فهرست پایتخت‌های ایران

فهرست موجود فهرستی از پایتخت‌های ایران از ابتدا تا اکنون است:

فهرست پایتختهای ایران یکپارچه کنونی که از زمان صفویان آغاز شده

بعد از سقوط ساسانیان تا قبل از به قدرت رسیدن صفویه ایران بصورت ملوک الطوایفی و با چندین پایتخت در اقصی نقاط کشور اداره میشد و در سال ۱۵۰۱ با به قدرت رسیدن صفویان ایران صاحب پایتخت اصلی با مرکزیت قدرت شد به جز یک دوره خیلی کوتاه که به آن هم میپردازیم

۱.تبریز        از سال ۱۵۰۱ تا ۱۵۵۵  صفویان      ۵۴سال 

۲.قزوین      از سال۱۵۵۵ تا۱۵۹۸  صفویان       ۴۳سال

۳.اصفهان    از سال ۱۵۹۸تا ۱۷۳۶ صفویان      ۱۳۸سال

سال ۱۷۲۲ با هجوم محمود افغان وسقوط شاه سلطان حسین صفوی اصفهان به عنوان پایتخت  از رونق افتاد ولی تا سال ۱۷۳۶ بصورت نیمه رسمی مرکز توجه بازماندگان سلسله صفوی باقی ماند

۴.مشهد      از سال ۱۷۳۶تا ۱۷۵۱ افشاریان      ۱۵سال

مشهد تا سال ۱۷۹۴ بعنوان مرکز حکومت خراسان با جانشینان نادرشاه باقی ماند و در دوره ای کوتاه بصورت مشترک با شیراز(۱۷۵۱تا۱۷۹۴) و حتی باتهران(۱۷۸۶تا ۱۷۹۴) مورد توجه بود

۵.شیراز    از سال ۱۷۵۱تا ۱۷۹۴ زندیان          ۴۳سال

۶.تهران     از سال ۱۷۹۴ تا ۲۰۲۵    قاجار _پهلوی_جمهوری اسلامی    ۲۳۱سال



در چند سال ابتدایی حکومت آغا محمد خان قاجار  یعنی سال ۱۷۸۶ تا ۱۷۹۴ و قبل از انحلال کامل سلسله زند و تاجگذاری رسمی شاه قاجار به مدت ۸سال تهران و شیراز و حتی مشهد بصورت مشترک مراکز حکومتی بودند و در سال ۱۷۹۴ بطور رسمی پایتخت اصلی ایران تا به امروز میباشد

 فهرست دودمان‌ها و پایتخت‌های آنان 
+دودمانپایتخت‌هامنبعتمدن ایلامقشم- شوش - انشان2700 BC: a first dynasty creates the Elamite kingdom (non Semitic) in western Persia with capital in Susa scaruffi.comElam: surveys of political history and archaeology, Elizabeth Carter and Matthew W. Stolper, University of California Press, 1984, p. 4پادشاهی مادهگمتانه (همدان امروزی)شاهنشاهی هخامنشیپاسارگاد - پارسه - شوش - هگمتانه - بابِلCHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.orgسلوکیانسلوکیه - انطاکیهشاهنشاهی اشکانیآساک (قوچان) - صددروازه - تیسپونالیمایی‌هاایذه - دستواشاهنشاهی ساسانیتیسفون (اردشیربابکان)- کازرون(شاپور)- تیسفون(خسروپرویز)- نهاوند(یزدگرد)سلسله طاهریانمرو - نیشابورسلسله صفاریانزرنگ - شیرازعلویان طبرستانچالوس - آمل - ساری - استرآبادسلسله سامانیانبخاراآل زیاراصفهان - گرگان - ریآل بویهشیراز - همدانآل حسنویهبیستونامپراتوری غزنویغزنین - لاهوربنی عیارانحُلوان (اران)امپراتوری سلجوقینیشابور - مرو - اصفهان - ری - همداناتابکان آذربایجانتبریزاتابکان فارسشیرازاتابکان لر بزرگایذهاتابکان لر کوچکخرم‌آبادخوارزمشاهیانگرگانجایلخانانمراغه - سلطانیه - تبریزکرتیانهراتقراختاییان کرمانکرمانشبانکارگانایگمظفریانکرمان - شیراز - یزدسربدارانسبزوارچوپانیانتبریزجلایریانتبریز - بغدادامپراتوری تیموریسمرقند - هراتاسماعیلیهقزوین - الموتقراقویونلوهاتبریزآق‌قویونلوهاشاهنشاهی صفویاردبیل - تبریز - قزوین - اصفهانامپراتوری افشاریمشهدسلسله زندیهتهرانمیان سال‌های ۱۱۷۲ تا ۱۱۷۶ ه‍. ق، تهران پایتخت کریم خان زند بود. - شیراز - اصفهان - کرمان - بمسلسله قاجاریانساری - تهرانشاهنشاهی پهلویتهرانجمهوری اسلامی

