فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان

جمهوری آذربایجان به‌طور کلی ۷۹ شهر را در خود جای داده‌است که این شهرها در سطح استان‌های ۱۴ گانهٔ این کشور پراکنده شده‌اند.

استان قره‌باغ با جای دادن ۱۱ شهر در خود، بیشترین تعداد شهرها و بدون در نظر گرفتن پایتخت باکو (که به تنهایی، استان مستقلی محسوب می‌شود و صرفاً شامل یک شهر است)، استان آب‌شوران-خیزی هم با جای دادن ۳ شهر در خود، کمترین تعداد شهرهای این کشور را به خود اختصاص داده‌است.

شهرهای باکو (پایتخت جمهوری آذربایجان)، گنجه و سومقاییت به ترتیب با ۲٬۳۰۰٬۵۰۰، ۳۳۵٬۸۰۰ و ۳۰۸٬۸۰۰ نفر جمعیت، پرجمعیت‌ترین؛ و شهرهای خیزی و شاهبوز نیز به ترتیب با ۱٬۶۰۰ و ۴٬۶۰۰ نفر جمعیت، کم‌جمعیت‌ترین شهرهای کشور هستند.

به لحاظ ارتفاع، شهرهای داش‌کسن و کلبجر واقع در غرب کشور (دامنه‌های قفقاز کوچک) به ترتیب با ۱۶۳۰ و ۱۵۸۴ متر ارتفاع، مرتفع‌ترین؛ و شهرهای باکو و نفت‌چاله واقع در شرق کشور (ساحل دریای خزر) به ترتیب با ۲۸– و ۲۶– متر ارتفاع، کم‌ارتفاع‌ترین شهرهای جمهوری آذربایجان محسوب می‌شوند. شهر باکو همچنین کم‌ارتفاع‌ترین پایتخت جهان به‌شمار می‌رود.

از نظر تاریخ شهرنشینی، شهرهای نخجوان، شماخی و گنجه که تاریخ شهرنشینی در آن‌ها به ترتیب به سده‌های چهارم، ششم و هفتم میلادی بازمی‌گردد، کهن‌ترین؛ و شهرهای بابک و قوولار که به ترتیب در سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۱۲ به درجهٔ شهر ارتقا یافته‌اند، جدیدترین شهرهای جمهوری آذربایجان محسوب می‌شوند.

پس از پایان جنگ اول قره‌باغ در سال ۱۹۹۴، از مجموع ۱۶ شهر جمهوری آذربایجان که در استان‌های قره‌باغ و زنگزور شرقی واقع شده‌اند، صرفاً ۴ شهر آغجابدیع، بردع، ترتر و هورادیز تحت کنترل این کشور باقی ماندند و ۱۲ شهر دیگر به تصرف جمهوری قره‌باغ کوهستانی درآمدند.

اما پس از پایان جنگ دوم قره‌باغ و توافقنامه آتش‌بس ناگورنو قره‌باغ در سال ۲۰۲۰، جمهوری آذربایجان توانست کنترل ۷ شهر آغ‌دام، فضولی، شوشی، جبرئیل، کلبجر، زنگلان و قبادلی را بازپس بگیرد؛ اما همچنان دربارهٔ وضعیت سیاسی ۵ شهر باقی‌مانده شامل خان‌کندی (استپاناکرت)، لاچین (بردزور)، آغ‌دره (مارتاکرت)، خواجه‌لی (ایوانیان) و خواجه‌وند (مارتونی) توافقی صورت نگرفته‌است و همزمان با استقرار صلح‌بانان روس، حاکمیت جمهوری آرتساخ نیز بر این شهرها برقرار است.

 فهرست 
فهرست شهرهای جمهوری آذربایجان و جمعیت آن‌ها براساس آمار دولتی در سال ۲۰۲۱ به شرح زیر است:بختیاری، سعید. اطلس جهان امروز. تهران: انتشارات گیتاشناسی نوین، شهریور ۱۳۹۸.

