شهرستان دشتستان

شهرستان دشتستان بزرگ‌ترین شهرستان استان بوشهر است که مرکز آن شهر برازجان می‌باشد. بیشتر مردم دشتستان به گویش دشتستانی سخن می‌گویند.

 جمعیت و وسعت 
طبق آخرین سرشماری در سال ۱۳۹۵ جمعیت شهرستان دشتستان ۲۵۲٬۰۴۷ نفر می‌باشد.

مساحت این شهرستان ۶٬۳۲۷ کیلومتر مربع است.

 موقعیت 
شهرستان دشتستان در شرق استان بوشهر از جنوب به شهرستان دشتی، از مغرب به شهرستان بوشهر و تنگستان از شمال غرب به شهرستان گناوه و از مشرق و شمال شرق به استان فارس منتهی می‌شود.

خرما مهم‌ترین محصول کشاورزی این منطقه بوده و نقش مهمی در اقتصاد این شهرستان و استان و کشور دارد.

 تاریخچه 
شهرستان دشتستان از قدیمی‌ترین شهرستان‌های ایران می‌باشد. دشتستان از قدیمی‌ترین مناطق ایران است که جغرافی دانان از آن به نام دستقان یاد کرده‌اند و آن را جز نواحی گرمسیرات فارس ذکر کرده‌اند. اصطخری آن را از نواحی اردشیر خوره که یکی از کوره‌های پنجگانه فارس قدیم بوده محسوب داشته است.

مؤلف فارسنامه ناصری دشتستان [بزرگ] را به چهارده ناحیه تقسیم کرده و از آن‌ها اینگونه یاد می‌کند:
«انگالی - برازجان - اهرم - بوشهر - تنگستان - حیات داوود - خورموج - دالکی - رودحله - زنگنه - زیرراه - شبانکاره - گناوه - مضافات بوشهر.»

 بناهای تاریخی شهرستان دشتستان 
از آثار تاریخی شهرستان دشتستان می‌توان به کاخ زمستانی کورش در شهر برازجان - شهر تاریخی توز یا توج - تل مر - تل خندق در دشت دهرود سفلی در بخش ارم - گور دختر - کوشک اردشیر ساسانی معروف به اردشیر بابکان در روستای پشت پر (بز پر) واقع در بخش تنگ ارم - بنای موسوم به زندان سلیمان واقع در روستای پشت پر در بخش تنگ ارم - آتشکده (در نزدیکی تل خندق) - کاروانسرای مشیرالملک (در شهر برازجان) و … که تمامی این آثار در دشتستان و اطراف برازجان قرار دارند اشاره کرد.

 تقسیمات کشوری 
شهرستان دشتستان دارای ۶ بخش ،۱۲ دهستان و ۹ شهر به شرح زیر است:

 شهرستان دشتستان 
نام بخشمرکز بخشجمعیت بخش ۱۳۹۵نام دهستانمرکز دهستانجمعیت دهستان ۱۳۹۵شهرجمعیت شهر ۱۳۹۵مرکزیبرازجان۱۴۵٬۴۶۰ نفردالکیدالکی ۱۲٬۲۰۸ نفربرازجان

دالکی ۱۱۰٬۵۶۷ نفر

۶٬۴۳۶ نفرحومهسرکره ۹٬۶۰۳ نفرزیارتزیارت ۶٬۶۴۶ نفرسعدآبادسعدآباد۳۳٬۵۱۳ نفرزیرراهنظرآقا ۱۲٬۳۱۹ نفروحدتیه

سعدآباد ۱۱٬۲۲۲ نفر

۸٬۲۴۸ نفروحدتیهوحدتیه ۱٬۷۲۴ نفرآب‌پخشآب‌پخش۲۳٬۱۳۲ نفردرواهیآب‌پخش ۳٬۲۱۱ نفرآب‌پخش ۱۸٬۹۱۳ نفردشتی اسماعیل‌خانیدشتی‌اسماعیل‌خانی ۱٬۰۰۸ نفرشبانکارهشبانکاره۲۲٬۳۴۸ نفرشبانکارهشبانکاره ۱۴٬۴۴۸ نفرشبانکاره ۷٬۹۰۰ نفرارمتنگ ارم۱۳٬۶۶۰ نفردهروددهرود سفلی ۵٬۳۷۲ نفرتنگ ارم ۳٬۲۴۲ نفرارمتنگ ارم ۵٬۰۴۶ نفربوشکانکلمه۱۲٬۹۴۳ نفرپشتکوهکلمه ۵٬۹۱۱ نفرکلمه

بوشکان ۲٬۴۶۳ نفر

۲٬۱۳۵ نفربوشکانبوشکان ۲٬۴۳۴ نفر

 تغییرات تقسیمات کشوری 
بر اساس مصوبه دولت (۱۸ مرداد ماه ۱۳۸۸)، دهستان دشتی اسماعیل‌خانی به مرکزیت روستای دشتی اسماعیل خانی از توابع استان بوشهر از ترکیب روستاها، مزارع و مکانهای بصری، چم تنگ، تأسیسات گاز، بنارسلیمانی، بنه محمدعبداله خمیسی، پمپاژ چم تنگ ـ مکابری ـ قلعه سوخته ـ کره بند ـ زردکی سفلی ـ احشام شمالی احشام شیخی ـ هفت جوش ـ سه کنار ـ دره دون در تابعیت بخش آبپخش شهرستان دشتستان ایجاد و تأسیس می‌شود. بر این اساس، بخش آبپخش به مرکزیت شهر آبپخش مشتمل بر دهستان‌های درواهی و دشتی اسماعیل‌خانی در تابعیت شهرستان دشتستان ایجاد و تأسیس می‌شود.دو شهرستان جدید در نقشه تقسیمات کشوری «و تغییرات در شهرستان دشتستان»  پورتال وزارت کشور، 21 مرداد 1388.

 نمایندگان مجلس شورای اسلامی و شخصیتهای مشهور 
نمایندگان مجلس شورای اسلامی:
 مجلس اول: سید محمدمهدی جعفری
 مجلس دوم: شیخ عباس رحیمی
 مجلس سوم: خدانظر قاسمی
 مجلس چهارم: غلامرضا رازقی
 مجلس پنجم:خدانظر قاسمی
 مجلس ششم: حمیده عدالت
 مجلس هفتم: عبدالمجید شجاع
 مجلس هشتم: ایوب پاپری مقدم فرد
 مجلس نهم: سید مهدی موسوی نژاد
 مجلس دهم: محمدباقر سعادت
 مجلس یازدهم: ابراهیم رضایی

افراد تاریخی :

غضنفرالسلطنه برازجانی

ورزشکاران:

محمد دانشگر

 منابع 

 https://web.archive.org/web/20131116010502/http://zivan.ir/ جدیدترین اخبار شهرستان دشتستان در سایت خبری زیوان


دشتستان