دانشگاه شیراز

دانشگاه شیراز، که تا پیش از انقلاب ۵۷ با نام دانشگاه پهلوی شناخته می‌شد، یکی از دانشگاه‌های مادر، جامع و دولتی ایران است که در سال ۱۳۲۵ در شیراز تأسیس گردید. در جدیدترین رتبه‌بندی دانشگاه‌های ایران بر اساس بازده علمی، دانشگاه شیراز جزء سه دانشگاه برتر پژوهش‌محور کشور است و یکی از ۵ دانشگاه مادر در رشته‌های مهندسی به‌شمار می‌آید. در اولین گزارش رتبه‌بندی دانشگاه‌های دولتی، دانشگاه شیراز به عنوان سطح یک رتبه‌بندی شده است.

دانشگاه پنسیلوانیا (پن)، برای ایجاد آموزش عالی به سبک آمریکایی در این دانشگاه به دولت ایران کمک کرده است و گایلورد پی هارول (رئیس دانشگاه پنسیلوانیا از سال ۱۹۵۳ تا ۱۹۷۰) در این تلاش، نقش اساسی داشت. بنابراین، دانشگاه پنسیلوانیا در شکل‌دادن بسیاری از ادارات و مؤسسات دانشگاه پهلوی بسیار اثرگذار بوده است. دانشگاه شیراز، دومین پردیس بزرگ ایران را دارد که توسط معمار آمریکایی مینورو یاماساکی، که همچنین مرکز تجارت جهانی را نیز طراحی کرده بود، طراحی شد.

دانشگاه شیراز در زمینه ایجاد برنامه‌های دکترا در ایران پیشگام بوده است. اکنون این دانشگاه دارای بیش از ۲۰٬۰۰۰ دانشجو با ۲۰۰ دوره کارشناسی، ۳۰۰ دوره کارشناسی ارشد، یک دوره دکترای حرفه‌ای (دکتر دامپزشکی یا DVM) و ۱۵۰ دوره دکتری می‌باشد.

 تاریخچه 
راست|بندانگشتی|350x350پیکسل|نمایی از خوابگاه‌ها و پردیس علوم انسانی

 آغاز به کار 
دانشگاه شیراز با تأسیس دانشکده فنی با هدف آموزش متخصصان علوم پزشکی با یک برنامه چهار ساله در سال ۱۳۲۵ (۱۹۴۶ میلادی) تأسیس شد.
در ابتدا مؤسسه عالی بهداشت نامیده شد، در سال ۱۳۲۹ (۱۹۵۰) به یک دانشکده پزشکی تبدیل شد. در سال ۱۳۳۲ (۱۹۵۳) آموزشکده پرستاری نمازی و دانشکده‌های کشاورزی و هنر و علوم تأسیس شد. با افزودن دانشکده مهندسی و دانشکده دامپزشکی در سال ۱۳۳۳ (۱۹۵۴)، به وضعیت دانشگاه ارتقاء یافت و دانشگاه پهلوی نامیده شد. سپس دانشکده دندانپزشکی در سال ۱۳۴۸، دانشکده تحصیلات تکمیلی و کالج الکترونیک در سال ۱۳۴۸، و دانشکده‌های حقوق و آموزش در سال ۱۳۴۹ به دانشگاه اضافه شدند.

در سال ۱۳۳۹، محمدرضا پهلوی، شاه ایران، رئیس دانشگاه پنسیلوانیا، گیلورد هارول را دعوت کرد تا به ایران بیاید و مؤسسات آموزش عالی ایران را بازرسی کند. هارول به درخواست شاه گزارشی را با عنوان الگویی برای یک دانشگاه جدید در ایران تهیه کرد و شاه متعاقباً تصمیم گرفت که دانشگاه پنسیلوانیا به دولت ایران در تبدیل دانشگاه پهلوی
به تنها نهادی در ایران که بر اساس سبک آمریکایی برای تحصیلات در مقاطع بالاتر کمک کند.
از این رو دانشگاه پنسیلوانیا (پن) در شکل‌گیری بسیاری از ادارات و موسسات دانشگاه پهلوی بسیار اثرگذار شد.
از این رو بسیاری از اعضای هیئت علمی دانشگاه پنسیلوانیا برای تدریس و انجام تحقیقات در دانشگاه به شیراز اعزام شدند و برنامه تبادل گسترده‌ای برقرار شد. رئیس دانشگاه پنسیلوانیا حتی به خاطر کمک از دانشگاه پنسیلوانیا به دانشگاه پهلوی، یک مدرک افتخاری در شیراز اعطا کرد.Frye, R. N.. Greater Iran. Mazda Publishers. 2005. . p.232

به‌دنبال دعوت محمدرضا پهلوی از رئیس دانشگاه پنسیلوانیا به ایران پس از مذاکراتی چند توسعهٔ دانشگاه شیراز مستقیماً تحت نظر و مدیریت این دانشگاه صاحب‌نام آمریکایی قرار گرفت تا جایی که روابط علمی و فرهنگی بین این دو دانشگاه از مستحکم‌ترین روابط علمی فرهنگی میان ایران و آمریکا گردید و تا روزهای آخر حکومت شاه ادامه داشت. در سال ۱۹۶۲، عیسی صدیق مسئول پیاده‌سازی الگوهای این دانشگاه آیوی لیگ در دانشگاه پهلوی گردید.Problems and Issues in Higher Education: Perspectives on Iran-United States Educational Relations and Influences تدوین بسیاری از دروس، طراحی و توسعه پردیس‌های دانشگاه، تربیت استادان، و بنیان‌گذاری بسیاری از مؤسسات تحقیقاتی دانشگاه پهلوی همه و همه در اختیار این دانشگاه آیوی لیگ قرار گرفتند. بعده‌ها، در دوره هوشنگ نهاوندی، مؤسسه معروف دانشگاه ایالتی کنت نیز در شکل‌گیری و توسعه دانشگاه پهلوی نیز حضور پیدا کرد.

