وزنه‌برداری

وزنه‌برداری ورزشی است که در آن ورزشکار هالتری با سنگین‌ترین وزن ممکن را بالای سر می‌برد. مسابقات وزنه‌برداری در دو رقابت یک‌ضرب و دوضرب انجام می‌شود و در هر بخش وزنه‌بردار حق انجام سه حرکت را دارد.
موفقیت در وزنه‌برداری فقط به قدرت بدنی بستگی ندارد. توانایی‌های پرتابی بدن (قدرت انفجاری) برای اجرای سریع حرکت در موفقیت وزنه‌برداران نقش دارد و حرکات وزنه‌برداری در مقایسه با حرکات قدرتی دیگر از جابجایی بیشتر و دامنه حرکتی وسیعتری تشکیل می‌شوند.

این ورزش از نخستین دوره بازی‌های المپیک (۱۸۹۶) جزو رشته‌های المپیکی بود اما وزنه‌برداری زنان از المپیک ۲۰۰۰ سیدنی وارد برنامه المپیک شد. اکنون وزنه‌برداری در بخش مردان در هشت وزن و در زنان در هفت وزن برگزار می‌شود.

 حرکات وزنه‌برداری 
بندانگشتی|چپ|247x247px|حرکت یکضرب
بندانگشتی|چپ|250x250px|حرکت دوضرب. مجموعه تصویر بالا، بالا آوردن وزنه تا روی سینه (ضرب اول) و مجموعه تصویر پایین، بالای سر بردن وزنه به طوری که دستان کشیده باشند (ضرب دوم) را نشان می‌دهد.
 یکضرب وزنه‌ها با یک حرکت از زمین تا بالای سر انتقال داده می‌شود.
 دوضرب این حرکت در دو مرحله انجام می‌شود:
 مرحله اول: از زمین تا روی سینه
 مرحله دوم: از روی سینه تا بالای سر
مجموع حرکت یکضرب و دوضرب به عنوان رده‌بندی نهایی در نظر گرفته می‌شود.

 رده‌های وزنی 
بندانگشتی|چپ|248x248px|نگاره‌ای از یک زن وزنه‌بردار در مسابقات قهرمانی وزنه‌برداری اتریش.

رقابت ورزشکاران بر اساس وزن بدن آن‌ها بوده و از ماه نوامبر ۲۰۱۸ تاکنون رده‌های وزنی به صورت زیر است:

 رده وزنی مردان 
مسابقات جهانی










مسابقات المپیک






 رده وزنی زنان 
مسابقات جهانی










مسابقات المپیک






 وزن صفحات 
بندانگشتی|چپ|270x270px|صفحات وزنه‌برداری
 رنگ وزن (کیلوگرم) وزن (پوند)  ۲۵    ۲۰    ۱۵    ۱۰    ۵    ۲٫۵    ۲    ۱٫۵    ۱    ۰٫۵  

 قوانین وزنه‌برداری 
بندانگشتی|دامنه حرکتی یکضرب
 هر ورزشکار در هر حرکت ۳ نوبت اجازه وزنه زدن دارد.
 زمان برای هر نوبت، ۱ دقیقه می‌باشد. زمان از لحظه‌ای که صفحه گذار از روی تخته خارج می‌شود شروع می‌شود.
 اگر یک ورزشکار بخواهد دو حرکت متوالی انجام دهد برای بار دوم ۲ دقیقه وقت دارد.
 ۳ چراغ سفید یا دو چراغ سفید و یک چراغ قرمز یعنی حرکت صحیح است و ۳ چراغ قرمز یا ۲ چراغ قرمز و یک چراغ سفید یعنی حرکت خطا است.
 اگر هنگام بالا بردن هالتر دست‌های وزنه‌بردار خم شود و دو مرتبه راست شود خطا است.
 وقتی وزنه‌بردار موفق شد هالتر را بالای سر ببرد، باید آن را سر جای خود نگهدارد.
 اگر وزنه‌بردار توانست هالتر را در بالای سر خود ثابت نگهدارد باید یک لحظه کوتاه مکث کند و وقتی داوران اجازه دادند آن را پایین بیاورد، پایین آوردن هالتر بدون فرمان داوران خطاست.
 داور وسط اگر تشخیص دهد حرکت کامل انجام شده، توسط زنگ به ورزشکار اعلام می‌کند تا وزنه را به پایین بیندازد. با صدای زنگ، باید وزنه به‌طور صحیح به زمین انداخته شود.
 وزنه‌بردار اگر هالتر را از تخته بیرون بیندازد خطاست. حتی اگر وزنه را به خوبی مهار کند، ولی اگر هنگام پایین آوردن هالتر را بیرون از تخته بیندازد باز هم خطاست.
 انداختن وزنه از پشت سر به پایین خطا است.

