عهد عتیق

عهد عتیق یا عهد قدیم یا عهد اَوّل بخش اول کتاب مقدس مسیحی است که به‌طور کلی بر تنخ، مجموعه کتب مقدس یهودیان، استوار است. عهد عتیق نامی است که مسیحیان در مقابل عهد جدید به این کتاب داده‌اند و عهد جدید، بخش دوم کتاب مقدس مسیحی است.

300px|بندانگشتی|چپ|نسخه‌ای آرامی از کتاب مزامیر عهد قدیم
نسخه‌های کنونی عهد عتیق از ۳۹ کتاب تشکیل شده‌اند؛ ترتیب این کتاب‌ها در نسخه‌های یهودی و مسیحی با هم تفاوت دارد؛ مسیحیان علاوه بر این ۳۹ کتاب، ۷ کتاب دیگر که امروزه با عنوان کتب قانون ثانی شناخته می‌شوند (کتاب اول مکابیان، کتاب دوم مکابیان، کتاب توبیاس، کتاب یهودیه بنت مراری، کتاب باروخ، کتاب یشوع بن سیراخ، کتاب حکمت سلیمان) را هم در زمرهٔ کتاب‌های عهد عتیق می‌دانستند، اما یهودیان آن کتب را اپوکریفا می‌نامیدند و نامعتبر می‌دانستند. در قرن ۱۶ بعد از میلاد،
مارتین لوتر رهبر نهضت پروتستان در الهامی بودن این کتاب‌ها تردید کرد و آن‌ها را از عهد عتیق خارج کرد، اما شاخهٔ کاتولیک و ارتدوکس همچنان این کتب را معتبر می‌دانند و همراه با عهد عتیق به چاپ می‌رسانند،حسین توفیقی، آشنایی با ادیان بزرگ، ص ۹۸. یهودیان و شاخهٔ پروتستان ادعا می‌کنند که این کتب هیچگاه جزو مجموعهٔ عهد قدیم نبوده‌اند، اما در مقابل مسیحیان کاتولیک و ارتودکس معتقدند یهودیان و بعدها شاخهٔ مسیحی-پروتستان این کتاب‌ها را از کتاب مقدس حذف کردند، چرا که تعالیم این کتب با اعتقاد آنان ناسازگار است.

اصطلاح عهد عتیق از نظر مسیحیان، ناظر به پیمانی است که خدا با پیامبران پیش از عیسی بسته بود. در این پیمان نجات بشر (یا مرتبه‌ای از آن) با وعده و وعید، قانون و شریعت به دست می‌آید، درحالی که در عهد جدید نجات از طریق محبت حاصل می‌شود.

برطبق آموزهٔ سنتی یهودیت و مسیحیت، تنخ (که بر طبق تقسیم‌بندی یهودیان شامل ۲۴ کتاب است و مسیحیان آن را عهد عتیق) می‌نامند، توسط انبیا، و از زمان موسی (که تورات را نگاشت) تا زمان عیسی مسیح به نگارش درآمده‌اند.

عهد عتیق، در یک زمان معین، و توسط شخصی معین تنظیم نیافته بلکه، مجموعهٔ اسفار آن توسط اشخاص گوناگون، در دوران‌های گوناگون نگارش شده‌است. نخستین سِفر از این اسفار را سفر عاموس و آخرین آن‌ها را سفر دانیال دانسته‌اند. سِفر نخستین چنان‌که گفته‌اند در سال ۷۵۰ پیش از میلاد و سفر آخرین در قرن دوم پیش از میلاد نوشته شده‌ است.راه‌های نفوذ فارسی در فرهنگ و زبان عرب جاهلی، ص ۱۹.

