گانش

گانِش یا گانشا، یکی از شناخته‌شده‌ترین و مورد احترام‌ترین خدایان در مذهب هندوئیسم است.Agrawala, Prithvi Kumar (1978), Goddess Vināyakī: The Female Gaṇeśa, Indian Civilization Series, Varanasi: Prithivi PrakashanApte, Vaman Shivram (1965), The Practical Sanskrit Dictionary, Delhi: Motilal Banarsidass Publishers,  (fourth revised and enlarged edition).

او اولین فرزند شیوا و پارواتی است. نام او را می‌توان ترکیبی از دو کلمه گا- به معنی هوش و نهَ- به مفهوم عقل دانست. پارواتی گانشا را تنها با عشق خود خلق کرده‌است تا تنها به مادرش سرسپرده باشد و فرامین مادرش را اجرا کند.

گانش در سرسپردگی مطلق به مادرش یک اسطوره است و بجز فرمان مادرش به فرمان کسی گوش نمی‌کند.
در نوشته‌های کهن هندی آمده‌است که گانشا زمانی که مادرش به او دستور می‌دهد تا زمانی که در حال حمام کردن است هیچ کس را به درون خانه راه ندهد گانشا از ورود شیوا که همسر پارواتی است نیز جلوگیری کرده و اجازه ورود نمی‌دهد که این کارش باعث خشم شیوا شده و شیوا سر او را قطع می‌کند. و مجبور می‌شوند با چسباندن سر فیل به او زنده‌اش کنند.

از نظر آنها او خدایی است که شکمی بزرگ با سری فیل‌گونه دارد. اغلب او را طوری تصویر می‌کنند که بر زمین نشسته و پاهایش را زیر خود جمع کرده‌است.

او نابودکننده تمامی بدی‌هاست و در پرستش، گانش معمولاً برطرف‌کننده مشکلات و موانع است و بسیاری از دانش‌آموزان در طول امتحانات به درگاه این ایزد (که ترکیبی از زداینده مشکل و خدای هوش و عقل است) نیایش می‌کنند.

بندانگشتی|چپ|500px|گانش در هنر هند.

 منابع 

رده:آیین هندو و جانوران
رده:جانوران در هندوئیسم
رده:خدایان آفرینش
رده:خدایان جانور
رده:خدایان خرد
رده:خدایان دانش
رده:خدایان فراوانی
رده:دورگه‌های انسان‌نما در اسطوره‌شناسی
رده:فیلسوفان ذهن
رده:فیل‌ها در دین
رده:فیل‌ها در فرهنگ هند
گانش
رده:نام‌های خدا در هندوئیسم
رده:نام‌های خدا
رده:هندوگرایی
رده:فیل‌های اسطوره‌ای
رده:دورگه‌های انسان–جانور اسطوره‌ای