الماس‌خان کنوله‌ای

سرهنگ الماس خان اهل روستای کندوله، در استان کرمانشاه، حماسه‌سرا و سرهنگ کردکردپرس: الماس خان کندوله‌ای حماسه‌سرا و سرهنگ کُرد در اردوی نادرشاه افشار، عمر فاروقی بازدید: ۲۰ سپتامبر ۲۰۱۳ در دوره فرمانروایی نادرشاه افشار ۱۱۴۸–۱۱۶۰ می‌زیسته و یکی از افسران برجستهٔ دستگاه والی اردلان بوده است.

 زندگی 
الماس در سال ۱۷۰۶ میلادی در روستای کندوله در منطقهٔ دینور استان کرمانشاه به دنیا آمد. گفته شده که نام پدرش رضا بوده که از شاعران و شاهنامه‌سرایان کرد کرمانشاه بوده‌است.وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی: شاهنامۀ کُردی یکی از مهم‌ترین آثار ادبی ما است، نوشته‌شده در ۴ اَمرداد ۱۳۹۱؛ بازدید در ۱۶ مرداد ۱۳۹۹. الماس‌خان در دوران نادر به فرماندهی تیپ سنندج (فوج کردستان) سپاه نادری می‌رسد. در جنگ سپاه نادر و نیروهای عثمانی به فرماندهی توپال عثمان پاشا در صفر ۱۱۴۶ قمری(۱۷۳۳ میلادی و ۱۱۱۲ خورشیدی) در ارگ کرکوک، سپاه نادر بر اثر اشتباه الماس خان مجبور به عقب‌نشینی شد. نادر به سبب این مسئله وی را خلع و تنبیه کرد. وی پس از آن در روستای پدری خود در انزوا زندگی خود را وقف ادبیات و موسیقی کرد.سلطانی، محمدعلی، حدیقه سلطانی: احوال و آثار شاعران برجسته کرد و کردی سرایان کرمانشاه از عهد تیموری تا عصر حاضر، جلد یکم، تهران: نشر سها، چاپ یکم ۱۳۸۴، ص۱۰۱.

 مرگ 
مرگ الماس خان به نوشته محمدعلی سلطانی در حدیقه سلطانی احتمالاً در اواخر قرن دوازدهم هجری قمری و بین سال‌های ۱۱۹۰ تا ۱۲۰۰ هجری قمری(۱۷۷۶ تا ۱۷۸۶ میلادی) اتفاق افتاده باشد.

 آثار 
از جمله آثار الماس خان می‌توان به خورشید و خرامان، هفت‌لشکر، موش و گربه، شیرین و فرهاد (شیرین و خسرو)، و نادرنامه (نادر و پالا) اشاره کرد که همگی به زبان کُردی سروده شده‌است. اما معروف‌ترین کار وی سرایش شاهنامه کردی است که مجموعه ای از افسانه‌ها و داستان‌های حماسی مردم جنوب کردستان است.

 ارتباط با میرزا شفیع دینوری 
الماس خان با میرزا شفیع دینوری دیگر شاعر کُرد، مراوده و مشاعره داشته و هر دو در حدود نیمه دوم سده ۱۲ می‌زیسته‌اند. میرزا شفیع مرثیه ای در ارتباط با مرگ الماس خان سروده که بخش مهمی از اطلاعات موجود دربارهٔ وی از همین مرثیه اخذ شده‌است.سلطانی، محمدعلی، حدیقه سلطانی: احوال و آثار شاعران برجسته کرد و کردی سرایان کرمانشاه از عهد تیموری تا عصر حاضر، جلد یکم، تهران: نشر سها، چاپ یکم ۱۳۸۴، ص۱۰۲.

 پانویس 

 منابع 


رده:اهالی دینور
رده:درگذشتگان ۱۷۷۷ (میلادی)
رده:زادگان ۱۷۰۶ (میلادی)
رده:سرداران افشاری
رده:شاعران کرد اهل ایران
رده:شاعران کرد
رده:شاعران کردی گورانی
رده:شاعران کردی هورامی
رده:کردهای اهل ایران