همچنین دانشگاه شیراز اولین دانشگاه دارای هیئت‌مدیره در ایران است. اعضای این هیئت‌مدیره عبارت بودند از وزیر دربار، وزیر فرهنگ، رئیس دانشگاه، استاندار فارس، مدیر عامل سازمان برنامه، مدیر عامل شرکت ملی نفت ایران و عده‌ای بین ۹ تا ۱۵ نفر از شخصیت‌های ذی‌صلاح فرهنگی و اقتصادی و ارباب صنایع کشور که با پیشنهاد وزارای دربار و فرهنگ و تصویب محمدرضا شاه پهلوی برای مدت ۶ ماه انتخاب می‌شدند و ریاست هیئت امنا نیز با وزیر دربار و در غیاب وی با وزیر فرهنگ بود. این نهاد در آن زمان نماینده قانونی دانشگاه بود و همه امور علمی، فنی، آموزشی، مالی، اداری و استخدامی دانشگاه نیز زیر نظر آن اداره می‌شد.تلاش حکومت ایران برای کاهش اختیارات وزیر علوم  بی‌بی‌سی فارسی، ۱۹ مهر ۱۳۹۳

پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ و سرنگونی سلسله پهلوی، تغییرات چشمگیر در همه دانشگاه‌ها به اجرا درآمد. نام دانشگاه پهلوی بلافاصله به دانشگاه شیراز تغییر یافت. تمام دانشگاه‌ها به مدت سه سال در یک انقلاب فرهنگی از ۱۹۸۰–۱۹۸۷ بسته شدند تا همه دانشگاه‌ها اسلامی شوند.

 پردیس ارم 


معمار اصلی این دانشگاه مینورو یاماساکی نام دارد، که از دیگر کارهای مشهور او مرکز تجارت جهانی نیویورک می‌باشد. این مجتمع که به خوابگاه ارم معروف است، در تپه‌ای مجاور میدان ارم واقع شده است و شامل محوطه بسیار بزرگی از زمین‌های دامنه‌ای کوه است که تعداد زیادی از ساختمان‌های اداری و کلاس‌های درسی و خوابگاه‌های دانشجویی در این منطقه قرار دارند.

مینورو یاماساکی آمریکایی طراح و معمار ساختمان‌های خوابگاه دانشجویان روی تپه کوی ارم می‌باشد.Divided We Stand: A Biography of New York's World Trade Center. Eric Darton. Edition: illustrated. Published by Basic Books, 1999.  pp.120 این پروژه مصادف با انقلاب سال ۵۷ گشت و نیمه کاره ماند. با این حال طی یک برنامه چندین ساله قرار است تمامی ساختمان‌های مربوط به دانشگاه شیراز، که اکنون در سطح شهر به صورت پراکنده واقع شده‌اند، به صورت منسجم قرار گیرند.

 نشان 
نقوش اساسی برای مهر دانشگاه شیراز از درخت زندگی از نقوش طاق بستان الهام گرفته شده است که یکی از مهم‌ترین نقوش دوره ساسانیان است. درخت زندگی مفهومی است که در علم، مذهب، فلسفه، اسطوره و دیگر زمینه‌ها استفاده شده است و به شکل درختی پرشاخه نشان داده می‌شود که نشان‌دهندهٔ این اندیشه است که تمام حیات بر روی زمین به هم مربوط است.

 جایگاه دانشگاه در رتبه‌بندی‌های معتبر بین‌المللی و دست‌آوردها 
دانشگاه شیراز در زمینه ایجاد برنامه‌های دکترا در ایران پیشگام بوده است. اکنون این دانشگاه دارای بیش از ۲۰٬۰۰۰ دانشجو، با ۲۰۰ دوره کارشناسی، ۳۰۰ دوره کارشناسی ارشد، یک دوره دکترای حرفه‌ای (دکتر دامپزشکی یا DVM)، و ۱۵۰ دوره دکتری می‌باشد.

 رتبه‌بندی 
براساس گزارشی که وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سال ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ منتشر کرده است، دانشگاه شیراز به ترتیب بین ۶۴ تا ۶۸ دانشگاه و دانشگاه غیر پزشکی در ایران رتبه ۶ را کسب کرده است. همچنین در رده‌بندی سال ۲۰۱۲ یکی از سه دانشگاه برتر غیر فنی و غیرپزشکی به همراه دانشگاه تهران و دانشگاه تربیت مدرس بود.

بر اساس نتایج تازه‌ترین رتبه‌بندی بهترین دانشگاه‌های جهان در سال ۲۰۲۴، در نظام رتبه‌بندی جهانی کیواس (QS)، که سالانه توسط مؤسسه کاکارلی سیموندز (Quacquarelli Symonds) اعلام می‌شود، دانشگاه شیراز در رتبه ۶۸۱ بهترین دانشگاه‌های جهان، رتبه ۵ بهترین دانشگاه‌های ایران و به عنوان دومین دانشگاه برتر جامع و مادر ایران پس از دانشگاه تهران قرار گرفته است.

بر اساس رتبه‌بندی بهترین دانشگاه‌های آسیا در سال ۲۰۱۷، که توسط سیستم رتبه‌بندی دانشگاه‌ها و مؤسسه‌های آموزش عالی تایمز (تایمز هایر اجوکیشن) اعلام شد، دانشگاه شیراز به عنوان برترین دانشگاه جامع ایران معرفی گردید.

طبق رتبه‌بندی رشته‌های موضوعی سال ۲۰۱۹ کیواس دانشگاه شیراز در رشته مهندسی شیمی و مکانیک، رتبه ۴۰۰–۳۵۱ و در رشته مهندسی برق و الکترونیک رتبه ۵۰۰–۴۵۱ را در بین ۵۰۰ دانشگاه برتر جهان به‌دست آورده است.

