بهلول

بهلول (بهلول دانا، بهلول مجنون کوفی یا ابو وهب بن عمرو صیرفی کوفی) یکی از عقلای مجانین سدهٔ دوم هجری و معاصر هارون‌الرشید بود. وی در کوفه رشد و نمو یافت و مردم محل او را با نام فارسی بهلول دانا یا عاقل دیوانه می‌نامیدند.

در سال ۱۸۸ق/ ۸۰۴م بود که هارون‌الرشید را ملاقات کرد.همان. برخی بهلول را از شاگردان پیشوای ششم شیعیان دانسته‌اند. زمانی که از سوی هارون‌الرشید در معرض خطر قرار گرفت خود را به دیوانگی زد ولی در مواقع لزوم به مردم پند و اندرز می‌داد.نیازمند، عبدالله، لطیفه‌ها و حکایات شیرین بهلول عاقل، پیشاور: الازهر کمپنی، ۱۳۷۸.سیمای بهلول عاقل  مرکز جهانی اطلاع‌رسانی آل البیتبهلول عاقل و حکایت‌های تاریخی  خبرگزاری کتاب ایران

 نام بهلول 
نام او در فرهنگ لغت به معنای مرد خنده‌رو و مهمتر نیک رو و گردآورنده همه نیکی‌ها است و در مناطق فرهنگی غیر عرب مانند تاجیک به معنای گول و لوده و در شمال آفریقا به معنای ساده دل رایج است. و ممکن است با کلمه هبالی / بهالی به همین معنی اشتباه گرفته شده باشد. ابن عربی با صیغه جمع (بهالیل) بهلول تاریخی را نمونه ای از افراد دانسته که در نتیجه ورود به وادی آگاهی فعالیت معمول «ذهن» او مختل شده‌است. دنیا را رها می‌کنند و از شیفتگان الهی می‌شوند. مجلسی در صفت به معنای باهوش و شجاع نیز به کار می‌رود.[۶]

 مرگ 
هارون و خلفای دیگر از او موعظه می‌طلبیدند. او در کوفه ادب آموخت و سپس خود را به دیوانگی زد. او در سال ۱۹۰ قمری درگذشت. اخبار و نوادر و اشعار زیادی به وی منتسب است.Ed(s). "Buhlūl al-Mad̲j̲nūn al-Kūfī.» Encyclopaedia of Islam. Edited by: P. Bearman , Th. Bianquis , C.E. Bosworth , E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2008. Brill Online. UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK LEIDEN. 11 April 2008

 آرامگاه 
مقبره بهلول در بغداد قرار دارد و سنگ قبری به تاریخ ۵۰۱ قمری لقب او را «سلطان مجذوب» نوشته‌است.
واژهٔ بهلول در عربی به معنای «شاد و شنگول» است.Encyclopaedia of Islam

 شباهت با بهلول غزنوی 
در شمال شهر غزنی در میان مناره‌های قدیمی شهر و در منطقه‌ای موسوم به شهر کهنه، آرامگاهی قرار دارد که مردم آن را به نام بهلول دانا می‌شناسند. که به نظر نمی‌رسد این بهلول همان بهلول دربار هارون الرشید باشد. در غزنی شماری از فرهنگیان بر این باورند که وی معاصر «سلطان محمود» و «سلطان ابراهیم غزنوی» بوده و در آن زمان از شأن و منزلت بالایی در نزد سلاطین برخوردار بوده و شاهان به وی ارادت بسیار داشتند. این شخص به بهلول غزنوی نیز مشهور است.

 جستارهای وابسته 
 بهلول ماهی

 پانویس 

 منابع 

 دانشنامه جهان اسلام کتاب نام اوران

رده:افراد در خلافت عباسی
رده:اهالی خلافت عباسیان در سده ۸ (میلادی)
رده:اهالی کوفه
رده:درگذشتگان ۱۹۰ (قمری)
رده:شیعیان اهل عراق
رده:عرب‌های سده ۸ (میلادی)
رده:محققان عباسیان