امپراتوری اسپانیا

امپراتوری اسپانیا  یکی از پهناورترین امپراتوری‌ها در تاریخ جهان و یکی از نخستین امپراتوری‌های گسترش‌یافته در سطح جهانی بود. در سده‌های ۱۵ و ۱۶ میلادی، اسپانیا مرکز سلطه بر مستعمره‌های مختلفی در مناطق گوناگون جهان، به‌ویژه «جهان نو» بود؛Schneider, Reinhold, 'El Rey de Dios', Belacqva (2002)Hugh Thomas, 'World Without End: The Global Empire of Philip II', Penguin; 1st edition (2015) گرچه در واقع، منظور از امپراتوری اسپانیا، مستعمره‌های اسپانیا در قارهٔ آمریکا و جنوب‌شرقی قارهٔ آسیا است.

امپراتوری اسپانیا در اوج گسترش خود، بر سرزمین‌های وسیعی واقع در قارهٔ آمریکا، از آمریکای شمالی، آمریکای مرکزی تا آمریکا جنوبی، و نیز مناطقی از آفریقا و جزایر فیلیپین در آسیای شرقی حکمرانی می‌کرد.

امپراتوری اسپانیا در چند مقطع زمانی، دچار ضعف شد و رو به انحلال رفت: نخست در جنگ دریایی با امپراتوری بریتانیا در سال ۱۵۸۸ از جنگ انگلیس و اسپانیا (۱۶۰۴–۱۵۸۵) که نیروی دریایی افسانه‌ای اسپانیا که نیم‌قرن برترین قدرت دریایی جهان محسوب می‌شد، موسوم به آرمادا، شکست سختی از نیروی دریایی بریتانیا خورد و از آن پس، این نیروی دریایی بریتانیا بود که عنوان قدرتمندترین نیروی دریایی جهان را تا پایان جنگ جهانی اول حفظ کرد. بار دوم که امپراتوری اسپانیا به شدت تضعیف شد، در اوایل قرن نوزدهم و هنگام ظهور ناپلئون در فرانسه بود، انقلاب کبیر فرانسه، فضای این کشور را برای ظهور ناپلئون و ایجاد یک فرانسۀ قدرتمند آماده کرد. ناپلئون در سال ۱۸۰۷ میلادی به شبه‌جزیرهٔ ایبری حمله کرد. او مناطق گسترده‌ای از خاک اسپانیا و سراسر خاک پرتغال را به اشغال فرانسه درآورد و سرانجام پادشاهی اسپانیا تسلیم فرانسه شد. این موقعیت باعث شد بخش‌های گسترده‌ای از خاک مستعمرات امپراتوری اسپانیا در قارهٔ آمریکا فرصت استقلال پیدا کنند. در همین سال‌ها سیمون بولیوار، فرماندهٔ زبدهٔ نظامی اسپانیایی در آمریکای جنوبی، جنگ‌هایی را برای ایجاد استقلال مستعمره‌نشین‌های اسپانیا رهبری کرد و توانست کشورهای ونزوئلا، کلمبیا، اکوادور، پرو و بولیوی را از سلطهٔ امپراتوری استعماری اسپانیا خارج سازد. دولت ایالات متحدهٔ آمریکا نیز از مبارزات سیمون بولیوار حمایت کرد. در مکزیک نیز فرمانداران اسپانیایی این مستعمره‌نشین، از پادشاهی اسپانیا مستقل شدند. گرچه اسپانیا توانست در جنگ با ناپلئون سرانجام موفق شود و فرانسوی‌ها را از اسپانیا خارج کند، اما دیگر نتوانست مستعمرات ازدست‌رفته‌اش را پس بگیرد.

سومین بار که امپراتوری اسپانیا دچار ضعف شد و عملاً تمام مستعمرات را از دست داد، پس از جنگ با آمریکا در سال ۱۸۹۸ بود. در این نبرد، نیروی دریایی‌اش نابود و امپراتوری تا مرز سقوط پیش رفت و بسیاری از مستعمرات باقی‌مانده‌اش نیز استقلال یافتند؛ ایالت فلوریدا به آمریکا پیوست؛ جزیرهٔ کوبا استقلال یافت؛ و مجمع‌الجزایر فیلیپین به آمریکا داده شد که کشور آمریکا به فیلیپین استقلال بخشید؛ همچنین مجمع‌الجزایر پورتوریکو نیز به ایالات متحده واگذار گشت. این نبرد را عملاً پایان امپراتوری اسپانیا می‌توان دانست.

 جستارهای وابسته 
 اسپانیا

 منابع 



رده:اسپانیا در هزاره ۲ (میلادی)
رده:استعمار اسپانیا در قاره آمریکا
رده:استعمارگری
امپراتوری اسپانیا
رده:امپراتوری‌های پیشین
رده:امپراتوری‌های فرادریایی
رده:انحلال‌های ۱۹۷۵ (میلادی) در اسپانیا
رده:انحلال‌های ۱۹۷۶ (میلادی) در اسپانیا
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۴۹۲ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:ایالت‌ها و قلمروهای منحل‌شده در ۱۹۷۶ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۴۹۲ (میلادی) در اسپانیا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۴۹۲ (میلادی) در امپراتوری اسپانیا
رده:تاریخ اسپانیا
رده:تاریخ اکسیتنی
رده:تاریخ ایالات متحده آمریکا
رده:تاریخ بورگونی
رده:تاریخ فرانش-کنته
رده:تاریخ کالابریا
رده:تاریخ کامپانیا
رده:تاریخ لانگداک روسیون
رده:تاریخ لمباردی
رده:تاریخ نور-پا-دو-کاله
رده:دودمان هابسبورگ
رده:دودمان هاپسبورگ
رده:هلند اسپانیا
رده:کاستیل