پل نیومن

پُل لِئونارد نیومَن (؛  – ) بازیگر،‌ کارگردان، راننده مسابقات اتومبیل‌رانی، بشردوست و کارآفرین آمریکایی بود.

 آغاز زندگی 
نیومن در ۲۶ ژانویه ۱۹۲۵ در کلیولند هایتس، اوهایو به دنیا آمد و در نزدیکی شاکر هایتس بزرگ شد. پسر دوم ترزا گارثLax, Eric (1996). Paul Newman: A Biography. Atlanta: Turner Publishing; . و آرتور زیگموند نیومن بود.

پدرش یک فروشگاه لوازم ورزشی را اداره می‌کرد. پدرش یهودی بود، پسر مهاجران یهودی به ایالات متحده: سیمون نیومن (از مجارستان) و هانا کوهن (از لهستان).

مادر پل از پیروان علم مسیحی بود. او در یک خانواده کاتولیک رومی در پتیسه، شهرستان زپلن، در پادشاهی مجارستان، امپراتوری اتریش-مجارستان (اکنون پتیچی، اسلواکی) به دنیا آمد.

وی در سال ۱۹۸۶ جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد را برای ایفای نقش در فیلم رنگ پول به‌دست‌آورد.
بندانگشتی|302x302px|پل نیومن در نخستین فیلمش جام نقره
بندانگشتی|۱۹۵۸ با همسرش جوآن وودوارد|290x290پیکسل

 کتاب خاطرات 
پل نیومن در دهه ۶۰ زندگی خود تلاش کرد خاطرات خود را گردآوری کند تا نشان دهد زندگی شخصی او برخلاف آن چه فیلم‌ها نشان می‌دهند همیشه شاد و ایده‌آل نیست.

او این کار را با همکاری دوست خود استوارت استرن آغاز کرد اما این کار زمان زیادی کشید و آنها در ۱۹۹۱ دست از این کار کشیدند.

در سال ۲۰۲۰ این دست‌نوشته‌ها در انبار خانوادگی نیومن پیدا شده و پس از ویراستاری به صورت یک کتاب چاپ شدند. این کتاب او را هنرپیشه‌ای نشان می‌دهد که از عدم اعتماد به نفس رنج می‌برد و خاطرات پدر الکلی، مادر سلطه‌جو، نخستین ازدواج (که پس از دیدن جوآن وودوارد به طلاق کشید) و نیز کوتاهی خود در نقش یک پدر و افراط در نوشیدن الکل ذهن او را رها نمی‌کنند.

پل نیومن همواره خود را برای زندگی خود سرزنش می‌کرده است اما با افزایش سن احساس بهتری نسبت به خودش پیدا کرد. پل نیومن همواره احساس می‌کرده که تنها موفقیت او صرفا به خاطر شانسِ خوش‌قیافه بودنش بوده است.

در این کتاب آمده که با این که پل نیومن با رابرت ردفورد رابطه کاری نزدیکی داشته اما آنها خارج از کار ارتباطی باهم نداشتند و نیومن از وقت‌نشناسی ردفورد گله می‌کرده‌است.

پل نیومن درباره گردآوری خاطرات خود گفته بود: «می‌خواهم مدرکی به جای بگذارم که تکلیف خیلی چیزها را روشن می‌کند. به افسانه‌ای که درباره من است خاتمه می‌دهد و برخی اسطوره‌ها را از بین می‌برد. مدرکی که زمانی را که من در این سیاره زندگی می‌کردم با صحت و درستی نشان دهد».

 بشردوستی 
پل نیومن و یکی از دوستانش در سال ۱۹۸۲ سس سالادی را به نام نیومنز اون Newman's Own معرفی کردند که در نوع خود تازگی داشت و این نام تجاری بر دو اصل استوار بود:
 مواد برتر بدون افزودنی‌های غیر طبیعی
 واگذاری تمامی منافع به مؤسسه‌های خیریه

این محصول با موفقیت آنی روبرو شد و در سال اول فروش خود یک میلیون دلار در اختیار مؤسسه‌های خیریه گذاشت، همچنین از آن به بعد بیش از ۱۲۵ میلیون دلار به هزاران مؤسسهٔ خیریه بخشیده‌است.

