نام‌های اورشلیم

این مقاله به نام‌های متعدد «اورشلیم» در نزد ادیان، اقوام و ملل گوناگون در طول تاریخ می‌پردازد.

 سالیم 
سالیم یا شالیم نامی است که در زمان ابراهیم (۲۰۰۰ سال قبل از میلاد) بر این شهر نهاده بودند و نام اورشلیم از آن گرفته شده‌است.
 لاتین انجیلی:Salem
 عربی: سالیم Sālīm

 مُریّا 
این نام از نام صخره مقدس نزد ادیان ابراهیمی که معبد سلیمان و بعداً مسجدالاقصی و قبة الصخره بر آن بنا شده، گرفته شده‌است.
 لاتین انجیلی: Moria
 عربی: مریّا Muriyyā or Murayyā

 یبوس 
یبوس از نام دژ کنعانیان که بر صخره مقدس بنا شده بود گرفته شده‌است. این سرزمین در زمان طالوت توسط داوود فتح شد و به جای آن اورشلیم بنا شد و پایتخت حکومت یهودیان گردید.
 لاتین انجیلی: Iebus
 عربی: یبوس Yabūs

 اورشلیم 
اوراسالیم نام انجیلی این شهر است که معادل عربی آن اورشلیم است. این نام امروزه در مجامع جهانی و کشورهای غیر مسلمان استفاده می‌شود.
اورشلیم در عبری (و آرامی) از دو کلمه اور به معنای شهر و جایگاه و شلیم (مثل شلوم به معنای سلام) به معنای سلامت و سلام است و دارالسلام معادل عربی این واژه می‌باشد.
 لاتین انجیلی: Hierusalem
 عربی: اورشلیم Ūršalīm, Ūršalaym
 انگلیسی آمریکایی: Երուսաղեմ / Erousałem
 عبری معیار יְרוּשָׁלַיִם Yərušaláyim

 صهیون 
صهیون نام صخره مقدس نزد یهودیان است و شهر اطراف آن است و کلمه صهیونیسم نیز از آن مشتق شده‌است.
 لاتین انجیلی: Sion
 عربی: صهیون Ṣuhyūn
 عبری معیار: צִיּוֹן Ẓiyyon

 آریل 
 ایلیا 
از این نام برای اورشلیم در برخی از نوشته‌های کهن پارسی مانند گرشاسپ‌نامه سود برده شده‌است:

 قدس 
قدس نامی است که به صخره مقدس و سرزمین اطراف آن اطلاق می‌شود. این نام در کشورهایی با فرهنگ اسلامی به کار می‌رود. این نام از واژه عبری Ir Ha-Qodesh به معنای (شهر تقدس) گرفته شده‌است. این نام در سده چهارم هجری در دوره حکومت بوییان و فاطمیان بر سرزمین‌های مسلمان رواج یافت و در دوره عثمانیان عبارت «قدس شریف» جایگزین شد.
 عربی: القدس al-Quds، القدس الشریف al-Quds aš-Šarīf
 ترکی: Kudüs
 فارسی:قدس
 عبری استاندارد: הַקֹּדֶשׁ haQódeš

 بیت المقدس 

این نام در فارسی بیشتر از «قدس» رواج دارد.
 عربی: بیت المقدس Bayt al-Maqdis, Bayt al-Muqaddas

 بلاط 
این نام ندرتاً در اشعار عربی به کار رفته و از «کاخ پالاتیوم» گرفته شده‌است.
 عربی: البلاط al-Balāṭ

 دژ هوخت‌گنگ یا کنگ دژهودج یا «کَنگْ دِژْ هوخْتَ» 
دژ هوخت‌گنگ، کنگ دژهودج، یا بر طبق تصحیح جلال خالقی مطلق کَنگْ دِژْ هوخْتَ نام شهر بیت‌المقدس در زبان پهلوی و پیش از اسلام بوده‌است و این نام بارها در شاهنامهٔ فردوسی آمده‌است. چنانکه فریدون برای جنگ با ضحاک به دژ هوخت‌گنگ (بیت‌المقدس) می‌تازد و در کاخی بسیار بلند بر تخت ضحاک ماردوش می‌نشیند.وبگاه تبیانادبیات فارسی&ActiveStateCode=13 داستان‌های اساطیریوبگاه علمی دانشجویان ایرانکنگ دز هوخت و کلنگ دس حت (تحقیقی دربارة نام ایوان ضحّاک در شاهنامه و سنی ملوک الارض و الانبیاء)- چنگیز مولایی - سامانه نشریات علمی دانشگاه فردوسی

نمونه‌ها:
 فردوسی» شاهنامه» ضحاک» بخش ۹

شاهنامه، جلد اول، تصحیح جلال خالقی مطلق

 پانویس 
ابراهیم پورداوود؛ آناهیتا
 منابع 

 ویکی‌پدیای انگلیسی

رده:اورشلیم
رده:تاریخ اورشلیم
رده:جای‌نام‌ها در آسیا
رده:ریشه‌شناسی نام‌های جغرافیایی
رده:فرهنگ اورشلیم
رده:نام‌های پیشین شهرها