افزون بر این، با توجه به رتبه‌بندی ۲۰۱۹ بهترین دانشگاه‌ها که توسط Times Higher Education (THE) صورت گرفته است، مهندسی شیمی و مهندسی کامپیوتر دانشگاه شیراز بین ۳ دانشگاه برتر ایران قرار گرفته است. همچنین، براساس معیار تدریس رتبه‌بندی در علوم کامپیوتر، دانشگاه شیراز نیز رتبه اول در ایران را کسب کرده است.

 نشریات دانشجویی 
دانشگاه شیراز با کسب ۲۷ عنوان برتر ملی در یازدهمین جشنواره سراسری نشریات دانشجویی کشور (تیتر ۱۱) صدرنشین دانشگاه‌های وزارت علوم شد.

 مجموعه دانشگاه 
 دانشکده‌ها 
بندانگشتی|300px|مرکز مدیریت دانشگاه شیراز

 پردیس علوم انسانی 
 دانشکده ادبیات و علوم انسانی 
این دانشکده با ۵ گروه آموزشی و ارائه ۶ دوره کارشناسی، ۱۲ دوره کارشناسی ارشد و ۸ دوره دکتری، هم اینک جزو دانشگاه‌های پیشرو در کشور محسوب می‌شود.
 گروه‌های آموزشی:
 تاریخ 
 زبان و ادبیات عربی
 زبان و ادبیات فارسی
 زبان‌های خارجی و زبان‌شناسی
این دانشکده ابتدا در چهارراه ادبیات مجاور آرامگاه حافظ قرار داشت اما در سال ۱۴۰۱ این دانشکده به محوطه پردیس ارم داشنگاه شیراز منتقل شد.

 دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی 
این دانشکده در سال ۱۳۸۲ تحت عنوان دانشکده علوم اجتماعی در مجموعه دانشگاه شیراز و در قالب ۳ بخش مدیریت و حسابداری، اقتصاد و علوم اجتماعی شروع به کار نمود. در سال ۱۳۸۵ بخش مدیریت و حسابداری در قالب دو بخش مجزا فعالیت خود را ادامه دادند و هم‌اکنون این دانشکده با شش بخش مشغول به فعالیت می‌باشد.
 گروه‌های آموزشی:
 اقتصاد
 مدیریت
 حسابداری
 جامعه‌شناسی
 جغرافیا
 مدیریت جهانگردی و هتلداری

 دانشکده الهیات و معارف اسلامی 
بخش الهیات و معارف اسلامی، در سال ۱۳۶۲ در دانشکده ادبیات و علوم انسانی تشکیل شد. از سال ۱۳۷۴، به تدریج رشته‌های فلسفه و کلام اسلامی، علوم قرآن و حدیث و «فقه و مبانی حقوق اسلامی» هر کدام در دو مقطعِ کارشناسی و کارشناسی ارشد، در این بخش نوگشایی شده و هم‌اکنون نیز دورهٔ دکترای فلسفه و کلام اسلامی به آن مجموعه افزوده شده است. ین دانشکده دارای حدود ۳۵۰ دانشجو، در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری می‌باشد و در هر نیم سال به بیش از ۷۵۰۰ دانشجوی کارشناسی در قالب ۱۴ واحد درسی، دروس عمومی ارائه می‌دهد.
 گروه‌های آموزشی:
 معارف اسلامی
 فلسفه و کلام اسلامی
 علوم قرآن و فقه

 دانشکده حقوق و علوم سیاسی 
این دانشکده در سال ۱۳۵۶، تحت عنوانِ دانشکدهٔ حقوق، در مجموعهٔ دانشگاه شیراز و در قالب یک بخش به نام حقوق شروع به کار نمود. در سالِ ۱۳۷۲، اولین دورهٔ کارشناسی ارشد گرایشِ حقوقِ عمومی و حقوقِ خصوصی با پذیرشِ دانشجو شروع شد و بعد از آن در سال ۱۳۷۵، یک گرایش جدید به نام «حقوق بین‌الملل» به مجموعهٔ گرایش‌های کارشناسیِ ارشدِ این رشته اضافه شد. در سال ۱۳۸۱، رشتهٔ علوم سیاسی در این دانشکده، تأسیس و دانشکده به نام «دانشکدهٔ حقوق و علوم سیاسی» تغییر نام یافت. در سال ۱۳۸۴، گرایش حقوق جزا و جرم‌شناسی، با پذیرش دانشجو شروع به فعالیت نمود، همچنین در سال تحصیلی ۱۳۸۸، رشتهٔ مطالعات منطقه‌ای با تأکید بر خاورمیانه و شمال آفریقا، که از شاخه‌های کارشناسی ارشد علوم سیاسی می‌باشد؛ اقدام به پذیرشِ دانشجو نمود. از بهمنِ سالِ ۱۳۹۲، این دانشکده موفق به راه‌اندازی مقطع دکترای حقوق خصوصی و حقوق جزا و جرم‌شناسی گردید. هر کدام از گرایش‌های ذکر شده، تحت یک بخش مستقل، به نام همان گرایش اداره می‌شود. دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز یکی از معتبرترین دانشکده‌های حقوق و علوم سیاسی ایران و بین ۲۰۰ دانشکده حقوق و علوم سیاسی جهان است.
 گروه‌های آموزشی:
 حقوق
 حقوق بین‌الملل
 حقوق جزا و جرم‌شناسی
 حقوق خصوصی و اسلامی
 حقوق عمومی
 علوم سیاسی

 دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی 
این دانشکده در سال ۱۳۵۶ شمسی با پذیرش ۵۰ دانشجو آغاز به کار نمود. بنیان‌گذار این دانشکده اصغر رضویه، استاد دانشگاه‌های آمریکا و ایران هستند. ایشان به همراه سید علی‌اکبر حسینی، بنیان‌گذار تعلیم و تربیت اسلامی در ایران، به راه‌اندازی این دانشکده کمک کردند. این دانشکده اکنون پذیرای بسیاری از دانشجویان است. اکنون دارای رشته‌های: مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی و درسی، آموزش کودکان استثنایی، روان‌شناسی تربیتی، تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت، روان‌شناسی بالینی، علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی، تربیت بدنی و علوم ورزشی، آموزش و پرورش دبستانی و پیش دبستانی می‌باشد.
 گروه‌های آموزشی:
 تربیت بدنی و علوم ورزشی
 روان‌شناسی بالینی
 روان‌شناسی تربیتی
 روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی
 علم اطلاعات و دانش‌شناسی
 مبانی تعلیم و تربیت/ آموزش و پرورش دبستانی و پیش دبستانی
 مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی و درسی

 دانشکده دامپزشکی شیراز 
این دانشکده از مهرماه سال ۱۳۴۸ فعالیت‌های علمی خود را آغاز کرد و دومین دانشکدهٔ دامپزشکی در ایران، بعد از دانشکدهٔ دامپزشکی تهران بود. این دانشکده اکنون با فضایی بالغ بر ۱۰۵ هکتار، علاوه بر پذیرش دانشجو در مقطع دکترای حرفه‌ای و عمومی دامپزشکی و کارشناسی ارشد فیزیولوژی دامپزشکی؛ در ۱۷ رشتهٔ دکترای تخصصی، به تربیت نیروهای متخصص اهتمام دارد. این دانشکده در سال ۱۳۷۸، نخستین مجلهٔ دامپزشکی ایران را تحت عنوان «مجلهٔ تحقیقات دامپزشکی» منتشر ساخت و در سال ۱۳۸۱ موفق به اخذ و دریافت درجهٔ علمی-پژوهشی گردید. مجلهٔ یاد شده در دو بخشِ فارسی و انگلیسی، اقدام به چاپ مقالات برگزیده می‌نماید.
 گروه‌های آموزشی:
 بهداشت و کنترل کیفی مواد غذایی
 پاتوبیولوژی
 دامپزشکی
 علوم پایه
 علوم درمانگاهی
 مدیریت بهداشت دام

 دانشکده فناوری‌های نوین 
دانشکدهٔ فناوری‌های نوینِ دانشگاه شیراز، در سال ۱۳۸۸ تأسیس شد. در اولین قدم رشته کارشناسی ارشد نانو مهندسی شیمی در دانشکده نوگشایی شد و قرار است به تدریج رشته‌های دیگری در حوزه فناوری‌های نوین راه‌اندازی شوند.
 گروه‌های آموزشی:
 نانو مهندسی شیمی

 دانشکده علوم پایه 

دانشکده علوم پایه در سال ۱۳۳۴ تأسیس گردید؛ و از جمله دانشکده‌های بزرگ دانشگاه شیراز است. این دانشکده ابتدا دارای چهار ساختمان در محل چهارراه ادبیات شهر شیراز بود، در سال 1386 فرآیند درون آوری ساختمان های این دانشکده آغاز شد و ساختمان های این دانشکده در پردیس اصلی دانشگاه شیراز، یا همان پردیس ارم شروع به ساخت کردند. این ساختمان های جدید شامل یک ساختمان کلاس ها، یک ساختمان متعلق به گروه های شیمی و فیزیک، یک ساختمان متعلق به گروه های آمار، ریاضی، زیست و زمین شناسی میباشد. همچنین مدیریت دانشکده علوم پایه نیز در ساختمان سوم قرار خواهد داشت. تاکنون (1404) فقط دو ساختمان کلاس ها و ساختمان شیمی فیزیک تکمیل و مورد استفاده قرار گرفته اند و ساختمان دیگر همچنان درحال ساخت می باشد.
 گروه‌های آموزشی:
 فیزیک
 شیمی
 آمار
 ریاضی
 زیست‌شناسی
 زمین شناسی
دانشکده علوم پایه دانشگاه شیراز به عنوان نخستین نهادی در کشور شناخته می‌شود که در مقطع دکترا دانشجو پذیرش کرده است. این دانشکده همچنین نخستین نهادی در کشور بود که نظام چهارسال کارشناسی را تدوین و برنامه مخصوص به آن‌را تدوین و اجرا نمود. از پیشگامان این برنامه می‌توان به پروفسور یوسف ثبوتی موسس رصدخانه ابوریحان بیرونی دانشگاه شیراز نام برد؛ ایشان در گروهی بودند که برنامه چهارساله کارشناسی را تدوین و از نخستین افرادی بودند که در مقطع دکترا دانشجو پذیرش کردند.

 رصدخانه ابوریحان بیرونی 
بندانگشتی|ساختمان اصلی رصدخانه ابوریحان بیرونی - تصویر از سروش کاظمی
رصدخانه ابوریحان بیرونی دانشگاه شیراز، به عنوان نخستین رصدخانه نجوم حرفه‌ای دوران معاصر در ایران در دانشگاه شیراز شروع به کار کرد. طرح ساخت این رصدخانه در سال 1348 شمسی توسط پروفسور یوسف ثبوتی و به پیشنهاد پروفسور رابرت اچ کوک، رئیس دپارتمان فیزیک دانشگاه پنسیلوانیا که در سال 1348 شمسی به منظور بررسی امکان ساخت یک رصدخانه به ایران سفر کرده بود، ارائه شد و فرآیند ساخت این رصدخانه ازسال 1351 شروع و در سال 1354 به پایان رسید.
بندانگشتی|مجموعه سه گنبد رصدخانه ابوریحان بیرونی - تصویر از علیرضا نقاش
همزمان با شروع ساخت ساختمان رصدخانه، تلسکوپ اصلی این رصدخانه با قطر آینه 20 اینچ (51 سانتی‌متری) نیز به شرکت آسترومکانیکز آمریکا سفارش داده شد و درنهایت در زمستان سال 1355 تلسکوپ در محل فعلی نصب و نخستین نور خود را دریافت کرد.