 درگذشت 
پل نیومن در ۲۶ سپتامبر سال ۲۰۰۸ پس از مدتی مبارزه با بیماری سرطان ریه در سن ۸۳ سالگی درگذشت.

 فیلم‌شناسی 
+سینما سال نام فیلم نقش کارگردان نکته۱۹۵۴جام نقرهباسیلویکتور ساویل۱۹۵۶کسی آن بالا مرا دوست داردروکی گراتزیانورابرت وایز۱۹۵۶راککاپیتان ادوارد دابلیو. هال جی‌آر۱۹۵۷داستان هلن مورگنلری مادوکسمایکل کورتیز۱۹۵۷تا وقتی کشتی راه بیفتدکاپیتان جک هاردینگرابرت وایز۱۹۵۸تابستان گرم و طولانیبن کوییکمارتین ریتجایزه بهترین بازیگر مرد جشنواره کن۱۹۵۸تیرانداز چپ‌دستبیلی د کیدآرتور پن۱۹۵۸گربه روی شیروانی داغبریک پالیتریچارد بروکسنامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
نامزد جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول مرد۱۹۵۸پسرها، دور پرچم جمع شوید!هری بانرمنلئو مک‌کری۱۹۵۹فیلادلفیایی‌های جوانآنتونی جودسون لارنسوینسنت شرمن۱۹۶۰از تراسدیوید آلفرد ایتنمارک رابسون۱۹۶۰خروجآری بن کاناناتو پرمینگر۱۹۶۱بیلیاردبازادی فلسنرابرت راسنجایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول مرد
جشنواره بین‌المللی فیلم ماردل پلاتا

نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد

نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام

نامزد جایزه حلقه منتقدان فیلم نیویورک برای بهترین بازیگر نقش اول مرد۱۹۶۱بلوز پاریسرَم بوئنمارتین ریت۱۹۶۲پرنده شیرین جوانیچنس ویننامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام۱۹۶۲ماجراهای یک مرد جوان همینگویاَد فرانسیسمارتین ریتنامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام۱۹۶۳هادهاد باننمارتین ریتنامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
نامزد جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول مرد

نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام

نامزد جایزه حلقه منتقدان فیلم نیویورک برای بهترین بازیگر نقش اول مرد۱۹۶۳نوع جدید عشقاستیو شرمنملویل شاولسون۱۹۶۳جایزهاندرو کریگمارک رابسون۱۹۶۴چه راهی برای رفتن!لری فلینتجی. لی تامپسون۱۹۶۴تجاوزجوان کراسکومارتین ریت۱۹۶۵لیدی الآرماند دنیسپیتر اوستینوف۱۹۶۶هارپرلو هارپرجک اسمایت۱۹۶۶پرده پارهپروفسور مایکل آرمسترانگآلفرد هیچکاک۱۹۶۷مردجان راسلمارتین ریت۱۹۶۷لوک خوش‌دستلوک جکسوناستوارت روزنبرگنامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام۱۹۶۸جنگ سری هری فریگسرباز هری فریگجک اسمایت۱۹۶۹پیروزیفرانک کاپواجیمز گلداستون۱۹۶۹بوچ کسیدی و ساندنس کیدبوچ کسیدیجورج روی هیلنامزد جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش اول مرد۱۹۷۰دابلیویواس‌ایراینهارتاستوارت روزنبرگ۱۹۷۰کینگ: مستند… از مونتگمری تا ممفیسخودشسیدنی لومتمستند۱۹۷۲پول توجیبیجیم کیناستوارت روزنبرگ۱۹۷۲زندگی و روزگار قاضی روی بینقاضی روی بینجان هیوستون۱۹۷۳مأمور مکینتاشجوزف ریردنجان هیوستون۱۹۷۳نیشهنری گاندورفجورج روی هیل۱۹۷۴آسمان‌خراش جهنمیداگ رابرتزجان گیلرمین۱۹۷۵دراونینگ پوللو هارپراستوارت روزنبرگ۱۹۷۶فیلم صامتخودشمل بروکسبوفالو بیل و سرخپوستان، یا درس تاریخ گاو نشستهبوفالو بیلرابرت آلتمن۱۹۷۷ضربه محکمرجی دنلاپ (رگ)جرج روی هیل۱۹۷۹کوئینتتاسکسرابرت آلتمن۱۹۸۰وقتی که زمان به آخر رسیدهنک اندرسونجیمز گلداستون۱۹۸۱دژ آپاچی (برانکس)مورفیدنیل پتری۱۹۸۱بدون سوءنیتمایکل کالین گالاگرسیدنی پولاکنامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد۱۹۸۲حکمفرانک گالوینسیدنی لومتنامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام۱۹۸۶رنگ پولادی فلسن (ادی تنددست)مارتین اسکورسیزیجایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام

نامزد جایزه حلقه منتقدان فیلم نیویورک برای بهترین بازیگر نقش اول مرد۱۹۸۹مرد چاق و پسر کوچکلسلی گرووزرولند جافه۱۹۸۹بلیزفرماندار ارل یانگران شلتون۱۹۹۰آقا و خانم بریجوالتر بریججیمز ایوری۱۹۹۳طبقه آمریکاییدِیومیشل آزاناویسوستنها در فیلم‌های آرشیوی صداگذاری مجدد شده‌است۱۹۹۴وکیل هادساکرسیدنی جی. ماسبرگربرادران کوئن۱۹۹۴هیچ‌کس احمق نیستدانلد جی. سالیوان (سالی)رابرت بنتونجایزه حلقه منتقدان فیلم نیویورک برای بهترین بازیگر نقش اول مرد
جشنواره بین‌المللی فیلم برلین – خرس نقره‌ای برای بهترین بازیگر مرد

نامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد

نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر مرد فیلم درام

نامزد جایزه انجمن بازیگران فیلم برای بهترین بازیگر مرد۱۹۹۸گرگ‌ومیشهری راسرابرت بنتون۱۹۹۹پیامی در بطریداج بلیک۲۰۰۰جایی که پول هستهنری مانینگمارک کانیفسکا۲۰۰۲جاده‌ای به‌سوی تباهیجان رونیسم مندسنامزد جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش مکمل مرد
نامزد جایزه بفتای بهترین بازیگر نقش مکمل مردنامزد جایزه سینمایی انتخاب منتقدان برای بهترین بازیگر نقش مکمل مرد

نامزد جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد۲۰۰۵ویرانی باشکوه: قدم زدن روی ماه سه‌بعدیدِیو اسکاتصدا، مستند کوتاه۲۰۰۶ماشین‌هادکتر هادسنجان لسترصدا۲۰۰۶ماتر و روحجان لسترصدا، فیلم کوتاه۲۰۰۷دیلراویصدا۲۰۰۸دم‌عصایی‌هاراویصدا، مستند
+تلویزیون سال نام فیلم نقشکارگرداننکته ۱۹۵۵ویترین تولیدکنندگانجرج گیبزکرک براونینگ قسمت: "شهر ما"۱۹۵۵قرار ملاقات با ماجراجوییمایکقسمت: "پنج در قضاوت" - وقتی دو برادر که در سراسر کشور سفر می کنند در یک رستوران شهری کوچک برای فرار از طوفان توقف می کنند، مردم محلی آنها را قاتل می دانند.۱۹۵۶ ساعت فولاد ایالات متحدههنری ویکنقسمت: "به آرامی طبل را بکوب"۱۹۷۱روزی روزگاری چرخخودشمستند شبکه ای‌بی‌سی۱۹۸۲با من همراه شوصدا، فیلم تلویزیونی۲۰۰۱سیمپسون‌هاخودشصدا (فصل سیزده، اپیزود پنج، سال‌های پراشتباه)۲۰۰۳شهر ماجیمز ناتنفیلم تلویزیونی شبکه پی‌بی‌اس۲۰۰۵سقوط امپراتوریمکس رابیفرد شپیسیمینی سریال شبکه اچ‌بی‌او، قسمت ۲۲۰۲۲آخرین ستاره های فیلمخودشسریال مستند اچ‌بی‌او مکس
+تهیه‌کننده و کارگردان سال نام فیلم نکته۱۹۶۸ریچل، ریچلجایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی
جایزه حلقه منتقدان فیلم نیویورک برای بهترین کارگردانی

