شهرستان بهمئی

شهرستان بَهمَئی از شهرستان‌های ایران در استان کهگیلویه و بویراحمد است. مرکز این شهرستان، شهر لیکک است .

موقعیت جغرافیایی
این شهرستان از شمال به چاروسا، دیشموک و باغملک، از جنوب به بهبهان، از شرق به کهگیلویه و از غرب به رامهرمز، آغاجاری و امیدیه منتهی می‌شود. شهرستان بهمئی در قسمت غرب و جنوب غرب استان کهگیلویه و بویراحمد و در ۴۰ کیلومتری شهرستان بهبهان و در فاصله ۲۳۰ کیلومتری یاسوج مرکز استان واقع شده است.

 تقسیمات کشوری 
شهرستان بهمئی دارای ۳ بخش، ۶ دهستان و ۳ شهر به شرح زیر است:

بخشمرکز بخشجمعیت بخش ۱۳۹۵نام دهستانمرکز دهستانجمعیت دهستان ۱۳۹۵شهرجمعیت شهر ۱۳۹۵مرکزیلیکک۲۸٬۳۲۴ نفربهمئی گرمسیری جنوبیکت۷٬۰۸۳ نفرلیکک۱۹٬۸۵۷ نفرکفشکنانکفشکنان۱٬۳۸۴ نفرممبیقلعه ممبی۶٬۱۵۰ نفربهمئی گرمسیری شمالیگردکوچک۳٬۵۳۱ نفرقلعه ممبی۶۸۸ نفررودتلخنرمون۱٬۹۳۱ نفرسرآسیاب یوسفیسرآسیاب یوسفی۳٬۲۵۲ نفرسرآسیاب یوسفیده بنار یوسفی۱٬۳۴۵ نفرسرآسیاب یوسفی۹۸۴ نفرآب الوانآب الوان۹۲۳ نفر

 مردم 
مردم این شهرستان لرتبار و از ایل بهمئی هستند که به زبان لری با گویش بهمئی صحبت می کنند.

 جمعیت 
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان بهمئی برابر با ۳۸٬۱۳۶ نفر بوده است.

 اقتصاد 
 نفت: بیش از ۹۰ حلقه چاه نفت و گاز در این شهرستان قرار دارد که طبق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی ۲در هزار درآمد نفت به عمران آبادی و رفع آلودگی‌های محیط زیستی ناشی از بهره‌برداری این چاه‌ها در بودجه شهرستان در نظر گرفته شده است. هرچند ابتدا پالایشگاه بیدبلند ۱ در محل شهر لیکک در نظر گرفته شده بود اما با توافق‌های در آن زمان در محل فعلی احداث شده بود. امید این می‌رفت که فاز ۲ پالایشگاه بیدبلند در دشت لیکک اجرایی شود که این مهم نیز اتفاق نیافتاده است. بنظر می‌رسد با توجه به منابع فراوان نفتی و تعداد زیاد چاه‌های غیرفعال در اطراف شهر لیکک در آینده نچندان دوری وزارت نفت ناچار به برپایی تأسیسات نفتی مدرن تری در این منطقه می‌باشد.
 معدن: معادنی مثل معدن سلستین (سلستین کاربرد نظامی و دارویی دارد)
 محصولات: دامداری شغل اصلی بومیان این منطقه هست و بهترین کیفیت گوشت دام (گوسفند و بز) از منطقه حاصل می‌شود. محصولات لبنی با کیفیت (دوغ ماست کشک کره و روغن حیوانی اعلا) ممتاز از دیگر محصولات این شهرستان می‌باشد.
 بادام شیرین و روغن زیتون این شهرستان صادراتی است.
 فعالیت‌های کشاورزی: برداشت محصولات زراعی و باغی. مهم‌ترین محصولات باغی در دشت لیکک، خرما، لیمو، زیتون، پرتقال و در دشت ممبی و سراسیاب، بادام شیرین، انگور، انار، انجیر، زردآلو، پسته می‌باشد.

