پرستیژ (فیلم ۲۰۰۶)

پرستیژ یا حیثیت () فیلم دلهره‌آور روان‌شناختیِ سالِ ۲۰۰۶ به کارگردانی کریستوفر نولان است که فیلم‌نامهٔ آن را به‌همراه برادرش جاناتان نوشته‌است. این فیلم بر پایهٔ رمانی به همین نام نوشتهٔ کریستوفر پریست است و داستان دو تردست رقیب با بازی هیو جکمن و کریستین بیل در دورهٔ ویکتوریای لندن را روایت می‌کند. آن‌ها با وسواسِ خلق بهترین نمایش تردستی صحنه‌ای، درگیر یک بازی رقابتی با نتایج مرگبار می‌شوند. اسکارلت جوهانسون، مایکل کین، پایپر پرابو، اندی سرکیس، ربکا هال، و دیوید بویی در نقش نیکولا تسلا دیگر بازیگران فیلم هستند. این فیلم دومین همکاری میان نولان و بازیگران، بیل و کین، از زمان بتمن آغاز می‌کند (۲۰۰۵) است.

پرستیژ در ۲۰ اکتبر ۲۰۰۶ اکران شد و بازخوردهای مثبتی از سوی منتقدان داشت. این فیلم ۱۰۹ میلیون دلار در سراسر جهان فروش داشت در حالی که بودجهٔ آن ۴۰ میلیون دلار بود. پرستیژ نامزد دریافت دو جایزهٔ اسکار در رشتهٔ بهترین طراحی صحنه و بهترین فیلم‌برداری شد. ای. وی. کلاب در سال ۲۰۰۹ پرستیژ را یکی از بهترین فیلم‌های دههٔ ۲۰۰۰ نامید. مجلهٔ امپایر نیز این فیلم را در میان یکی از ۱۰۰ فیلم برتر قرن بیست و یک رتبه‌بندی کرد.

 خلاصه داستان 
آلفرد بوردن شعبده‌باز (کریستین بیل) به جرم قتل رابرت انجییر (هیو جکمن) محکوم می‌شود و در زندان تصمیم به خواندن خاطرات انجییر می‌کند.
فیلم به گذشته برمی‌گردد.
زمانی که هردو دستیاران میلتون شعبده باز (ریکی جی) با مبتکرش جان کاتر (مایکل کین) بودند، که در نمایشی جولیا همسر انجییر (پایپر پرابو) هنگام انجام حقه فرار از مخزن آب در مقابل چشمان تماشاگران خفه می‌شود و انجیر بوردن را مقصر می‌داند که او گره نامناسب بسته بوده‌است.
از اینجا به بعد این دو نفر تبدیل رقبای خونی هم که در اعمال همدیگر اخلال ایجاد می‌کنند، می‌شوند.
بوردن لقبش را استاد و برنارد فالون (مبهم) را به عنوان مبتکرش استخدام می‌کند،
در حالی که انجییر دانتون بزرگ و اولیویا (اسکارلت جوهانسون) دوست داشتنی را که در پرت کردن حواس تماشاگران می‌توانست کمکش کند را استخدام می‌کند.
سپس بوردن با سارا (ربکا هال) ملاقات و بعداً با او ازدواج کرده و صاحب دختری می‌شود. دیدن ازدواج بوردن خشم انجییر را برمی‌انگیزد و در نمایش گرفتن گلوله با دست بوردن خرابکاری می‌کند و هزینه‌ای که بوردن می‌پردازد، به قطع دو انگشتش منتهی می‌شود.
بوردن نیز هنگام حقه قفس پرنده انجییر اخلال ایجاد می‌کند، که منجر به قطع انگشتان تماشاگر و کشتن مفتضحانه کبوتر و خدشه دار شدن اعتبار دانتون بزرگ می‌شود.

