هرسین

هَرسین  یکی از شهرهای شرقی استان کرمانشاه و مرکز شهرستان هرسین است که با ارتفاع ۱,۵۷۰ متر، در منطقه‌ای کوه‌پایه‌ای، در ۳۸۵ کیلومتری جنوب غربی تهران و ۴۷ کیلومتری شرق کرمانشاه، در دامنۀ جنوبی کوه شیرز، و در واقع دروازه ی اتصال استان کرمانشاه به استان لرستان و شهرستان  نورآباد دلفان است.

بندانگشتی|لباس سنتی زن‌ها و مردهای هرسین، موزه مردم‌شناسی کرمانشاه
شهر هرسین با جمعیت ۴۴٬۱۴۶ نفر در سال ۱۳۹۵ در بخش مرکزی شهرستان هرسین واقع شده‌است. این شهر در ۴۴ کیلومتری خاور کرمانشاه قرار دارد.

 وجه تسمیه 
کیومرث رحیمی در کتاب «هرسین در گستره تاریخ» نام هرسین را برگرفته از نام سین، ایزدبانوی ماه در اساطیر بابلی می‌داند. سین همچنین نام معبدی برای همین ایزدبانو بوده که توسط نبونعید در اطراف حران ساخته شده‌است. واژه سین همچنین به عنوان پسوند در نام پادشاهان سلسله نی سن سومر و پادشاهان خاندان اور به کار رفته‌است.رحیمی، کیومرث، هرسین در گستره تاریخ، کرمانشاه: انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری کوثر، بهار ۱۳۷۹، ص ۴–۱۳۳.

در سطر ۶۲ ستون دوم ستون سنگی آشوری روستای نجف‌آباد از شهری مادنشین به نام حَرزیَنو (در متن: URU Ḫa-ar-zi-a-ni) در کنار دیگر شاهک‌نشین‌های ماد یاد شده و آمده که سارگون از شاهک آن که زَردوکَ (در متن: mZa-ar-du-ka-a) نام داشته‌است، باج و خراج ستانده‌است. در دو فهرست دیگر از شاهک‌نشین‌های مقهور آشور نیز به این دو نام اشاره شده‌است. یکی در فهرست شاهکان مادی که هنگام لشکرکشی بزرگ هشتم سارگون به سال ۷۱۴ ق م به ماد و مانا و اورارتو نسبت به او ابراز وفاداری کردند، در سطر ۴۹ از نبشتهٔ یادمانی سارگون معروف به «نامه به خدای آشور» از شهر حَرزیَنو (در متن: URU Ḫa-ar-zi-a-nu) و شاهک آن زَردوکو (در متن: mZa-ar-du-uk-ku) یاد شده‌است. دومی نیز در فهرستی از شاهکان مادی که در پایان لشکرکشی سال ۷۱۳ پ م نسبت به پادشاه آشوری اظهار تابعیت کردند، از شاهک نشین حَرزیَنو (در متن: KUR Ḫa-ar-zi-a-nu) و شاهک آن زَ/حَردوکَ (در متن: mZ/Ḫa-ar-duk-ka) یاد شده‌است. ارنست امیل هرتسفلد معتقد بود حَرزیَنو جایی در ماد غربی در استان کرمانشاه امروزی و هم‌پهلو با شاهراه خراسان بزرگ قرار داشته‌است و مهرداد ملک‌زاده با پژوهش بر روی این فرض، معتقد است که زردوکَ (Zṛd-uka-*) نامی مادی و احتمالاً به معنی دلیر و دلدار است، و حَرزیَنو همان هرسین امروزی است و این شهر نزدیک به ۳ هزار سال است که بدین نام خوانده می‌شود.شاهک‌نشین مادی حَرزیَنو در پایان سدۀ هشتم پیش از میلاد و نشانه‌هایی از پیشینۀ باستانی هرسین، نوشتۀ مهرداد ملک‌زاده، در مجلۀ دیار، سال ۱، شمارۀ ۲، تابستان ۲۰۱۶/۱۳۹۵؛ صص ۱۸-۱؛  بازدید در ۱۳ دی ۱۳۹۷.

 تاریخچه 
شهرستان هرسین یکی از شهرهای بسیار قدیمی ایران و یکی از نخستین سکونتگاه‌های انسان های نخستین است، شهرستان هرسین در استان کرمانشاه با قدمتی ۱۱ هزار ساله، یکی از نخستین سکونتگاه‌های انسان در دوره نوسنگی است.
بندانگشتی|ساعت حوض سنگی هرسین که در زمان ساسانیان ساخته شده است.
در کتاب‌های تاریخ گزیده و نزهت القلوب سنه ۷۴۰ ه‍.ق از هرسین و الشتر که از مناطق اصلی لک‌های لر هستند و به توصیف آنها پرداخته‌است.رحیمی، کیومرث، هرسین در گستره تاریخ، کرمانشاه: انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری کوثر، بهار ۱۳۷۹، ص ۴–۱۳۳.

