انویدیا

انویدیا کورپوریشن،  یک شرکت فناوری چندملیتی آمریکایی است که تأسیس ایالت دلاور و مستقر در سانتا کلارا واقع در ایالت کالیفرنیا است. این شرکت، شرکتی نرم‌افزاری و بدون‌ساخت است که به‌واسطهٔ طراحی و توسعهٔ فناوری واحدهای پردازش گرافیکی (GPUها)، واسط‌های برنامه‌نویسی کاربردی (APIها) برای علم داده و محاسبات با عملکرد بالا و همچنین واحدهای سامانه روی یک تراشه (SoCها) برای رایانش همراه (موبایلی) و بازار خودرو شناخته شده‌است. انویدیا رهبر جهانی در توسعهٔ سخت‌افزارها و نرم‌افزارهای هوش مصنوعی است که از رایانش لبه‌ای تا ابری را انجام داده و حضورش در صنعت بازی را با کنسول‌های بازی دستی شیلد پرتبل، تبلت شیلد و تلویزیون اندروید شیلد و خدمات بازی ابری «جی‌فورس ناو» توسعه داده‌است. خط حرفه‌ای واحد‌های پردازش گرافیکی‌اش در ایستگاه‌های کاری برای کاربرد در چنین حوزه‌هایی استفاده شده‌اند: معماری، مهندسی و ساخت، رسانه و سرگرمی، خودرو، پژوهش‌های علمی و طراحی ساخت.

انویدیا علاوه بر ساخت پردازنده‌های گرافیکی، APIیی به نام کودا را ارائه می‌کند که امکان ایجاد برنامه‌های به شدت موازی را که از پردازنده‌های گرافیکی استفاده می‌کنند را به برنامه‌نویسان می‌دهد. اینها در سایت‌های ابررایانشی سراسر جهان به کار می‌روند. اخیراً این بخش به بازار رایانش موبایل منتقل شده که در آنجا به تولید پردازنده‌های موبایل تگرا برای تلفن‌های هوشمند و تبلت‌ها و همچنین ناوبری خودرو و سامانه‌های سرگرمی می‌پردازد. رقبای انویدیا علاوه بر ای‌ام‌دی شامل اینتل و کوالکام نیز می‌باشد.

انویدیا در ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۰ میلادی برنامه‌هایی را برای تصاحب هولدینگ آرم از گروه سافت‌بنک با تأیید تأخیری از سوی تنظیمگر با ارزش ۴۰ میلیارد دلار در قالب سهام و پول نقد اعلام نمودند که بزرگترین تصاحب یک شرکت نیم‌رسانا تا آن تاریخ بود. گروه سافت‌بنک نیز کمی کمتر از ۱۰ درصد از سهام انویدیا را کسب می‌کرد و آرم نیز ستاد فرماندهیش در کمبریج را حفظ می‌نمود.

در ۷ فوریه ۲۰۲۲ میلادی، انویدیا با موانع فزاینده‌ای از سوی تنظیمگر مواجه شد که این پیام را می‌داد که در حال لغو تصاحب آرم است. معامله‌ای که قرار بود بزرگترین معامله در سکتور (قطاع) صنعت چیپ‌سازی باشد، هنگام فروپاشی ۶۶ میلیارد دلار ارزشگذاری شد.

 تاریخچه 
انویدیا در ۵ آوریل ۱۹۹۳ میلادی توسط این افراد تأسیس شد: ۱- جن سون هوانگ (تا ۲۰۲۲ میلادی CEO بود) تایوانی-آمریکایی (او هدایتگر سابق CoreWare در LSI لاجیک و طراح ریزپردازنده در شرکت AMD بود)، ۲- کریس مالکوفسکی، از مهندسان برق که در سان مایکروسیستمز کار می‌کرد و ۳- کورتیس پریم، از مهندسان ارشد و طراحان چیپ سابق در سان مایکروسیستمز.

