پیر پائولو پازولینی

پیر پائولو پازولینی (؛ ۵ مارس ۱۹۲۲ – ۲ نوامبر ۱۹۷۵) شاعر، کارگردان و نویسندهٔ ایتالیایی بود. او از برجسته‌ترین کارگردانان ایتالیا در سده بیستم و چهرهٔ برجسته‌ای در ادبیات اروپا و هنر سینما است. او همچنین یکی از روشنفکران برجسته در ایتالیا محسوب می‌شود که هم به‌عنوان هنرمند و هم به‌عنوان چهرهٔ سیاسی تأثیرگذار است. سرگئی پاراجانف، کارگردان سینما، پازولینی را «مقام شامخ خدا» و شیوهٔ کارگردانی‌اش را «جادویی» نامیده است.

او به دلیل سبک صریح و تمرکز برخی از آثارش روی مسائل جنسی تابو در ایتالیا همچنان یک شخصیت بحث‌برانگیز است. پازولینی که آشکارا همجنس‌گرا بود، در حالی که در دورهٔ جوانی از احیای زبان میراثی، محافظه‌کاری فرهنگی و ارزش‌های مسیحی نیز حمایت می‌کرد، اندکی پس از پایان جنگ جهانی دوم به یک مارکسیست مشهور تبدیل شد. او  انتقادهای شدیدی به خرده‌بورژوازی ایتالیا و آنچه که آمریکایی‌سازی، انحطاط فرهنگی و مصرف‌گرایی حریص‌محور فراگیر بر فرهنگ ایتالیا می‌دید، وارد کرد.Pier Paolo Pasolini: Cultural Hegemony. Film Analysis Robin Cross. College Film & Media Studies. Retrieved 2 November 2021.

ربایش، شکنجه و قتل وحشیانهٔ او در نوامبر ۱۹۷۵ منجر به اعتراض در ایتالیا شد، موقعیتی که همچنان مورد بحث و جدل واقع می‌شود. سرنخ‌های بازرسان حاکی از قتل قراردادی به‌وسیلهٔ باندا دلا ماگلیانا (سازمان جنایت‌کار با وابستگی نزدیک به تروریسم راست تندرو) است که به احتمال زیاد در کشته‌شدن او نقش داشته است.

 زندگی 
پازولینی در ۱۹۲۲ در بولونیا زاده شد. او از فیلمسازان نسل دوم سینمای بعد از جنگ ایتالیا است که علاوه بر فیلم‌سازی، در نوشتن رمان، شعر و نقدهای سینمایی و فرهنگی نیز دست داشته است. سینمای پازولینی آمیزه‌ای از شعر، استعاره، اسطوره‌شناسی، روان‌شناسی و دیالکتیک مارکسیستی است. وی فعالیت‌اش را در سینما با نوشتن فیلم‌نامه شب‌های کابیریا برای فدریکو فلینی آغاز کرد. فیلم انجیل به روایت متی او روایتی از زندگی عیسی مسیح است. تمام فیلم با بازیگران غیرحرفه‌ای و در لوکیشن‌های بدیع و خیره‌کنندهٔ ایتالیا فیلم‌برداری شده است.

بسیاری از فیلم‌های پازولینی، اقتباس‌های مدرن از آثار کلاسیک ادبی جهان‌اند که با تأویل ویژهٔ او ارائه شده‌اند، آثاری چون ادیپ شهریار، مده‌آ، دکامرون، افسانه‌های کانتربری و داستان‌های عشقی هزار و یک شب. آخرین فیلم پازولینی قبل از مرگ، فیلمی است با نام سالو یا ۱۲۰ روز در سودوم که پازولینی فیلم‌نامهٔ آن را با کمک رولان بارت بر اساس داستان غریب و پورنوگرافیک مارکی دو ساد نوشته است که بیانیه‌ای علیه اخلاق فاشیستی و منش سرمایه‌داری ایتالیا در آن دوران است.

