شهرستان تهران

شهرستان تهران واقع در استان تهران، پرجمعیت‌ترین شهرستان ایران است که مرکز آن شهر تهران می‌باشد. این شهرستان گستره‌ای نزدیک به ۱۳۰۰٫۳ کیلومتر مربع دارد و بخش بزرگی از آن را کلان‌شهر تهران در بر می‌گیرد. برپایه سرشماری سال ۱۳۹۵، جمعیت این شهرستان ۸٬۷۳۷٬۵۱۰ نفر بوده است که رشد پیوسته‌ای را از جمعیت ۷٬۸۸۲٬۸۴۳ نفری در سال ۱۳۸۵ و ۸٬۲۹۳٬۱۴۰ نفری در سال ۱۳۹۰ نشان می‌دهد. شهرستان تهران به سه بخش مرکزی، آفتاب و کن تقسیم می‌شود که بخش مرکزی بیشترین جمعیت را در خود جای داده و شهر تهران نیز در این بخش قرار دارد.

از دید تاریخی، شهرستان تهران پس از سرشماری سال ۱۳۹۰ دستخوش تغییرات اداری شد، به‌گونه‌ای که بخش‌هایی از بخش مرکزی آن جدا شده و شهرستان پردیس را تشکیل دادند. این تغییرات بر پراکندگی جمعیت تأثیر گذاشت و مناطقی مانند بومهن و پردیس از این شهرستان منتقل شدند. جمعیت شهرستان تهران بیشتر شهری است و شهر تهران به تنهایی بیش از ۸٫۶ میلیون نفر جمعیت در سال ۱۳۹۵ داشته است. مناطق روستایی مانند سیاهرود و خلاّزیر جمعیت کم‌تری دارند و برخی از این مناطق به دلیل تغییرات اداری با کاهش جمعیت مواجه شده‌اند.

شهرستان تهران نقش کلیدی در عرصه سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران ایفا می‌کند و به عنوان پایتخت کشور، مرکز مهمی برای تصمیم‌گیری‌های ملی است. تراکم جمعیت و گسترش شهری این شهرستان نشان‌دهنده جایگاه آن به عنوان یکی از بزرگ‌ترین کلان‌شهرهای خاورمیانه است. داده‌های تاریخی جمعیت این شهرستان از سال ۱۳۱۹ تاکنون رشد افزایشی را نشان می‌دهد که ناشی از شهرنشینی و مهاجرت است. با وجود تغییرات اداری، شهرستان تهران همچنان به عنوان مرکز حکمرانی و اقتصاد ایران باقی مانده و با چالش‌هایی در زمینه برنامه‌ریزی شهری، زیرساخت‌ها و مدیریت منابع در یکی از بزرگ‌ترین مناطق کلان‌شهری خاورمیانه روبرو است.

 موقعیت جغرافیایی 
شهرستان تهران در مرکز استان تهران قرار دارد؛ و از شمال تا شمال شرقی با شهرستان شمیرانات، از شمال غربی و غرب با شهرستان کرج استان البرز، از شرق با شهرستان پردیس، از جنوب شرقی با شهرستان پاکدشت، از جنوب با شهرستان ری، شهرستان کهریزک و از جنوب غربی با شهرستان‌های اسلامشهر، شهریار و قدس همسایه است.

تقسیمات 
شهرستان تهران شامل ۳ بخش، ۴ دهستان و ۱ شهر به شرح زیر است:

 شهرستان تهران 
بخشمرکز بخشجمعیت بخش ۱۳۹۵نام دهستانمرکز دهستانجمعیت دهستان ۱۳۹۵شهرجمعیت شهر ۱۳۹۵مرکزیتهرانسیاهرودتلو بالا۵،۵۷۸ نفرتهران۸،۶۹۳،۷۰۶ نفرآفتابآفتاب۳۲،۶۳۰ نفرخلازیرخلازیر۲۰،۰۰۴ نفر****************آفتابآفتاب۱۲،۶۲۶ نفرکنکن۵،۰۱۳ نفرسولقانسولقان۵،۰۱۳ نفر

 جمعیت 
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان تهران برابر با ۸٬۷۳۷٬۵۱۰ نفر بوده‌است؛ که از این تعداد، ۸٬۶۹۳٬۷۰۶ نفر در شهر تهران و ۴۳٬۲۲۱ نفر در نقاط روستایی ساکن بوده‌اند.

 کوه‌ها 
مهم‌ترین کوه‌های شهرستان تهران :

+کوه‌های شهرستان تهراننامفاصله و محل نسبت به شهر تهرانکوه آرو۵۲ کیلومتری شمال شرقیکوه تالون ۳۲ کیلومتری شمال غربیکوه نمه۱۸ کیلومتری شمال غربیکوه بند عیشی۱۷ کیلومتری شمال غربیکوه برجمالی۲۱ کیلومتری جنوب شرقی

 جستارهای وابسته 
 فهرست کتابخانه‌های شهرستان تهران

 منابع 

 جغرافیای تهران
 اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران، تهران: ۱۳۸۳ خ.

تهران
رده:جغرافیای تهران
رده:شهرستان‌های استان تهران
رده:مقاله‌های خرد شهرستان تهران