حزین لاهیجی

محمدعلی بن ابوطالب متخلص به حَزین و معروف به شیخ علی حزین (زاده۱۱۰۳ قمری_ درگذشته  ۱۱۸۱ ق) شاعر، عارف و دانشمند ایرانی بود که در اصفهان زاده شد. او از تبار زاهدی‌ها و نوادگان شیخ زاهد گیلانی است. از استادان حزین می‌توان به امیر سید حسین طالقانی اشاره کرد.

او جهانگرد و همچنین دانشمندی جانورشناس بود.دولت نادر شاه افشار ترجمه حمید مؤمنی وی همچنین از آخرین شاعران بزرگ سبک هندی بود.
از آثار او می‌توان به تذکره شعرا، دیوان اشعار، صفیر دل و حدیقه ثانی در برابر حدیقه سنایی و تذکارات العاشقین در برابر لیلی و مجنون اشاره کرد. تذکره حزین لاهیجی با سبکی ساده و پخته به نگارش درآمده‌است.

حزین در کتاب تاریخ خود به نام «زندگی شیخ حزین به قلم خود او» وضعیت اصفهان در زمان حمله افغانان و نیز اشغال ایران به وسیلهٔ ترکان عثمانی را شرح می‌دهد.

 زندگی 
بندانگشتی|یادبود کنگره بزرگداشت حزین لآه‍یجی در کنار استخر شهر لاهیجان
حزین از خانواده‌ای از علما و زمینداران در گیلان برخاسته بود و تبار او به شیخ زاهد گیلانی می‌رسید. پدرش در دورهٔ شاه سلیمان اول صفوی برای تحصیل به اصفهان رفت و محمد با سن کم به عنوان بحر العلوم و شاعر در دربار صفوی پرورش یافت. او علاوه بر ولایات ایران، به هند و عربستان سفرهای متعدد کرد.

حزین لاهیجی در سال ۱۱۴۶ق گویا از ترس نادرشاه افشار به هندوستان رفت و تا پایان در هند زندگی کرد. وی در سال ۱۱۸۱ ق در حدود ۷۸ سالگی در بنارس درگذشت و پیکرش در همان شهر دفن شد.

سکونت محمدعلی حزین لاهیجی در ۱۹ سال آخر زندگی خود در بنارس که تحت حکومت نواب‌های شیعه بود، از رویدادهای مهم در حیات فرهنگی، مذهبی و ادبی این شهر است. آرامگاه او - که مدفن خلیل علی ابراهیم خان نیز در جوار آن است - در بنارس و در محله فاطمان  زیارتگاه مهمی است که زوار آن، علاوه بر شیعیان، سایر مسلمانان نیز هستند. حضور حزین و درسهای او در ترویج و اشاعه تشیع در آن سامان نقش بسیار مهمی داشت.دانشنامه جهان اسلام ، به نقل از منابعی قدیمی‌تر: (بهبهانی، ص ۲۴؛ کُل، ص ۵۱–۵۲؛ بهگوان داس هندی، ص ۵۲) و (گلچین معانی، ۱۳۶۳ ش؛ رضوی، ج ۲، ص ۱۱۴).

بخشی از سروده‌های او به زبان فرانسه نیز ترجمه شده‌است.

 نمونه اشعار 

‌

 جستارهای وابسته 
 عبدالرضا متین اصفهانی

 منابع 

 کریمی، یوسف، زندگی‌نامهٔ مشهورترین شاعران ایران، تهران: ۱۳۸۵، ص۱۶۳.

رده:اهالی ایران در سده ۱۸ (میلادی)
رده:اهالی اصفهان
رده:اهالی لاهیجان
رده:درگذشتگان ۱۱۸۰ (قمری)
رده:درگذشتگان ۱۷۶۶ (میلادی)
رده:زادگان ۱۱۰۳ (قمری)
رده:زادگان ۱۶۹۲ (میلادی)
رده:شاعران اهل اصفهان
رده:شاعران اهل لاهیجان
رده:شاعران ایران بزرگ
رده:شاعران سبک هندی
رده:شاعران فارسی‌زبان اهل ایران
رده:شاعران فارسی‌زبان اهل هند
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۱۲ (قمری)
رده:شاعران مرد اهل ایران
رده:نویسندگان مرد اهل ایران
رده:خاندان زاهدی
رده:ایرانی‌های مهاجرت‌کرده به امپراتوری گورکانی
رده:شاعران سده ۱۸ (میلادی) اهل ایران