ایمره کرتس

ایمره کرتس (به ؛ زادهٔ ۹ نوامبر ۱۹۲۹۳۱مارس ۲۰۱۶) نویسنده اهل مجارستان برندهٔ جایزه نوبل ادبیات ۲۰۰۲. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به رمان «بی‌سرنوشت» اشاره کرد. رد پای تجربیات و مشاهدات کرتس در اردوگاه بوخن‌والد را می‌توان به خوبی در این رمان دید که معروف‌ترین اثر او نیز محسوب می‌شود. او مجموعاً ۱۳ سال از عمر خود را صرف نوشتن این رمان کرد. «بی‌سرنوشت» یکی از تأثیرگذارترین و دردناک‌ترین آثار ادبی در بارهٔ فاجعه هولوکاست است.

ایمره کرتس در۱۹۹۰با رمان «دعای کَدیش برای کودکی که متولد نشد» به شهرت رسید؛ کدیش، دعایی است که یهودیان برای مرده می‌خوانند، و در رمان، دعایی است که او برای فرزندی قرائت می‌کند که حاضر نیست به دنیایی بیاورد که اجازه برپایی اردوگاه‌های مرگ را داده‌است.صدای آمریکا. فارسی. بازدید: مه ۲۰۱۴.

 زندگی 
ایمره کرتس در ۹ نوامبر ۱۹۲۹، در بوداپست در خانواده‌ای یهودی به دنیا آمد. نوجوان بود که جنگ جهانی دوم درگرفت و بعد از جنگ مجارستان جزو بلوک شرق شد. ایمره توانست علی‌رغم محدودیت‌های موجود در زمینه نویسندگی رشد کند. وقتی که نوجوان بود در سال ۱۹۴۴ به اردوگاه مرگ آشویتس، در لهستان که در اشغال آلمان بود فرستاده شد. او از آنجا به اردوگاه کار اجباری بوخن‌والد فرستاده شد که یک سال بعد بدست متفقین آزاد شد. اما وقتی آقای کرتس به مجارستان بازگشت، فقط برای دوره کوتاهی آزادی داشت که به کار روزنامه‌نگاری و نویسندگی بپردازد. در ۱۹۵۱ که روزنامه او تبدیل به یکی از روزنامه‌های حزب کمونیست شد، از آنجا اخراج شد. اما به هر حال، توانست کتاب‌هایی منتشر کند که به زبان آلمانی ترجمه شد. اولین رمان او «بی‌سرنوشت» بود که در ۱۹۷۵ چاپ شد و براساس تجارب خودش در آشویتس، دربارهٔ مردی بود که به اردوی کار اجباری فرستاده می‌شود و در آنجا با سازش، زنده می‌ماند. اخیراً براساس این داستان، فیلمنامه‌ای منتشر شده‌است.

او دربارهٔ تجربه‌اش از زندگی در نظام استالینیستی مجارستان و نظام نازی‌ها گفته‌است:نشریه شهر کتاب، ماهنامه ادبیات، هنرها، علم و فرهنگ، سال اول، اردیبهشت 1395

کرتس همانند بسیاری از مردمان هم‌دوره‌اش در اروپای شرقی، سه دوره را از سر گذرانده‌است: دوره نخست پیش از هولوکاست، دوره آتش‌افروزی هیتلر و پا گرفتن اردوگاه‌های مرگ، و بعد هجوم روس‌ها استقرار نظام سوسیالیستی.

او زبان آلمانی را به‌خوبی می‌دانست و آثاری از نیچه، فروید و… را به مجاری ترجمه کرده‌است. اما مهم‌ترین اثرش بی‌سرنوشت از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۵ در انتظار چاپ باقی‌ماند.بی‌نیاز با فروپاشی بلوک شرق و ترجمهٔ آثار کرتس به انگلیسی و آلمانی و سایر زبان‌های مطرح دنیا، به سرعت سرشناس شد و سرانجام در ۲۰۰۲ میلادی برای مجموعه کارهایش جایزه نوبل ادبیات را دریافت کرد. اهدا کنندگان جایزه نوبل او را «به عنوان نویسنده‌ای که نوشته‌هایش «بر تجربهٔ شکنندهٔ فرد در برابر خودکامگی وحشیانهٔ تاریخ صحه می‌گذاردبرزین ۵ برگزیدند. او در بین سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۱۲ میلادی در برلین زندگی می‌کرد تا اینکه به علت بیماری بار دیگر به وطنش بازگشت.

 آثار 
 ۱۹۷۵ - بی‌سرنوشت ترجمه الهام کریمی بلان سال ۱۳۸۸ انتشارات شهر خورشید. این رمان در لیست ۱۰۰۱ کتاب که باید قبل از مرگ بخوانید قرار دارد.
 ۱۹۷۶ - ردیاب.
 ۱۹۷۷ - رمان پلیسی.
 - پرچم انگلیسی.

 مرگ 
این نویسنده معروف بامداد پنجشنبه (۳۱ مارس ۲۰۱۶ / ۱۲ فروردین ۱۳۹۵) پس از بیماری طولانی در سن ۸۶ سالگی در خانهٔ خود در بوداپست درگذشت.

 در زبان فارسی 
ایمره کرتس پیش از آن که جایزه نوبل به او اهدا شود در ایران کاملاً ناشناس بود و هیچ‌یک از رمان‌های او ترجمه و منتشر نشده بود و تازه سه سال بعد از اهدای جایزه نوبل به او رمان کم حجمی (که بیشتر داستان بلند است تا رمان) از او به نام رمان پلیسی توسط گلبرگ برزین به فارسی ترجمه شد. در بخشی از این رمان می‌خوانیم: «چهل‌وهشت سال داشت و هنوز می‌شد عاشق او شد، به همین سادگی که اسم من مارتنس است. چه چشمانی! نمی‌توانستم چشم از او بردارم، مثل مگس در تله، آن‌قدر که فکر می‌کردم اوست که از من سؤال و جواب می‌کند و نه برعکس.»کرتس ۲۸
 ۱۳۸۵ - رمان پلیسی. گلبرگ برزین. انتشارات بازتاب‌نگار.

 جستارهای وابسته 
 فهرست یهودیان برنده جایزه نوبل

 پانویس 

 منابع 




 پیوند به بیرون 

 آینده‌ای نیست؛ فقط حال وجود دارد؛ حالت مضارع، حالت استثنا-رادیو زمانه.


رده:اعضای آکادمی هنرهای برلین
رده:اهالی بوداپست
رده:بازماندگان اردوگاه آشویتس
رده:بازماندگان اردوگاه مرگ بوخن‌والد
رده:برندگان جایزه نوبل ادبیات
رده:برندگان جایزه نوبل اهل مجارستان
رده:برندگان یهودی جایزه نوبل
رده:درگذشتگان ۲۰۱۶ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت بیماری پارکینسون
رده:درگذشتگان به علت بیماری عصبی در مجارستان
رده:دریافت‌کنندگان پور لو مریت (نشان غیرنظامی)
رده:دور از وطن‌های اهل مجارستان در آلمان
رده:رمان‌نویسان اهل مجارستان
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان سده ۲۱ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان یهودی
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:فرماندهان شوالیه نشان افتخار شایستگی جمهوری فدرال آلمان
رده:نویسندگان اهل بوداپست
نویسندگان اهل مجارستان
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل مجارستان
رده:نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل مجارستان
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی)
رده:یهودیان اهل مجارستان
رده:یهودیان