ابوسفیان بن حرب

ابوسفیان صَخَر بن حرب بن اُمیه بن عبد شمس قریشی (؛ درگذشت: ۳۲ ه‍.ق)، از بازرگانان معروف و بزرگان قریش در زمان حضرت محمد و دشمن سرسخت او بود. وی پدر معاویه، جد یزید بن معاویه و جد اعلای معاویه بن یزید، سه خلیفه از خلفای اموی، مشهور به خلفای سفیانی بود.https://web.archive.org/web/20100918234438/http://www.al-islam.org/encyclopedia/shia4.txt

از کارهای او فرماندهی نیرویی برای کنترل برده‌ها در مکه بود. در جنگ بدر حضور داشت و در جنگ احد در برابر جنگید. او در فتح مکه شهادتین گفت و در چند جنگ برای اسلام شرکت کرد. ابوسفیان در سال ۳۲ هجری در مدینه درگذشت. او پس از وفات محمد دوست داشت که خلافت به یکی از تیره‌های برجسته قریش برسد به همین دلیل امام علی را که از بنی هاشم بود به مخالفت با ابوبکر دعوت کرد و حمایت خود را به او ابراز نمود ولی امام علی نپذیرفت و طبق منابع اهل سنت گفت: «ابوسفیان! مدت‌های دراز با اسلام دشمنی کردی و ضرری نزدی، ابوبکر شایسته این کار بود.»تاریخ طبری،انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، جلد ۴، صفحهٔ ۷۸همچنین ابوسفیان پس از اینکه اسلام آورد مسئول زکات مردم نجران و اطراف آن گشت.تاریخ طبری،انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، جلد ۴، صفحهٔ ۱۵۴

او از جمله کسانی بود که با محمد دشمنی شدیدی داشت و در ادامه پس از فتح مکه توسط مسلمانان، مسلمان شد. او در تحریم محمد و خاندان بنی‌هاشم (ماجرای شعب ابی طالب) دست داشت.https://web.archive.org/web/20120204104932/http://www.sahaba.net/modules.php?name=News&file=article&sid=62

ابوسفیان در جنگ یرموک نیز حضور داشت که در طی آن تیری به یکی از چشمانش اصابت کرد و کور شد.تاریخ طبری،انتشارات بنیاد فرهنگ ایران، جلد ۴، صفحهٔ ۲۱۱

ابوبکر جوهری می‌گوید که پس از بیعت با عثمان (که خود از امویان بود) ابوسفیان گفت که این امر (خلافت) ابتدا در دست طایفهٔ بنی تیم (طایفهٔ ابوبکر) قرار گرفت درحالی که ربطی بدان‌ها نداشت؛ بعد از آن در دست قبیلهٔ عدی (طایفهٔ عمر) قرار گرفت که دورتر و دورتر بود. اکنون به منزلگاه خود بازگشته و قرارگاه خویش را بازیافته است. او خطاب به عثمان و بنی‌امیه گفت که آن را در میان خود موروثی کرده میان فرزندان خود بگردانید، هیچ بهشت و جهنمی در کار نیست.

 نسب 
پدرش حرب بن امیه بن عبدشمس بن عبدمناف بن قُصَی بن کِلاب بن مُرَّة بن کعب بن لُؤَی بن غالب بن فَهر بن مالک بن نَضر بن کِنانة بن خُزَیمَة بن مُدرِکَة بن إلیاس بن مُضَر بن نزار بن مُعِدّ بن عدنان بود.
مادرش صفیه دختر حُزن بن بُجَیر بن هَزم بن رُؤَیبَة بن عبدالله بن هلال بن عامر بن صَعصَعة بن معاویة بن بکر بن هوازن بن منصور بن عِکرَمَة بن خَصَفة بن قیس عیلان مُضَر بن نزار بن مُعِدّ بن عدنان بود.

همچنین عبد مناف جد مشترک محمد و علی است که ابوسفیان بن حرب بن امیه بن عبد شمس بن عبدالمناف با هم اشتراکی می‌یابند. (شجره‌نامه محمد: محمد بن عبدالله بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبد مناف، شجرنامه علی: علی بن ابوطالب بن عبدالمطلب بن هاشم بن عبدمناف)Muhammad ibn Jarir al-Tabari. Tarikh al-Rusul wa'l-Muluk. Translated by Morony, M. G. (1987). Volume 18: Between Civil Wars: The Caliphate of Mu'awiyah. Albany: State University of New York Press.

 مرگ 
ابوسفیان در مدینه، در سال ۳۲ هجری، درگذشت. عثمان بن عفان بر او نماز خواند و در بقیع دفن شد.

 در رسانه 
بازیگرنوع اثرنام اثرسال تولیدمایکل آنساراسینماییمحمد رسول‌الله (نسخه انگلیسی)۱۹۷۶حمدی غیثمحمد رسول‌الله (نسخه عربی)جهانگیر فروهرسریالامام علی۱۳۷۰–۱۳۷۵داریوش فرهنگسینماییمحمد رسول‌الله۱۳۹۴جواد طاهریراه بهشت۱۳۹۰حسن جوهرچیتله فیلمپناهندهسیاه سفیدبازگشت به جهنمفادی صبیحسریالمعاویه۲۰۲۵

 همسران و فرزندان 
 همسران 
ابوسفیان همسران متعددی داشت. هند بنت عتبه ملقب به هند جگرخوار مهم‌ترین همسر او بود. همچنین دو دختر أبی العاص بن أمیة به نامهای صفیه و لبابه که دخترعموهای ابوسفیان به‌شمار می‌رفتند دیگر همسران او بودند.Muhammad ibn Ishaq. Sirat Rasul Allah. Translated by Guillaume, A. (1955). The Life of Muhammad. Oxford: Oxford University Press.

 فرزندان 
 معاویه مهم‌ترین فرزند ابوسفیان بود که حدود ۲۰ سال خلافت کرد و یکی از مهم‌ترین خلفای بنی امیه به‌شمار می‌رود.
 رمله معروف به ام حبیبه یکی از دختران ابوسفیان بود که با محمد (پیامبر اسلام) ازدواج کرد.
  میمونه یکی دیگر از دختران ابوسفیان بود که با ابی مره بن عروه بن مسعود ثقفی ازدواج کرد و صاحب دختری به نام لیلا شد که لیلا به همسری حسین بن علی امام سوم شیعه درآمد.
 یزید یکی دیگر از فرزندان ابوسفیان بود که در فتح مکه مسلمان شد و در نبرد حنین شرکت جست.
 بنا بر برخی روایات، زیاد بن ابیه هم فرزند نامشروع ابوسفیان بوده است.

 منابع 

رده:اهالی مکه
رده:درگذشتگان ۶۵۰ (میلادی)
رده:درگذشتگان ۶۵۳ (میلادی)
رده:زادگان ۵۶۰ (میلادی)
رده:زادگان ۵۶۵ (میلادی)
رده:صحابه مرد
رده:صحابه
رده:عرب‌ها
رده:عرب‌های سده ۷ (میلادی)
رده:فروشندگان سده ۷ (میلادی)
رده:قریش
رده:خاک‌سپاری‌ها در بقیع