ایالت سند

سِند (در زبان سندی: سنڌ، اردو: سندھ) یکی از ایالت‌های پاکستان است. مرکز این ایالت، شهر کراچی است که با بیش از سیزده میلیون نفر، پرجمعیت‌ترین شهر کشور می‌باشد.

سند در منطقه جنوب شرقی این کشور واقع شده‌است و سومین ایالت بزرگ پاکستان از نظر مساحت، و دومین ایالت بزرگ از نظر جمعیت پس از ایالت پنجاب است. این ایالت از غرب و شمال غرب با ایالت بلوچستان و از شمال با ایالت پنجاب همسایه است. همچنین از شرق با ایالت‌های گجرات و راجستان هند مرز بین‌المللی دارد و از جنوب به دریای فارس محدود می‌شود. چشم‌انداز سند بیشتر از دشت‌های آبرفتی در کنار رودخانه سند، بیابان تار در بخش شرقی این ایالت، و در امتداد مرز بین‌المللی با هند و کوهستان کیرتار در بخش غربی این ایالت تشکیل شده‌است.

 وجه تسمیه 
گفته شده منشأ واژه سند از اصطلاح سِندهو (به معنی رود) در زبان سانسکریت است که اشاره ای به رود سند دارد.

فرانکلین ساوت ورث پیشنهاد کرده که که اصطلاح سندهو به نوبه خود از واژه سنتو گرفته شده که در زبان‌های دراویدی به معنی درخت خرما است. این درخت در ایالت سند فراوان است.Southworth, Franklin. The Reconstruction of Prehistoric South Asian Language Contact (1990) p. 228Burrow, T. Dravidian Etymology Dictionary  p. 227

 پیشینه 
یاقوت حموی می‌گوید: ایشان پنج قوم هستند: کارامان، مکران، توران، سند، و مولتان.
بالا آمدگی زمین در جلو کوه یا درهٔ «سند» نامیده می‌شود. و جمع آن اسناد گویند.
بیشترین ساکنان این ایالت بلوچها هستند که به گفته مورخان قرنها و هزاره هاست در این سرزمین ساکن هستند.

در قصبه سند شهری به نام منصوره وجود دارد که علما وشعراء معروفی در دوران گذشته از این دیار بودند،

همچنین از شهرهای آن: شهر دیبل که در کرانه‌های دریای هند والیز قرار دارد، و همچنین سند در ساحل دریا قرار دارد.

شهر سند در ایام خلافت عبدالملک بن مروان به لشکر حجاج ابن یوسف الثقفی و به فرمانداری محمد بن قاسم ثقفی گشوده شد.

مردمش مسلمان و از پیروان مذهب حنفی هستند.

فقیهی معروف بود در آن دوران در سند به نام ابی العباس و قاضی منصوره از اهل سند بودند، همچنین ابن معشر نجیج به سند منتسب می‌شود.

سند مدت ها تحت حکمرانی سلسه تالپور بود. تالپور یکی  از طوایف بلوچ ساکن در سند هست. 

 جمعیت 
 جمعیت‌شناسی 
سند در میان ایالات پاکستان رتبه دوم شاخص توسعه انسانی را دارد. در سال ۲۰۱۷ جمعیت این ایالت ۴۷٫۹ میلیون بوده‌است.

اگرچه سندی‌ها گروه قومی غالب در ایالت سند هستند ولی درصد قابل توجه از این ایالت را اقوام دیگر تشکیل می‌دهند. از آن‌ها سندی‌هایی که ریشه بلوچی دارند ۳۰ درصد (اگرچه آن‌ها زبان مادری آن‌ها سندی و سراییکی است)، مهاجرین متکلم به زبان اردو ۱۹ درصد، پنجابی‌ها ۱۰ درصد و پشتون‌ها ۷ درصد از جمعیت این ایالت را تشکیل می‌دهند. در اوت ۱۹۴۷، پیش از تجزیه هند جمعیت این ایالت ۳۸۸۷۰۷۰ نفر بود که این تعداد را ۲۸۳۲۰۰۰ نفر مسلمان و ۱۰۱۵۰۰۰ نفر هندو تشکیل می‌دادند.Rahimdad Khan Molai Shedai; Janet ul Sindh; 3rd edition, 1993; Sindhi Adbi Board, Jamshoro; page no: 2.

 زبان‌ها 
بر طبق سرشماری ۲۰۱۷ سندی با درصد ۶۸٪ پر گویش ورترین زبان ایالت سند را تشکیل می‌دهد. زبان‌های دیگر اردو (۱۸٪)، پشتو (۵٫۵٪)، پنجابی (۵٫۳٪)، سراییکی (۲٫۲٪) و بلوچی (۲٪) هستند.

پس از زبان‌های بالا زبان‌هایی که جمعیت قابل توجهی دارند کچی وگجراتی هستند. زبان‌های جزئی تر آئر، باگری، براهویی، دهاتکی، قرا، گوئاریا، گورگولا، جدگالی، ژانداروآ، جوگی، سانسی، کچی کولی، پارکری کولی، وادیارا کولی، لوآرکی، مارواری هستند.