این سه نفر در ۱۹۹۳ میلادی معتقد بودند که جهت مناسب برای موج بعدی صنعت کامپیوتر، محاسبات شتابداده شده یا محاسبات گرافیک-مبنا است، چرا که بدین طریق مشکلاتی را می‌توان حل کرد که توسط محاسبات همه منظوره (عمومی) قابل حل کردن نیستند. آنها همچنین مشاهده نمودند که بازی‌های کامپیوتری همزمان یکی از چالش‌برانگیزترین مسائل محاسباتی بوده که به طرز باورنکردنی حجم فروش‌های بالایی خواهند داشت. بازی‌های ویدیویی تبدیل به چرخ لنگر شرکت برای دستیابی به بازارهای بزرگ شده و موجب تأمین مالی وسیع تحقیق و توسعه (R&D) بر روی حل مسائل عظیم محاسباتی گشت. شرکت تنها با ۴۰٬۰۰۰ دلار پول در حساب بانکی متولد شده بود. این شرکت سپس از سوی سکویا کپیتال و دیگران ۲۰ میلیون دلار سرمایه جذب نمود. انویدیا در ابتدا هیچ نامی نداشت و مؤسسین مشترک آن تمامی پرونده‌ها را با نام «NV» که مخفف «نسخه بعدی» (Next Version) بود نامگذاری می‌کردند. نیاز شرکت به ادغام سازی آن در مجموعه بزرگتر و تبدیلش به شرکت بزرگ سهامی موجب شد که مؤسسین تمامی کلماتی که دربردارنده آن دو حرف بودند را مرور کنند و نهایتاً به کلمه «invidia» رسیدند که کلمه لاتین برای «envy» به معنای «حسادت» یا «غبطه» خوردن بود. انویدیا در ۲۲ ژانویه ۱۹۹۹ میلادی تبدیل به یک شرکت سهامی عام شد.

 محصولات 
سبد محصولات اِن ویدیا شامل پردازنده‌های گرافیکی، پردازنده‌های ارتباطات بی‌سیم، تراشه‌های کامپیوتر شخصی (هستهٔ مادربورد - منطقی) و نرم‌افزارهای پخش رسانه‌های دیجیتالی می‌باشد. از خیلی لحاظ، اِن ویدیا مانند رقیبش ATI است، برای اینکه هر دو کمپانی در یک نقطه شروع کردند به فروش کامپیوتر شخصی اما بعداً کارهایشان را در تراشه‌ها برای کاربردهای غیر کامپیوتر شخصی (PC) گسترش دادند. اِن ویدیا کارت‌های گرافیک را به بازار خرده فروشی نمی‌فروشد، در عوض تمرکزش بر روی پیشرفت و ساخت تراشه‌های جی پی یو (GPU) می‌باشد. در دسامبر ۲۰۰۴، اعلام شده بود که اِن ویدیا سونی را در طراحی پردازنده گرافیکی (RSX) در کنسول بازی پلی استیشن کمک می‌کند.
چنان‌که در مارس ۲۰۰۶، اِن ویدیا سفارش سونی (RSX) را به عنوان یک IP - core تحویل داد، و سونی فقط اعتبار آن را برای ساخت RSX می‌خواست.

 تراشه‌های گرافیکی 
 - نخستین محصول اِن ویدیا بر اساس سطوح درجه دوم بنیاد نهاده شد
 RIVA 128 and RIVA 128ZX- پشتیبانی از DirectX 5 و اپن‌جی‌ال ۱، اولین سخت‌افزار اِن ویدیا که با DirectX هماهنگ بود
 RIVA TNT, RIVA TNT2- پشتیبانی از DirectX 6 و اپن‌جی‌ال ۱، این سری از محصولات انویدیا یک پیشتاز در بازار بود
 جی‌فورس
 GeForce 256 - پشتیبانی از DirectX 7 و اپن‌جی‌ال ۱، دگرگونی سخت‌افزار و روشنایی، رواج یافتن پشتیبانی از حافظه‌های DDR
 GeForce 2 - پشتیبانی از DirectX 7 و اپن‌جی‌ال ۱
 سری GeForce 3 - پشتیبانی ازDirectX 8.0 shaders و اپن‌جی‌ال ۱٫۲، ویژگی‌های ساختار صرفه جویی پهنای باند حافظه
 سری GeForce 4 - اجزای DirectX 8.1 (به جز برای MX ,(OpenGL 1.4 و اعتبار جدید هسته (معروف مانند MX) که در GeForce 2 مستقر بود
 سری GeForce FX - پشتیبانی از DirectX 9 OpenGL 1.5 و ادعای عرضه افکت‌های سینمایی
 سری GeForce 6 - پشتیبانی از DirectX 9.0c و اپن‌جی‌ال ۲، بهبود یافتن ویژگی‌های سایه زنی، کمتر شدن مصرف برق و بالا رفتن ارتباط واسط-عملگر
 جی‌فورس سری ۷ - پشتیبانی از DirectX 9.0c، پشتیبانی از Windows Display Driver Model) WDDM)، پشتیبانی از اپن‌جی‌ال ۲، بهبود بخشیدن سایه زنی، Transparency Supersampling) TSAA) وTransparency Multisampling (TMAA)
anti-aliasing(هموار کردن ناصافی‌ها)، بالا رفتن ارتباط واسط (SLI)
 جی‌فورس سری ۸ - پشتیبانی از DirectX 9.0c، 9.0 EX و DirectX 10، یکپارچگی ساختار سایه زنی که شامل پیکسل، سایه‌های سه بعدی و هندسی(SM 4.0)، ویژگی پوششی نمونه برداری موتور درخشان‌کننده ضد شکستگی (CSAA)، میزان تأثیر تکنولوژی
 - کیفیت بالای چاره‌سازی ایستگاه‌های کاری
 – پردازنده‌های رسانه‌ای برای، تلفن‌های هوشمند ()، و تکنولوژی طراحی nPower تلفن‌های همراه
 GoForce 2150 - پشتیبانی از دوربین ۱٫۳ مگاپیکسل، پشتیبانی از جی‌پگ (JPEG)، و افزایش سرعت دو بعدی
 GoForce 3000 - یک نسخه کم‌خرج از GoForce 4000 با ویژگی‌های محدود
 GoForce 4000 - پشتیبانی از دوربین ۳٫۰ مگاپیکسل و پشتیبانی از رمزگذاری MPEG-4/H.263
 GeForce 4500 - در Gizmondo استفاده می‌شد، ویژگی گرافیک سه بعدی پشتیبانی به وسیله پردازشگر هندسی و قابل برنامه‌نویسی سایه‌های پیکسلی
 GoForce 4800 - پشتیبانی از دوربین ۳٫۰ مگاپیکسل و یک موتور گرافیکی سه بعدی
 GoForce 5500 - پشتیبانی از دوربین ۱۰٫۰ مگاپیکسل، موتور گرافیکی سه بعدی نسخه ۲، موتور ۲۴ بیتی آدیو
 واحد پردازنده گرافیکی () برای کنسول‌های بازی
 Xbox GeForce3 - رده GPU (بر بروی یک اینتل پنتیوم III / سلرون پلتفورم)
 پلی استیشن 3 - 'RSX 'Reality Synthesizer

