شب‌های برره

شب‌های برره، یک مجموعهٔ تلویزیونی طنز سیاسی ایرانی به نویسندگی پیمان قاسم‌خانی، تهیه‌کنندگی مجید آقاگلیان و حمید آقاگلیان و کارگردانی مهران مدیری است. این مجموعه از تاریخ ۲ مهر ۱۳۸۴ تا ۱۸ بهمن ۱۳۸۴ هر شب حدود ساعت ۲۰ و در پایان دوران پخش حدود ساعت ۲۲ از شبکه سه پخش می‌شد. 

داستان در زمان رضاشاه رخ می‌دهد و ماجراهای کیانوش استقرارزاده را در روستای خیالی برره به تصویر می‌کشد. از بازیگران اصلی این سریال می‌توان به مهران مدیری، سیامک انصاری، محمد شیری، محمدرضا هدایتی، بهنوش بختیاری، شقایق دهقان، هادی کاظمی و رضا شفیعی جم اشاره کرد. سریال شب‌های برره از دید مخاطبان، در زمره محبوب‌ترین سریال‌های تاریخ کمدی ایران قرار دارد.

پخش این مجموعه طبق روال معمول در شب‌های محرم متوقف شد. با وجود اینکه قرار بود ادامه سریال شب‌های برره از ۲۷ بهمن ۱۳۸۴ پخش گردد، در بخش خبری ساعت ۲۲ شبکه سه اعلام شد که این مجموعه پایان یافته است.

این سریال در شبکه آی‌فیلم یک بار بازپخش شده است.

 چکیدهٔ داستان 
کیانوش استقرارزاده، سردبیر یک روزنامهٔ دههٔ ۱۳۱۰ هجری خورشیدی است. او به دلیل نوشتن مقاله‌ای انتقادی علیه حکومت پهلوی به یکی از مناطق دوردست ایران تبعید می‌شود. کیانوش در بین راه توسط یک مار (نشیمن‌گز) گزیده می‌شود و شیرفرهاد، پسر سالارخان خان پایین‌برره، او را به برره می‌آورد.

رویدادهای این مجموعه در ایران زمان رضاشاه رخ می‌دهد. البته در زیرلایه‌های سریال شب‌های برره، چه در قالب دیالوگ‌ها و چه روند داستانی، مفاهیم و مسایل اجتماعی زمان حال، به صورت استعاری گنجانده شده‌اند. همچنین، در قسمت‌هایی از این سریال (قسمت هفتاد به بعد) اشاره‌هایی به شخصیت‌ها و موقعیت‌های مجموعه‌های دیگری مانند ساعت خوش یا نقطه‌چین شده است؛ مجموعه‌هایی که پیش از این توسط خود مهران مدیری کارگردانی شده بودند.

 بازیگران و شخصیت‌ها 
 مهران مدیری در نقش شیرفرهاد
 سیامک انصاری در نقش کیانوش استقرارزاده
 رضا شفیعی جم در نقش کیوون
 شقایق دهقان در نقش سحرناز
 بهنوش بختیاری در نقش لیلون
 هادی کاظمی در نقش نظام دوبرره
 محمدرضا هدایتی در نقش یاور طغرل
 محمد شیری در نقش سالارخان (خان پایین برره)
 سعید پیردوست در نقش سردارخان (خان بالا برره)
 ساعد هدایتی در نقش جان نثار
 فلامک جنیدی در نقش شادونه
 فاطمه هاشمی در نقش شاخ شمشاد
 اصغر حیدری در نقش دکتر جکول
 مختار سائقی در نقش سرجوخه
 رضا کریمی در نقش کارمند بخشداری مرکز
 علی کاظمی در نقش بگوری
 شایان احدی‌فر در نقش ملیجک
 حسن شکوهی در نقش ببری‌خان
 احمد ایراندوست در نقش غول برره
 وحید مهین‌دوست در نقش شاپور
 رامین پورایمان در نقش پدر کیانوش
 علی لک‌پوریان در نقش شجاع السلطنه
 حمید کاشانی در نقش کولی
 سید جلال طباطبایی در نقش تیمور کافه‌چی(عمو تیمور)
 بهشاد مختاری در نقش سهراب پسر تیمور
 نگار پیل آرام در نقش بلقیس
 ساقی قاسمی در نقش رکسانا
 حمید رضا نیک نبرد در نقش اسکندر مقدونی
 کمند امیرسلیمانی در نقش کمند دوست لیلون 

 خرزوخان 
خرزوخان در اصل نام یکی از یاغی‌های برره بود که ۱۰۰ سال قبل به دست پدربزرگ سردارخان کشته شده بود که شخصیتی خیالی در مجموعهٔ شب‌های برره بود. هنگامی که نظام دوبرره گَرد نخود استفاده می‌کرد و دچار توهم می‌شد، خرزوخان را می‌دید. پس از این مجموعهٔ تلویزیونی، «خرزوخان» در زبان عامیانه به شخص نادیدنی، مخفی، شخصیت خیالی یا شخصی که وجود خارجی ندارد، گفته می‌شود.