پازولینی نه تنها یک فیلمساز، بلکه شاعر و نظریه‌پرداز سینما نیز بوده است. مقالهٔ سینمای شعر که او در ژوئن ۱۹۶۵ در نخستین فستیوال فیلم پزارو خواند و در اکتبر ۱۹۶۵ در نشریهٔ کایه دو سینما منتشر شد، یکی از مهم‌ترین مقاله‌هایی است که دربارهٔ ماهیت شعرگونهٔ سینما و زیبایی‌شناسی آن نوشته شده و از اعتبار آکادمیک و تحلیلی بسیاری برخوردار است. پازولینی یک همجنس‌گرای آشکار بود و در تعداد معدودی از فیلم‌هایش نیز به بسط روابط همجنس‌گرایانه پرداخت. او در بخشی از مصاحبه با جان هلیدی گفته است:

«من از ریشه با چنین جامعه‌ای مخالفم؛ جامعه‌ای مثل اسرائیل؛ جامعه‌ای که بر پایهٔ اندیشهٔ نژادی و موعودی استوار است. تأسیس یک کشور بر پایهٔ شالودهٔ مذهبی سه هزار ساله، کاری خطرناک و جنون‌آمیز است. من با این بینش مذهبی و ملی‌گرا مخالفم. چنین چیزی وحشتناک است، هر چند که مبنای همه دولت‌ها از همین قبیل است».

 نقض قانون مؤلف، مصنف 
پازولینی در فیلم مده‌آ قسمتی از آواز اکبر گلپایگانی (با تار جلیل شهناز) را بدون اجازه از صاحبان اثر استفاده کرده بود و گلپایگانی پس از ثبت شکایت و بعد از گذشت یک سال – به گفتهٔ اکبر گلپایگانی – یک میلیون دلار غرامت از پازولینی دریافت کرد.

 زندگی شخصی 
بندانگشتی|پازولینی در حال فیلم‌برداری و مشاهده یک سکانس

 گرایش جنسی 
در سپتامبر ۱۹۴۹ رسوایی کوچکی در طول یک جشنوارهٔ محلی در راموسلو رخ داد که در آن شخصی به نام کوردووادو، گروهبان محلی کارابینیری، از رفتار جنسی (خودارضایی) پازولینی با سه نوجوان شانزده ساله پس از رقص و مصرف الکل اطلاع داد.Siciliano, Enzo. 2014, 148 کوردووادو والدین پسران را احضار کرد که همهٔ آن‌ها با تردید از طرح اتهام جلوگیری کردند. با این وجود، کوردووادو گزارشی تهیه کرد و به‌طور علنی اتهامات خود را توضیح داد و باعث جنجال در عموم شد. یک قاضی در سان ویتو آل تالیامنتو پازولینی را به «فساد جنسی و انجام اعمال ناپسند در اماکن عمومی» متهم کرد.Martelini, L. 2006, p. 48 در نتیجه پازولینی و نوجوان ۱۶ ساله هر دو متهم شدند.Siciliano, Enzo. 2014, 149

یک ماه بعد هنگامی که از پازولینی در این باره سؤال شد، نه تنها حقایق را انکار نکرد بلکه از یک «محرک ادبی و اروتیک» صحبت و از آندره ژید، برندهٔ جایزه نوبل ادبیات در سال ۱۹۴۷ یاد کرد. کوردووادو این را به مافوق خود اطلاع داد و با این کار مطبوعات را وارد ماجرا کرد. به گفتهٔ پازولینی، تمام این ماجرا توسط دموکرات‌های مسیحی برای لکه‌دار کردن نام او به وجود آمده است. در نتیجه او از شغل خود در والواسون اخراج شد و همچنین بخش اودینه حزب او را از PCI اخراج کرد و پازولینی این کار را خیانت می‌دانست. او نامه‌ای انتقادی خطاب به دوست خود فردیناندو مائوتینو که رئیس بخش بود نوشت و مدعی شد که تحت «تاکتیک» PCI قرار گرفته است. در حزب، این اخراج با مخالفت ترزا دگان، همکار پازولینی در آموزش و پرورش مواجه شد. او همچنین نامه‌ای به او نوشت و در آن اعتراف کرد که پشیمان است از این‌که «این‌قدر ساده‌لوح و حتی ناشایست است». والدین پازولینی با عصبانیت واکنش نشان دادند و وضعیت در خانواده غیرقابل تحمل شد.Siciliano, Enzo. 2014, 151

