کارل چاپک

کارل چاپک  (زاده ۹ ژانویه ۱۸۹۰ – درگذشته ۲۵ دسامبر ۱۹۳۸) یکی از نویسندگان چک در سده بیستم است. واژهٔ ربات برای اولین بار در اثری از این نویسنده به کار برده شده است.

 زندگی 
کارل چاپک نمایشنامه‌نویس و داستان‌نویس اهل چکسلواکی در سال ۱۸۹۰ به دنیا آمد. نویسندگی را هنگام تحصیل در دانشگاه‌های سوربن و پراگ آغاز نمود کار مستقل وی با نوشتن داستان مصلوب آغاز گردید در سال ۱۹۲۰ اولین نمایشنامه اش بنام راه زن انتشار یافت.

وی طی دوره جنگ جهانی اول به روزنامه‌نگاری پرداخت و پی از جنگ از معاشران صمیمی توماش مازاریک بود. انتشار اولین نمایشنامه به نام «روبات‌های عمومی روسوم» سبب شهرت جهانی او شد این نمایشنامه در هجو و انتقاد از تمدن ماشینی است که به زعم وی میلیون‌ها انسان را از کار برکنار خواهد کرد.

واژهٔ روبات را او در کتاب کارخانه ربات‌سازی روسوم (.R.U.R) معرفی کرد و مفهوم آن را تبیین کرد. البته مستنداتی مبنی بر نام‌گذاری کلمه ربات از جوزف برادر کارل نیز وجود دارد

وی با همکاری برادر نقاشش بنام یوزف چاپک دو اثر «گودال‌های نورانی» و «باغ کراکونوش» را منتشر کرد. همچنین در سال ۱۹۲۳ با برادرش «راز ماکروپولوس» را نوشت وی زندگی‌نامه گونه‌ای مفصل از مارزایک نیز نوشته است.

وی در سال ۱۹۳۸ درگذشت.

«کارخانه مطلق سازی» و «داستان‌های جن و پری» نیز از آثار این نمایشنامه‌نویس است. هر دو کتاب به فارسی ترجمه شده است.

 نویسندگی 
بندانگشتی|دست‌خط کارل چاپک
کارل چاپک درباره موضوعات بسیار متنوعی نوشت. آثار او به دلیل توصیف دقیق واقعیت شناخته شده‌اند. چاپک برای فعالیت‌هایش در زمینه زبان چکی شهرت فراوانی دارد.

او به عنوان یک نویسنده علمی-تخیلی شناخته می‌شود که پیش از آنکه علمی-تخیلی به عنوان یک گونه مجزا به رسمیت شناخته شود، می‌نوشت. بسیاری از آثار او همچنین به جنبه‌های اخلاقی اختراعات و فرآیندهای صنعتی می‌پردازند که پیش‌تر در نیمه اول قرن بیستم پیش‌بینی شده بودند. این موارد شامل تولید انبوه، سلاح‌های هسته‌ای و موجودات مصنوعی هوشمند مانند ربات‌ها یا اندرویدها می‌شود. پربارترین سال‌های فعالیت او در دوران نخستین جمهوری چکسلواکی (۱۹۱۸–۱۹۳۸) بود.

چاپک همچنین ترس خود را از فجایع اجتماعی، دیکتاتوری، خشونت، حماقت انسانی، قدرت نامحدود شرکت‌ها و طمع ابراز می‌کرد. او تلاش داشت تا امیدی و راه خروجی بیابد. از دهه ۱۹۳۰ به بعد، آثار او به طور فزاینده‌ای ضدفاشیستی، ضدمیلیتاریستی و منتقد چیزی بود که او آن را «غیرعقلانی‌گری» می‌نامید.دارکو سووین، "Capek, Karel" در کتاب Twentieth-Century Science-Fiction Writers نوشته کورتیس سی. اسمیت. انتشارات سنت جیمز، ۱۹۸۶؛  (صص ۸۴۲–۸۴۴).

ایوان کلیما در زندگی‌نامه‌ای که برای چاپک نوشته، به تأثیر او بر ادبیات مدرن چک و همچنین توسعه زبان نوشتاری چکی اشاره می‌کند. چاپک به همراه معاصرانی مانند یاروسلاو هاشک (۱۸۸۳-۱۹۲۳)، بخشی از احیای زبان نوشتاری چکی در اوایل قرن بیستم را به دلیل تصمیمشان برای استفاده از زبان عامیانه پایه‌گذاری کردند. کلیما می‌نویسد: «به لطف چاپک بود که زبان نوشتاری چکی به زبانی که مردم واقعاً به آن صحبت می‌کردند نزدیک‌تر شد». چاپک همچنین مترجم بود و ترجمه‌های او از شعر فرانسه الهام‌بخش نسل جدیدی از شاعران چک شد.

کتاب‌ها و نمایش‌نامه‌های او شامل داستان‌های کارآگاهی، رمان‌ها، قصه‌های پریان، نمایشنامه‌های تئاتر و حتی کتابی درباره باغبانی است.سال باغبانی، تصویرگری توسط یوزف چاپک. اولین بار در پراگ، ۱۹۲۹ منتشر شد. نسخه انگلیسی لندن: جورج آلن و آنوین، ۱۹۳۱.

