2011. pp.289–294

بندانگشتی|چپ|سربازان و غیرنظامیان چینی در حال جشن گرفتن پیروزی در نبرد پینگ‌شینگ‌گوان در سال ۱۹۳۷.

یان از تهدید ژاپن آگاه بود؛ و به منظور دفاع در برابر تهاجم قریب‌الوقوع ژاپن به شانشی، در نوامبر ۱۹۳۶ وارد یک توافق مخفیانه «جبهه متحد» با کمونیست‌ها شد. پس از نهایی کردن اتحاد خود با کمونیست‌ها، او به مأموران تحت فرمان جو ئن لای اجازه داد تا یک مقر مخفی در تای‌یوان ایجاد کنند.Gillin, Donald G. Warlord: Yen Hsi-shan in Shansi Province 1911–1949. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. 1967. p.263. یان با شعار «مقاومت در برابر دشمن و دفاع از خاک»، تلاش کرد تا روشنفکران میهن‌پرست جوان را از سراسر چین به دولت خود جذب کند. تا سال ۱۹۳۶ تای‌یوان به محلی برای تجمع روشنفکران ضد ژاپنی تبدیل شد که از پکن، تیانجین و شمال شرقی چین فرار کرده بودند.Feng Chongyi and Goodman, David S. G., eds. North China at War: The Social Ecology of Revolution, 1937–1945 . Lanham, Maryland: Rowman and Littlefield. 2000. . Retrieved 3 June 2012. pp.157–158 نماینده‌ای از ارتش ژاپن، در مورد دفاع نهایی از تای‌یوان گفت که «در هیچ کجای چین، چینی‌ها چنین سرسختانه نجنگیده‌اند».Gillin, Donald G. Warlord: Yen Hsi-shan in Shansi Province 1911–1949. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. 1967. pp.272–273.

از زمان اشغال تای‌یوان توسط ژاپن تا تسلیم ژاپن در سال ۱۹۴۵، ژاپنی‌ها به بهره‌برداری از صنایع و منابع تای‌یوان برای تأمین ارتش خود ادامه دادند. پس از تسلیم ارتش ژاپن در شانشی به یان شیشان، ۱۰,۰۰۰ تا ۱۵,۰۰۰ سرباز ژاپنی، شامل سربازان وظیفه و افسران، تصمیم گرفتند به جای بازگشت به ژاپن، برای یان بجنگند. یان همچنین خدمات تکنسین‌های مجرب و پرسنل حرفه‌ای ژاپنی تحصیل‌کرده در خارج را که توسط ژاپنی‌ها برای اداره مجتمع‌های صنعتی اطراف تای‌یوان آورده شده بودند، حفظ کرد.Gillin, Donald G. and Etter, Charles. "Staying On: Japanese Soldiers and Civilians in China, 1945–1949."  The Journal of Asian Studies. Vol. 42, No. 3, May, 1983. Retrieved 23 February 2011. p.500, 506–508.

بندانگشتی|چپ|کارزار تای‌یوان
تای‌یوان آخرین منطقه در شانشی بود که در مراحل نهایی جنگ داخلی چین در برابر کنترل کمونیست‌ها مقاومت کرد. نیروهای کمونیست فرودگاه ووسو تای‌یوان را تصرف کردند. در نتیجه، نیروهای مدافع در داخل شهر محبوس شدند و با کمبود غذا و روحیه پایین مواجه گشتند. فرودگاه چین‌شیان تای‌یوان و پادگان مجاور آن متعاقباً در اکتبر ۱۹۴۸ در منطقه دایینگ‌پان شهر ایجاد شد که قادر به پذیرش هواپیماهای ترابری بود. فرودگاه موجود چنگ‌بی نیز تقویت شد و دو فرودگاه پشتیبان موقت در گه‌لائوگو و هونگ‌گو ایجاد شدند. شهر در ۲۲ آوریل ۱۹۴۹ توسط نیروهای کمونیست سقوط کرد، پس از آنکه آن‌ها تای‌یوان را محاصره کرده و تمام راه‌های تدارکاتی زمینی و هوایی را قطع کردند؛ تصرف شهر مستلزم پشتیبانی ۱,۳۰۰ قبضه توپخانه بود.Gillin, Donald G. Warlord: Yen Hsi-shan in Shansi Province 1911–1949. Princeton, New Jersey: Princeton University Press. 1967. p.288. بسیاری از افسران ملی‌گرا هنگام سقوط شهر به دست ارتش کمونیست خودکشی کردند.Spence, Jonathan D. The Search for Modern China, W.W. Norton and Company. 1999. . p.488