 کارت‌های گرافیک سری RTX 20 SUPER 
کارت‌های گرافیک سری RTX 20 SUPER:
NVIDIA GeForce RTX 20 (SUPER) SeriesGPUهسته‌های کداهسته‌های تنسورهسته‌های RTTMUs/ROPsباس کارت گرافیکمقدار و نوع حافظهسرعت حافظهقیمتGeForce RTX 2080 SUPERTU104-450۳۰۷۲اعلام نشدهاعلام نشدهاعلام نشدهاعلام نشده8GB GDDR616 Gbps۷۹۹ دلارGeForce RTX 2080 Ti۴۳۵۲۵۴۴۶۸۲۷۲/۸۸۳۵۲ بیت11GB GDDR6Gbps 14۹۹۹ دلارGeForce RTX 2080TU104-400۲۹۴۴۳۶۸۴۶۱۸۴/۶۴۲۵۶ بیت8GB GDDR614 Gbps۷۹۹ دلارGeForce RTX 2070 SUPERTU104-410۲۵۶۰اعلام نشدهاعلام نشدهاعلام نشدهاعلام نشده8GB GDDR614 Gbps۵۹۹ دلارGeForce RTX 2070TU106-400۲۳۰۴۲۸۸۳۶۱۴۴/۶۴۲۵۶ بیت8GB GDDR614 Gbps۵۹۹ دلارGeForce RTX 2060 SUPERTU106-410۲۱۷۶اعلام نشدهاعلام نشدهاعلام نشدهاعلام نشده8GB GDDR614 Gbps۴۲۹ دلارGeForce RTX 2060TU106-200۱۹۲۰۲۴۰۳۰۱۲۰/۴۸۱۹۲ بیت6GB GDDR614 Gbps۳۴۹ دلار

سری NVIDIA GeForce GTX 16 SUPER
NVIDIA GeForce GTX 16 SUPER SeriesVideoCardz.comGTX 1660 TiGTX 1660 SUPERGTX 1660GTX 1650 SUPERGTX 1650GPU12 nm TU116-۳۰۰12 nm TU116-۳۰۰12 nm TU11612 nm TU11612 nm TU117-۳۰۰کودا (تعداد هسته‌ها)۱۵۳۶۱۴۰۸۱۴۰۸۱۲۸۰۸۹۶TMUs۹۶۸۸۸۸۸۰۵۶ROPs۴۸۴۸۴۸۳۲۳۲سرعت سایه زنی پایه1500 MHz1530 MHz1530 MHz1530 MHz1485 MHzبیشترین سرعت ساعت زنی1770 MHz1785 MHz1785 MHz1725 MHz1665 MHzسرعت حافظه12 Gbps14 Gbps8 Gbps12 Gbps8 Gbpsمقدار حافظه6GB GDDR66GB GDDR66GB GDDR54GB GDDR64GB GDDR5گذرگاه حافظه192-bit192-bit192-bit128-bit128-bitپهنای حافظه288 GB/s336 GB/s192 GB/s192 GB/s87 GB/sتوان مصرفی120W125W120W100W75Wقیمت279 USD229 USD219 USDنامشخص149 USDتاریخ انتشار۲۲ فوریه۲۹ اکتبر۱۴ مارس۲۲ نوامبر۲۳ آوریل

