کپوردندان

ماهی کَپوردَندان‌دار، ماهی آفانیوس گورخری یا آفانیوس  ماهی کوچکی است بومی ایران که در قسمت‌های مختلف ایران و جهان پراکنش دارد.

گرچه در برخی منابع فارسی، صرفاً نام علمی آن را استفاده می‌کنند ولی در برخی دیگر نام ماهی کپوردندان‌دار به کار می‌رود. به خاطر رنگ‌آمیزی راه‌راه بدن نرها عامه مردمی که با آن آشنایی دارند آن را ماهی گورخری (ولی نباید آن را با ماهی دانیوی گورخری یا Danio rerio اشتباه گرفت) می‌نامند. این جنس متعلق به خانواده کپوردندان‌ماهیان (Cyprinodontidae) از راسته کپوردندان‌ماهی‌سانان (Cyprinodontiformes) می‌باشد. تنها جنس این خانواده است که به طور طبیعی در آب‌های ایران یافت می‌شود. حداقل هفت گونه و زیرگونه از آن در ایران وجود دارد. کپوردندان زاگرس (A. vladykovi) در سرچشمه‌های کارون در استان چهارمحال و بختیاری، کپوردندان اصفهان در رودخانه زاینده‌رود (A. isfahanensis) اصفهان، کپوردندان صوفی (A. sophiae) در حوضه رود کر، کپوردندان فارس (A. persicus) در حوضه دریاچه مهارلو در استان فارس، کپوردندان گنو (A. ginaonis) در چشمه آب‌گرم گنو در شمال بندرعباس، کپوردندان منتو یا اروند (A. mento) در اروندرود و زیرگونه کپوردندان جنوب (A. dispar dispar) در کل حوضه‌های منتهی به خلیج فارس و دریای عمان پراکنش دارند.

 گونه ها 
کپوردندان آناتولی Aphanius anatoliae
کپوردندان اراک Aphanius arakensis
کپوردندان ازرق Aphanius sirhani
کپوردندان اسپانیا Aphanius iberus
کپوردندان اسیگل Aphanius transgrediens
کپوردندان اصفهان Aphanius isfahanensis
کپوردندان بوردور Aphanius sureyanus
کپوردندان خسروشیرین Aphanius shirini
کپوردندان داراب Aphanius darabensis
کپوردندان دریاچه افررا Aphanius stiassnyae
کپوردندان سقاریه Aphanius villwocki
کپوردندان سلطان سازلیق Aphanius danfordii
کپوردندان سوفیا Aphanius sophiae
کپوردندان صحرا Aphanius saourensis
کپوردندان عرب Aphanius dispar
کپوردندان دریای مرده A. d. richardsoni
 A. d. dispar
کپوردندان فارس Aphanius farsicus
کپوردندان فراتی Aphanius mesopotamicus
کپوردندان قزل‌ایرماق Aphanius marassantensis
کپوردندان کویر Aphanius kavirensis
†کپوردندان گلچوک Aphanius splendens
کپوردندان گنو Aphanius ginaonis
کپوردندان مدیترانه Aphanius fasciatus
ماهی پرچمی Aphanius vladykovi
ماهی گورخری ایرانی Aphanius mento
Aphanius almiriensis
Aphanius apodus
Aphanius asquamatus
Aphanius baeticus
Aphanius chantrei
Aphanius desioi
Aphanius fontinalis
Aphanius furcatus
Aphanius iconii
Aphanius maeandricus
Aphanius marassantensis
Aphanius mento
Aphanius meridionalis
Aphanius mesopotamicus
Aphanius pluristriatus
Aphanius punctatus
Aphanius saldae
Aphanius hormuzensis

 منابع 

 Coad, B.W. and Keivany, Y. 2000. Aphanius vladykovi Coad, 1988. Zagros pupfish, mahi-e gour-e khari. Journal of the American Killifish Association, 33(6):195-198.
Raissy, M., M. Ansari and M. Moumeni. 2011. Parasite fauna of Zagros Tooth-carp, Aphanius vladykovi Coad, 1988 (Osteichthyes: Cyprinodontidae), in Gandoman Lagoon. Comparative Parasitology 78(1):104-106. http://www.bioone.org/doi/abs/10.1654/4474.1?journalCode=copa
 Hrbek, T., Y. Keivany, and B.W. Coad. 2006. New species of Aphanius (Teleostei, Cyprinodontidae) from Isfahan province of Iran and a reanalysis of other Iranian species. Copeia, 2006(2): 244-255.
 Keivany, Y. and N.M. Soofiani. 2004. Contribution to the biology of Zagros tooth-carp, Aphanius vladykovi, in central Iran (Cyprinodontidae). Environmental Biology of Fishes, 71(2): 165-169.

رده:سرده‌های ماهیان آب شیرین
رده:کپوردندان‌ماهیان
رده:کپوردندان
رده:ماهی‌های ایران