نیمه تاریک ماه (آلبوم)

نیمهٔ تاریک ماه () هشتمین آلبوم استودیویی گروه راک انگلیسی پینک فلوید است که در ۱ مارس ۱۹۷۳ توسط کپیتال رکوردز در ایالات متحده و در ۱۶ مارس ۱۹۷۳ توسط هاروست رکوردز در بریتانیا منتشر شد. این آلبوم که پیش از ضبط در جریان اجراهای زنده شکل گرفته بود، به‌عنوان یک آلبوم مفهومی طراحی شد تا بر فشارهایی که اعضای گروه در سبک زندگی دشوار خود تجربه می‌کردند تمرکز کند و همچنین به مشکلات روانی سید برت، عضو پیشین گروه که در سال ۱۹۶۸ جدا شده بود، بپردازد. ضبط قطعات تازه در دو نوبت در سال‌های ۱۹۷۲ و ۱۹۷۳ در استودیوهای ئی‌ام‌آی (که اکنون با نام ابی رود استودیوز شناخته می‌شود) در لندن انجام گرفت.

این آلبوم بر ایده‌هایی استوار است که در آثار و اجراهای پیشین پینک فلوید مطرح شده بود، اما از قطعات طولانیِ صرفاً سازی که مشخصه کارهای اولیه گروه بود، پرهیز می‌کند. گروه از ضبط مولتی‌ترک، لوپ‌های نواری و سینتی‌سایزرهای آنالوگ بهره گرفت و با دستگاه‌هایی چون EMS VCS 3 و Synthi A تجربیاتی داشت. آلن پارسونز، مهندس صدا، مسئول بسیاری از جنبه‌های ضبط آلبوم بود و از خواننده مهمان کلر توری برای اجرای قطعه «کنسرتی بزرگ در آسمان» دعوت کرد.

نیمهٔ تاریک ماه به مضامینی چون تعارض، حرص، زمان، مرگ و بیماری روانی می‌پردازد. در خلال قطعات، بخش‌هایی از مصاحبه با اعضای گروه پشتیبانی و دیگران، همراه با جملات فلسفی شنیده می‌شود. طرح جلد آلبوم که طیف منشوری نور را نشان می‌دهد، توسط استورم تورجرسن و در پاسخ به درخواست ریچارد رایت (کیبوردیست گروه) برای یک طراحی «ساده و جسورانه» که بازتاب‌دهنده نورپردازی گروه و مضامین آلبوم باشد، خلق شد. این آلبوم با انتشار دو تک‌آهنگ «پول» و «ما و آن‌ها» تبلیغ شد.

این اثر با تحسین گسترده روبه‌رو شد و همواره در فهرست‌های معتبر «برترین آلبوم‌های تمام دوران» جای گرفته است. آلبوم شهرت جهانی، ثروت و ستایش فراوانی برای هر چهار عضو گروه به همراه آورد. به‌عنوان یکی از پرفروش‌ترین آثار دوران آلبوم، فروش موسیقی در دهه ۱۹۷۰ را به‌شدت رونق بخشید. نیمهٔ تاریک ماه در بریتانیا ۱۴ بار گواهی پلاتین دریافت کرده و در ایالات متحده صدرنشین جدول بیلبورد ۲۰۰ شد؛ جایی که در مجموع ۹۹۰ هفته در جدول حضور داشت. تا سال ۲۰۱۳، بیش از ۴۵ میلیون نسخه از آن در سراسر جهان به فروش رسید و به پرفروش‌ترین آلبوم گروه، پرفروش‌ترین آلبوم دهه ۱۹۷۰ و چهارمین آلبوم پرفروش تاریخ بدل شد. در سال ۲۰۱۲، این آلبوم به دلیل «اهمیت فرهنگی، تاریخی یا زیبایی‌شناختی» برای نگهداری در فهرست ملی ضبط اصوات توسط کتابخانه کنگره انتخاب شد. همچنین در سال ۱۹۹۹ به تالار مشاهیر گرمی راه یافت. نیمهٔ تاریک ماه اغلب به عنوان اثر شاخص گروه شناخته می‌شود،

 پیش‌زمینه 
به دنبال عرضهٔ آلبوم فضولی، اعضای باند برای تورهای آیندهٔ خود در بریتانیا، ژاپن و ایالات متحده در دسامبر همان سال آماده شدند. تمرین در باغ‌های برودهرست‌لندن چشم‌اندازی از آلبوم جدید گروه بود هرچند که ایجاد قطعات جدید در اولویت کاری گروه قرار داشت.

