برگشت‌ناپذیر (فیلم)

برگشت‌ناپذیر  فیلمی تجربی به کارگردانی گاسپار نوئه در سبک دلهره‌آور روان‌شناختی محصول سال ۲۰۰۲ می‌باشد. در هنگام اکران این فیلم در جشنوارهٔ کن و سن‌سباستین اظهارات متناقضی در رابطه با آن بیان می‌شد. عده‌ای شیفته‌ی روایت بدیع و منحصربه‌فرد فیلم شده بودند، اما در مقابل، تعداد زیادی از تماشاگران فیلم نیز از وجود تصاویر بسیار خشن و جنسی در آن ناراضی بودند. اکران این فیلم در سراسر دنیا با درجه‌بندی‌های محدودکننده همراه بود.

بسیاری از بینندگان فیلم در میانه‌ی فیلم، سالن سینما را ترک کردند؛ زیرا حالت تهوع به آن‌ها دست داده بود. این حالت را کارگردان آگاهانه در فیلم گنجانده بود؛وبگاه imdb 

این فیلم چنان تماشاگران را شوکه کرد که ۲۵۰ نفر سالن را ترک کردند که برخی از آن‌ها نیاز به مراقبت‌های پزشکی داشتند. ستوان جرارد کورتل، سخنگوی آتش‌نشانی شهر، گفت: «در ۲۵ سال خدمت من، این اتفاق هرگز در جشنواره‌ی فیلم کن رخ نداده است. تماشای برخی از صحنه‌های این فیلم حتی برای ما حرفه‌ای‌ها غیرقابل‌تحمل است.» در صحنه‌های تجاوز و قتل، بیست نفر از حضار غش کردند.

در این فیلم به زبان‌های فرانسوی، اسپانیایی، ایتالیایی و انگلیسی صحبت می‌شود.

 داستان 
داستان فیلم در یک روز می‌گذرد. آلکس و مارکوس با دوست خود، پیر، به یک مهمانی می‌روند. در مهمانی، آلکس حالش بد می‌شود و از مارکوس و پیر جدا می‌شود تا به خانه برود. در راه مترو و در یک زیرگذر خلوت، یک منحرف جنسی ابتدا با توسل به زور به او تجاوز می‌کند و سپس او را مورد ضرب‌وشتم شدید قرار می‌دهد که باعث می‌شود آلکس (مونیکا بلوچی) به کما برود. هنگامی که مارکوس متوجه ماجرا می‌شود، دیوانه‌وار به دنبال متجاوز آلکس می‌گردد تا اینکه به همراه پیر به یک کلوب همجنس‌گرایان به نام «رکتوم» راه می‌یابند...

 روایت 
فیلم «بازگشت‌ناپذیر» (Irréversible) به کارگردانی گاسپار نوئه از ساختار روایی غیرخطی و معکوس استفاده می‌کند. داستان از انتها شروع می‌شود و به‌تدریج به سمت آغاز ماجرا پیش می‌رود. این یعنی ابتدا شاهد سکانس پایانی هستیم (جایی که مارکوس و پیر در جستجوی انتقام هستند و به کلوب رکتوم می‌رسند)، سپس سکانس‌های قبلی به ترتیب معکوس نمایش داده می‌شوند تا در نهایت به سکانس ابتدایی داستان می‌رسیم که معمولاً لحظات آرام‌تر و پیش از فاجعه را نشان می‌دهد.

 انتقادات و حواشی 
در سال ۲۰۰۲، مونیکا بلوچی با فیلم «بازگشت‌ناپذیر» در جشنواره‌ی سینمایی کن حضور یافت؛ فیلمی که یکی از نامزدهای نخل طلایی بود. به‌ویژه صحنه‌ای ۹ دقیقه‌ای از این فیلم که بلوچی در آن در یک تونل با خشونت مورد تجاوز قرار می‌گیرد و به کما می‌رود، سروصدای زیادی به پا کرد. این فیلم در کشورهای مختلف دنیا نیز با درجه‌بندی‌های محدودکننده به نمایش درآمد. 

