ژاله قائم‌مقامی

عالمتاج قائم‌مقامیبه استناد این بیت نام ژاله عالمتاج بود: متخلص به ژاله (اسفند ۱۲۶۲، فراهان – ۵ مهر ۱۳۲۶معادل ۲۸ سپتامبر ۱۹۴۷، تهران) شاعر ایرانی بود. حسین پژمان بختیاری فرزند اوست. در دوران عمرش اشعار بسیاری گفته که آنها را سوزانده و از بین برده است. ۹۱۷ بیت از اشعارش باقی مانده که پسرش حسین پژمان بختیاری، آن‌ها را بازبینی، جمع‌آوری و چاپ کرد. اشعار این شاعر نشان می‌دهد که چقدر پاکدامن و طرفدار حقوق زن بوده و عفت و پاکی را با صراحت در گفتار درهم آمیخته است. اگر اشعارش را از بین نبرده بود، یکی از سرآمدان شاعران این مملکت بود. اگر چه با همین مقدار هم مقام او بسیار بالا است.  او را به دلیل توجه بسیار به اشیا به ویژه به آینه، 
«شاعر آینه‌ها» نام داده‌اند.

 زندگی‌نامه 
ژاله در اسفندماه ۱۲۶۲ خورشیدی در فراهان زاده شد. مادرش مریم یا گوهر ملک دختر معین الملک بود و پدرش میرزا فتح‌الله نوه قائم مقام فراهانی. او در پنج سالگی خواندن فارسی و عربی را نزد یک شیخ آغاز کرد و تا پانزده سالگی دروس دیگر را آموخت.

در پانزده سالگی همراه خانواده اش به تهران رفت و در سال ۱۳۱۷ ق. با دوست پدرش، علی‌مرادخان بختیاری (علی‌مراد خان میرپنج بختیاری، خواهرش همسر سردار اسعد بود ) که در خدمات لشکری و نظامی بود - و دخترانش از ژاله بزرگتر بودند - به ناچار ازدواج کرد و پسرش، حسین پژمان بختیاری را به دنیا آورد. ازدواج آن‌ها پس از دو یا سه سال به جدایی انجامید. پژمان ابتدا تحت سرپرستی پدرش بزرگ شد و با مرگ علی‌مرادخان سرپرستی او بر عهده علی‌قلی خان سردار اسعد و جعفرقلی خان سردار اسعد درآمد تا آن که در ۲۷ سالگی نزد مادرش رفت و تا پایان عمر ژاله با وی بود.

ژاله ۲۳ ساله بود که نهضت مشروطه به وقوع پیوست، اما او بیشتر شاعری بود درون‌گرا، چنان که حتی به دلیل شرایط تاریکی که در آن می‌زیست و اشعار زنانه و سنت‌شکنی که سروده بود شاعری خود را از دیگران و حتی از فرزندش مخفی می‌کرد.

به گفته پژمان، ژاله اواخر عمر را باخواندن کتاب‌های ادبی، تاریخ و نجوم سپری کرد و در ۵ مهر ۱۳۲۵ ساعت یک بعدازظهر در سن ۶۳ سالگی درگذشت و در امامزاده حسن در جنوب غرب تهران به خاک سپرده شد.

 نمونه اشعار 
(۱)

(۲)

(۳)

(۴)

(۵)

 پانویس 

 منابع 
 یاسمن آرنگ (۱۳۹۳)، بیدار خاموش: نقد و بررسی زندگی و شعر ژاله قائم مقامی شاعر آیینه‌ها، تهران: نشر برزآفرین، ص ۱۱ تا ۴۰ و ص ۹۰
  برگرفته از اندیشه‌نگاران زن در شعر مشروطه، ص ۱۲۹
 درباره ژاله قائم مقامی- شاعر نقشی با خیال آمیخته
 ژاله قائم مقامی، اولین شاعر فمینیست دوران مشروطیت
 زنی با زبانی چو شمشیر
 ژاله عالمتاج قائم مقامی

 پیوند به بیرون 

رده:اهالی هزاوه
رده:خاندان قائم‌مقامی
رده:درگذشتگان ۱۳۲۶
رده:درگذشتگان ۱۹۴۷ (میلادی)
رده:زادگان ۱۳۰۱ (قمری)
رده:زادگان ۱۸۸۳ (میلادی)
رده:زنان دوره قاجار
رده:شاعران زن اهل ایران
رده:اهالی فراهان
رده:شاعران سده ۱۹ (میلادی) اهل ایران
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران