سراج‌الدین سگزی

سراج الدین سگزی، متخلص به سراجی از قصیده سرایان و شاعران نامدار نیشابوریسگزآباد نیشابور؛ اهالی این روستا در منطقه نیشابور مهاجرین سیستانی هستندخود او به خراسانی بودن خویش سروده است:«فخر در مکران نمودند در هوای خدمتت/گرچه اصل پاکش از خاک خراسان در رسید» سیستانی الاصل است که در نیمه اول قرن هفتم هجری قمری می زیسته است.
دکتر ذبیح الله صفا ضمن تحلیلی از شعر سراج، در شرح احوال وی چنین می‌گوید: سراجی سگزی شاعری قصیده سرا و مداح بود. از اشعار او پیداست که وی سجزی «سیستانی» بوده و شاعری را در سیستان آغاز کرده‌است.سراجی را به جهت توانمندی زیادش در بکارگیری ردیف‌های سخت اسمی، فعلی و جمله‌ای مصارع الشعرا نامیده‌اند. او به زبان عربی مسلط بوده‌است و از حکمت و نجوم هم بهره برده است.

اما فریدون گرایلی در کتاب مشاهیر نیشابور  محل تولد او را سگزآباد نیشابور دانسته  و چون مدتی هم در سیستان می زیسته، در مورد محل تولد اختلاف به وجود آمده‌است.البته خود سراح الدین  در اشعارش به خراسانی بودن خودش اشاره می‌کند:

.مشاهیر نیشابور، از فریدون گرایلی>این نویسنده هم سگزی را اصالتاً سیستانی می‌داند و محل تولد او را سگزآباد نیشابور می‌داند

سراجی سگزی از شاعران معروف، توانا و چیره دست زمان خود بوده که در دوره‌های بعدی دیوان وی مورد بی توجهی واقع گردیده ، و هیچ گونه تصحیح و چاپی از دیوان او صورت نپذیرفته و شاید علت اصلی مغفول بودن این شاعر آن است که بخش عمده‌ای از زندگانی خود را در خارج از ایران و در دربارهای ممالیک دهلی  به سر برده است. معلومات این شاعر بسیار وسیع بوده و با مطالعه دیوان وی میزان آگاهی و اشراف وی بر علوم عصر مانند حکمت، فلسفه، علوم عقلی و نقلی، ریاضی، ادب عرب، قرآن، حدیث، اصطلاحات علم شطرنج، خط، عروض و غیره تبیین می گردد .

 منبع 


 پانویس 

رده:اهالی ربع نیشابور
رده:اهالی سیستان
رده:شاعران سیستانی
رده:شاعران اهل نیشابور
رده:شاعران فارسی‌زبان سده ۷ (قمری)