عفریت

عِفریت از موجودات فراطبیعی در فرهنگ عربی است. عفریت نوعی جن است که دارای قدرت زیادی است عفریت ها موجوداتی سرکش و شرور هستند. 

 معنای لغوی 
«عفریت» به معنی گردنکش و خبیث آمده‌است. در برخی منابع به قدرت و حیله‌گری آنها اشاره شده عفریت از لحاظ لغوی برگرفته از عفرة است، و به معنای کسی است که پشت دیگران را به خاک می‌مالد؛ و این نشانه قدرت اوست. از معانی دیگر عفریت زبردست و هوشمند و زیرک است. پس خباثت و شرارت برگرفته از معنای لغوی آن نیست.الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن، ج ۲۲، ص ۱۹۹ عفریت به شکل «عفاریت» جمع بسته می‌شود.لغت‌نامه دهخدا، مدخل عفریت

 عفریت در قرآن 
عفریت در قرآن در داستان سلیمان پیامبر واقع در آیه ۳۹ سوره نمل آمده‌است:

جمله «إِنِّی عَلَیْهِ لَقَوِیٌّ أَمِینٌ» که از جهات مختلفی توأم با تأکید است (انّ- جمله اسمیه- لام) نشان می‌دهد که بیم خیانت در این عفریت می‌رفته، لذا در مقام دفاع از خود برآمده و قول امانت و وفاداری داده‌است.تفسیر نمونه، ج ۱۵، ص ۴۶۸.

از ظاهر این آیه بر‌می‌آید که عفاریت(جمع عفریت) به جنیان عالم و توانمند گفته می شود.

 عفریت در ادبیات فارسی 
نشستم از برش چون عرش بلقیس / بجست او چون یکی عفریت هایل. منوچهری.

عفریت دوستار تو و دستیار تست / جبریل دستیار من و دوستار من. ناصرخسرو.

گرچه عفریت آورد عرش سبائی نزد جم / دیدنش جمشید والا بر نتابد بیش از این. خاقانی.

گفت عفریتی که تختش را به فن / حاضر آرم تا تو زین بیرون شدن. مولوی.

در پذیرم جمله زشتیت را / چون ملک پاکی دهم عفریت را. مولوی.

تو گفتی که عفریت و بلقیس بود / قرین حور زادی به ابلیس بود. سعدی

 جستارهای وابسته 
 جن

 منابع 

رده:آفریده‌های افسانه‌ای خاورمیانه
رده:ارواح
رده:اسطوره‌شناسی عرب
رده:جن
رده:شیطان‌ها در اسلام
رده:فولکلور