آموکسی‌سیلین

آموکسی‌سیلین  نوعی داروی آنتی‌بیوتیک از ردهٔ آمینوپنی‌سیلین‌ها در خانوادهٔ پنی‌سیلین است. این دارو برای درمان عفونت‌های باکتریایی مانند عفونت گوش میانی، گلودرد استرپتوکوکی، ذات‌الریه، عفونت‌های پوستی، عفونت‌های دندانی و عفونت‌های دستگاه ادراری به کار می‌رود. آموکسی‌سیلین معمولاً به‌صورت تجویز دهانی مصرف می‌شود، اما در موارد کمتر رایج می‌توان آن را به‌صورت تزریق عضلانی یا تزریق وریدی سریع (IV bolus) — که تزریقی کوتاه‌مدت از چند ثانیه تا چند دقیقه است — تجویز کرد.

عوارض جانبی شایع این دارو شامل تهوع و راش پوستی است. همچنین ممکن است خطر عفونت‌های قارچی را افزایش دهد و در صورت مصرف همراه با کلاوولانیک اسید، احتمال اسهال بیشتر می‌شود. این دارو نباید در افرادی که به پنی‌سیلین حساسیت دارند استفاده شود. آموکسی‌سیلین در افراد مبتلا به مشکلات کلیوی قابل استفاده است، اما ممکن است نیاز به کاهش دوز داشته باشد. مصرف آن در دوران بارداری و شیردهی معمولاً بی‌خطر به نظر می‌رسد. آموکسی‌سیلین در خانوادهٔ آنتی‌بیوتیک‌های بتا-لاکتام قرار دارد.

آموکسی‌سیلین در سال ۱۹۵۸ کشف شد و در سال ۱۹۷۲ وارد کاربرد پزشکی گردید. داروی Amoxil در سال ۱۹۷۴ در ایالات متحده و در سال ۱۹۷۷ در بریتانیا برای استفادهٔ پزشکی تأیید شد. این دارو در فهرست داروهای ضروری سازمان جهانی بهداشت قرار دارد. آموکسی‌سیلین یکی از پرکاربردترین آنتی‌بیوتیک‌ها در کودکان است. این دارو به‌صورت ژنریک نیز در دسترس است. در سال ۲۰۲۳، آموکسی‌سیلین بیست‌وسومین داروی پرنسخه در ایالات متحده بود و بیش از ۲۳ میلیون نسخه برای آن ثبت شد.

 کاربردهای پزشکی 
بندانگشتی|بسته و کپسول آموکسی‌سیلین
آموکسی‌سیلین برای درمان مجموعه‌ای از عفونت‌ها به کار می‌رود، از جمله اوتیت میانی حاد، گلودرد استرپتوکوکی، ذات‌الریه، عفونت‌های پوستی، عفونت‌های دستگاه ادراری، عفونت‌های سالمونلا، بیماری لایم و عفونت کلامیدیا.

 اوتیت میانی حاد 
کودکان مبتلا به اوتیت میانی حاد که کمتر از شش ماه سن دارند، معمولاً با آموکسی‌سیلین یا سایر آنتی‌بیوتیک‌ها درمان می‌شوند. اگرچه بیشتر کودکان بیش از دو سال با اوتیت میانی حاد از درمان با آموکسی‌سیلین یا سایر آنتی‌بیوتیک‌ها سودی نمی‌برند، اما این درمان ممکن است برای کودکان کمتر از دو سال که اوتیت میانی دوطرفه یا همراه با ترشح گوش دارند مفید باشد. در گذشته، آموکسی‌سیلین برای درمان اوتیت میانی حاد سه بار در روز تجویز می‌شد که در عمل منجر به فراموشی دوزها می‌گردید. اکنون شواهد نشان می‌دهد که دوز دو بار در روز یا حتی یک بار در روز اثربخشی مشابهی دارد.

 عفونت‌های تنفسی 
بیشتر موارد سینوزیت ناشی از ویروس‌ها هستند و آموکسی‌سیلین یا آموکسی‌سیلین–کلاوولانات در این موارد مؤثر نیستند. فایدهٔ کمی که آموکسی‌سیلین در درمان سینوزیت ویروسی دارد، آن‌قدر ناچیز است که عوارض جانبی دارو ممکن است این فایدهٔ کم را خنثی یا بی‌ارزش کند. در کودکان و بزرگسالان اگر سینوزیت باکتریایی باشد و هنوز آزمایش مشخص نکرده که چه باکتری‌ای عاملش است، پزشک معمولاً اول از همه آموکسی‌سیلین را تجویز می‌کند (درمان تجربی). انستیتوی ملی تعالی سلامت و مراقبت آموکسی‌سیلین را به‌عنوان درمان خط اول ترجیحی برای سینه‌پهلوی اکتسابی از جامعه در بزرگسالان توصیه می‌کند؛ چه به‌تنهایی (در بیماری خفیف تا متوسط) و چه همراه با یک ماکرولید. پژوهش‌ها نشان می‌دهد آموکسی‌سیلین به اندازهٔ کوآموکسی‌کلاو برای بیماران بستری مبتلا به ذات‌الریه مؤثر است، بدون توجه به شدت بیماری. سازمان جهانی بهداشت آموکسی‌سیلین را درمان خط اول برای ذات‌الریهٔ غیرشدید توصیه می‌کند. آموکسی‌سیلین همچنین در پیشگیری پس از مواجهه با سیاه‌زخم برای جلوگیری از پیشرفت بیماری استفاده می‌شود.

