دهلاویه

دهلاویه روستایی است در شمال غربی سوسنگرد در استان خوزستان. دهلاویه در دهستان حومه غربی در بخش بستان، شهرستان دشت آزادگان قرار گرفته است. مردم دهلاویه شیعه‌اند و فعالیت اصلی آنان کشاورزی و دامداری است. 

این روستا بر پایه سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، دارای ۳۳۲ نفر جمعیت بوده‌است که از این میان ۱۴۹ نفر مرد و ۱۸۳ نفر زن بوده‌اند. شمار خانوارهای آن ۷۰ خانوار و تعداد واحدهای مسکونی آن ۵۹ واحد گزارش شده‌است.

این روستا در جریان جنگ ایران و عراق به دلیل موقعیت راهبردی خود و نیز کشته شدن مصطفی چمران در این محل اهمیت یافت و امروزه محل یادمانی مرتبط با  جنگ ایران و عراق است.

پس از بازسازی روستا در دوران پس از جنگ، کشاورزی همچنان محور اقتصادی روستا باقی مانده است. حضور زائران مناطق جنگی نیز به عنوان منبع درآمدی مکمل برای برخی از ساکنان نقش دارد.درگاه ملی آمار ایران، داده‌های جمعیت‌شناختی شهرستان دشت آزادگان.

 جغرافیا  
دهلاویه در شمال غربی سوسنگرد و نزدیک به مرز ایران و عراق قرار دارد. این روستا در ناحیه‌ای دشتی با آب‌وهوای گرم و خشک واقع شده و رود کرخه در نزدیکی آن جریان دارد که در کشاورزی و زندگی مردم نقش دارد.
بندانگشتی|محوطه یادمان دهلاویه

 پیشینه  
پیش از جنگ ایران و عراق، دهلاویه روستایی کشاورزی بود. با آغاز جنگ در شهریور ۱۳۵۹ و به دلیل نزدیکی به مرز، این روستا به یکی از نقاط درگیری تبدیل شد. نیروهای عراقی در نخستین ماه‌های جنگ وارد منطقه شدند و دهلاویه در خط مقدم قرار گرفت.

در ۲۴ آبان ۱۳۵۹ نبرد شدیدی میان نیروهای ایرانی و ارتش عراق در این روستا روی داد. در ادامه، ستاد جنگ‌های نامنظم به فرماندهی مصطفی چمران برای جلوگیری از پیشروی نیروهای عراقی در این منطقه مستقر شد.اطلس جغرافیای حماسی ۱ (خوزستان در جنگ)، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

دهلاویه سرانجام همراه با بستان در عملیات طریق‌القدس در آذر ۱۳۶۰ آزاد شد.تارنمای راهیان نور، «معرفی مناطق عملیاتی و یادمان‌های دفاع مقدس».
بندانگشتی|موشک دهلاویه نام خود را از این روستا گرفته است

در ۳۱ خرداد ۱۳۶۰ مصطفی چمران، فرمانده ستاد جنگ‌های نامنظم، هنگام بازدید از خطوط مقدم دهلاویه بر اثر اصابت ترکش خمپاره کشته شد.تارنمای بنیاد شهید و امور ایثارگران، «زندگی‌نامه و شهادت دکتر مصطفی چمران». این رویداد نام دهلاویه را در تاریخ جنگ ایران و عراق برجسته کرد.
پس از جنگ، در محل شهادت چمران یادمانی ساخته شد. این مجموعه شامل مسجد، موزه و فضاهای فرهنگی است و در چارچوب برنامه‌های راهیان نور مورد بازدید قرار می‌گیرد.

 منابع 

 دهلاویه یادمان شهید چمران
 بروشور مرکز ارتباطات فرهنگی امتداد
 فیلم مستند لحظات شهادت تا خاکسپاری
اطلس جغرافیای حماسی ۱ (خوزستان در جنگ)، مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.

کتاب «یادگاران: کتاب چمران»، انتشارات روایت فتح.

تارنمای رسمی بنیاد شهید و امور ایثارگران.

تارنمای راهیان نور.

درگاه ملی آمار ایران.

رده:روستاهای شهرستان دشت آزادگان