پروبیوتیک

پروبیوتیک‌ها  میکروارگانیسم‌های زنده‌ای هستند که برای حمایت یا بهبود سلامت و تندرستی یک میزبان در نظر گرفته شده‌اند. آن‌ها معمولاً هم در انسان‌ها و هم در حیوانات استفاده می‌شوند. اگرچه این اصطلاح به خود میکروارگانیسم‌ها اشاره دارد، اما پروبیوتیک‌ها را می‌توان از طریق طیفی از محصولات شامل ماست، پنیر، برخی غذاهای تخمیری (مانند ناتو)، و همچنین کپسول‌های حاوی یک سویه منفرد یا مخلوط مشخصی از سویه‌ها مصرف کرد.

پروبیوتیک‌ها توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده آمریکا، به‌طور کلی مجاز در نظر گرفته می‌شود (GRAS) که ایمنی آن‌ها را هنگامی که مطابق هدف استفاده شوند تأیید می‌کند، اگرچه این عنوان، اثربخشی یا فواید سلامت خاص آن‌ها را اثبات نمی‌کند. بسیاری از فواید سلامت ادعاشده، مانند درمان اگزما یا درمان عفونت‌های واژینال، فاقد پشتیبانی علمی قابل توجهی هستند.

اولین پروبیوتیک کشف‌شده، گونه خاصی از باسیلوس در ماست بلغاری به نام لاکتوباسیلوس بولگاریکوس بود. این کشف در سال ۱۹۰۵ توسط پزشک و میکروبیولوژیست بلغاری، استامن گریگوروف، انجام شد. فرضیه امروزی به‌طور کلی به ایلی مچنیکوف، برنده نوبل روسی، نسبت داده می‌شود که حدود سال ۱۹۰۷ این فرضیه را مطرح کرد که دهقانان بلغاری که ماست مصرف می‌کردند، عمر طولانی‌تری داشتند.

بازار رو به رشد پروبیوتیک‌ها منجر به نیاز به الزامات سختگیرانه‌تر برای اثبات علمی فواید ادعاشده میکروارگانیسم‌هایی شده است که ادعا می‌شود پروبیوتیک هستند. اگرچه برخی شواهد، فوایدی را در رابطه با استفاده از پروبیوتیک‌ها ادعا می‌کنند، مانند کاهش ناراحتی‌های گوارشی، بهبود سلامت سیستم ایمنی، رفع یبوست یا جلوگیری از سرماخوردگی، اما چنین ادعاهایی مختص سویه‌های خاصی هستند و نمی‌توان آن‌ها را به دیگر سویه‌ها تعمیم داد. تا سال ۲۰۱۹، درخواست‌های متعدد برای تأیید ادعاهای سلامت توسط تولیدکنندگان اروپایی مکمل‌های غذایی پروبیوتیک توسط سازمان ایمنی غذایی اروپا به دلیل شواهد ناکافی در مورد مکانیسم یا اثربخشی مفید، رد شده است.

 تعریف 
گزارشی از سازمان جهانی بهداشت (WHO) در اکتبر ۲۰۰۱، پروبیوتیک‌ها را به‌عنوان «میکروارگانیسم‌های زنده‌ای که هنگامی که به مقدار کافی تجویز شوند، مزیت سلامت برای میزبان به همراه دارند» تعریف می‌کند. به دنبال این تعریف، یک گروه کاری که توسط سازمان غذا و کشاورزی آمریکا (FAO)/WHO در می ۲۰۰۲ تشکیل شد، راهنمای ارزیابی پروبیوتیک‌ها در مواد غذایی را صادر کرد. یک تعریف اجماعی از اصطلاح پروبیوتیک، بر پایه اطلاعات و شواهد علمی موجود، پس از مشورت کارشناسی مشترک پیش‌گفته میان FAO سازمان ملل متحد و WHO اتخاذ شد. این تلاش با الزامات نهادهای نظارتی دولتی محلی و فرادولتی برای توصیف بهتر مستندسازی ادعاهای سلامت همراه بود.

آن نخستین تلاش جهانی در سال ۲۰۱۰ توسعه بیشتری یافت؛ دو گروه متخصص متشکل از دانشمندان دانشگاهی و نمایندگان صنعت، توصیه‌هایی را برای ارزیابی و اعتبارسنجی ادعاهای سلامت پروبیوتیک‌ها ارائه کردند. همان اصولی که در «راهنمای» FAO/WHO در سال ۲۰۰۲ بیان شده بود از این دو گروه سر برآورد. این تعریف، اگرچه به‌طور گسترده پذیرفته شده است، برای سازمان ایمنی غذایی اروپا قابل قبول نیست زیرا دربرگیرنده یک ادعای سلامت است که قابل اندازه‌گیری نیست.

گروهی از متخصصان علمی در اکتبر ۲۰۱۳ در کانادا گرد هم آمدند تا در مورد دامنه و کاربرد مناسب اصطلاح «پروبیوتیک» بحث کنند و تعریف را به «میکروارگانیسم‌های زنده‌ای که، هنگامی که به مقدار کافی تجویز شوند، مزیت سلامت برای میزبان به همراه دارند» تعدیل کردند.

 در غذا 
کشت‌های پروبیوتیک زنده بخشی از محصولات لبنی تخمیرشده، دیگر غذاهای تخمیری و غذاهای غنی‌شده با پروبیوتیک هستند.

باکتری‌های اسید لاکتیک (LAB)، که باکتری‌های تخمیرکننده غذا هستند، توانایی پیشگیری از فساد مواد غذایی را دارند و می‌توانند ارزش غذایی غذاهایی را که در آن‌ها ساکن هستند بهبود بخشند. تخمیر اسیدی (و همچنین نمکسود کردن)، به دلیل هزینه پایین و نیاز انرژی کم، همچنان یکی از کاربردی‌ترین روش‌های نگهداری سبزیجات تازه، حریره‌های غلات و مخلوط شیر-غلات است.