 برترین‌های وزنه‌برداری 
مردانی که سه برابر وزن خود را بالای سر برده‌اند.

ورزشکاروزن بدن (کیلوگرم)رکورد  (کیلوگرم)تاریخمسابقهمکانمنبع نعیم سلیمان‌اوغلو۵۹٫۸۰۱۸۷٫۵۱۰ نوامبر ۱۹۸۶قهرمانی جهانصوفیه۵۹٫۷۰۱۹۰۲۰ سپتامبر ۱۹۸۸بازی‌های المپیکسئول خلیل موتلو۵۶٫۰۰۱۶۸٫۰۲۴ آوریل ۲۰۰۱قهرمانی اروپاترنچین ام یون-چول۵۵٫۷۶۱۶۸۲۹ ژوئیه ۲۰۱۲بازی‌های المپیکلندن۵۵٫۷۰۱۶۹۱۵ سپتامبر ۲۰۱۳Asian Interclub Championshipsپیونگ‌یانگ۵۵٫۶۹۱۷۰۲۰ سپتامبر ۲۰۱۴بازی‌های آسیاییاینچئون۵۵٫۷۱۱۶۸۸ نوامبر ۲۰۱۴قهرمانی جهانآلماتی۵۵٫۷۸۱۷۱۲۱ نوامبر ۲۰۱۵قهرمانی جهانهیوستون۵۵٫۵۷۱۶۹۷ اوت ۲۰۱۶بازی‌های المپیکریو دو ژانیرو۵۴٫۹۵۱۶۶۱۸ سپتامبر ۲۰۱۹قهرمانی جهانپاتایا لنگ چینگ‌چیان۵۵٫۶۸۱۷۰۷ اوت ۲۰۱۶بازی‌های المپیکریو دو ژانیرو

زنانی که دو و نیم برابر وزن خود را بالای سر برده‌اند.

ورزشکاروزن بدن (کیلوگرم)رکورد (کیلوگرم)تاریخمسابقهمکانمنبع چن شیشیا۴۷٫۷۰۱۲۰٫۰۱۷ آوریل ۲۰۰۷قهرمانی آسیاشاندونگ زولفیا چینشانلو۵۲٫۹۵۱۳۴٫۰۱۰ نوامبر ۲۰۱۴قهرمانی جهانآلماتی

 در ایران 
مردان
تا سالها به همراه کشتی آزاد وزنه‌برداری مدال آورترین ورزش ایران بود و نخستین کسی که مدال المپیک را برای ایران به‌دست‌آورد، جعفر سلماسی بود که در بازی‌های المپیک ۱۹۴۸ لندن موفق به این کار شد. پس از او محمود نامجو در مسابقات جهانی وزنه‌برداری سال ۱۹۴۹ در لاهه موفق به کسب مدال شد در المپیک ۱۹۵۶ ملبورن نیز محمد نصیری خروس طلایی ایران در خروس وزن قهرمان المپیک شد و تا سال ۲۰۰۰ در المپیک سیدنی اولین و تنها طلایی ایران در وزنه‌برداری المپیک بود. از آن پس این رشته در ایران مورد توجه قرار گرفت و تبدیل به یک ورزش ملی شد. تا کنون چندین بار لقب قوی‌ترین مردان جهان به وزنه برداران ایرانی داده شده‌است.

وزنه‌برداری با ۱۶ مدال پس از کشتی (۳۸ مدال) پرافتخارترین ورزش ایران در بازی‌های المپیک است.ایران در بازیهای المپیک olympic.irIslamic Republic Of Iran olympic.org
زنان
وزنه‌برداری در گذشته فقط در بخش آقایان فعالیت می‌کرد اما از سال ۱۳۹۶ وزنه‌برداری در بخش بانوان نیز فعالیت خود را آغاز کرد و علی اکبر خورشیدی فر علاوه بر فعالیت در کادر آقایان تیم ملی به عنوان مربی تیم به پست مشاوره فنی بانوان وزنه‌بردار تیم ملی ایران نائل شد و در این راستا برای اولین بار در تاریخ ایران پس از ۷۰ سال، اولین تیم وزنه‌برداری بانوان به مسابقات بین‌المللی اعزام شد و سیده الهام حسینی نخستین مدال آور تاریخچه وزنه‌برداری ایران در مسابقات جام نعیم سلیمان اوغلو ترکیه جهت کسب امتیازات سهمیه المپیک توکیو در مسابقات شد.