بوردن به زودی با حقه انتقال انسان تماشاگران را حیرت‌زده می‌کند، اما انجییر حقه او را حدس می‌زند که احتمالاً از بدل استفاده می‌کند و روش او را چندان نمی‌پسندد. ولی با اصرار کاتر و اولیویا بالاخره قبول می‌کند بدل و همزادی برای خود پیدا کند. فردی که پیدا می‌شود، فاسد و اغلب مست است، (نقش او را هم جکمن بازی کرده) انجییر با سرقت ایده کلی بوردن و کمی تغییرات به موفقیت بیش از بوردن می‌رسد.
اما انجییر که از ماندن زیر سن و شنیدن صدای تماشاگران برای بدل خود راضی نیست، به دنبال کشف راز حقه بوردن، اولیویا را پیش بوردن می‌فرستد اما او که از انجییر ناراحت شده به او خیانت می‌کند و حتی عاشق بوردن می‌شود و به جای رموز بوردن، دفترچه خاطرات کلاهبرداریش را میاورد و انجییر که از رمز نوشتهایی آن پی نمی‌برد به اولیویا اجازه می‌دهد بیشتر با او نزدیک شود و رمزش را بفهمد. اما بالاخره بوردن بدل انجییر را پیدا کرده و می‌خرد و یک شب به‌طور کامل نمایشش را خراب می‌کند، به طوری‌که بدلش را از سقف آویزان و خودش را چلاق و صحنه را تبدیل به تبلیغ نمایش خود می‌کند.
سپس انجییر برای انتقام فالون را گروگان و زنده به گور می‌کند، تا رمزش را بگیرد. بوردن هم راز دفترچه اش «تسلا» ذکر می‌کند. (دانشمندی آمریکایی که در لندن دیده بوده)
انجییر با سفر به کلرادو، به ملاقات نیکولا تسلا (دیوید بویی) می‌رود. بعد از دیدن اختراعاتش از جمله روشن کردن لامپ بدون سیم و… از او حمایت مالی می‌کند، تا در نتیجه دستگاه منتقل‌کننده انسان را بسازد اما دستگاه درست عمل نمی‌کند و آن‌ها متوجه می‌شوند هرشی زیر آن کپی می‌شود. تسلا به قصد برطرف کردن مشکل دستگاه، زمان بیشتری طلب می‌کند. درحالی که دار و دسته رقیبش، ادیسون، به قصد تخریب آزمایشگاه او وارد شهر شده‌اند. در نتیجه تسلا فرار می‌کند ولی با نامه‌ای دستگاه را به انجییر می‌سپارد. انجییر به شهر خود (لندن) بازمی‌گردد و از کاتر دعوت به همکاری می‌کند. و در پشت صحنه با کارگرهای کور آخرین نمایش خود را آغاز می‌کند که باعث حیرت تماشاگران و حتی رقیبش می‌شود. بالاخره کنجکاوی برای پی بردن به راز، بوردن را به زیر سن می‌کشاند و با صحنه غرق شدن انجییر در مخزن آب مواجه شده و تلاشش برای نجات او بی‌ثمر می‌ماند. در نتیجه بوردن گرفتار شده و متهم به قتل انجییر می‌شود بوردن در زندان پیغامی دریافت می‌کند که دخترش به یتیم‌خانه خواهد رفت مگر به لرد کردلو رازش را بگوید.

زمانیکه لرد به همراه دختر به ملاقات بوردن می‌آید بوردن متوجه می‌شود که لرد همان انجییر است و رازش را در کاغذی به او می‌دهد ولی او می‌گوید دیگر برایش اهمیت ندارد چون روش او برنده شده‌است. در نهایت بوردن دار زده می‌شود و در همین زمان انجییر که در حال دفن رازهایش هست توسط بوردن تیر می‌خورد. بوردن افشا می‌کند که او و فالون در واقع برادرهای دوقلویی هستند که یکی عاشق سارا و دیگری عاشق اولیویا بوده‌اند و فداکاری‌های زیادی کردند، از جمله همسران و قطع انگشتانشان. انجییر هم رازش را افشا می‌کند که در هر نمایش در واقع خودکشی می‌کرده و معلوم نبوده از کجا سر درمی‌آورده؛ سپس انجیر بر اثر جراحت می‌میرد و بوردن صحنه را ترک می‌کند.

