باغ نظر (کازرون)

باغ‌نظر یکی از باغ‌های تاریخی ایران است که در شهر کازرون قرار دارد و از جاذبه‌های گردشگری و اماکن تاریخی این شهر به‌شمار می‌آید. این باغ توسط خواجه علی‌قلی‌خان‌افشار، حاکم کازرون در دوره افشاریه در سال ۱۱۵۰ هجری قمری، در جنوب غربی شهر کازرون احداث شد.
باغ نظر در طول تاریخ محل استراحت و پذیرایی و خوابگاه بسیاری از شاهان و شاهزادگان و حکام و بزرگان و دیگر رجال ایران و فارس و کشورهای خارجی بوده است.
 موقعیت جغرافیایی و وضعیت کنونی 
باغ نظر در بدو تأسیس در فاصله کمی از جنوب غربی شهر کازرون قرار داشت. بعدها با گسترش شهر، این باغ در محدوده شهر قرار گرفت. مساحت اولیه باغ حدود ۵ هکتار بوده است که بعدها با تغییر کاربری بخش‌هایی از باغ به ۳.۵ هکتار کاهش یافته است. باغ نظر هم‌اکنون در محدوده محلهٔ مصلی کازرون واقع شده است و راه دسترسی ورودی آن از طریق خیابان حافظ می‌باشد. مالک فعلی باغ، شهرداری کازرون می‌باشد. این باغ همچنین میزبان خانه محیط زیست کازرون است.
 تاریخچه 
احداث باغ نظر، اندیشه خواجه حسام‌الدین افشار، یکی از حکّام کازرون در دوره افشاریه بود. ولی در نهایت خواجه علی‌قلی‌خان افشار، نوه برادر او که بعدها حاکم کازرون شد، در سال ۱۱۵۰ هجری قمری بنای احداث باغ نظر را گذاشت. او باغ نظر را به صورت چهار خیابان ساخت که به شکل چهارراه یکدیگر را قطع می‌کنند. عمده درختان باغ، نارنج و بکرائی بوده است.
 وجه تسمیه 
در مورد علت نامگذاری باغ نظر، دو ایده وجود دارد. یک ایده وجه تسمیه باغ نظر را اینگونه شرح می‌دهد که اگر کلمه «نظر» را به حروف ابجد تبدیل کنیم، سال احداث این باغ (۱۱۵۰ ه.ق) به دست می‌آید.
با این وجود، باستانی پاریزی، تاریخ‌دان ایرانی، عقیده متفاوتی در این خصوص دارد.  
او عقیده دارد که این باغ، عمومی و محل دیدن و منظره و تماشا کردن و تفریح مردم و درواقع پارک شهر بوده است و به همین علت به نام باغ نظر مشهور شده است.
 عمارت 
در گذشته این باغ دارای عمارتی با معماری خاص بوده که به نام کوشک باغ نظر شهرت داشته است. با این حال این عمارت در دهه ۶۰ به دلایلی نامشخص تخریب شد.
بندانگشتی|تصویری از عمارت تاریخی باغ نظر کازرون (محل نگهداری عکس: موزه ملی آمستردام - هلند)
 آب‌انبار 
در سال ۱۳۱۰ هجری قمری، حسینقلی نظام‌السلطنه، نخست‌وزیر ایران در دوره پادشاهی محمدعلی‌شاه قاجار که در آن زمان والی فارس بود، طی سفر به کازرون و اقامت در باغ نظر، دستور احداث آب‌انباری در ورودی باغ را داد. در آن زمان ایزدی کازرونی، شاعر عصر قاجار، ماده تاریخ احداث آب‌انبار را بر روی سنگی مرمری ساخته و در ورودی آب‌انبار نصب کرد. این آب‌انبار در سال ۱۳۵۴ هجری شمسی تخریب شد.
بندانگشتی|نظام‌السلطنه، نخست‌وزیر و والی وقت فارس که دستور ساخت آب‌انبار و گود باغ نظر را صادر کرد
 گود باغ نظر 
همزمان با احداث آب‌انبار، نظام‌السلطنه دستور ساخت گود باغ نظر را نیز صادر کرد. این گودال از آب قنات پر می‌شد و به صورت دریاچه مصنوعی کوچکی درمی‌آمد که برای آبیاری باغ از آن استفاده می‌شد. این گود بعدها خشک و بی‌استفاده شد و در سال‌های بعد بر روی آن منازل مسکونی احداث گردید.
 باغ نظر در آثار نویسندگان و بزرگان 
حسینقلی نظام‌السلطنه، نخست‌وزیر ایران در دوره پادشاهی محمدعلی‌شاه قاجار که دستور احداث آب‌انبار و گود باغ نظر کازرون را صادر کرده بود، در نامه‌ای که در سال ۱۳۲۱ هجری قمری به فرزندش می‌نویسد، درخواست محفوظ نگه داشتن آب‌انبار باغ نظر که از یادگاران اوست را می‌کند.

