علی‌اشرف صادقی

علی‌اشرف صادقی (زادهٔ ۲۵ اردیبهشتِ ۱۳۲۰ در قم) زبان‌شناس ایرانی، استاد بازنشستهٔ دانشگاه تهران و عضو پیوستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. او به‌عنوان چهرهٔ ماندگار در حوزهٔ ادبیات معرفی شده‌است.

بندانگشتی|از راست: مصطفی عاصی، مجتبی منشی‌زاده، علی‌اشرف صادقی، یحیی مدرسی و محمد دبیرمقدم در اولین همایش نحو انجمن زبان‌شناسی ایران، بهمن ۱۳۹۰

چپ|بندانگشتی|از راست: علی‌اشرف صادقی، سعید حمیدیان و داریوش آشوری، سمینار نگارش فارسی، مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۶۱

 زندگی 
صادقی در ۲۵ اردیبهشت ۱۳۲۰ در خانواده‌ای مذهبی در قم زاده شد. پدرش معلم و پدربزرگش، اشرف‌الواعظین، واعظ بود. پدرِ پدربزرگش نیز مجتهد بود. صادقی، پس از تحصیلات ابتدایی و متوسطه در حکیم نظامی قم، در ۱۳۳۸ به دانشگاه تهران رفت و در ۱۳۴۱ لیسانس ادبیات فارسی گرفت. وی در ۱۳۴۲ به دانشگاه سوربن در فرانسه رفت و در آنجا در رشتهٔ زبان‌شناسی عمومی ادامهٔ تحصیل داد و در سال ۱۳۴۶، پس از اخذ مدرک دکتری به ایران بازگشت.زندگینامه علی‌اشرف صادقی استاد راهنمای او در دورهٔ دکتری پروفسور آندره مارتینه، زبان‌شناسِ سرشناس و بنیادگذار مکتب نقشگرایی فرانسه در زبانشناسی، بود. (زندگینامۀ خودنوشت، ص 12) 
بندانگشتی|چپ|تقدیر از علی‌اشرف صادقی در اولین همایش نحو، بهمن ۱۳۹۰

 فعالیت‌ها 
علی‌اشرف صادقی در سال‌های ۱۳۴۰ تا ۱۳۴۲ با مؤسسهٔ لغت‌نامهٔ دهخدا در تنظیم بخشی از حرف «گ» لغت‌نامهٔ دهخدا همکاری داشته‌است.  پس از بازگشت به ایران، صادقی در دانشکدهٔ ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران مشغول به کار شد و تا کسب رتبهٔ استادی پیش رفت. او سرانجام در آغاز سال تحصیلی ۱۳۸۶–۱۳۸۷، به درخواست خود، بازنشسته شد؛ زیرا می‌خواست تمام همت خود را مصروفِ تدوین فرهنگ جامع زبان فارسی کند. این فرهنگ طرحی است که از اواسط دههٔ ۱۳۷۰، با حمایت فرهنگستان زبان و ادب فارسی و زیر نظر علی‌اشرف صادقی آغاز شده و جلد اول آن، مشتمل بر حرف «آ»، در سال ۱۳۹۲ منتشر شد. صادقی مدیر گروه فرهنگ‌نویسی فرهنگستان است و دبیریِ مجلهٔ فرهنگ‌نویسی را بر عهده دارد.فرهنگستان زبان و ادب فارسی: اعضای پیوسته او همچنین پایه‌گذار مجلهٔ زبان‌شناسی است و تا سال ۱۳۸۶ سردبیر آن بود. صادقی همچنین از ویراستاران دانشنامهٔ ایران و اسلام، دانشنامهٔ جهان اسلام و دائرةالمعارف بزرگ اسلامی بوده‌است.

 کتاب‌شناسی 
 دستور زبان فارسی (با همکاری غلامرضا ارژنگ)، کتاب درسی سال دوم، سوم و چهارم دبیرستان، تهران: وزارت آموزش و پرورش، ۱۳۵۸
 تکوین زبان فارسی، تهران: دانشگاه آزاد ایران، ۱۳۵۷
 مسائل تاریخی زبان فارسی، تهران: انتشارات سخن، ۱۳۸۰
 تصحیح لغت فرس اسدی، با همکاری دکتر فتح‌الله مجتبائی، تهران: انتشارات خوارزمی، ۱۳۶۵
 زبان‌شناسی نوین: نتایج انقلاب چامسکی (ترجمهٔ دو فصل)، نیل اسمیت و دیردری ویلسون. تهران: انتشارات آگاه، ۱۳۶۷
 نگاهی به گویش‌نامه‌های ایرانی. تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مرکز نشر دانشگاهی، ۱۳۷۹
 فرهنگ املایی خط فارسی، علی اشرف صادقی و زهرا زندی مقدم، تهران: فرهنگستان زبان و ادب فارسی
 یادنامهٔ دکتر احمد تفضلی، تهران: سخن، ۱۳۷۹
 تصحیح فرهنگ فارسی مدرسهٔ سپهسالار، منسوب به قطران تبریزی، تهران: انتشارات سخن، ۱۳۸۰
 فارسی قمی، قم: انتشارات باورداران، ۱۳۸۰
 زبان‌های ایرانی، یوسیف میخائیلوویچ اُرانسکی، علی‌اشرف صادقی (مترجم)، تهران: سخن، ۱۳۷۸
 تهران: جغرافیا، تاریخ، فرهنگ، سیدحسین نصر، علی‌اشرف صادقی، مصطفی مؤمنی و فرزانه ساسان‌پور، تهران: کتاب مرجع

بندانگشتی|چپ|از چپ: علی‌اصغر قهرمانی مقبل، سیروس شمیسا، ابوالحسن نجفی، محسن ذاکرالحسینی، علی‌اشرف صادقی و امید طبیب‌زاده، اولین همایش شعر فارسی و زبان‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، ۱۰ اردیبهشت ۱۳۸۹

 منابع 

 پیوند به بیرون 

 مقالات علی‌اشرف صادقی
 فارسی‌شناسی در گفتگو با دکتر علی‌اشرف صادقی 
 دیدار با علی‌اشرف صادقی
 علی‌اشرف صادقی از «خلاصةالاشعار» می‌گوید
 انتقاد «علی‌اشرف صادقی» به فرهنگ‌نویسی و مدیریت مؤسسه دهخدا
 درباره علی‌اشرف صادقی
 خاطرات علی‌اشرف صادقی از محمد معین منتشر می‌شود
 گزارش علی‌اشرف صادقی از روند تدوین فرهنگ جامع زبان فارسی 
 ورود انبوه واژگان عربی نظام آوایی فارسی را متأثر کرده‌است

رده:استادان دانشگاه تهران
رده:اعضای پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی
رده:افراد زنده
رده:اهالی قم
رده:برگزیدگان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران
رده:برگزیدگان همایش چهره‌های ماندگار در ادب و فرهنگ
رده:دانش‌آموختگان دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران
رده:دستورنویسان اهل ایران
رده:دستورنویسان زبان فارسی
رده:زادگان ۱۳۲۰
رده:زبان‌شناسان اهل ایران
رده:صرف‌شناسان
رده:فرهنگ‌نویسان اهل ایران
رده:لغت‌شناسان اهل ایران
رده:نحوشناسان
رده:سردبیران نشریه‌های زبان‌شناختی
رده:زادگان ۱۹۴۱ (میلادی)
رده:دانش‌آموختگان کالج دانشگاهی لندن
رده:مترجمان از انگلیسی به فارسی
رده:واج‌شناسان اهل ایران
رده:زبان‌شناسان فارسی
رده:آواشناسان