 بازیگران 
 هیو جکمن
 کریستین بیل
 مایکل کین
 اسکارلت جوهانسون
 پایپر پرابو
 ربکا هال
 دیوید بویی در نقش نیکولا تسلا
 اندی سرکیس
 ریکی جی
 راجر ریس
 دابلیو. مورگان شپارد
 دانیل دیویس
 این ریتل
 تولید 
تهیه‌کنندهٔ جولیان جرولد و سم مندس با کریستوفر پریست تماس گرفتند تا رمان پرستیژ را اقتباس کنند. پریست که تحت تأثیر فیلم‌های تعقیب و یادگاری ساختهٔ کریستوفر نولان قرار گرفته بود، توسط «ولری دین» کتابش را به نولان معرفی کرد. در اکتبر ۲۰۰۰، نولان برای تبلیغ فیلم یادگاری به بریتانیا سفر کرد، زیرا نیومارکت فیلمز در پیدا کردن پخش‌کننده در ایالات متحده با مشکل روبه‌رو بود. او در لندن کتاب پریست را خواند و در حال قدم‌زدن در هایگیت (مکانی که بعداً در صحنه‌ای که آنجیر، طراح صحنهٔ بوردن را گروگان می‌گیرد، دیده می‌شود) داستان را برای برادرش جاناتان نولان تعریف کرد. روند توسعهٔ فیلم برعکس همکاری پیشین آن‌ها بود: این بار جاناتان نولان ایدهٔ اولیهٔ یادگاری را در یک سفر جاده‌ای به برادرش معرفی کرده بود.

یک سال بعد، گزینهٔ حقوق اقتباس کتاب آزاد شد و آرون رایدر از نیومارکت فیلمز آن را خریداری کرد. در اواخر ۲۰۰۱، نولان مشغول پسا تولید فیلم بی‌خوابی بود و از برادرش خواست روی فیلمنامه کمک کند. نگارش فیلمنامه پنج‌سال به طول انجامید و همکاری پراکنده‌ای بین دو برادر بود. برادران نولان در فیلمنامه، بیش از نمایش تصویری شعبده، بر روایت دراماتیک داستان تأکید داشتند. ساختار سه‌پرده‌ای فیلم به‌طور عمدی بر پایهٔ سه بخش اصلی یک نمایش شعبده طراحی شد: «وعده»، «چرخش» و «پرستیژ». کریستوفر نولان در گفت‌وگو با ورایتی توضیح داد: «یافتن معادل سینمایی برای ابزارهای ادبی مانند تغییر زاویهٔ دید، دفترچه‌های خاطرات درون هم و داستان در داستان بسیار دشوار بود.» هرچند فیلم از نظر مضمون به رمان وفادار ماند، دو تغییر عمده در روند اقتباس ایجاد شد: حذف خط داستانی احضار روح و جایگزینی بخش مدرن رمان با انتظار بوردن برای چوبهٔ دار. پریست این اقتباس را «فیلم‌نامه‌ای درخشان و خارق‌العاده» توصیف کرد.

بندانگشتی|سینمای تاور در لس آنجلس که در فیلم به‌عنوان تئاتر پانتیجز لندن استفاده شد

اوایل ۲۰۰۳، نولان قصد داشت پیش از ساخت بتمن آغاز می‌کند این فیلم را کارگردانی کند. پس از انتشار بتمن آغاز می‌کند، او پروژهٔ پرستیژ را دوباره آغاز کرد و در اکتبر ۲۰۰۵ با جکمن و بیل وارد مذاکره شد. جاش هارتنت نیز خودش را برای یک نقش به نولان معرفی کرد. در حالی که فیلمنامه هنوز کامل نبود، ناتان کراولی، طراح صحنه، طراحی دکور را در گاراژ نولان آغاز کرد. او با استفاده از ماکت، تصاویر، طراحی‌ها و یادداشت‌ها یک «فیلمنامهٔ تصویری» ساخت. جاناتان و کریستوفر نولان نسخهٔ نهایی فیلمنامه را در ۱۳ ژانویه ۲۰۰۶ تکمیل کردند و سه روز بعد فیلم‌برداری آغاز شد. در ۹ آوریل فیلم‌برداری پایان یافت.

