استون

اَسِتون (؛ 2-propanone یا dimethyl ketone) نوعی ترکیب آلی با فرمول CO(CH3)2 است. استون ساده‌ترین و کوچک‌ترین عضو از خانواده کتون‌هاست.استون دارای درصد های متفاوت است استون خودنیز می تواند حلال باشد اما تنها حلال استون الکل می باشد. از آنجا که فرمول شیمیایی استون به صورت CH3COCH3 است و دارای گروه -C=O می‌باشد، می‌توان آن را جزو کتون‌ها محسوب کرد. این ماده فرار، بی‌رنگ و به شدت قابل اشتعال است وهمچنین مصرف بسیار زیادی در صنایع مختلف از جمله داروسازی، پلاستیک سازی، رنگ و رزین، و صنایع الکلی دارد. یکی از ساده‌ترین روش‌های ساخت این ماده تقطیر استات کلسیم است.

فرمول سوختن استون به صورت زیر نوشته می شود : (CH3)2CO+4O2—–> 3CO2+3 H2O

 کشف استون 
ماده تجاری استون یا دی متیل کتون، نخستین بار توسط حییم وایزمن کشف شده است. او این ماده را از تقطیر خشک استات کلسیم تولید کرد. پس از آن، این ماده، توسط تقطیر اتانول به دست آمد. استن و الکل های بوتیل و اتیل از تخمیر کربوهیدرات تولید شدند. (در دهه ۱۹۲۰).

در دهه ۱۹۵۰ و ۱۹۶۰، فرآیند دهیدروژناسیون ۲-پروپانول و اکسیداسیون کومن جایگزین مسیر کربوهیدرات شد. این روش، به همراه اکسیداسیون مستقیم پروپن بیش از ۹۵ % از استن تولید شده در سراسر جهان را تشکیل می دهد.

حبیم وایزمن از سال ۱۹۱۶ تا ۱۹۱۹ دارای سمت ریاست آزمایشگاه شیمی بود. در این زمان، طی انجام وظایف خود موفق به کشف این ماده ارزشمند و تجاری شد.

 روش های تولید استون 
روش اول: تقطیر استات کلسیم

معمولا،  استون از تقطیر استات کلسیم تولید می‌شود.

روش دوم: فرآیند کومن

در فرآیند کومن، بنزن با پروپیلن آلکیله می‌شود تا کومن تولید شود. این فرآیند توسط هوا اکسید می‌گردد و فنل و استون را تولید می‌کند.

روش سوم: فرآیند واکر-هوخست

فرآیند واکر هوخست یکی از فرآیندهای مهم تولید استون در مقیاس صنعتی است.در این روش، پروپیلن به طور مستقیم با اکسیژن در حضور کاتالیزور پالادیوم اکسید شده و استون تولید می‌کند.

 ویژگی‌های استون 
این ماده با فرمول شیمیایی C₃H₆O دارای نقطه جوش پایین و قابلیت تبخیر سریع است، به همین دلیل در صنایعی مانند تولید رنگ، رزین، چسب، لوازم آرایشی و دارویی کاربرد گسترده‌ای دارد. همچنین استون به‌راحتی در آب حل می‌شود و می‌تواند بسیاری از چربی‌ها، روغن‌ها و پلیمرها را در خود حل کند.

از نظر فیزیکی، استون سبک، اشتعال‌پذیر و خطرناک برای تنفس در حجم بالا است. این ماده به دلیل قدرت پاک‌کنندگی بالا در محصولات لاک‌پاک‌کن، چربی‌برها و تمیزکننده‌های صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. با این حال، استفاده بیش از حد از آن روی پوست یا در محیط‌های بسته ممکن است باعث خشکی پوست، تحریک چشم و سیستم تنفسی شود، بنابراین استفاده از آن باید با تهویه مناسب و احتیاط انجام شود.

 MSDS و خطرات استون صنعتی: 
استون یک ماده قابل اشتعال و قابل انفجار در تماس با اکسیدکننده های قوی همچون اسید استیک، اسید نیتریک و پراکسید است. همچنین با کلروفرم و برموفرم در شرایط بازی واکنش داده و می‌تواند منجر به آتش سوزی و انفجار گردد.

خوردن استون به دستگاه تنفس و شش ها آسیب زیادی می‌زند و استنشاق این ماده به تحریک بینی و سوزش و قرمزی چشم  می‌انجامد. استون در صورت تماس با پوست باعث تحریک و خشکی پوست می‌گردد. اگر پوست شما در تماس مستقیم با این ماده قرار گرفت آن را باید با آب سرد و صابون بشویید و از کرم‌های مرطوب کننده استفاده کنید. 

 منابع 

 پیوند به بیرون 



رده:آلکانون‌ها
رده:افزودنی‌های سوخت
رده:اکسیپینت‌ها
رده:ترکیب‌های شیمیایی آرایشی
رده:تعدیل‌کننده‌های آلوستریک مثبت گیرنده گابا A
رده:حلال‌های کتونی
رده:داروهای ضدتشنج
رده:فرآورده‌های زیست‌فناوری
رده:کالاهای شیمیایی
رده:مواد شیمیایی خانگی