بر اساس سرشماری ۱۹۹۸، ۷٫۳ درصد از جمعیت کراچی را سندی زبانان تشکیل می‌دادند. هرچند به علت مهاجرت سالانه سندی‌ها از مناطق روستایی به کراچی در دهه‌های اخیر، جمعیت آنها به شدت افزایش یافته‌است. ۴۰ درصد از جمعیت کراچی را مهاجران اردو زبان تشکیل می‌دهند. دیگر جوامع مهاجر پشتون‌های خیبر، پنجابی‌های پنجاب و گروه‌های قومی مختلف از مناطق مختلف پاکستان هستند.

 ناحیه‌ها 
 نقشه ترتیب ناحیه‌ها مرکز مساحت جمعیت(۲۰۱۷) تراکم(نفر در هر km2)400x550px۱بدینبدین۶٬۴۷۰۱٬۸۰۴٬۵۱۶۲۷۹۲دادودادو۸٬۰۳۴۱٬۵۵۰٬۲۶۶۱۹۳۳گهوتکیمیرپور ماتیلو۶٬۵۰۶۱٬۶۴۷٬۲۳۹۲۵۳۴حیدر آبادحیدرآباد۱٬۰۲۲۲٬۲۰۱٬۰۷۹۲٬۱۵۵۵جیکب آبادجیکب آباد۲٬۷۷۱۱٬۰۰۶٬۲۹۷۳۶۳۶ڄامشوروڄامشورو۱۱٬۲۵۰۹۹۳٬۱۴۲۸۸۷کراچی مرکزیکراچی۶۲۲٬۹۷۲٬۶۳۹۴۸٬۳۳۶۸کشمورکشمور۲٬۵۵۱۱۰۸۹۱۶۹۴۲۷۹خیرپورخیرپور۱۵٬۹۲۵۲۴۰۵۵۲۳۱۵۱۱۰لارکانهلارکانه۱٬۹۰۶۱٬۵۲۴٬۳۹۱۸۰۰۱۱متیاریمتیاری۱٬۴۵۹۷۶۹۳۴۹۵۲۷۱۲میرپور خاصمیرپور خاص۳٬۳۱۹۱٬۵۰۵٬۸۷۶۴۵۴۱۳نوشهرو فیروزنوشهرو فیروز۲٬۰۲۷۱٬۶۱۲٬۳۷۳۳۶۹۱۴شهید بینظیرآبادنوابشاه۴٬۶۱۸۱٬۶۱۲٬۸۴۷۳۴۹۱۵قنبر شهدادکوتقنبر۵٬۵۹۹۱٬۳۴۱٬۰۴۲۲۴۰۱۶سانگهارسانگهار۱۰٬۲۵۹۲٬۰۵۷٬۰۵۷۲۰۰۱۷شکارپورشکارپور۲٬۵۷۷۱٬۲۳۱٬۴۸۱۴۷۸۱۸سکرسکر۵٬۲۱۶۱٬۴۸۷٬۹۰۳۲۸۵۱۹تندو الله یارتندو الله یار۱٬۵۷۳۸۳۶٬۸۸۷۵۳۲۲۰تندو محمد خانتندو محمد خان۱٬۸۱۴۶۷۷٬۲۲۸۳۷۳۲۱ترپارکرمتی۱۹٬۸۰۸۱٬۶۴۹٬۶۶۱۸۳۲۲تهتهتهته۷٬۷۰۵۹۷۹٬۸۱۷۱۲۷۲۳عمر کوتعمرکوت۵٬۵۰۳۱٬۰۷۳٬۱۴۶۱۹۵۲۴ (۲۲)سجاولسجاول۸٬۶۹۹۷۸۱٬۹۶۷۹۰۲۵ (۷)کراچی شرقیکراچی۱۶۵۲٬۹۰۹٬۹۲۱۱۷٬۶۲۵۲۶ (۷)کراچی جنوبیکراچی۸۵۱٬۷۹۱٬۷۵۱۲۱٬۰۷۹۲۷ (۷)کراچی غربیکراچی۶۳۰۳٬۹۱۴٬۷۵۷۶٬۲۱۲۲۸ (۷)کورنگیکراچی۹۵۲٬۴۵۷٬۰۱۹۲۵٬۹۱۸۲۹ (۷)ملیرکراچی۲۶۳۵۲٬۰۰۸٬۹۰۱۷۶۲

 منابع 

 الحموی، یاقوت، ابوعبدالله، (معجم البلدان) ، دارالکتب العلمیة، بیروت، لبنان، جلد سوم، چاپ سال ۱۹۹۰ میلادی به عربی.

رده:استان سند
سند
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۹۷۰ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های هزاره هفتم (پیش از میلاد) در آسیا
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در هزاره ۷ (پیش از میلاد)