نمایشنامه‌نویس

نمایشنامه‌نویس یا تئاترنویس کسی است که متن نمایش (نمایش‌نامه یا تئاترنوشت) را می‌نویسد. نمایش‌نامه به گونه‌ای دقیق و با در نظر گرفتن بسیاری از جزئیات نوشته می‌شود و آن را می‌توان در صحنهٔ تئاتر به اجرا درآورد.

نمایشنامه‌نویس جزئیاتی چون حالت بیان گفت‌وگوها یا دیالوگ‌ها، ورود و خروج شخصیت‌های نمایش و فضایی را که داستان نمایش در آن اتفاق می‌افتد، به‌طور دقیق بیان و توصیف می‌کند.

 وضعیت‌ها و نمونه‌ها 
ژرژ پولتی در کتاب خود می‌گوید که (در نمایش) انسان‌ها با چه روش‌هایی تأثیر پذیرفته‌اند. پیرنگ‌ها از کجا می‌آیند؟ باور نویسندگان رمان، نمایش‌نامه و داستان کوتاه این است که هیچ پیرنگ نویی یافت نمی‌گردد. ژرژ پولتی، ۳۶ پیرنگ اصلی از میان درگیری‌ها و کنش و واکنش‌های انسان‌ها برشمرده که پایه‌های ادبیات را ساخته‌اند. سرشناس‌ترین و محبوب‌ترین رمان‌ها، نمایش‌نامه‌ها و داستان‌ها، از این پیرنگ‌ها مایهٔ بی‌شمار گرفته و با چیره‌دستی نویسندگان، پرورش یافته و هر یک به‌جای خود جایگاهی در تاریخ ادبیات و نمایش یافته‌اند.

 یکم: لابه-(اودیپ در کولون/سوفوکل)
 دوم: رهایی-(اندرومد/سوفوکل)
 سوم: انتقام جنایت-(ایلیاد و اودیسه/هومر)(مرگ اردشیرشاه/رضا طاهری بشار)
 چهارم: انتقام‌جویی میان خویشاوندان-(گودال و آونگ/ادگار آلن پو)
 پنجم: تعقیب-(روبرت شیتان؛ راهزنان/شیللر)
 ششم: بلا-(مزدوران و پارسیان/آشیل)
 هفتم: قربانی خشونت یا بدبختی-(شاهزاده مالن/مترلینک، دختر طبیعی/گوته، دوقلوها/هوگو)
 هشتم: شورش-(توطیهٔ فی یسکو/شیللر، کاتیلینا/ولتر)
 نهم: تهور جسورانه-(هنری پنجم/شکسپیر)
 دهم: آدم‌ربایی-(اونی تی یس/سوفوکل و آشیل، ربودن هلن/سوفوکل)
 یازدهم: معما-(اسفنکس/اشیل، سنجاق زرین/ادگار آلن پو)
 دوازدهم: دستیابی-(فیلوکتتس/آشیل، سوفوکل و اوریپید)
 سیزدهم: عداوت میان خویشاوندان-(هلیادس/آشیل)(مرگ اردشیرشاه/رضا طاهری بشار)(مرگ آنتیوخوس/رضا طاهری بشار)(مرگ ایرن/رضا طاهری بشار)
 چهاردهم: رقابت میان خویشاوندان-(براتینیکوس/دل پیت)
 پانزدهم: زنای مرگ‌بار-(سهم نیمروز/پل کلودل)
 شانزدهم: جنون-(آتاماس و توربافان/آشیل)
 هفدهم: بی‌احتیاطی شوم-(استادکار/ایبسن)
 هژدهم: جنایات ناخواستهٔ عشق-(اودیپ/سوفوکل، اشباح/ایبسن)
 نوزدهم: قتل خویشاوندی ناشناخته-(گبرها و قوانین مینوس/ولتر)
 بیستم: ایثار در راه آرمان-(ریگولوس/پرادون و متاستازیو، هرنانی/هوگو)
 بیست و یکم: فداکاری به سبب خویشاوندی-(آلسستس/سوفوکل، شهید/اوژیه)(مرگ بردیا/رضا طاهری بشار)
 بیست و دوم: همه چیز فدای هوس-(ژوسلین/گودار، سانو/دوده)
 بیست و سوم: ضرورت قربانی کردن عزیزان-(ایفی ژنیا/سوفوکل و آشیل)
 بیست و چهارم: رقابت فرادست و فرودست-(زمین و آسمان/بایرون، ژاندارم و زلید/ولتر)
 بیست و پنجم: زنا-(زنان تراخیس/سوفوکل، نومارومستان/دوده)
 بیست و ششم: جنایات عشقی-(سمیرامیس/مانفردی و کربیون، چرم گاو/پولتی)
 بیست و هفتم: کشف خطاکاری محبوب-(مادام کاورلت/اوژیه، ژرژت/ساردو، حرفهٔ خانم وارن/جرج برنارد شاو)
 بیست و هشتم: موانع عشق ورزیدن-(قهرمان چینی/متاستازیو، مهاجر/بورژه)
 بیست و نهم: عشق به دشمن-(دوشس مالفی/ویستر، قلب شکسته/فورد)
 سی ام: جاه‌طلبی-(تیمولیون/آلفیری، کرامول/هوگو)
 سی و یکم: تعارض با یک خدا-(ریسندگان/آشیل، رنجهای مسیح/سنت گریگوری)
 سی و دوم: حسادت بی‌جا-(شاید بدترین، همیشه بدترین نباشد، اتلو و هیاهو برای هیچ/شکسپیر)
 سی و سوم: قضاوت اشتباه-(زن مار/گوتزی، هنری ناوار/دومای پدر)
 سی و چهارم: پشیمانی-(اومیندس/آشیل، جنایت و مکافات/داستایفسکی، ترزا کن/زولا)
 سی و پنجم: بازیابی گمشده-(افسانهٔ زمستانی و پریکلس/کاپیتان گرانت/ژول ورن)
 سی و ششم: از دست دادن محبوب-(نیوب و ترولیوس/آشیل، شکسپیر، مزاحم و هفت شاهزاده/مترلینک)سی و شش وضعیت نمایشی/ژرژ پولتی/جمال آل احمد و عباس بیاتی/سروش/1383

 منابع 

رده:ادبیات نمایشی
رده:پیشه‌های تئاتری
رده:پیشه‌های رسانه‌ای
رده:پیشه‌های هنر
رده:تئاتر
رده:نمایشنامه‌نویسان