شمال حقیقی

شمال جغرافیایی جهت قطب شمال جغرافیایی محلی است که محور گردش زمین سطح آن‌را قطع می‌کند. هر نقطه‌ای در سطح زمین که امتداد مستقیم آن به قطب شمال جغرافیایی برسد، شمال جغرافیایی یا شمال حقیقی یا شمال واقعی نامیده می‌شود. همه خطوط طول جغرافیایی، خطوط شمال واقعی هستند.

قطب شمال زمین (بر خلاف قطب جنوب) هیچ جزیره و خشکی‌ای ندارد و در میان آب قرار گرفته است.

جهت شمال جغرافیایی را می‌توان به‌وسیلهٔ ستاره قطبی در آسمان شب یافت.

شمال جغرافیایی در مقابل قطب مغناطیسی شمال به‌کار می‌رود. بنابراین شمال حقیقی زمین از جهتی که قطب‌نماهای معمولی نشان می‌دهند، مقداری فاصله دارد. قطب‌نما در واقع جهت شمال مغناطیسی را نشان می‌دهد و نه شمال جغرافیایی (یا شمال حقیقی). شمال جغرافیایی یک نقطه ثابت در بالای کره زمین است که محور چرخش زمین از آن می‌گذرد. اما شمال مغناطیسی نقطه‌ای است که میدان مغناطیسی زمین در آن به صورت عمودی به سمت پایین است و به دلیل حرکت مواد مذاب در هسته زمین، مکان آن مدام تغییر می‌کند.

زاویه بین شمال حقیقی و شمال مغناطیسی، «میل مغناطیسی» نامیده می‌شود. برخی نقشه‌ها تفاوت شمال حقیقی و شمال مغناطیسی را مشخص می‌کنند.

قطب‌نمای ژیروسکوپی -بر خلاف قطب‌نماهای عادی- همواره جهت شمال حقیقی را نشان می‌دهد، نه شمال مغناطیس را؛ زیرا به مغناطیس وابستگی ندارد.

 منابع 

ویکی‌پدیای انگلیسی (مدخل‌های مختلف)

رده:واژه‌شناسی جغرافیای شمالگان
رده:جغرافیا
رده:جهت‌یابی
رده:کشفیات چینی
رده:گرایش (هندسه)
رده:ناوبری
رده:نقشه‌نگاری