 فهرست پایتخت‌ها و دودمان‌های آنان 
+دودمانپایتخت‌هااَوانتمدن ایلامانشانشوشتمدن ایلام - شاهنشاهی هخامنشیهگمتانه - همدان و نهاوند امروزیپادشاهی ماد - شاهنشاهی هخامنشی - آل بویه - امپراتوری سلجوقیپاسارگادشاهنشاهی هخامنشیپارسهبابِلسلوکیه یا تیسپون یا تیسفون یا مدائن یا بغدادامپراتوری سلوکی - شاهنشاهی اشکانی - شاهنشاهی ساسانی - جلایریانانطاکیهامپراتوری سلوکیآساک یا قوچانشاهنشاهی اشکانیصددروازه یا دامغانایذهالیمائی - اتابکان لر بزرگدستوا یا شوشترالیمائی - شاهنشاهی ساسانیتیسفون - شهرگور یا فیروزآبادامروزی  شاهنشاهی ساسانینهاوند - بیشاپور یا کازرون امروزی مروطاهریان - امپراتوری سلجوقینیشابورزرنگصفاریانشیرازصفاریان - آل بویه - اتابکان فارس - آل مظفر - زندیانچالوسعلویان طبرستانآملساریاسترآباد یا گرگانعلویان طبرستان - زیاریانبخاراسامانیاناصفهانزیاریان - امپراتوری سلجوقی - آل بویه - ایران صفوی- زندیاناسکندریه یا غزنی یا غزنینغزنویانلاهورحلوانبنی عیارانتبریزاتابکان آذربایجان - ایلخانان - چوپانیان - جلایریان - قره‌قویونلو - آق‌قویونلو - ایران صفویخرم‌آباداتابکان لر کوچکگرگانجخوارزمشاهیانمراغهایلخانانسلطانیههراتکرتیان - امپراتوری تیموریکرمانقراختاییان کرمان - آل مظفر - زندیانایگ یا ایجملوک شبانکارهیزدآل مظفرسبزوارسربدارانالموتاسماعیلیان الموتاردبیلایران صفویقزوینمشهدایران افشاریملایرزندیانبمتبریزایران قاجاریری یا طهران یا تهرانزیاریان - امپراتوری سلجوقی - ایران قاجاری - ایران پهلوی - نظام جمهوری اسلامی ایران

 طرح انتقال پایتخت 
احمد وحیدی وزیر کشور در اردیبهشت ۱۴۰۳ با بیان اینکه انتقال پایتخت یکصد میلیارد دلار لازم دارد، گفت: موضوع تقسیم استان تهران توسط دولت در دست بررسی است و مصوبه مجلس را لازم دارد که باید توسط مجلس دوازدهم بررسی و تصویب شود.https://fararu.com/fa/news/730921/وزیر-کشور-انتقال-پایتخت-۱۰۰-میلیارد-دلار-لازم-دارد

 یادداشت 

 پانویس 

 منابع 



 جستارهای وابسته 
 فهرست سلسله‌های ایران
 دودمان‌های ایران

رده:پایتخت‌های ایران
رده:تاریخ ایران باستان
رده:تاریخ ایران
رده:فهرست‌های شهرها
رده:جغرافیای تاریخی ایران