در ملاقاتی که اعضای گروه در خانهٔ نیک میسن در کمدن‌تاون داشتند واترز بیسیست گروه پیش نهاد داد که که آلبوم جدید می‌تواند بخشی از تور آن‌ها را دربر گیرد. ایدهٔ واترز برای این آلبوم در ارتباط با چیزهایی بود که مردم را از حالت عادی زندگی خود خارج می‌کرد و مواردی بمانند تعارض و جنون که از عضو سابق گروه سید برت سرچشمه می‌گرفت. تمرکز بر شیوه زندگی پرزحمتی که اعضای گروه با آن مواجه بودند نیز از دیگر پیش‌نهادهای واترز بود. گروه بمانند این ایده را در سال ۱۹۶۹ و در انسان و سفر نیز پرداخته بود.

هر چهار عضو گروه ایدهٔ واترز را دربارهٔ مفهوم آلبوم قبول کردند و پذیرفتند که این ایده دارای یکپارچگی مناسب و خوبی است. بعد آن واترز، گیلمور، رایت و میسن در نوشتن و تولید قطعات شرکت کردند و واترز نیز به ایجاد نسخه‌های اولیه از قطعات آلبوم در استودیوی ضبط کوچک خانه‌اش در ایسلینگتون پرداخت.

قسمت‌هایی از آلبوم جدید از قطعات به‌جامانده از قطعات استفاده نشدهٔ قبلی است:خط آغازین آهنگ «نفس بکش» از کارهایی گرفته شده است که واترز و ران گیسین برای موسیقی متنی با نام موسیقی بدنی نوشته بودند، اساس و پایهٔ آهنگ «ما و آن‌ها» نیز از قطعه‌ای است که توسط ریچارد برای موسیقی متنِ نقطه زابریسکی نوشته شده است.

 مراحل ضبط آلبوم 
بندانگشتی|چپ| ابی رود استودیوز
آلبوم در ابی رود استودیوز لندن ضبط شد، در دو فصل، مابین ماه مه ۱۹۷۲ و ژانویه ۱۹۷۳. گروه برای این آلبوم از آلن پارسونز به عنوان مهندس صدا استفاده کرد. آلن پارسونز پیش‌تر در ضبط آلبومِ مادر قلب‌اتمی، با گروه همکاری کرده بود، او به عنوان مهندس صدا؛ تجربهٔ کار با بیتلز را در دو آلبومِ بگذار باشد و ابی رود را داشت.

در مراحل ضبطِ آلبوم، از پیشرفته‌ترین روش‌های استودیویی آن زمان استفاده شد. استودیوی مورد استفاده؛ قابلیت ضبطِ ۱۶آهنگی را دارا بود، که این توانایی درجهٔ انعطاف‌پذیری بیشتری را برای گروه نسبت به ضبطِ ۸آهنگی یا چهارآهنگی، که قبلتر استفاده می‌شد، فراهم می‌کرد.

در اول ژوئن آهنگِ «ما و آن‌ها» ضبط شد. به دنبال آن در شش روز بعد آهنگِ «پول» ضبط شد. واترز یک اثر صوتی تکرارشونده از صداهایی که پول مربوط می‌شد، مانندِ پرتاب سکّه در یک کاسه ضبط شده بود، ایجاد کرد. دو قطعهٔ بعد؛ «پول» و «کنسرتی بزرگ در آسمان» بودند که ضبط شدند. ضبطِ این دو قطعه به دنبال یک وقفهٔ دوماهه - که در طی آن اعضای گروه مدتی را با خانواده سپری کردند و برای تورِ پیشِ رو آماده شدند- انجام شد.

فصل‌های ضبط مرتباً دچار وقفه می‌شد؛ واترز، یکی از هواداران باشگاه فوتبال آرسنال، برای دیدن مسابقه تیم محبوبش مهلت می‌خواست. گروه گه‌گداری برای دیدن سریال «Monty Python's Flying Circus» کار را به تعویق می‌انداخت.

پس از بازگشت از تورِ ایالات متحده در ژانویه ۱۹۷۳، گروه آهنگ‌های «اختلال ذهنی»، «کسوف»، «هر رنگی که دوست داری»، «پا به فرار» را ضبط کرد.

 مفهوم 
نیمه تاریک ماه بر پایهٔ تجربه‌هایی شکل گرفت که پینک فلوید در اجراهای زنده و ضبط‌های پیشین خود آزموده بود، هرچند این آلبوم فاقد بداهه‌نوازی‌های طولانی سازی بود که به گفتهٔ منتقد دیوید فریک، پس از جدایی عضو بنیان‌گذار گروه، سید برت در سال ۱۹۶۸، به ویژگی شاخص آثار گروه بدل شده بود. دیوید گیلمور، جانشین برت، بعدها آن بداهه‌نوازی‌ها را «آن چیزهای روان‌گردان و بی‌هدف» توصیف کرد. او و راجر واترز آلبوم فضولی (۱۹۷۱) را نقطهٔ عطفی دانستند که مسیر رسیدن به دستاوردهای نیمه تاریک ماه را هموار کرد. مضامین شعری این آلبوم شامل تعارض، حرص، گذر زمان، مرگ و دیوانگی است؛ که مورد آخر تا حدی از وخامت وضعیت روانی برت الهام گرفته بود. همچنین در چند قطعه از آلبوم از تکنیک موزیک کنکرت استفاده شده است.

هر طرف صفحهٔ وینیل آلبوم، قطعه‌ای پیوسته از موسیقی را تشکیل می‌دهد. پنج قطعهٔ هر طرف بازتابی از مراحل گوناگون زندگی انسان‌اند که با صدای ضربان قلب آغاز و پایان می‌یابند و به کاوش در ماهیت تجربهٔ انسانی و به گفتهٔ واترز، «همدلی» می‌پردازند. قطعات «با من صحبت کن» و «نفس بکش» بر جنبه‌های روزمره و بیهودهٔ زندگی که همواره با تهدید جنون همراه است تأکید می‌کنند و اهمیت زیستن زندگی شخصی را یادآور می‌شوند: «از اهمیت دادن نترس». قطعهٔ بی‌کلام «پا به فرار» با محوریت سینث‌سایزر، صحنه را به فرودگاه می‌برد و استرس و اضطراب سفرهای مدرن – به‌ویژه ترس ریچارد رایت از پرواز – را بازمی‌نمایاند. «زمان» به چگونگی سلطهٔ گذر زمان بر زندگی می‌پردازد و هشداری جدی به کسانی می‌دهد که درگیر امور پیش‌پاافتاده‌اند؛ این قطعه با بازگشت به «نفس بکش» به خلوت و انزوا ختم می‌شود. طرف اول آلبوم با استعارهٔ پرشور و روحانی رایت و کلر توری از مرگ، یعنی «کنسرتی بزرگ در آسمان» پایان می‌یابد.