دایرةالمعارف ال‌جی‌بی‌تی در مورد همجنس‌گرایی پازولینی موارد زیر را بیان می‌کند:

پازولینی در حالی که از همان ابتدای کار خود آشکارا همجنس‌گرا بود، به ندرت در فیلم‌هایش به همجنس‌گرایی پرداخت. این موضوع به‌طور برجسته در فیلم قضیه و هنگامی که ترنس استمپ در نقش یک بازدیدکنندهٔ مرموز خداگونه، پسر و پدر خانواده‌ای از طبقه متوسط را اغوا می‌کند به تصویر کشیده شده است. همچنین به‌طور گذرا در فیلم داستان‌های عشقی هزار و یک شب در افسانه‌ای بین یک پادشاه و یک فرد عادی که به مرگ ختم می‌شود و بدتر از همه در فیلم بحث‌برانگیز سالو یا ۱۲۰ روز در سودوم به این موضوع اشاره شد که اقتباسی از داستان مارکی دو ساد بود.

در سال ۱۹۶۳، پازولینی با عشق بزرگ زندگی خود، نینتو داوولی ۱۵ ساله ملاقات کرد، که بعداً او را برای بازی در فیلم پرنده‌های بزرگ و پرنده‌های کوچک در سال ۱۹۶۶ انتخاب کرد. پس از آن پازولینی مرشد و دوست داوولی شد.

با این حال، زنان مهمی در زندگی پازولینی بودند که پازولینی با آن‌ها احساس دوستی عمیق و منحصر به فردی داشت، به ویژه لائورا بتی و ماریا کالاس که با او در ارتباط بودند. داچا مارائینی، نویسندهٔ معروف ایتالیایی، دربارهٔ رفتار کالاس با پازولینی می‌گوید: «ماریا همیشه او را حتی تا آفریقا دنبال می‌کرد و امیدوار بود که پازولینی به دگرجنسگرایی تمایل پیدا کند و به ازدواج با او راضی شود..» پازولینی همچنین نسبت به مشکلات مربوط به نقش «جدید» که از طریق رسانه‌های ایتالیایی به زنان نسبت داده می‌شود، حساس بود و در مصاحبه‌ای در سال ۱۹۷۲ اظهار داشت که «زن‌ها ماشین بازی نیستند».

 مرگ 
پازولینی در ۱۹۷۵ در اوستیا در نزدیکی رم، به قتل رسید. یک پسر جوان روسپی به نام جوزپه پلوسی مدعی شده بود که قاتل اوست و پازولینی قصد تجاوز به او را داشته است. اما بسیاری معتقدند که قتل او مشکوک و به دلیل انگیزه‌های سیاسی بوده است. در ۷ مه ۲۰۰۵، پلوسی ادعاهای خود را پس گرفت و اعلام نمود که پازولینی توسط سه نفر با لهجهٔ جنوبی که پازولینی را یک «کمونیست کثیف» خطاب کرده بودند به قتل رسیده است. همچنین وی اعلام کرد خانواده‌اش مورد تهدید قرار گرفته بودند.