 هلیکوباکتر پیلوری 
آموکسی‌سیلین بخشی از یک رژیم چنددارویی برای درمان عفونت‌های معده ناشی از هلیکوباکتر پیلوری است. معمولاً همراه با یک مهارکننده پمپ پروتون (مانند امپرازول) و یک آنتی‌بیوتیک ماکرولید (مانند کلاریترومایسین) تجویز می‌شود؛ ترکیب‌های دارویی دیگر نیز مؤثر هستند. یک مقاله قدیمی پیشنهاد می‌کند که آموکسی‌سیلین همراه با بیسموت ساب‌سالیسیلات (Pepto-Bismol) نیز مؤثر است.

 بیماری لایم (لایم بورلیوزیس) 
آموکسی‌سیلین برای درمان لایم بورلیوزیس پوستی اولیه مؤثر است؛ اثربخشی و ایمنی آموکسی‌سیلین خوراکی نه بهتر و نه بدتر از سایر آنتی‌بیوتیک‌های رایج است.

 عفونت‌های دندانی (اودونتوژنیک) 
آموکسی‌سیلین برای درمان عفونت‌های اودونتوژنیک، عفونت‌های زبان، لب‌ها و سایر بافت‌های دهانی استفاده می‌شود. ممکن است پس از کشیدن دندان، به‌ویژه در افراد با سیستم ایمنی ضعیف تجویز شود.

 عفونت‌های پوستی 
آموکسی‌سیلین گاهی برای درمان عفونت‌های پوستی مانند آکنه ولگاریس استفاده می‌شود. این دارو اغلب برای مواردی از آکنه که به آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند داکسی‌سایکلین و مینوسایکلین پاسخ نداده‌اند، مؤثر است.

 عفونت‌ها در نوزادان در شرایط کم‌منبع 
سازمان جهانی بهداشت آموکسی‌سیلین را برای درمان نوزادانی که علائم ذات‌الریه دارند و امکان بستری‌کردن آن‌ها وجود ندارد یا والدین نمی‌پذیرند، توصیه می‌کند. ترکیب آموکسی‌سیلین و جنتامایسین برای درمان نوزادانی که علائم عفونت شدید دارند و بستری‌کردن ممکن نیست، پیشنهاد می‌شود.

 پیشگیری از اندوکاردیت باکتریایی 
آموکسی‌سیلین برای پیشگیری از اندوکاردیت باکتریایی و به‌عنوان داروی پیشگیرانه در افراد پرخطر هنگام انجام کارهای دندان‌پزشکی استفاده می‌شود. همچنین برای پیشگیری از استرپتوکوک پنومونیه و سایر باکتری‌های کپسول‌دار در افراد بدون طحال یا با طحال آسیب‌دیده (مانند برخی بیماران کم‌خونی داسی‌شکل) و نیز برای پیشگیری و درمان سیاه‌زخم به کار می‌رود.

بریتانیا استفاده از آموکسی‌سیلین را برای پیشگیری از اندوکاردیت عفونی توصیه نمی‌کند. این توصیه‌ها به‌نظر نمی‌رسد نرخ عفونت اندوکاردیت را تغییر داده باشند.

 درمان ترکیبی 

آموکسی‌سیلین در برابر تخریب توسط باکتری‌های بتالاکتاماز که در برابر بیشتر آنتی‌بیوتیک‌های بتا-لاکتام (مانند پنی‌سیلین) مقاوم هستند، آسیب‌پذیر است. به همین دلیل ممکن است همراه با کلاوولانیک اسید، یک مهارکننده بتا-لاکتاماز، تجویز شود. این ترکیب دارویی معمولاً کوآموکسی‌کلاو نامیده می‌شود.

 مکانیسم اثر 
این دارو با اتصال به پروتئین متصل شونده به پنی‌سیلین (PBP) باعث مهار ترانس پپتیدازها می‌شود و موجب ممانعت از ساخت پپتیدوگلیکان‌های دیواره سلولی باکتری و در نتیجه، تخریب دیواره سلولی باکتریایی می‌شود.
آموکلین به بتالاکتاماز حساس است. باکتری‌های تولیدکننده بتالاکتاماز در برابر آن مقاومند.

 عوارض جانبی 
آموکسی سیلین همانند بقیه بتالاکتام‌ها، عوارضی مانند عوارض گوارشی، تهوع و استفراغ، اسهال و واکنش‌های حساسیتی است. نوع راش پوستی به شکل ماکولوپاپولر بوده و غیر آلرژیک می‌باشد و خاص آموکسی سیلین است. مصرف خود سرانه ان نیز می‌تواند باعث صدمه به کلیه‌ها گردد.

 نگارخانه 

 منابع 

رده:آرتی‌تی
رده:بیماری لایم
رده:پنی‌سیلین‌ها
رده:ترکیب‌های ۴-هیدروکسی‌فنیل
رده:داروهای انانتیوپیور
رده:داروهای ضروری سازمان بهداشت جهانی
رده:فنتیل‌آمین‌ها
رده:کربوکسیلیک اسیدها
رده:نشان‌های تجاری گلاکسواسمیت‌کلاین