گستهم

گُستَهم نام چند تن از پهلوانان ایرانی است، که یکی بنام گستهم پسر گژدهم همچنین از فردی به همین نام گستهم دایی خسرو پرویز که در برخی منابع تاریخی به نام ویستهم شناخته می‌شود. و دیگری که این نوشتار در مورد اوست گستهم پسر نوذر است. این نام در اوستا به صورت ویستؤرو آمده است.

 گستهم پسر نوذر در شاهنامه 
 گستهم و توس پسران نوذر پادشاه ایران که پس از قتل نوذر به‌دست افراسیاب پورپشنگ بزرگان ایران هیچ‌یک از ایشان را برای جانشینی تاج و تخت ایران شایسته ندانستند.
اولین بار گستهم پسر نوذر شاه زمانی‌که نوذر مطمئن هست که در جنگ پیش‌رو با افراسیاب پورپشنگ شکست خواهد خورد و  خود و تمام ایرانیان هلاک خواهند گشت نام برده شده است. به همین خاطر برای اینکه از نژاد کیان بر عرصهٔ خاک باقی بماند دو فرزند خویش یعنی طوس و گستهم را شبانه از محاصره لشکر توران رهانیدهتورانیان با سپاهی عظیم پشت حصار دهستان پایتخت ایران اردو زده بودند. نوذر و ایرانیان در محاصره شدید قرار داشتند از قارن‌کاوگان شاه ری متحد نوذر برای دفع محاصره نیز کاری بر نیامد به سوی پارس روانه کرد. وداع نوذر در شب آخر با فرزندان خویش چنین است:

در داستان دوازده رخ شاهنامه از گستهم یاد می‌شود که دوشادوش بیژن و گرازه و هجیر به قلب سپاه توران که پیران پسر ویسه پهلوان توران فرمانده سپاه تورانیان آنجا است حمله ور می‌شود:




 نظریه همانندی گستهم با موسی 
نام گستهم در اوستا به صورت ویستهم نوشته میشده و ما میدانیم که تهم لقب پهلوانان است و ویس هم در نوشته ایلامی به صورت موش یا موس نوشته میشده است همانگونه که نام ویشتاسب پدر داریوش در ایلامی اینگونه تلفظ میشده.مستند خداینامک اپیزود : داستان حضرت موسی یهود در شاهنامه فردوسی و اوستا زرتشتی

و در زمان منوچهر در شاهنامه چندی قبل از تولد گستهم پسر نوذر منوچهر به نوذر پسر خویش میگوید :شاهنامه فردوسی، بر پایه چاپ مسکو پایان پادشاهی منوچهر




و در اوستا نیز در کرده نوزدهم ابان یشت گفته میشود ویستهم از خاندان نوذر از ایزد اناهیتا درخواست میکند تا او راه اب را باز کند و اناهیتا به پیکر دوشیزه ای زیبا اب را از وسط باز میکند و گستهم و برادر خود از وسط اب رد میشوند. 
 جستارهای وابسته 
 فهرست پهلوانان ایرانی شاهنامه
 فهرست شخصیت‌های شاهنامه

 پانویس 

 منابع 
 شاهنامهٔ فردوسی


رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
رده:پهلوانان ایرانی شاهنامه
رده:شخصیت‌های شاهنامه
رده:پادشاهان پیشدادی شاهنامه