شازده کوچولو

شازده کوچولو یا شاهزاده کوچولو  داستانی اثر آنتوان دو سنت اگزوپری است که نخستین بار در سپتامبر سال ۱۹۴۳ در نیویورک منتشر شد. در این داستان سنت اگزوپری به شیوه‌ای سوررئالیستی به بیان فلسفه خود از دوست داشتن و عشق و هستی می‌پردازد. طی این داستان سنت اگزوپری از دیدگاه یک کودک، که از سیارکی به نام «ب۶۱۲» آمده، پرسشگر سؤال‌های بسیاری از آدم‌ها و کارهایشان است.

این کتاب به بیش از ۲۸۰ زبان و گویش ترجمه شده و با فروش بیش از ۲۰۰ میلیون نسخه، یکی از پرفروش‌ترین کتاب‌های تاریخ محسوب می‌شود. کتاب شازده کوچولو «خوانده شده‌ترین» و «ترجمه شده‌ترین» کتاب فرانسوی‌زبان جهان است و به عنوان بهترین کتاب قرن ۲۰ در فرانسه انتخاب شده است. از این کتاب به‌طور متوسط سالی ۱ میلیون نسخه در جهان به فروش می‌رسد. این کتاب در سال ۲۰۰۷ نیز به عنوان کتاب سال فرانسه برگزیده شد.

به مناسبت هفتادمین سالگرد تولد این رمان کوتاه، در ماه مارس ۲۰۱۳ نسخه‌های جدیدی از آن، ازجمله یک نسخه با جلد مقوایی برای نوجوانان، دیگری به همراه سی دی کتاب گویای شازده کوچولو با صدای ویگو مورتنسن، هنرپیشه مجموعه ارباب حلقه‌ها و نسخه‌ای مصور به همراه نقاشی‌های ژوان سفار منتشر شد.

 پیش‌زمینه 
بندانگشتی|200px|اگزوپری در کنار هواپیمای سقوط کرده خود در کویر آفریقا. نجات معجزه‌آسای اگزوپری الهام‌بخش او در نوشتن این داستان شد.
سال ۱۹۳۵، هواپیمای سنت اگزوپری، که برای شکستن رکورد پرواز بین پاریس و سایگون تلاش می‌کرد، در صحرای بزرگ آفریقا دچار نقص فنی شد و به ناچار در همان‌جا فرود آمد. همین سانحه دستمایه نگارش شازده کوچولو شد.

 خلاصه داستان 
که در آن شخصیت قهرمان داستان، خلبانی بی‌نام، پس از فرود در کویر با پسر کوچکی آشنا می‌شود. پسرک به خلبان می‌گوید که از سیارکی دوردست می‌آید و آنقدر آنجا زندگی کرده که روزی تصمیم می‌گیرد برای اکتشاف سیاره‌های دیگر، دیار خود را ترک کند. او همچنین برای خلبان از گل رز محبوبش می‌گوید که دل در گرو عشق او دارد، از دیگر اخترک‌ها تعریف می‌کند و از روباهی که او را این‌جا، روی زمین ملاقات کرده است، می‌گوید. خلبان و شازده چاهی را می‌یابند که آن‌ها را از تشنگی نجات می‌دهد. او در طی داستان با ماری برخورد می‌کند که زبان رازآلودی دارد. در نهایت شازده کوچولو تصمیم می‌گیرد به سیارک خود بازگردد. در طول داستان، شازده کوچولو با شخصیت‌های عجیب و غریبی مانند پادشاه، مغرور، مست، تاجر، روشنایی‌بان و جغرافی‌دان روبرو می‌شود. هر کدام از این شخصیت‌ها نمادی از جنبه‌های مختلف دنیای بزرگسالان هستند و رفتارها و طرز تفکر آن‌ها به طعنه و کنایه مورد نقد قرار می‌گیرد. شازده کوچولو در سیاره زمین با گل سرخ مغروری آشنا می‌شود و دلباخته او می‌شود. اما غرور گل سرخ، شازده کوچولو را ناامید می‌کنند و او را به سفری پرفراز و نشیب در سیارات دیگر سوق می‌دهند. در نهایت، شازده کوچولو با روباهی دانا و پیر آشنا می‌شود که او را به راز مهمی در زندگی رهنمون می‌شود: «تنها با قلب می‌توان دید. آنچه به چشم دیده می‌شود، پوچ و ناچیز است.» شازده کوچولو با درک این راز، تصمیم می‌گیرد با ماری در صحرا ملاقات کند تا از طریق نیش مار به سیاره‌اش برگردد. پایان داستان شازده کوچولو مرگ نیست بلکه بازگشتی به خویشتن و به روح کودکانه‌اش است.

