فهرست سدهای ایران

احداث سد در ایران، از هزاران سال پیش آغاز شده است. در دوران پس از انقلاب، در ایران ظرفیت و توان سد سازی، قابل توجهی به وجود آمد با تقویت برخی از شرکت‌های طرف قرارداد ۲۰۰ شرکت پیمانکاری، ۷۰ شرکت مشاور کمتر از سه دهه تأسیس شد. 

سدها در ایران علاوه بر ضرورت تولید برق، باید به‌طور مؤثر مدیریت و کنترل کمبود تقاضای آب، در سراسر ایران را جبران می‌کردند.
ایران با احداث ۸۸ سد بزرگ و کوچک در سال ۲۰۰۷ به‌طور متوسط، نزدیک به دو میلیارد متر مکعب آب به منابع آب کشور در سال اضافه کرد. همان‌طور که در چشم‌انداز ایران احداث ۵۸۸ سد (بزرگ و کوچک)، برنامه‌ریزی شده بود. فهرست سدهای در حال بهره‌برداری و ساخت ایران به شرح زیر است.

ایران سومین کشور سدساز در دنیاست.

بر اساس آخرین آمار از مهر ۱۴۰۴، برخی از سدهای مهم کشور - سد شمیل و نیان استان هرمزگان، رودبال داراب استان فارس، و سد وشمگیر، سد گاستان و سد بوستان استان گلستان صفر شده است. همچنین وضعیت ذخایر آبی سایر سدهای سراسر کشور بحرانی است و بیشتر آنها کمتر از ۱۰ درصد ظرفیت خود را دارند. در ابان ۱۴۰۴ گزارش شد که ۱۹ سد مهم کشور در معرض خطر خشکی کامل قرار دارند و تنها کمتر از ۵ درصد از ظرفیت آنها پر است.

