کازابلانکا

کازابلانکا (به انگلیسی: Casablanca ‎//؛ در آمریکایی /ˌkɑːsəˈblɑːŋkə/؛ به عربی: الدار البيضاء، آوانویسی‌شده: ادّار البَیضاء، به معنای «خانه سفید») بزرگ‌ترین شهر مراکش و مرکز اقتصادی و بازرگانی این کشور است. این شهر در ساحل اقیانوس اطلس و در دشت شاویا در بخش مرکزی-غربی مراکش واقع شده‌است. جمعیت آن در محدودهٔ شهری حدود ۳٫۲۲ میلیون نفر و در کلان‌شهر کازابلانکا بیش از ۴٫۲۷ میلیون نفر است، که آن را به پرجمعیت‌ترین شهر منطقهٔ مغرب و هشتمین شهر پرجمعیت در جهان عرب تبدیل می‌کند.

کازابلانکا بزرگ‌ترین بندر مراکش است و بندر کازابلانکا یکی از بزرگ‌ترین بنادر مصنوعی آفریقا به‌شمار می‌آید. این بندر پس از طنجه‌مد (۴۰ کیلومتر شرق شهر طنجه) و بندر پورت‌سعید، سومین بندر بزرگ در شمال آفریقا است. کازابلانکا همچنین میزبان پایگاه دریایی اصلی نیروی دریایی سلطنتی مراکش است.

کازابلانکا یک مرکز مالی مهم است و در رتبه‌بندی شاخص مراکز مالی جهانی سپتامبر 2023، بین بروکسل و رم، رتبه 54 جهانی را دارد.  بورس اوراق بهادار کازابلانکا از دسامبر 2022، سومین بورس بزرگ آفریقا از نظر ارزش بازار است. 

شرکت‌های بزرگ مراکشی و بسیاری از بزرگترین شرکت‌های آمریکایی و اروپایی که در این کشور فعالیت می‌کنند، دفتر مرکزی و تأسیسات صنعتی اصلی خود را در کازابلانکا دارند. آمار صنعتی اخیر نشان می‌دهد که کازابلانکا منطقه صنعتی اصلی این کشور است.

اقتصاد
کازابلانکا قطب بانکداری، حمل‌ونقل و تجارت کشور است. 

فرودگاه بین‌المللی محمد پنجم، بزرگترین فرودگاه مراکش و چهارمین فرودگاه پر رفت و آمد آفریقا در این شهر قرار دارد. 

بندر کازابلانکا که یکی از بزرگترین بندرها مصنوعی در جهان و بزرگترین بندر مراکش است، سالانه میلیون‌ها تن کالا جابجا می‌کند. 

تاکسی، اتوبوس و تراموا مهمترین وسایل حمل‌ونقل درون شهری محسوب می‌شوند. 

 بانک بی ام سی ای  و  بانک اتیجاریوافا  و بازار بورس کازابلانکا  در این شهر قرار دارند.

در کازابلانکا مراکز خرید مدرنی مانند مرکز خرید مراکش (موراکو مال) و مراکز خرید تاریخی مانند بازار مرکزی کازابلانکا در کنارهم تلفیقی از سنت و مدرنیته هستند.

بازار زیتون، بازار معاریف و بازار سولیدر از جمله بازارهای تخصصی کازابلانکا هستند که هر کدام به عرضه محصول خاصی می‌پردازند.

 جنگ جهانی دوم 
پس از آنکه فیلیپ پتن فرانسوی با نازی‌ها آتش‌بس امضا کرد، به نیروهای فرانسوی در امپراتوری استعماری فرانسه دستور داد تا از خاک فرانسه در برابر هر متجاوزی - متفقین یا غیره - که سیاست «بی‌طرفی نامتقارن» را به نفع آلمانی‌ها اعمال می‌کرد، دفاع کنند.  استعمارگران فرانسوی در مراکش عموماً از پتن حمایت می‌کردند، در حالی که مراکشی‌ها تمایل به طرفداری از دوگل و متفقین داشتند. 