محصولات تخمیرشده که حاوی باکتری‌های اسید لاکتیک هستند شامل سبزیجاتی مانند سبزیجات ترشی، کیمچی، پائو کای، و کلم‌ترش؛ نان خمیر ترش یا محصولات شبیه نان ساخته‌شده بدون آرد گندم یا چاودار؛ سس‌ها و خمیرهای با طعم گوشت حاوی اسید آمینه/پپتید تولیدشده از تخمیر غلات و حبوبات؛ مخلوط‌های غلات-ماهی-میگوی تخمیرشده و گوشت‌های تخمیرشده؛ محصولات سویا مانند تمپه، میسو، و سس سویا؛ محصولات لبنی مانند ماست، کفیر، باترمیلک؛ و محصولات غیرلبنی مانند گرده زنبور عسل.

به‌طور دقیق‌تر، کلم‌ترش حاوی باکتری‌های لوکونوستوک مزانتروئیدس، لاکتوباسیلوس پلانتاروم، پدیوکوکوس پنتوساسئوس، لاکتوباسیلوس برویس، مطالعات اخیر بر روی برخی از باکتری‌های اسید لاکتیک از جمله لوکونوستوک سیترئوم، لوکونوستوک آرژانتینوم، لاکتوباسیلوس پاراپلانتاروم، لاکتوباسیلوس کورینیفورمیس و گونه‌های ویسللا نشان داده است که این میکروارگانیسم‌ها نقش مهمی در فرآیندهای تخمیر و نگهداری مواد غذایی ایفا می‌کنند. این باکتری‌ها با تولید ترکیبات ضد میکروبی و اسیدهای آلی، مانع از رشد عوامل فساد و بیماری‌زا می‌شوند. کیمچی حاوی باکتری‌های لوکونوستوک، گونه‌های ویسلا و گونه‌های لاکتوباسیلوس است. پائو کای حاوی لاکتوباسیلوس پنتوسوس، لاکتوباسیلوس پلانتاروم، لوکونوستوک مزانتروئیدس، لاکتوباسیلوس برویس، لاکتوباسیلوس لاکتیس، و لاکتوباسیلوس فرمنتوم. هم‌چنین فهرستی از بسیاری از باکتری‌های دیگر موجود در چندین میوه و سبزیجات تخمیر شده آسیایی موجود است کفیر حاوی لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس، بیفیدوباکتریوم بیفیدوم، استرپتوکوکوس ترموفیلوس، لاکتوباسیلوس دلبروکی زیرگونه بولگاریکوس، لاکتوباسیلوس هلوتیکوس، لاکتوباسیلوس کفیرانوفاسینس، لاکتوکوکوس لاکتیس و گونه‌های Leuconostoc است. باترمیلک حاوی لاکتوکوکوس لاکتیس یا لاکتوباسیلوس بولگاریکوس است. دیگر باکتری‌های اسیدی، که گفته می‌شود پروبیوتیک هستند، را می‌توان در کامبوچا یافت، از جمله گلوکوناستوباکتر زایلینوس، گونه زیگوساکارومایسس، استوباکتر پاستوریانوس، استوباکتر استی و گلوکونوباکتر اکسیدانس.

 مقدار مصرف 
پروبیوتیک‌ها بر حسب واحدهای تشکیل‌دهنده کلنی (CFU) اندازه‌گیری می‌شوند که نشان‌دهنده تعداد میکروارگانیسم‌های زنده در یک محصول است. دوز مؤثر بسته به کاربرد مورد نظر متفاوت است و مقادیر معمول بین ۱ تا ۱۰ میلیارد CFU در هر دوز متغیر است. توجه به این نکته مهم است که محصولات با شمارش CFU بالاتر لزوماً مؤثرتر از محصولات با شمارش پایین‌تر نیستند.

 عوارض جانبی 
دستکاری میکروبیوتای روده پیچیده است و ممکن است باعث برهمکنش‌های باکتری-میزبان شود. اگرچه پروبیوتیک‌ها ایمن در نظر گرفته می‌شوند، برخی در مورد ایمنی آن‌ها در موارد خاص نگرانی‌هایی دارند. برخی افراد، مانند افراد مبتلا به نقص ایمنی، سندرم روده کوتاه، کاتترهای ورید مرکزی، بیماری دریچه‌ای قلب و نوزادان نارس، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای بروز عوارض جانبی باشند. در افراد به شدت بیمار مبتلا به بیماری التهابی روده، خطر عبور باکتری‌های زنده از دستگاه گوارش به اندام‌های داخلی (جابجایی باکتریایی) در نتیجه باکتریمی وجود دارد که می‌تواند عواقب نامطلوبی برای سلامت ایجاد کند. به‌ندرت، مصرف پروبیوتیک‌ها توسط کودکانی که عملکرد سیستم ایمنی ضعیفی دارند یا از قبل به شدت بیمار هستند ممکن است منجر به باکتریمی یا فونژمی (یعنی وجود باکتری یا قارچ در خون) شود که می‌تواند به سپسیس، یک بیماری بالقوه کشنده، بینجامد.

مکمل‌های پروبیوتیک معمولاً در هر دوز بین یک تا ده میلیارد واحد تشکیل‌دهنده کلنی دارند. تعداد بالاتر واحد تشکیل کلنی تأثیرات پروبیوتیکی بیشتری ایجاد نمی‌کند، اما ممکن است عواقب ناخواسته‌ای مانند ایجاد ناراحتی گوارشی، از جمله نفخ، گاز و اسهال را به همراه داشته باشد.

گفته شده است که گونه‌های لاکتوباسیلوس در چاقی انسان نقش دارند، اما هیچ مدرکی دال بر این رابطه یافت نشده است.

