دانشمندیان

دانِشمَندیان یا دانشمندیه دودمانی ترکمان‌تبار بودند که در سده‌های ۱۱ و ۱۲ میلادی در شمال، مرکز و خاور آناتولی فرمان راندند.

مرکز قدرت ایشان در اصل منطقه سیواس، توقات و نیکسار در مرکز و شمال شرقی آناتولی بود. قلمرو امیرنشین دانشمندیان به‌طور موقت تا آنکارا و قسطمونی نیز گسترش یافت.ویکی‌پدیای انگلیسی.

امیر دانشمند احمد غازی نخستین مسجد شهر توقات را در ۱۰۷۴ بنا کرد و مرکز امیرنشین کوچک دانشمندیان را به وجود آورد.
این امیرنشین با سلطان‌نشین سلجوقیان روم در زمان حکومت قلج ارسلان دوم پیوستگی داشت.دانشنامه جهان اسلام

 پیشینه 
به هنگامی که سلجوقیان به گسترش قدرت خود در آسیای کوچک مشغول بودند یکی دیگر از رؤسای ترک بنام گمشتگین بن دانشمند در ولایت کاپادوکیا یعنی در شهرهای سیواس و قیساریه و ملاطیه دولتی جهت خود ترتیب داد و در نزدیکی این محل اخیر فرانک‌ها را بسختی مغلوب نمود.
جانشینان او در جنگ‌های با صلیبیون دخالت‌های مهم کردند ولی مجاورین ایشان یعنی سلجوقیان روم بزودی به دوران فرمانروایی آن سلسله خاتمه بخشیدند. دولت دانشمندیه پس از انقراض ضمیمهٔ دولت سلجوقی گشت.لغتنامه دهخدا: مدخل دانشمندیه.

 حاکمان دانشمندی 
دانشمندیانحکومتیادداشت‌هادانشمند احمد غازی1084–1071/1075نام دیگر: دانشمند طایلوامیر غازی گوموش‌تگین1084-1104امیر غازی1104-1134ملک محمد غازی1134-1142شاخه سیواس (مَلِک‌ها)1142-1174در سلجوقیان آناتولی ادغام شدندملک ذونون1142-1143ملک یاغیباسان1143-1164ملک مجاهد غازی1164-1166ملک ابراهیم1166-1166ملک اسماعیل1166-1172ملک ذونون1172-1174شاخهٔ ملطیه (امیران)1142-1178در سلجوقیان آناتولی ادغام شدندعین‌الدوله1142-1152ذوالقرنین1152-1162نصرالدین محمد1162-1170فخرالدین1170-1172آفریدون1172-1175نصرالدین محمد1175-1178بار دوم حکومت

 منابع 

رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۰۷۱ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۱۷۸ (میلادی)
رده:فرمانروایان پیشین
رده:تاریخ استان توکات
رده:تاریخ استان سیواس
رده:تاریخ استان قیصریه
رده:تاریخ استان ملطیه
رده:تاریخ سیواس
رده:جنگ‌های صلیبی
رده:دودمان‌های مسلمان
رده:کشورهای پیشین در خاورمیانه
رده:ملوک‌الطوائف ترکمن در آسیای کوچک