نیروی هوایی سلطنتی سعودی

نیروی هوایی پادشاهی عربستان سعودی (به عربی: القوات الجویة الملکیة السعودیة) نام شاخهٔ نیروی هوایی نیروهای مسلح عربستان سعودی است. نیروی هوایی پادشاهی عربستان سعودی پس از نیروی هوایی اسرائیل و نیروی هوایی مصر، سومین قدرت هوایی نظامی در منطقه خاورمیانه محسوب می‌شود. پس از انقلاب ۱۳۵۷ در ایران، نیروی هوایی پادشاهی عربستان سعودی با خریدهای کلان نظامی و به‌کارگیری تجهیزات مدرن توانست خود را از یک نیرویی دفاعی به نیرویی با قابلیت‌های ضربتی و تهاجمی تبدیل کند.

نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی در حال حاضر دارای یگان‌ها، اسکادران‌ها و یک واحد نیروهای ویژه است که به عملیات جستجو و نجات اختصاص داده است. نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی از یک نیروی نظامی عمدتاً دفاعی به نیرویی با قابلیت تهاجمی پیشرفته تبدیل شده است و پس از نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا (USAF) بیشترین تعداد جنگنده‌های اف-۱۵ در جهان را در اختیار دارد. ستون فقرات نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی در حال حاضر جنگنده‌های اف-۱۵ ایگل است و جنگنده‌های پاناویا تورنادو نیز بخش عمده‌ای از آن را تشکیل می‌دهند. نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی در دهه ۱۹۹۰ سلاح‌های مختلفی از جمله موشک‌های ضد کشتی سی ایگل، بمب‌های هدایت‌شونده لیزری و بمب‌های غیرهدایت‌شونده سفارش داد.

 تاریخچه 

 سر آغاز 

نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی در اواسط دهه ۱۹۲۰ با کمک بریتانیا و از بقایای نیروی هوایی حجاز تشکیل شد. این پایگاه در ابتدا به هواپیماهای چندمنظوره Westland Wapiti IIA مجهز بود که توسط خلبانانی هدایت می‌شدند که به علی بن حسین پادشاه حجاز خدمت کرده بودند اما توسط پادشاه عربستان عفو شده بودند.

پس از قراردادی با دولت بریتانیا که در سال ۱۹۳۷ منعقد شد، در سال ۱۹۳۹ یک باند فرودگاه نظامی در جده تأسیس شد. این باند فرودگاه نظامی محل استقرار نیروی هوایی بود. در سال ۱۹۴۹، گروهی از دانشجویان هوانوردی پس از اتمام آموزش در الحوبه، برای تحصیل به انگلستان اعزام شدند. تا سال ۱۹۵۰، گروه دوم دانشجویان اعزام شدند. نیروی هوایی در سال ۱۹۵۰ سازماندهی مجدد شد و از سال ۱۹۵۲ کمک‌های آمریکایی از جمله استفاده از فرودگاه ظهران توسط نیروی هوایی ایالات متحده را دریافت کرد. در سال ۱۹۵۱، گروه دانشجویان هوانوردی برای تشکیل نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی بازگشتند. در ۵ نوامبر ۱۹۵۲، پرچم نیروی هوایی در آشیانه نظامی در فرودگاه جده برافراشته شد که در آن شاهزاده مشعل بن عبدالعزیز، وزیر دفاع و هوانوردی وقت، حضور داشتند. اندکی پس از آن، مدارس نیروی هوایی در سراسر پادشاهی افتتاح شدند. هواپیماهای اولیه مورد استفاده نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی شامل Caproni Ca.100, Albatros D.III, Armstrong Whitworth F.K.8, Farman MF.11 Airco DH.9, dH 82 Tiger Moth, Westland Wapiti, Avro Anson, Douglas C-47, and the Douglas B-26 Invader بودند.. در سال ۱۹۵۷، نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی برنامه‌هایی برای توسعه را آغاز کرد، از جمله تأسیس ۵ اسکادران جدید که همگی در فرودگاه جده مستقر بودند. اسکادران حمل و نقل مجهز به داگلاس سی-۵۴ اسکای‌مستر و فوکر اس-۱۳ بود. اسکادران شماره ۲ مجهز به داگلاس بی-۲۶ اینوادر و اسکادران شماره ۵ مجهز به ۲۰ فروند دی هاویلند ومپایرز بود.

به عنوان بخشی از معامله تسلیحاتی فرش جادویی بین بریتانیا و عربستان سعودی، چهار فروند هاوکر هانتر اف. ۶ تک سرنشین و دو فروند هانتر تی. ۷ در سال ۱۹۶۶ به هاوکر سفارش داده شد. این هواپیماها در ماه مه ۱۹۶۶ به اسکادران شماره ۶ در پایگاه هوایی خمیس مشیط تحویل داده شدند. اگرچه هانترها عملیاتی بودند، اما پس از حملات نیروی هوایی مصر به عربستان سعودی طی جنگ داخلی یمن، به عنوان هواپیماهای رهگیر موفقیتی کسب نکردند زیرا فاقد هرگونه کنترل زمینی بودند، اما برای حمله زمینی مورد استفاده قرار گرفتند. یک فروند تک سرنشین در سال ۱۹۶۷ از دست رفت و هواپیماهای باقیمانده در سال ۱۹۶۸ به اردن تحویل داده شدند.

