هارولد پینتر

هارولد پینتر  (زادهٔ ۱۰ اکتبر ۱۹۳۰ در لندن – درگذشتهٔ ۲۵ دسامبر ۲۰۰۸) نویسنده، نمایش‌نامه‌نویس، بازیگر، کارگردان و فعال سیاسی انگلیسی بود. نخستین آثار او را در دستهٔ تئاتر پوچی قلمداد کرده‌اند. او نویسندهٔ آثاری برای رادیو، تلویزیون، تئاتر و سینما است. پینتر در سال ۲۰۰۵ میلادی برندهٔ جایزه نوبل ادبیات شد.

 زندگی 
 تولد و کودکی 
هارولد پینتر تنها فرزند پدر و مادری یهودی در اکتبر ۱۹۳۰ در محلهٔ هَکْنی در شرق لندن متولد شد. پدرش خیاط بود. او در فضایی سرشار از اظهارات یهودی‌ستیزی بزرگ شد که اهمیت به سزایی در نمایش‌نامه‌نویس شدنش داشت. در شروع جنگ جهانی دوم، در ۹ سالگی مجبور به ترک لندن شد و در دوازده‌سالگی به لندن بازگشت. پینتر می‌گوید تجربهٔ بمباران‌های جنگ هیچ‌وقت او را رها نکرده است.
در لندن به مدرسهٔ گرامر هاکنی رفت و در آن‌جا با گروهی از معلمان و دانش‌آموزان خوش‌فکر، پرانرژی و به‌لحاظ عقلی ماجراجو، آشنا شد. همین باعث شد تأتر و ضدفاشیسم مهم‌ترین تأثیر را روی او بگذارد. فضای سال‌های بلافاصله بعد از جنگ لندن سرشار از خشونت‌های ضدیهود بود که صدای تأتری پرشور و حرارت، و ارعابی که به تدریج رخنه می‌کند و در واقع نمایش‌نامه‌های اولیه‌اش را شکل می‌بخشد، چیزی از این فضا در خود دارد.
در این مدرسه نقش مکبث و رومئو و چند نقش دیگر را به کارگردانی ژوزف بررلی (Joseph Brearly) بازی کرد که در انتخاب حرفه هنرپیشگی ترغیبش کرد. در سال ۱۹۴۸ بعد از مدرسه به آکادمی سلطنتی هنرهای نمایشی (Royal Academy of Dramatic Art) رفت که به دلیل نارضایتی پس از دو ترم تحصیل، آن‌جا را ترک کرد. در سال ۱۹۴۹ دو بار به‌دلیل سرپیچی از خدمت نظام‌وظیفه جریمه شد که اشارات زود هنگامی بر عزم مقاومت و مخالفت‌گرایی‌اش دارد که در جهت‌گیری کلی و شکل‌گیری بسیاری از نمایش‌نامه‌هایش اثر گذاشته است.