این رصدخانه هم‌اکنون به عنوان فعال‌ترین رصدخانه ایران شناخته می‌شود و درحال حاضر این رصدخانه، درحال کار بر روی موضوعات مختلف مانند: بررسی ستاره‌زایی کهکشان ها، بررسی سیارات فراخورشیدی، مطالعه ماده‌تاریک، مطالعه انرژی تاریک، بررسی و توسعه ابزار‌آلات نجومی(نرم‌افزاری و سخت‌افزاری) و ... می‌باشد.

این رصدخانه به عنوان زیرمجموعه ای از دانشکده علوم پایه دانشگاه شیراز مشغول به فعالیت می‌باشد.

 دانشکده کشاورزی 
دانشکدهٔ کشاورزی در سال ۱۳۳۴، به عنوان یکی از واحدهای آموزشی دانشگاه شیراز، تأسیس شد و استادان مدعو از دیگر دانشگاه‌های کشور، به ویژه تهران جهت تدریس به شیراز دعوت می‌شدند. این دانشکده در سال ۱۳۴۰، به مکان جدید ـ باجگاه واقع در ۱۵ کیلومتری شمال غربی شیراز ـ انتقال یافت. در سال ۱۳۴۸، ساختمان‌های اداری و آموزشی این دانشکده در باجگاه افتتاح شد و کلیه تشکیلات این مؤسسهٔ آموزشی، از شیراز به مکان جدید انتقال یافت. این دانشکده اکنون، ۱۱ بخش فعال آموزشی با رشته‌ها و مقاطع مختلف تحصیلی و دیگر مراکز تحقیقاتی در اختیار دارد. کتابخانهٔ این دانشکده، در سال ۱۳۴۱، با نزدیک به دو هزار جلد کتاب، فعالیت خود را آغاز کرد و اکنون ۱۰۷۱۳ جلد کتاب فارسی و ۱۶۰۹۷ جلد کتاب لاتین دارد. این کتابخانه هم‌اکنون با عنوان «کتابخانهٔ شهید مفتح» به کار خود ادامه می‌دهد.
 گروه‌های آموزشی:
 اقتصاد کشاورزی
 بیوتکنولوژی
 ترویج و آموزش کشاورزی
 زراعت و اصلاح نباتات
 علوم باغبانی
 علوم خاک
 علوم دامی
 علوم و صنایع غذایی
 گیاه پزشکی
 مهندسی آب
 مهندسی بیوسیستم
 مهندسی منابع طبیعی و محیط زیست
 مهندسی فضای سبز 

 دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب 
این دانشکده در سال ۱۳۶۷ با رشته امور زراعی در شهر داراب تأسیس شد.
 گروه‌های آموزشی:
 اگرواکولوژی
 تکنولوژی آبیاری
 تکنولوژی مرتع و آب‌خیزداری
 تولیدات گیاهی
 کشاورزی

 پردیس مهندسی 
بندانگشتی|250px|پردیس مهندسی
بندانگشتی|250px|پردیس مهندسی

دانشکده مهندسی دانشگاه شیراز ۱۶ سال پس از تأسیس دانشگاه شیراز در سال ۱۳۴۱ آغاز به کار کرد. در ابتدا این دانشکده دارای رشته‌های مهندسی برق، مهندسی راه و ساختمان و مهندسی شیمی بود. در سال ۱۳۸۸ پس از گسترش رشته‌ها، این دانشکده به پردیس مهندسی بدل گردید. اکنون این پردیس دارای دانشکده‌های برق و کامپیوتر، دانشکده مهندسی شیمی، نفت و گاز، دانشکده مهندسی مکانیک و بخش‌های مهندسی راه و ساختمان و محیط زیست و مهندسی مواد می‌باشد. این پردیس با دارا بودن بیش از ۱۱۰ عضو هیئت علمی در رشته‌های مهندسی کامپیوتر، مهندسی برق و الکترونیک، مهندسی شیمی، نفت و گاز، مهندسی مواد، مهندسی مکانیک، مهندسی هسته‌ای و مهندسی هوا و فضا در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا دانشجو می‌پذیرد.

پردیس مهندسی دارای دو ساختمان مجزا و یک کتابخانه بزرگ به نام خوارزمی می‌باشد. این ۳ ساختمان با فاصله نسبتاً کمی در خیابان زند، خیابان ملاصدرا و میدان نمازی در شهر شیراز واقع شده‌اند. گفتنی است که دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه شیراز در سال ۸۱ از سوی وزارت علوم و تحقیقات به عنوان قطب مکانیک محاسباتی ایران انتخاب شده است.

 دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر 
بنیان این بخش در سال ۱۳۴۳ توسط رفیع مودت، یکی از استادان دانشکده مهندسی، گذاشته شد. در سال ۴۶–۴۵ با ساخته شدن ساختمان جدید مهندسی، در بخش برق آزمایشگاه‌های مختلف و متعدد به مساحت ۱۲۰۰ متر مربع و یک کارگاه تعمیرات وسایل الکترونیکی ایجاد شد. با گسترش بخش‌های برق و کامپیوتر، طبق مصوبه هیئت رئیسه دانشگاه در سال ۱۳۷۸ به دانشکده برق و کامپیوتر تبدیل شد.
 گروه‌های آموزشی:
 مهندسی و علوم کامپیوتر و فناوری اطلاعات
 مهندسی مخابرات و الکترونیک
 مهندسی قدرت و کنترل