 مصرف 
در سال ۲۰۱۵، ارزش بازار خرده‌فروشی جهانی برای پروبیوتیک‌ها ۴۱ میلیارد دلار آمریکا بود، که شامل فروش مکمل‌های پروبیوتیک، محصولات شیر تخمیری و ماست می‌شد، که ماست به تنهایی ۷۵ درصد از کل مصرف را تشکیل می‌داد. نوآوری در محصولات پروبیوتیک در سال ۲۰۱۵ عمدتاً از سوی مکمل‌ها بود، که ۴ میلیارد دلار آمریکا تولید کردند و پیش‌بینی می‌شد تا سال ۲۰۲۰ به‌طور جهانی ۳۷ درصد رشد کند. مصرف محصولات ماست در چین از سال ۲۰۱۴ سالانه ۲۰ درصد افزایش یافته است.

 مقررات 
، سازمان ایمنی غذایی اروپا تمام درخواست‌های تولیدکنندگان تجاری برای ادعاهای سلامت روی محصولات پروبیوتیک در اروپا را به دلیل شواهد ناکافی برای یک مکانیسم علت و معلولی برای سودمندی، و در نتیجه اثبات ناکافی اثربخشی، رد کرده است. کمیسیون اروپا ممنوعیتی برای قرار دادن کلمه «پروبیوتیک» روی بسته‌بندی محصولات وضع کرده است زیرا چنین برچسب‌زنی مصرف‌کنندگان را گمراه می‌کند تا باور کنند محصول مزیت سلامتی ارائه می‌دهد در حالی که هیچ مدرک علمی برای اثبات آن تأثیر سلامت وجود ندارد.

برای برچسب‌گذاری مواد غذایی در کانادا، دولت فدرال الزام می‌کند که برچسب محصولات با استفاده از اصطلاح «پروبیوتیک» باید یک ادعای سلامت مورد تأیید دولت در مورد میکروارگانیسم (های) زنده خاص موجود در غذا داشته باشند.

در ایالات متحده، سازمان غذا و دارو (FDA) و کمیسیون فدرال تجارت (FTC) نامه‌های هشدار صادر کرده و تولیدکنندگان مختلف محصولات پروبیوتیک را که برچسب‌هایشان ادعای درمان یک بیماری یا عارضه را داشتند، مجازات کرده‌اند. برچسب‌گذاری محصولات غذایی نیازمند استفاده از زبانی است که توسط FDA تأیید شده باشد، بنابراین تولیدکنندگان پروبیوتیک به دلیل ارائه ادعاهای مرتبط با بیماری یا درمان، نامه‌های اخطار دریافت کرده‌اند. FTC اقدامات تنبیهی از جمله جریمه ۲۱ میلیون دلاری آمریکا که با هماهنگی ۳۹ دولت ایالتی مختلف علیه یک تولیدکننده بزرگ پروبیوتیک به دلیل تبلیغات فریبنده و ادعاهای اغراق‌آمیز در مورد فواید سلامت ماست و یک نوشیدنی لبنی پروبیوتیکی اعمال شده، انجام داده است.

در ویتنام، اداره غذای ویتنام (VFA) تحت وزارت بهداشت، با همکاری دیگر مقامات مرتبط، بر تخلفات مربوط به محصولات پروبیوتیک نظارت و رسیدگی می‌کند. این شامل صدور اخطار، اعمال مجازات‌های اداری، درخواست فراخوان محصول و هماهنگی با سایر سازمان‌ها می‌شود.

 برچسب‌گذاری ماست 
انجمن ملی ماست (NYA) ایالات متحده به محصولات ماست یخچالی که حاوی ۱۰۰ میلیون سلول در هر گرم، یا محصولات ماست منجمد که در زمان تولید حاوی ۱۰ میلیون سلول در هر گرم هستند، «مهر کشت‌های زنده و فعال» اعطا می‌کند. در سال ۲۰۰۲، FDA و WHO توصیه کردند که «حداقل تعداد سلول‌های زنده هر سویه پروبیوتیک در پایان عمر انقضا» بر روی برچسب گزارش شود، اما اکثر شرکت‌هایی که عددی ارائه می‌دهند، تعداد سلول زنده را در تاریخ تولید گزارش می‌دهند، عددی که ممکن است بسیار بیشتر از مقداری باشد که در زمان مصرف وجود دارد. به دلیل تنوع در شرایط نگهداری و زمان قبل از مصرف، تعیین دقیق تعداد سلول‌های کشت فعال باقی‌مانده در زمان مصرف دشوار است. بقای پروبیوتیک‌ها به شدت به دمای نگهداری وابسته بود و کاهش چشمگیری در قابلیت زنده‌مانی در دمای اتاق در مقایسه با نگهداری در یخچال رخ داد.

 تاریخچه 
پروبیوتیک‌ها در قرن بیست و یکم توجه تازه‌ای را از سوی تولیدکنندگان محصولات، پژوهش‌ها و مصرف‌کنندگان دریافت کرده‌اند. تاریخچه پروبیوتیک‌ها به دوران باستان بازمی‌گردد، زمانی که مصرف غذاهای تخمیری رویه‌ای رایج در میان تمدن‌های گوناگون بود. انواع مختلفی از محصولات شیر تخمیری در نسل‌های مختلف اختراع شدند، مانند کفیر در ۵۰۰۰ پیش از میلاد و استفاده از مخمر در ۵۰۰۰ پیش از میلاد. تاریخچه آن‌ها را می‌توان به نخستین استفاده از پنیر و محصولات تخمیری ردیابی کرد، که برای یونانیان و رومیان شناخته‌شده بود و آن‌ها مصرفشان را توصیه می‌کردند. تخمیر غذاهای لبنی یکی از کهن‌ترین تکنیک‌ها برای نگهداری غذا است.

