آباده طشک

آباده طشک شهری در استان فارس و مرکز شهرستان بختگان است. دریاچه‌های طشک و بختگان در نزدیکی این شهر قرار دارند. بخش آباده طشک در سال ۱۳۹۸ با جدا شدن از شهرستان نی‌ریز تبدیل به شهرستان بختگان شد.

 پیشینه 
آباده طشک در سده‌های سوم و چهارم هجری قمری جزء ناحیه بُرم بوده و در بیشتر منابع، «روستای عبدالرحمن» نامیده شده است. در کتاب الخراج و صناعة الکتابة از آباده با عنوان «قریه عبدالرحمن» در مسیر شیراز به اصطخر یاد شده است. اصطخری در معرفی برم و توابع آن، گفته است:

همچنین در ادامه از چاه بسیار عمیقی در روستای عبدالرحمان خبر داده و گفته است که این چاه در طول سال خشک است، مگر در زمان معینی از سال که آب از آن می‌جوشد و بر سطح زمین جاری می‌شود تا آنجا که آسیایی را می‌چرخاند. مردم از آن بهره می‌برند و در آبیاری مزارع و غیره از آن استفاده می‌کنند و پس از آن می‌خشکد. چشمه چاه عبدالرحمن کنونی، واقع در ۹ کیلومتری شمال روستای خواجه جمالی، شاید بی‌ارتباط با این چاه نباشد.اصطخری، ابوالحق ابراهیم (۱۳۴۷). ال‍م‍س‍ال‍ک و ال‍م‍م‍ال‍ک‌/به کوشش ایرج افشار. تهران: ب‍ن‍گ‍اه ت‍رج‍م‍ه و ن‍ش‍ر ک‍ت‍اب.

ابن حوقل، جیهانی و مقدسی نیز از آن نام برده و تقریباً همان مطالب پیشین را نقل کرده‌اند. مقدسی چاه ده عبدالرحمان را نظیر چاه ایوب نزدیک موطنش، بیت‌المقدس، دانسته است. در کتاب حدود العالم در برشمردن شهرک‌های میان اصطخر و کرمان، از آباده یاد شده است.ح‍دود ال‍ع‍ال‍م م‍ن ال‍م‍ش‍رق ال‍ی ال‍م‍غ‍رب‌/به کوشش منوچهر ستوده (۱۳۶۲). تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
در سده پنجم هجری در کتاب فارسنامه ابن بلخی دربارهٔ آباده به این مطلب اشاره شده است:ابن بلخی (۱۳۴۳). فارسنامه/به کوشش علی‌نقی بهورزی. شیراز: اتحادیه مطبوعاتی فارس.

آباده در زمان سلجوقیان، قلعه‌ای مستحکم داشته که با آلات حرب و آب انبارهای بزرگ مجهز بوده است. حمداللّه مستوفی نیزدر سده هشتم هجری قمری آباده را شهرکی با قلعه استوار و هوای معتدل خوانده و گفته است:مستوفی، ح‍م‍دال‍ل‍ه ب‍ن اب‍ی‌ب‍ک‍ر (۱۳۹۶). نزهه‌القلوب/تصحیح میرهاشم محدث. تهران: سفیر اردهال.

در فارسنامه ناصری که مربوط به دوران قاجار است از آباده بدین صورت یاد شده است:فسایی، حسن ب‍ن حسن (۱۲۷۵). ت‍اری‍خ ف‍ارس‍ن‍ام‍ه ن‍اص‍ری. تهران: سنایی.

 جغرافیا 
 موقعیت 
250px|بندانگشتی|ساحل دریاچه طشک
شهرستان بختگان به مرکزیت آباده طشک در ساحل شرقی دریاچه‌های طشک و بختگان و جنوب کوه‌های ول (مرتفع‌ترین قله دال نشین با ارتفاع ۳۱۹۱ متر) کوه خان، کوه سفید و … واقع شده است و از شمال به شهرستان‌های سرچهان، و خاتم (استان یزد) از جنوب به شهرستان‌های استهبان و از مغرب به شهرستان ارسنجان و از شرق به شهرستان نی ریز محدود می‌شود.

