آبتین

آبتین یا آتبین (اوستایی: 𐬀𐬚𐬡𐬌𐬌𐬀) نام پدر فریدون، پادشاه پیشدادی است. او دومین کسی است که گیاه مقدس هوم را می‌فشرد و به پاس آن فرزند شایسته‌ای چون فریدون به او عطا می‌شود.مهین میرزابیانی، «اسطورهٔ هوم در شاهنامه»، مجلهٔ حافظ، فروردین ۱۳۸۵، شماره ۲۷ آبتین توسط سربازان ضحاک گرفتار و کشته و مغز سرش خوراک ماران ضحاک شد.متینی، جلال: «روایات مختلف دربارهٔ دوران کودکی و نوجوانی فریدون»؛ مجلهٔ ایران‌نامه، پاییز ۱۳۶۴، شماره ۱۳ نام همسر آبتین، فَرانَک بود.

 نام 
نام او در اوستا به صورت (āθwya/آثویه) و در سانسکریت به صورت (آپتیه) آمده‌است. در برخی از کتب اوستایی، پهلوی، عربی و فارسی نیز به شکل اثوی، اسپیان یا اثفیان آمده‌است که هم نام او و هم لقب خاندانش است. برخی نیز نام او را «پرگاو» نوشته‌اند.منصور رستگار، مجلهٔ خرد و کوشش، تابستان ۱۳۵۴، شماره ۱۷، صص ۳۷–۵۲در لغتنامهٔ دهخدا این نام به معنای روح کامل و انسان نیکوکار آمده‌است. همچنین آبتین به معنای کسی است که به تعالیم زرتشت عمل می‌کند و خوش‌کردار، خوش‌گفتار و خوش‌پندار است.لغتنامهٔ دهخدا صاحب برهان قاطع، معنی آن را نفس کامل و نیکوکار و صاحب گفتار و کردار نیک و اسعدالسُّعَداء آورده‌است.آبتین نام یکی از فرماندهان و پهلوانان ایرانی نیز بوده‌است.

 نسب آبتین در منابع 
در کتاب مجمل التواریخ و القصص، نام پدر آبتین، همایون ذکر شده‌است. نَسَبِ همایون به تهمورث می‌رسد.مجمل التواریخ و القصص، با تصحیح محمدتقی بهار، ج ۱، ص۲۵

در آثار الباقیه عن القرون الخالیه، اثر ابوریحان بیرونی، در خصوص نسب فریدون (و به تبَعِ آن آبتین) چنین آمده: «افریدون بن اثفیان بن گاو بن اثفیان نیکاو بن اثفیان بن شهرکاو بن اثفیان».آثار الباقیه عنِ القرون الخالیه، اثر ابوریحان بیرونی، ص۱۰۴
بندانگشتی|آزمودن سلکت، به دست فرستادگان آبتین، برای سپردن فریدون به او. برگی از تنها نسخه شناخته‌شده از کوش‌نامه، در کتابخانه بریتانیا.
داستان آبتین، به عنوان یکی از شخصیت‌های شاهنامه آورده شده‌است:

به داستان آبتین در کوش نامه ایرانشان به طور مفصل تری پرداخته شده است:

پس از کشته شدن جمشید به دست ضحاک، فرزندان جمشید به چین پناه می برند. بر حسب یک اتفاق آبتین (نوه جمشید) برادرزاده نوزاد ضحاک (کوش پیل دندان) را در جنگل میابد و او را به مانند پسر خود بزرگ می کند. اما کوش پیل دندان پس از شناختن پدر واقعی خود به آبتین خیانت کرده و یکی از پسران آبتین را به قتل می رساند. پس از این اتفاق ناگوار آبتین به شیلا می رود و با فَرانَک دختر شاه شیلا آشنا شده و با او ازدواج می کند که حاصل این ازدواج فریدون است. در کودکی فریدون، آبتین پس از الهامی که در خواب به او می شود به ایران بازمی گردد و فریدون را به سلکت (فرمانده قلعه دماوند) می سپارد. در نهایت نیز آبتین در ایران به دست ضحاک به قتل می رسد.

 جستارهای وابسته 
 برزین
 کیقباد
 جاماسپ
 هوم

 پانویس 

 منابع 



 لغتنامهٔ دهخدا

 پیوند به بیرون 

رده:اسطوره‌شناسی ایرانی
رده:داستان‌های شاهنامه
رده:شخصیت‌های ادبی
رده:شخصیت‌های شاهنامه
رده:شخصیت‌های مرد در ادبیات
رده:مزدیسنا
رده:نام‌های ایرانی مردان
رده:پادشاهان پیشدادی شاهنامه