سیاره کوتوله

(۲۰۰۵)100px|پیوند=Haumeaهاومیا (۲۰۰۴)پنج سیارهٔ کوتولهٔ تأییدشده:
  از دیدگاه [[دان (فضاپیما)|فضاپیمای داون (فضاپیما) ل]]. این تنها سیاره کوتوله در کمربند سیارک‌ها است.
 پلوتون از دیدگاه فضاپیمای روباتیکِ نیوهورایزنز'' در ۱۳ ژوئیهٔ ۲۰۱۵.
  و ماه آن دیسنومیا (قمر) از دیدگاه تلسکوپ فضایی هابل.
   و ماه آن ۲۰۱۵/اس (۱۳۶۴۷۲) ۱ از دیدگاه تلسکوپ فضایی هابل.
 انگاشت هنری ناسا از هاومیا.

سیارهٔ کوتوله  در تعریف اتحادیهٔ بین‌المللی اخترشناسی (مرجع رسمی برای نوآوردن زبان‌زدها و واژه‌های مربوط به اخترشناسی) از برخی جرم‌های آسمانی در منظومهٔ شمسی، جرمی دارای ۴ ویژگی زیر است:

۱. در مداری به دور خورشید می‌گردد.

۲. آنقدر جرم دارد تا خودگرانی آن بر نیروهای جسم صلب غلبه کرده، جسمی با تعادل هیدرواستاتیک (تقریباً گِرد) به وجود آید.

۳. تمام مسیر (مدار) خود را از اجرام ریز و درشت جارو نکرده‌است (آن‌ها جذب یا دفع نکرده)

۴. قمر یک سیاره نیست.

حد بالا و پایینی برای اندازه و جرم سیاره‌های کوتوله، دقیقاً مشخص نشده‌است. البته حد پایین را تعادل هیدرواستاتیک تعیین می‌کند، اما اندازه‌ای که در آن، این تعادل را برقرار می‌سازد، ممکن است با توجه به ترکیب و تاریخچهٔ جسم تغییر کند. برآورد می‌شود که در سال‌های پیشِ رو، ۴۰ تا ۵۰ سیارهٔ کوتوله کشف شود.
در حال حاضر پنج سیارهٔ کوتوله در سامانه خورشیدی به ثبت رسیده است. مثلاً سیاره‌های کوتولهٔ سرس، پلوتون، هاومیا، ماکی‌ماکی و اریس. سِرس پیش از این یک سیارک به حساب می‌آمد، پلوتون یک سیاره بود، و اریس که با نام 'زینا' (Xena) نیز شناخته می‌شود، نخستین جسم فرانپتونی بود که دریافتند کمی از سیارهٔ مادر پلوتون بزرگ‌تر است.مبانی ستاره‌شناسی، صفحهٔ ۱۹۷.

 جستارهای وابسته 
 تعریف سیاره
 پلوتون
 اریس
 سرس
 هاومیا
 ماکی‌ماکی

 منابع 
 پانویس 

 کتابشناسی 


رده:انواع سیاره‌ها
رده:ریز سیاره‌ها
رده:سیاره‌های کوتوله
رده:منظومه شمسی
رده:نوواژه‌های دهه ۱۹۹۰ (میلادی)
رده:سیاره
رده:مفهوم‌ها در اخترشناسی