پرجمعیت‌ترین شهر استان

نام شهراستانجمعیت(۲۰۲۱)ارتفاع(متر)سالشهرشدنآثار گردشگریشاخصنشانموقعیتروی نقشهآستارالنکران-آستارا۱۷٬۶۰۰۲۲–۱۹۴۵موزهٔ تاریخ-مردم‌شناسی شهرستان آستارا، خانهٔ تاجر، باغ قهرمانان، مجموعهٔ تفریحی سبلانآغجابدیعقره‌باغ۴۱٬۶۰۰۱۶۱۹۶۲خیابان شهدای آغجابدیعآغ‌داشاران مرکزی۳۲٬۷۰۰۴۰سدهٔ ۱۶–آغ‌دامقره‌باغ۴۳٬۱۰۰۳۶۹۱۹۵۲مسجد جامع آق‌دام، ارگ شاهبولاغ، موزه نان، تئاتر دولتی درام آق‌دام، کاخ پناهعلی‌خان، خانهٔ فریدون‌بیگ اصلان‌بیگ‌اف–آغ‌دره(مارتاکرت)قره‌باغ۱۰٬۲۰۰۴۵۳۱۹۸۵کلیسای مارتاکرت، خانهٔ فرهنگ مارتاکرت–آغستفاقزاق-توووز۱۲٬۹۰۰۳۴۰۱۹۴۱مخزن سد آغستفا، مسجد جامع آغستفاآق‌سوشروان کوهستانی۲۲٬۳۰۰۶۸۰۱۹۶۷بقعهٔ شیخ دورسوناردوبادنخجوان۱۰٬۸۰۰۸۵۶سدهٔ ۱۲خانه موزهٔ محمدسعید اردوبادی، یخچال اردوباد، تئاتر خلق اردوباد، موزهٔ تاریخ-مردم‌شناسی اردوباد، کارخانهٔ ابریشم اردوباد، محلهٔ تاریخی اوچ‌ترنگی، خانه موزهٔ یوسف محمدعلی‌اف، مسجد جامع اردوباد، مکتبخانهٔ قدیمی اردوباداسماعیللیشروان کوهستانی۲۶٬۱۰۰۶۵۷۱۹۶۷––اوجاراران مرکزی۱۸٬۳۰۰۱۷۱۹۴۱–اوغوزشکی-زاقاتالا۷٬۵۰۰۵۴۵۱۹۶۸کنیسهٔ آشاغی‌محله، کنیسهٔ یوخاری‌محله، معبد الیزهٔ مقدس، کلیسای الیزهٔ مقدسایمیشلیمیل-مغان۳۶٬۲۰۰۰۱۹۶۰موزهٔ تاریخ-مردم‌شناسی ایمیشلیبابکنخجوان۵٬۸۰۰۸۲۷۲۰۲۰–باکوباکو۲٬۳۰۰٬۵۰۰۲۸–۱۸۷۸آتشگاه باکو، ایچری‌شهر، باغ خاقانی، باغ فیلارمونیک، باغ‌وحش باکو، برج تلویزیون باکو، برج‌های شعله، بلوار باکو، بنای یادبود فاجعه بیستم ژانویه، پارک افسران، پارک مفاخر باکو، کلیسای ارمنی، کاخ اسماعیلیه، کاخ سعادت، کاخ شروان‌شاهان، کاخ گلستان، کاروانسرای دو طبقه، کاروانسرای کوچک، کاروانسرای مولتانی، قلعه دختر، دارالحکومه باکو، موزه ادبیات نظامی گنجوی، موزه استقلال آذربایجان، موزه باستان‌شناسی و قوم‌نگاری جمهوری آذربایجان، موزه خانگی عظیم عظیم‌زاده، موزه خانگی واقف مصطفی‌زاده، موزه دولتی فرهنگ موسیقی آذربایجان، موزه فرش جمهوری آذربایجان، موزه کتاب‌های مینیاتور باکو، موزه ملی تاریخ جمهوری آذربایجان، موزه ملی تحصیل جمهوری آذربایجان، موزه ملی هنر