پومپه

نیائئوس پومپیئوس مانیوس  یا به ایتالیایی نیه‌ئو پومپئو مانیو (Gneo Pompeo Magno) (زادهٔ ۲۹ سپتامبر۱۰۶-مرگ ۲۸ سپتامبر۴۸ پیش از میلاد) و نیز شناخته شده با عنوان «پومپی»، جنگ‌سالار و سیاستمدار برجستهٔ جمهوری روم بود. او با نشان دادن توانایی‌هایش به یکی از بزرگان روم بدل شد و به پاس دستاوردهایش در جنگ مهردادی سوم، سنای روم به وی لقب مانیوس به معنای بزرگ داد.
او رقیب کراسوس و هم‌پیمان ژولیوس سزار بود. این سه تن سیاست‌مداران نیرومند پایانی جمهوری روم بودند که به تریوم‌ویرات اول نامدار شدند. با مرگ کراسوس در نبرد حران، پومپه و سزار رقیب یکدیگر شدند. این دو بر سر به‌دست‌آوردن فرمانروایی روم به جنگ با یکدیگر پرداختند. پومپه پس از شکست در نبرد فارسال به مصر باستان پناه برد و در آنجا کشته شد.

او در ۶۴ پیش از میلاد به سوریه تاخت و آنتیوخوس سیزدهم را سرنگون ساخت و آن سامان را یکی از استان‌های روم نمود. آنگاه به جنوب روی نهاد و فینیقیه و یهودیه درگیر جنگ درونی را نیز به روم ضمیمه‌کرد.

در سال‌های ۶۷ تا ۶۳ پیش از میلاد، پومپه سردار رومی، سوریه و ارمنستان را فتح کرد و آخرین پادشاه سلوکیان را از سلطنت عزل نمود و جمهوری روم همسایه پادشاهی اشکانی شد.CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org

پومپه، سرانجام پس از شکست خوردن از لشکریان ژولیوس سزار در نبرد فارسال و گریختن در لباس شهروندی عادی، در قلمرو امپراتوری بطلمیوسی به فرمان بطلمیوس چهاردهم کشته شد.

 منابع 

رده:اهالی مارکه
رده:برگزارکنندگان تریومفوس
پومپه
رده:خبرنگاران سیسرون
رده:درگذشتگان ۴۸ (پیش از میلاد)
رده:دزدی دریایی
رده:رومیان سده اول (پیش از میلاد)
رده:زادگان ۱۰۶ (پیش از میلاد)
رده:ژولیوس سزار
رده:سرداران روم باستان
رده:سناتورهای جمهوری روم
رده:سیاستمداران ترورشده اهل روم باستان
رده:ضددزدان دریایی
رده:کشته‌شدگان با سلاح سرد
رده:کشته‌شدگان در مصر
رده:کشته‌شدگان مرد
رده:کنسول‌های جمهوری روم
رده:کنسول‌های رومی سده ۱ (پیش از میلاد)