میشل دو مونتنی

میشل دو مونتنی  (۲۸ فوریه ۱۵۳۳ – ۱۳ سپتامبر ۱۵۹۲) یکی از تأثیرگذارترین نویسندگان و فیلسوفان دورهٔ رنسانس بود.
او فیلسوف و حکیم اخلاقی بود و در خاندانی اشرافی زاده شده بود.

 زندگی 
وی در سال ۱۵۳۳ به دنیا آمد. سیزده سال دادستان و چهار سال نیز شهردار شهر بوردو بود. وی همچنین به سفارت برای شاهزادگان محلی نیز می‌پرداخت. وی در طول حیاتش صاحب شش فرزند شد که پنج تن از آنان در نوزادی از دنیا رفتند. وی در سال ۱۵۹۲ به دلیل عوارض سنگ کلیه درگذشت.

میشل دو مونتنی، نویسندهٔ دورهٔ رنسانس، کتابخانه‌اش را با کتاب‌هایی پر کرده بود که به او در گذر از مرزهای تعصب کمک می‌کردند. در آن کتابخانه، کتاب‌های تاریخ، سفرنامه‌ها، گزارش‌های مبلغان مسیحی و ناخداها، ادبیات دیگر ملل و کتاب‌های مصور همراه با تصاویری از قبایلی وجود داشت که به شکل عجیبی لباس پوشیده بودند.

از طریق این کتاب‌ها، مونتنی می‌توانست مشروعیت بخش‌هایی از وجودش را اثبات کند که در آن اطراف (محل زندگی‌اش) هیچ شواهدی دال بر اثباتشان وجود نداشت؛ و به وسیلهٔ این کتاب‌ها می‌توانست از احساس بیگانگی خود با خصایص اقوام و ملت‌های گوناگون بکاهد.

مونتنی مخاطبانش را دعوت می‌کند که با مسافرت به کشورها، در عالم واقع و در خیال، تعصبات محلی و تفرقه‌های حاصل از آن‌ها را با هویت‌های نامحدودتری در قالب شهروندان جهان معاوضه کنند.

 عقاید 
بندانگشتی|جستارها، اثر میشل دو مونتِین
کتاب اصلی وی، یک کتاب سه‌جلدی به‌نام جستارها  است که عنوان آن را از ریشهٔ فعل فرانسوی essayer به معنای آزمودن گرفته است.

در دو جلد از این کتاب، عقاید او در خصوص آموزش و پرورش تشریح شده است. میشل دو مونتنی پس از انتقاد سخت از اصول آموزش زمان خود، که به محفوظات توجه کرده و به‌یاد سپردن واژه‌ها و جمله‌ها را مهم می‌دانست، می‌گوید که خواندن زبان و ادبیات یونان و روم در صورتی سودمند است که به افکار پیشینیان پی ببرند و بدان‌ها بگروند. او آموختن زبان مادری و زبان همسایگان را مقدم بر یادگرفتن لاتین (مهم‌ترین مادهٔ درسی آن‌دوره) و یونانی می‌داند. ورزش را برای خوی دادن بچه به سرما و گرما و تحمل سختی لازم می‌شمرد. او به‌یاد سپردن را نمی‌پسندد و این جملهٔ معروف از اوست که «ازبرکردن دانستن نیست.» وی آموختن لاتین و یونانی را از راه گفت‌وشنود (و نه حفظ کردن متون کلاسیک) توصیه می‌کند و می‌گوید در صورت به‌کارگیری روش تعلیم او مکتب‌خانه دیگر چون زندان نخواهد بود و نیاز نیست که چوب و تازیانه وسیلهٔ انتظام باشد.

مونتنی این کتاب را در ۱۵۸۰ منتشر کرد که خیلی سریع به یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های دورهٔ رُنسانس تبدیل شد. کتاب جستارها حول یک سؤال اساسی که دغدغهٔ همهٔ ماست می‌گردد: یک فرد چگونه زندگی می‌کند؟ به این معنا که یک شخص چگونه دست به انتخاب‌هایی هوشمندانه و شرافتمندانه می‌زند، خودش را می‌شناسد، به عنوان یک انسان رفتار می‌کند، با دیگران به خوبی رفتار می‌کند و آرامش خاطر به‌دست می‌آورد؟

وی همچنین با اقتدا به اپیکوروس، فیلسوف یونانی، بر ترس خود از مرگ غلبه می‌کند. البته این اتفاق تا زمانی که وی خود دچار سانحه می‌شود روی نمی‌دهد. در این سانحه وی تا نزدیکی‌های مرگ می‌رود و گرچه از دید بقیه دچار اضطراب بوده، ولی بعد از بهبودی وقتی به آن ساعات فکر می‌کرده تنها خاطراتی خوب از آن ساعات داشته است و همین باعث می‌شود دیدی مثبت نسبت به مرگ پیدا کند. او بیشترین تأثیر را از رواقیون و بالاخص سنکای رواقی پذیرفته است. نیچه وی را نیرومندترین جان‌ها می‌نامید.