«پول»، نخستین قطعهٔ طرف دوم، با صدای صندوق‌های پول و سکه‌های به‌هم‌خورنده آغاز می‌شود. این ترانه با اشعار طعنه‌آمیز و جلوه‌های صوتی مرتبط با پول، حرص و مصرف‌گرایی را به سخره می‌گیرد. «پول» به موفق‌ترین قطعهٔ تجاری گروه بدل شد و توسط هنرمندان دیگر نیز بازخوانی گردید. «ما و آن‌ها» به انزوای ناشی از افسردگی می‌پردازد و با نمادپردازی از تعارض و استفاده از دوگانگی‌های ساده (دیکوتومی)، روابط انسانی را توصیف می‌کند. «هر رنگی که دوست داری» به توهم انتخاب در جامعه می‌پردازد. «اختلال ذهنی» بیماری روانی ناشی از برتری دادن شهرت و موفقیت بر نیازهای فردی را بررسی می‌کند؛ به‌ویژه مصرع «و اگر گروهی که در آن هستی شروع به نواختن آهنگ‌های متفاوت کند» به فروپاشی روانی سید برت اشاره دارد. آلبوم با قطعهٔ «کسوف» پایان می‌یابد که مفاهیم «دیگری» و «وحدت» را بیان کرده و شنونده را به درک ویژگی‌های مشترک بشری فرا می‌خواند.

 میراث 

موفقیت آلبوم، ثروت چشمگیری برای هر چهار عضو گروه به همراه داشت؛ ریچارد رایت و راجر واترز خانه‌های بزرگ روستایی خریدند و نیک میسون به مجموعه‌داری خودروهای لوکس روی آورد. اعضای گروه از طرفداران گروه کمدی بریتانیایی مانتی پایتان بودند و بخشی از سود آلبوم در تولید فیلم مانتی پایتون و جام مقدس سرمایه‌گذاری شد. آلن پارسونز برای مهندسی صدای آلبوم نامزد دریافت جایزهٔ گرمی در بخش «بهترین ضبط مهندسی‌شدهٔ غیرکلاسیک» شد و بعدها با پروژهٔ آلن پارسونز پراجکت به موفقیت هنری مستقلی دست یافت. هرچند واترز و گیلمور گاه نقش او را در موفقیت آلبوم کم‌اهمیت جلوه داده‌اند، میسون از سهم او تمجید کرده است. پارسونز در سال ۲۰۰۳ بازتاب داد: «فکر می‌کنم همه‌شان چنین احساسی داشتند که من باقیِ کارنامه‌ام را بر پایهٔ نیمه تاریک ماه  بنا کردم، که تا حدی درست است. اما هنوز گاهی بیدار می‌شوم و از این واقعیت دلخور می‌شوم که آن‌ها میلیون‌ها دلار به دست آوردند، در حالی که بسیاری از افراد دخیل در آلبوم چنین نصیبی نداشتند.»

بخشی از میراث نیمه تاریک ماه تأثیر آن بر موسیقی مدرن و بر هنرمندانی است که نسخه‌های بازخوانی از قطعات آن اجرا کرده‌اند. این آلبوم اغلب نقطهٔ عطفی در تاریخ موسیقی راک دانسته می‌شود و گاه با آلبوم اوکی کامپیوتر (۱۹۹۷) از گروه ریدیوهد مقایسه شده است. بن شلایفر در سال ۲۰۰۶ این ایده را مطرح می‌کند که هر دو آلبوم بر موضوعی مشترک تأکید دارند: «فرد خلاق توانایی سازگاری با جهان [مدرن] را از دست می‌دهد.»

استیون هایدن در کتابی دربارهٔ راک کلاسیک (۲۰۱۸) یادآور می‌شود که در نوجوانی به این نتیجه رسیده بود که نیمه تاریک ماه و لد زپلین ۴ دو آلبوم برتر این سبک‌اند؛ سفرهایی معنوی که «دو قطب متضاد خواسته‌های نوجوانی» را در بر می‌گیرند. این دو آلبوم شباهت‌هایی داشتند: طراحی جلد و آثار تصویری داخلی آن‌ها از نمایش تصاویر گروه پرهیز کرده و به جای آن از «نمادپردازی رازآلود و بی‌معنا» بهره برده بودند؛ چیزی که به نظر می‌رسید به موسیقی درونشان معنای بیشتری می‌بخشد. با این حال، در حالی که لد زپلین نگاهی برون‌گرا داشت و در پی «فتح جهان» بود و در آن زمان به خاطر رفتارهای جنسی جنجالی در تورها شناخته می‌شد، پینک فلوید نگاهی درون‌گرا داشت و به «غلبه بر عقده‌های شخصی» می‌پرداخت.

