جایزه گنکور

جایزه گنکور  جایزه‌ای است ادبی که در پی وصیت ادمون دو گنکور به سال ۱۸۹۶ بنیان گذاشته‌شد. مجمع ادبی گنکور به‌طور رسمی در سال ۱۹۰۲ میلادی تأسیس شد و نخستین دوره جایزه در روز ۲۱ دسامبر سال ۱۹۰۳ برگزار شد.

جایزه گنکور هر ساله نصیب «بهترین کتاب داستانی» می‌شود که طی «همان سال» منتشر شده باشد. بیشتر اوقات جایزه گنکور به یک رمان اعطا می‌شود. جایزه نقدی گنکور، نمادین و تنها معادل ۱۰ یورو است؛ اما باعث افزایش جدی فروش اثر برنده و سایر آثار نویسنده برگزیده خواهد شد.

اعضای فرهنگستان گنکور هر دوشنبه اول ماه در تالار مخصوص خود که در طبقه نخست رستوران دروان پاریس واقع شده‌است گرد هم جمع می‌شوند. به‌طور معمول برنده جایزه روز ۳ نوامبر پس از صرف ناهار مشخص می‌شود.

آکادمی گنکور که بیش از صد سال سابقه فعالیت دارد، علاوه بر جایزه اصلی خود که هر سال در ماه نوامبر اهدا می‌شود و مهم‌ترین و معتبرترین جایزه ادبی فرانسه به‌شمار می‌آید، جوایز جانبی دیگری نیز دارد: جایزه گنکور برای اولین رمان، جایزه گنکور دبیرستانی‌ها، جایزه گنکور داستان کوتاه، جایزه گنکور شعر، جایزه کنگور زندگی‌نامه‌نویسی و جوایز گنکور به انتخاب برخی کشورها مثل بلژیک، سوئیس، تونس، ایتالیا، رومانی و جایزه کنگور کشورهای خاورمیانه از جمله ایران.

هر نویسنده در زندگی ادبی خود تنها یک بار برنده این جایزه می‌شود، در این میان رومن گاری یک استثناء است: او یک بار در سال ۱۹۵۶ برای رمان ریشه‌های آسمان و یک بار در سال ۱۹۷۵ بابت رمان زندگی در پیش رو و با نام مستعار امیل آژار برنده شد.

جایزه گنکور اولین رمان در سال ۲۰۱۷ به رمان «مارکس و عروسک» نوشته مریم مجیدی، نویسنده سی و هفت ساله ایرانی-فرانسوی اهدا شد. این نخستین بار بود که یک نویسنده ایرانی فرانسوی‌زبان چنین جایزه معتبری را دریافت کرد.