 فهرست سدهای ایران 
ناماستان(ها) (متر)بودجه (میلیارد تومان)نوعرودخانهسال ساختمنابع سد امند آذربایجان شرقی ۲۴  خاکی غیر همگن سینیخ چای (آجی چای)۱۳۷۲ سد ارس آذربایجان شرقی ۴۰  خاکی با هسته رسی ارس سد خداآفرین آذربایجان شرقی ۶۴  خاکی با هسته رسی ارس۱۳۸۷ سد ستارخان اهر آذربایجان شرقی ۷۸  خاکی اهرچای سد شهریار آذربایجان شرقی   بتنی دو قوسی  سد شهید کاظمی بوکان آذربایجان غربی۵۰  هسته رسی زرینه رود۱۳۴۶ سد علویان آذربایجان شرقی   خاکی با هسته رسی صوفی چای۱۳۷۴ سد قیز قلعه‌سی آذربایجان شرقی ۳۷  خاکی با هسته رسی ارس سد مارازاد آذربایجان شرقی   خاکی با هسته رسی ارس سد مجارشین آذربایجان شرقی ۲۴  مخزنی آغ دره سد آغ‌چای آذربایجان غربی   مخزنی آغ چای۱۳۹۰ سد اشنویه آذربایجان غربی   خاکی چبر آباد۱۳۹۹ سد سردشت آذربایجان غربی۱۱۲  سنگریزه ای با هسته رسی زاب کوچک۱۳۹۶ سد بارون آذربایجان غربی   مخزنی زنگمار سد دریک آذربایجان غربی۳۷  خاکی باهسته رسی دریک چای۱۳۸۹ سد شهر چای آذربایجان غربی۸۴  خاکی - سنگریزه‌ای با هسته رسی شهر چای۱۳۸۴ سد قرمیش بوکان آذربایجان غربی ۱۵     سد بناب جدید آذربایجان شرقی ۳۲   خاکی با هستهٔ رسی مرکزی  سد مهاباد آذربایجان غربی ۴۷٫۵   خاکی با هسته رسی مهاباد سد نوروزلو آذربایجان غربی۶  بتنی زرینه رود ۱۳۴۷سد بفراجرداردبیل -خلخالخاکیبفراجرد۱۳۹۰ سد برزکاصفهان ۴۴  بتنی وزنی برزک سد زاینده‌رود اصفهان ۱۰۰  بتنی دوقوسی زاینده رود۱۳۴۹ سد گلپایگان اصفهان ۵۶  خاکی سنگریزه‌ای گلپایگان (قمرود)۱۳۳۶ سدچشمه لنگان اصفهان ۲۳٫۵۰  بتنی وزنی سیبک - سرداب (دز)۱۳۸۴سد امیرکبیر البرز ۱۸۰  بتنی دوقوسی کرج۱۳۴۲سد طالقان البرز ۱۰۹  خاکی با هسته رسی شاهرود۱۳۸۵سد ایلام ایلام ۶۰   چاویز-آفتابسد رئیس‌علی دلواری بوشهر ۱۱۵  بتنی دوقوسیشاپور۱۳۸۶ سد زیارت تهران ۱۱  خاکی سنگریزه‌ایزیارت۱۳۶۵ سد لتیان تهران ۱۰۷  بتنی وزنی پایه‌دار جاجرود۱۳۴۶ سد ماملو تهران ۸۹  خاکی با هستهٔ رسیجاجرود۱۳۸۹ سد نمرود تهران ۸۳٫۵۰  خاکی با هستهٔ رسی نمرود (حبله رود) بند میزان خوزستان     سد تنظیمی خوزستان    سد تنظیمی کرخهخوزستان    کرخه سد دز خوزستان ۲۰۳  بتنی دوقوسی دز۱۳۴۱سد جرهخوزستان    جره سد شهید عباسپور خوزستان ۲۰۰  بتنی دوقوسی کارون۱۳۵۵ سد سوسن خوزستان    کاروندر دست مطالعه سد کارون ۳ چهارمحال و بختیاری|خوزستان ۲۰۵  بتنی دوقوسی کارون۱۳۸۳ سد کارون ۴ چهارمحال و بختیاری ۲۳۰  بتنی دوقوسی کارون۱۳۹۰ سد کارون ۵ چهارمحال و بختیاری    ارمنددر دست مطالعه سد غدیر باباحیدرچهارمحال و بختیاری   سنگریزه ای با هسته رسی سراب سد سورک چهارمحال و بختیاری     سد بیرگان چهارمحال و بختیاری    در حال اجرا سد بهشت آباد چهارمحال و بختیاری    بهشت آباددر دست مطالعه سد سبزکوه چهارمحال و بختیاری     سد بازفت چهارمحال و بختیاری    بازفتدر دست مطالعه سد خرسان ۳ چهارمحال و بختیاری    خرسان سد خرسان ۲ چهارمحال و بختیاری    خرسان سد خراسان ۱ چهارمحال و بختیاری    خرسان سد لیرو چهارمحال و بختیاری     سد کرخه خوزستان ۱۲۷  خاکی با هسته رسی کرخه۱۳۸۰سد مارونخوزستان۱۷۵خاکی سنگریزه ای با هسته رسیمارون۱۳۶۸ سد گتوند