محمد زهری

محمد زُهَری (زاده مرداد ۱۳۰۵ در عباس‌آباد مازندران –— درگذشته ۱۵ اسفند ۱۳۷۳) شاعر معاصر و نویسنده ایرانی بود.

 زندگی‌نامه 
زُهَری در عباس‌آباد به دنیا آمد. او چهار ساله بود که به همراه خانواده از زادگاه خویش به تهران و سپس به ملایر و شیراز رفت؛ و از سال ۱۳۲۱ در تهران اقامت گزید. در سال ۱۳۳۲ در رشته زبان و ادبیات فارسی دانشکده ادبیات تهران در مقطع کارشناسی فارغ‌التحصیل شد. بعداً دوره دکتری ادبیات فارسی را نیز گذراند. چند سال دبیر ادبیات بود؛ سپس به سازمان برنامه منتقل شد و در سال ۱۳۴۱ به کتابخانه ملی رفت و در آنجا مشغول شد. او در دهه چهل خورشیدی در تألیف ۹ مجلد از «کتابشناسی ملی ایران» در دو مرحله مشارکت داشته‌است.

محمّد زُهرَی در روز شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۷۳ در بیمارستان آسیا در تهران بر اثر سکته قلبی درگذشت.

 فکر و شعر زهری 
در آغاز چهارپاره‌سرا و از زمرهٔ شاگردان مکتب فریدون توللی بود. اما خیلی زود به نیما و قالب نیمایی روی آورد و این شیوهٔ تازه را در مجموعهٔ «گلایه» آشکار کرد. موضوع قطعات این دفتر رنج، تنهایی و اندوه شاعرانه است. مجموعهٔ بعدی او «شب‌نامه» حاوی قطعات فلسفی و اجتماعی است. دو شعر «به فردا» و «لندن ۷۰» او بسیار مشهور است.

 نمونه اشعار 
گزیده‌ای از شعر لندن ۷۰ او که در غربت و در انگلیس سروده‌است و دیده‌های خود را از شهر لندن بازگو می‌کند (این شعر به «گلچین گیلانی» شاعر شعر مشهور باز باران با مطلع «باز باران با ترانه / با گوهرهای فراوان می‌خورد بر بام خانه» تقدیم شده‌است):

صبح باران / ظهر باران / عصر باران

شب - همه شب - باز باران

دائماً چتر است و / باران است و / بارانی…

شهر، شهر بی‌نگاهی است

کشف‌های تازه را ناخواسته،

بدرود گفته…

خانه‌ها با پله‌های چوبی پیچان

سرد / دلمرده / نمور و / تار…

هست فریادی اگر / نجواست

یا صدای سوت کشتی / یا ترن / یا کارخانه

یا طنین خستهٔ زنگ کلیسا / - روز یکشنبه -

که دگر در گوش سنگین جوانان / مرده و ناآشناست…

 مجموعه اشعار 
 جزیره (۱۳۳۴)
 گلایه (۱۳۴۵)
 شبنامه (۱۳۴۷)
 … و تتمه (۱۳۴۸)
 برگزیده اشعار (۱۳۴۸)
 مشت در جیب (۱۳۵۳)
 پیر ما گفت (۱۳۵۶)

 پانویس 

 منابع 

 زهری، محمد
 زندگی‌نامه و آثار محمد زهری در سایت بی‌بی‌سی فارسی
 درباره محمد زهری
 زندگینامه شاعران ایرانی از رودکی تا امروز، پروین شکیبا

رده:اعضای حزب توده ایران
رده:اهالی تنکابن
رده:خاک‌سپاری‌ها در بهشت سکینه
رده:دانش‌آموختگان دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
رده:درگذشتگان ۱۳۷۳
رده:درگذشتگان ۱۹۹۵ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سکته قلبی
رده:زادگان ۱۳۰۵
رده:زادگان ۱۹۲۶ (میلادی)
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایران
رده:شاعران فارسی‌زبان اهل ایران
رده:شاعران مرد اهل ایران