تربیخا

تربیخا یک روستای عرب نشین فلسطینی بوده‌است. این منطقه در ۲۷ کیلومتری شمال شرقی عکا در ناحیه تحت فرمان بریتانیا در قضای عکا قرار داشت که در طول جنگ اعراب و اسرائیل در سال ۱۹۴۸ توسط نیروهای دفاعی اسرائیل تصرف و خالی از سکنه شد. ساکنان این روستا نیز مانند ساکنان جنوب لبنان، شیعه بوده‌اند.

 تاریخ 
سه تابوت در ضلع جنوبی روستا پیدا شده‌است. یک حوض نیم دایره، آب انبارها و چند مقبره نیز یافت شده‌است.Conder and Kitchener, 1881, SWP I, p. 193

تربیخا در محل صلیبیان تیربیکا قرار داشت که نام خود را از آن گرفته‌است.Khalidi, 1992, p.33 در سال ۱۱۸۳ اشاره شد که گادفری د تور زمین دهکده را به ژوسلین سوم فروخت.Strehlke, 1869, pp. 15-16, No. 16; cited in Röhricht, 1893, RRH, p. 125, No. 624; cited in Frankel, 1988, p. 264 در سال ۱۲۲۰، دختر ژوسلین سوم، بئاتریس دو کورتنی و شوهرش اتو فون بوتنلاوبن ، کنت هنه‌برگ، زمین‌های خود از جمله تیربیکا را به شوالیه‌های تتونیک فروختند.Strehlke, 1869, pp. 43- 44, No. 53; cited in Röhricht, 1893, RRH, p. 248, No. 934; cited in Frankel, 1988, p. 264

 دوران عثمانی 
تربیخا در سال ۱۵۱۷ با بقیه فلسطین به امپراتوری عثمانی ملحق شد و تا سال ۱۵۹۶ بخشی از ناحیه (فرعیه) تبنین تحت لیوای صفد با ۸۸ نفر جمعیت بود. بر تعدادی از محصولات از جمله گندم، زیتون و جو و همچنین بزها، کندوها و دستگاه پرس که برای فرآوری زیتون یا انگور استفاده می‌شد، مالیات پرداخت می‌کرد.Hütteroth and Abdulfattah, 1977, p. 183. Quoted in Khalidi, 1992, p. 33Note that Rhode, 1979, p. 6  writes that the register that Hütteroth and Abdulfattah studied was not from 1595/6, but from 1548/9

روستای تربیخا در اواخر قرن نوزدهم از سنگ ساخته شده و بر روی خط الراس قرار گرفته‌است. جمعیت آن حدود ۱۰۰ نفر تخمین زده می‌شده‌است و آنها با کشت زیتون زندگی می‌کردند.Conder and Kitchener, 1881, SWP I, p.150. Quoted in Khalidi, 1992, p. 33 در این دوره تربیخا بخشی از استان بیروت بوده‌است. تنها پس از جنگ جهانی اول، زمانی که مرزهای لبنان و فلسطین توسط انگلیسی‌ها و فرانسوی‌ها مشخص شد، تربیخا تحت مدیریت فلسطین قرار گرفت.Khalidi, 1992, p.33

 دوران قیمومت بریتانیا 
چپ|بندانگشتی|200x200پیکسل| نقشه هفت روستای سابق شیعه‌نشین فلسطین
در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین که توسط مقامات قیمومیت بریتانیا انجام شد، تربیخا ۶۷۴ نفر جمعیت داشت. ۱ مسیحی و بقیه مسلمان، در مجموع ۱۴۹ خانه.Mills, 1932, p. 103

این روستا دارای دو مسجد و یک مدرسه ابتدایی بود که پس از سال ۱۹۳۸ تأسیس شد و در اواسط دهه ۱۹۴۰ تعداد ۱۲۰ دانش آموز در آن ثبت نام کردند. تربیخا دارای یک اداره گمرک و یک ایستگاه پلیس برای نظارت بر مرز لبنان نیز بود.Khalidi, 1992, p.33

در آمار روستایی سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا با سروح و نبی روبین شمرده شد که با هم ۱۰۰۰ تن و مجموعاً ۱۸۵۶۳ دونم زمین داشتند. از این تعداد، در مجموع ۳۲۰۰ دونوم به غلات اختصاص یافت، در حالی که ۶۱۹ دونوم آبیاری یا برای باغات استفاده می‌شد،Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 81Khalidi, 1992, p. 33-34 در حالی که ۱۱۲ دونوم منطقه ساخته شده (شهری) بود.Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 131

 جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن 
این شهر در ۳۰ اکتبر ۱۹۴۸ در طی عملیات حیرام توسط تیپ اودد مورد حمله قرار گرفت.Morris, 2004, p. 474 به مردم دستور داده شد که در اوایل نوامبر به لبنان بروند.Morris, 2004, pp. 506-507 ارتش به اعراب اجازه نداد محصولاتی را که کاشته بودند جمع کنند. بلکه نظامیان به یهودیان کیبوتص تربیخا اجازه دادند تا محصولات را جمع‌آوری کنند و روستاها را بدون محافظ رها کردند، که به هر رهگذری اجازه دسترسی به اقلام روستای بدون محافظ را می‌داد.Totah, 1955, p. 192 زمین‌های روستای تربیخا توسط مهاجران یهودی از مجارستان و رومانی به عنوان بخشی از سیاست یهودی سازی شمال الجلیل برای سکنی گزیده‌شد.Morris, 2004, pp. 381-382: By mid-June 1949, [Yehoshua] Eshel wrote, the whole northern border area had been Judaised through the 'absorption settlements'-moshavim and development towns - such as at Tarshiha, Suhmata, Deir al Qasi, Tarbikha, Meirun, Sammu’i, Safsaf, Ras al Ahmar'.

ولید خالدی، مورخ فلسطینی، دربارهٔ بناهای باقی مانده روستا در سال ۱۹۹۲ می‌گوید: «در حال حاضر حدود بیست خانه از روستا توسط ساکنان مشاو شومره اشغال شده‌است. برخی از سقف‌ها بازسازی شده و به شکل شیروانی درآمده اند. سنگ‌های خانه‌های اصلی، سقف پناهگاه مرکزی مشاوان را زینت می‌دهد.»Khalidi, 1992, p. 34

در سال ۱۹۹۴، پناهندگان هفت روستا که از سال ۱۹۴۸ به عنوان پناهندگان فلسطینی طبقه‌بندی شده بودند، تابعیت لبنان را دریافت کردند.Peteet, 2005, p. 177

 جستارهای وابسته 
 فهرست شهرها و روستاهای تخلیه‌شده طی جنگ ۱۹۴۷-۱۹۴۹ فلسطین
 شیعیان لبنان
 روستاهای شیعه‌نشین فلسطین

 منابع 

 کتابشناسی - فهرست کتب 
















 پیوند به بیرون 
 به تربیخا خوش آمدید
 تربیخا ، زوکروت
 بررسی فلسطین غربی، نقشه 3: IAA , Wikimedia Commons
 تربیخا، در مرکز فرهنگی خلیل سکاکینی
 عکس‌های تربیخا,  مصلیح کنعانه

رده:روستاهای عربی خالی از سکنه در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل
رده:مختصات در ویکی‌داده
رده:ناحیه عکا
رده:یادکردهای دارای منبع به زبان لاتین