فیزیک محافظت از پرتو

فیزیک بهداشتHealth Physics (Cambridge Advanced Sciences), Andrew McCormick, Cambridge University Press, 2001  یا فیزیک محافظت از پرتوHealth physics; principles of radiation protection. David John Rees. M.I.T. Press, 1967. یا گاهی بهداشت پرتوی، شاخه‌ای از فیزیک پزشکی است که با حفاظت افراد و جوامع، پرتوکاران و محیط زیست در برابر آثار زیانبار پرتوهای یونیزان و غیر یونیزان تحت نظارت قوانین و مقررات سر و کار دارد.

متخصص فیزیک بهداشت در این زمینه مسئول جوانب حفاظتی-بهداشتی در طراحی فرایند ها، تجهیزات، و آزمایشگاه‌هایی که از منابع پرتوی و ضایعات هسته ای استفاده می‌کنند می‌باشد به‌طوری‌که تابش پرتو وارده به افراد و پرسنل کمینه گشته و همواره در حد قابل قبول باشد. وی نیز بایستی در هر حال این محیط‌ها را زیر سنجشsurveillance داشته باشد تا از وضعیت فوق در تمام حالات اطمینان خاطر داشته باشد. اگر این شرایط بنا به هر دلیلی اغماض گردند، وی بایستی ارزیابی و توصیه‌های لازم را برای رفع هر چه سریع تر سانحه ارائه بنماید.

جوانب علمی و مهندسی فیزیک بهداشت عموماً با این فعالیت‌ها سر و کار دارند:
 دزیمتری و سنجش فیزیکی پرتوها و مواد پرتوزای متفاوت.
 برقراری روابط کمی بین تابش پرتو Radiation exposure و خسارات زیستیbiological damage.
 پخش و حرکت رادیواکتیویته در محیط زسیت.
 طراحی و محاسبات جوانب حفاظتی shielding تجهیزات، فرایند ها، و محیط‌های مناسب رادیولوژیکی.

 پیشینه 
بندانگشتی|350px
این رشته در سال ۱۸۹۸ میلادی با تشکیل کمیته‌ای از سوی موسسه رادیولوژی بریتانیا تأسیس شد که هدفش بررسی مصدومیت‌ها و خسارات ناشی از تشعشعات پرتوهای ایکس بود.Mould R. A Century of X-rays and Radioactivity in Medicine. Bristol: IOP Publishing, 1993.

 جوانب اشتغالی 
متخصص فیزیک بهداشت در کشورهای غربی معمولاً در دانشگاه‌ها و بیمارستانها بسیار دیده می‌شوند، که این افراد به «مامور سلامت پرتوی»Radiation Safety Officer معروفند. در امریکای شمالی معمولاً این افراد باید دارای مجوز بورد فیزیک بهداشت باشند که در اینصورت به نام آن‌ها پسوند CHP یا همان Certified Health Physicist اضافه می‌شود که نشان از تخصص فرد در زمینه کار خود می‌باشد. بورد مذکور می‌تواند از سازمان‌هایی همچون American Board of Health Physicshttp://www.hps1.org/aahp/abhp/prospect.htm یا American Board of Medical Physics به فرد داده شود.

شرح مفصل وظایف یک مأمور سلامت پرتوی را میتوان در فصل نهم از سند NUREG-1556 متعلق به کمیسیون ساماندهی هسته‌ای ایالات متحده امریکا یافت.Medical Health Physics. David C. Medich, Christopher Martel. Health Physics Society 2006 Summer School. pp.3-6 

 جستارهای وابسته 
 آلارا

 یادداشت‌ها 

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 آکادمی فیزیک بهداشت آمریکا
 انجمن فیزیک بهداشت آمریکا

رده:ایمنی هسته‌ای
رده:تخصص‌های پزشکی
رده:تأثیر پرتو بر سلامتی
رده:فیزیک پزشکی