جمهوری آذربایجان، موزه هنرهای مدرن باکو، میدان فانتین، مجسمه محمد فضولی، مجسمه نظامی گنجوی، مرکز بین‌المللی مقام جمهوری آذربایجان، مرکز فرهنگی حیدر علیف، مسجد بی‌بی هیبت، مسجد تازه‌پیر، مسجد جامع باکو (شهر قدیمی)، مسجد جن باکو، مسجد چین باکو، مسجد خیدیر، مسجد عاشور باکو، مسجد گله‌لی، کنیسه یهودیان اشکنازی، قلعه چهارگوشه (شهر قدیمی)، مسجد کیقباد، کاروانسرای گرغابازار، حمام آقا میخائیل، حمام حاج غایب، حمام قاسم بیگ باکو، کاروانسرای بخارا50px|centerبالاکنشکی-زاقاتالا۱۴٬۱۰۰۳۷۸۱۹۶۸قلعهٔ قالاچ محمد، مسجد جامع بالاکن، پارک و تله‌کابین بالاکن، موزهٔ بالاکنبردعقره‌باغ۴۰٬۳۰۰۷۶۱۹۴۸مسجد جامع بردع، بقعهٔ بهمن میرزا قاجار، بقعهٔ بردع، بقعهٔ امامزادهٔ بردعبیلقانمیل-مغان۱۶٬۸۰۰۶۰۱۹۶۶موزهٔ پرچمبیله‌سواراران مرکزی۲۳٬۵۰۰۵۱۹۶۶–ترترقره‌باغ۱۹٬۹۰۰۲۵۵۱۹۴۹–توووزقزاق-توووز۱۴٬۲۰۰۴۲۲۱۹۴۷پل‌های تاریخی توووز، بقایای کاروانسرای توووز، بناهای ساخته شده در سدهٔ نوزدهم توسط آلمانی‌هاجبرئیلزنگزور شرقی۱۱٬۲۰۰۴۷۰۱۹۴۴گورستان آغ‌اوغلان–جلفانخجوان۱۳٬۵۰۰۷۱۵۱۹۴۸ایستگاه راه‌آهن جلفا–جلیل‌آبادلنکران-آستارا۴۷٬۴۰۰۳۱۱۹۵۲مخزن سد گوی‌تپهحاجی‌قبولشروان-سالیان۲۷٬۴۰۰۱۱۹۳۸–خاچمازقبه-خاچماز۴۳٬۰۰۰۴۲۱۹۳۸بقعهٔ شیخ یوسفخان‌کندی(استپاناکرت)قره‌باغ۵۳٬۷۰۰۸۱۳۱۹۲۳ما کوه‌های خود هستیم، تپه‌های تاریخی خان‌کندیخواجه‌لی(ایوانیان)قره‌باغ۸٬۲۰۰۵۸۲۱۹۹۱گورستان داش‌قوطی، معبد دایره‌ای خواجه‌لی، بقعهٔ خواجه‌لی–خواجه‌وند(مارتونی)قره‌باغ۵٬۹۰۰۳۹۰۱۹۸۵––خوداتقبه-خاچماز۱۷٬۰۰۰۴۹۱۹۵۰خط لولهٔ قدیمی انتقال آب به باکو، گورستان تپه‌یاتاغیخیردالانآب‌شوران-خیزی۱۰۱٬۴۰۰۵۰۲۰۰۶–خیزیآب‌شوران-خیزی۱٬۶۰۰۷۴۵۲۰۰۸بقایای شهر گمشده مربوط به سدهٔ پنجم، بنای یادبود و باغ جعفر جبارلی–داش‌کسنگنجه-داش‌کسن۱۱٬۲۰۰۱۶۳۰۱۹۴۸–دلی‌محمدلیگنجه-داش‌کسن۵٬۷۰۰۲۴۱۱۹۹۱–زاقاتالاشکی-زاقاتالا۲۱٬۸۰۰۵۱۸۱۸۴۰کلیسای زاقاتالازرداباران مرکزی۱۱٬۰۰۰۳–۱۹۶۸–زنگلانزنگزور شرقی۱۱٬۴۰۰۱۳۰۴۱۹۶۷–ساعتلیمیل-مغان۲۰٬۳۰۰۹–۱۹۷۱–سالیانشروان-سالیان۳۸٬۹۰۰۱۹–۱۹۱۶خانهٔ میلیونر میرخالق عبدالله‌اف، مسجد جامع