عملیات مشعل که در ۸ نوامبر ۱۹۴۲ آغاز شد، تهاجم بریتانیا و آمریکا به شمال آفریقا تحت اشغال فرانسه در طول نبرد شمال آفریقا در جنگ جهانی دوم بود. گروه ویژه غرب، متشکل از واحدهای آمریکایی به رهبری سرلشکر جورج اس. پاتون و دریاسالار هنری کنت هیویت، تهاجم به مهدیه، فداله و آصفی را انجام داد. نیروهای آمریکایی کازابلانکا را از کنترل ویشی خارج کردند، زمانی که فرانسه در ۱۱ نوامبر ۱۹۴۲ تسلیم شد، اما نبرد دریایی کازابلانکا تا زمانی که نیروهای آمریکایی زیردریایی آلمانی U-173 را در ۱۶ نوامبر غرق کردند، ادامه یافت. 

کازابلانکا محل فرودگاه برشید، یک پایگاه هوایی بزرگ آمریکایی بود که به عنوان محل استقرار تمام هواپیماهای آمریکایی برای جبهه اروپایی جنگ جهانی دوم مورد استفاده قرار می‌گرفت. این فرودگاه از آن زمان به فرودگاه بین‌المللی محمد پنجم تبدیل شده است. [ نیازمند منبع ]

 کنفرانس انفا 
کازابلانکا در ژانویه ۱۹۴۳ میزبان کنفرانس آنفا (که کنفرانس کازابلانکا نیز نامیده می‌شود) بود. وینستون چرچیل، نخست‌وزیر، و فرانکلین دی. روزولت، رئیس‌جمهور، در مورد پیشرفت جنگ بحث کردند. 

کنفرانس انفا در ژانویهٔ ۱۹۴۳ در هتلی در منطقهٔ انفا در شهر کازابلانکا (مراکش) برگزار شد. این نشست میان وینستون چرچیل، نخست‌وزیر بریتانیا، و فرانکلین دی. روزولت، رئیس‌جمهور آمریکا، با حضور برخی فرماندهان ارشد نظامی متفقین صورت گرفت. هدف آن تعیین راهبرد نظامی مشترک متفقین پس از پیروزی در شمال آفریقا بود. ژنرال‌های فرانسه آزاد، شارل دوگل و هنری ژیرو نیز در این کنفرانس حضور داشتند، هرچند آنها نقش‌های جزئی ایفا کردند و در برنامه‌ریزی نظامی شرکت نداشتند.

در این کنفرانس بود که متفقین دکترین «تسلیم بی‌قید و شرط» را تصویب کردند، به این معنی که با قدرت‌های محور تا شکستشان جنگیده خواهد شد. روزولت همچنین به طور خصوصی با سلطان محمد پنجم ملاقات کرد و حمایت خود را از استقلال مراکش پس از جنگ ابراز داشت.  این به نقطه عطفی تبدیل شد، زیرا ملی‌گرایان مراکشی جسارت یافتند تا آشکارا به دنبال استقلال کامل باشند. 

در این کنفرانس تصمیم‌های مهمی اتخاذ شد، از جمله:

 درخواست برای تسلیم بی‌قید و شرط آلمان، ایتالیا و ژاپن،
 برنامه‌ریزی برای حمله به سیسیل و ایتالیا (به‌عنوان گام بعدی پس از شمال آفریقا)،
 هماهنگی بیشتر میان نیروهای آمریکا و بریتانیا،
 دیدار روزولت با شارل دو گل و آنری ژیرو برای ایجاد وحدت میان نیروهای مقاومت فرانسه.
بندانگشتی|خط ساحلی کازابلانکا
بنابراین، کنفرانس انفا یکی از نشست‌های کلیدی متفقین در جریان جنگ جهانی دوم بود که مسیر عملیات نظامی در اروپا و شمال آفریقا را تعیین کرد.