مهم‌ترین آثار او تلاش می‌کنند تا مسائل معرفت‌شناسی را حل کنند و به این سؤال پاسخ دهند: «شناخت چیست؟» نمونه‌هایی از این دست شامل «قصه‌هایی از دو جیب» و اولین کتاب از سه‌گانه رمان‌های او یعنی هوردوبال، «شهاب‌سنگ» و «یک زندگی معمولی» است. او همچنین (به همراه برادرش یوزف) لیبرتوی اپرای «Lásky hra osudná» اثر زدنیک فولپرشت را در سال ۱۹۲۲ نوشت."Karel Čapek". The New Grove Dictionary of Music and Musicians. ویرایش دوم، آکسفورد، ۲۰۰۱.

پس از جنگ جهانی دوم، آثار چاپک تنها با بی‌میلی توسط دولت کمونیستی چکسلواکی (که در سال‌های ۱۹۴۸–۱۹۸۹ بر سر کار بود) پذیرفته شد؛ زیرا او در طول زندگی‌اش از پذیرش کمونیسم به عنوان یک جایگزین مناسب خودداری کرده بود. او اولین نفر از سلسله روشنفکران غیرمارکسیست با نفوذ بود که مقاله کوتاهی را در مجموعه‌ای با عنوان «چرا من کمونیست نیستم» در روزنامه نوشت.ک. چاپک، چرا من کمونیست نیستم؟  در پژیتومنوست، ۴ دسامبر ۱۹۲۴.

در سال ۲۰۰۹ (۷۰ سال پس از مرگ او)، کتابی حاوی مکاتبات گسترده کارل چاپک منتشر شد که در آن، این نویسنده با ییندریش گروآگ، وکیل اهل برنو، درباره پاسیفیسم و مخالفت وجدانی‌اش با خدمت سربازی بحث می‌کند. تا آن زمان، تنها بخش کوچکی از این نامه‌ها شناخته شده بود.„Vojáku Vladimíre...“: Karel Čapek, Jindřich Groag a odpírači vojenské služby ، انتشارات زدنیک باوئر، پراگ، ۲۰۰۹.

آرتور میلر در سال ۱۹۹۰ نوشت:

فهرست آثار
 گوال‌های نورانی (۱۹۱۶)
 باغ کراکونوش Krakonošova zahrada  (۱۹۱۸)
 راهزن (۱۹۲۰)
 کارخانه ربات‌سازی روسوم(R.U.R) (۱۹۲۰)(ترجمه کامران فانی و سعید حمیدیان، تحت عنوان "آدمهای ماشینی")
 بازی حشره (۱۹۲۱)
 داستان‌های رنج‌آور (۱۹۲۱)
 کارخانهٔ مطلق سازی (۱۹۲۲)
 کراکاتیت (رمان، ۱۹۲۲)
 قضیه ماکروپلوس (۱۹۲۲)
 نامه‌هایی از ایتالیا (۱۹۲۳)
170px|بندانگشتی|کارخانه ربات‌سازی روسوم(R.U.R)
 نامه‌هایی از انگلستان (۱۹۲۴)
 گفتگویی با توماس مازاریک (۱۹۲۸ , ۱۹۳۵)
 داستان‌هایی از یک جیب بر و داستان‌هایی از جیب بر دیگر (۱۹۲۹)
 نامه‌هایی از اسپانیا (۱۹۳۰)
 تصاویر هلندی (۱۹۳۲)
 هوردوبال Hordubal  (۱۹۳۳)
 شهاب (۱۹۳۴)
 مادر (۱۹۳۴)
 زندگی متوسط (زندگی عادی) (۱۹۳۴)
 مسافرت به شمال (۱۹۳۶)
 جنگ با مارمولک‌ها (جنگ با سمندرها) (۱۹۳۶) (ترجمه پرویز معتمدی آذری، انتشارات روزگار)
 مرض سفید (۱۹۳۷)
 جنایت در اداره پست
 اسکندر کبیر
 مرگ ارشمیدس
 آثار جوی
 مرد خشن
 مصلوب

آثار ترجمه شدهٔ وی در ایران عبارت‌اند از کارخانهٔ مطلق سازی، .R.U.R و حشرات.

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 نویسندگان علمی-تخیلی

 پانویس 

 منابع 




 Karel Capek (Czech writer) -- Britannica Online Encyclopedia
 Karel Čapek


رده:افراد پادکمونیست اهل چک
رده:اهالی پادشاهی بوهم
رده:اهالی منطقه تروتنوف
رده:تئاتر نوگرا
رده:خاک‌سپاری‌ها در گورستان ویشهراد
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه چارلز پراگ
رده:درگذشتگان ۱۹۳۸ (میلادی)
رده:رمان‌نویسان اهل چک
رده:روزنامه‌نگاران اهل جمهوری چک
رده:روزنامه‌نگاران نظر
رده:زادگان ۱۸۹۰ (میلادی)
رده:ضدفاشیست‌ها
رده:ضدملی‌گرایان
رده:عکاسان اهل جمهوری چک
رده:علمی-تخیلی
رده:منتقدان ادبی اهل جمهوری چک
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل جمهوری چک
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد
رده:نویسندگان ادبیات کودک اهل جمهوری چک
رده:نویسندگان اهل جمهوری چک
رده:نویسندگان داستان کوتاه اهل چک
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل جمهوری چک
رده:نویسندگان علمی تخیلی اهل چک
رده:نویسندگان علمی-تخیلی
رده:نویسندگان مرد اهل جمهوری چک
رده:نویسندگان نوگرا
رده:نویسندگانی که آثار خود را تصویرگری کرده‌اند
رده:ویکی‌سازی رباتیک
رده:منتقدان هنری