کشور محصور در خشکی

کشور محصور در خشکی، خشکی‌بست، محاط به خشکه یا بی‌دریا به کشوری گفته می‌شود که هیچ‌گونه دسترسی به آب‌های آزاد (اقیانوس‌ها و دریاها) نداشته باشد. تعداد ۴۴ کشور جهان به همراه ۵ کشور دارای رسمیت محدود در وضعیت خشکی‌بست قرار دارند.44 Landlocked Countries Without Direct Ocean Access قزاقستان وسیع‌ترین و اتیوپی پرجمعیت‌ترین کشورهای محصور در خشکی هستند.

در سال ۱۹۹۰ میلادی، تنها ۳۰ کشور محصور در خشکی در جهان وجود داشت. انحلال اتحاد جماهیر شوروی و چکسلواکی؛ تجزیه یوگسلاوی؛ همه‌پرسی استقلال اوستیای جنوبی (تا حدی به رسمیت شناخته شده)، اریتره، مونته‌نگرو، سودان جنوبی و جمهوری خلق لوهانسک (تا حدی به رسمیت شناخته شده)؛ و اعلامیه استقلال یکجانبه کوزوو (تا حدی به رسمیت شناخته شده) باعث تشکیل ۱۵ کشور محصور در خشکی جدید و ۵ کشور محصور در خشکی تا حدی به رسمیت شناخته شده گردید.

به‌طور کلی، محصور در خشکی بعضی از مضرات سیاسی و اقتصادی را ایجاد می‌کند که عدم دسترسی به آب‌های بین‌المللی را باعث می‌شود. به همین دلیل، کشورهای بزرگ و کوچک در طول تاریخ انسان، با وجود هزینه‌های زیاد و خونریزی و سرمایه‌های سیاسی؛ به دنبال دسترسی به آب‌های آزاد بوده‌اند.

معایب اقتصادی محصور بودن در خشکی بسته به میزان توسعه، مسیرهای تجاری اطراف و تجارت آزاد، مانع‌های جغرافیای زبانی و سایر ملاحظات می‌تواند کاهش یا تشدید شود. 

بعضی از کشورهای محصور در خشکی در اروپا ثروتمند هستند، مانند آندورا، اتریش، لیختن اشتاین، لوکزامبورگ، سن مارینو، سوئیس و واتیکان، که همه آنها، به استثنای لوکزامبورگ (یکی از اعضای مؤسس ناتو)، اغلب از مسائل سیاسی بی‌طرفی جهانی استفاده می‌کنند. با این حال، ۳۲ کشور از ۴۴ کشور محصور در خشکی، از جمله همه کشورهای محصور در خشکی در آفریقا، آسیا و آمریکای جنوبی، توسط سازمان ملل متحد به عنوان کشورهای در حال توسعه محصور در خشکی (LLDCs) طبقه‌بندی شده‌اند.

۹ کشور از ۱۲ کشوری که پایین‌ترین شاخص‌های توسعه انسانی (HDI) را دارند، محصور در خشکی هستند. هدف ابتکارات بین‌المللی کاهش نابرابری‌های ناشی از مسائلی از این قبیل است، مانند هدف ۱۰ توسعه پایدار سازمان ملل، که هدف آن کاهش چشمگیر نابرابری تا سال ۲۰۳۰ میلادی است.

