مدیر ارشد فناوری اطلاعات

مدیر ارشد اطلاعات (CIO)، مدیر ارشد اطلاعات دیجیتال (CDIO) یا مدیر فناوری اطلاعات عنوان شغلی است که معمولاً به ارشدترین مدیر اجرایی یک سازمان داده می‌شود؛ فردی که با فناوری اطلاعات و سامانه‌های رایانه‌ای کار می‌کند تا از اهداف سازمان پشتیبانی کند.

معمولاً CIO مستقیماً به مدیرعامل گزارش می‌دهد، اما ممکن است به مدیر عملیاتی یا مدیر مالی نیز گزارش کند. در سازمان‌های نظامی، CIO به فرمانده گزارش می‌دهد. نقش مدیر ارشد اطلاعات نخستین‌بار در سال ۱۹۸۱ توسط ویلیام آر. سینوت و ویلیام اچ. گروبر تعریف شد.Synnott W.R. and Gruber W.H. (1981) Information Resource Management: Opportunities and Strategies for the 1980s. New York: Wiley-Interscience. گاهی CIO به‌عنوان عضو هیئت مدیره نیز فعالیت می‌کند.

 نیاز به مدیران ارشد اطلاعات 
CIOها و CDIOها در کسب‌وکارهایی که از فناوری و داده استفاده می‌کنند نقش مهمی دارند، زیرا میان نیازهای کسب‌وکار، نیازهای کاربران و فناوری اطلاعات و ارتباطات (ICT) پیوند برقرار می‌کنند. در سال‌های اخیر مشخص شده است که دانش محدود به کسب‌وکار یا فناوری اطلاعات به‌تنهایی برای موفقیت کافی نیست. CIOها باید هر دو نوع دانش را داشته باشند تا بتوانند منابع IT را مدیریت کرده و ICT را برنامه‌ریزی و هدایت کنند. همچنین CIOها نقش مهمی در کنترل هزینه‌ها، افزایش سود و کاهش آسیب‌های احتمالی سازمان دارند.

Computer Weekly گزارش می‌دهد که «۵۳٪ از رهبران IT کمبود مدیرانی با مهارت‌های فردی سطح‌بالا مانند ارتباطات و رهبری» را گزارش کرده‌اند. با توجه به سرعت تغییر فناوری، سازمان‌ها گاهی برای یافتن کارکنان مناسب با چالش روبه‌رو می‌شوند و ممکن است کارکنان موجود را آموزش دهند. CIOها برای پر کردن شکاف میان نقش‌های IT و غیر IT ضروری‌اند.

 نقش‌ها و مسئولیت‌ها 
CIO مسئول چندین کارکرد کلیدی کسب‌وکار است. نخست، CIO باید نقش یک رهبر کسب‌وکار را ایفا کند. CIO تصمیم‌های اجرایی دربارهٔ خرید تجهیزات IT یا ایجاد سامانه‌های جدید IT را اتخاذ می‌کند و مسئول هدایت نیروی کار سازمان است.

CIOها راهبرد و سیاست ICT سازمان را تدوین می‌کنند. راهبرد ICT شامل آینده‌نگری، تأمین تجهیزات و استانداردهای داخلی و خارجی است. سیاست ICT نیز چگونگی استفاده از فناوری را مشخص می‌کند. پل برافیت، CIO پیشین آسترازنکا، نقش CIO در حاکمیت IT را «شفاف‌سازی مسئولیت‌پذیری و نقش کمیته‌ها» توصیف می‌کند.

در سال‌های اخیر، CIOها بیش از گذشته درگیر محصولات مرتبط با مشتری شده‌اند، زیرا مشتریان انتظار خدمات دیجیتال دارند.

 ریسک‌ها 
نقش CIO با ریسک بالای خطا همراه است، زیرا مسئولیت‌های گسترده‌ای مانند تأمین مالی، جذب متخصصان، حفاظت از داده‌ها و توسعهٔ سیاست را شامل می‌شود. CIO شرکت تارگت در سال ۲۰۱۴ پس از سرقت گستردهٔ داده‌های مشتریان مجبور به استعفا شد.