 جغرافیا 
بندانگشتی|چپ|250px|تصویر ماهواره‌ای از تای‌یوان

تای‌یوان بر روی رود فن در شمال حوضه آبریز فوقانی حاصلخیز آن قرار دارد. این شهر در مرکز استان واقع شده است و گستره شرقی-غربی آن  و گستره شمالی-جنوبی آن  است. این شهر مسیر شمال به جنوب استان و همچنین خطوط طبیعی مهم حمل‌ونقل از طریق کوهستان تایهانگ به هبئی در شرق و شاآنشی شمالی در غرب را کنترل می‌کند.

 منابع طبیعی 
تای‌یوان سرشار از منابع طبیعی مانند زغال‌سنگ، آهن، مرمر، سیلیس، بوکسیت، سنگ آهک، گرافیت، کوارتز، فسفر، گچ، میکا، مس و طلا است. این شهر از تولید بالایی در زمینه زغال‌سنگ، آهن، سیلیس و مرمر برخوردار است. شهر اقماری غربی گوجیائو، بزرگترین سایت تولید زغال‌سنگ متالورژیکی در چین است. جمعیت درختی تای‌یوان تحت تسلط جنگل‌های مخروطی، کاج، کاج سفید، نوئل و سرو است.

 آب و هوا 
تای‌یوان متعلق به اقلیم موسمی قاره‌ای معتدل گرم، با زمستان‌های طولانی، خشک و سرد، تابستان‌های گرم و مرطوب، بهار و پاییز کوتاه و بادخیز و فصول خشک و مرطوب متمایز است. تای‌یوان اقلیم نیمه‌خشک سرد (طبقه‌بندی اقلیمی کوپن BSk) را تجربه می‌کند. تای‌یوان دارای اقلیم موسمی معتدل است. بهار خشک است و گاهی با طوفان گرد و غبار همراه می‌شود و پس از آن موج گرما در اوایل تابستان رخ می‌دهد. تابستان‌ها گرم تا بسیار گرم است و بیشتر بارندگی سالانه در ماه‌های ژوئیه و اوت متمرکز است. زمستان طولانی و سرد، اما خشک و آفتابی است. به دلیل خشکی هوا، به جز در تابستان، تفاوت دمای شبانه‌روزی قابل توجهی وجود دارد. به دلیل ارتفاع نسبتاً زیاد، آب و هوا بسیار خنک‌تر از شهرهایی در عرض جغرافیایی مشابه، مانند شیجیاژوانگ است. میانگین دمای ۲۴ ساعته ماهانه از  در ژانویه تا  در ژوئیه متغیر است، در حالی که میانگین سالانه  است. با درصد تابش آفتاب ماهانه از ۵۱ درصد در ژوئیه تا ۶۱ درصد در مه، سالانه ۲,۴۹۳ ساعت آفتابی وجود دارد. دماهای حدی ثبت شده از سال ۱۹۵۱ بین  تا  بوده است، اگرچه رکورد غیررسمی پایین  در ۷ ژانویه ۱۹۳۰ ثبت شده است.

 محیط زیست 
مساحت شهرداری تای‌یوان  است. تای‌یوان در سال ۲۰۰۷ دارای ۱۴۶,۷۰۰ هکتار مساحت جنگلی و مجموع  مساحت مرتع بود. نرخ پوشش جنگلی در شش منطقه شهری در سال ۲۰۱۵ به ۲۱.۶۹٪ افزایش یافته است.

