ساج (درخت)

درخت ساج یا ساگ (به پارسی) درختی از تیره نعناعیان و بومی کشورهای هندوستان، اندونزی و برمه است. چوب آن از نوع چوب‌سخت بوده و به «چوب سخت هند شرقی» معروف است و از آن برای قاب‌بندی و روکش بدنه قایق، میزوصندلی و اثاث خارج از منزل، یا داخل حمام، و همچنین کشتی‌های چوبی استفاده می‌شود. علت استفاده از این چوب روغنی بودن، فشردگی، و سخت بودن آن است که در مقابل پوسیدگی و کرم خوردگی در شرایط آب و هوایی سخت بسیار مقاوم است.

ساج که در بوشهر «سای» یا چوب سای تلفظ می‌شود، معرب واژه «ساگ» است که به هندی آن را «ساگون» و «ساکهو» گویند درختی است بسیار بزرگ و بیشتر در هندوستان می‌روید. این درخت بسیار بزرگ و مقاوم است و در ساختن کشتی‌ها به کار می‌رود.

در شعر فارسی کلمه ساج بسیار دیده می‌شود. ناصر خسرو در سفرنامه خود گفته است: در کعبه دری است از چوب ساج به دو مصراع «دو لنگه» ستون‌ها که در خانه است و در زیر سقف زده‌اند همه چوبین است چهارسو تراشیده از چوب ساج.رضایی باغ‌بیدی، حسن، بررسی چند واژه دخیل هندی در شعر فارسی، در نامه فرهنگستان، شماره چهارم سال دوم ۱۳۷۵فصلنامه نمای ساحل پاییز و زمستان 1391 صفحه75

و همچنین فخرالدین اسعد گرگانی نیز در بیتی از مجموعه ویس و رامین گفته: «دهد او را شب و روز آب و دانه/کند او را ز عُود و ساجْ خانه.»

 منابع 

 دانشنامهٔ بریتانیکا
 خصوصیت چوب ساج
 رضایی باغ‌بیدی، حسن، بررسی چند واژه دخیل هندی در شعر فارسی، در نامه فرهنگستان، شماره چهارم سال دوم ۱۳۷۵

رده:جنگل‌داری در اندونزی
رده:جنگل‌داری در میانمار
رده:چوب
رده:درختان آسیا
رده:درختان در هند
رده:رنگ‌های گیاهی
رده:فهرست سرخ IUCN از گونه‌های در خطر انقراض
رده:گیاگان اندونزی
رده:گیاگان مالزی
رده:گیاگان میانمار
رده:گیاگان هندوچین
رده:گیاگان شبه‌قاره هند
رده:گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۸۲ (میلادی)
رده:گیاهان و گرده‌افشان‌ها
رده:نعناعیان
رده:نمادهای ملی اندونزی
رده:گیاگان قلمرو هندومالایی