نامزد  جایزه اسکار بهترین فیلم۱۹۶۹بوچ کسیدی و ساندنس کیدیکی از تهیه‌کنندگان اجرایی (در تیتراژ نیامده)۱۹۶۹پیروزییکی از تهیه‌کنندگان اجرایی (در تیتراژ نیامده)۱۹۷۰دابلیویواس‌ایتهیه‌کننده مشترک۱۹۷۰گاهی فکری بزرگکارگردان و یکی از تهیه‌کنندگان اجرایی۱۹۷۱آنها ممکن است غول باشندتهیه‌کننده۱۹۷۲اثر پرتوهای گاما بر روی گل‌های همیشه‌بهار ساکنین کره ماهکارگردان و تهیه‌کننده۱۹۷۲زندگی و روزگار قاضی روی بینیکی از تهیه‌کنندگان اجرایی (در تیتراژ نیامده)۱۹۸۰مشت به هواکارگردان (فیلم تلویزیونی با اقتباس از نمایشنامه‌ای به همین نام اثر مایکل کریستوفر)۱۹۸۴هری و پسرکارگردان و تهیه‌کننده۱۹۸۷باغ‌وحش شیشه‌ایکارگردان نامزد نخل طلا۲۰۰۵سقوط امپراطوریتهیه‌کننده، نامزد: جایزه امی ساعات پربیننده برای مجموعه تلویزیونی کوتاه

 جوایز و افتخارات 
+جوایز اسکارسالاثر نامزدشدهدستهنتیجهمنبع ۱۹۵۹گربه روی شیروانی داغبهترین بازیگر نقش اول مرد ۱۹۶۲بیلیاردباز ۱۹۶۴هاد ۱۹۶۸لوک خوش‌دست ۱۹۶۹ریچل، ریچلبهترین فیلم ۱۹۸۲بدون سوءنیتبهترین بازیگر نقش اول مرد ۱۹۸۳حکم ۱۹۸۷رنگ پول ۱۹۹۵هیچ‌کس احمق نیست ۲۰۰۳جاده‌ای به‌سوی تباهیبهترین بازیگر نقش مکمل مرد
+جوایز فیلم بفتاسالاثر نامزدشدهدستهنتیجهمنبع۱۹۵۹گربه روی شیروانی داغ بهترین بازیگر نقش اول مرد۱۹۶۲بیلیاردباز۱۹۶۴هاد۱۹۷۱بوچ کسیدی و ساندنس کید۲۰۰۳جاده‌ای به‌سوی تباهیبهترین بازیگر نقش مکمل مرد

 منابع 

 PAUL NEWMAN (ILLUS. HIST. OF THE MOVIES) by Michael Kerbel, Star Bks. Press, 1975
 Paul Newman: A Life in Pictures by Pierre-Henri Verlhac and Yann-Brice Dherbier, Chronicle Books Publishing, Inc. ، 2006

 پیوند به بیرون 

 غافلگیری رسانه‌های خارجی از انعکاس خبر مرگ نیومن در رسانه‌های ایرانی
 سالهای طلایی
 http://www.newmansown.com/
 http://www.holeinthewallgang.org/