نیروهای سعودی عمدتاً به تجهیزات غربی مجهز هستند. تأمین‌کنندگان اصلی نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی، شرکت‌های مستقر در بریتانیا و ایالات متحده هستند. هم بریتانیا و هم ایالات متحده در برنامه‌های آموزشی که در عربستان سعودی انجام می‌شود، مشارکت دارند.

در طول دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰، نیروهای مسلح عربستان سعودی در مقایسه با بقیه کشورهای خاورمیانه نسبتاً کوچک بودند. با این حال، قدرت آن از فناوری پیشرفته ناشی می‌شد. ستون فقرات توان تهاجمی نیروی هوایی سلطنتی را حدود ۷۰ فروند تورنادو (دسته دوم شامل ۴۸ فروند تورنادو IDS در سال ۱۹۹۳ تحت برنامه الیمامه ۲ سفارش داده شد) و ۷۲ فروند F-15S که از اواسط دهه ۱۹۹۰ تحویل داده شده‌اند، تشکیل می‌دهند که در کنار بقایای بیش از ۱۲۰ فروند F-15C/D که از سال ۱۹۸۱ تحویل داده شده‌اند، فعالیت می‌کنند. آموزش خلبانان با هواپیماهای پیلاتوس PC-21 و BAE Hawk انجام می‌شود. C-130 هرکولس ستون فقرات ناوگان حمل و نقل است و هواپیماهای ترابری سبک CN-235 و Raytheon King Air 350 به آن کمک می‌کنند. شناسایی توسط جنگنده‌های تورنادو و اف-۱۵ مجهز به غلاف شناسایی الکترواپتیکی DJRP انجام می‌شود. بوئینگ E-3A پلتفرم هشدار زودهنگام هوابرد است که توسط اسکادران شماره ۱۸ نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی اداره می‌شود.

ناوگان پشتیبانی VIP شامل طیف گسترده‌ای از هواپیماهای ثبت‌شده غیرنظامی مانند ایرباس A330، ایرباس A320, بوئینگ ۷۳۷ و ۷۴۷، لاکهید تری‌استارز، MD11 و G1159A و همچنین لاکهید L-100-30 است. پیشوند HZ- که در ثبت غیرنظامی این هواپیماها استفاده می‌شود، از نام سابق این منطقه (حجاز) گرفته شده است.

 گسترش در طول دهه ۲۰۰۰ 

 خرید یوروفایتر تایفون 
قرارداد الیمامه به دلیل رشوه‌های ادعایی مرتبط با اعطای آن، بحث‌برانگیز بود. با این وجود، نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی در دسامبر ۲۰۰۵ قصد خود را برای خرید تایفون از شرکت بی‌ای‌ئی سیستمز اعلام کرد. در ۱۸ آگوست ۲۰۰۶، تفاهم‌نامه‌ای برای خرید ۷۲ فروند هواپیما در قالب قراردادی به ارزش ۶ تا ۱۰ میلیارد پوند امضا شد.فروش جت‌های جنگنده بریتانیایی به عربستان، بی‌بی‌سی فارسی نیروی هوایی عربستان سعودی اعلام کرده که در نظر دارد تا جنگنده‌های جدید تایفون را جانشین جنگنده‌های تورنادو کند که همانند تایفون، توسط شرکت بریتانیایی بی‌ای‌ئی ساخته شده‌اند.فروش جت‌های جنگنده بریتانیایی به عربستان, بی‌بی‌سی فارسی جنگنده یوروفایتر تایفون بخشی از یک برنامه انقلابی مشترک شامل فرانسه، اسپانیا و آلمان بود. در نهایت، فرانسه ساخت تایفون را رها کرد و بعداً جنگنده رافال را ساخت. به دنبال این اتفاق، تحقیقات در مورد قرارداد الیمامه توسط نخست وزیر بریتانیا، تونی بلر، در دسامبر ۲۰۰۶ با استناد به «منافع استراتژیک» بریتانیا متوقف شد. در ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۷، عربستان سعودی اعلام کرد که قراردادی ۴.۴ میلیارد پوندی با شرکت بی‌ای‌ئی سیستمز برای ۷۲ فروند جنگنده تایفون امضا کرده است.