کراولی و تیمش حدود ۷۰ مکان در لس آنجلس را جستجو کردند تا شبیه لندن پایان سده نوزدهم میلادی باشد. جاناتان نولان برای تحقیق دربارهٔ نیکولا تسلا به کلرادو اسپرینگز رفت و صحنهٔ لامپ برق را بر اساس آزمایش‌های واقعی او نوشت. صحنهٔ اختراع تسلا در پارکینگ رصدخانه مونت‌ویلسون فیلم‌برداری شد. کراولی با الهام از «زیبایی‌شناسی مدرنیسم ویکتوریایی» چهار سالن در منطقه تئاتر برادوی لس آنجلس را برای صحنه‌های نمایشی برگزید: تئاتر لس آنجلس، پالاس تئاتر، تئاتر بلاسکو و سینمای تاور. او همچنین بخشی از پشت‌صحنه یونیورسال را به لندن ویکتوریایی تبدیل کرد. قلعه اوسگود در کلرادو نیز به‌عنوان لوکیشن استفاده شد.

تنها یک دکور برای فیلم ساخته شد: «بخش زیر صحنه که دستگاه‌های شعبده در آن قرار دارد». نولان ترجیح داد برای باقی کارها از لوکیشن‌های واقعی در لس آنجلس و کلرادو استفاده کند. برخلاف اغلب فیلم‌های تاریخی، او بسیاری از صحنه‌ها را با دوربین دستی فیلم‌برداری کرد و در بعضی صحنه‌ها به‌جای نور مصنوعی از نور طبیعی استفاده کرد. جوآن برگین، طراح لباس، لباس‌های مدرن ویکتوریایی برای اسکارلت جوهانسون انتخاب کرد؛ والی فیستر، فیلم‌بردار، نیز با استفاده از رنگ‌های گرم خاکی و کنتراست سفید و سیاه، فضایی خلق کرد که چهرهٔ بازیگران را در مرکز تصویر نگه دارد. تدوین، موسیقی و صداگذاری فیلم در ۲۲ سپتامبر ۲۰۰۶ به پایان رسید.

 موسیقی 
موسیقی متن فیلم توسط دیوید جولین، آهنگساز و موسیقیدان انگلیسی نوشته شد. جولین پیش‌تر با نولان در فیلم‌های تعقیب (۱۹۹۸)، یادگاری (۲۰۰۰) و بی‌خوابی (۲۰۰۲) همکاری کرده بود. موسیقی فیلم نیز همچون روایت آن به سه بخش تقسیم شده‌است: «وعده»، «چرخش» و «پرستیژ».

ترانهٔ "آنالیز" از تام یورک، خوانندهٔ گروه ریدیوهد، در تیتراژ پایانی پخش می‌شود. در نسخهٔ ژاپنی، ترانهٔ "ریترنر" از گاکتو به‌عنوان ترانهٔ اصلی استفاده شد.
موضوعات
رقابت بین آنجیر و بوردن محور اصلی فیلم است. وسواس، رازآلودگی و فداکاری، نیروی محرکهٔ این نبرد را شکل می‌دهند، چرا که هر دو شعبده‌باز سهم خود را در یک جدال مرگبار برای برتری‌ طلبی نشان می‌دهند و نتیجهٔ آن فاجعه‌بار است. وسواس آنجیر برای شکست بوردن باعث از دست رفتن دوستی‌اش با کاتر می‌شود و در عوض مجموعه‌ای از نسخه‌های مردهٔ خودش را به دست می‌آورد؛ وسواس بوردن برای حفظ راز دوقلو بودنش باعث می‌شود سارا دربارهٔ رابطه‌شان دچار تردید شود و نهایتاً وقتی حقیقت را حدس می‌زند، خودکشی کند. هر دو، آنجیر و یکی از دوقلوها، عشق اولیویا را به دلیل رفتار غیرانسانی‌شان از دست می‌دهند. در نهایت، بوردن به چوبهٔ دار آویخته می‌شود و آخرین نسخهٔ آنجیر کشته می‌شود. مبارزهٔ آن‌ها همچنین از طریق جنگ طبقاتی بیان می‌شود: بوردن به عنوان «پروفسور»، شعبده‌بازی از طبقهٔ کارگر که دستانش را کثیف می‌کند، در مقابل آنجیر به عنوان «گرِیت دانتون»، نمایشگری با کلاس و نخبه‌گرا که لهجه‌اش او را آمریکایی جلوه می‌دهد. مت برانسون، منتقد، بیان کرده است که موضوع پیچیدهٔ «دوگانگی» توسط آنجیر و بوردن نمایش داده می‌شود و فیلم هیچ‌یک از شعبده‌بازان را به طور مطلق خوب یا بد نشان نمی‌دهد.