 برندگان 
 سال  تصویر  نویسنده   ناشر (مرتبه)  یادداشت ۱۹۰۳  40px  ژان آنتوان نو  Force ennemie  La PlumeLauréat franco-américain d'expression française ۱۹۰۴   لئون فرپیه La Maternelle   Michel  ۱۹۰۵  40px  کلود فارر Les Civilisés   Paul Ollendorff  ۱۹۰۶  40px  ژروم و ژان تارو Dingley, l'illustre écrivain  Cahiers de la Quinzaine ۱۹۰۷  40px  امیل موزلی Terres lorraines et Jean des Brebis ou le Livre de la misère  Plon ۱۹۰۸   فرانسیس دو میوماندر  Écrit sur de l'eau...  Émile-Paul Frères ۱۹۰۹   ماریوس-اری لبلوند En France  FasquelleNom de plume de deux cousins,écrivains originaires de La Réunion ۱۹۱۰  40px  لوئیس پرگاد De Goupil à Margot  Mercure de France ۱۹۱۱  40px  آلفونس دو شاتوبریان  Monsieur des Lourdines  گراسه ۱۹۱۲   آندره ساوینگنون Filles de la pluie  گراسه (2) ۱۹۱۳   مارک الدر  Le Peuple de la mer  Calmann-Lévy ۱۹۱۴   آدرین برتراند L'Appel du sol  Calmann-Lévy (2) Décerné en 1916 ۱۹۱۵   رنه بنجامین Gaspard  Fayard ۱۹۱۶  40px  هنری باربوس  آتش Le Feu  فلاماریون  ۱۹۱۷   هانری مالرب  شعله در دست La Flamme au poing  آلبن میشل (2)  ۱۹۱۸  40px  ژرژ دوامل  تمدن Civilisation   Mercure de France (2)  ۱۹۱۹  40px  مارسل پروست  در جستجوی زمان از دست‌رفته À l'ombre des jeunes filles en fleurs  گالیمار   À la recherche du temps perdu (vol. 2) ۱۹۲۰   Ernest Pérochon Nêne  Plon (2) Publié en 1914 aux éditions Clouzot ۱۹۲۱  40px  رنه ماران  Batouala  آلبن میشل (3) Premier écrivain antillais récompensé ۱۹۲۲  40px  Henri BéraudLe Martyre de l'obèse || آلبن میشل (4) ||
|-
| ۱۹۲۳ || || Lucien Fabre|| Rabevel ou le Mal des ardents || گالیمار (2) ||
|-
| ۱۹۲۴ || || Thierry Sandre|| Le Chèvrefeuille, le Purgatoire, le Chapitre XIII || گالیمار (3) ||
|-
| ۱۹۲۵ || 40px || موریس ژنووا || Raboliot || گراسه (3) ||
|-
| ۱۹۲۶ || 40px || Henri Deberly|| Le Supplice de Phèdre || گالیمار (4) ||
|-
| ۱۹۲۷ || 40px || Maurice Bedel|| Jérôme 60° latitude nord|| گالیمار (5) ||
|-
| ۱۹۲۸ || || Maurice Constantin-Weyer|| Un homme se penche sur son passé || Rieder||
|-
| ۱۹۲۹ || 40px || مارسل آرلان || L'Ordre (roman)|L'Ordre || گالیمار (6) ||
|-
| ۱۹۳۰ || 40px || Henri Fauconnier|| Malaisie (roman) |Malaisie || Stock||
|-
| ۱۹۳۱ || 40px || Jean Fayard|| Mal d'amour || Fayard||
|-
| ۱۹۳۲ || 40px || Guy Mazeline|| Les Loups || گالیمار (7) || Année du Voyage au bout de la nuit de Céline
|-
| ۱۹۳۳ || 40px || آندره مالرو || وضع بشر La Condition humaine || گالیمار (8) ||
|-
| ۱۹۳۴ || 40px || روژه ورسل || Capitaine Conan (roman)|Capitaine Conan || آلبن میشل (5) ||
|-
| ۱۹۳۵ || 40px || Joseph Peyré|| Sang et Lumières || گراسه (4)||
|-
| ۱۹۳۶ || 40px || ماکرنس وان در مرش|| قلب پاک L'Empreinte du dieu || آلبن میشل (6) ||
|-
| ۱۹۳۷ || || شارل پلیسنیه|| Faux Passeports || Corrêa||Auteur belge, premier lauréat étranger
|-
| ۱۹۳۸ || 40px || آنری ترویا || L'Araigne || Plon (3) ||
|-
| ۱۹۳۹ || 40px || فیلیپ آریا || Les Enfants gâtés || گالیمار (9) ||
|-
| ۱۹۴۰ || || Francis Ambrière|| Les Grandes Vacances (roman) |Les Grandes Vacances || Nouvelle France|| Réservé, le prix est attribué en 1946
|-
| ۱۹۴۱ || 40px || هانری پورا || Vent de Mars || گالیمار (10) ||
|-
| ۱۹۴۲ || 40px || Marc Bernard|| Pareils à des enfants || گالیمار (11) ||