 دانشکده مهندسی شیمی، نفت و گاز 
بندانگشتی|250px|دانشکده مهندسی نفت و گاز
بخش مهندسی شیمی دانشکده مهندسی دانشگاه شیراز ز اولین بخش‌های مهندسی شیمی کشور به‌شمار می‌رود. این گروه علمی از سال ۱۳۴۶ علاوه بر مقطع کارشناسی اقدام به پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد نموده است. سابقه درخشان علمی این بخش و ارتباط آن با دانشگاه‌های بزرگ جهان یکی از دلایلی بود که دانشگاه شیراز را در منطقه جنوب ایران به عنوان دانشگاه مادر مطرح نمود.
این دانشکده در ساختمانی با زیربنای ۲۰۰۰۰ متر مربع که از سوی شرکت ملی گاز ایران است؛ رشته‌های مهندسی نفت گرایش ـ مخازن؛ حفاری؛ بهره‌برداری؛ اکتشاف ـ و رشته مهندسی شیمی گرایش شبیه‌سازی و کنترل فرایند، راه اندازی شد. پذیرش دانشجو در گرایش گاز و در مقطع کارشناسی ارشد از سال ۱۳۸۱ آغاز شده است. از سال ۱۳۹۱ این دانشکده موفق به راه اندازی مقطع کارشناسی ارشدِ مهندسی نفت، گرایشِ مخازن هیدروکربنی گردید. همچنین گرایش‌های محیط زیست و پلیمر به مقطع کارشناسی ارشد مهندسی شیمی اضافه گردید.
 گروه‌های آموزشی:
 مهندسی شیمی
 مهندسی نفت
 مهندسی گاز

 دانشکده مهندسی مکانیک 
دانشکده مهندسی مکانیک دانشگاه شیراز، در سال ۱۳۴۳ با پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی آغاز به کار کرد و پس از آن در سال ۱۳۴۸، اولین دوره دانشجویان کارشناسی ارشد را پذیرفت. آغاز دوره دکترای مهندسی مکانیک برای اولین بار در ایران پیش از انقلاب، در این دانشکده صورت پذیرفت و پس از پیروزی انقلاب این دانشکده همگام با دیگر دانشگاه هایِ معتبر ایران دوره دکتری را از سال ۱۳۷۰ مجدداً پی‌ریزی نمود.
 گروه‌های آموزشی:
 مهندسی مکانیک جامدات
 مهندسی مکانیک حرارت و سیالات
 مهندسی هوافضا
 مهندسی هسته‌ای

 دانشکده مهندسی (یا دانشکدهٔ مهندسی عمران و مواد) 
دانشکده مهندسی در سال ۱۳۴۳ با پذیرش ۴۰ نفر دانشجو تأسیس گردید. این دانشکده در گذشته شامل بخش‌های مهندسی برق و الکترونیک، مهندسی شیمی، نفت و گاز، مهندسی راه، ساختمان و محیط زیست، مهندسی کامپیوتر، مهندسی مواد و مهندسی هسته ای بوده است. اکنون این دانشکده شامل بخش مهندسی راه، ساختمان و محیط زیست و همچنین بخش مهندسی مواد بوده و سایر بخش‌ها به دانشکده‌های مجزایی تفکیک شده‌اند. دانشکده مهندسی در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی پذیرای دانشجو است.
 گروه‌های آموزشی:
 مهندسی راه، ساختمان و محیط زیست
 مهندسی مواد

 دانشکده هنر و معماری 
دانشکده هنر و معماری دانشگاه شیراز، فعالیت خود را ازسال ۱۳۷۳ آغاز نمود. در نخستین گام، بخشی از فضای دانشکده ادبیات و علوم انسانی، به عنوان دانشکده هنر و معماری بود. سپس به دانشکده مهندسی انتقال یافت و از مهرماه سال ۱۳۷۷ دانشکده هنر و معماری به دانشکده‌ای مستقل تبدیل گردید. مکان کنونی دانشکده هنر و معماری از سال ۱۳۷۹ توسط احمد نادر کاظمی به دانشگاه شیراز وقت گردیده است.
 گروه‌های آموزشی:
 معماری
 شهرسازی
 هنر

 پردیس بین‌الملل 
 آموزش الکترونیکی 
دانشکده آموزش‌های الکترونیکی دانشگاه شیراز اولین (و پیشرفته‌ترین) دانشکده الکترونیکی ایران است که در سال ۱۳۸۲ تأسیس گردید. ورود به این دانشکده از سال ۱۳۸۶ تنها از طریق «کنکور سراسری» برای مقطع کارشناسی و برای مقطع کارشناسی ارشد به‌صورت دانش‌پذیری است. این دانشکده دارای رشته‌های مهندسی تکنولوژی الکترونیک، مهندسی ابزار دقیق، کامپیوتر، فناوری اطلاعات IT و حقوق است.

 پژوهش در دانشگاه 
 کتابخانه‌ها 
کتابخانه‌های دانشگاه شیراز عبارتند از:
 کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه شیراز
 کتابخانه خوارزمی
 کتابخانه ملاصدرا
 کتابخانه شهید مفتح
 کتابخانه دانشکده هنر و معماری
 کتابخانه شهید هاشمی‌نژاد
 کتابخانه دانشکده حقوق و علوم سیاسی
 کتابخانه دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی داراب
 کتابخانه پژوهشکده علوم اجتماعی

 مراکز تحقیقاتی 
مراکز تحقیقاتی دانشگاه شیراز عبارتند از:

 مرکز تونل باد حدود صوت
 گروه پژوهشی فرآوری آبزیان
 مرکز پایش هوشمند تصویر و ماشین بینایی
 مرکز پژوهشی گیاه‌شناسی باغ ارم
 مرکز پژوهش‌های جوی و اقیانوسی
 مرکز پژوهش‌های فرهنگ اسلامی
 مرکز تحقیقات بیماری‌های پرندگان
 مرکز تحقیقات تابش
 مرکز تحقیقات دورسنجی و سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS
 مرکز تحقیقات محیط زیست در صنایع نفت و گاز
 مرکز تحقیقات ویروس‌شناسی گیاهی
 مرکز جمعیت‌شناسی
 مرکز زمین‌شناسی پزشکی
 مرکز محیط زیست و توسعه پایدار
 مرکز مطالعات ادبیات کودک
 مرکز مطالعات حمل و نقل و ترافیک
 مرکز مطالعات خشکسالی
 مرکز مطالعات راهبردی خلیج فارس