فرضیه اصلی مدرن دربارهٔ نقش مثبت بازی‌شده توسط برخی باکتری‌ها برای نخستین بار توسط دانشمند روسی و برنده جایزه نوبل ایلی مچنیکوف مطرح شد، که در سال ۱۹۰۷ پیشنهاد کرد که امکان تغییر میکروبیوتای روده و جایگزینی میکروب‌های مضر با میکروب‌های سودمند وجود دارد. مچنیکوف پیشنهاد کرد که مصرف شیر تخمیری روده را با باکتری‌های بی‌آزار اسید لاکتیک «بذرپاشی» می‌کند و pH روده را کاهش می‌دهد، و این امر رشد باکتری‌های پروتئولیتیک را سرکوب خواهد کرد.

بیفیدوباکتری‌ها نخستین بار توسط هنری تیسیه، که در انستیتو پاستور نیز کار می‌کرد، از یک نوزاد شیرخوار جداسازی شدند. باکتری جداشده به نام باسیلوس بیفیدوس کومونیسTissier, H. 1900. Recherchers sur la flora intestinale normale et pathologique du nourisson. Thesis, University of Paris, Paris, France. بعداً به سرده بیفیدوباکتریوم تغییر نام یافت. تیسیه دریافت که بیفیدوباکتری‌ها در میکروبیوتای روده نوزادان شیرخوار غالب هستند و او فواید بالینی حاصل از درمان اسهال نوزادان با بیفیدوباکتری‌ها را مشاهده کرد.

در طی یک شیوع شیگلوز در سال ۱۹۱۷، پروفسور آلمانی آلفرد نیسله یک سویه از اشریشیا کلی را از مدفوع سربازی که تحت تأثیر بیماری قرار نگرفته بود، جدا کرد. در آن زمان که آنتی‌بیوتیک‌ها هنوز در دسترس نبودند، به روش‌هایی برای درمان بیماری‌های عفونی نیاز بود، و نیسله از سویه اشریشیا کلی نیسله ۱۹۱۷ در سالمونلوز و شیگلوز عفونی حاد گوارشی استفاده کرد.

در سال ۱۹۲۰، رتگر و چپلین گزارش دادند که «باسیلوس بلغاری» مچنیکوف، که بعدها لاکتوباسیلوس دلبروکی زیرگونه بولگاریکوس نامیده شد، نمی‌تواند در روده انسان زندگی کند. آن‌ها آزمایش‌هایی را با شرکت موش‌ها و داوطلبان انسانی انجام دادند و آن‌ها را با لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس تغذیه کردند. آن‌ها ناپدید شدن تک‌یاخته بیماری‌زای بالانتیدیوم کولای و همچنین دیگر باکتری‌های تولیدکننده گاز را مشاهده کردند. رتگر احتمالات مربوط به ال. اسیدوفیلوس را بیشتر کاوش کرد، و استدلال نمود که باکتری‌هایی که از روده سرچشمه می‌گیرند با احتمال بیشتری می‌توانند اثر مورد نظر را در این محیط ایجاد کنند. در سال ۱۹۳۵، سویه‌های خاصی از ال. اسیدوفیلوس بسیار فعال یافت شدند هنگامی که در دستگاه گوارش انسان کاشته شدند.

در مقابل آنتی‌بیوتیک‌ها، پروبیوتیک‌ها به عنوان عوامل مشتق‌شده از میکروب تعریف شدند که رشد دیگر میکروارگانیسم‌ها را تحریک می‌کنند. در سال ۱۹۸۹، روی فولر تعریفی از پروبیوتیک‌ها را پیشنهاد داد که به‌طور گسترده استفاده شده است: «یک مکمل خوراکی میکروبی زنده که با بهبود تعادل میکروبی روده‌ای، بر حیوان میزبان تأثیر سودمند می‌گذارد.» تعریف فولر بر نیازمندی زیست‌پذیری برای پروبیوتیک‌ها تأکید می‌کند و جنبه اثر سودمند بر میزبان را معرفی می‌کند.

اصطلاح «پروبیوتیک» در اصل به میکروارگانیسم‌هایی اشاره داشت که اثراتی بر دیگر میکروارگانیسم‌ها دارند. مفهوم پروبیوتیک‌ها این ایده را دربر می‌گرفت که مواد ترشح‌شده توسط یک میکروارگانیسم، رشد میکروارگانیسم دیگری را تحریک می‌کند. این اصطلاح دوباره برای توصیف عصاره‌های بافتی که رشد میکروبی را تحریک می‌کردند، استفاده شد. اصطلاح پروبیوتیک‌ها توسط پارکر، که مفهوم را اینگونه تعریف کرد، به کار گرفته شد: «ارگانیسم‌ها و موادی که با مشارکت در تعادل میکروبی روده‌ای، تأثیر سودمندی بر حیوان میزبان دارند.» بعدها، این تعریف توسط فولر، که توضیحش مشابه توصیف فولر از پروبیوتیک‌ها به عنوان «یک مکمل خوراکی میکروبی زنده که با بهبود تعادل میکروبی روده‌ای، بر حیوان میزبان تأثیر سودمند می‌گذارد» بود، بهبود یافت. او بر دو ادعای مهم برای پروبیوتیک‌ها تأکید کرد: ماهیت زیست‌پذیر پروبیوتیک‌ها و ظرفیت کمک به تعادل روده‌ای.

در دهه‌های بعد، گونه‌های باکتریایی اسید لاکتیک روده‌ای با خواص مفید ادعاشده برای سلامت به عنوان پروبیوتیک معرفی شدند، شامل لاکتوباسیلوس رامنوسوس، لاکتوباسیلوس کازئی و لاکتوباسیلوس جانسونی.

 ریشه‌شناسی 
برخی از منابع، ریشه‌شناسی این واژه را یونانی می‌دانند، اما به نظر می‌رسد ترکیبی از حرف اضافه لاتین pro، به معنای «برای»، و صفت یونانی βιωτικός (biōtikos)، به معنای «مناسب برای زندگی، سرزنده» باشد، که دومی از اسم βίος (bios)، به معنای «زندگی»، مشتق شده است.

