حدید

سوره حدید سوره ۵۷ از قرآن است و ۲۹ آیه دارد. واژه حدید به‌معنای آهن است و نامگذاری این سوره به دلیل استفاده از آن در آیهٔ ۲۵ این سوره ست. سوره مدنی است و مشابه سوره‌های مدنی علاوه بر مباحث عقیدتی در مورد مسائل اجتماعی و حکومتی نیز سخن می‌گوید. آیات نخست این سوره پیرامون توحید و صفات خدا است و سپس در مورد وضع منافقان، دعوت به ایمان و خروج از شرک، انفاق در راه خدا، عدالت اجتماعی، و نفی رهبانیت سخن می‌گوید.

 خلاصه آیات 
 ۱–۶: خداوند دانای مطلق و توانای بی‌کران است.
 ۷–۱۱: مسلمانان به پرداخت صدقه و یاری رساندن به رسالت پیامبر فراخوانده می‌شوند.
 ۱۲–۱۴: در روز داوری، خردمندان از نادانان جدا خواهند شد.
 ۱۵–۱۷: مؤمنان راستین به فروتنی و تسلیم در برابر خدا (انذار و اندرز داده) می‌شوند.
 ۱۸: خداوند به اهل ایمان پاداش خواهد داد و گناهکاران را کیفر خواهد کرد.
 ۱۹–۲۰: زندگی دنیا چیزی جز نمایشی بی‌ارزش نیست.
 ۲۱: انسان‌ها به جست‌وجوی زندگی آخرت ترغیب می‌شوند.
 ۲۲–۲۳: همهٔ امور در کتاب مقدر الهی ثبت شده است.
 ۲۴: خداوند متکبران و آزمندان را دشمن می‌دارد (و این علت شکست در احد دانسته می‌شود).
 ۲۵: پیامبران به اقوام گذشته فرستاده شدند.
 ۲۶–۲۷: نوح، ابراهیم، دیگر پیامبران و عیسی همراه با انجیل به رسالت برگزیده شدند.
 ۲۸–۲۹: مسیحیان به گرویدن به اسلام دعوت می‌شوند. 

 تفسیر 
در تفسیر معارف‌القرآن، محمد شفیع نوشته است: «در منابعی چون ابوداود، ترمذی و نسائی روایت شده که عرباض بن ساریه (رضی‌الله‌عنه) گفته است: پیامبر خدا (صلّی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلّم) پیش از خواب سوره‌های مسبّحات را تلاوت می‌کرد و می‌فرمود: در میان آنها آیه‌ای است که برتر از هزار آیه است.»

عنوان «مسبّحات» به مجموعهٔ پنج سوره از قرآن اشاره دارد:
 الحدید
 الحشر
 الصف
 الجمعه
 التغابن

ابن‌کثیر پس از ذکر این حدیث، بیان می‌کند که آیهٔ برگزیده در سورهٔ حدید، آیهٔ سوم است:

«اوست نخست و فرجام، آشکار و نهان؛ و او به هر چیز داناست» (۵۷:۳).

در میان این پنج سوره، سه سورهٔ نخست یعنی حدید، حشر و صف با فعل ماضی «سَبَّحَ» (پاکی خدا اعلام شد) آغاز می‌شوند، در حالی که دو سورهٔ پایانی، یعنی جمعه و تغابن، با فعل مضارع «یُسَبِّحُ» (پاکی خدا اعلام می‌شود) شروع می‌شوند. این تفاوت به‌گفتهٔ مفسران (مانند مظهری) نشان می‌دهد که تنزیه و تقدیس خداوند باید در همهٔ زمان‌ها ـ گذشته، حال و آینده ـ پیوسته یاد شود.

 دیدگاه شیعه 
در کتاب الکافی نقل شده است که از امام موسی کاظم در مورد تفسیر آیهٔ ۱۱ سورهٔ حدید («کیست آن‌که به خدا قرضی نیکو دهد تا آن را برای او چند برابر کند و برای او پاداشی ارجمند خواهد بود؟») پرسش شد. ایشان در پاسخ فرمود: «این آیه دربارهٔ پرداخت به امامان نازل شده است. یک درهمی که به امام داده شود، نزد خداوند وزنی سنگین‌تر از کوه اُحد دارد و پاداش آن از دو میلیون درهمی که در راه دیگر صدقات داده شود، برتر است.»

در روایتی دیگر آمده است که مقصود از «قرض نیکو» نیکی و یاری به امام در دوران حکومت‌های فساد و فتنه است.

 منابع 

 پیوند به بیرون 

 متن سوره به همراه ترجمهٔ فارسی

رده:آخرالزمان در اسلام
رده:پس از مرگ
رده:سوره‌های قرآن
رده:سوره‌های مدنی قرآن
رده:شخصیت‌های قرآن
رده:عدالت اجتماعی
رده:عددشناسی