پیراتبار

پیراتبار  یا پیراتباری ، به گروهی از جانداران گفته می‌شود که همگی نیای مشترک دارند اما بخشی از نوادگان این نیای مشترک که تفاوت زیادی با بقیه گروه دارند از این گروه برداشته شده و در دسته‌بندی‌ها جدا قرار داده شده‌اند، که خوانده می‌شوند گروه پارافیلِتیک یا پیراتبار.
ماهی‌ها نمونه معروفی از یک گروه نافراگیر هستند.

گروه نافراگیر گروهی است که شامل توالی‌ای از گونه‌های رو به تکامل به سمت یک گروه نهایی باشد، به طوری که یک یا چند شاخهٔ نهایی را ـ مثلاً به دلیل تغییرات شدید ظاهری ـ که از همان جد مشترک مشتق شده‌اند، جزئی آن محسوب نکنند. یک چنین گروه‌هایی را فراوان می‌توان در بین آثار علمی گذشته مشاهده کرد. نمونه بارز آن «ماهی‌ها» هستند. حتی گروه‌های شناخته شده تری همچون «خزندگان» نیز پارافیلتیک‌اند زیرا پرندگان در حقیقات ادامهٔ مسیر  تکامل خزندگان‌اند.

 نمونه‌ها 
جدول زیر شامل برخی از گروه‌های نافراگیر است:
 گروه نافراگیر  کلاد استثنا شده  گروه فراگیر متناظر دولپه‌ای‌ها  تک‌لپه‌ای‌ها  گیاهان گلدار جفت‌سم‌سانان  آب‌بازسانان  Cetartiodactyla خزندگان  پستانداران و پرندگان  آب‌پرده‌داران مارمولک‌ها  مار‌ها  پولک‌داران پروکاریوت‌ها  یوکاریوت‌ها  جانداران ماهیان استخوانی  چهاراندامان  مهره‌داران استخوانی پلیکوسور  ددکمانان  هم‌کمانان میمون‌ها  کپی‌ها  میمونان Plagiaulacida  Cimolodonta و آرگین‌بهادر  چندتکمیزه‌ایان بی‌مهرگان  مهره‌داران  جانوران بازدانگان  گیاهان گلدار  پیدازادان ماهی‌ها  چهاراندامان  مهره‌داران پیش‌میمونان  میمونان  نخستی‌سانان خزه‌تباران  آوندداران  رویان‌داران مهره‌داران  مخاطی‌واران  جمجمه‌دارانمخاطی‌واران گاه در مهره‌داران جای داده می‌شوند، هرچندکه ستون مهره‌ها ندارند. ملوانک‌واران  شاخ‌قوچی‌ها و نیام‌داران  سرپایان سخت‌پوستان  شش‌پایان همه‌سخت‌پوستان Pongidae (کپی‌های بزرگ)  انسان‌تباران  انسانیانانسان‌تباران گاه در کپی‌های بزرگ جای داده می‌شوند. کپی‌ها  انسان‌تباران  Hominoideaانسان‌تباران گاه در کپی‌ها جای داده می‌شوند.

 جستارهای وابسته 
 گروه فراگیر
 گروه چندنیا

 یادداشت 

 منابع 

 دانیل بروکس، جنین ان. کایرا، توماس آر. پلات، و مری اچ. پریتچارد. ۱۹۸۴. اصول و روش‌های سیستماتیک فیلوژنی (کتاب کاربردی). ترجمه یزدان کیوانی. انتشارات نقش مهر، ۱۳۸۴، تهران. ۷۴ ص.
 خلجی پیربلوطی، ولی‌الله، روش‌های رده‌بندی موجودات زنده، مجله رشد، دوره نوزدهم، شماره ۴. زمستان ۱۳۸۴. ص۴۲.

رده:تبارزایی
رده:تبارشناسی
رده:سامانه‌شناسی
رده:گروه‌های پیراتباری