در سال ۲۰۱۳، نیمه تاریک ماه به‌عنوان اثری «از نظر فرهنگی، تاریخی یا زیباشناختی مهم» برای نگهداری در کتابخانه کنگره ایالات متحده و در فهرست ملی ضبط اصوات انتخاب شد.

 فهرست قطعه‌ها 

 جدول‌ها 

 جدول‌های هفتگی 
جدول (۱۹۷۳)بالاترینجایگاهاسترالیا (Kent Music Report)۲Spanish Albums (AFE)۳جدول (۱۹۷۵)بالاترینجایگاهجدول (۱۹۹۳–۹۴)بالاترینجایگاهجدول (۲۰۰۳)بالاترینجایگاهجدول (۲۰۰۵–۰۶)بالاترینجایگاهجدول (۲۰۱۱–۲۰۲۱)بالاترینجایگاه

 جدول‌های پایان سالی 
جدول (۱۹۷۳)جایگاهAustrian Albums (Ö3 Austria)۱Dutch Albums (Album Top 100)۱۴US Billboard 200۱۱جدول (۱۹۷۴)جایگاهUS Billboard 200۱۱جدول (۱۹۷۵)جایگاهUS Billboard 200۷۰جدول (۱۹۸۰)جایگاهUS Billboard 200۸۰جدول (۱۹۸۲)جایگاهUS Billboard 200۶۵جدول (۱۹۸۳)جایگاهUS Billboard 200۹۵جدول (۲۰۰۳)جایگاهUK Albums (OCC)۱۴۱جدول (۲۰۰۵)جایگاهUK Albums (OCC)۱۶۲جدول (۲۰۰۶)جایگاهItalian Albums (FIMI) Click on "Scarica l'allegato" to download the zipped file containing the year-end chart files.۷۵UK Albums (OCC)۱۶۶جدول (۲۰۰۹)جایگاهItalian Albums (FIMI)۸۹جدول (۲۰۱۰)جایگاهItalian Albums (FIMI)۷۳جدول (۲۰۱۱)جایگاهItalian Albums (FIMI) Click on "Scarica allegato" to download the zipped file containing the year-end chart files.۴۴UK Albums (OCC)۱۷۳جدول (۲۰۱۲)جایگاهUS Billboard 200۱۹۳جدول (۲۰۱۴)جایگاهUS Billboard 200۲۰۰جدول (۲۰۱۵)جایگاهUS Billboard 200۱۸۳جدول (۲۰۱۷)جایگاهUK Albums (OCC)۹۴US Top Rock Albums (Billboard)۷۸جدول (۲۰۱۸)جایگاه Portuguese Albums (AFP)۴۴US Top Rock Albums (Billboard)۷۹جدول (۲۰۱۹)جایگاهآلبوم‌های بلژیکی (Ultratop Flanders)۱۱۰آلبوم‌های بلژیکی (Ultratop Wallonia)۱۶۵آلبوم‌های برتر راک یواس (Billboard)۵۰جدول (۲۰۲۰)جایگاهآلبوم‌های بلژیکی (Ultratop Flanders)۱۰۷آلبوم‌های بلژیکی (Ultratop Wallonia)۱۷۳ آلبوم‌های مجارستانی (MAHASZ) ۹۶آلبوم‌های ایتالیایی (FIMI)۶۳آلبوم‌های برتر راک یواس (بیلبورد)۲۹

