پرونده نوشتاری

پروندهٔ نوشتاری یا فایل متنی  یک گونه پروندهٔ رایانه‌ای است که به صورت سطرهایی در یک متن الکترونیک سازماندهی شده‌است.

 قالب‌های پرونده 

در بیشتر سیستم‌عامل‌ها، اصطلاح پروندهٔ نوشتاری () به نوعی از پرونده گفته می‌شود که فقط شامل متن ساده است و امکان قالب‌بندی پیشرفته (مانند پررنگ یا ایتالیک) را ندارد. این پرونده‌ها معمولاً با ویرایشگر متن یا ترمینال متنی قابل مشاهده و ویرایش هستند و اغلب دارای نوع MIME برابر با text/plain می‌باشند.

 پرونده‌های نوشتاری در مایکروسافت ویندوز 
در مایکروسافت ویندوز و داس، هر خط متن معمولاً با ترکیب دو نویسهٔ سرخط (CR) و خط جدید (LF) جدا می‌شود. در برخی موارد، آخرین خط پرونده ممکن است بدون این پایان‌دهنده ذخیره شود و برخی ویرایشگرها، مانند Notepad، آن را به‌طور خودکار اضافه نمی‌کنند.

در ویندوز، پرونده‌ای با پسوند .txt به‌طور پیش‌فرض به‌عنوان پروندهٔ نوشتاری شناخته می‌شود، هرچند بسیاری از پرونده‌های متنی دیگر، مانند کد منبع برنامه‌ها، از پسوندهای متفاوتی استفاده می‌کنند.

پرونده‌های نوشتاری در ویندوز می‌توانند با رمزگذاری‌های مختلفی مانند UTF-8، UTF-16 یا رمزگذاری‌های قدیمی‌تر موسوم به «ANSI» و «OEM» ذخیره شوند. پرونده‌های UTF-16 معمولاً دارای نشان ترتیب بایت هستند. در UTF-8 استفاده از این نشان اختیاری است و در برخی کاربردها می‌تواند مشکل‌ساز باشد.

 پرونده‌های نوشتاری یونیکس 
در سیستم‌عامل‌های یونیکس‌مانند، تعریف پروندهٔ نوشتاری در استاندارد POSIX مشخص شده است. بر اساس این استاندارد، پروندهٔ نوشتاری شامل صفر یا چند خط است که هر خط با نویسهٔ خط جدید (LF) پایان می‌یابد.

استاندارد POSIX همچنین مفهوم «پروندهٔ قابل چاپ» را تعریف می‌کند که در آن فقط نویسه‌های قابل نمایش و فاصله‌ها مجاز هستند و بیشتر نویسه‌های کنترلی در آن وجود ندارند.

 پرونده‌های نوشتاری در مک 
پیش از معرفی macOS، در سیستم‌عامل مکینتاش کلاسیک، محتوای پرونده () زمانی به‌عنوان پروندهٔ نوشتاری در نظر گرفته می‌شد که شاخهٔ منبع آن نوع پرونده را با مقدار «TEXT» مشخص می‌کرد. در این سیستم، پایان خطوط در پرونده‌های نوشتاری با نویسهٔ سرخط (CR) انجام می‌گرفت.

در macOS که یک سیستم‌عامل یونیکس‌مانند است، پرونده‌های نوشتاری از قالب یونیکس خط جدید (LF) استفاده می‌کنند. در این سیستم، نوع پرونده‌های نوشتاری با استفاده از شناسانه نوع یکسان (UTI) مشخص می‌شود که رایج‌ترین آن public.plain-text است.

 منابع 

رده:داده‌های رایانه‌ای
رده:قالب پرونده‌های رایانه‌ای