شهرستان گناوه

شهرستان گناوه یکی از شهرستان‌های استان بوشهر ایران است. مرکز این شهرستان، شهر بندر گناوه است.

این شهرستان در تاریخ ۲۹ دی ۱۳۵۸ از شهرستان بوشهر جدا شد و مستقل گردید.

 موقعیت جغرافیایی 
شهرستان گناوه از شمال با شهرستان ممسنی استان فارس، از غرب با شهرستان دیلم، از شرق با شهرستان دشتستان، از جنوب شرق با شهرستان بوشهر و از جنوب با خلیج فارس همسایه است.

 تقسیمات کشوری 
شهرستان گناوه دارای ۲ بخش، ۲ دهستان و ۲ شهر به نام‌های زیر است:

 شهرستان گناوه 
بخشمرکز بخشجمعیت بخش ۱۳۹۵نام دهستانمرکز دهستانجمعیت دهستان ۱۳۹۵شهرجمعیت شهر ۱۳۹۵مرکزیبندر گناوه۸۸٬۶۴۹ نفرحیات داوودچهار روستایی ۱۵٬۱۷۷ نفربندر گناوه۷۳٬۴۷۲ نفرریگبندر ریگ۱۳٬۸۲۵ نفررودحلهمحمدی ۷٬۵۷۳ نفربندر ریگ۶٬۲۵۲ نفر

 مردم‌شناسی 
 جمعیت 
بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان گناوه برابر با ۱۰۲٬۴۸۴ نفر بوده است.

 قوم و زبان 
اکثریت منابع شهرستان گناوه را لرنشین و شهر بندر گناوه را محل سکونت کنوتی و مرکز مهم طوایف لر حیات داوودی دانسته، و زبان مردم این شهرستان را لری جنوبی (با لهجه حیات داوودی) می‌دانند.

منبعی دیگر و گویش گناوه‌ای را فارسی محلی آمیخته به لری می‌دانند. از جمله؛ وبگاه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی گناوه: «زبان گناوه‌ای فارسی با لهجه محلی (بندری یا جنوبی)، آمیزه‌ای از گویش‌های لری و سیوندی به اضافه تعداد زیادی از کلمات بیگانه انگلیسی، پرتغالی و غربی است.»همین منبع در جایی دیگر گویش مردم گناوه را لری ذکر می‌کند.

وزارت اطلاعات گویش مردم گناوه را لری ذکر می‌کند.رضا دشتی: «زبان گناوه‌ای آمیزه‌ای از گویش‌های لری و بعضی کلمات بیگانه و غربی است.»رضا دشتی (نویسنده گناوه‌ای): مقاله کنکاشی در تاریخ تمدن و فرهنگ گناوه (نامه گناوه، کتاب اول ص۱۸) غلامرضا_کریمی‌فرد: «در گویش گناوه‌ای بسیاری از کلمات آن براساس گویش لری عیناً یا با قدری تفاوت در ساختار یا لهجه کاربرد دارد.»غلامرضا_کریمی‌فرد: مقاله تناسب لفظ و معنی و اصالت کلمات در گویش گناوه‌ای (نامه گناوه، کتاب اول ص ۱۰۴) حسین جلالپور: «گویش گناوه‌ای برگرفته از گویش لری است اما با لهجه‌ای کاملاً متفاوت.»مقاله حسین جلالپور شاعر و پژوهشگر در (نامه گناوه کتاب دوم ص ۶۸) غلامحسین_دریانورد: «لهجه سرخوری گناوه گونه‌ای از گویش گناوه‌ای لری و زیرمجموعهٔ زبان فارسی متمایل به لری است.»مقالهٔ غلامحسین_دریانورد شاعر، ناشر و نویسنده گناوه‌ای در (نامه گناوه، کتاب پنجم ص ۶۰) وبگاه لرنما (ایل مئیوند): «مردم گناوه لری را با لهجه_گناوه‌ای تکلم می‌کنند.»https://lornama.meevand.ir/2020/10/10/گناوه-و-ریگ-بنادر-باستانی-سرزمین-لر/

 طبیعت 
شهرستان گناوه جلگه‌ای خشک و بیابانی است و ارتفاعاتی در شمال و شمال غربی دارد.
رودخانه حله از محل درودگاه با تلاقی دو رود دالکی و شاپور پس از عبور از جنوب شهرستان گناوه (دهستان حله) به خلیج فارس می‌ریزد.
رودخانه شور از ارتفاعات گچ‌ترش و کلاه‌فرنگی سرچشمه گرفته و از حد فاصل دهستان حیات داوود و شبانکاره گذشته و در خور مزین وارد خلیج فارس می‌شود. هر دو رود غیرفصلی، دیمی و شور می‌باشند.