 آلودگی هوا 
تای‌یوان به‌ویژه در دهه ۱۹۹۰ و دهه اول قرن بیست و یکم از آلودگی شدید هوا رنج می‌برد، و زمانی حتی در میان ده شهر آلوده جهان از نظر هوا قرار داشت. اخیراً با افزایش آگاهی عمومی در مورد کنترل کیفیت هوا و اعمال قوانین سختگیرانه‌تر و دقیق‌تر برای آلودگی، کیفیت هوا به‌تدریج بهبود یافته است. با این حال، بر اساس کتاب آماری سال ۲۰۱۴ صادر شده توسط اداره ملی آمار چین، اگرچه تای‌یوان دیگر در میان بدترین شهرهای آلوده چین نیست، اما همچنان کیفیت هوای محیطی پایین‌تر از میانگین در مقایسه با سایر شهرهای بزرگ چین دارد. یک مطالعه در سال ۲۰۱۹ تخمین زد که در سال ۲۰۱۶، ۲۲۸,۰۰۰ خانوار در شهر زغال‌سنگ می‌سوزاندند که مجموعاً ۱,۰۹۶,۰۰۰ تن تنها در همان سال مصرف شده است. نویسندگان این مطالعه پیشنهاد کردند که دولت محلی باید برای انتقال از انرژی زغال‌سنگ به انرژی گاز، فراهم کردن زیرساخت‌های گرمایش الکتریکی بیشتر و گذار به منابع انرژی تجدیدپذیر بیشتر تلاش کند. در سال‌های اخیر، شهر اقدامات بیشتری برای مبارزه با آلودگی هوا انجام داده و در سال ۲۰۱۷ یک «منطقه عاری از زغال‌سنگ» به مساحت ۱,۴۶۰ کیلومتر مربع ایجاد کرده است. این منطقه اکثر افراد و سازمان‌ها را از خرید، فروش، ذخیره، حمل‌ونقل، سوزاندن یا استفاده از زغال‌سنگ منع می‌کند. در سال ۲۰۱۹، دولت شهر تای‌یوان وسعت این منطقه را کمی افزایش داد و به مجموع ۱,۵۷۴ کیلومتر مربع رساند.

 تقسیمات اداری 
 نقشه  نام چینی ساده‌شده هانیو پین‌یین جمعیت (۲۰۱۰) مساحت (کیلومتر مربع) تراکم (بر کیلومتر مربع)محدوده اصلی شهربخش شیائودیانXiǎodiàn Qū۸۰۴,۵۳۷۲۹۰۲,۷۷۴بخش یینگزهYíngzé Qū۵۹۲,۰۰۷۱۰۵۵,۶۳۸بخش شینگ‌هوالینگXìnghuālǐng Qū۶۴۳,۵۸۴۱۴۶۴,۴۰۸بخش وان‌بایلینWànbǎilín Qū۷۴۹,۲۵۵۲۸۹۲,۵۹۲مناطق حومه‌ای و شهرهای اقماریبخش جیان‌کائوپینگJiāncǎopíng Qū۴۱۵,۷۰۵۲۹۶۱,۴۰۴بخش جینیوانJìnyuán Qū۲۲۱,۴۳۱۲۹۰۷۶۳شهر گوجیائوGǔjiāo Shì۲۰۵,۱۴۳۱,۵۱۲۱۳۵مناطق روستاییشهرستان چینگ‌شوQīngxú Xiàn۳۴۳,۸۶۱۶۰۸۵۶۵شهرستان یانگ‌چوYángqǔ Xiàn۱۲۰,۲۲۸۲,۰۸۴۵۷شهرستان لوفانLóufán Xiàn۱۰۵,۸۴۱۱,۲۸۹۸۲

 منابع 

 جستارهای وابسته 
 فهرست شهرهای چین

رده:تائی‌یوان
رده:شهرهای شانشی
رده:مرکز استان‌های چین
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در هزاره ۱ (پیش از میلاد)