معمار سنان

خواجه معمار سِنان آغا   (۱۴۸۹–۱۵۸۸) معروف به «معمار سِنان»، معمار رسمیِ چند تن از پادشاهان عثمانی بود.

 شرح حال 
معمار سنان در روستای یونانی‌نشین آگرناس به دنیا آمد و به قولی از تبار ارمنیZaryan, Sinan, Armenian Soviet Encyclopedia, p. 385.Kouymjian, Dickran. "Armenia from the Fall of the Cilician Kingdom (1375) to the Forced Emigration under Shah Abbas (1604)" in The Armenian People From Ancient to Modern Times, Volume II: Foreign Dominion to Statehood: The Fifteenth Century to the Twentieth Century. Richard G. Hovannisian (ed.). New York: St. Martin's Press, 1997, p. 13. .Alboyajian (1937), vol. 2, pp. 1533-34. و یا از یونانیان کاپادوکیاییTalbot, Hamlin Architecture Through the Ages. University of Michigan, p. 208.Byzantium and the Magyars, Gyula Moravcsik, Samuel R. Rosenbaum p.28.Kathleen Kuiper. Islamic Art, Literature, and Culture. — The Rosen Publishing Group, 2009 — p. 204 — : "The son of Greek Orthodox parents, Sinan entered his father's trade as a stone mason and carpenter." .Sinan: the grand old master of Ottoman architecture, p. 35, Aptullah Kuran, Institute of Turkish Studies, 1987Walker, Benjamin and Peter Owen Foundations of Islam: the making of a world faith, 1998, p. 275. و یا از آلبانیایی‌تبار بود. در جوانی وارد ارتش ینی‌چری شد و به سرکردگی و لقب «آقا» ملقب شد. در آن زمان در سازه‌های نظامی و پل‌ها و راه‌ها تخصص داشت. در ۵۰سالگی به‌عنوان سرمعمار دربار پادشاهی اقدام به ساخت اماکن مذهبی کرد.

سنان نام مردانه و زنانه است و از واژهٔ عربی سِنَان به معنای «تیزدندان، نوک نیزه؛ گزنده و پلنگ» گرفته شده است. سنان، نام ۲۳ تن از صحابهٔ پیامبر اسلام بود. به‌جز معمار سنان، امی سنان (درگذشتهٔ ۱۵۶۸) شاعر عارف و بنیان‌گذار شاخهٔ «سِنانیه» از طریقت خلوتیه نیز این نام را داشت.فرهنگ ریشه‌شناسی نشانیان.

 آثار 
بندانگشتی|180px|نمای داخلیِ مسجد شاهزاده در استانبول
کارهای او نمونه‌های برجسته و اعلای معماری معروف به معماری عثمانی است که تأثیر بسیاری از معماری بیزانس گرفته‌است. شاهکار او را مسجد سلیمیه در ادرنه (آدریانوپول) در بخش اروپاییِ ترکیه می‌دانند. علاوه بر مسجد شَهزاده و سلیمانیه، از آثار دیگر او در استانبول می‌توان به مسجد خرم سلطان، مسجد حاسِکی سلطان، مسجد مهرِماه سلطان، مسجد قلیچ علی پاشا، مسجد سوکوللو مَحمَت پاشا و مسجد رستم پاشا اشاره کرد. مسجد سیاه صوفیا در بلغارستان و مسجد خسرویه حلب در سوریه نیز از جمله آثار معمار سنان در خارج از مرزهای کنونی ترکیه به حساب می‌آیند.

 مرگ و نبش قبر 
او در ۱۷ ژوئیهٔ سال ۱۵۸۸ میلادی در استانبول درگذشت و در قبرستان مجاور مسجد سلیمانیه در شمال خیابان معمار سنان جسدش را دفن کردند.

گروهی در ترکیه، تبار غیر ترک معمار سنان را انکار می‌کردند و در سال ۱۹۳۵، شورایی به سفارش انجمن تاریخ ترکیه تا آنجا پیش رفت که مقبره سنان را گشودند و جمجمهٔ او را اندازه‌گیری کردند تا بکوشند «نژاد ترک» او را «اثبات کنند»Bettany Hughes, Istanbul: A Tale of Three Cities (New York: Da Capo Press, 2017), p. 437.، اما از آن به بعد جُمجُمه سنان گُم شد و هیچ وقت به قبر بازگردانده نشد.در جستجوی جمجمه معمار مشهور عثمانی، بی‌بی‌سی فارسی

 میراث 
نام او اکنون در دو نقطهٔ جهان باقی است: یکی در دانشگاه هنرهای زیبای معمار سنان و دوم، گودالی در سیارهٔ عطارد (تیر) که به نام او نام‌گذاری شده‌است.

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 فهرست معماران ارمنی

 منابع 






رده:افراد در امپراتوری عثمانی
رده:افراد یونانی کاپادوکیایی‌تبار
رده:اهالی عثمانی در سده ۱۵ (میلادی)
رده:اهالی عثمانی در سده ۱۶ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۱۵۸۸ (میلادی)
رده:دوشیرمه
رده:زادگان ۱۴۸۹ (میلادی)
رده:ساختمان‌های معمار سنان
رده:سلیمان اول
رده:معماران اهل ترکیه
رده:معماران اهل عثمانی
رده:نوکیشان مسلمان
رده:ارمنیان اهل عثمانی