 پژوهش 
به عنوان محصولات غذایی یا مکمل‌های غذایی، پروبیوتیک‌ها تحت پژوهش‌های مقدماتی هستند تا ارزیابی کنند که آیا تأثیری بر سلامت دارند یا خیر. در تمام مواردی که به عنوان ادعاهای سلامت به سازمان ایمنی غذایی اروپا ارائه شده‌اند، شواهد علمی برای اثبات یک رابطه علت و معلولی بین مصرف محصولات پروبیوتیک و هرگونه فایده سلامت ناکافی باقی می‌ماند. هیچ پایه علمی برای استنتاج یک اثر از یک سویه آزمایش شده به یک سویه آزمایش‌نشده وجود ندارد. به نظر می‌رسد بهبود سلامت از طریق تعدیل فلور روده به‌طور مستقیم با تغییرات بلندمدت غذایی مرتبط باشد. ادعاهایی مبنی بر اینکه برخی لاکتوباسیل‌ها ممکن است در افزایش وزن برخی انسان‌ها نقش داشته باشند، همچنان مورد بحث است.

 اوتیت میانی حاد 
در نتایج گروه‌های مختلفی از ۳۴۸۸ کودک همان‌طور که در یک مرور کاکرین گزارش شده است، ناهماهنگی وجود دارد. همچنین، هیچ تفاوت معناداری در مورد عوارض جانبی بین پروبیوتیک و دیگر مقایسه‌کننده‌ها نشان نمی‌دهد.

 آلرژی‌ها 
فقط شواهد محدود و با کیفیت پایینی وجود دارد که نشان می‌دهد پروبیوتیک‌ها برای درمان افراد مبتلا به آلرژی به شیر مفید هستند. یک مرور در سال ۲۰۱۵ شواهد با کیفیت پایینی را نشان داد که نشان می‌داد دادن پروبیوتیک به‌طور مستقیم به نوزادان مبتلا به اگزما، یا در نوزادانی که مادرانشان در سه‌ماهه آخر بارداری و شیردهی از پروبیوتیک استفاده کرده‌اند، خطر اگزما را کاهش داده است.

 آسم 
مشخص نیست که مکمل‌های پروبیوتیک به آسم دوران کودکی کمک می‌کنند یا خیر، زیرا کیفیت شواهد پژوهشی پایین است.

 اسهال مرتبط با آنتی‌بیوتیک 
آنتی‌بیوتیک‌ها یک درمان رایج برای کودکان هستند، و ۱۱٪ تا ۴۰٪ از کودکان تحت درمان با آنتی‌بیوتیک دچار اسهال می‌شوند. اسهال مرتبط با آنتی‌بیوتیک (AAD) نتیجه عدم تعادل در میکروبیوتای روده بزرگ ناشی از درمان آنتی‌بیوتیکی است. این تغییرات در جامعه میکروبی منجر به تغییرات در متابولیسم کربوهیدرات‌ها می‌شود، با جذب کاهش‌یافته اسیدهای چرب با زنجیره کوتاه و در نتیجه اسهال اسمزی. یک مرور کاکرین در سال ۲۰۱۵ نتیجه گرفت که یک اثر محافظتی برخی پروبیوتیک‌ها برای اسهال مرتبط با آنتی‌بیوتیک در کودکان وجود دارد. خطرات شناخته شده استفاده از پروبیوتیک‌ها برای درمان کلستریدیوئید دیفیسیل بر مزایای نامشخص آن می‌چربد.

درمان پروبیوتیک ممکن است بروز و شدت اسهال مرتبط با آنتی‌بیوتیک را کاهش دهد، همان‌طور که در چندین متاآنالیز نشان داده شده است. برای مثال، درمان با فرمولاسیون‌های پروبیوتیک شامل لاکتوباسیلوس رامنوسوس ممکن است خطر اسهال مرتبط با آنتی‌بیوتیک را کاهش دهد، قوام مدفوع را در طول درمان با آنتی‌بیوتیک بهبود بخشد و پاسخ ایمنی را پس از واکسیناسیون افزایش دهد.

اثربخشی بالقوه پروبیوتیک‌ها برای درمان اسهال مرتبط با آنتی‌بیوتیک به سویه‌های پروبیوتیک و دوز بستگی دارد. یک مرور برای کودکان مصرف لاکتوباسیلوس رامنوسوس یا ساکارومایسس بولاردی را به میزان ۵ تا ۴۰ میلیارد واحد تشکیل‌دهنده کلونی در روز توصیه کرد، با توجه به تعداد متوسط مورد نیاز برای درمان و احتمال این که عوارض جانبی بسیار نادر هستند. همان مرور بیان کرد که باید از استفاده از پروبیوتیک در جمعیت‌های کودکان در معرض خطر عوارض جانبی، مانند کودکان به شدت ضعیف یا دارای نقص ایمنی، اجتناب کرد.

 واژینوز باکتریایی 
درمان واژینوز باکتریایی با پروبیوتیک، کاربرد یا مصرف گونه‌های باکتریایی یافت‌شده در واژن سالم برای درمان عفونت باکتریایی ایجادکننده واژینوز باکتریایی است. این درمان بر اساس این مشاهده است که ۷۰٪ از زنان سالم گروهی از باکتری‌ها در سرده لاکتوباسیلوس دارند که بر جمعیت ارگانیسم‌ها در واژن غالب هستند. سویه‌های خاصی از لاکتوباسیل‌ها رشد باکتری‌های ایجادکننده BV را با تولید H2O2، اسید لاکتیک و/یا باکتریوسین‌ها مهار می‌کنند، و/یا از اتصال گاردنرلا واژینالیس به اپیتلیوم واژن جلوگیری می‌کنند، که از بروز عفونت در واژن جلوگیری می‌کند. در حال حاضر، موفقیت درمان پروبیوتیک متفاوت بوده است، زیرا استفاده از پروبیوتیک‌ها برای بازگرداندن جمعیت‌های سالم لاکتوباسیلوس استاندارد نشده است. اغلب، درمان استاندارد آنتی‌بیوتیکی همزمان با آزمایش پروبیوتیک‌ها استفاده می‌شود. علاوه بر این، برخی گروه‌های زنان بر اساس قومیت، سن، تعداد شرکای جنسی، بارداری و پاتوژن‌های ایجادکننده واژینوز باکتریایی به درمان پاسخ می‌دهند. در سال ۲۰۱۳، پژوهشگران دریافتند که تجویز سویه‌های تولیدکننده هیدروژن پراکسید، مانند لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس و لاکتوباسیلوس رامنوسوس، قادر به عادی‌سازی pH واژن و متعادل‌سازی مجدد میکروبیوتای واژن بودند و از واژینوز باکتریایی پیشگیری کرده و آن را کاهش می‌دادند.