سالیانساموخگنجه-داش‌کسن۱۰٬۵۰۰۲۵۱۲۰۰۸مخزن سد ینی‌کندسومقاییتآب‌شوران-خیزی۳۰۸٬۸۰۰۲۶۱۹۴۹موزهٔ تاریخ سومقاییت، گورستان اسرای آلمانی، خیابان شهدای سومقاییت، مسجد جامع سومقاییت، مسجد ابوبکر، مسجد گل‌خاتون، حمام حاجی امرالله، نیم‌تنهٔ جلیل محمدقلیزاده، مجموعه بنای یادبود عزیر حاجی‌بیگف، نیم‌تنهٔ نریمان نریمانف، بنای یادبود مرغ دریایی، نیم‌تنهٔ میکائیل مشفق، حمام حاجی مجید50px|centerسیه‌زنقبه-خاچماز۲۶٬۳۰۰۵۵۱۹۵۴شهرگاه، خط لولهٔ قدیمی آبشابرانقبه-خاچماز۲۵٬۶۰۰۳۳۱۹۶۱مخزن سد تخته‌کورپو، بقایای شهر قدیمی شابرانشاهبوزنخجوان۴٬۶۰۰۱۱۹۶۲۰۰۷–شرورنخجوان۷٬۴۰۰۸۰۵۱۹۸۱–شکیشکی-زاقاتالا۶۵٬۸۰۰۵۴۵۱۸۴۰کاخ خانی شکی، گورستان خان، مسجد گیلکلی، مسجد جامع شکی، مسجد خان، مسجد امام علی، مسجد عمر افندی، حمام آغوانلار، حمام دره، حمام یرآلتی، خانه موزهٔ بختیار وهاب‌زاده، گالری هنری دولتی شکی، کاخ خانی شکی، خانهٔ شکی‌خانف‌ها50px|centerشماخیشروان کوهستانی۴۱٬۰۰۰۷۰۹سدهٔ ۶کاخ خانی شماخی، بقعهٔ امامزادهٔ شماخی، مسجد جامع شماخی، بقعه‌های کله‌خانه، مجموعه بقعه‌های یدی‌گومبز، کلیسای لوتری آلمان، بقعهٔ شاخندان، رصدخانهٔ فیزیک نجومی شماخیشمکرقزاق-توووز۴۴٬۱۰۰۴۵۰۱۹۴۴مخزن سد شمکرشوشیقره‌باغ۲۴٬۰۰۰۱۴۲۰۱۷۵۲قلعه شوشی، درب آغ‌اوغلان، دیوانخانهٔ شوشی، کاخ قره‌بویوک خانم، کاخ محمدحسن آقا، درب گنجه، کاخ ابراهیم خلیل‌خان، محبس شوشی، درب ایروان، کاخ خانی قره‌باغ، حمام عبدالصمدبیگ، حمام مالی‌بیگلی، حمام شیرین‌سو، تندیس عزیر حاجی‌بیگف، مسجد جامع گوهریه یوخاری، مسجد جامع گوهریه، مسجد جلفالار، مسجد چول‌قلعه، مسجد چوخورمحله، مسجد حاجی‌یوسفلی، مسجد خواجه‌مرجانلی، مسجد کوچرلی، مسجد قویولوق، مسجد مالی‌بیگلی، مسجد مامای، مسجد مردینلی، مسجد ساعتلی، مسجد سیدلی، مسجد تازه‌محله، نیم‌تنهٔ بلبل (شاعر)، نیم‌تنهٔ خورشیدبانو ناتوان، نیم‌تنهٔ ملاپناه واقف، بقعهٔ ملاپناه واقف، موزهٔ قالی شوشی، موزهٔ تاریخ-مردم‌شناسی شوشی، موزهٔ تاریخی قره‌باغ، خانه موزهٔ بلبل، خانه موزهٔ عزیر حاجی‌بیگف، خانه موزهٔ میرمحسن نوابشروانشروان-سالیان۸۲٬۸۰۰۷۰۱۹۵۴–صابرآبادمیل-مغان۳۱٬۰۰۰۱۲–۱۹۳۵مسجد