رباط شرف

رباط شرف کاروانسرایی در ۴۵ کیلومتری شهر سرخس است که به شیوهٔ رازی ساخته شده و نام معمار آن استاد محمد طرائقی سرخسی ذکر شده‌است.سبک‌شناسی معماری ایرانی. محمد کریم پیرنیا. نشر معمار. ۱۳۸۳. ص۱۵۷ این اثر در تاریخ  با شمارهٔ ثبت ۳۵۹ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.

طبق مدارک و متون تاریخی بانی بنای کنونی «شرف الدین ابوطاهربن سعدالدین عل القمی» است که مدتی حکومت مرو و سرانجام صدرات سلطان سنجر را برعهده داشت. با توجه به کتیبهٔ موجود بنای رباط به سال ۵۴۹ هجری قمری در زمان سلطان سنجر سلجوقی با مصالح آجر و گچ ساخته شده‌است و بی‌شک یکی از شاهکارهای هنر ایرانی به‌شمار می‌رود.

این بنا در حاشیهٔ جادهٔ قدیم نیشابور-سرخس (جادهٔ ابریشم) و شش کیلومتری جادهٔ سرخس -مشهد بعد از تپه‌های کم ارتفاع روستای شورلق قرار دارد. شکل این رباط از دور به دژی بزرگ شبیه است؛ از داخل به مانند یک کاخ جلوه می‌کند.

این بنا دو صحن دارد و هر صحن دارای چهار ایوان به شکل چلیپا (صلیب) و شبستان می‌باشد و همچنین آجرچینی و کتیبه‌های آن جلوه ویژه‌ای دارد. در این رباط چند مسجد و محراب دیده می‌شود که همه با کتیبه‌های گلی و گچی تزئین شده‌اند. کتیبه‌ها عمدتاً باقی‌مانده از دوران سلجوقی هستند. در وسط رباط حوض بزرگ، در اضلاع جنوبی دو اصطبل برای استراحت اسب‌ها و در اطراف دهلیزهایی برای اسکان مسافران وجود دارد.

ثبت در فهرست میراث جهانی
در ۲۶ شهریور ۱۴۰۲ در جریان چهل و پنجمین اجلاس کمیته میراث جهانی یونسکو در ریاض، رباط شرف به‌همراه ۵۳ کاروانسرای تاریخی دیگر (جمعاً ۵۴ کاروانسرا در ۲۴ استان ایران) تحت عنوان کاروانسراهای ایرانی در فهرست میراث جهانی قرار گرفتند. این مجموعه جهانی به عنوان بیستمین و هفتمین اثر جهانی کشور ایران شناخته می‌شود.
 جستارهای وابسته 
 فهرست آثار ملی شهرستان سرخس

 پانویس 

 منابع 




رده:آثار ملی ایران
رده:جاذبه‌های گردشگری استان خراسان رضوی
رده:رباط‌های تاریخی شهرستان سرخس
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های کامل‌شده در ۱۱۱۴ (میلادی)
رده:ساختمان‌های مذهبی کامل‌شده در ۱۱۱۴ (میلادی)
رده:کاروانسراهای استان خراسان رضوی
رده:کاروانسراهای تاریخی شهرستان سرخس
رده:مسجدهای ایران
رده:مسجدهای سده ۱۲ (میلادی)
رده:معماری ایرانی
رده:معماری دهه ۱۱۱۰ (میلادی)
رده:کاروانسراهای ایرانی ثبت‌شده در میراث جهانی
رده:معماری سده ۱۲ (میلادی)
رده:کاروانسراها در ایران
رده:رباط‌ها (معماری)
رده:ساختمان‌ها و سازه‌های ثبت‌شده در فهرست میراث ملی ایران