مغالطه پهلوان‌پنبه

مغالطه پهلوان‌پنبه یا مغالطه حمله به مرد پوشالی (به انگلیسی: Straw man fallacy) یکی از انواع مغالطه‌های غیررسمی در منطق و استدلال است که در آن، فرد به جای مقابله با استدلال واقعی طرف مقابل، نسخه‌ای تحریف‌شده، ضعیف‌تر یا اغراق‌آمیز از آن را می‌سازد و سپس به آن حمله می‌کند. این مغالطه اغلب برای گمراه کردن مخاطبان یا آسان‌تر کردن رد استدلال طرف مقابل استفاده می‌شود. اصطلاح "مرد پوشالی" به عروسکی از کاه اشاره دارد که در تمرین‌های نظامی برای شبیه‌سازی دشمن استفاده می‌شود و به راحتی نابود می‌گردد، همانند نسخه تحریف‌شده استدلال که به سادگی رد می‌شود.
این مغالطه در بحث‌های روزمره، سیاست، رسانه‌ها و حتی فلسفه رایج است و می‌تواند به عنوان ابزاری برای پروپاگاندا عمل کند. شناسایی و اجتناب از آن برای حفظ کیفیت استدلال‌های منطقی ضروری است.

 تعریف 
مغالطه پهلوان‌پنبه زمانی رخ می‌دهد که فردی استدلال طرف مقابل را به عمد یا سهواً تحریف کند و سپس به این نسخه تحریف‌شده حمله کند، در حالی که استدلال اصلی را نادیده می‌گیرد. این مغالطه بخشی از مغالطه‌های غیررسمی است و برخلاف مغالطه‌های رسمی که بر ساختار منطقی تمرکز دارند، بر محتوای استدلال تأکید می‌کند.

به طور دقیق‌تر، مراحل این مغالطه عبارتند از:
 ارائه استدلال اصلی توسط طرف A.
 تحریف یا ساده‌سازی استدلال توسط طرف B (ساخت "مرد پوشالی").
 حمله به نسخه تحریف‌شده توسط طرف B.
 نتیجه‌گیری نادرست که استدلال اصلی رد شده است.

این مغالطه اغلب با مغالطه حمله شخصی یا مغالطه تعمیم شتاب‌زده ترکیب می‌شود، اما تمایز اصلی آن در تحریف محتوایی است.

 تاریخچه 
اصطلاح "straw man" برای اولین بار در اواخر قرن نوزدهم میلادی در ادبیات انگلیسی ظاهر شد، اما مفهوم آن ریشه‌های قدیمی‌تری دارد. در فلسفه یونان باستان، ارسطو در کتاب سوفسطیات به مغالطه‌هایی اشاره کرده که شبیه به تحریف استدلال هستند، هرچند نام خاصی برای آن نگذاشته است.

در قرن بیستم، فیلسوفانی مانند آنتونی فلو و داگلاس والتون در آثار خود به تحلیل این مغالطه پرداختند. والتون در کتاب "مغالطه‌های غیررسمی" (۱۹۸۷) آن را به عنوان یکی از رایج‌ترین ابزارهای بحث‌های سیاسی توصیف کرد. در فلسفه تحلیلی، این مغالطه به عنوان مانعی برای دیالکتیک سازنده شناخته می‌شود.

در فرهنگ فارسی، این مغالطه با نام "پهلوان‌پنبه" ترجمه شده که به معنای ساختن پهلوانی ضعیف از پنبه برای مبارزه آسان است، و در ادبیات فارسی‌زبانان از دهه‌های اخیر رواج یافته است.

 انواع 
مغالطه پهلوان‌پنبه می‌تواند به اشکال مختلفی ظاهر شود:

 نوع ساده 
در این نوع، استدلال طرف مقابل به طور مستقیم تحریف می‌شود. مثلاً اگر کسی بگوید "باید مالیات بر ثروتمندان افزایش یابد تا نابرابری کاهش یابد"، طرف مقابل ممکن است بگوید "او می‌خواهد همه ثروت‌ها را مصادره کند" و سپس به این نسخه حمله کند.

 نوع اغراق‌آمیز 
در اینجا، استدلال به شکلی افراطی بازسازی می‌شود. برای مثال، در بحث‌های محیط زیست، اگر کسی پیشنهاد کاهش مصرف پلاستیک دهد، طرف مقابل ممکن است بگوید "او می‌خواهد ما به عصر سنگ برگردیم" و سپس این ایده را رد کند.