طی بررسی‌های بیشتر در سال ۲۰۰۵ و طبق شهادت دوستش سرجیو کیتی مشخص شد قاتلین که پیشتر حلقه‌هایی از فیلم سالو را دزدیده بودند با پازولینی در محل مورد نظر قرار گذاشته بودند تا آن را پس بدهند که این ملاقات به مرگ وحشتناک وی ختم شد. به گزارش هالیوود ریپورتر، مرگ «پیر پائولو پازولینی» ایتالیایی به مدت بیش از ۴۰ سال است که در هاله‌ای از ابهام قرار دارد اما ایبل فرارا کارگردانی که به تازگی فیلمبرداری فیلم بیوگرافیکی جدیدش را که داستان آن دربارهٔ پایان زندگی پازولینی است تمام کرده می‌گوید کسی که این کارگردان را به قتل رسانده است، می‌شناسد. پازولینی در سال ۱۹۷۵ و بعد از این‌که در مناطق حاشیه‌ای رم چندین بار ماشین خودش از رویش رد شد، جانش را از دست داد. پلیس در ابتدا فردی خیابانی را دستگیر کرد اما او بعدها به دلیل کمبود مدارک آزاد شد. اندکی بعد از آن، جستجوها برای یافتن سه مرد آغاز شد که با دیدگاه‌های چپ‌گرا و ضدمذهبی پازولینی مخالف بودند، اما آن‌ها هیچ‌گاه پیدا نشدند. در سال ۲۰۰۵ نیز پلیس بعد از آشکار شدن مدارک جدیدی دال بر این‌که پازولینی در یک طرح اخاذی شرکت داشته پرونده را دوباره باز کرد، اما در انتها این پرونده هنوز هم به صورت یک معما باقی مانده است.

پازولینی که در هنگام مرگ ۵۳ سال داشت، یکی از پیشگامان حرکت نئورئالیسم در سینمای ایتالیا، همچنین شاعر اهل تئاتر و هنر بود. او در سال‌های ۱۹۷۱ و ۱۹۷۲ با فیلم‌های «دکامرون» برندهٔ جایزهٔ منتخب هیئت داوران و «قصه‌های کانتربری» برندهٔ جایزهٔ خرس طلایی، موفق به دریافت جوایز اصلی جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم برلین شد. همچنین چندین فیلم او در بخش رقابتی فستیوال‌های «کن» و «ونیز» به نمایش درآمدند.

بندانگشتی|سنگ قبر پازولینی

 نظرات سیاسی 

 تلویزیون در پیوند با بیگانگی فرهنگی 
پازولینی از جهانی شدن اقتصاد و سلطهٔ فرهنگی ایتالیای شمالی (اطراف میلان) بر سایر مناطق به ویژه جنوب خشمگین بود. او احساس کرد این اتفاق از طریق قدرت تلویزیون به وقوع پیوسته است. یک برنامهٔ مناظرهٔ تلویزیونی در سال ۱۹۷۱ ضبط شده است، که او سانسور را تقبیح کرد، در واقع تا روز پس از قتل او در نوامبر ۱۹۷۵ این برنامه پخش نشد. او یک طرح اصلاحاتی را در سپتامبر و اکتبر ۱۹۷۵ تنظیم کرد، و در آن طرح به لغو تلویزیون به عنوان یکی از اقدامات مطلوبی که لازم است اجرا شوند، اشاره کرد.

 کتاب‌شناسی 
 بوی هند؛ سفرنامه به هندوستان، ترجمهٔ علیرضا نیاززاده نجفی، نشر هست.
 خویشاوندی با خورشید و باران؛ گزیدهٔ اشعار، ترجمهٔ ونداد جلیلی، نشر چشمه
 پدر وحشی (فیلمنامه)، ترجمهٔ کاظم فرهادی و فرهاد خردمند، نشر چشمه
 وطن من کجاست (مجموعه‌شعر) - پیر پائولو پازولینی- ترجمهٔ مهدی مرعشی PDF
 در قلب یک کودک (مجموعه‌شعر) - پیر پائولو پازولینی - ترجمهٔ مهدی مرعشی PDF
 شعرهای فراموش‌شده (مجموعه‌شعر) - پیر پائولو پازولینی - ترجمهٔ مهدی مرعشی PDF
 سینمای شعر (مقاله): این اثر که در نخستین جشنوارهٔ فیلم پزارو (ژوئن ۱۹۶۵) قرائت و در اکتبر همان سال در نشریهٔ کایه دو سینما منتشر شد یکی از مهم‌ترین مقالاتی است که دربارهٔ ماهیت شعرگونهٔ سینما و زیبایی‌شناسی آن نوشته شده و از اعتبار آکادمیک و تحلیلی بسیاری برخوردار است.