 پژوهشکده‌ها 
پژوهشکده‌ها دانشگاه شیراز عبارتند از:

 نام توضیحوبگاهپژوهش‌کده نجوم، رصدخانه ابوریحان بیرونیرصدخانه ابوریحان بیرونی توسط یوسف ثبوتی و با همکاری فرانسیس گانین (ادوارد) در سال ۱۳۵۴ راه‌اندازی و تأسیس شد و فعالیت‌های این مرکز کم و بیش در طول سه دهه گذشته ادامه داشته است. از جمله اهداف این مرکز تحقیقاتی می‌توان انجام تحقیقات و رصدهای حرفه‌ای در زمینه نجوم و اختر فیزیک ذکر کرد. در این مرکز فعالیت‌های دیگر همچون آموزش و تعلیم دانشجویان، ترویج و اشاعه دانش نجوم و… در کنار اهداف فوق صورت می‌گیرد. رصدخانه ابوریحان بیرونی دانشگاه شیراز فعال‌ترین مرکز رصدخانه‌ای کشور و نخستین رصدخانه پس از رصدخانه مراغه (قرن هشتم هجری) است که در ایران تأسیس شد و تاکنون در میان رصدخانه‌های فعال و حرفه‌ای جایگاه نخست را در زمینه تحقیقات و رصدهای نجومی به خود اختصاص داده است.obs.shirazu.ac.ir پژوهشکده علوم اجتماعیپژوهشکده علوم اجتماعی دانشگاه شیراز با هدف ساماندهی مراکز تحقیقاتی در زمینه علوم‌اجتماعی (مرکز جمعیت‌شناسی، مرکز مطالعات اجتماعی زنان و مرکز منطقه‌ای مطالعات اجتماعی – روان‌شناختی جوانان) تقویت سازمان‌یافته ابعاد نظری و عملی پژوهش در علوم‌اجتماعی و حمایت از آموزش‌های علوم‌اجتماعی به لحاظ کارایی و کاربردی، در دانشگاه شیراز فعال گردیده است.shirazu.ac.ir/ssrcپژوهشکده نانوتکنولوژیپژوهشکده فناوری نانو دانشگاه شیراز فعالیت رسمی خود را در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۶ آغاز نمود. اکنون بیش از ۳۰ تن از پژوهشگران دانشگاه شیراز در قالب گروه‌های تحقیقاتی در زمینه‌های نانو الکترونیک، نانوبیو، نانو شیمی، نانو فیزیک، نانو مواد، نانو محاسبات، نانو مهندسی شیمی و نانو مکانیک مشغول به تحقیق و فعالیت می‌باشند.shirazu.ac.ir/nanoپژوهشکده بیوتکنولوژیمجموعه زیست فناوری دانشگاه شیراز در سال ۱۳۸۴ تأسیس گردد.shirazu.ac.ir/bioپژوهشکده صنایع نفت و گاز فراساحلیshirazu.ac.ir/ogi پژوهشکده علوم و فنون هوادریاshirazu.ac.ir/aise

 قطب‌های علمی 
قطب‌های علمی دانشگاه شیراز عبارتند از:

 قطب علمی افزاره‌های سوئیچینگ الکترونیک نوری
 قطب علمی انجیر دیم
 قطب علمی پژوهش‌های فرهنگی و ادب فارس
 قطب علمی خطرات زمین‌شناسی زیست‌محیطی
 قطب علمی گاز
 قطب علمی مدیریت آب در مزرعه
 قطب علمی مطالعات ترکیبات ضد میکروبی طبیعی
 قطب علمی ویروس‌شناسی گیاهی
 مطالعات تولیدمثل در گاوهای شیری پرتولید
 قطب مطالعات و تاریخ جهان

 ژورنال‌ها 
تعداد مجلات و ژورنال‌های علمی که توسط دانشگاه شیراز منتشر می‌شوند ۲۴ عدد می‌باشد که به زبان‌های فارسی، انگلیسی یا عربی هستند.
 مجله‌ها به زبان انگلیسی

 نام موضوعوبگاه Iran Agricultural Researchتحقیقات کشاورزیiar.shirazu.ac.irIranian Journal of Economic Studiesمطالعات اقتصادijes.shirazu.ac.irIranian Journal of Materials Formingشکل‌دهی موادijmf.shirazu.ac.irIranian Journal of Scienceعلومijsts.shirazu.ac.irIranian Journal of Science and Technology Transactions of Civil Engineeringمعاملات علم و فناوری مهندسی عمرانijstc.shirazu.ac.ir Iranian Journal of Science and Technology Transactions of Electrical Engineeringمعاملات علم و فناوری مهندسی برقijste.shirazu.ac.ir Iranian Journal of Science and Technology Transactions of Mechanical Engineeringمعاملات علم و فناوری مهندسی مکانیکijstm.shirazu.ac.ir Iranian Journal of Veterinary Researchتحقیقات دامپزشکیijvr.shirazu.ac.ir Molecular Biology Research Communicationsارتباطات تحقیقاتی زیست‌شناسی مولکولیmbrc.shirazu.ac.ir Persian Literary Studies Journalمطالعات ادبیات فارسیplsj.shirazu.ac.ir Teaching English as a Second Language Quarterly (Formerly Journal of Teaching Language Skills)آموزش زبان انگلیسی به عنوان زبان دوم (قبلا مجله آموزش مهارت‌های زبان نام داشت)tesl.shirazu.ac.ir
 مجله‌ها به زبان فارسی

