شهرستان میان‌جلگه

شهرستان میان‌جلگه یکی از شهرستان‌های استان خراسان رضوی ایران است. مرکز این شهرستان، شهر عشق‌آباد است.

این شهرستان در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۴۰۱ از شهرستان نیشابور جدا شد و مستقل گردید.

 موقعیت جغرافیایی 
شهرستان میان‌جلگه با وسعت ۲٬۹۱۱ کیلومتر مربع معادل ۲/۱ درصد وسعت استان و در مدار جغرافیایی ۳۶ درجه و ۹ دقیقه و ۱۳ثانیه تا ۳۵ درجه و ۳۴ دقیقه و ۳۹ ثانیه عرض شمالی از خط استوا و ۵۸ درجه و ۱۲ دقیقه و ۵۳ ثانیه تا ۵۹ درجه و ۱۶ ثانیه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ و در مرکز استان قرار دارد.

شهرستان میان‌جلگه از شمال با شهرستان نیشابور و شهرستان فیروزه، از شرق با شهرستان تربت حیدریه و شهرستان زبرخان، از شمال‌غرب با شهرستان سبزوار، از غرب با شهرستان ششتمد و از جنوب با شهرستان کوهسرخ همسایه است.

 پیشینه 
حمدالله مستوفی در نزهه القلوب نوشته: «میان جلگه ولایتی است از اقلیم چهارم و ولایتی بسیار دارد و معتبر است و در مجموع مواضع، باغات انگور و میوه فراوان باشد».

فرهنگ نامه‌ها و کتب قدیمی نیز در مورد وجه تسمیه میان‌جلگه اشاراتی نموده‌اند، از جمله لغت نامه دهخدا می‌نویسد: «میان جلگه ناحیه ای است دارای قریه‌های بزرگ که بین نیشابور و هرات واقع است و اصل آن به زبان پهلوی باد هرزه است».

ناحیه میان‌جلگه، در دوران پیش از تاریخ و همچنین در دورانهای گوناگون پادشاهی ایرانیان وجود داشته و زیر نظر شاهان ایرانی، چون هخامنشیان و اشکانیان و پس از آن ساسانیان اداره می‌شده است. پس از لشکرکشی مسلمانان، این ناحیه در ۳۱ هـ. ق به تصرف عرب‌ها درآمد و پس از آن طاهریان، صفاریان و سپس سامانیان بر خراسان از جمله میان جلگه چیره شدند.
میان جلگه در سده ۶ هـ. ق دستخوش تاخت و تاز غزان قرار گرفت و در آغاز سده ۷ هـ. ق گرفتار حمله خانمان‌سوز مغول گردید، سپس تیمورلنگ مردم این دیار را به خاک و خون کشید. با همه این بلاها، دیری نپایید که بر ویرانه‌های خاک این سرزمین بار دیگر بناها برافراشته شد و آبادانی گذشته را اندک اندک بازیافت و در سده ۱۳ هـ. ق به اوج خود رسید.

 تقسیمات کشوری 
شهرستان میان‌جلگه دارای ۲ بخش، ۴ دهستان و ۱ شهر به شرح زیر است:
بخشمرکز بخشجمعیت بخش ۱۳۹۵نام دهستانمرکز دهستانجمعیت دهستان ۱۳۹۵شهرجمعیت شهر ۱۳۹۵مرکزیعشق‌آباد۲۷٬۲۱۴ نفرعشق‌آبادرئیسی۱۶٬۲۷۰ نفرعشق‌آباد ۱٬۹۹۳ نفرغزالیفدیشه۸٬۹۵۱ نفربلهراتگلبو سفلی۱۲٬۰۷۴ نفرسالاریسالاری۷٬۲۲۰ نفر****************بلهراتریگی۴٬۸۵۴ نفر

 جمعیت 
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان میان‌جلگه برابر با ۳۹٬۲۸۸ نفر بوده است.

 اماکن تاریخی، آثار باستانی و جهانگردی 
 آثار ثبت‌شده 

 جستارهای وابسته 
 شهرستان‌های ایران
 فهرست شهرستان‌های استان خراسان رضوی
 استان خراسان رضوی

 منابع 


رده:شهرستان‌های استان خراسان رضوی