 آثار ترجمه‌شده 
 تتبّعات، ترجمهٔ احمد سمیعی گیلانی، انتشارات سخن با همکاری رایزنی فرهنگی سفارت فرانسه در ایران، ۱۳۸۳
 در باب دوستی و دو جستار دیگر، ترجمهٔ لاله قدکپور، انتشارات گمان، ۱۳۹۵
 در باب خلوت‌گزینی، ترجمۀ مرضیه خسروی (کتاب صوتی با همکاری ماه آوا و کتابراه با صدای رضا عمرانی)

 جستارهای وابسته 

 مقالات (میشل دو مونتنی)

 پانویس 

 منابع 


 پیوند به بیرون 
 مونتنی — بخش اول: چگونه زندگی کردن؛ نوشتهٔ سارا بِیک‌وِل
 مونتنی — بخش دوم: یادگیری نهراسیدن؛ نوشتهٔ سارا بِیک‌وِل
 چند نکته درباره میشل دو مونتنی، نوشتهٔ محمدمنصور هاشمی

رده:اخلاق‌گرایان اهل فرانسه
رده:اشراف اهل فرانسه
رده:انسان‌گرایان رنسانس اهل فرانسه
رده:انسان‌گرایان مسیحی
رده:اهالی پاریس
رده:اهالی دوردون
رده:تاریخ آموزش
رده:تاریخ ادبیات
رده:تاریخ ایده‌ها
رده:تاریخ روان‌شناسی
رده:تاریخ منطق
رده:تاریخ‌نگاران اهل فرانسه
رده:تاریخ‌نگاران سده ۱۶ (میلادی) اهل فرانسه
رده:تجربه‌گرایان
رده:جستار
رده:جستارنویسان اهل فرانسه
رده:جستارنویسان مرد اهل فرانسه
رده:جستارنویسان مرد
رده:خودزندگی‌نامه‌نویسان اهل فرانسه
رده:درگذشتگان ۱۵۹۲ (میلادی)
رده:زادگان ۱۵۳۳ (میلادی)
رده:سفرنامه‌نویسان اهل فرانسه
رده:شک‌گرایان اهل فرانسه
رده:شک‌گرایان
رده:شناخت‌شناسان
رده:شهرداران بوردو
رده:فرافیلسوفان
رده:فرانسوی‌های اسپانیایی-یهودی‌تبار
رده:فرانسوی‌های عضو کلیسای کاتولیک روم
رده:فیلسوفان آموزش و پرورش
رده:فیلسوفان اجتماعی
رده:فیلسوفان اخلاق
رده:فیلسوفان ادبیات
رده:فیلسوفان اهل فرانسه
رده:فیلسوفان تاریخ
رده:فیلسوفان دوران پیش از مدرن
رده:فیلسوفان دین
رده:فیلسوفان ذهن
رده:فیلسوفان روان‌شناسی
رده:فیلسوفان سده ۱۶ (میلادی) اهل فرانسه
رده:فیلسوفان سده ۱۶ (میلادی)
رده:فیلسوفان سیاسی
رده:فیلسوفان علم
رده:فیلسوفان علوم اجتماعی
رده:فیلسوفان فرهنگ
رده:فیلسوفان کاتولیک
رده:فیلسوفان منطق
رده:متافیزیک‌پژوهان
رده:مجموعه‌داران کتاب و نسخه خطی اهل فرانسه
رده:مجموعه‌داران کتاب و نسخه خطی
رده:مسیحیان یهودی‌تبار
رده:مکتب پیرهونی
رده:منتقدان اجتماعی
رده:منتقدان فرهنگی
رده:منطق‌دانان اهل فرانسه
رده:موجزنویسان
رده:نظریه‌پردازان ادبی
رده:نظریه‌پردازان تمدن غرب
رده:نویسندگان اهل ناحیه آکیتن
رده:نویسندگان باروک
رده:نویسندگان سده ۱۶ (میلادی) اهل فرانسه
رده:نویسندگان فلسفه
رده:نویسندگان کاتولیک اهل فرانسه
رده:نویسندگان مرد اهل فرانسه
رده:نویسندگان مرد سده ۱۶ (میلادی)
رده:هستی‌شناسان