سرقت ترفند تلپورتِ بوردن توسط آنجیر در فیلم، بازتاب نمونه‌های واقعی سرقت شعبده‌ها در دنیای شعبده‌بازان است. در دنیای واقعی نیز رقابت‌هایی مشابه وجود داشته، مانند اختلاف بین جان نوویل ماسکلاین و هری کلر بر سر ترفند معلق شدن. گری وستفال از نشریه لوکوس نیز به «گرایش جدید به خشونت» در فیلم نسبت به رمان اشاره می‌کند و قتل/خودکشیِ نسخه‌های آنجیر و شدت گرفتن اعمال انتقام و مقابله با انتقام را مثال می‌‌زند. این تغییرات بیشتر به لحن و رویدادهای فیلم مربوط است تا تغییر در موضوعات اصلی.

این موضوع رقابت بی‌رحمانه تنها به شعبده‌بازی محدود نمی‌شود: فیلمنامه به این نکته اشاره می‌کند که نیکولا تسلا و توماس ادیسون مستقیماً در جنگ جریان‌ها درگیر بوده‌اند، رقابتی بر سر استانداردهای برق، که در فیلم موازی با رقابت آنجیر و بوردن برای برتری شعبده‌بازی، نشان داده می‌شود. در رمان، تسلا و ادیسون به ترتیب نقش تقابل برای آنجیر و بوردن را ایفا می‌کنند.

دن شوومان از نشریه فیلمنامه‌نویسی خلاق(Creative Screenwriting) می‌گوید فیلم این سؤال را مطرح می‌کند که انسان تا چه حد حاضر است خود را وقف هنر کند. شخصیت چانگ لینگ سو، به گفتهٔ شوومان، نمادی برای این موضوع است. الکس مانوگیان منتقد، این موضوع را «معنای تعهد» می‌نامد.

نیکولاس راپولد از مجلهٔ نقد فیلم (Film Comment) به تحلیل دیدگاه شوومان و مانوگیان پرداخته و آن را به عنوان «نگاه بازتابی بر رمانتیسم» مطرح می‌کند:  



برای مانوگیان، موضوع اصلی «وسواس» است، اما او همچنین به موضوعات فرعی «ماهیت فریب» و «علم به عنوان جادو» اشاره می‌کند. مانوگیان، نولان‌ها را به دلیل تلاش برای «گنجاندن موضوعات بیش از حد در داستان» نقد می‌کند.<ref name="Manugian" /
 اکران 
شرکت تاچ‌استون پیکچرز تصمیم گرفت تاریخ اکران فیلم را یک هفته جلو بیاندازد و آن از ۲۷ اکتبر به ۲۰ اکتبر ۲۰۰۶ تغییر دهد. فیلم در نخستین آخر هفته اکران در ایالات متحده ۱۴٫۸ میلیون دلار فروش کرد و به رتبهٔ اول رسید. مجموع فروش جهانی آن ۱۰۹ میلیون دلار بود که ۵۳ میلیون دلار آن از ایالات متحده حاصل شد. این فیلم نامزد دریافت جایزهٔ اسکار بهترین طراحی هنری برای نیتن کراولی و جولی اوچیپینتی و اسکار بهترین فیلمبرداری برای والی فیستر شد، و همچنین نامزد دریافت جایزهٔ هوگو ۲۰۰۷ شد. این فیلم همچنین نامزد دریافت جوایز بهترین فیلم علمی–تخیلی و بهترین طراحی لباس در سی‌و‌سومین جوایز ساترن شد.