با مقرراتی مانند GDPR، CIOها بیش از پیش بر تنظیم‌گری نقش خود متمرکز شده‌اند. این مقررات می‌تواند آسیب مالی و اعتباری ایجاد کند، اما در عین حال به CIOها اختیار و بودجهٔ بیشتری برای اصلاح مدیریت اطلاعات می‌دهد.

 پیشینهٔ آموزشی و مهارت‌های فناوری 
بسیاری از نامزدهای این سمت دارای مدرک MBA یا کارشناسی ارشد مدیریت هستند. در سال‌های اخیر، توانایی‌های رهبری و شمّ تجاری نسبت به مهارت‌های فنی اهمیت بیشتری یافته‌اند.

نظرسنجی Logicalis در سال ۲۰۱۷ نشان داد که ۶۲٪ از CIOها بیشتر زمان خود را صرف فعالیت‌های روزمرهٔ IT می‌کنند.

نظرسنجی جهانی گارتنر در سال ۲۰۱۲ نشان داد که اولویت‌های فناوری CIOها شامل تحلیل داده، هوش تجاری، فناوری‌های همراه، رایانش ابری، همکاری، نوسازی نرم‌افزارهای قدیمی، مدیریت IT، مدیریت ارتباط با مشتری، مجازی‌سازی، امنیت و ERP بوده است.

CIOها معمولاً در مهندسی مجدد فرایندهای کسب‌وکار، توسعهٔ ابزارهای جدید، بازآفرینی زیرساخت‌ها و هدایت پروژه‌های حیاتی مانند پیاده‌سازی ERP نقش دارند. همچنین مدیریت خدمات IT با ورود SaaS، IaaS و BPO اهمیت بیشتری یافته است.

 تمایز میان CIO، CDO و CTO 
نقش‌های CIO، CDO و CTO اغلب با هم اشتباه گرفته می‌شوند. CTOها بیشتر بر خودِ فناوری و مشتریان بیرونی تمرکز دارند، در حالی که CIOها بر کاربرد فناوری در داخل سازمان تمرکز می‌کنند.

 شوراهای CIO 
شوراهای CIO گروهی از مدیران ارشد اطلاعات از سازمان‌های مختلف هستند که برای همکاری مشترک تشکیل می‌شوند. نمونه‌ها شامل شورای CIO بخش عمومی بریتانیا، شورای CIO لندن در حوزهٔ سلامت، و شورای CIO دولت فدرال آمریکا است.Cabinet Office, The Chief Information Officer CouncilChillingworth, M., London CIO CouncilNIH, Federal CIO Council

 جوایز و قدردانی 
شناخته‌شدن و دریافت جوایز سالانه برای CIOها، به‌ویژه در حوزهٔ فناوری، امری رایج است. در استرالیا، ۵۰ CIO برتر تحت عنوان CIO50 معرفی می‌شوند. در ایالات متحده آمریکا، بریتانیا و نیوزیلند، CIOها تحت عنوان CIO100 شناخته می‌شوند.

 جستارهای وابسته 
 مدیر ارشد امنیت اطلاعات
 مدیر ارشد فناوری
 مدیر ارشد هوش مصنوعی
 مدیر ارشد دیجیتال
 مدیرعامل
 مدیر مالی
 مدیر عملیاتی
 مدیر ارشد سرمایه‌گذاری
 مدیر ارشد ایده
 مدیر ارشد دانش
 مدیر ارشد دسترس‌پذیری
 افسر اطلاع‌رسانی عمومی

 منابع 

رده:مدیرهای ارشد فناوری اطلاعات
رده:سامانه‌های اطلاعات
رده:پیشه‌های مدیریت
رده:مدیران ابرشرکت
رده:پیشه‌های کسب و کار