خوزستان ۱۸۲  سنگریزه ای با هسته رسی کارون۱۳۹۰ سد سیمره ایلام ۱۸۰  بتنی دوقوسیسیمره۱۳۹۳ سد مسجدسلیمان خوزستان ۱۷۷  سنگریزه ای با هسته رسی قائم کارون۱۳۸۰ سد احمد کندی  زنجان  ۱۴  خاکی ۱۳۸۰ سد بزوشا  زنجان  ۱۸  خاکی با هسته رسی ۱۳۸۵ سد بلوک زنجان ۲۹  خاکی با هسته رسی بلوک۱۳۹۴ سد بوئین  زنجان  ۲۰  خاکی بویین۱۳۸۸ سد تلخاب  زنجان  ۲۰  خاکی غیر همگن تلخاب۱۳۸۰ سد تنظیمی پاوه رود  زنجان  ۳۲  بتنی قزل اوزن۱۳۹۷ سد تهم  زنجان  ۱۲۳  خاکی با هسته رسی تهم سد جوره خان  زنجان  ۱۶  خاکی غیر همگن ارمغانخانه۱۳۷۷ سد چتز  زنجان  ۱۶  خاکی همگن اوغلبیک۱۳۷۴ سد چرگر  زنجان  ۳۳  خاکی غیر همگن قاشغلی چای ۱۳۷۵ سد چریان  زنجان  ۱۹  خاکی غیر همگن ارمغان خانه۱۳۷۲ سد حسن ابدال  زنجان  ۴۰  خاکی همگن حسن ابدال۱۳۸۲ سد خانقاه ایجرود  زنجان  ۱۸  خاکی غیر همگن ایجرود۱۳۸۰ سد خلیفه‌لوی زنجان  زنجان  ۲۱  خاکی غیر همگن خلیفه لوی۱۳۸۰ سد خندقلو  زنجان  ۲۵  خاکی پری چای۱۳۶۷ سد خیرآباد سلطانیه  زنجان  ۶  خاکی بویین۱۳۷۴ سد داش بلاغ  زنجان  ۲۰  خاکی زنجانرود۱۳۸۰ سد ذاکر۱  زنجان  ۲  خاکی ذاکر۱۳۷۴ سد ذاکر۲  زنجان  ۲  خاکی ذاکر۱۳۷۵ سد زرنان  زنجان  ۸  خاکی زرنان۱۳۷۳ سد سارمساقلو  زنجان  ۱۹  خاکی غیر همگن تهم چای۱۳۶۷ سد سفید کمر ۲  زنجان  ۳۰  خاکی با هسته رسی سفید کمر۱۳۸۵ سد سفیدکمر  زنجان  ۲۷  خاکی غیر همگن سفید کمر۱۳۷۸ سد سلمانلو  زنجان  ۲۳  خاکی با هسته رسی سلمانلو۱۳۷۷ سد سهرین۱  زنجان  ۱۹  خاکی غیر همگن سهرین۱۳۷۲ سد سهرین۲  زنجان  ۳  خاکی سهرین۱۳۷۷ سد سیدلر  زنجان  ۱۶  خاکی غیر همگن ۱۳۷۱ سد عمیدآباد  زنجان      سد فیله خاصه  زنجان      سد قارختولو  زنجان      سد قانلو  زنجان      سد قاهران  زنجان      سد قره تپه زنجان  زنجان      سد قواق  زنجان      سد کبود گنبد  زنجان      سد کینه ورس  زنجان      سد گاوازنگ  زنجان      سد گل تپه زنجان  زنجان      سد گلابر  زنجان      سد محمودآباد  زنجان      سد مراش  زنجان      سد مشمپا  زنجان      سد میانج  زنجان      سد میرزاخانلو  زنجان      سد میرزاخانلو ۲  زنجان      سد نوده بین  زنجان      سد ینگجه زنجان  زنجان      سد کریتخراسان جنوبی   وزنی-قوسی بند گلستانخراسان رضویسد پلبندخراسان رضوی۳۲خاکی غیر همگن با هسته رسیاشتیوان۱۳۶۵سد تبارکخراسان رضوی۷۴سنگریزه ای با هسته رسیاترک۱۳۸۳سد دوستیخراسان رضوی۷۸خاکی با هسته رسی۱۳۸۴سد دهن‌قلعهخراسان رضوی۲۵خاکی همگن با هسته رسیدهن قلعه۱۳۸۵سد سنگرد سبزوارخراسان رضویخاکی سنگریزه ای با هسته رسیسنگرد سبزوارسد سید حسن مدرسخراسان رضویخاکیشش طرازسد شاهیخراسان رضویسد قدیمی طرقخراسان رضویسد چهچههخراسان رضویسد طرقخراسان رضوی۸۱بتنی دو قوسیطرق۱۳۶۷سد فریمانخراسان رضوی۳۵پایه ایفریمان۱۳۷۹سد کاردهخراسان رضوی۶۷بتنی دو قوسیکارده۱۳۶۶سد کمایستان سبزوارخراسان رضویبتنی وزنیکمایستان سبزوارسد نادریخراسان رضویسد یام سبزوارخراسان رضویخاکی با هسته رسییام سبزوار سد بارزوخراسان شمالی ۸۳  بتنی دوقوسی قلجق (سرشاخه اترک)۱۳۸۰ سد بیدوازخراسان شمالی ۸۰  سنگریزه ای با هسته رسی بیدواز۱۳۸۳ سد گوهرکوهسیستان و بلوچستان ۲۰  خاکی با