پاسخ‌های انتقادی به این فیلم تقسیم شده بود؛ برخی از منتقدان فیلم را بررسی کردند و برخی دیگر آن را یکی از بهترین‌های سال می‌دانستند. این فیلم بر اساس ۱۲۶ نقد در وب‌سایت راتن تومیتوز، با میانگین امتیاز ۶.۱ از ۱۰، دارای ۵۹ درصد محبوبیت است. اتفاق‌نظر منتقدان این وب‌سایت می‌گوید: “گرچه فیلم‌برداری خوبی دارد، اما در خشونت شدید خود بی‌پرده به نظر می‌رسد.”

راجر ایبرت، منتقد آمریکایی سینما، این اثر سینمایی را «چنان خشونت‌آمیز و بی‌رحمانه خواند که بیشتر مردم آن را غیرقابل تماشا می‌دانند»."Irreversible" RogerEbert.com 14 March 2003  Retrieved 30 March 2012

 جایزه‌ها 
نامزد بهترین فیلم نخل طلای جشنواره کن

 جستارهای وابسته 
 سکس شبیه‌سازی‌نشده

 منابع 

رده:تراجنسیتی در فیلم
رده:زنا با محارم در فیلم
رده:فیلم‌ها به زبان اسپانیایی
رده:فیلم‌ها به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌ها به زبان ایتالیایی
رده:فیلم‌ها به زبان فرانسوی
رده:فیلم‌های ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:فیلم‌های آوانگارد و تجربی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های استودیوکانال
رده:فیلم‌های با روایت غیرخطی
رده:فیلم‌های تجاوز و انتقام
رده:فیلم‌های تجربی فرانسه
رده:فیلم‌های جنایی دلهره‌آور ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی دلهره‌آور دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی فرانسه
رده:فیلم‌های جنایی مهیج فرانسه
رده:فیلم‌های جنایی-درام ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی-درام دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های جنایی-درام فرانسه
رده:فیلم‌های چندزبانه ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:فیلم‌های چندزبانه فرانسوی
رده:فیلم‌های درام ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام دلهره‌آور دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام روان‌شناختی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های درام فرانسوی
رده:فیلم‌های درام مربوط به ال‌جی‌بی‌تی
رده:فیلم‌های درباره تن‌فروشی
رده:فیلم‌های دلهره‌آور دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های دلهره‌آور روان‌شناختی ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:فیلم‌های دلهره‌آور روان‌شناختی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های سانسورشده
رده:فیلم‌های فرانسوی مرتبط با ال‌جی‌بی‌تی
رده:فیلم‌های فرانسوی
رده:فیلم‌های فرانسوی‌زبان دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های فیلمبرداری شده در پاریس
رده:فیلم‌های کارگردانی‌شده توسط گاسپر نوئه
رده:فیلم‌های لاینزگیت
رده:فیلم‌های مرتبط با ال‌جی‌بی‌تی ۲۰۰۲ (میلادی)
رده:فیلم‌های مرتبط با ال‌جی‌بی‌تی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های معمایی دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های معمایی فرانسه
رده:فیلم‌های معمایی مهیج دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های معمایی مهیج
رده:فیلم‌های مهیج فرانسوی
رده:فیلم‌های مهیج مرتبط با ال‌جی‌بی‌تی
رده:فیلم‌های واقع‌شده در پاریس
رده:مناقشه‌های وقاحت در سینما
رده:هوموفوبیا در ادبیات داستانی
رده:هوموفوبیا
رده:فیلم‌های اسپانیایی‌زبان دهه ۲۰۰۰ (میلادی)
رده:فیلم‌های فرانسوی به زبان انگلیسی
رده:فیلم‌ها درباره خشونت علیه زنان