 بازخورد منتقدان 
در وب‌سایت راتن تومیتوز (Rotten Tomatoes)، فیلم بر اساس ۲۰۷ نقد، امتیاز تأیید ۷۷٪ و میانگین نمرهٔ ۷٫۱ از ۱۰ را کسب کرده است. نظر منتقدان این وب‌سایت چنین است: «پر از پیچ و تاب، پرستیژ یک فیلم دوره‌ای خیره‌کننده است که هرگز از به چالش کشیدن تماشاگر دست نمی‌کشد.» متاکریتیک (Metacritic) امتیاز وزنی ۶۶ از ۱۰۰ را بر اساس نظر ۳۶ منتقد برای فیلم ثبت کرده است که نشان‌دهندهٔ «نقدهای عموماً مثبت» است. تماشاگران شرکت‌کننده در نظرسنجی سینمااسکور (CinemaScore) به فیلم نمرهٔ «B» از مقیاس A+ تا F دادند.

کلودیا پوئیگ از روزنامه یو‌اس‌‌اِی تودی (USA Today) فیلم را «یکی از نوآورانه‌ترین و پرپیچ و تاب‌ترین فیلم‌های هنری دههٔ گذشته» توصیف کرد. درو مک‌وینی نیز نقد مثبتی ارائه داد و گفت فیلم نیاز به بازدید دوباره دارد، و پیتر تراورس از مجلۀ رولینگ‌استون (Rolling Stone) با او هم‌نظر بود. در برنامه نقد فیلم ایبرت و روپر، ریچارد روپر و ای.او. اسکات، منتقد میهمان، به فیلم امتیاز «دو شست بالا» دادند.

 منابع 

 پیوند به بیرون 








رده:تجسم‌های فرهنگی از نیکولا تسلا
رده:فیلم‌نامه‌های جاناتان نولان
رده:فیلم‌نامه‌های کریستوفر نولان
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌ها به کارگردانی کریستوفر نولان
رده:فیلم‌های ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های آمریکایی درباره انتقام
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رمان‌های بریتانیایی
رده:فیلم‌های اقتباس‌شده از رمان‌های علمی-تخیلی
رده:فیلم‌های برادران وارنر
رده:فیلم‌های بریتانیایی
رده:فیلم‌های به تهیه‌کنندگی اما توماس
رده:فیلم‌های به تهیه‌کنندگی کریستوفر نولان
رده:فیلم‌های تاچ‌استون پیکچرز
رده:فیلم‌های تاریخی آمریکایی
رده:فیلم‌های تاریخی بریتانیا
رده:فیلم‌های تاریخی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌ها درباره شبیه‌سازی
رده:فیلم‌های درباره شعبده و شعبده‌بازان
رده:فیلم‌های سینکاپی
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در کلرادو
رده:فیلم‌های فیلم‌برداری‌شده در لس آنجلس
رده:فیلم‌های معمایی آمریکایی
رده:فیلم‌های معمایی بریتانیا
رده:فیلم‌های معمایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های معمایی مهیج دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های معمایی هیجانی آمریکایی
رده:فیلم‌های معمایی هیجانی بریتانیایی
رده:فیلم‌های دلهره‌آور ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۸۹۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دهه ۱۹۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در کلرادو
رده:فیلم‌های واقع‌شده در لندن
رده:فیلم‌های آمریکایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های بریتانیایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های واقع‌شده در دوره ویکتوریا
رده:نمودهای فرهنگی توماس ادیسون
رده:فیلم‌های انگلیسی‌زبان دهه ۲۰۰۰ (میلادی)