او در کتاب خاطرات و اسناد درباره اقامتش در باغ نظر می‌نویسد:

صدرالسادات کازرونی، شاعر و نویسنده عصر قاجار در کتاب آثارالرّضا دربارهٔ این باغ و باغ‌های دیگر کازرون می‌نویسد:

محمدعلی‌خان سدیدالسلطنه، مورخ و نویسنده عصر قاجار که در سال ۱۳۱۴ هجری قمری از باغ نظر دیدن کرده است، اینگونه می‌نویسد:

فرصت‌الدوله شیرازی، شاعر و نویسنده عصر قاجار در کتاب آثار عجم دربارهٔ این باغ می‌نویسد:


او در جای دیگر می‌نویسد:

او همچنین در کتاب دبستان‌الفرصة می‌نویسد:

پیرزاده نائینی از روشنفکران عصر قاجار که در سال ۱۳۰۶ هجری قمری از کازرون دیدن کرده، درباره این باغ می‌نویسد:

محمدحسین رکن‌زاده آدمیت، نویسنده و روزنامه‌نگار عصر قاجار و پهلوی در کتاب فارس و جنگ بین‌الملل دربارهٔ این باغ می‌نویسد:

میرزا حسن فسائی، نویسنده و تاریخ‌نگار عصر قاجار در کتاب فارسنامه ناصری درباره باغ نظر می‌نویسد:

ژنرال سرپرسی سایکس، افسر انگلیسی و مؤسس پلیس جنوب در جنگ جهانی اول در کتاب ده هزار میل در ایران درباره باغ نظر می‌نویسد:

کلنل چریکف، نماینده دولت شوروی در ایران که در آن زمان رئیس کمیسیون حدود ایران و عثمانی بوده در سیاحتنامه خود می‌نویسد:‏

محمدتقی مصطفوی، باستان‌شناس و رئیس موزه ملی ایران در عصر پهلوی در کتاب اقلیم پارس از این باغ اینگونه یاد می‌کند:

مؤیدالشعراء تهرانی، شاعر عصر قاجار در بازدید از باغ نظر کازرون شعری در وصف این باغ سروده است:

علی‌نقی بهروزی، نویسنده و رئیس دبیرخانه فرهنگ فارس در عصر پهلوی درباره این باغ می‌نویسد:

محمدجواد بهروزی، شاعر و نویسنده عصر پهلوی در کتاب شهرسبز می‌نویسد:‏

 نگارخانه 

 منابع 

رده:آثار تاریخی کازرون
نظر
نظر
رده:بناهای تاریخی شهرستان کازرون
رده:پارک‌های کازرون
رده:جاذبه‌های گردشگری استان فارس
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در کازرون
رده:کازرون
رده:جاذبه‌های گردشگری کازرون
نظر
نظر
رده:معماری دوره افشاریان