در دوره قاجاریه نیابت این محل با امین‌الرعایا و فرزندان او بوده است. این ناحیه در سال‌های اخیر به شهرستان تبدیل شده است.

 جغرافیا 
این شهر در ۴۴ کیلومتری خاور کرمانشاه قرار دارد و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۵۸۲ متر است. فاصلهٔ هرسین از تهران ۵۶۶ کیلومتر است. طول جغرافیایی هرسین ۴۷ درجه و ۳۵ دقیقه و عرض جغرافیایی آن ۳۴ درجه و ۱۶ دقیقه نسبت به نصف النهار گرینویچ است.رحیمی، کیومرث، هرسین در گستره تاریخ، کرمانشاه: انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری کوثر، بهار ۱۳۷۹، ص ۱.

 آب و هوا 
هرسین زمستان‌هایی نسبتاً سرد و تابستان‌هایی گرم (در دو ماه اوّل) دارد. فصل بهار معمولاً کوتاه و زودگذر است و سرما معمولاً از آذر آغاز شده و تا اسفند ادامه دارد. حداکثر دما در تابستان گاه به ۴۰ درجه سانتیگراد یا بیشتر و حداقل آن در زمستان به ۱۵ درجه زیر صفر می‌رسد.رحیمی، کیومرث، هرسین در گستره تاریخ، کرمانشاه: انتشارات مؤسسه فرهنگی هنری کوثر، بهار ۱۳۷۹، ص ۵.

 مردم 
 زبان 
اهالی  شهرهرسین به زبان لکی صحبت میکنند.محمدابراهیمی جهرمی، زینب و مرادخانی، سیمین. پسوندهای فعلی گویش لکی هرسینی، نقد زبان و ادبیات خارجی (پژوهشنامۀ علوم انسانی)، پاییز و زمستان ۱۳۸۷، دورۀ ۱، شمارۀ ۱ (پیاپی ۲/۵۹)، صص ۱۱۳-۹۱؛ ص ۹۲؛ بازدید در ۱ اسفند ۱۳۹۸.دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، جلد دهم، تهران ۱۳۸۰، س. ۵۴۸–۵۴۹

مذهب

مذهب مردم هرسین شیعه است و اقلیتی از پیروان یارسان، نیز در شهر زندگی می‌کنند.

 فرهنگ 
 سالن‌های سینما 
هرسین دارای یک سینما به نام سینما انقلاب است که ۱۲۰۰ متر مربع زیربنا و ۸۰۰ صندلیجوان‌آنلاین: آیا ساخت سینما پیروزی کرمانشاه به پلان آخر خواهد رسید؟، نوشته‌شده در ۲۶ شهریور ۱۳۹۶؛ بازدید در ۵ فروردین ۱۳۹۸. ظرفیت دارد. این سینما از سال ۱۳۹۵ به دلیل آتش‌سوزی تعطیل شده‌است.پایگاه خبری دیوانگاه هرسین: تعمیر و تجهیز سالن‌های فرهنگ و هنر و سینما انقلاب در هرسین، نوشته‌شده در ۱۵ شهریور ۱۳۹۷؛  بازدید در ۵ فروردین ۱۳۹۸.

شبکه بهداشت و بیمارستان
بیمارستان شهدای هرسین از مراکز درمانی دولتی زیرمجموعه شبکه بهداشت هرسین و دانشگاه علوم‌پزشکی کرمانشاه است. این بیمارستان در سال ۱۳۸۳ افتتاح شد که باعث شده مردم این شهرستان جهت امور درمانی کمتر به مراکز استانی مراجعه کنند. در حال حاضر این مرکز دارای پزشکان متخصص در زمینه های جراحی عمومی، زنان، ارتوپدی، رادیولوژی، داخلی، عفونی، قلب، بیهوشی و... است. این بیمارستان همچنین دارای دو اتاق عمل فعال، ۶ تخت  بخش مراقبت‌های ویژه و ۶ تخت بخش مراقبت‌های ویژه قلبی و بخشهای مجزای زایشگاه، زنان و مردان است. در همه‌گیری کووید-۱۹ کمکهای شایانی به بیماران در این مرکز انجام شد.

 آثار تاریخی 
 گوردخمه اسحاق‌وند
 تاق سنگی
 قلعه هرسین
 تپه قلعه دزدبر هرسین
 سنگ نبشته بیستون
 خرابه‌های دوره ساسانی هرسین
 :رده:آثار دوره هخامنشیان در شهرستان هرسین
 دروازه ساسانیان
 ساعت سنگی ساسانیان
 قلعه سرماج در چمچمال روستای سرماج

 مراکز آموزش عالی 
 مرکز آموزش فنی و حرفه ای شهرستان هرسین
 دانشگاه آزاد اسلامی واحد هرسین
 دانشگاه پیام نور واحد هرسین

 منابع 

 کتابشناسی 


 پیوند به بیرون 


رده:شهرستان هرسین
رده:شهرهای استان کرمانشاه
رده:شهرهای شهرستان هرسین