 فشار خون 
، فقط شواهد محدودی هرگونه ارتباط مستقیم بین فشار خون بالا و میکروبیوتای روده را نشان داده‌اند.

 کلسترول 
یک متاآنالیز در سال ۲۰۰۲ که شامل پنج کارآزمایی دوسوکور بود و اثرات کوتاه‌مدت (۲–۸ هفته) یک ماست حاوی سویه‌های پروبیوتیک را بر سطح کلسترول سرم بررسی می‌کرد، اثر کمی معادل ۸٫۵ میلی‌گرم در دسی‌لیتر (۰٫۲۲ میلی‌مول بر لیتر) (۴٪ کاهش) در غلظت کلسترول تام، و کاهش ۷٫۷ میلی‌گرم در دسی‌لیتر (۰٫۲ میلی‌مول بر لیتر) (۵٪ کاهش) در غلظت سرمی LDL یافت.

 افسردگی و اضطراب 
یک متاآنالیز در سال ۲۰۱۹ شواهد با کیفیت پایینی را برای بهبود کوچک پروبیوتیک‌ها در افسردگی و اضطراب یافت. یک مرور در سال ۲۰۲۰ دریافت که پروبیوتیک‌ها ممکن است افسردگی را بهبود بخشند، اما مطالعات بیشتری مورد نیاز است.

 اسهال 
برخی پروبیوتیک‌ها به عنوان یک درمان احتمالی برای اشکال مختلف گاستروانتریت پیشنهاد شده‌اند. به عنوان یک درمان برای اسهال عفونی، پروبیوتیک‌ها برای افرادی که بیش از دو روز این بیماری را داشته‌اند سودی ندارند، و هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد آن‌ها به‌طور کلی مدت اسهال را کاهش می‌دهند.

 درماتیت 
پروبیوتیک‌ها معمولاً به مادران شیرده و کودکان خردسالشان برای پیشگیری از اگزما (درماتیت) داده می‌شوند، اما هیچ شواهد خوبی کارایی آن را برای این هدف نشان نمی‌دهد. شواهد کمی برای حمایت از استفاده از پروبیوتیک‌ها برای درمان درماتیت آتوپیک وجود دارد، و برخی خطرات اثرات نامطلوب وجود دارد. آکادمی پوست آمریکا اعلام کرد: «استفاده از پروبیوتیک‌ها/پری‌بیوتیک‌ها برای درمان بیماران مبتلا به درماتیت آتوپیک تثبیت شده به دلیل شواهد ناسازگار توصیه نمی‌شود.»

 کنترل گلیسمی 
طبق یک مرور چتری از متاآنالیزهای کارآزمایی‌های تصادفی‌سازی‌شده کنترل‌شده، مکمل پروبیوتیک‌ها هموستاز گلوکز را کاهش می‌دهد. این می‌تواند یک درمان مؤثر برای کاهش سطوح بالای قند خون باشد مگر این که بدن هیپوگلیسمیک شود؛ برای جلوگیری از این امر، احتیاط و پایش گلوکز ضروری است.

 هلیکوباکتر پیلوری 
برخی سویه‌های باکتری اسید لاکتیک (LAB) ممکن است هنگامی که در ترکیب با درمان‌های پزشکی استاندارد استفاده شوند، بر عفونت‌های هلیکوباکتر پیلوری (که ممکن است باعث زخم‌های گوارشی شوند) در بزرگسالان تأثیر بگذارند، اما هیچ استانداردی در عمل پزشکی یا تأییدیه نظارتی برای چنین درمانی وجود ندارد. تنها درمان‌های بررسی شده توسط همتایان برای اچ. پیلوری تا به امروز همگی شامل رژیم‌های مختلف آنتی‌بیوتیکی هستند.

 عملکرد ایمنی و عفونت‌ها 
برخی سویه‌های LAB ممکن است از طریق مهار رقابتی (یعنی با رقابت برای رشد) بر پاتوژن‌ها تأثیر بگذارند و برخی شواهد نشان می‌دهد که آن‌ها ممکن است عملکرد ایمنی را با افزایش تعداد سلول‌های پلاسمای تولیدکننده IgA و افزایش یا بهبود فاگوسیتوز، و همچنین افزایش نسبت لنفوسیت‌های T و سلول‌های کشنده طبیعی بهبود بخشند. محصولات LAB ممکن است در درمان اسهال حاد کمک کنند و احتمالاً بر عفونت‌های روتاویروس در کودکان و اسهال مسافران در بزرگسالان تأثیر بگذارند، اما هیچ محصولی برای چنین اندیکاسیون‌هایی تأیید نشده است. شواهد ضعیفی وجود دارد که پروبیوتیک‌ها ممکن است بروز عفونت‌های حاد دستگاه تنفسی فوقانی را در بزرگسالان کاهش دهند، آن‌ها بهتر از پلاسبو یا عدم درمان بودند.

پروبیوتیک‌ها به نظر نمی‌رسد خطر عفونت را در افراد مسن تغییر دهند.

