اسلام در جمهوری آذربایجان

پیشینه ورود اسلام به منطقه اران که کشور آذربایجان امروزی در آن قرار دارد، به قرن ۳ قمری (سده ۷ میلادی) بازمی‌گردد. امروزه مسلمانان آذربایجان بیش از ۹۵ درصد از جمعیت این کشور را تشکیل می‌دهند.Administrative Department of the President of the Republic of Azerbaijan - Presidential Library - Religion

در حالی که ادعا شده است که کشور جمهوری آذربایجان دومین کشور شیعه در جهان اسلام به‌شمار می‌رود، طبق آمار شیعیان بین ۵۵ تا ۶۵ درصد هستند و حدود ۳۵ تا ۵۰ درصد از جمعیت این کشور از اهل سنت می‌باشند. برخی کارشناسان معتقدند که کشور جمهوری آذربایجان تحت سیاست‌های الهام علیف در حال تبدیل شدن از یک کشور شیعه به سنی است.

 پیشینه 
نفوذ اسلام در قفقاز با فتوح مسلمانان آغاز شد. در ۲۲ قمری (۶۴۳ میلادی) عبدالرحمان بن ربیعه به دربند رسید.رضا، عنایت الله. مدخل اسلام. دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۶۷-، جلد ۸، ص ۵۵۲–۵۴۶

دین اسلام در سرزمین‌های غرب دریای خزر که مردم آن پیرو آئین زرتشت بودند، به ویژه در میان پیشه‌وران و بازرگانان به سرعت گسترش یافت، ولی مردم کوه‌نشین قفقاز در حفظ آئین‌های کهن مسیحی و زرتشتی خویش همچنان باقی بودند.

در روزگار خلافت علی بن ابی طالب، اشعث بن قیس ولایت ارمنستان و جمهوری آذربایجان داشت. به روزگار معاویه، ابتدا عبدالله بن حاتم بن نعمان بن عمرو باهلی و سپس برادرش عبدالعزیز ولایت ارمنستان و آذربایجان را داشتند.

گرچه بخش‌هایی از قفقاز شمالی یا نواحی و سرحدات شمالی قفقاز جنوبی پس از چندین دهه از ورود اسلام، به این دین مسلمان شدند ولی ساکنان اراضی کنونی جمهوری آذربایجان در برخورد با این رسالت جدید الهی چندان درنگ نکردند. این منطقه در طول تاریخ تحت حکومت دولت‌هایی چون امویان و عباسیان و پس از آن سلسله‌ها و حکومت‌های متعدد ایرانی بودند.

در دوره حاکمیت ۷۰ ساله کمونیست‌ها، الحاد و بی‌دینی در آذربایجان ترویج گردید و با فشارهای مختلف دین‌ستیزی، شرایط عمومی مسلمانان به سختی گرایید.

 دوران معاصر 
بعد از فروپاشی شوروی در جمهوری‌های مسلمان‌نشین آن، گرایش به اسلام رو به فزونی نهاد. از بین رفتن نظام مبتنی بر انکار خدا و دین، فرصتی برای مردم جمهوری آذربایجان پیش آورد تا با آزادی به برپایی مراسم و مناسبت‌های اسلامی در مساجد و منازل بپردازد.

با وجود اکثریت قابل توجه مسلمان این کشور، نوع نظام سیاسی حاکم بر جمهوری آذربایجان بر اساس اصول قانون اساسی بعد از استقلال این کشور، لائیک و غیر دینی ترسیم شده است.

 شیعه ستیزی در جمهوری آذربایجان 
در سال‌های اخیر سیاست‌های ضد شیعه در این کشور شدت یافته است از جمله آن ممنوعیت عزاداری عاشورا در محرم است.

مجلس جمهوری آذربایجان در سال ۲۰۱۵ قانونی را تصویب کرد که طبق آن نصب پرچم‌های حسینی در معابر و خیابان‌ها ممنوع است و مجازات نقدی و حبس برای متخلفان از این قانون در نظر گرفت.
بندانگشتی

 جستارهای وابسته 
 اداره مسلمانان قفقاز
 جنبش مقاومت اسلامی آذربایجان

 پانویس 

 پیوند به بیرون 
 رهبر اسلام گرایان جمهوری آذربایجان: آمریکا برای اختلاف میان شیعه و سنی در جمهوری آذربایجان تلاش می‌کند


رده:اسلام بر پایه کشور
رده:اسلام در آسیا
رده:اسلام در اروپا
رده:اسلام در قفقاز
رده:اسلام‌گرایی
رده:تاریخ مذهب در جمهوری آذربایجان