 نوع نماینده 
این نوع زمانی رخ می‌دهد که فرد یک دیدگاه ضعیف یا حاشیه‌ای از گروهی را به عنوان نماینده کل گروه انتخاب کند و به آن حمله کند. مثلاً در بحث‌های فمینیسم، حمله به یک دیدگاه افراطی به عنوان نماینده همه فمینیست‌ها.

 نوع پنهان 
در این شکل، تحریف به طور غیرمستقیم و با استفاده از زبان مبهم یا استعاره انجام می‌شود، که شناسایی آن دشوارتر است.

 مثال‌ها 
این مغالطه در حوزه‌های مختلف قابل مشاهده است:

 در سیاست: در مناظره‌های انتخاباتی، نامزدها اغلب استدلال رقبا را تحریف می‌کنند. مثلاً اگر نامزدی بگوید "باید مهاجرت قانونی را تسهیل کنیم"، رقیب ممکن است بگوید "او می‌خواهد مرزها را باز کند و کشور را پر از مهاجران غیرقانونی کند" و سپس به این نسخه حمله کند.

 در رسانه‌ها: در برنامه‌های تلویزیونی، مجریان ممکن است نظرات کارشناسان را ساده‌سازی کنند. مثلاً در بحث تغییر اقلیم، اگر دانشمندی بگوید "فعالیت‌های انسانی بر گرم شدن زمین تأثیر دارد"، منتقد ممکن است بگوید "او ادعا می‌کند همه تغییرات آب و هوایی تقصیر انسان است" و سپس شواهدی علیه این ادعای تحریف‌شده بیاورد.

 در زندگی روزمره: در بحث خانوادگی، اگر کسی بگوید "باید بودجه خانواده را مدیریت کنیم و کمتر خرج کنیم"، طرف دیگر ممکن است بگوید "تو می‌خواهی ما مثل فقرا زندگی کنیم" و سپس این ایده را رد کند.

 در فلسفه: در نقد نیچه، برخی منتقدان دیدگاه او درباره نیهیلیسم را به عنوان "انکار همه ارزش‌ها" تحریف می‌کنند، در حالی که نیچه به دنبال بازسازی ارزش‌ها بود.

 کاربرد در حوزه‌های مختلف 
این مغالطه در زمینه‌های گوناگون استفاده می‌شود:

 سیاست و پروپاگاندا 
در پروپاگاندا، دولت‌ها یا احزاب برای تخریب مخالفان از آن بهره می‌برند. مثلاً در جنگ سرد، هر دو طرف استدلال‌های یکدیگر را تحریف می‌کردند.

 آموزش و منطق 
در کلاس‌های منطق و فلسفه، این مغالطه به عنوان مثالی برای آموزش تفکر انتقادی استفاده می‌شود. کتاب‌هایی مانند "هنر درست فکر کردن" از رولف دوبلی به آن اشاره دارند.

 رسانه و شبکه‌های اجتماعی 
در شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر یا فیس‌بوک، پست‌های کوتاه اغلب منجر به تحریف می‌شوند، که این مغالطه را شایع می‌کند.

 حقوق و دادگاه 
در دادگاه‌ها، وکلا ممکن است استدلال طرف مقابل را تحریف کنند، که توسط قضات به عنوان مغالطه شناسایی می‌شود.

 انتقادها و محدودیت‌ها 
برخی منتقدان معتقدند که تشخیص این مغالطه همیشه آسان نیست، زیرا مرز بین تفسیر مشروع و تحریف مبهم است. هرمنوتیک در فلسفه نشان می‌دهد که تفسیرها می‌توانند متفاوت باشند بدون اینکه مغالطه‌ای رخ دهد.

علاوه بر این، در بحث‌های پیچیده مانند نظریه‌های توطئه، اتهام به مغالطه پهلوان‌پنبه گاهی برای سرکوب نقد واقعی استفاده می‌شود.

برای اجتناب از این مغالطه، توصیه می‌شود استدلال طرف مقابل را با نقل قول مستقیم بازگو کرد و سپس نقد نمود.

 جستارهای وابسته 
 مغالطه
 تفکر انتقادی
 پروپاگاندا

 منابع 

رده:خطاها
رده:مارتین لوتر
رده:مغالطه‌های ربط
رده:مغالطه‌های منطقی