|-
| ۱۹۴۳ || || Marius Grout|| Passage de l'homme || گالیمار (12) ||
|-
| ۱۹۴۴ || 40px || الزا تریوله || Le premier accroc coûte 200 francs || Denoël|| Première femme à recevoir le Goncourt
|-
| ۱۹۴۵ || 40px || ژان-لویی بوری || دهکده من در زمان آلمان‌هاMon village à l'heure allemande || فلاماریون (2) ||
|-
| ۱۹۴۶ || || ژان-ژاک گوتیه || Histoire d'un fait divers || Julliard||
|-
| ۱۹۴۷ || || ژان-لوئی کورتی || Les Forêts de la nuit || Julliard (2) ||
|-
| ۱۹۴۸ || 40px || موریس دروئون || Les Grandes Familles || Julliard (3) ||
|-
| ۱۹۴۹ || 40px || روبر مرل || Week-end à Zuydcoote (roman)|Week-end à Zuydcoote || گالیمار (13) ||
|-
| ۱۹۵۰ || || پل کالین || بازیهای وحشی Les Jeux sauvages || گالیمار (14) ||
|-
| ۱۹۵۱ || 40px || ژولین گراک || Le Rivage des Syrtes || Corti|| refusé par l'auteur
|-
| ۱۹۵۲ || || بئاتریکس بک || لئون مورن کشیش Léon Morin, prêtre || گالیمار (15) ||
|-
| ۱۹۵۳ || || Pierre Gascar|| Les Bêtes || گالیمار (16) ||
|-
| ۱۹۵۴ ||40px || سیمون دو بووار || ماندارین‌ها Les Mandarins || گالیمار (17) ||
|-
| ۱۹۵۵ || || روژه ایکور || Les Eaux mêlées || آلبن میشل (7) ||
|-
| ۱۹۵۶ || || رومن گاری || ریشه‌های آسمان Les Racines du ciel || گالیمار (18) ||
|-
| ۱۹۵۷ || || روژه ویان || La Loi || گلیمر (19) ||
|-
| ۱۹۵۸ || || Francis Walder|| Saint-Germain ou la Négociation || گالیمار (20) || Auteur belge
|-
| ۱۹۵۹ || 40px || آندره شوارتس-بارت || Le Dernier des Justes || Seuil||
|-
| ۱۹۶۰ || || Vintila Horia|| Dieu est né en exil || Fayard||attribué mais non décerné à l'auteur en raison de son passé politique
|-
| ۱۹۶۱ || || Jean Cau|| La Pitié de Dieu || گالیمار (21) ||
|-
| ۱۹۶۲ || 40px || Anna Langfus|| Les Bagages de sable || گالیمار (22) ||
|-
| ۱۹۶۳ || || آرمان لانو || Quand la mer se retire || Julliard (4) ||
|-
| ۱۹۶۴ || 40px || Georges Conchon|| L'État sauvage || آلبن میشل (7) ||
|-
| ۱۹۶۵ || || Jacques Borel|| L'Adoration || گالیمار (23) ||
|-
| ۱۹۶۶ || 40px || ادموند شارل-رو || Oublier Palerme  || گراسه (5)||
|-
| ۱۹۶۷ || 40px || آندره پیر دو ماندیارگه || La Marge  || گالیمار (24) ||
|-
| ۱۹۶۸ || || Bernard Clavel|| Les Fruits de l'hiver میوه‌های زمستان|| Robert-Laffont||
|-
| ۱۹۶۹ |||| فلسین مارسو || Creezy || گالیمار (25) ||
|-
| ۱۹۷۰ || 40px || میشل تورنیه || Le Roi des aulnes aulnes || گالیمار (26) ||
|-
| ۱۹۷۱ || || ژاک لورن || Les Bêtises  || گراسه (6)||
|-
| ۱۹۷۲ || 40px || Jean Carrière|| L'Épervier de Maheux || Pauvert||
|-
| ۱۹۷۳ || 40px || ژاک شیسکس || غول L'Ogre (roman)|L'Ogre || گراسه (7)|| Premier lauréat suisse
|-
| ۱۹۷۴ || || Pascal Lainé|| La Dentellière (roman) |La Dentellière || گالیمار (27) ||
|-
| ۱۹۷۵ || || امیل آژار (رومن گاری) || زندگی در پیش رو La Vie devant soi  Mercure de France (3)  Unique cas de double lauréat,par ignorance de la mystification ۱۹۷۶  40px  Patrick Grainville Les Flamboyants  Seuil (2) ۱۹۷۷  40px  دیدی دکواین  جان جهنم John l'Enfer Seuil (3) ۱۹۷۸  40px  پاتریک مودیانو  خ‍ی‍اب‍ان ب‍وت‍ی‍ک‍ه‍ای ت‍اری‍ک Rue des Boutiques obscures  گالیمار (28)  ۱۹۷۹   Antonine Maillet Pélagie-la-Charrette  گراسه (8)Première lauréate canadienne ۱۹۸۰  40px  Yves Navarre Le Jardin d'acclimatation  