 فروش‌های برگزیدهٔ آلبوم 
 کشور گواهی فروش تاریخ آخرین گواهی توضیح منبع(ها)آرژانتین۲× پلاتین۲۰۰٬۰۰۰۱ اوت ۱۹۹۴استرالیا۱۴× پلاتین۹۸۰٬۰۰۰۳۰ ژوئن ۲۰۱۱اتریش۲× پلاتین۱۰۰٬۰۰۰۱۵ می ۲۰۰۳کانادا۲× الماس۲٬۰۰۰٬۰۰۰مارس ۲۰۰۳فرانسهپلاتین۲٬۵۵۵٬۴۰۰۱۹۸۰پنجمین آلبوم پرفروش همه زمان‌ها در فرانسهآلمان۲× پلاتین۱٬۰۰۰٬۰۰۰۱۹۹۳ایتالیاپلاتین۱۰۰٬۰۰۰۲۰۰۳لهستانپلاتین۵۰٬۰۰۰۲۰۰۳بریتانیا۹× پلاتین۴٬۱۱۴٬۰۰۰ ۱ ژانویه ۲۰۱۲۱۵ آوریل ۲۰۰۵هفتمین آلبوم پرفروش همه زمان‌ها در بریتانیاایالات متحده (RIAA)۱۵× پلاتین۱۵٬۰۰۰٬۰۰۰۶ آوریل ۱۹۹۸۱۱× پلاتین در ۱۹۹۰ایالات متحده Nielsen SoundScan۹٬۲۷۴٬۲۲۳از ۱۹۹۱ – فوریه ۲۰۱۲

 دست‌اندرکاران 

پینک فلوید
 دیوید گیلمور – خواننده، گیتار، سینث‌سایزر و تهیه‌کننده
 نیک میسن – ساز کوبه‌ای، تهیه‌کننده، تپ افکت
 راجر واترز – گیتار بیس، خواننده، سینث‌سایزر، تپ افکت، تهیه‌کننده
 ریچارد رایت – کیبورد، خواننده، سینث‌سایزر، تهیه‌کننده

سایر موسیقی‌دانان
 دیک پری – ساکسوفون در آهنگ‌های «پول» و «ما و آن‌ها»
 کلر توری – خواننده در «کنسرتی بزرگ در آسمان»، همخوان
 لسلی دنکن – همخوان
 بَری سینت جان – همخوان
 لیزا استریک – همخوان
 دوریس تروی – همخوان

تولید
 آلن پارسونز – مهندسی صوت
 پیتر جیمز – دستیار مهندسی
 کریس توماس – مشاور میکس کردن
 گیورگ هاردی – نگاره‌ها، طرح جلد صفحه
 هیپ‌نسیس – طراح، عکاسی
 جیل فارمونوسکی – عکاسی
 جیمز گاتری – سرپرست ری‌مَستِرینگ در ویرایشِ ۲۰اُمین و ۳۰اُمین سال انتشار آلبوم، آمیختن ۵٫۱ در ویرایش ۳۰اُمین سال انتشار
 داگ ساکس – ری‌مَستِرینگ در ویرایشِ ۲۰اُمین و ۳۰اُمین سال انتشار آلبوم
 استورم تورجرسن – طرح‌های ۲۰اُمین و ۳۰اُمین سال انتشار آلبوم

 یادداشت‌ها 

 پانویس 

 پیوند به بیرون 


رده:آثار ثبت‌شده در فهرست ملی ضبط اصوات آمریکا
رده:آثار درباره ماه
رده:آثار وارد شده به تالار مشاهیر گرمی
رده:آلبوم‌ها با طراحی جلد هیپنسیس
رده:آلبوم‌های ۱۹۷۳ (میلادی)
رده:آلبوم‌های ئی‌ام‌آی رکوردز
رده:آلبوم‌های با جلد طراحی‌شده به وسیله استورم تورجرسن
رده:آلبوم‌های پراگرسیو راک
رده:آلبوم‌های پینک فلوید
رده:آلبوم‌های تهیه‌شده توسط دیوید گیلمور
رده:آلبوم‌های تهیه‌شده توسط راجر واترز
رده:آلبوم‌های تهیه‌شده توسط ریچارد رایت (موسیقی‌دان)
رده:آلبوم‌های تهیه‌شده توسط نیک میسن
رده:آلبوم‌های فهرست ملی ضبط اصوات ایالات متحده
رده:آلبوم‌های کپیتال رکوردز
رده:آلبوم‌های مفهومی دهه ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:آلبوم‌های مفهومی علمی-تخیلی
رده:آلبوم‌های هاروست رکوردز