چیش‌پیش

چیش‌پیش  (زاده ۶۵۰ ق. م – درگذشتهٔ ۶۲۰ ق. م) فرزند و جانشین هخامنش، شاه سرزمین پارس بود.

 نام 
نام وی چیش‌پیش یا تیش‌پیش و حتی کیش‌پش (پارسی باستان: ČIŠPIŠ/چیش‌پیش؛ عیلامی: Zi-iš-pi-iš/زی-ایش-پی-ایش؛ بابلی: Ši-iš-pi-iš/شی-ایش-پی-ایش؛ یونانی: Teíspēs/تَیس‌پیس یا Tíspēs/تیس‌پیس) بوده است.

 حکومت 
چیش‌پیش در درازای پادشاهی خود انشان را تصرف کرد و افزون بر پارسه بر انشان نیز چیره شد. او دارای دو فرزند بود که پس از او هر دو به فرمان‌روایی رسیدند. یکی از این فرزندان آریارمنه و دیگری کورش یکم بود. آریارمنه به فرمان‌روایی پارسوماش و کورش یکم شاهِ انشان شد. بعدها آریارمنه جای خود را به فرزندش آرشامه و کورش یکم جای خود را به کمبوجیه یکم، پدر کورش بزرگ داد. این درست در زمانی بود که مادها قلمرو خود را گسترش داده و پارسیان از آنان فرمان‌برداری می‌کردند و به آن‌ها خراج می‌پرداختند.

به روایت کتیبه بیستونBeh, I. 1-4 که تألیف هرودوت نیز تاییدکننده آن استهرودوت دو شجرهٔ خانوادگی را توأم ساخته خاندان داریوش - خشایار را با کوروش بزرگ یک کاسه کرده. بدین سبب نام چیش‌پیش (تئ‌سپ) دو بار آمده از سده هفتم پ.م. در سرزمین پارس خاندان هخامنشیان حکومت می‌کردندپس از آنکه اراضی مزبور که متعلق به عیلام بوده قبایل پارسی آن را اشغال کردند پس از هخامنش بنیان‌گذار خاندان هخامنشی و پسرش چیش‌پیش این خاندان به دو شاخه جدا گشت که هر دو در سرزمین پارس پادشاهی داشتند. ظاهراً شاخه نخست فرمان‌روایان انشان و شاخه دوم فرمان‌روای پارسوماش بودند و خاندان کوروش بزرگ از شاخه یکم و خاندان داریوش بزرگ از شاخه دوم بودند.

 تبارنامه هخامنشیان 

 جستارهای وابسته 
 آتشکده جاویدان
 پادشاهی هخامنشی

 پانویس 

 منابع 
 ای.م. دیاکونوف. تاریخ ماد. 



 پیوند به بیرون 
 پیشین:هخامنش چیش‌پیششاه پارس
۶۵۰ تا ۶۲۰ پیش از میلاد جانشین:کوروش یکموآریارمنه

رده:اقوام باستانی فلات ایران
رده:اهالی ایران در سده ۷ (پیش از میلاد)
رده:پادشاهان انشان
رده:تاریخ ایران باستان
رده:تمدن‌های باستانی
رده:حاکمان سده هفتم (پیش از میلاد) در آسیا
رده:درگذشتگان ۶۴۰ (پیش از میلاد)
رده:شاهان هخامنشی
رده:کوروش بزرگ
رده:مردمان باستانی ایران
رده:هخامنشیان