 فهرست کشورهای محصور در خشکی 
 کشور پهناوری (km۲) جمعیت قاره منطقه کشورهای همسایه تعداد کشورهای محصور در خشکی ۶۵۲٬۲۳۰۳۳٬۳۶۹٬۹۴۵ آسیا قلب آسیا چین، ایران، پاکستان، تاجیکستان، ترکمنستان و ازبکستان ۶ ۴۶۸۸۴٬۰۸۲ اروپا جنوب اروپا فرانسه و اسپانیا ۲ ۲۹٬۷۴۳۳٬۲۵۴٬۳۰۰ آسیا غرب آسیا جمهوری آذربایجان، گرجستان، ایران و ترکیه ۴ یا ۵ ۸۳٬۸۷۱۸٬۸۲۳٬۰۵۴ اروپا اروپای مرکزی جمهوری چک، آلمان، مجارستان، ایتالیا، لیختن‌اشتاین، اسلواکی، اسلوونی و سوئیس ۸ ۸۶٬۶۰۰۸٬۹۹۷٬۴۰۱ آسیا غرب آسیا ارمنستان، گرجستان، ایران، روسیه و ترکیه ۵ یا ۶ ۲۰۷٬۶۰۰۹٬۴۸۴٬۳۰۰ اروپا شرق اروپا لتونی، لیتوانی، لهستان، روسیه و اوکراین ۵ ۳۸٬۳۹۴۶۹۱٬۱۴۱ آسیا جنوب آسیا چین و هند ۲ ۱٬۰۹۸٬۵۸۱۱۰٬۹۰۷٬۷۷۸ قاره آمریکا آمریکای جنوبی آرژانتین، برزیل، شیلی، پاراگوئه و پرو ۵ ۵۸۲٬۰۰۰۱٬۹۹۰٬۸۷۶ آفریقا جنوب آفریقا نامیبیا، آفریقای جنوبی، زامبیا و زیمبابوه ۴ ۲۷۴٬۲۲۲۱۵٬۷۴۶٬۲۳۲ آفریقا غرب آفریقا بنین، ساحل عاج، غنا، مالی، نیجر و توگو ۶ ۲۷٬۸۳۴۱۰٬۵۵۷٬۲۵۹ آفریقا شرق آفریقا جمهوری دموکراتیک کنگو، رواندا و تانزانیا ۳ ۶۲۲٬۹۸۴۴٬۴۲۲٬۰۰۰ آفریقا مرکز آفریقا کامرون، چاد، کنگو، جمهوری دموکراتیک کنگو، سودان جنوبی و سودان ۶ ۱٬۲۸۴٬۰۰۰۱۳٬۶۷۰٬۰۸۴ آفریقا مرکز آفریقا کامرون، جمهوری آفریقای مرکزی، لیبی، نیجر، نیجریه و سودان ۶ ۷۸٬۸۶۷۱۰٬۶۷۴٬۹۴۷ اروپا اروپای مرکزی اتریش، آلمان، لهستان و اسلواکی ۴ ۱۷٬۳۶۴۱٬۱۸۵٬۰۰۰ آفریقا جنوب آفریقا موزامبیک و آفریقای جنوبی ۲ ۱٬۱۰۴٬۳۰۰۱۰۱٬۸۵۳٬۲۶۸ آفریقا شرق آفریقا جیبوتی، اریتره، کنیا، سومالی، سودان جنوبی و سودان ۶ ۹۳٬۰۲۸۹٬۷۹۷٬۵۶۱ اروپا اروپای مرکزی اتریش، کرواسی، رومانی، صربستان، اسلواکی، اسلوونی و اوکراین ۷ ۲٬۷۲۴٬۹۰۰۱۶٬۳۷۲٬۰۰۰ آسیا آسیای میانه چین، قرقیزستان، روسیه، ترکمنستان و ازبکستان ۵ ۱۹۹٬۹۵۱۵٬۴۸۲٬۰۰۰ آسیا آسیای میانه چین، قزاقستان، تاجیکستان و ازبکستان ۴ ۲۳۶٬۸۰۰ ۷٬۱۲۳٬۲۰۵ آسیا جنوب شرق آسیا کامبوج، چین، میانمار، تایلند و ویتنام ۵ ۳۰٬۳۵۵۲٬۰۶۷٬۰۰۰ آفریقا جنوب آفریقا آفریقای جنوبی ۱ ۱۶۰۳۵٬۷۸۹ اروپا اروپای مرکزی اتریش و سوئیس ۲ ۲٬۵۸۶۵۰۲٬۲۰۲ اروپا اروپای مرکزی بلژیک، فرانسه و آلمان ۳ ۱۱۸٬۴۸۴۱۵٬۰۲۸٬۷۵۷ آفریقا شرق آفریقا موزامبیک، تانزانیا و زامبیا ۳ ۱٬۲۴۰٬۱۹۲۱۴٬۵۱۷٬۱۷۶ آفریقا غرب آفریقا الجزایر، بورکینافاسو، ساحل عاج، گینه، موریتانی، نیجر و سنگال ۷ ۳۳٬۸۴۶۳٬۵۵۹٬۵۰۰ اروپا شرق اروپا رومانی، ترانس‌نیستریا و اوکراین ۲ یا ۳ ۱٬۵۶۶٬۵۰۰۲٬۸۹۲٬۸۷۶ آسیا شرق آسیا چین و روسیه ۲ ۱۴۷٬۱۸۱۲۶٬۴۹۴٬۵۰۴ آسیا جنوب آسیا چین و هند ۲ ۱٬۲۶۷٬۰۰۰۱۵٬۳۰۶٬۲۵۲ آفریقا غرب آفریقا الجزایر، بنین، بورکینافاسو، چاد، لیبی، مالی و نیجریه ۷ ۲۵٬۷۱۳۲٬۱۱۴٬۵۵۰ اروپا جنوب اروپا آلبانی، بلغارستان، یونان، کوزوو و صربستان ۴ یا ۵ ۴۰۶٬۷۵۲۶٬۳۴۹٬۰۰۰ آمریکا آمریکای جنوبی آرژانتین، بولیوی و برزیل ۳ ۲۶٬۳۳۸۱۰٬۷۴۶٬۳۱۱ آفریقا شرق آفریقا بوروندی، جمهوری دموکراتیک کنگو، تانزانیا و اوگاندا ۴ ۶۱۳۱٬۷۱۶ اروپا جنوب اروپا ایتالیا ۱ ۸۸٬۳۶۱۷٬۳۰۶٬۶۷۷ اروپا جنوب اروپا آلبانی (از طریق کوزوو و متوهیا)، بوسنی و هرزگوین، بلغارستان، کرواسی، مجارستان، کوزوو، مونته‌نگرو، مقدونیه شمالی و رومانی ۸ ۴۹٬۰۳۵۵٬۴۲۹٬۷۶۳ اروپا اروپای مرکزی اتریش، جمهوری چک، مجارستان، لهستان و اوکراین ۵ ۶۱۹٬۷۴۵۸٬۲۶۰٬۴۹۰ آفریقا شرق آفریقا جمهوری آفریقای مرکزی، جمهوری دموکراتیک کنگو، اتیوپی، کنیا، سودان و اوگاندا ۶ ۴۱٬۲۸۴۸٬۴۰۱٬۱۲۰ اروپا اروپای مرکزی اتریش، فرانسه، آلمان، ایتالیا و لیختن‌اشتاین ۵ ۱۴۳٬۱۰۰۷٬۳۴۹٬۱۴۵ آسیا آسیای میانه افغانستان، چین، قرقیزستان و ازبکستان ۴ ۴۸۸٬۱۰۰۵٬۱۱۰٬۰۰۰ آسیا آسیای میانه افغانستان، ایران، قزاقستان و ازبکستان ۴ ۲۴۱٬۰۳۸۴۰٬۳۲۲٬۷۶۸ آفریقا شرق آفریقا جمهوری دموکراتیک کنگو، کنیا، رواندا، سودان جنوبی و تانزانیا ۵ ۴۴۹٬۱۰۰۳۲٬۶۰۶٬۰۰۷ آسیا آسیای میانه افغانستان، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ترکمنستان ۵ ۰٫۴۴۸۲۶ اروپا جنوب اروپا ایتالیا ۱ ۷۵۲٬۶۱۲۱۲٬۹۳۵٬۰۰۰ آفریقا شرق آفریقا آنگولا، بوتسوانا، جمهوری دموکراتیک کنگو، مالاوی، موزامبیک، نامیبیا، تانزانیا و زیمبابوه ۸ ۳۹۰٬۷۵۷۱۲٬۵۲۱٬۰۰۰ آفریقا شرق آفریقا بوتسوانا، موزامبیک، آفریقای جنوبی و زامبیا ۴ کشورهای محصور در خشکی با رسمیت محدود ۱۱٬۴۵۸۱۴۶٬۶۰۰ آسیا غرب آسیا ارمنستان و جمهوری آذربایجان ۲ ۱۰٬۹۰۸۱٬۸۰۴٬۸۳۸ اروپا جنوب اروپا آلبانی، مونته‌نگرو، مقدونیه شمالی و صربستان ۴ ۳٬۹۰۰۷۲٬۰۰۰ آسیا غرب آسیا گرجستان و روسیه ۲ ۴٬۱۶۳۵۰۵٬۱۵۳ اروپا شرق اروپا مولداوی و اوکراین ۲ ۵٬۶۵۵۲٬۸۶۲٬۴۸۵ آسیا غرب آسیا اسرائیل و اردن ۲ کل۱۴٬۷۷۶٬۲۲۸۴۷۵٬۸۱۸٬۷۳۷ — درصد از جهان۱۱٫۴٪۶٫۹٪

 در دریای خزر دارای ساحل است
 در دریای مرده دارای ساحل است
 کاملاً به رسمیت شناخته نشده است
 فقط توسط یک کشور محصور در خشکی شده است
 بخشی از دولت فلسطین

 کشورهای محصور دوگانه در خشکی 
دو کشور لیختن‌اشتاین و ازبکستان محصور دوگانه در خشکی هستند یعنی تمامی همسایگان آن‌ها نیز کشورهای محاط در خشکی هستند.

 جستارهای وابسته 
 کشورهای در حال توسعه محصور در خشکی

 پانویس 

 منابع 

Wikipedia contributors, "Landlocked country," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Landlocked_country&oldid=200187547

رده:آفریقا
رده:اوراسیا
رده:ترابری
رده:جغرافیا
رده:جغرافیای طبیعی
رده:دسته‌بندی کشورها
رده:قاره آمریکا
رده:کشورهای محصور در خشکی