تگرگ

تَگَرگ یا ژاله،https://vajehyab.com/dehkhoda/ژاله گونه‌ای از بارش است. تگرگ قطره‌های یخ‌بسته باران است که از آسمان به پایین می‌ریزد. تگرگ در اثر تغییرات ناگهانی هوا بر زمین فرو می‌ریزد و بیشتر در بهار موجب زیان سردرختی‌ها و دیگر محصولات کشاورزی می‌گردد و در شمار آفات آسمانی است.

علت ایجاد تگرگ برخورد سریع هوای نمناک به لایه‌های بالاتر و سردتر جو و یخ زدن ذرات بخار آب است. قطر تگرگ‌ها در حدود ۵ تا ۵۰ میلی‌متر است.

تگرگ بیشتر از ابرهای کومولونیمبوس (کومه‌ای‌بارا) که اغلب با رعد و برق همراه باشد، می‌بارد و از یک هستهٔ مرکزی سفیدرنگ تشکیل شده که رشته‌های سفید زیادی دور آن را فرا گرفته است. این رشته‌ها نیز با پوستهٔ نازکی از یخ احاطه شده‌اند.جعفری، عباس، فرهنگ بزرگ گیتاشناسی (اصطلاحات جغرافیائی). تهران: انتشارات گیتاشناسی، چاپ اول، خرداد ۱۳۶۶.

دانه‌های تگرگ ریز را سرماریزه می‌گویند.

 آسیب‌ها 
بندانگشتی|تگرگ در پیراسیکابا.
اگر میزان بارش تگرگ در فصل بهار زیاد باشد موجب آسیب محصولات می‌شود. بارش تگرگ برای محصولات سر درختی مانند سیب، گیلاس، زردآلو و … در فصل بهار موجب می‌شود تا شکوفه‌های این درختان با شدت برخورد تگرگ از بین بروند و با ریختن شکوفه درختان دچار آسیب می‌شوند و محصولات کم باری را در سال برای کشاورزان دارند. تگرگ می‌تواند خسارات زیادی به ویژه به اتومبیل‌ها، هواپیماها، نورگیرها، سازه‌های سقف شیشه‌ای، دام‌ها وارد کند. وقتی غلاف‌های تگرگ از ۰/۵ اینچ (۱۳ میلی‌متر) فراتر رود، می‌تواند
به هواپیما در عرض چند ثانیه آسیب جدی وارد کند.

 شکل‌گیری 
علت علمی تشکیل تگرگ صاعقه و برخورد شدیدی است که هوای نمناک با لایه‌های هوا در سطوح بالا دارد سطوح بالایی هوا در فصل بهار دارای جوی سرد و یخ هستند که موجب می‌شود تا قطرات نمناک هوا در این سطوح یخ ببندد و به صورت بارش یخی به زمین فرد آیند.
به‌طور میانگین قطر تگرگ‌های بارشی ۵–۵۰ میلی‌متر هستند و از نوع ابرهای کومولونیمبوس که ابرهای کومه‌ای بار هستند می‌بارد که با رعد و برق‌های پر صدا نیز همراه است.
تگرگ دارای یک هسته مرکزی است که موجب تشکیل شدن آن شده است این هسته سفید رنگ رشته‌های مختلفی را در طول‌های مختلف تشکیل می‌دهد که موجب شکل‌گیری و بزرگ‌تر شدن تگرگ می‌شود رشته‌های تشکیل شده از هسته مرکزی سفید با استفاده از پوسته‌های نازک یخی احاطه می‌شوند و به شکل دایره‌ای شکل می‌گیرند این دانه‌ها با استفاده از میکروسکوپ‌های مخصوص دیده بررسی می‌شوند و دارای تصاویری بسیار زیبا و شگفت‌انگیز هستند.

 در گویش‌های محلی 
+گویشنام‌هالری لرهای بختیاری (تور، تگر، تِوِرگ)، لرهای بویراحمدی (تگرس)، لرهای ممسنی (تغرس) و لرهای زویار قزوین:(تیر)خراسانژَله، جلِه، سنبلک، جنوب خراسان به تگرگ "جاله" گفته می‌شودکردی تگر، تگرگ (گویش اردلانی) ته رزه، تورگ (گویش سورانی)، تورک، تِگِر (کردی ایلامی)بلوچیترونگلترکی آذربایجانیدُولو (dolu)عرب‌های خوزستانحالوببوشهریتِغِرتمازنیتریگ، سِتِریکگیلکیسنگ تیرهیزدیتغرسهترکمنیجُوُنُک

 منابع 

 پیوند به بیرون 

 Hail Storm Research Tools  at hailtrends.com
 Hail Factsheet (archived) from ucar.edu


رده:بارش
رده:پدیده‌های هوای برفی یا یخی
رده:خطرهای وضع هوا
رده:طوفان
رده:مقاله‌های دارای ویدئو
رده:هواشناسی