 فهرست سی و نه کتاب عهد عتیق 
 تورات 
مشتمل بر پنج کتاب است:
 سفر پیدایش
 سفر خروج
 سفر لاویان
 سفر اعداد
 سفر تثنیه

 مکتوبات 
شامل کتابهای زیر است:
 کتاب یوشع
 کتاب داوران
 کتاب روت
 کتاب اول سموئیل
 کتاب دوم سموئیل
 کتاب اول پادشاهان
 کتاب دوم پادشاهان
 کتاب اول تواریخ
 کتاب دوم تواریخ
 کتاب عزرا
 کتاب نحمیا
 کتاب استر
 کتاب ایوب
 کتاب مزامیر داوود معروف به «زبور»
 کتاب امثال سلیمان
 کتاب جامعه سلیمان
 کتاب غزل غزل‌های سلیمان

 نوشته‌های انبیا 
مشتمل بر هفده کتاب است:
 کتاب اشعیا
 کتاب ارمیا
 کتاب مراثی ارمیا
 کتاب حزقیال
 کتاب دانیال
 کتاب هوشع
 کتاب یوئیل
 کتاب عاموس
 کتاب عوبدیا
 کتاب یونس
 کتاب میکاه
 کتاب ناحوم
 کتاب حبقوق
 کتاب صفنیا
 کتاب حجی
 کتاب زکریا
 کتاب ملاکی