در ژانویهٔ ۲۰۰۷، مقامات نظامی عربستان سعودی اعلام کردند که در آینده بسیار نزدیک، تحویل گرفتن ۷۲ فروند جت‌های جنگنده یوروفایتر تایفون از شرکت دفاعی بریتانیایی بی‌ای‌ئی سیستمز را شروع می‌کنند.تحویل جت‌های جنگنده به عربستان سعودی، بی‌بی‌سی فارسی در تاریخ ۱۲ ژوئن ۲۰۰۹ میلادی، نیروی هوایی عربستان سعودی، دو فروند هواپیمای جنگندهٔ تایفون از بریتانیا دریافت کرد. هواپیماهای تحویل داده‌شده، بخشی از یک سفارش عظیم را تشکیل می‌دهند که شامل ۷۲ فروند جنگندهٔ تایفون می‌شود.آغاز تحویل جنگنده‌های تایفون به عربستان, رادیو زمانه

 خرید اف-۱۵ اس‌آ 
در ۲۹ دسامبر ۲۰۱۱، ایالات متحده قراردادی به ارزش ۲۹.۴ میلیارد دلار برای فروش ۸۴ فروند اف-۱۵ در پیکربندی اس‌آ (مخفف عبارت Saudi Advanced ) امضا کرد. این فروش شامل ارتقاء اف-۱۵های قدیمی‌تر تا سطح استاندارد اس‌آ و تجهیزات و خدمات مرتبط می‌شود.

 خرید بی‌ای‌ئی سیستمز هاوک 
در ۲۳ مه ۲۰۱۲، شرکت دفاعی بریتانیایی بی‌ای‌ئی سیستمز موافقت کرد که ۲۲ فروند هواپیمای جت آموزشی پیشرفته بی‌ای‌ئی سیستمز هاوک را به ارزش مجموع ۱.۹ میلیارد پوند (۳ میلیارد دلار) به نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی بفروشد. این قرارداد همچنین شامل شبیه‌سازها، تجهیزات زمینی و آموزشی و قطعات یدکی بود.

 ادامه گسترش 
در سال ۲۰۱۳، نیروی هوایی ایالات متحده پیشنهادی برای خدمات امنیتی جهت محافظت از نیروی هوایی عربستان سعودی در برابر حملات سایبری ارائه داد.

این نیرو در سال ۲۰۱۹ به دعوت آمریکا در رزمایش پرچم قرمز شرکت داشت و با چندین کشور دیگر در کنار شرکت در عملیات های تمرینی دست به تبادل تجربیات و آموزش ها زد.

در مارس 2021، نیروی هوایی سلطنتی عربستان سعودی یک رزمایش نظامی مشترک را آغاز کرد که تا 10 آوریل ادامه  داشت و به تبادل تجربیات و مهارت های این نیرو کمک  کرد.

 ساختار 

 بال‌ها 

 اسکادران‌ها 
 اسکادران ۱ (هواپیمای خاندان سلطنتی)
 اسکادران ۲ (اف-۱۵)
 اسکادران ۳ (یوروفایتر تایفون اف.۲/تی.۳)
 اسکادران ۴ (سی-۱۳۰)
 اسکادران ۵ (اف-۱۵)
 اسکادران ۶ (اف-۱۵)
 اسکادران ۷ (تورنادو آی‌دی‌اس)
 اسکادران ۸ (Reims Cessna ۱۷۲)
 اسکادران ۹ (پی‌سی-۲۱)
 اسکادران۱۰(یوروفایتر تایفون اف.۲/تی.۳)
 اسکادران ۱۲ (بل ۲۱۲)
 اسکادران ۱۳ (اف-۱۵)
 اسکادران ۱۴ (بل 212/412EP)
 اسکادران ۱۵ (اف-۱۵)
 اسکادران ۱۶ (سی-۱۳۰)
 اسکادران۱۷(واحد پشتیبانی و برنامه‌ریزی)
 اسکادران ۱۸ (ئی-۳ سنتری)
 اسکادران ۱۹ (ئی-۳ سنتری)
 اسکادران۲۰(سی-۱۳۰)
 اسکادران ۲۱ (هاوک)
 اسکادران ۲۲ (پی‌سی-۹)
 اسکادران۲۳(ئی-۳ سنتری)
 اسکادران۲۴(ایرباس ای-۳۳۰)
 اسکادران۲۵(بل ۴۱۲)
 اسکادران ۲۹ (اف-۱۵)
 اسکادران ۳۲ (کی‌سی-۱۳۰اچ)
 اسکادران۳۳(اسکادران پزشکی سلطنتی)
 اسکادران ۳۴ (اف-۱۵)
 اسکادران ۳۵ (جت‌استریم)
 اسکادران ۴۴ (بل ۴۱۲)
 اسکادران ۵۵ (اف-۱۵)
 اسکادران ۷۵ (تورنادو آی‌دی‌اس)
 اسکادران ۷۹ (پاناویا تورنادو ای‌دی‌وی)
 اسکادران ۸۳ (تورنادو آی‌دی‌اس)
 اسکادران ۸۸ (هاوک)
 اسکادران ۹۲ (اف-۱۵)
 اسکادران ۹۹ (کوگر)

 نگارخانه 

 منابع 

 Wikipedia contributors, "Royal Saudi Air Force," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Royal_Saudi_Air_Force&oldid=167808322 (accessed October ۲۹، ۲۰۰۷).

رده:بنیان‌گذاری‌ها در حجاز بر پایه سال (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۱۶ (میلادی) در آسیا
رده:بنیان‌گذاری‌های دهه ۱۹۲۰ (میلادی) در عربستان سعودی
رده:پادشاهی حجاز
رده:عربستان سعودی در سده ۲۰ (میلادی)
رده:نیروی هوایی عربستان سعودی
رده:واحدها و تشکیلات نظامی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۱۶ (میلادی)