 ترجمه‌های فارسی 
شازده کوچولو ترجمه‌های متعددی به زبان فارسی دارد. محمدجواد کمالی دربارهٔ ترجمه‌های فارسی شازده کوچولو در کتاب تاریخ ترجمهٔ ادبی از فرانسه به فارسی می‌نویسد:

 محمد قاضی (۱۳۳۳)
 فریدون کار (۱۳۴۲)
 احمد شاملو (مسافر کوچولو ۱۳۶۳ - از چاپ سوم به بعد تحت عنوان شازده‌کوچولو)
 ابوالحسن نجفی (۱۳۷۹)
 عباس پژمان (۱۳۸۶)
 مصطفی رحمان‌دوست (۱۳۸۷)
 پرویز شهدی (۱۳۹۳)
 مهرداد ارغوانی (۱۳۹۵) چاپ شخصی
 علی شکرالهی (۱۳۹۵) شاهزاده کوچولو

 اقتباس 
نمایشنامه‌ای به نام در جستجوی دوست بر اساس شازده کوچولو نوشته شده و در پاریس و تهران چاپ و بر صحنه رفته است. در سال ۱۳۹۴ به‌مناسبت بزرگداشت احمد کامیابی مسک این اثر به کارگردانی حمیدرضا زلقی در شهر اهواز به اجرا درآمد. نویسنده احمد کامیابی مسک می‌باشد.

 جستارهای وابسته 

 مسافر کوچولو
 شازده کوچولو (فیلم ۱۹۷۴)
 شازده کوچولو (فیلم ۲۰۱۵)

 پانویس 

 منابع 



 پیوند به بیرون 

 وبگاه آنتوان دو سن اگزوپری (فرانسه)
 وبگاه کتاب شازده کوچولو (فرانسه)
 ترجمه انگلیسی کتاب توسط کاترین وودز
 ترجمه فارسی احمد شاملو
 ترجمه فارسی محمد قاضی


رده:آثار آنتوان دو سنت‌اگزوپری
رده:آنتوان دو سنت‌اگزوپری
رده:داستان با راوی غیرقابل اعتماد
رده:رمان‌های ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:رمان‌های فرانسوی مورد اقتباس در فیلم‌ها
رده:رمان‌های فرانسوی مورد اقتباس در نمایشنامه‌ها
رده:رمان‌های فلسفی فرانسه
رده:رمان‌های فلسفی
رده:رمان‌های کوتاه فرانسه
رده:رمان‌های کوتاه
رده:رمان‌های کودکان فرانسوی
رده:رمان‌های مورد اقتباس در اپراها
رده:رمان‌های مورد اقتباس در بازی‌های ویدئویی
رده:رمان‌های مورد اقتباس در برنامه‌های رادیویی
رده:رمان‌های مورد اقتباس در فیلم‌ها
رده:رمان‌های مورد اقتباس در کمیک‌ها
رده:رمان‌های مورد اقتباس در مجموعه‌های تلویزیونی
رده:رمان‌های واقع‌شده در آفریقا
رده:شخصیت‌های کودک و نوجوان در داستان‌ها
رده:شخصیت‌های مرد در ادبیات
رده:فرهنگ در فرانسه
رده:کتاب‌های انتشارات نیلوفر
رده:کتاب‌های ترجمه‌شده به فارسی
رده:کتاب‌های فرانسوی
رده:کتاب‌های کودکانه ۱۹۴۳ (میلادی)
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:کتاب‌های انتشارات گلیمر