 جدول 

 پروتستانتیسمعهد عتیق (۳۹ کتاب) کلیسای کاتولیکعهد عتیق (۴۶ کتاب) مسیحیت ارتدکس شرقیعهد عتیق (۴۹ کتاب) کتاب مقدس عبری(تنخ)(۲۴ کتاب) زبان اصلی پنج‌گانه  یا پنج کتاب موسیتورات (قانون) سفر پیدایش سفر پیدایش سفر پیدایش سفر پیدایش عبری سفر خروج سفر خروج سفر خروج سفر خروج عبری سفر لاویان سفر لاویان سفر لاویان سفر لاویان عبری سفر اعداد سفر اعداد سفر اعداد سفر اعداد عبری سفر تثنیه سفر تثنیه سفر تثنیه سفر تثنیه عبری Historical booksکتاب‌های انبیاء (Prophets) کتاب یوشع کتاب یوشع کتاب یوشع کتاب یوشع عبری کتاب داوران کتاب داوران کتاب داوران کتاب داوران عبری کتاب روت کتاب روت کتاب روت کتاب روتThis book is part of the مکتوبات (تنخ), the third section of the Jewish canon. There is a different order in Jewish canon than in Christian canon. عبری کتاب‌های سموئیل کتاب‌های سموئیلThe books of Samuel and Kings are often called First through Fourth Kings in the Catholic tradition, much like the Orthodox. کتاب‌های سموئیلNames in parentheses are the Septuagint names and are often used by the Orthodox Christians. کتاب‌های سموئیل عبری کتاب‌های سموئیل کتاب‌های سموئیل کتاب‌های سموئیل عبری کتاب‌های پادشاهان کتاب‌های پادشاهان کتاب‌های پادشاهان کتاب‌های پادشاهان عبری کتاب‌های پادشاهان کتاب‌های پادشاهان کتاب‌های پادشاهان عبری کتاب‌های تواریخ کتاب‌های تواریخ کتاب‌های تواریخ کتاب‌های تواریخ عبری کتاب‌های تواریخ کتاب‌های تواریخ کتاب‌های تواریخ عبری 1 EsdrasOne of 11 deuterocanonical books in the Russian Synodal Bible.2 Esdras in the Russian Synodal Bible. یونانی کتاب عزرا کتاب عزرا کتاب عزراSome Eastern Orthodox churches follow the هفتادگانی and عبری Bibles by considering the books of عزرا-نحیما as one book.1 Esdras in the Russian Synodal Bible. عزرا-نحیما عبری و آرامی کتاب نحمیا کتاب نحمیا کتاب نحمیا عبری کتاب توبیاس کتاب توبیاس آرامی و عبری کتاب جودیت کتاب جودیت عبری کتاب استر کتاب استرThe Catholic and Orthodox Book of Esther includes 103 verses not in the Protestant Book of Esther. کتاب استر کتاب استر عبری مکابیان اولThe ولگاته، Douay–Rheims, and Revised Standard Version Catholic Edition place First and Second Maccabees after Malachi; other Catholic translations place them after Esther. مکابیان اول عبری و یونانی مکابیان دوم مکابیان دوم یونانی 3 Maccabees یونانی 3 Esdras یونانی 4 Maccabees یونانی Wisdom booksمکتوبات (تنخ) (نوشته‌ها) سفر ایوب سفر ایوب سفر ایوب سفر ایوب عبری مزامیر مزامیر مزامیرEastern Orthodox churches include Psalm 151 و the Prayer of Manasseh, not present in all canons. مزامیر عبری Prayer of ManassehPart of 2 Paralipomenon in the Russian Synodal Bible. یونانی امثال سلیمان امثال سلیمان امثال سلیمان امثال سلیمان عبری
        کتاب جامعه کتاب جامعه کتاب جامعه کتاب جامعه عبری غزل غزل‌های سلیمان غزل غزل‌های سلیمان (Canticle of Canticles) غزل غزل‌های سلیمان (Aisma Aismaton) غزل غزل‌های سلیمان عبری کتاب حکمت کتاب حکمت یونانی حکمت یشوع بن سیراخ (Ecclesiasticus) حکمت یشوع بن سیراخ عبری پیامبر مهینsکتاب‌های انبیاء (Latter Prophets) کتاب اشعیا کتاب اشعیا کتاب اشعیا کتاب اشعیا عبری کتاب ارمیا کتاب ارمیا کتاب ارمیا کتاب ارمیا عبری کتاب مراثی کتاب مراثی کتاب مراثی کتاب مراثی عبری کتاب باروخIn Catholic Bibles, Baruch includes a sixth chapter called the Letter of Jeremiah. Baruch is not in the Protestant Bible or the Tanakh. کتاب باروخ عبری Letter of Jeremiah یونانی (دیدگاه اکثریت) سفر حزقیال سفر حزقیال سفر حزقیال سفر حزقیال عبری کتاب دانیال کتاب دانیالIn Catholic and Orthodox Bibles, Daniel includes three sections not included in Protestant Bibles. The Prayer of Azariah and Song of the Three Holy Children are included between Daniel 3:23–24. سوزانا (کتاب دانیال) is included as Daniel 13. بل و اژدها is included as Daniel 14. These are not in the Protestant Old Testament. کتاب دانیال کتاب دانیال آرامی و عبری پیامبران کهین کتاب هوشع کتاب هوشع کتاب هوشع پیامبران کهین  عبری کتاب یوئیل کتاب یوئیل کتاب یوئیل عبری کتاب عاموس کتاب عاموس کتاب عاموس عبری کتاب عوبدیا کتاب عوبدیا کتاب عوبدیا عبری کتاب یونس کتاب یونس کتاب یونس عبری کتاب میکاه کتاب میکاه کتاب میکاه عبری کتاب ناحوم کتاب ناحوم کتاب ناحوم عبری کتاب حبقوق کتاب حبقوق کتاب حبقوق عبری کتاب صفنیا کتاب صفنیا کتاب صفنیا عبری کتاب حجی کتاب حجی کتاب حجی عبری کتاب زکریا کتاب زکریا کتاب زکریا عبری کتاب ملاکی کتاب ملاکی کتاب ملاکی عبری

 جستارهای وابسته 
 عهد جدید
 تورات
 نقد عهدین

 یادداشت‌ها 

 پانویس 

 منابع 
 آذرنوش، آذرتاش، راه‌های نفوذ فارسی در فرهنگ و زبان عرب جاهلی، چاپ سوم. تهران: انتشارات توس، ۱۳۸۸. شابک ۳-۴۳۶-۳۱۵-۹۶۴-۹۷۸


رده:اصطلاحات مسیحی
رده:کتاب مقدس عبری
رده:موضوع‌های یهودی-مسیحی
رده:یهودیت