عورت

عورت که در فارسی، شرمگاه و شرمجای نیز نامیده می‌شود به سه معنای (بی‌حفاظ یا آسیب‌پذیر)، (آلت تناسلی و مقعد)، (مابینِ پیش و پسِ ناف تا زانوها) آمده است و منظور از آن هر چیزی است که مایهٔ شرم و عار و عیب و نگرانی باشد. با وجود تطابق عورت مرد و زن در قرآن، در فقه اسلامی به استناد روایات و احادیث، موها و همهٔ پیکر زن و حتی صدای او عورت نامیده می‌شود.

 ریشه‌شناسی 
بندانگشتی|آدم و حوا که به روایت قرآن در یکی از آیات حجاب پس از خوردن میوهٔ ممنوعه بر عورت خود آگاه شده و شروع به پوشاندن آن با برگ‌های بهشت کردند.متن و ترجمه‌های آیات ۲۰ و ۲۲ و ۲۶ و ۲۷ اعراف، پایگاه جامع قرآنیواقع‌نما یا تمثیلی بودن قصص قرآن، محمد مولوی و معصومه خلیلی، فصل‌نامهٔ سراج منیر، ش۱۹، بازنشر در خبرگزاری فارسجُستاری بر انواع تمثیل در مَثَل‌ها و قصّه‌های قرآن کریم، نیلوفر رضازاده و فاطمه شاهرودی، مجلهٔ معرفت، ش۱۸۰، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه

راغب اصفهانی (زادهٔ ۳۳۳ه‍.ش/۹۵۴م) در کتاب المفردات آورده است که عورت اصلش از عار بوده زیرا در ظاهر شدن آن عار هست؛ از این جهت زنان، عورت نامیده شده‌اند. در زبان‌هایی همچون زبان ترکی هنوز واژهٔ متداول برای نامیدن زن، آروات است که تغییریافتهٔ کلمهٔ عورت می‌باشد.

 در قرآن 

بندانگشتی|آدم و حوا از فالنامهٔ منتسب به صادق پیشوای ششم شیعیان، سدهٔ دهم هجری (قرن شانزدهم میلادی)، دورهٔ صفوی.

در سه آیه از قرآن (دو آیه از آیات حجاب) واژهٔ عورت به کار رفته است:
 به معنای بی‌حفاظ یا آسیب‌پذیر در آیهٔ ۱۳ سورهٔ احزاب:

 به معنای شرمگاه در آیهٔ ۳۱ سورهٔ نور:

 به معنای برهنگی شرمگاه و زمان روزمرهٔ آمیزش جنسی در آیهٔ ۵۸ سورهٔ نور:

 در فقه 
در قرآن و به تبع آن در فقه اسلامی، برای اشاره به شرمجای انسان معمولاً سه واژه زیر به کار می‌رود که در فقه، معانی این واژگان تا حدودی گسترده شده است:
 «عورت» به سه معنای:
 بی‌حفاظ یا آسیب‌پذیر،
 قُبُل و دُبُر یا همان آلت تناسلی و مقعد،
 مابینِ پیش و پسِ ناف تا زانوها آمده است اما در فقه اسلامی این دو تعریف اخیر، مختص عورت مرد بوده و فقها دربارهٔ زنان، به استناد روایاتی مانند حدیث «زنان، درمانده و عورت هستند پس عورت بودنشان را با [نگه داشتن در] خانه‌ها بپوشانید و درماندگیشان را با خاموشی [در برابرشان].» موها و همهٔ پیکر و حتی صدای زن را عورت می‌دانند.توضیح روایت «کل زن عورت است»، تارنمای اسلام‌کوئستفرهنگ فقه، محمود هاشمی شاهرودی، قم: مؤسسهٔ دایرةالمعارف فقه اسلامی، ۵ جلد، جلد ۵، ص۵۰۴قاموس قرآن، سید علی‌اکبر قریشی، تهران: دارالکتب الاسلامیه، ۷ جلد، جلد ۵، ص۶۸
 «فَرج» در لغت به معنای گشادگی بین دو چیز و در قرآن کنایه از آلت تناسلی مرد و زن است و در روایات و احادیث حتی به مقعد نیز اطلاق شده است.فرهنگ فقه، محمود هاشمی شاهرودی، قم: مؤسسهٔ دایرةالمعارف فقه اسلامی، ۵ جلد، جلد ۵، ص۶۶۱
 «سَوأت» در دو معنای جسد مُرده (پیکر مُردهٔ هابیل در داستان هابیل و قابیلمتن و ترجمه‌های آیات ۲۷ تا ۳۱ مائده) و شرم‌گاه (داستان آدم و حوا) در قرآن استعمال شده است.لغات در تفسیر نمونه، ناصر مکارم شیرازی، قم: نشر مدرسهٔ علی‌بن‌ابی‌طالب، چاپ نخست، ۱۳۸۷، ص۳۰۱
سید محمدحسین طباطبایی در تفسیر المیزان با اشاره به حجاب زنان مسلمان تایلندی می‌نویسد:

 در ادبیات 
در ادبیات فارسی از عورت بیشتر در معنای شرمگاه و زن استفاده شده است. محمد غزالی (زادهٔ ۴۳۷ ه‍.ش/۱۰۵۸ م) در کیمیای سعادت چنین آورده است:

 جستارهای وابسته 
 عورت‌نمایی
 آیات حجاب در قرآن

 یادداشت 

 پانویس 

رده:برهنگی
رده:حجاب
رده:حیا در اسلام
رده:فقه
رده:لباس زنان در اسلام
رده:حجاب اسلامی