رده:اعضای اکتورز استودیو
رده:افراد آمریکایی اسلواک‌تبار
رده:افراد آمریکایی یهودی‌تبار
رده:افراد در هفته‌نامه نیشن
رده:اهالی استاتن آیلند
رده:اهالی اوهایو
رده:اهالی شیکر هیتس، اوهایو
رده:اهالی کلیولند (اوهایو)
رده:اهالی کلیولند هیتس، اوهایو
رده:اهالی وست‌پورت، کنتیکت
رده:بازیگران آمریکایی یهودی‌تبار
رده:بازیگران اهل شیکر هیتس، اوهایو
رده:بازیگران فیلم‌های وسترن
رده:بازیگران قراردادی فاکس قرن بیستم
رده:بازیگران متد
رده:بازیگران مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد اهل کلیولند
رده:بازیگران مرد اهل کنتیکت
رده:بازیگران مرد تلویزیونی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران مرد فیلم‌های وسترن
رده:بازیگران مرد یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بازیگران یهودی
رده:برنامه تمرینی کالج دریایی وی-۱۲
رده:برندگان جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده برای بهترین بازیگر مکمل مرد در مجموعه تلویزیونی کوتاه یا فیلم تلویزیونی
رده:برندگان جایزه امی ساعات پربیننده
رده:برندگان جایزه امی
رده:برندگان جایزه بشردوستانه ژان هرشولت
رده:برندگان جایزه بفتا
رده:برندگان جایزه بهترین بازیگر مرد در سریال‌های کوتاه یا فیلم تلویزیونی انجمن بازیگران فیلم
رده:برندگان جایزه بهترین کارگردانی گلدن گلوب
رده:برندگان جایزه چهار آزادی
رده:برندگان جایزه دیوید دی دوناتلو
رده:برندگان جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر نقش مکمل مرد (سریال)
رده:برندگان جایزه گلدن گلوب بهترین کارگردانی
رده:برندگان جایزه گلدن گلوب یک عمر فعالیت هنری
رده:برندگان جایزه مرکز کندی
رده:برندگان جشنواره فیلم کن برای بهترین بازیگر مرد
رده:برندگان خارجی جایزه بفتا بهترین بازیگر نقش اول مرد
رده:برندگان خرس نقره‌ای بهترین بازیگر مرد
رده:بشردوستان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:بشردوستان یهودی آمریکایی
رده:پیاده‌روی مشاهیر هالیوود
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل کنتیکت
رده:خاطره‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:خاک‌سپاری در کنتیکت
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه اوهایو
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه ییل
رده:دانش‌آموختگان کالج کنیون
رده:دانش‌آموختگان مدرسه درام ییل
نیومن، پل
رده:درگذشتگان به علت سرطان در کنتیکت
رده:درگذشتگان به علت سرطان ریه
نیومن، پل
رده:دموکرات‌های اهل کنتیکت
رده:رانندگان ۲۴ ساعت دیتونا
رده:رانندگان اتومبیل‌رانی سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:رانندگان مسابقه ۲۴ ساعته لو مان
رده:رانندگان مسابقه‌ای اهل اوهایو
رده:راویان کتاب صوتی
نیومن، پل
رده:فرماندهان نشان ادبیات و هنر
رده:فعالان حقوق مدنی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فعالان سیاسی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان اهل اوهایو
رده:کارآفرینان اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان اهل کنتیکت
رده:کارآفرینان اهل نیویورک (ایالت)
رده:کارآفرینان سده ۲۰ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارآفرینان سده ۲۱ (میلادی) اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل اوهایو
رده:کارگردانان فیلم اهل ایالات متحده آمریکا
رده:کارگردانان فیلم اهل کنتیکت
رده:لهستانی‌تبارهای یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ملوانان نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا
رده:نظامیان اهل اوهایو
رده:نظامیان اهل کنتیکت
رده:نظامیان ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم
رده:نظامیان نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا در جنگ جهانی دوم
رده:نویسندگان کتاب آشپزی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نویسندگان مرد غیرداستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:نیکوکاران اهل ایالات متحده آمریکا
رده:یهودیان اهل ایالات متحده آمریکا در نیروی نظامی
رده:یهودیان و یهودیت در کلیولند
رده:یهودی‌تبارهای مجارستانی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:یهودیان آمریکایی سده ۲۰ (میلادی)
رده:یهودیان آمریکایی سده ۲۱ (میلادی)
رده:ورزشکاران یهودی اهل ایالات متحده آمریکا
رده:ورزشکاران اهل شیکر هیتس، اوهایو
رده:یونیتارین‌های جهان‌گرای اهل ایالات متحده آمریکا