 فیلم‌شناسی 
 فیلم‌های بلند 
همهٔ عناوین فیلم‌های زیر، به جز آن‌هایی که در توضیحات نوشته‌شده است توسط پیر پائولو پازولینی نوشته و کارگردانی شده است. فیلم‌های ادیپ شهریار و مده‌آ به ترتیب بر مبنای نمایشنامه‌های سوفوکل و اوریپید نوشته‌شده‌اند.

 سال عنوان فارسی عنوان اصلی عنوان انگلیسی کشور تولیدکننده نکات ۱۹۶۱ آکاتونه Accattone Accattone ایتالیا فیلم‌نامه توسط پیر پائولو پازولینی بر اساس رمان خود پازولینی «زندگی خشونت‌بار». دیالوگ‌های اضافه‌شده به فیلم‌نامه توسط سرجیو چیتی ۱۹۶۲ ماما روما Mamma Roma Mamma Roma ایتالیا فیلم‌نامه توسط پیر پائولو پازولینی و دیالوگ‌های اضافه‌شده توسط سرجیو چیتی. ۱۹۶۴ انجیل به روایت متی (فیلم) Il vangelo secondo Matteo The Gospel According to St. Matthewایتالیا،فرانسه جایزه بزرگ هیئت داوران در جشنواره فیلم ونیز و جایزهٔ سازمان ملل آکادمی فیلم بریتانیا ۱۹۶۶ پرنده‌های بزرگ و پرنده‌های کوچک The Hawks and the SparrowsUccellacci e uccellini ایتالیا ۱۹۶۷ ادیپ شهریارEdipo re Oedipus Rexایتالیا،مراکش ۱۹۶۸ قضیه Teorema Theoremایتالیا همچنین رمان Teorema به نویسندگی پازولینی در سال ۱۹۶۸ منتشر شد. ۱۹۶۹ خوکدانیPorcile Pigstyایتالیافرانسه ۱۹۶۹ مده‌آ Medea Medeaایتالیافرانسهبا بازی ماریا کالاس به عنوان شخصیت اصلی. ۱۹۷۱ دکامرونIl Decameron The Decameronایتالیافرانسه براساس دکامرون نوشتهٔ جووانی بوکاچو. برندهٔ خرس نقره‌ای در بیست‌ویکمین جشنوارهٔ فیلم برلین. ۱۹۷۲ افسانه‌های کانتربریI racconti di Canterbury The Canterbury Talesایتالیافرانسه براساس حکایت‌های کنتربری نوشتهٔ جفری چاوسر. برندهٔ خرس طلایی در بیست‌ودومین جشنوارهٔ فیلم برلین. ۱۹۷۳ حکایت‌های ناپسند Storie scellerate Bawdy Talesایتالیابا بازی نیکولتا ماکیاولی به عنوان شخصیت اصلی زن. پازولینی نویسندهٔ داستان و فیلم‌نامهٔ این فیلم بود. ۱۹۷۴ داستان‌های عشقی هزار و یک شبIl fiore delle Mille e una Notte A Thousand and One Nights (Arabian Nights)ایتالیافرانسه نویسندگی فیلم‌نامه با همکاری داچا مارائینی برندهٔ جایزه بزرگ جشنواره کن. ۱۹۷۵ سالو یا ۱۲۰ روز در سودومSalò o le 120 giornate di Sodoma Salo, or the 120 Days of Sodomایتالیافرانسه بر اساس ۱۲۰ روز در سودوم نوشتهٔ مارکی دو ساد. نویسندگی فیلم‌نامه با همکاری سرجیو چیتی، همراه با نقل‌قول‌های اضافه‌شده از رولان بارت از «ساد/فوریه/لویالا» و پیر کلوزوسکی کتاب «Sade mon prochain»