 قسمت‌ها 
شمارهٔ قسمتعنوان قسمتنویسنده۱محاکمهمهراب قاسم‌خانی۲اینجا برره استمهراب قاسم‌خانی۳مهمون قاپونمهراب قاسم‌خانی۴رزم کنونامیرمهدی ژوله۵فراریخشایار الوند۶راهنمای برره‌ای شدنپیمان قاسم‌خانی۷عروس تو گونیخشایار الوند۸عشق برره‌ایسروش صحت۹۱۰چلمبگیمهراب قاسم‌خانی۱۱جنتلمنگیامیرمهدی ژوله۱۲گور به گورپیمان قاسم‌خانی۱۳اشتغال زائونامیرمهدی ژوله۱۴بوآمهراب قاسم‌خانی۱۵خواب برره‌ایسروش صحت۱۶مرغآزیتا ایرایی۱۷روز استقلالخشایار الوند۱۸۱۹عشقولانهامیرمهدی ژوله۲۰لیلی و مجنونمهراب قاسم‌خانی۲۱عشق کافی نیستخشایار الوند۲۲سربازیپیمان قاسم‌خانی۲۳اجباریپیمان قاسم‌خانی۲۴ولی افتاد مشکل‌هاخشایار الوند۲۵بیدا بیدا مبارک بیداامیرمهدی ژوله۲۶یک تیر و دو نشانسروش صحت۲۷نومزدنگخشایار الوند۲۸برره، بخش یا روستاعلیرضا ناظرفصیحی۲۹غولمهراب قاسم‌خانی۳۰عشق هرگز نمی‌میرد یا بلای خانمانسوز اعتیادپیمان قاسم خانی و خشایار الوند

 جوایز و نامزدها 
 سال جایزه رده دریافت‌کنندهنتیجه۱۳۸۵ نهمین دوره جشن حافظ بهترین مجموعه تلویزیونی حسن شکوهی و محسن چگینی  بهترین کارگردانی تلویزیونی مهران مدیری  بهترین فیلمنامه تلویزیونی پیمان قاسم‌خانی rowspan="3"  بهترین بازیگر مرد کمدی تلویزیونی سیامک انصاری مهران مدیری محمد شیری  بهترین بازیگر زن کمدی تلویزیونی بهنوش بختیاری  فلامک جنیدی rowspan="2"  شقایق دهقان

 نشریه معتبر دنیای تصویر نقش شیرفرهاد برره (با بازی مهران مدیری) را جزو ۱۰۰ نقش ماندگار تاریخ سینما و تلویزیون ایران انتخاب کرد.

 جلوگیری از پخش 
حسن شکوهی، بازیگر و مدیر تولید مجموعهٔ تلویزیونی شب‌های برره، در گفتگویی با برنا در خصوص شایعه‌هایی که در ارتباط با پایان شب‌های برره در ایام پخش این مجموعهٔ تلویزیونی بر سر زبان‌ها افتاده بود، خاطرنشان کرد: «در آن مقطع شیطنت‌هایی بر روی فیلمنامه توسط خودمان اعمال می‌شد، همین مسئله سبب شد صدا و سیما به درخواست جمعی از مراجع قم از ادامهٔ تولید این اثر بعد از ایام محرم آن سال جلوگیری کند».

وی در همین رابطه افزود: «در قرارداد گروه تولید با گروه فیلم و سریال شبکهٔ سوم سیما، ساخت ۱۳۵ قسمت ذکر شده بود که بنا به مشکلات رخ داده، تنها ۹۲ قسمت ساخته شد و به دستور مدیران شبکه، از ادامهٔ ساخت آن جلوگیری به عمل آمد و پروانه آن باطل شد، هرچند که پس از توقف این مجموعهٔ تلویزیونی، به خاطر مردم و خود مجموعهٔ تلویزیونی سه ماه لوکیشن را آماده ساخت قسمت‌های بعدی کرده بودیم که متأسفانه این اتفاق هیچ وقت رخ نداد».

 لوکیشن 
لوکیشن این سریال در یک باغ ۲۱٬۶۰۰ متری در منطقه سعادت آباد و بلوار کوهستان متعلق به بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی قرار داشت که امروزه  
۲۰ درصد از آن تبدیل به آپارتمان شده و ۸۰ درصد آن زمین خلوت است و هنوز خانهٔ سردارخان مشخص است و تخریب نشده اما جاهای دیگر این لوکیشن مانند میدان بز ، کافه شبهای برره ، ژاندارمری ، بخشداری و بیشتر دکور تخریب شده است و بیشتر  درختان قطع شده اما فقط خانه سردارخان و چند حوض آب قدیمی باقی مانده است. .

 منابع 

 نگاهی به مجموعه جنجال‌برانگیز شبهای برره، بی‌بی‌سی فارسی
 دلایل محبوبیت شبهای برره چیست؟، بی‌بی‌سی فارسی
 پخش مجموعه شب‌های برره متوقف شد، روزنامهٔ شرق.
  بی‌بی‌سی فارسی.
  وبگاه ترفند.
  روزنامهٔ شرق.

 پیوند به بیرون 



 نقد، تحلیل و نظرسنجی 
 شب‌های برره، در بوته نقد استادان دانشگاه، پژوهشگران و صاحب‌نظران ، وبگاه مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه‌ای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران
 نظرسنجی از مردم در مورد شبهای برره، وبگاه مرکز تحقیقات، مطالعات و سنجش برنامه‌ای صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران.

 خبر 
 نگاهی به مجموعه جنجال‌برانگیز شبهای برره، بی‌بی‌سی فارسی.
 اولیور، کریستین.''بازتاب یک سریال ایرانی در رویترز؛ فساد جامعه در «شبهای برره» ، ترجمهٰ؟، وبگاه روزآنلاین، ۷ دی ۱۳۸۴.

 Iran glued to TV comedy that tackles tough issues, Yahoo News.
http://fa.ifilmtv.com/News/Content/71698 پخش از شبکه آی فیلم

رده:فیلم‌ها به کارگردانی مهران مدیری
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۱۳۸۴
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی آغازشده در ۲۰۰۵ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی ایرانی پایان‌یافته در ۲۰۰۶ (میلادی)
رده:مجموعه‌های تلویزیونی شبکه سه ایران
رده:مجموعه‌های تلویزیونی کمدی ایرانی
رده:برنامه‌های تلویزیونی به زبان فارسی