 کار هنری 
در سال ۱۹۵۰ اولین اشعارش را منتشر کرد و به خاطر اجراهای شکسپیر مشهور شد. از سال ۱۹۵۱ تا ۱۹۵۷ با تورهای تأتر سنتی سفر و نقش‌های تاریخی و عمدتاً شکسپیر را بازی کرد. در این سال‌ها با نام دیوید بارون (David Baron) بازی می‌کرد. هارولد پینتر در سال ۱۹۵۷ با نوشتن نمایش‌نامهٔ اتاق (The Room) که (دپارتمان هنرهای نمایشی دانشگاه بریستول چاپ شد، خود را به عنوان نویسنده تثبیت کرد. اولین نمایش‌نامه‌اش، جشن تولد ۱۹۵۷(Birthday Party)، در ۱۹۵۸ در تأتر لیریک لندن به روی صحنه رفت و به دلیل ابعاد افسانه‌ای‌اش با شکست فاحشی مواجه شد و فقط یک هفته روی صحنه بود. اما بعدها بیش‌تر از دیگر نمایش‌نامه‌هایش به روی صحنه رفت. از ابتدای دهه شصت پینتر به عنوان نمایش‌نامه‌نویس مشهور شد گرچه هنرپیشگی و کارگردانی تأتر را هم هم‌زمان ادامه می‌داد.
هارولد پینتر نمایندهٔ تأتر بریتانیا در نیمه دوم قرن بیستم است و احتمالاً بیش از هر نمایش‌نامه‌نویس زندهٔ دیگری موضوع گزارش‌های آکادمیک می‌باشد.
او را به عنوان مبتکر سبک نمایش جدیدی به نام کمدی آزارنده (The Comedy of Menace) می‌شناسند و نامش، پینترسک(Pintersque)، برای توصیف فضایی خاص به صورت صفت وارد زبان انگلیسی شده است. تأتر پینترسک در ابتدا روایتی از تأتر پوچی تلقی می‌شد اما صحیح‌تر آن است که به عنوان چیزی منحصربه‌فرد تلقی شود. همانThe Comedy of Menace که نوعی نمایش روان‌شناسی است که در آن فاصله‌های مشخصی را بگومگوی شخصیت‌ها پر می‌کنند که ممکن است تجسم ترس‌های یک‌دیگر، احساس ناامنی یا تمایلات جنسی پنهان باشند یا نباشند.
این کمدی ژانری است که در آن نویسنده، تسلط و اطاعت پنهان را در پیش‌پاافتاده‌ترین گفتگوها نشان می‌دهد.
مجموعه آثار پینتر ناهمگن است. تقریباً نمایش‌هایی که در اوائل کارش نوشته پینترسک است مثل (The Caretaker(1960), Birthday Party, The Homecoming (۱۹۶۵)) که بیش از همه به روی صحنه رفته و در برنامه درسی دپارتمان‌های زبان گنجانده شده‌اند.
پینتر تأتر را به عوامل بنیادی‌اش بازگرداند: فضای بسته و گفتگوی غیرقابل پیش‌بینی که در آن آدم‌ها اسیر دست یک‌دیگرند و از هم پاشیده شدن را بهانه می‌کنند. با حداقل طرح (plot)، نمایش‌نامه از کش‌مکشی نیرومند و قایم‌موشک‌بازی بیانِ متقابل شکل می‌گیرد.
هارولد پینتر می‌گوید به دنبال دورة اولیه رئالیسم روان‌شناسی، مرحله دوم را که تغزلی‌تر بود با نمایش‌نامه‌هایی از قبیل چشم‌انداز ۱۹۶۷(Landscape) و سکوت ۱۹۶۸ ادامه داده است و بالاخره به مرحله سیاسی رسیده است. با کارهایی چون یکی برای جاده ۱۹۸۴ (One for The Road)، زبان کوهستان ۱۹۸۸ (Mountain Language)، نظم نوین جهانی ۱۹۹۱(The New World Order). ولی این تقسیم‌بندی به صورت دوره‌ای به نظر ساده کردن موضوع می‌رسد زیرا بعضی نوشته‌های پرقدرتش را نادیده گرفته است؛ مثلاً ناکجاآباد ۱۹۷۴ (No Man’s Land).
از سال ۱۹۷۴ در کنار نویسندگی فعالیت‌هایی در زمینه حقوق بشر داشته است و اغلب مواضع جنجالی اتخاذ می‌کند.

 جایزهٔ نوبل ادبیات 
پینتر در سال ۲۰۰۲ به سرطان مبتلا شد؛ با این حال از تلاش نایستاد و در سال ۲۰۰۵ کاندیدای جایزه‌ی نوبل ادبیات شد. رقیبان او نویسندهٔ ترک «اورهان پاموک» و شاعر سوری «آدونیس» بودند که به نظر از او جلوتر می‌آمدند زیرا در ۱۰سال اخیر ۹ جایزه ادبیات نوبل به اروپا تعلق گرفته بود و از طرفی اگر جایزه به ادیبی انگلیسی اهدا می‌شد دومین جایزه نوبل ادبیات برای انگلستان ظرف ۵ سال بود؛ بنابراین از آکادمی سوئد انتظار می‌رفت که به قارهٔ دیگری به خصوص آسیا توجه کند.
پینتر با بردن جایزهٔ ادبیات نوبل باعث درگیری بحث‌های گوناگونی شد که تصمیم آکادمی را از جهاتی انتخابی گریزناپذیر از عوامل سیاسی می‌دانستند زیرا این‌طور گمان می‌رود که جایزهٔ نوبل اغلب به کسانی مثل «آلکساندر سولژنیتسین» از شوروی و «گونترگراس» نویسندهٔ صریح‌اللهجه آلمانی تعلق می‌گیرد که در زمانی مشخص موضع سیاسی دل‌سوزانه‌ای گرفته باشند.
با این حال گرچه ممکن است عقاید سیاسی پینتر عاملی به‌شمار آمده باشد، اما این جایزه از نظر هنری بسیار موجه است و دستاوردهای نمایشی و ادبی پینتر، یک سروگردن بالاتر از سایر نویسندگان انگلیسی است. در هر حال، انتقاد صریح پینتر از سیاست خارجی آمریکا و مخالفتش با جنگ عراق، بدون شک او را از جنجالی‌ترین برندگان جایزه افتخارآمیز نوبل ادبیات کرده است.
پینتر فردای روزی که مطلع شد برندهٔ جایزه نوبل شده در مصاحبه‌ای تلفنی با روزنامه‌نگاری سوئدی گفت که نمی‌تواند حرف بزند و این خبر او را از پای درآورده است و برای دریافت جایزه و سخنرانی به استکهلم خواهد رفت. اما حالش رو به وخامت گذاشت و سخنرانی خود را با عنوان «هنر، حقیقت، سیاست» ضبط کرد و به آکادمی فرستاد که هم‌زمان
در دنیا پخش شد. پینتر سخنرانی‌اش را این‌طور شروع می‌کند:

 ازدواج 
پینتر دو بار ازدواج کرده است:
 «ویوین مرچنت» هنرپیشه ۱۹۵۶
 «لیدی آنتونیا فریزر» ۱۹۸۰

 آثار 
 نمایش‌نامه‌ها 
 سال عنوان اصلیعنوان فارسی مترجم ۱۹۵۷ The Roomاتاقرضا دادویی ۱۹۵۷The Birthday Partyجشن تولدرضا دادویی ۱۹۵۷The Dumb Waiterبالابر غذارضا دادویی ۱۹۵۸ A Slight Acheدرد مختصررضا دادویی ۱۹۵۸ The Hothouseآسایشگاهرضا دادویی ۱۹۵۹ The Caretakerسرایداررضا دادویی ۱۹۵۹ A Night Outشبی بیرون از خانهرضا دادویی ۱۹۶۰ Night Schoolمدرسهٔ شبانهرضا دادویی ۱۹۶۰ The Dwarfsکوتوله‌هارضا دادویی ۱۹۶۱ The Collectionکلکسیونرضا دادویی ۱۹۶۲ The Loverفاسقرضا دادویی ۱۹۶۴ Tea Partyمهمانی چایرضا دادویی ۱۹۶۴The Homecomingبازگشت به خانهرضا دادویی ۱۹۶۶ The Basementزیرزمینرضا دادویی ۱۹۶۷ Landscapeچشم‌اندازرضا دادویی ۱۹۶۹ Silenceسکوترضا دادویی ۱۹۷۰ Old Timesروزگار سپری‌شدهرضا دادویی ۱۹۷۲ Monologueتک‌گوییرضا دادویی ۱۹۷۴ No Man's Landسرزمین بی‌کسانمحمداسماعیل تاج‌احمدی ۱۹۷۸ Betrayalخیانترضا دادویی ۱۹۸۰ Family Voicesصداهای خانوادهرضا دادویی ۱۹۸۲ A Kind of Alaskaیک نوع آلاسکارضا دادویی ۱۹۸۲ Victoria Stationایستگاه ویکتوریارضا دادویی ۱۹۸۴One for the Roadیک پیک برای راهرضا دادویی ۱۹۸۸Mountain Languageزبان کوهستانرضا دادویی ۱۹۹۱The New World Orderنظم نوین جهانیرضا دادویی۱۹۹۱ Party Timeمهمانیرضا دادویی۱۹۹۳ Moonlightمهتابرضا دادویی۱۹۹۶ Ashes to Ashesخاکستر به خاکستررضا دادویی۱۹۹۹ Celebrationبزرگداشترضا دادویی۲۰۰۰Remembrance of Things Past تأمل ایام گذشته

 در سیاست 

 جایزه‌ها 

 Commander of the British Empire (CBE)
 جایزه شکسپیر (هامبورگ)
 جایزه اروپایی برای ادبیات (وین)
 جایزه پیراندلو (پالرمو)
 جایزه دیوید کوهن در سال ۱۹۹۵
 جایزه لورنس الویر
 جایزه ویلفرد اوئن برای شعر جنگ (War) که علیه آمریکا است.
 جایزه یک عمر دستاورد هنری به افتخار مولیر
 جایزه نوبل ادبیات

 منابع 
 دیباچه

 پیوند به بیرون 

 وبگاه هارولد پینتر 
 هارولد پینتر و دلهره‌های او
 زندگی‌نامه و کتاب‌شناسی پینتر در وبگاه جایزه نوبل به چهار زبان انگلیسی، سوئدی، فرانسوی و آلمانی


