محمد نوری

محمّد هدایت نوری ( – ) آموزگار آواز و خوانندهٔ ایرانی بود. از مشهورترین آهنگ‌های وی می‌توان به «جان مریم»، «کهکشان عشق»، «سرزمین محبوب من» و «ایران ایران» اشاره کرد.

 زندگی 
محمّد نوری در ۱ دیِ ۱۳۰۸ در رشت زاده شد. محمد نوری فارغ‌التحصیل هنرستان تئاتر، زبان و ادبیات انگلیسی از دانشگاه تهران، و مبانی تئاتر از دانشکدهٔ علوم اجتماعی بود. دهه ۱۳۲۰ (خورشیدی) دوران آغاز نوعی تفکر در شعر و موسیقی آوازی درمیان مردم ایران، به‌ویژه نسل جوان بود که بخشی را می‌توان متأثر از نشر و پخش وسیع‌تر موسیقی علمی و آثار فولکلور کشورهای جهان از طریق رادیو و صفحات گرامافون دانست. محمد نوری در همین سال‌ها (سنین نوجوانی) با خواندن اشعار نوینی که بر روی نغمه‌های روز کشورهای غربی و برخی قطعات کلاسیکِ آوازی سروده شده‌بود، کار خوانندگی را آغاز کرد. ناصر حسینی، افسر موسیقیدان ارتش ایران از مشوقان محمد نوری بوده است.

نوری در کنار تحصیل در رشته ادبیات زبان انگلیسی و رشته نمایش، آواز ایرانی را نزد اسماعیل مهرتاش آموخت. پس از آن نزد استادان هنرستان عالی موسیقی، سیروس شهردار و فریدون فرزانه و مصطفی کمال پورتراب رفت و از آن‌ها تئوری موسیقی، سلفژ و نوازندگی پیانو را فراگرفت. آواز کلاسیک را نزد اولین باغچه‌بان و فاخره صبا آموخته و شیوه آوازی خود را با تأثیر از استادانی چون حسین اصلانی و ناصر حسینی پیدا کرد و رفته رفته به شیوه منحصر به فرد خود دست یافت.

محمد نوری پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران و پس از مدتی سکوت، فعالیت هنری خود را با آلبوم در شب سرد زمستانی همراه با فریبرز لاچینی و احمدرضا احمدی در سال ۱۳۶۸ از سر گرفت. این همکاری بعدها با آلبوم «آوازهای سرزمین خورشید» ادامه یافت.

محمد نوری طی پنج دهه فعالیت، بیش از سیصد قطعهٔ آوازی اجرا کرد. او همچنین به نوشتن و ترجمهٔ مقالات و سرودن اشعاری برای ترانه پرداخت. محمد نوری در سال‌های پایانی عمر چند اجرا به نفع بیماران خاص داشت. وی ترانه‌های زیادی با تم میهنی اجرا کرد. یکی از مهم‌ترین و معروف‌ترین ترانه‌های وی، «جان مریم» نام دارد که آهنگ آن از ساخته‌های کامبیز مژدهی است.

 جوایز و بزرگداشت‌ها 
محمد نوری برنده جایزه خورشید طلایی (۵۰ سال صدای متفاوت و ماندگار) در سال ۱۳۷۸ از جشنواره مهر، و دارای مدرک درجه یک هنری از شورای عالی ارزیابی کشور و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود.

وی در سال ۱۳۸۵ از سوی سازمان صدا و سیما به عنوان چهرهٔ ماندگار برگزیده شد.گزارش ششمین همایش «چهره‌های ماندگار» .

 دیدگاه 
محمد نوری موسیقی را زبانی جهانی و از آنِ همه اقوام و ملت‌های روی زمین می‌دانست و از همین رو به اقتباس و الهام از هنر کلاسیک غرب معتقد بود.

 درگذشت 
200px|بندانگشتی|چپ|قبر محمد نوری در قطعه هنرمندان بهشت زهرا
محمد نوری پس از سال‌ها مبارزه با بیماری سرطان و وخامت وضعیت جسمانی در شامگاه شنبه ۹ مرداد ۱۳۸۹ در بیمارستان جم در تهران درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

 آلبوم‌ها 

 جان مریم
 در شب سرد زمستانی (فریبرز لاچینی)
 آوازهای سرزمین خورشید (فریبرز لاچینی)
 دلاویزترین (محمد سریر)
 در ماه باران (شهرام گلپریان)
 جاودانه با عشق (محمد سریر)
 شکوفه خاطرات (شهرام گلپریان)
 چراغی در افق (محمد سریر)
 شکوفه در شکوفه (شهرام گلپریان)
 جلوه‌های ماندگار (محمد سریر)

 پیوند به بیرون 
اجرای محمد نوری در جشن سه‌سالگی مجلۀ بخارا

 جستارهای وابسته 
 فهرست دفن‌شدگان در قطعه هنرمندان، بهشت زهرا

 پانویس 

 منابع 
 محمد نوری/همشهری آنلاین
 جام جم
 زندگینامهٔ محمد نوری
 تصنیف‌ها، ترانه‌ها و سروده‌های ایران زمین/ سعید مشکیت قلم/ تهران: خانهٔ سبز / ۱۳۷۷–۲ج.
 محمد نوری در گذشت - خبرگزاری ایلنا
 دردا که جز به مرگ ندانند، قدر مرد - حوزه هنری
 محمد نوری به دیار باقی شتافت - حوزه هنری

رده:اهالی تهران
رده:اهالی رشت
رده:برگزیدگان همایش چهره‌های ماندگار در موسیقی
رده:تحصیل‌کردگان دبیرستان فیروزبهرام
رده:خاک‌سپاری‌ها در قطعه هنرمندان بهشت زهرا
رده:خوانندگان پاپ اهل ایران
رده:خوانندگان مرد اهل ایران
رده:خوانندگان موسیقی سنتی ایرانی اهل ایران
رده:دانش‌آموختگان دانشکده زبان‌های خارجی دانشگاه تهران
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه تهران
رده:درگذشتگان ۱۳۸۹
رده:درگذشتگان ۲۰۱۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان در ایران
رده:زادگان ۱۳۰۸
رده:زادگان ۱۹۲۹ (میلادی)
رده:مقاله‌های خرد موسیقی‌دان ایرانی