کاتیون

کاتیون : در ترکیب یونی بعضی از فلزات با از دست دادن یک یا چند الکترون به یون مثبت (کاتیون) تبدیل می‌شوند و باعث چند الکترون بار منفی می‌شود.

 عناصر کاتیون‌ساز 
پاره‌ای از عناصر نظیر بیشتر فلزات، تنها قادر به یون مثبت (کاتیون) هستند و یون منفی آن‌ها وجود ندارد.

 کاتیون‌های معمول 
+ کاتیون‌های پرکاربردنام معمولفرمولنام قدیمیکاتیون‌های سادهآلومینیومAl3+باریمBa2+برلیمBe2+سزیمCs+کلسیمCa2+کروم(II)Cr2+کروموکروم(III)Cr3+کرومیککروم(VI)Cr6+Chromylکبالت(II)Co2+Cobaltousکبالت(III)Co3+Cobalticمس(I)Cu+کوپرومس(II)Cu2+کوپریکمس(III)Cu3+گالیم Ga3+هلیمHe2+(ذره آلفا)هیدروژنH+(پروتون)آهن(II)Fe2+فروآهن(III)Fe3+فریکسرب(II)Pb2+Plumbousسرب(IV)Pb4+PlumbicلیتیمLi+منیزیمMg2+منگنز(II)Mn2+Manganousمنگنز(III)Mn3+Manganicمنگنز(IV)Mn4+Manganylمنگنز(VII)Mn7+جیوه(II)Hg2+Mercuricنیکل(II)Ni2+Nickelousنیکل(III)Ni3+NickelicپتاسیمK+نقرهAg+سدیمNa+استرانسیمSr2+قلع(II)Sn2+استانوقلع(IV)Sn4+استانیکرویZn2+کاتیون‌های چنداتمیآمونیومNH4+هیدرونیمH3O+نیترونیمNO2+جیوه(I)Hg22+Mercurousآنیون‌ها و کاتیون‌های تک و چند ظرفیتی متفرقه: کاتیون‌های تک ظرفیتی: گروه سه و سیزده جدول تناوبی به جز تناوب آخر بار ۳+ دارند. (البته گروه ۱۳ علاوه بر تناوب آخر، تناوب یکی مانده به آخر نیز چند ظرفیتی است)
Zn و Cd و طبق بعضی نظرات (Ni)با بار۲+ (به ترتیب روی، کادمیم و نیکل) و گروه دوم جدول نیز باری مشابه کادمیم و روی دارند. گروه اول جدول تناوبی بار +۱ دارند البته به جز هیدروژن که خانواده‌ای تک عضوی است و خواصش متفاوت است. (و برای آن بار ۱+ و -۱ دیده شده) لازم است ذکر شود برای برلیم (Be) از گروه دو کمتر ترکیبات یونی دیده شده؛ و بیشتر ترکیباتش کووالانسی است. از این رو یک استثنا محسوب می‌شود. @ کاتیون‌های چندظرفیتی: 1. Vo با بار +۲(وانادیل)2. No با بار+۱(نیتروزیل) و آنیون‌های چندظرفیتی متفرقه: ¥1.sio3 با بار-۲(سیلیکات)
۲¥.sio4 با بار -۴ (ارتوسیلیکات) ¥3.si2o7 بابار -۶(پیرو سیلیکات) ¥4. -hcoo با بار ۱- (فرمات) ¥5. -ch3coo (استات) ¥6. -c6h5coo (بنزوآت)
۷¥. -ch3o (متوکسی) ¥8. -c2h5o(اتوکسی) ¥9.s2o3 با بار -۲ (تیوسولفات)
۱۰¥.Bo3 با بار -۳ (برات) بعضی از ترکیبات با هیچ قاعدهای نام آنها مشخص نیست بنابرین باید حفظ شوند مانند H2O (آب) و NH3 (آمونیاک)
  3.ph3(فسفین) 4.sih4(سیلان) 5.N2h4(هیدرازین) 6.Bh3(بوران) 7.B2h6(دی بوران)

 جستارهای وابسته 
 آنیون
 فلز
 یون
 الکترون
 بار الکتریکی+۳

 منابع 

 Peter Atkins and Julio de Paula, Physical chemistry, W. H. Freeman; 8th edition, U.S.A, 2006
 Chemistry: Concepts and Problems by: Clifford C. Houk and Richard Post- John Wiley and sons Inc. - U.S.A. - 1977
کتاب علوم تجربی نهم، فصل۲(رفتار اتم‌ها با یکدیگر) صفحه۱۸

رده:شیمی