 اقتصاد 
پایه اقتصاد مردم گناوه و به خصوص شهر گناوه بر اساس تجارت با کشورهای حاشیه خلیج فارس و به ویژه امارات است که عمده ساکنان شهر گناوه اقتصاد خود را از این راه امرار معاش می‌کنند.

از لحاظ امکانات اقتصادی شهرستان گناوه می‌توان از شهرک صنعتی بندر ریگ که در ابتدای سه راهی بندر ریگ واقع شده نام برد. در این شهرک کارخانجاتی چون شرکت تعاونی تولید ظروف یک بار مصرف، تولید جداره‌های کاذب که در صنعت ساختمان‌سازی و همچنین تولید ظروف نشا برای کاشت و تولید نشا یا نهال که در زمینه کشاورزی کاربرد دارد، نام برد؛ و نیز شرکت تولید و شیرهٔ خرما، شرکت تعاونی تولیدی فخرآوران برلی تولید انواع بستنی و ژل‌های خوراکی، تعاونی تولیدی سیم و کابل از جمله فعالیت‌های تولید در این شهرک می‌باشند. ضمناً شهرستان گناوه دارای یک کارخانه تولید شیر و فرآورده‌های لبنی با نام تجاری «طوفان» که در ۲ کیلومتری جاده گناوه-گچساران واقع شده است و همچنین کارخانه شیر خلیج فارس که شامل فراورده‌های شیر ۳۰۰۰ تن، ماست ۲۰۰ تن و دوغ ۲۰۰۰ تن در سال می‌باشد و شهرهای گناوه، دیلم و ریگ را تأمین می‌کند.http://www.farmondarigenaveh.blogfa.com/post-72.aspx

همچنین این شهرستان دارای یک کارخانه تولید آسفالت واقع در ۲۰ کیلومتر شهر گناوه و بالاتر از روستای پوز گاه واقع شده است. از دیگر امکانات اقتصادی شهرستان گناوه پرورش میگو است که به صورت پیشرفته در این شهرستان انجام می‌شود به‌طوری‌که گناوه از مقام بالایی در پرورش میگو در سطح کشوری است.

 کشاورزی 
در زمینه کشاورزی هم این شهرستان دارای ۱۱ مرغداری می‌باشد که اکثر آن‌ها در قالب شرکت‌های تعاونی کشت و صنعت به فعالیت پرداخته‌اند.
از لحاظ تولید دام و دامپروری به آب وهای گرم و مرطوب در بندر گناوه یا روستاها و شهرهای توابع آن کمتر در این زمینه پرداخته شده است. در حال حاضر حدود ۴ گاوداری در شهرستان آن هم به‌طور سنتی فعالیت دارند که می‌توان به گاوداری که واقع در صحرای شهر بندر ریگ و دیگری واقع در روستای چهار روستایی قرار دارند نام برد.

اگر به صید و صیادی در شهرستان گناوه نگاهی بیندازیم می‌بینیم که هنوز فعالیت‌های این حوزه به شکل سنتی یعنی با استفاده از وسایل عمدتاً «تور و گرگور» به صید پرداخته می‌شود.

 بازار 
با توجه به فاصلهٔ نزدیک ان به خلیج فارس، بازارهای گناوه از اجناس خارجی مملوء هستند و دو بازار معروف این شهر سیف و ناخدا حمزه است که با استفاده از ته لنجی تغذیه می‌شوند.
جایگزین=تصویر بازار گناوه|بندانگشتی|تصویری از بازار گناوه

 منابع 


رده:شهرستان‌های استان بوشهر