 بیماری التهابی روده 
استفاده از مکمل‌های پروبیوتیک خوراکی برای اصلاح ترکیب و رفتار میکروبیوم به عنوان یک درمان احتمالی برای هر دو القا و حفظ بهبودی در افراد مبتلا به بیماری کرون و کولیت اولسراتیو در نظر گرفته شده است. یک مرور کاکرین در سال ۲۰۲۰ شواهد واضحی از بهبود احتمال بهبودی، و نه عوارض جانبی کمتر، در افراد مبتلا به بیماری کرون، پس از درمان پروبیوتیک پیدا نکرد.

برای کولیت اولسراتیو، شواهد با قطعیت پایینی وجود دارد که مکمل‌های پروبیوتیک ممکن است احتمال بهبودی بالینی را افزایش دهند. افرادی که پروبیوتیک دریافت می‌کردند ۷۳٪ بیشتر احتمال داشت بهبودی بیماری را تجربه کنند و بیش از ۲ برابر بیشتر احتمال داشت بهبود علائم را نسبت به کسانی که پلاسبو دریافت می‌کردند گزارش دهند، با هیچ تفاوت واضحی در عوارض جانبی جزئی یا جدی. اگرچه هیچ شواهد واضحی از بهبودی بیشتر زمانی که مکمل‌های پروبیوتیک با درمان ۵-آمینوسالیسیلیک اسید به عنوان یک مونوتراپی مقایسه شدند وجود نداشت، احتمال بهبودی ۲۲٪ بیشتر بود اگر پروبیوتیک‌ها در ترکیب با درمان ۵-آمینوسالیسیلیک اسید استفاده می‌شدند. در حالی که در افرادی که قبلاً در بهبودی هستند، مشخص نیست که آیا پروبیوتیک‌ها به جلوگیری از عود آینده کمک می‌کنند یا خیر، چه به عنوان مونوتراپی و چه درمان ترکیبی.

 سندرم روده تحریک‌پذیر 
پروبیوتیک‌ها به دلیل پتانسیل تأثیر بر سندرم روده تحریک‌پذیر در حال مطالعه هستند، اگرچه عدم اطمینان در مورد اینکه کدام نوع پروبیوتیک بهتر عمل می‌کند و در مورد اندازه اثر احتمالی باقی می‌ماند.

 انتروکولیت نکروزان 
چندین مطالعه بالینی شواهدی برای پتانسیل پروبیوتیک‌ها در کاهش خطر انتروکولیت نکروزان و مرگ و میر در نوزادان نارس ارائه می‌دهند. یک متاآنالیز نشان داد که پروبیوتیک‌ها این خطرات را بیش از ۵۰٪ در مقایسه با گروه‌های کنترل کاهش می‌دهند اما انجام کارآزمایی‌های بیشتر، بزرگ و با کیفیت بالا برای اطلاع‌رسانی به سیاست و عمل مورد نیاز بود.

 بارداری 
یک مرور سیستماتیک کاکرین هیچ شواهد خوبی پیدا نکرد که پروبیوتیک‌ها در کاهش خطر دیابت بارداری مفید باشند، اما شواهد خوبی وجود داشت که خطر پره‌اکلامپسی را افزایش می‌دهند. به همین دلیل، استفاده از پروبیوتیک‌ها در بارداری توصیه نشد.

 درد شکمی راجعه 
یک مرور در سال ۲۰۱۷ بر اساس شواهد با کیفیت متوسط تا پایین نشان می‌دهد که پروبیوتیک‌ها ممکن است در کوتاه‌مدت در تسکین درد در کودکان با درد شکمی راجعه مفید باشند، اما سویه و دوز مناسب شناخته شده نیست.

 خشکی چشم 
یک مطالعه بالینی که تأثیر پروبیوتیک‌ها را در تسکین علائم و نشانه‌های خشکی چشم بررسی می‌کرد، نتایج امیدوارکننده‌ای را برای فرمولاسیون چشمی لاتی‌لاکتوباسیلوس ساکی نشان داد، در حالی که پروبیوتیک خوراکی هیچ مزیت قابل تشخیصی نشان نداد.

 دستگاه ادراری 
شواهد محدودی وجود دارد که نشان می‌دهد پروبیوتیک‌ها در مدیریت عفونت یا التهاب دستگاه ادراری سودمند هستند. یک مرور ادبیات نشان داد که مکمل‌های پروبیوتیک لاکتوباسیلوس به نظر می‌رسد سطوح لاکتوباسیل‌های واژن را افزایش می‌دهند، در نتیجه بروز عفونت‌های واژن در زنان بزرگسال سالم را کاهش می‌دهند.

 پژوهش‌های عمومی 
 فرمولاسیون‌ها 
مکمل‌هایی مانند قرص، کپسول، پودر و ساشه حاوی باکتری مورد مطالعه قرار گرفته‌اند. با این حال، پروبیوتیک‌های مصرف شده به صورت خوراکی می‌توانند توسط شرایط اسیدی معده از بین بروند. ، تعدادی از تکنیک‌های ریزپوشانی برای حل این مشکل در حال توسعه بودند.

 پروبیوتیک‌های چندگانه 
پژوهش‌های مقدماتی در حال ارزیابی اثرات فیزیولوژیکی بالقوه سویه‌های پروبیوتیک چندگانه، در مقابل یک سویه منفرد هستند. از آنجایی که روده انسان ممکن است حاوی ده‌ها هزار گونه میکروبی باشد، یک نظریه نشان می‌دهد که این محیط متنوع ممکن است از مصرف چندین سویه پروبیوتیک بهره‌مند شود، اثری که از نظر علمی تأیید نشده است.