 پشتیبانی نکردن از هسته لینوکس 
انویدیا هسته لینوکس را به خوبی پشتیبانی نمی‌کند و تمایلی به همکاری کردن ندارد چون هسته لینوکس یک نرم‌افزار آزاد و متن باز است ولی انویدیا یک شرکت انحصاری و سود بر. این موضوع بازخوردهای زیادی را دریافت کرد و انویدیا یکی از بدترین کارت‌های گرافیک برای لینوکس به‌شمار می‌رود. گرداننده nouveau توسط مهندسان نرم‌افزار مستقل برای پشتیبانی از هسته لینوکس ساخته شد و کارکنان انویدیا کمک‌های خیلی جزئی برای ساخت این گرداننده کردند. این گرداننده یک نرم‌افزار آزاد و متن باز است که برای هسته لینوکس ساخته شده‌است. توزیع اوبونتو از انویدیا به خوبی پشتیبانی می‌کند اما برای توزیع‌های دیگر باید گرداننده‌های غیررسمی انویدیا نصب شوند.

 پردازنده قدرتمند انویدیا Denver 
تراشه جدید دنور عملکردی مشابه پردازنده کامپیوترهای شخصی دارد. پردازنده دنور در دو نسخه با تعداد پین متفاوت در دسترس خواهد بود که هر دو نمونه مجهز به یک فناوری جدید موسوم به Dynamic Code Optimization هستند. این فناوری با تشخیص نرم‌افزارهایی که بیشتر مورد استفاده قرار می‌گیرند نحوه عملکرد و کارایی آن‌ها را بهبود می‌بخشد. این کارها در یک حافظه کش ۱۲۸ مگابایتی ذخیره می‌شود؛ یعنی وقتی که اپلیکیشن‌های مشخصی را اجرا می‌کنید، کد بهینه‌شده آماده بوده و منتظر می‌ماند. Dynamic Code Optimization روی اپلیکیشن‌هایی کار می‌کند که برای پلتفرم ARM نوشته شده‌اند و به همین علت توسعه‌دهندگان نمی‌توانند انتظار بیشتری داشته باشند.http://vistortech.com/news/index.php?option=com_k2&view=item&id=1496:denver-64-arm

 حمله سایبری 
در اوایل اسفند ۱۴۰۰، گروه باج‌افزاری $Lapsus مدعی شد که موفق به سرقت ۱ ترابایت از اطلاعات انویدیا شده‌است. ۱۳ اسفند انویدیا با انتشار بیانیه ای نفوذ مهاجمان و سرقت اطلاعات این شرکت را رسماً تأیید کرد.

 جستارهای وابسته 
 کودا
 محاسبات همه‌منظوره بر روی واحد پردازش گرافیکی
 اوپن‌سی‌ال
 ابرنمونه‌برداری یادگیری عمیق (DLSS)

 منابع 

 پیوند به بیرون 



رده:برندهای آمریکایی
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۹۳ (میلادی) در کالیفرنیا
رده:شرکت‌های آمریکایی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:شرکت‌های الکترونیکی ایالات متحده آمریکا
رده:شرکت‌های بازی ویدئویی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:شرکت‌های بازی ویدئویی در ایالات متحده آمریکا
رده:شرکت‌های بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:شرکت‌های تولیدی منطقه خلیج سان‌فرانسیسکو
رده:شرکت‌های رایانه‌ای ایالات متحده آمریکا
رده:شرکت‌های رایانه‌ای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:شرکت‌های سانتا کلارا، کالیفرنیا
رده:شرکت‌های سیلیکون ولی
رده:شرکت‌های شاخص نزدک-۱۰۰
رده:شرکت‌های صنایع الکترونیکی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:شرکت‌های فناوری بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۹۳ (میلادی)
رده:شرکت‌های فناوری خلیج سان‌فرانسیسکو
رده:شرکت‌های فهرست‌شده در نزدک
رده:شرکت‌های کالیفرنیا
رده:شرکت‌های نیمه‌هادی بدون تولید
رده:عرضه اولیه سهام ۱۹۹۹ (میلادی)
رده:کارت گرافیک
رده:شرکت‌های سامانه‌های رایانه
رده:شرکت‌های سخت‌افزار رایانه‌ای