کوجولا کادفیسس

کوجولا کادفیسس (باختری:  Κοζουλου Καδφιζου؛ کوشانی: Κοζολα Καδαφες؛ خروشتی: کوجولا کاساسا؛ چینی باستان:丘就卻 ،چیوجیوچوئه؛ کوزولو کادفسیس [Kozoulou Kadphises])، بنا به پروفسور علی‌اکبر مظاهری [کتاب "جاده ابریشم"، جلد دو، انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی، ۱۳۸۸، صفحات ۶۲۱؛ ۶۵۵] یعنی خسرو کاووس، و همان "کی خسرو"ی داستان‌هاست.) از شاهزادگان کوشانی بود که طوایف یوئه‌چی را، در قرن اول میلادی، متحد کرد و به اولین شاهنشاه کوشانیان تبدیل شد. او بگرام، افغانستان را پایتخت قرار داده و از سال ۳۰ تا ۸۰ میلادی (یا طبق گفته پوئپراچیچی مورخ، از سال ۴۰ تا ۹۰ میلادیOsmund Bopearachchi, 2007, Some observations on the chronology of the early Kushans) حکومت کرد. طبق نوشته‌های سنگ‌نبشته رباطک، او پدربزرگ کانیشکای اول بزرگ، شاهنشاه مشهور کوشانی است. او را به عنوان بنیانگذار شاهنشاهی کوشانیان به رسمیت می شناسند.

منشا کوجولا کادفیسس کاملا مبهم است و معمولاً اعتقاد بر این است که او از نوادگان فرمانروای کوشانی هرایوس است. با این حال، نام کوشانی Κοζουλου بر روی برخی از سکه‌های هرمایوس، و نام Κοζολα بر روی برخی از سکه‌های آگوستوس و سکه‌های لیاکا کوسولاکا و پاتیکا کوسولاکا نیز دیده می‌شود که ممکن است نشان دهنده ارتباط خانوادگی باشد کوجولا کادفیسس با دولت یونانی بلخ و پادشاهی هندوسکایی است.Cribb, J. (1993), The Heraus coins: their attribution to the Kushan king Kujula Kadphises, c. AD 30–80. Essays in Honour of Robert Carson and Kenneth Jenkins, (edited by M. Price, A. Burnett, and R. Bland), London, 107–134.Rapson, "Indian coins of the British Museum", p.cvi

منبع‌شناسی چینی

کوجولا کادفیسس و پسرش ویما تاکتو در روند گسترش خود به سمت شرق، پادشاهی هندوسکایی را که در شمال غربی هند توسط گندوفارس اشکانی در سال ۲۰ پس از میلاد در شمال غربی هند تأسیس شده بود منقرض کردند:

گمان می‌رود که حمله به پادشاهی هندوسکایی به رهبری کوجولا کادفیس در سال ۴۵ میلادی، و در زمان سلطنت جانشینان گندوفارس ابدگس یکم و ساس رخ داده‌است.

 دودمان‌شناسی
ارتباط کوجولا با دیگر فرمانروایان کوشانی در سنگ‌نوشته رباطک توضیح داده شده‌است. این سنگ‌نوشته بدستور کانیشکای بزرگ صورت گرفته که در سال ۱۹۹۳ در منطقه رباطک، ولایت بغلان (باختر (بلخ) آنروز) کشف شد. کانیشکا، کوجولا کادفیسس را پدر پدربزرگش، ویما تاکتو را پدربزرگش، ویما کادفیسس را پدرش و خودش کانیشکا را بیان می‌کند:

بعضی از مجسمه‌های سایت باستان‌شناسی کلچایان باختر (بلخ) واقع در ازبکستان امروزی نیز مربوط به کوجولا کادفیسس می‌شود.

 سکه‌شناسی
ضرب سکه‌های حاکم کوشانی، کوجولا کادفیسس، بزرگ‌تر شدن افق مذهبی کوشانی‌ها را به ما نشان می‌دهد. اولین سکه او پرتره و نام هرمایوس را در رو و هراکلس را در پشت دارد که همچنان از سنت یونانی پیروی می‌کند، حتی اگر هراکلس ممکن است تفسیر با استفاده از الگوهای یونانی خدای ایرانی بهرام باشد. برخلاف تصورات قبلی که کوجولا کادفیسس را بر اساس لقب «ساتیادارماستیتا» بودایی می‌دانستند، اکنون از عبارت کتیبه‌ای ماتورا که هوویشکا همان لقب ساتیادرماستیتا را دارد، مشخص می‌شود که پادشاهی اعطا شده است. (شیوا) و اسکامداویرا (کانداولرا) بر او، یعنی عابد خدای هندو، شیوا، و از این رو قابل توجه است که کوجولا کادفیسس قبلاً پرستش شیوا و استفاده از خط خروشتی را در چنین تاریخی اولیه پذیرفته است. 

 منابع 

پیوند به بیرون

 کاتالوگ سکه های کوجولا کادفیسس

رده:حکم‌رانان آسیا در سده ۱ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۸۰ (میلادی)
رده:شاهنشاهی کوشان
رده:شاهنشاهان کوشانی