 سویه‌ها 
فقط شواهد اولیه‌ای برای اکثر ادعاهای سلامت مربوط به پروبیوتیک‌ها وجود دارد. حتی برای بیشتر سویه‌های پروبیوتیک مورد مطالعه، تعداد کمی به اندازه کافی در پژوهش‌های پایه و بالینی توسعه یافته‌اند تا تأییدیه وضعیت ادعای سلامت توسط یک نهاد نظارتی مانند FDA یا EFSA را تضمین کنند، و ، هیچ ادعایی توسط این دو نهاد تأیید نشده بود. برخی از کارشناسان در مورد کارایی سویه‌های مختلف پروبیوتیک شک دارند و معتقدند که همه افراد از پروبیوتیک‌ها سود نمی‌برند.

 دمای نگهداری 
مطالعات متعددی نشان داده‌اند که تفاوت معناداری در میزان بقای لاکتوباسیلوس و بیفیدوباکتریوم تحت شرایط نگهداری در یخچال (۴ درجه سانتی‌گراد) و دمای اتاق (۲۵ درجه سانتی‌گراد) وجود دارد. در دمای اتاق (۲۵±۱ درجه سانتی‌گراد)، تعداد پروبیوتیک‌ها پس از ۹۰ روز نگهداری ۵ تا ۶ واحد لگاریتمی (کاهش تا ۱/۱۰۰٬۰۰۰) کاهش یافت. در مقابل، هیچ تغییر معناداری در تعداد پروبیوتیک‌ها تحت شرایط یخچالی (۴ ± ۱ درجه سانتی‌گراد) مشاهده نشد.

 دستورالعمل‌های علمی برای آزمایش 
اول، پروبیوتیک‌ها هنگام تجویز باید زنده باشند.Fuller R. Probiotics, the Scientific Thesis. London: Chapman & Hall, 1992  یکی از نگرانی‌های موجود در سراسر نوشته‌جات علمی، زیست‌پذیری و تکرارپذیری نتایج مشاهده‌شده در مقیاس بزرگ برای مطالعات خاص، و همچنین زیست‌پذیری و پایداری در طول استفاده و نگهداری، و در نهایت توانایی بقا در اسیدهای معده و سپس در اکوسیستم روده است.

دوم، پروبیوتیک‌ها باید تحت ارزیابی کنترل‌شده قرار گرفته باشند تا مزایای سلامت در میزبان هدف مستند شود. تنها محصولاتی که حاوی ارگانیسم‌های زنده‌ای هستند که در مطالعات انسانی قابل تکرار، یک مزیت سلامت را نشان داده‌اند، ممکن است ادعا کنند که پروبیوتیک هستند. تعریف صحیح مزیت سلامت، پشتیبانی شده با شواهد علمی محکم، عنصری قوی برای شناسایی و ارزیابی صحیح اثر یک پروبیوتیک است. این جنبه چالشی برای تحقیقات علمی و صنعتی است زیرا چندین مشکل پیش می‌آید، مانند تنوع در محل استفاده از پروبیوتیک (دهانی، واژینال، روده‌ای) و روش کاربرد.

سوم، کاندیدای پروبیوتیک باید یک میکروب یا ترکیبی از میکروب‌ها (جنس، گونه، و سطح سویه) باشد که از نظر طبقه‌بندی تعریف شده باشد. معمولاً پذیرفته شده است که بیشتر اثرات پروبیوتیک‌ها سویه-اختصاصی هستند و نمی‌توان آن‌ها را به دیگر پروبیوتیک‌های همان جنس یا گونه تعمیم داد. این امر مستلزم شناسایی دقیق سویه است، یعنی توصیف ژنوتیپی و فنوتیپی میکروارگانیسم آزمایش شده.

چهارم، پروبیوتیک‌ها باید برای کاربرد مورد نظرشان ایمن باشند. دستورالعمل‌های FAO/WHO در سال ۲۰۰۲ توصیه می‌کنند که، اگرچه باکتری‌ها ممکن است به‌طور کلی ایمن شناخته شده (GRAS) باشند، ایمنی پروبیوتیک بالقوه باید با حداقل آزمون‌های لازم ارزیابی شود:
 ارزیابی فعالیت‌های متابولیکی خاص (مانند تولید D-لاکتات، تجزیه نمک‌های صفراوی)
 ارزیابی عوارض جانبی در مطالعات انسانی
 تعیین الگوهای مقاومت آنتی‌بیوتیکی
 نظارت اپیدمیولوژیک بر حوادث نامطلوب در مصرف‌کنندگان (پس از بازار)
 اگر سویه تحت ارزیابی متعلق به گونه‌ای باشد که به تولید سم در پستانداران معروف است، باید از نظر تولید سم آزمایش شود. یک طرح ممکن برای آزمایش تولید سم توسط کمیته علمی تغذیه حیوانات اتحادیه اروپا توصیه شده است.
 اگر سویه تحت ارزیابی متعلق به گونه‌ای با پتانسیل همولیتیک شناخته شده باشد، تعیین فعالیت همولیتیک الزامی است.

در اروپا، EFSA یک سیستم پیش از بازار را برای ارزیابی ایمنی گونه‌های میکروبی مورد استفاده در تولیدات غذایی و خوراک دام به منظور تعیین اولویت‌ها برای نیاز به ارزیابی خطر اتخاذ کرده است. ارزیابی برای میکروارگانیسم‌های خاصی انجام می‌شود؛ اگر نتیجه مطلوب باشد، منجر به وضعیت «پیش‌فرض واجد شرایط ایمنی» (QPS) می‌شود.

 جستارهای وابسته 

 دیس‌بیوز
 باکتری‌درمانی مدفوع
 غذای کاربردی
 کشت‌های غذایی میکروبی
 پست‌بیوتیک
 پروبیوتیک‌ها در اطفال
 پروتئوبیوتیک‌ها
 سایکوبیوتیک
 سین‌بیوتیک‌ها

 منابع 

 پیوند به بیرون 


رده:دستگاه گوارش
رده:مقاله‌های نیازمند پیوند
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:داروهای بدون نسخه در ایالات متحده آمریکا