حسین بن روح نوبختی

حسین بن روح بن ابی‌بحر نوبختی (درگذشته ۳۲۶ ق/ ۹۳۷ م) در اعتقادات شیعیان دوازده امامی سومین نایب خاص حجت بن الحسن به‌مدت بیست سال (حدود ۳۰۵ تا ۳۲۶ ه‍. ق/ ۹۱۷ تا ۹۳۷ میلادی) در دوران غیبت صغری بود.Encyclopædia Iranica

ابوجعفر محمد بن علی شلمغانی (اعدام شده در سال ۳۲۲ ق/ ۹۳۳ م) دستیار حسین روح و مأمور او در بغداد و حسین منصور حلاج به مخالفت با نیابت حسین بن روح پرداخته و با نفوذی که خاندان نوبختی داشتند، توسط خلافت عباسی اعدام شدند.

 زندگی 
حسین بن ابی‌بحر را مورّخان و محدّثان گاهی «نوبختی»، «روحی»، گاهی «حسین بن روح بن بنی‌نوبخت» و بعضاً «قمی» گفته‌اند. در بعضی از روایات آمده که وی اهل قم بوده‌است؛ برخی دیگر معتقدند که ملقّب شدن نوبختی به «قمی»، بخاطر شدّت علاقه و ارتباط وی با قم و علمای آن سامان بوده‌است.حسینیان مقدم، حسین، نقش نوبختیان در پیشبرد افکار شیعه (قسمت اول) ، پایگاه اطلاع‌رسانی مطالعات شیعه‌شناسی، 2۶-07-1384

وی از خانواده نوبختی بود و با ابوسهل نوبختی نسبت داشت که در تبیین علم کلام تشیع دوازده امامی نقش مهمی دارد. حسین بن روح علاوه بر آنکه در میان شیعیان بغداد از موقعیت اجتماعی خوبی بهره‌مند بود، در میان دستگاه خلافت عباسی به‌خصوص آل‌فرات نیز از نفوذ و احترام قابل ملاحظه‌ای برخوردار بود.

او از نزدیکان مورد اعتماد محمد بن عثمان (دوّمین نایب خاص) بود و رابط بین او، پدرش عثمان بن سعید و شیعیان بود.

علی بن بابویه (پدر شیخ صدوق) برای دیدار با او به بغداد رفت و پاسخ پرسش‌هایش را از وی دریافت کرد.

وی به سفارش محمد ابن عثمان پس از مرگش جانشین او شد و به‌مدت ۲۰ سال (تا ۳۲۶ ق - ۹۳۷ میلادی) در این مسند باقی ماند. وی از خانواده نوبختی بود و با ابوسهل نوبختی نسبت داشت که در تبیین علم کلام تشیع دوازده امامی نقش مهمی دارد.

 مرگ 
حسین بن روح در ۱۸ شعبان سال ۳۲۶ هجری درگذشت.https://www.menbarha.ir/content/279 قبر منسوب به وی در محله نوبختیه در غرب بغداد در وسط بازار عطاران، در انتهای کوچه‌ای است که در آنجا بقعه و صحن مختصری بنا کرده‌اند.

 جستارهای وابسته 
 نواب اربعه
 محمد بن عثمان
 علی بن محمد سمری
 عثمان بن سعید

 پانویس 

 منابع 

 Said Amir Arjomand, ḤOSAYN B. RUḤ, دانشنامه ایرانیکا، December 15, 2004.

 مهدی موعود (ترجمه جلد ۱۳ بحار الانوار)، علی دوانی، صفحه ۶۷۶–۷۵۶
 سیره پیشوایان، مهدی پیشوایی، صفحه ۶۸۰–۶۸۱
 آخرین امید، صفحهٔ ۹۹

رده:اهالی ایران در سده ۱۰ (میلادی)
رده:اهالی ساوه
رده:خاندان نوبختی
رده:درگذشتگان ۳۲۶ (قمری)
رده:درگذشتگان دهه ۹۳۰ (میلادی)
رده:روحانیان شیعه سده ۴ (قمری)
رده:شیعه دوازده‌امامی
رده:شیعیان اهل عراق
رده:مهدویت
رده:نواب اربعه
رده:شیعیان