تاریخی شماخی صابرآباد، حمام تاریخی صابرآبادفضولیقره‌باغ۲۴٬۹۰۰۴۱۶۱۹۳۸–قاخشکی-زاقاتالا۱۴٬۵۰۰۵۹۶۱۹۶۷قلعهٔ قاخ (مجموعه قلعهٔ ایچری بازار)، مسجد جامع قاخ، مسجد قاخ‌موغال، کلیسای اللهوردیقبادلیزنگزور شرقی۹٬۶۰۰۴۷۷۱۹۹۰–قبلهشکی-زاقاتالا۱۴٬۱۰۰۷۸۳۱۹۷۳برج دفاعی باستانی قبله، مسجد تاریخی قبله، مقبرهٔ امام بابا، مسجد جامع قبله، موزهٔ قبله، مسجد نو قبلهقبوستانشروان کوهستانی۹٬۴۰۰۷۷۱۲۰۰۸––قبهقبه-خاچماز۲۵٬۴۰۰۵۵۶سدهٔ ۱۸پل طاقلی، گومبزلی حمام، کاخ خانی قبه، مسجد اردبیل، صندوق‌تپه، پارک نظامی، پارک شهدای رسانهقزاققزاق-توووز۲۲٬۰۰۰۳۸۱۱۹۰۹کلیسای پراووسلاو روس، مسجد جامع قزاق، حمام اسرافیل‌آقا، گالری هنری دولتی قزاق، ایستگاه راه‌آهن قزاق، قانلی تویرهقوسارقبه-خاچماز۱۸٬۶۰۰۶۸۰۱۹۳۸بنای یادبود نسل‌کشی، مسجد مصطفی کازدال، خانه موزهٔ لرمونتوف–قوولارقزاق-توووز۱۵٬۵۰۰۴۲۹۲۰۱۲–کردامیراران مرکزی۱۹٬۳۰۰۸۱۹۳۸–کلبجرزنگزور شرقی۱۲٬۳۰۰۱۵۸۴۱۹۸۰–گده‌بیقزاق-توووز۱۱٬۷۰۰۱۴۶۷۱۹۹۰–گنجهگنجه-داش‌کسن۳۳۵٬۸۰۰۴۰۸سدهٔ ۷آرامگاه نظامی گنجوی، امامزاده گنجه، مسجد شاه عباس، مسجد حسینیه، بقعهٔ جومرد قصاب، بقعهٔ جواد خان قاجار، بقعهٔ سید میرزا باقرآقا، بقعهٔ مرصل اوجاقی، کاروانسرای شاه عباس، کلیسای یوهان مقدس، خیابان شهدای گنجه، گورستان صفرآباد، خانه موزهٔ میرجلال پاشایف، خانه موزهٔ نظامی گنجوی، موزهٔ تاریخ-مردم‌شناسی گنجه، خانه موزهٔ اسرافیل محمداف، موزهٔ میرزا شفیع واضح، مسجد باغمانلار، مسجد حضرت زینب، مسجد خلفه‌لی، مسجد قزاقلار، مسجد قرخلی، مسجد قزل‌حاجیلی، مسجد ملاجلیل‌لی، مسجد صفرآباد، مسجد شاهسونلر، مسجد شرفخانلی، مسجد ضرابی، نیم‌تنهٔ محمدامین رسول‌زاده، مجسمهٔ مهستی گنجوی، مجسمهٔ نگار رفیع‌بیگلی، مجسمهٔ نظامی گنجوی، حمام حکمدار، قلعهٔ گنجهٔ قدیم، راه‌های زیرزمینی گنجه، خانهٔ گونبزلی، دفترخانهٔ جواد خان قاجار50px|centerگورانبویگنجه-داش‌کسن۷٬۵۰۰۱۵۶۱۹۶۶بقعهٔ خودوباباگوی‌تپهلنکران-آستارا۱۵٬۵۰۰۵۱۹۶۷کلیسای تاریخی روسی، خانهٔ فرهنگ گوی‌تپهگوی‌چایاران مرکزی۳۷٬۳۰۰۱۱۵۱۹۱۶مسجد تاریخی ابوالفضل