فلاماریون (3)  ۱۹۸۱  40px  لوسین بودار  آن ماری Anne Marie  گراسه (9) ۱۹۸۲  40px  Dominique Fernandez Dans la main de l'ange  گراسه (10) ۱۹۸۳   فردریک تریستان  Les Égarés   Balland ۱۹۸۴  40px  مارگریت دوراس  L'Amant   Éditions de Minuit ۱۹۸۵  40px  Yann Queffélec Les Noces barbares  گالیمار (29)  ۱۹۸۶   Michel Host Valet de nuit  گراسه (11) ۱۹۸۷  40px  طاهر بن جلون  La Nuit sacrée  Seuil (4) Premier lauréat marocain et donc africain ۱۹۸۸  40px  اریک اورسنا  نمایشگاه استعماری L'Exposition coloniale  Seuil (5) ۱۹۸۹   ژان ووترا  Un grand pas vers le bon Dieu  گراسه (12) ۱۹۹۰   ژان روئو  Les Champs d'honneur  Éditions de Minuit (2) ۱۹۹۱   پیر کومبسکو  Les Filles du Calvaire  گراسه (13) ۱۹۹۲  40px  Patrick Chamoiseau Texaco (roman) |Texaco  گالیمار (30)  ۱۹۹۳  40px  امین معلوف  Le Rocher de Tanios  گراسه (14)Premier lauréat libanais ۱۹۹۴  40px  Didier van Cauwelaert Un aller simple  آلبن میشل (8)  ۱۹۹۵  40px  آندره مکین  Le Testament français  Mercure de France (4) Également prix Médicis ۱۹۹۶   Pascale Roze Le Chasseur Zéro  آلبن میشل (9)  ۱۹۹۷  40px  پاتریک رامبو  La Bataille  گراسه (15) Également جایزه بزرگ رمان فرهنگستان فرانسه ۱۹۹۸  40px  پل کنستان  Confidence pour confidence  گالیمار (31)  ۱۹۹۹   ژان اشنوز  من راهی می‌شوم Je m'en vais  Éditions de Minuit (3) ۲۰۰۰   Jean-Jacques Schuhl Ingrid Caven (roman) |Ingrid Caven  گالیمار (32)  ۲۰۰۱  40px  ژان کریستف روفان  برزیل قرمز Rouge Brésil  گالیمار (33)  ۲۰۰۲  40px  پاسکال کنیار  سایه‌های سرگردان Les Ombres errantes  گراسه (16) ۲۰۰۳   ژاک پیر آمت  معشوقه برشت La Maîtresse de Brecht  آلبن میشل (10)  ۲۰۰۴  40px  لوران گوده  Le Soleil des Scorta  Actes Sud ۲۰۰۵   فرانسوا ویه‌گونس  Trois jours chez ma mère  گراسه (17)Auteur belge ۲۰۰۶  40px  جاناتان لیتل  Les Bienveillantes  گالیمار (34) Également جایزه بزرگ رمان فرهنگستان فرانسه ۲۰۰۷  40px  ژیل لوروا  آهنگ آلاباما Alabama Song  Mercure de France (5)  ۲۰۰۸  40px  عتیق رحیمی  سنگ صبور Syngué sabour. Pierre de patience  P.O.L. ۲۰۰۹  40px  ماری نادی  سه زن قدرتمند Trois femmes puissantes  گالیمار (35)  ۲۰۱۰  40px  میشل ولبک  نقشه و قلمرو La Carte et le Territoire  فلاماریون (4)  ۲۰۱۱  40px  الکسی ژنی  هنر جنگ فرانسوی L'Art français de la guerre  گالیمار (36)  ۲۰۱۲  40px  ژروم فراری  دربارهٔ سقوط روم Le Sermon sur la chute de Rome  Actes Sud (2)  ۲۰۱۳  40px  پیر لمایتر  دیدار به قیامت Au revoir là-haut  آلبن میشل (11)  ۲۰۱۴  40px  لیدی سالویر گریه نکن Pas pleurer  Seuil (6) ۲۰۱۵ 40px قطب‌نما Boussole۲۰۱۶40px آهنگ شیرین Chanson douce۲۰۱۷40px دستور جلسه L'Ordre du jour۲۰۱۸40px فرزندانشان پس از آنها Leurs enfants après eux۲۰۱۹ همه انسان‌ها به یک شکل زندگی نمی‌کنند Tous les hommes n'habitent pas le monde de la même façon۲۰۲۰40px ناهنجاری L'Anomalie

 جستارهای وابسته 
 جایزه رنودو
 فهرست نویسندگان قرن بیستم میلادی فرانسه
 فهرست نویسندگان فرانسه

 پانویس 

 منابع 


رده:جایزه گنکور
رده:برندگان جایزه گنکور
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۰۳ (میلادی) در فرانسه
رده:جایزه‌های ادبی زبان فرانسه
رده:جایزه‌های ادبی فرانسه
رده:جایزه‌های ادبی کودکان
رده:جایزه‌های داستان کوتاه
رده:جوایز بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۰۳ (میلادی)