شهرستان کهنوج

شهرستان کَهنوج، یکی از شهرستان‌های استان کرمان در ایران است. مرکز این شهرستان، شهر کهنوج است.

 جغرافیا 
شهرستان کهنوج با مساحت ۲۱۹۰ کیلومتر مربع در جنوب غربی استان کرمان واقع شده و ۱۰/۲ درصدِ مساحتِ استان را به خود اختصاص داده و مرکز آن، شهر کهنوج است. فاصلۀ شهر کهنوج تا مرکز استان، ۳۵۰ کیلومتر است.وب سایت فرهنگی اجتماعی صدای جنوب(sedayejonoob.ir)

همچنین کهنوج تا اوایل دهۀ هشتاد با ۲۵،۵۲۳ کیلومتر مربع، پس از کرمان، دومین شهرستان استان از لحاظ مساحت بوده است.

 موقعیت جغرافیایی 
شهرستان کهنوج از شمال با جیرفت و عنبرآباد، از شمال غربی تا غرب با شهرستان فاریاب، از شرق با شهرستان رودبار جنوب، از جنوب شرقی با شهرستان قلعه‌گنج، از جنوب غربی با شهرستان رودان استان هرمزگان و از جنوب با شهرستان منوجان همسایه است.

 آب و هوا 
کهنوج یکی از شهرستان‌هایی است که مرغوب‌ترین خاک را داراست؛ به‌دلیل جوان بودن کوه‌های اطراف شهر که مواد معدنی را از اعماق زمین، طی میلیون‌ها سال پیش، بر روی زمین آورده است.

در این شهرستان، خبری از فصل پاییز نیست و فقط سه فصل دیگر را می‌توان احساس کرد. البته ناگفته نماند که در فصل بهار و تابستان، دمای هوا به‌مرور زمان، افزایش پیدا می‌کند و گرمای نسبتاً شدیدی در کل شهرستان احساس می‌شود و در آغاز ماه آبان در فصل پاییز، هوا رو به سردی می‌گراید و تا اواخر ماه بهمن در فصل زمستان، هوای این شهرستان، سرد و مطلوب خواهد شد.

کهنوج به‌دلیل وجودش در منطقه‌ای که تحت تأثیر فشار جنب حاره‌ای است که باعث جلوگیری از صعود تودۀ هوا می‌شود، این عامل نیز باعث جلوگیری از ریزش باران در منطقه می‌شود و شرایطی را فراهم کرده که باعث خشکسالی این اهل و دیار شده و امروزه مردم با خشکسالی بزرگی دست و پنجه نرم می‌کنند.

لَوار، نوعی باد گرم در جنوب استان کرمان می‌باشد که شهرستان کهنوج را نیز تحت پوشش قرار می‌دهد. فصل وزش این باد در فصل تابستان و معمولاً اواخر فصل بهار، یعنی زمان اوج گرما در منطقه، می‌باشد. البته گفته شده علت گرم و سوزان بودن این باد و وزش آن در فصل تابستان، ورود تودۀ هوای گرم و خشک به منطقۀ جنوب ایران می‌باشد. ناگفته نماند، در هنگام شب، این باد به‌صورت نسیمی خنک پدیدار شده و گرمای روز تابستانی را از یاد می‌برد و به این علت، به شوباد مشهور است؛ یعنی بادی که در شب می‌وزد. یکی از مزایای وزش باد لوار، رسیدن میوۀ نخل (خرما) در منطقه است؛ به‌گونه‌ای که زمان وزش این باد را مردم منطقه به خرماپزان می‌شناسند، اما این باد برای کاشت نهال، درختان تازه‌کشت‌شده و زراعت‌های تابستانی، مطلوب و مناسب نیست.

 تقسیمات کشوری 
شهرستان کهنوج از سال ۱۳۵۹ از شهرستان جیرفت جدا شد و دارای چهار بخش مرکزی، قلعه‌گنج، منوجان و رودبار بود و پس از آن، در طی سال‌های ۱۳۸۲ الی ۱۳۸۹، بخش‌های قلعه‌گنج، رودبار جنوب، فاریاب و منوجان از آن جدا شدند و به شهرستان‌های مستقلی درآمدند.

 تقسیمات کنونی 
شهرستان کهنوج دارای ۲ بخش، ۵ دهستان و ۳ شهر به شرح زیر است:

 شهرستان کهنوج 
بخشمرکز بخشجمعیت بخش ۱۳۹۵نام دهستانمرکز دهستانجمعیت دهستان ۱۳۹۵شهرجمعیت شهر ۱۳۹۵مرکزیکهنوج۸۴٬۶۰۳ نفرنخلستانزه۱۶٬۲۶۲ نفرکهنوج

دهکهان۵۲٬۶۲۴ نفر
۳٬۷۸۷ نفرکوتککوتک وسط۸٬۳۲۰ نفردهکهانبارگاه علیا۳٬۶۱۰ نفرچاه مریدچاه مرید۱۱٬۲۴۵ نفرحومهچاه حاجی۵٬۲۳۲ نفرچاه مرید۱٬۳۶۲ نفرچاه ریگانچاه مرید۴٬۶۵۱ نفر

 مردم‌شناسی 
مردم این شهرستان از قوم بلوچ
 و فارس هستند. همچنین پیرو دین اسلام و مذهب شیعۀ دوازده امامی هستند.

لهجه و گویش این منطقه، رودباری است، اما به‌علت مجاورت با استان سیستان و بلوچستان و استان هرمزگان، زبان مردم، آمیخته به بلوچی و فارسی، با آمیختگیِ لهجۀ بندرعباسی است و به‌گونه‌ای، به لهجۀ محلی تبدیل شده است.وب سایت فرهنگی اجتماعی صدای جنوب. (kahnooj.ir)

 اقتصاد و محصولات 
محصولات این شهرستان را گندم، جو ذرت کنجد، بنشن، تره‌بار، مرکبات، خرما و … تشکیل می‌دهد. کهنوج به‌عنوان یکی از قطب‌های مهم کشاورزی کشور مطرح است.

قالی‌بافی نیز مانند سایر شهرهای استان کرمان، در این شهرستان رایج است.

اقتصاد شهرستان کهنوج بر پایۀ کشاورزی، دامداری، صنعت و معادن و قالی‌بافی استوار بوده و گندم، جو، مرکبات، خرما، تره‌بار و تا حدودی قالی، صادرات این شهرستان را تشکیل می‌دهند.

 جمعیت 
بر پایۀ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان کهنوج برابر با ۹۵٬۸۴۸ نفر بوده است  و در استان، رتبۀ هفتم جمعیتی را به خود اختصاص داده است.

 منابع 


رده:شهرستان‌های استان کرمان