هسته رسی اسپیتکدر حال ساختسد سلمان فارسیفارس۱۲۵بتنی قوسی وزنیقیروکارزین۱۳۷۴ بند امیر  فارس      سد تنگ آب گراش  فارس     سد تنگابفارس۵۵سنگ ریزه ای خاکی با هسته رسیفیروز آبادسد درودزنفارس۵۸خاکی با هسته رسیکرسد سیوندفارسخاکی با هسته رسیسیوندسد گمپوفارسسد مخزنی رودبالفارس۷۱خاکی – سنگریزه‌ای با هسته رسیرودبال۱۳۹۴سد ملاصدرافارس۷۲سنگریزه‌ای با هسته نفوذناپذیرکر۱۳۸۶سد نرگسیفارس۸۰خاکی با هسته رسیجره سد کبارقم۲۴سنگیکبارسد آزادکردستان۱۱۵سنگ ریزه ای با هسته رسیگورادر حال بهره‌برداریسد تالوارکردستانسد قشلاقکردستانخاکیرودخانه سنندجسد گارانکردستانخاکیمریوانسد گاوشانکردستانخاکیسیروان کامیارانسد گل‌بلاغکردستانسد وحدتکردستانسد سیاه‌زاغکردستان_شهر دیواندره۷۶/۵ ١٢۵سد خاکی باهسته رسیقزل اوزن دیواندره۱۳۹۲ سد بافتکرمان۶۵سنگریزه‌ای با هستهٔ رسیبافت۱۳۸۸ سد جیرفتکرمان۱۳۳بتنی دوقوسیهلیل رود۱۳۷۰سد نساکرمان۱۱۱سنگریزه‌ای (CFRD)نساء۱۳۸۹سد انحرافی الوندکرمانشاهسد انحرافی روانسرکرمانشاهسد جامیشانکرمانشاه۵۸سنگریزه‌ای با هسته رسیجامیشان (گاماسیاب)۱۳۹۴نیروگاه پیرانکرمانشاه سد شاه قاسمکهگیلویه و بویراحمد۴۷٫۲۰خاکیپریکدون (بشار)۱۳۷۵سد کوثرکهگیلویه و بویراحمد،
هرمزگان سد وشمگیرگلستان۲۸خاکی همگنگرگانرود۱۳۴۹سد انحرافی تاریک گیلاندریچه ای با پایه‌های بتنیسفیدرودسد سفیدرود گیلان۴۱۲بتنی وزنی پایه دارسفیدرود (محل تلاقی رودخانه‌های قزل اوزن و شاهرود)۱۳۴۱سد شهربیجار گیلان۹۵خاکی با رویه بتنیزیلکیسد آبسردهلرستانسد ایوشانلرستانسد بختیاریلرستانسد حوضیانلرستانسد خاکی سرفراشلرستانسد دره باغلرستانسد رودبار الیگودرزلرستانسد گلرودلرستانسد مروکلرستانسد هالهلرستانسد کلانلرستان، همدانسد معشورهلرستانسد زمزممازندران۳۲خاکی بت هسته رسیآب تیجون۱۳۷۶سد گلورد نکامازندران۱۱۳  سنگریزه با هسته رسی و رویه بتنی نکارود۱۳۹۶سد آویدرمازندرانخاکیسد الیمالاتمازندران۲۶خاکیشامی رود (الیمالات)۱۳۷۳سد عباس‌آباد بهشهرمازندرانسد فریم صحرامازندران۴۸٫۵خاکی سنگ ریزه ایعروس و داماد۱۳۷۹سد لفورمازندران۷۸سنگ ریزه ای با هسته رسیبابل رود۱۳۸۹سد میجرانمازندران۵۹سنگ ریزه ای با هسته آسفالتینسا رود۱۳۸۲سد سنبل‌رودمازندران۲۲٫۵خاکی با هسته رسیسنبل رود۱۳۷۶سد شهید رجاییمازندران۱۳۸بتنی دوقوسی با سرریز آزادتجن۱۳۷۵سد شیادهمازندران۳۲٫۸خاکی با هسته رسیبز رود و چلیم۱۳۷۸سد لارمازندران۱۰۵خاکیهراز۱۳۶۱نیروگاه تلمبه‌ای ذخیره‌ای سیاه‌بیشهمازندران سد الغدیر مرکزی۱۲۸بتنی دوقوسیقره‌چای۱۳۷۲ سد پانزده خرداد مرکزی۹۶٫۸۰خاکی با هستهٔ رسیقمرود۱۳۷۳سد کمال‌صالح مرکزیسد بزهرمزگانسد بست گزهرمزگانسد جابرهرمزگانسد جاویدهرمزگانسد شموهرمزگانسد مینابهرمزگانسد کلانهمدانسد آبشینههمدانسد اکباتانهمدان۱۱بتنی وزنی پایه داریلفان۱۳۴۲سد سرابیهمدانسد شنجورهمدانسد شیرین‌سوهمدانسد گرینهمدان

 جستارهای وابسته 
 فهرست نیروگاه‌های ایران
 سد

 منابع 

رده:آب و فاضلاب در ایران
رده:سدهای ایران
رده:فهرست زمین‌چهرهای ایران
رده:فهرست ساختمان‌ها و سازه‌ها در ایران
رده:فهرست سد و مخزن به‌ترتیب کشور
رده:فهرست‌های سدها
رده:فهرست‌های مربوط به ایران
رده:مخزن‌های سد در ایران