از زمان ریاست حسین رضازاده بر فدراسیون وزنه برداری ایران، از حدود سال ۲۰۱۰ بحث راه اندازی وزنه برداری زنان در ایران مطرح شد. عدم پیگیری رضازاده و بی علاقگی علی مرادی تا مدت ها و مخالفت های داخلی و مغایرت با قوانین خارجی در زمان آرنج زدن با لباس های پوشیده تا چندین سال آن را به تعویق انداخت. در نهایت با گرفتن مجوزهای داخلی و طراحی لباس اسلامی و رفع مغایرت قوانین بین المللی، با شروع به کار کلاس های داوری و مربی گری و استعدادیابی دختران در سال ۲۰۱۷ وزنه برداری زنان در ایران شروع به کار کرد. همچنان در سال ۲۰۲۵ وزنه برداری زنان در رده های سنی پیشکسوتان در ایران فعال نیست. با انقلاب ۱۳۵۷ اغلب ورزش های مردان و تمام ورزش های زنان در ایران ممنوع شد. ولی نکته مهم این است خود وزنه زنان در جهان نیز از سال ۱۹۸۰ تا ۱۹۹۰ میلادی (همانند کشتی زنان) شروع به کار کرد و در واقع قبل از آن نه در ایران و نه در سایر دنیا مسابقات رسمی برای زنان در این ورزش های به ظاهر مردانه وجود نداشت. از سال ۱۹۹۳ بعد حدود ۱۳ سال ممنوعیت ورزش زنان در ایران، با راه اندازی فدراسیون ورزش زنان در ایران ورزش زنان کمی فعال تر شد. از سال ۱۹۹۰ در تیراندازی و قایق رانی و از سال ۲۰۰۰ در ورزش های رزمی و سایر ورزش ها فعالیت بین المللی زنان ایران آغاز شد ولی وزنه برداری از آخرین ورزش هایی بود که زنان ایران شروع به فعالیت کردند.

 پر افتخارترین‌های ایران در مسابقات قهرمانی وزنه‌برداری جهان 
 ورزشکارجمع محمد نصیری ۵  ۱  ۳  ۹ حسین رضازاده ۴  ۰  ۱  ۵ محمود نامجوی ۳  ۱  ۲  ۶ بهداد سلیمی ۲  ۱  ۱  ۴ کیانوش رستمی ۲  ۱  ۰  ۳ سهراب مرادی ۲  ۰  ۰  ۲ علی هاشمی ۲  ۰  ۰  ۲ محمدعلی فلاحتی‌نژاد ۱  ۰  ۰  ۱ شاهین نصیری‌نیا ۱  ۰  ۰ ۱کوروش باقری ۱  ۰  ۰  ۱ محمدحسن رهنوردی ۰  ۱  ۳  ۴ علی میرزایی ۰  ۱  ۱  ۲ علی صفاسنبلی ۰  ۱  ۱  ۲ سجاد انوشیروانی ۰  ۱  ۰  ۱ بهادر مولایی ۰  ۱  ۰  ۱ سعید علی‌حسینی ۰  ۱  ۰  ۱ علی میری ۰  ۱  ۰  ۱ فیروز پژهان ۰  ۰  ۳  ۳ پرویز جلایر ۰  ۰  ۲  ۲ نصرالله دهنوی ۰  ۰  ۲  ۲ محمدحسین برخواه ۰  ۰  ۲  ۲ رسول رئیسی ۰  ۰  ۱  ۱ امیرحسن فردوس ۰  ۰  ۱  ۱ جلال منصوری ۰  ۰  ۱  ۱ هنریک تمرز ۰  ۰  ۱  ۱ محمد عامی تهرانی ۰  ۰  ۱  ۱ سعید محمدپور ۰  ۰  ۱  ۱ سید ایوب موسوی ۰  ۰  ۱  ۱ رضا دهدار ۰  ۰  ۱  ۱ جمع کل ۲۳  ۱۴  ۲۷  ۶۴

 جستارهای وابسته 
 فهرست رکوردهای جهانی در وزنه‌برداری المپیک
 فهرست رکوردهای المپیک در وزنه‌برداری
 فهرست مدال‌آوران المپیک در وزنه‌برداری
 وزنه‌برداری در بازی‌های المپیک تابستانی
 قهرمانی وزنه‌برداری جهان

 منابع 

 بانک اطلاعاتی ورزش کشور (کتاب سوم) - ۱۳۸۷


رده:تمرین‌های بدنی
رده:ورزش‌های المپیک تابستانی
رده:ورزش‌های المپیک
رده:ورزش‌های فردی
رده:ورزش‌های مدال‌آورنده برای ایران در المپیک