 گردشگری 
بندانگشتی|250px|چشم‌اندازی از تنگ باستانی سولک

بندانگشتی|250px|نقش برجسته تنگ سولکتنگ سولک قریب به ۸۰۰ هکتار می‌باشد. در این منطقه تعداد پنج نقش برجسته از دوران اشکانی و الیمایی همراه با ۱۴ استودان و دو کیلومتر جادهٔ سنگ‌فرش است.دریاچه برم الوان : این تالاب به فاصله ۴۰ کیلومتری از شهر لیکک در مسیر ارتباطی به شهر لنده قرار دارد که مساحت آن ۱۵ هکتار، ارتفاع آن از سطح دریا ۱۱۰۰ متر و عمق آن بین ۲۰ تا ۴۰ متر قرار دارد.

دیگر مناطق دیدنی عبارتند از: پوشش طبیعی اطراف بخش سرآسیاب یوسفی، تنگ ماغر، دریاچه برم الوان، جنگل بلوط بهمئی، حاشیه رودخانه تلخ، طبیعت منطقه ممبی، دریاچه سد مارون، منطقه گردشگری قلعه نادر.قلعه نادر در شمال غربی شهر لیکک واقع شده و در قدیم دژی نظامی محسوب می‌شد. اطراف این قلعه توسط کوه‌های مرتفع و تپه‌های کوچک محصور است و فقط یک یا دو راه برای عبور وجود دارد. این قلعه دارای هشت بخش می‌باشد که طبقه اصلی آن در بالای بخش هشتم با ساختمان‌هایی از گچ برای مقامات و فرماندهان ساخته شده است که پی‌ها و آثار آن هم‌اکنون وجود دارد و عرض دیوارهای آن به یک و نیم تا دومتر می‌رسد. در طبقات پایین‌تر حوض‌های آب، محل استراحت نگهبانان و اسب‌هایشان و نیز فبرستان وجود دارد. پایین قلعه چشمه آب گازاران قرار دارد.
این قلعه مورد استفاده داعیان فرقه اسماعیلی قرار می‌گرفته است. در دوران وزارت جنگ و نخست‌وزیری رضاشاه این قلعه پناهگاه یکی از شورشیان مخالف وی بود.ایرنا: «رویش زودهنگام طبیعت در کنار تمدن کهن بهمئی». ۲۰۱۹. Accessed January 23 2020. 

قلعه‌های حکومتی خوانین در شهر لیکک و بافت تاریخی روستای کارند در ۳۰ کیلومتری شمال غرب لیکک از دیگر دیدنی‌های بهمئی است.

 فرهنگ یار یار بهمئی''' از آوازهای کهن ایل بهمئی است که از فطرت پاک نیاکان سرچشمه گرفته است.

 امامزاده‌ها 
بارگاه زیارتی امامزادگان سید اسدالله و سید ابراهیم و امامزاده بابا احمد نیز در این شهرستان قرار دارد.

بقعه امامزاده بابا احمد با گنبد پلکانی شکل در ۱۵ کیلومتری شهر لیکک و در روستای بابا احمد واقع است. به لحاظ معماری این بقعه بنایی است چهارضلعی که در حدود ۲۱/۱۵ متر طول و ۰۷/۱۴ متر عرض و ۹ متر ارتفاع دارد و با استفاده از مصالح سنگ و گچ ساخته شده است. قدمت بنای این امامزاده به دوره سلجوقی می‌رسد و گنبد بزرگ و دو طبقه بودن طاقچه‌های این بنا از ویژگی‌های آن محسوب می‌شود. این بقعه در تاریخ ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی ثبت گردید و شجره‌نامه امامزاده بابا احمد به گفته روستاییان و باورهای منطقه‌ای منسوب به امام موسی ابن جعفر است. اکنون کنار امامزاده طوایفی از مشایخ که به گفته خود، از خدمتگزاران امامزاده بوده‌اند، زندگی می‌کنند و کارهای مرمت بنا را در طول دوران انجام داده‌اند.

بقعه امامزادگان سید اسدالله و سید ابراهیم در تنگ منیزور جنب روستای منیزور حدود ۴۰ کیلومتری شهر لیکک واقع شده است. این بنا به صورت دو بقعه متصل به هم و با دو گنبد جدا از هم ساخته شده است. به گفته آبادگران محلی این دو بقعه متعلق به سید ابراهیم و سید اسدالله نیای سادات منیزوری است که در گویش محلی دو سیدالله می‌گویند. نوادگان این دو امامزاده خود را از تبار امام موسی ابن جعفر می‌دانند.

 منابع 


بهمئی
رده:ویکی‌سازی رباتیک