العباس، موزهٔ تاریخ-مردم‌شناسی گوی‌چایگوی‌گولگنجه-داش‌کسن۱۹٬۵۰۰۶۹۷۱۹۳۸–لاچین(بردزور)زنگزور شرقی۱۳٬۵۰۰۱۲۰۰۱۹۲۳–لریکلنکران-آستارا۸٬۷۰۰۱۰۹۶۲۰۰۸موزهٔ کهنسالان لریکلنکرانلنکران-آستارا۵۲٬۹۰۰۷۶سدهٔ ۱۸خانهٔ عیسی‌بیگ، کاخ خانی لنکران، گورستان نهنگ‌ها، دژ زندان لنکران، مسجد بازار بزرگ لنکران، مسجد بازار کوچک لنکران، بقعهٔ سید خلیفه، بقعهٔ شیخ زاهد گیلانی–لیمانلنکران-آستارا۱۱٬۶۰۰۲۳۱۹۷۱–ماساللیلنکران-آستارا۲۶٬۷۰۰۵۱۹۶۰مسجد جامع ماساللیمینگه‌چویراران مرکزی۱۰۶٬۴۰۰۵۴۵۱۹۴۸خیابان شهدای مینگه‌چویر، مجموعه کلیسای مینگه‌چویر–نخجواننخجوان۸۱٬۴۰۰۸۷۳سدهٔ ۴آرامگاه حسین جاوید، مزار نوح پیغمبر، آرامگاه یوسف بن کوسیر، مقبره مؤمنه خاتون، موزهٔ آسمان‌باز، موزهٔ قالی آذربایجان، موزهٔ بهروز کنگرلی، مسجد جامع نخجوان، خانه موزهٔ جلیل محمدقلیزاده، خانه موزهٔ حسین جاوید، بقعهٔ امامزاده، یخچال نخجوان، موزهٔ دولتی تاریخ نخجوان، کاخ خانی نخجوان، حمام شرقی نخجوان، مسجد اتابکان، مسجد علیخان، مسجد حاجی رفاعی‌بیگ، مسجد کاظم قره‌بکرپاشا، مسجد نوسنو، مسجد پیرقمیش، مسجد زاویه، مسجد شهاب، بقعهٔ نعیمی، حمام گنزه، حمام اوستوپو، حمام ینگیجه، گورستان قزل‌ونگ، گورستان قوشادیزه، موزهٔ حیدر علی‌اف، خانه موزهٔ جمشید نخجوانسکی، موزهٔ میدان پرچم نخجوان، موزهٔ ادبیات نخجوان، موزهٔ تاریخ–معماری کاخ خانینفتالانگنجه-داش‌کسن۱۰٬۳۰۰۲۵۱۱۹۶۷موزهٔ نفتالان، مسجد جامع نفتالاننفت‌چالهشروان-سالیان۲۲٬۱۰۰۲۶–۱۹۵۹کاخ فرهنگ، موزهٔ مطالعات منطقه‌ای، موزهٔ گالریهورادیزقره‌باغ۷٬۷۰۰۱۶۰۲۰۰۷مقبرهٔ سنگی بابایعقوب، مسجد تاریخی هورادیز، موزهٔ تاریخ-مردم‌شناسی فضولی، ایستگاه راه‌آهن هورادیز، پارک قهرمانانیاردیملیلنکران-آستارا۷٬۷۰۰۱۰۶۸۲۰۰۸قلعهٔ دختر–یولاخاران مرکزی۶۳٬۱۰۰۱۷۱۹۳۸ایستگاه راه‌آهن یولاخ50px|center

 پرجمعیت‌ترین شهرها 

 نقشه‌ها 

 جستارهای وابسته 
 تقسیمات کشوری جمهوری آذربایجان
 فهرست شهرهای اروپا
 فهرست‌های شهرهای جهان

 منابع 

آذربایجان
آذربایجان
رده:فهرست‌های مرتبط با جغرافیای جمهوری آذربایجان
رده:مناطق مسکونی در جمهوری آذربایجان