 پوشش گیاهی 
اکثر کوه‌های این منطقه دارای پوشش طبیعی خوبی می‌باشند و درختانی از قبیل، بادام کوهی، بنه، کیکم، ول، گز، کلخنگ، کل، شن و درختچه‌های هوم، دربنه، گیز، زرشک و بوته‌های ریواس، جاشیر، آویشن، کتیرا و غیره در این منطقه وجود دارند. محل اصلی این گیاهان در روشن کوه خواجه جمالی قرار دارند

 جمعیت 
بنابر سرشماری مرکز آمار ایران، جمعیت شهر آباده طشک در سال ۱۳۹۵ برابر با ۷٬۳۷۹ تن بوده است.

 مردم‌شناسی 
اکثریت مردم این شهرستان از فارسی زبانان و اقلیتی مردم آیت منطقه از ایلات لرتبار مانند لشنی و چهارراهی در منطقه زندگی می‌کنند که همگی امروزه به زبان فارسی و لری صحبت می‌کنند.طایفه لشنی یکی از طوایف ایل زند از شاخه لرهای شمالی می‌باشند که به همراه کریم خان به استان فارس وارد شدند.

 دانشگاه‌ها 
 دانشگاه آزاد اسلامی واحد آباده طشک
 دانشگاه پیام نور آباده طشک

 اقتصاد 
اقتصاد شهرستان به مردمان روستای خواجه جمالی و معادن و رودهای بالا دست است
شغل اکثر مردم آباده طشک کشاورزی، دامداری و معدن‌کاری می‌باشددر روستای خواجه جمالی. آباده طشک از قطب‌های کشاورزی و معدنی منطقه است. شهرک صنعتی آباده طشک با ۸۶ هکتار مساحت از مراکز صنعتی این شهرستان است.

 محصولات کشاورزی 
آباده طشک دارای محصولات باغی از قبیل پسته، انار، بادام، زیتون، هلو، زردآلو، گردو، آلو، آلو بخارا دیم، شلیل، سیب، انگور و غیره می‌باشند و محصولات کشاورزی آن نیز گندم، جو، ذرت، ترتی کالر، ارزن، منداب، کنجد، گوجه فرنگی، خیار سبز، لوبیا، عدس، نخود و غیره می‌باشند.

 صنایع دستی 
با وجود زندگی روستایی و عشایری این منطقه دارای صنایع دستی فراوان از قبیل: قالیبافی، گلیم بافی، جاجیم بافی، حرمی بافی، شیرکی بافی، خورجین بافی، گیوه بافی، لوده بافی، طناب بافی، شال و جوراب بافی، لتف بافی (سیاه چادر عشایر) فعال بوده و تولید می‌شود.

 معادن 
آباده طشک از قطبهای معدنی فارس و کشور می‌باشد. وجود دو مجتمع سنگ چینی تنگ حنا و چاه سوارآغا بزرگ‌ترین مجتمع سنگ چینی خاورمیانه و معادن دیگری مثل کرومیت خواجه جمالی، منگنزخواجه جمالی، منژیت آهن، سولفات و گچ، سیلیس و غیره باعث شده این منطقه از قطب‌های معدنی باشد.

 مراکز درمانی 
 بیمارستان امام هادی
 مرکز جامع سلامت شهری آباده طشک

 پارک ملی بختگان 
پارک ملی بختگان با وسعت بیش از ۳۰۰ هزار هکتار در فاصله ۱۵ کیلومتری آباده طشک واقع شده و متشکل از دریاچه بختگان و جزیره نرگس است که با پوشش گیاهی متنوع و گونه‌های متفاوت جانوری و پرندگان مهاجر از جمله فلامینگو، پلیکان، درنا، اردک و غاز وحشی مکانی مناسب جهت بازدید گردشگران می‌باشد.

 منابع 

رده:شهرستان بختگان
رده:شهرهای استان فارس
رده:شهرهای شهرستان بختگان