رده:اعضای آکادمی هنرهای برلین
رده:اعضای انجمن پادشاهی ادبیات انگلستان
رده:اعضای فرهنگستان علوم و هنر صربستان
رده:افراد مرتبط با دانشگاه کوئین مری لندن
رده:انجمن جهانی قلم
رده:انگلیسی‌های اوکراینی-یهودی‌تبار
رده:انگلیسی‌های لهستانی-یهودی‌تبار
رده:اهالی لاور کلاپتون
رده:اهالی هکنی مرکزی
رده:بازیگران مرد تئاتر اهل انگلستان
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل انگلستان
رده:بازیگران مرد فیلم اهل انگلستان
رده:بازیگران مرد یهودی اهل انگلستان
رده:بازیگران یهودی
رده:برندگان جایزه بفتا
رده:برندگان جایزه تونی
رده:برندگان جایزه دولتی اتریش برای ادبیات اروپا
رده:برندگان جایزه لارنس الیویه
رده:برندگان جایزه نوبل ادبیات
رده:برندگان جایزه نوبل اهل انگلستان
رده:برندگان جایزه نوبل اهل بریتانیا
رده:برندگان یهودی جایزه نوبل
رده:بی‌خدایان اهل انگلستان
رده:بی‌خدایان سده ۲۰ (میلادی)
رده:بی‌خدایان سده ۲۱ (میلادی)
رده:بی‌خدایان یهودی
رده:تئاتر پوچی
رده:جامعه‌شناسان اهل انگلستان
رده:جامعه‌شناسان هنر
رده:جستارنویسان مرد اهل بریتانیا
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان کنسال گرین
رده:دارندگان عنوان رتبه امپراتوری بریتانیا
رده:دارندگان لژیون دونور
رده:دانش‌آموختگان آکادمی سلطنتی هنرهای دراماتیک
رده:دانش‌آموختگان مدرسه مرکزی سخنرانی و دراما
رده:درگذشتگان ۲۰۰۸ (میلادی)
رده:درگذشتگان به علت سرطان در انگلستان
رده:درگذشتگان به علت سرطان کبد
رده:دریافت‌کنندگان جایزه شکسپیر
رده:رابطه هنر و سیاست
رده:رمان‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل انگلستان
رده:رمان‌نویسان مرد اهل انگلستان
رده:زادگان ۱۹۳۰ (میلادی)
رده:سوسیالیست‌های اهل انگلستان
رده:شاعران انگلیسی سده ۲۱ (میلادی)
رده:شاعران سده ۲۰ (میلادی) اهل انگلستان
رده:شاعران مرد اهل انگلستان
رده:فعالان آزادی بیان
رده:فعالان حقوق بشر اهل انگلستان
رده:فعالان یهودی
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل انگلستان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل انگلستان
رده:کارگردانان تئاتر اهل انگلستان
رده:کارگردانان تلویزیونی اهل انگلستان
رده:کارگردانان فیلم اهل انگلستان
رده:کنشگران ضدجنگ اهل بریتانیا
رده:مخالفان آپارتاید در آفریقای جنوبی
رده:مخالفان سربازی اهل انگلستان
رده:مربیان
رده:مرگ‌ها در لندن
رده:مقاله‌نویسان اهل انگلستان
رده:منتقدان ادبی اهل انگلستان
رده:منتقدان رسانه اهل بریتانیا
رده:نظریه‌پردازان ادبی اهل بریتانیا
رده:نظریه‌پردازان ادبی
رده:نظریه‌پردازان رسانه
رده:نظریه‌پردازان علوم بلاغی
رده:نظریه‌پردازان نمایش
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل انگلستان
رده:نمایشنامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی) اهل انگلستان
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد اهل انگلستان
رده:نمایشنامه‌نویسان یهودی
رده:نمایش‌شناسان
رده:نویسندگان انگلیسی سده ۲۰ (میلادی)
رده:نویسندگان اهل انگلستان
رده:نویسندگان تلویزیونی اهل انگلستان
رده:نویسندگان داستان روان‌شناختی اهل بریتانیا
رده:نویسندگان داستان کوتاه مرد اهل انگلستان
رده:نویسندگان درباره جهانی‌شدن
رده:نویسندگان رادیویی اهل انگلستان
رده:نویسندگان سیاسی اهل انگلستان
رده:نویسندگان فراواقع‌گرا
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل انگلستان
رده:نویسندگان یهودی اهل انگلستان
رده:نویسندگان یهودی
هارولد پینتر
رده:یهودیان اشکنازی
رده:یهودیان اهل انگلستان