 به سوی استقلال 
در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰، کازابلانکا یکی از کانون‌های اصلی شورش‌ها و اعتراض‌های ضدفرانسوی در مراکش بود.
بندانگشتی|شهر مالی کازابلانکا
در ۷ آوریل ۱۹۴۷، درست در زمانی که سلطان محمد پنجم قصد داشت در شهر طنجه سخنرانی‌ای در حمایت از استقلال مراکش ایراد کند، قتل‌عامی در میان کارگران مراکشی در کازابلانکا روی داد. این کشتار توسط سربازان سنگالی تیرا‌یور (Tirailleurs Sénégalais) که در خدمت ارتش استعماری فرانسه بودند، انجام شد و هدف آن ارعاب مردم و جلوگیری از رشد جنبش استقلال‌طلبی بود.

شورش‌ها در کازابلانکا از 7 تا 8 دسامبر 1952، در واکنش به ترور فعال اتحادیه کارگری تونسی ، فرحات حاشد، توسط لا ماین روژ - شاخه نظامی مخفی اطلاعات فرانسه - رخ داد.  سپس، در 25 دسامبر 1953 (روز کریسمس)، محمد زرقتونی در پاسخ به تبعید اجباری سلطان محمد پنجم و خانواده سلطنتی در 20 آگوست ( عید قربان ) همان سال، بمب‌گذاری در بازار مرکزی کازابلانکا را ترتیب داد. 
بندانگشتی|مرکز شهر کازابلانکا
این رویدادها به‌تدریج زمینه‌ساز شکل‌گیری موج گسترده‌ای از مقاومت ملی و ضد استعماری در مراکش شدند که نهایتاً به استقلال کشور در سال ۱۹۵۶ انجامید.

 از زمان استقلال 
مراکش در سال ۱۹۵۶ از فرانسه استقلال یافت. دوران پس از استقلال شاهد تحولات شهری و تغییرات اجتماعی-اقتصادی چشمگیری بود، به ویژه در محله‌هایی مانند حی محمدی که عمیقاً تحت تأثیر سیاست‌های نئولیبرالی و پروژه‌های توسعه مجدد شهری تحت رهبری دولت قرار گرفتند. Strava, C. (2021).

آموزش
موسسات آموزشی بسیاری در کازابلانکا وجود دارد. 

دانشگاه حسن دوم کازابلانکا  که زبان تدریس آن عربی و فرانسوی است بزرگترین دانشگاه مراکش محسوب می‌شود.

ورزش
باشگاه فوتبال الرجا و باشگاه فوتبال الوداد کازابلانکا مهمترین باشگاه های این شهر و ورزشگاه محمد پنجم در این شهر قرار دارند.
جاذبه‌های دیدنی
مسجد حسن دوم، بخش قدیمی شهر (مدینه)،ساحل کورنیچ، پارک اتحادیه عرب و موزه هنر کازابلانکا از مهمترین جاذبه‌های دیدنی شهر هستند که سالانه میلیون‌ها گردشگر را به خود جذب می‌کنند.

 شهرهای خواهرخوانده 

== 
بوردو، فرانسه
بوسان، کره جنوبی
شیکاگو، ایالات متحده
داکار، سنگال
دبی، امارات متحده عربی
جاکارتا، اندونزی
کوالالامپور، مالزی
مسقط، عمان
نوادیبو، موریتانی
شانگهای، چین ==

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 مسجد حسن دوم
 فیلم کازابلانکا

 منابع 

 Wikipedia contributors, "Casablanca," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?oldid=194617853 (accessed March ۳، ۲۰۰۸).

کازابلانکا
رده:بنیان‌گذاری‌های ۷۶۸ (میلادی)
رده:شهرداری‌های مراکش
رده:شهرهای مراکش
رده:مناطق مسکونی در کازابلانکای بزرگ
رده:مناطق مسکونی ساحلی در مراکش
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۷ (پیش از میلاد)