 مستندها 
 مجالس عشق، ، ایتالیا، ۱۹۶۳.
 مکان‌یابی در فلسطین، ، ایتالیا، ۱۹۶۳.
 یادداشت‌های سفر برای فیلمی دربارهٔ هند (فیلم مستند برای تلویزیون ایتالیا)، .
 یادداشت‌هایی برای یک اورستی آفریقایی، ، ایتالیا، ۱۹۶۹.
 یادداشت‌هایی برای داستانی دربارهٔ رفتگرها، ، ایتالیا، ۱۹۷۰.
 فیلم مستند کوتاه، ، ۱۹۷۲.
 دوازده دسامبر، ، ایتالیا، ۱۹۷۲.
 دیوارهای صنعا، ، ایتالیا، ۱۹۷۳.

 اپیزودها در فیلم‌های چندگانه 
 پنیر بی‌نمک در RoGoPaG، ، فرانسه و ایتالیا، ۱۹۶۲.
 قسمت اول خشم، ، ایتالیا، ۱۹۶۳.
 تماشای زمین از کره ماه،  در فیلم ساحره‌ها ، فرانسه و ایتالیا، ۱۹۶۶.
 ابرها چیستند؟، ، ایتالیا، ۱۹۶۷.
 داستان گل کاغذی،  در فیلم عشق و خشم ، ایتالیا و فرانسه، ۱۹۶۸.

 جستارهای وابسته 
 سالو یا ۱۲۰ روز در سودوم
 سالو (ایتالیا)
 سالو (اسپانیا)
 مارکی دو ساد
 دو ساد (فیلم)
 پازولینی (فیلم)

 یادداشت‌ها 

 پانویس 

 منابع 
 علی امینی نجفی، پازولینی سی سال پس از مرگ (سایت بی‌بی‌سی)


 پیوند به بیرون 




رده:افراد ال‌جی‌بی‌تی سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:اهالی اسکاندیانو
رده:اهالی بلونو
رده:اهالی رجیو امیلیا
رده:اهالی کونلیانو
رده:بازیگران اهل بولونیا
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایتالیا
رده:بازیگران همجنس‌گرای مرد اهل ایتالیا
رده:برندگان جایزه انجمن ملی فیلم ایتالیا
رده:برندگان جایزه ویارجو
رده:برندگان جشنواره فیلم کن برای بهترین فیلم‌نامه
رده:بنیانگذاران مجله اهل ایتالیا
رده:بی‌خدایان اهل ایتالیا
رده:پادفرهنگ دهه ۱۹۶۰
رده:درگذشتگان ۱۹۷۵ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:رمان‌نویسان مرد اهل ایتالیا
رده:روزنامه‌نگاران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:روزنامه‌نگاران مرد اهل ایتالیا
رده:زادگان ۱۹۲۲ (میلادی)
رده:ستون‌نویسان اهل ایتالیا
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:شاعران کمونیست
رده:شاعران مرد اهل ایتالیا
رده:ضدفاشیست‌های اهل ایتالیا
رده:فریولی‌تبارها
رده:فیلم‌سازان تجربی اهل ایتالیا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان ایتالیایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل ایتالیا
رده:قتل‌های ناشناخته در ایتالیا
رده:کارگردانان برنده خرس طلایی
رده:کارگردانان فیلم ایتالیایی‌زبان
رده:کارگردانان فیلم مستند اهل ایتالیا
رده:کارگردانان فیلم‌های خیال‌پردازی
رده:کشته‌شدگان در ایتالیا
رده:کمونیست‌های اهل ایتالیا
رده:منتقدان فیلم اهل ایتالیا
رده:نقاشان امیلیا-رومانیا
رده:نقاشان اهل بولونیا
رده:نقاشان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:نقاشان مرد ایتالیایی
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد اهل ایتالیا
رده:نویسندگان اعدام‌شده
رده:نویسندگان مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایتالیا
رده:نویسندگان همجنس‌گرای مرد اهل ایتالیا
رده:ویراستاران مجله اهل ایتالیا