نامموضوعوبگاهمجله اختلال‌های هیجانی و رفتاریپژوهش‌های بین‌رشته‌ای مرتبط با اختلال‌های هیجانی و رفتاریebd.shirazu.ac.irپژوهشنامه تاریخ تمدنحوزه موضوعی این نشریه مباحث نظری و پژوهش‌های تاریخی مرتبط با «تمدن» است.jchr.shirazu.ac.irمجله علمی پژوهشی پژوهش‌های برنامه درسیشناخت دقیق‌تر از چگونگی تدوین برنامه‌های درسی مورد نیاز جامعهjcr.shirazu.ac.irمجله علمی پیشرفت‌های حسابداریشناخت دقیق‌تر مسایل حسابداری و مالی است.ijsts.shirazu.ac.irزبان‌شناسی و گویش‌های ایرانیشاخه‌های اصلی و بین رشته‌ای زبان‌شناسی و همچنین جنبه‌های نحوی، آوایی، واژی و معنایی تمام گویش‌های ایرانیjill.shirazu.ac.irفصلنامه اندیشه دینیفلسفه و کلامjrt.shirazu.ac.irشعر پژوهی (بوستان ادب)پژوهش‌های شعر فارسیjba.shirazu.ac.irمجله ایرانی مطالعات آسیامطالعات منطقه‌ای با تأکید بر ابرمنطقه راهبردی آسیاijas.shirazu.ac.irمجله مطالعات آموزش و یادگیریگرایش‌های آموزش و یادگیری در علوم تربیتیjsli.shirazu.ac.irمطالعات ادبیات کودکادبیات کودک ایرانjcls.shirazu.ac.irمطالعات حقوقیحوزه‌های گوناگون دانش حقوق مانند حقوق خصوصی، حقوق جزا و جرم‌شناسی، حقوق بین‌الملل و حقوق عمومی و زیرشاخه‌های مرتبط با آن‌هاjls.shirazu.ac.irمطالعات طراحی شهری ایرانپژوهش‌های نظری، عملی و کاربردی در حوزه دانش طراحی شهری در ایرانiar.shirazu.ac.ir
 مجله‌ها به زبان عربی

نامموضوعوبگاهدراسات فی تعلیم اللغة العربیة وتعلمهاآموزش و یادگیری زبان عربیjsatl.shirazu.ac.ir

 زندگی دانشجویی 
 اسکان 
خوابگاه‌های دانشجویی که در پردیس ارم دانشگاه قرار دارند شامل خوابگاه‌های زیر می‌شوند.

 خوابگاه پسرانه ایران سرا
 خوابگاه پسرانه دامپزشکی
 خوابگاه پسرانه شهید چمران
 خوابگاه پسرانه شهید دستغیب
 خوابگاه پسرانه شهید مفتح
 خوابگاه پسرانه کشاورزی
 خوابگاه دخترانه ارم ۱۰
 خوابگاه دخترانه ارم ۱۱
 خوابگاه دخترانه ارم ۱۲
 خوابگاه دخترانه ارم ۱۳
 خوابگاه دخترانه ارم ۱۴
 خوابگاه دخترانه ارم ۳
 خوابگاه دخترانه ارم ۴
 خوابگاه دخترانه ارم ۵
 خوابگاه دخترانه ارم ۸
 خوابگاه دخترانه ارم ۹
 خوابگاه متأهلین شهدا ۳٬۲٬۱

 اماکن و فضاهای ورزشی 
نخستین مانژ اسب‌سواری دانشگاهی در دانشگاه شیراز افتتاح شد. دانشگاه شیراز با افتتاح مانژ اسب‌سواری، این ورزش را در حوزه ورزش دانشگاهی قرار داد.

 جاذبه‌ها 
 رصدخانه ابوریحان بیرونی دانشگاه شیراز
 موزه تاریخ طبیعی و تکنولوژی
 باغ موزه نارنجستان قوام
 باغ گیاه‌شناسی ارم
 پردیس ارم
 پردیس کشاورزی
 اقامتگاه سد درودزن

 رویدادهای مهم 
حضور لینوس پاولینگ (دانشمند، فعال صلح، نویسنده و برنده دو جایزه نوبل شیمی و صلح) در دانشگاه شیراز که در نوروز ۱۳۵۴ به دعوت جامعه شیمی‌دان‌های ایران برای ایراد سخنرانی در نخستین کنگره شیمی‌دان‌های ایران به ایران آمد.

دانشگاه شیراز اولین دانشگاه کشور است که مدرکش بین‌المللی شد و همچنین «اولین دانشگاه ایران» که برنده جایزه نوبل در آن سخنرانی کرد. در زمان پهلوی نیز دانشگاه شیراز خواهر دانشگاه پرینستون ایالات متحده آمریکا خوانده می‌شد. همچنین دانشگاه شیراز اولین دانشگاه دارای هیئت مدیره در ایران است.

سومین همایش ملی علوم پروتئینی و پپتیدی، پنجم اردیبهشت ماه با سخنرانی پروفسور رابرت هابر، برنده جایزه نوبل شیمی ۱۹۸۸ در دانشگاه شیراز برگزار شد.

حضور برتون ریکتر برنده جایزه نوبل فیزیک و بازدید از پژوهشگاه پلیمر و پتروشیمی دانشگاه شیراز و سخنرانی در رابطه با فیزیک ذرات بنیادی که به دعوت دانشگاه صنعتی شریف صورت گرفت.

 افراد 

 مشاهیر 

 جستارهای وابسته 

 آموزش و پرورش در ایران
 آموزش عالی در ایران
 دانشگاه علوم پزشکی شیراز
 دانشگاه صنعتی شیراز
 دانشگاه هنر شیراز
 فهرست دانشمندان ایرانی پیش از دوران معاصر
 فهرست دانشمندان و مهندسان معاصر ایران

 منابع 

 پیوند به بیرون 
 وبگاه رسمی 
دانشکده آموزش‌های الکترونیکی دانشگاه شیراز

رده:آموزش در شیراز
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۳۲۵ در ایران
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۹۴۶ (میلادی) در ایران
رده:دانشکده‌های پرستاری و مامایی ایران
دانشگاه شیراز
شیراز
شیراز
رده:ساختمان‌ها و سازه‌ها در شیراز
رده:ساختمان‌های نظام عامری
رده:نهادهای آموزشی بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۴۶ (میلادی)