کارل لیبکنشت

کارل پاول آگوست فردریش لیبکنِشت (۱۸۷۱–۱۹۱۹) رهبر و نظریه‌پرداز سوسیالیست و کمونیست آلمانی بود؛ که به همراه رزا لوکزامبورگ جناح اسپارتاکیست‌ها را در حزب سوسیال دموکرات آلمان تشکیل داد و بعدها به همراه وی حزب کمونیست آلمان را تأسیس کرد.
شبه‌نظامیان راست‌گرا در سال ۱۹۱۹ کارل لیبکنشت و  رزا لوکزامبورگ را  بدون محاکمه به قتل رساندند.
او به خاطر مخالفت با جنگ جهانی اول در رایشستاگ و همچنین مشارکت در قیام ۱۹۱۹ اسپارتاکیست‌ها در یادها مانده است. یادبود لیبکنشت و لوکزامبورگ تا امروز در میان چپگرایان آلمان جلوه برجسته‌ای دارد. او پسر ویلهلم لیبکنشت، از بنیان‌گذاران حزب سوسیال دموکرات آلمان بود.

 زندگی 
کارل لیبکنشت در ۱۳ اوت ۱۸۷۱ در لایپزیگ، آلمان به دنیا آمد. پدرش ویلهلم، وکیل دعاوی و از شرکت‌کنندگان در شورش جمهوری‌خواهان بادن در سال ۱۸۴۹ به‌شمار می‌رفت که پس از شکست شورش به سوئیس گریخته و پس از اخراج از آن کشور در لندن با کارل مارکس و فردریش انگلس دمخور شده بود. ویلهلم لیبکنشت در سال ۱۸۶۹ با آوگوست ببل حزب کارگران سوسیال دمکرات آلمان را تأسیس کردکه بعدها به حزب سوسیال دمکرات آلمان تبدیل شد .

کارل لیبکنشت در دوره تحصیل در رشته‌های حقوق و اقتصاد سیاسی در دانشگاه‌های لایپزیک و هامبولت برلین به مارکسیسم گرایش پیدا کرد. در سال ۱۸۹۷ از دانشگاه ورزبورگ دکترا گرفت و دو سال بعد به همراه برادرش  در برلین دفتر وکالت راه انداخت.

 فعالیت‌های سیاسی 
کارل لیبکنشت حقوقدان بود و  از سوسیالیست‌های که به اتهاماتی همچون انتقال قاچاقی بیانیه‌های  سیاسی به روسیه محاکمه می‌شدند در دادگاه دفاع می‌کرد. در سال ۱۹۰۰ به حزب سوسیال دموکراتیک آلمان پیوست و از ۱۹۰۷ تا ۱۹۱۰ رهبر انترناسیونال جوانان سوسیالیست بود. در این سال‌ها مطالب فراوانی علیه نظامی‌گری نوشت و یکی از این نوشته‌ها باعث دستگیری و حبس   به مدت ۱۸ ماه شد.

کارل لیبکنشت در سال ۱۹۰۸ نماینده سوسیال دمکرات مجلس پروس و از سال ۱۹۱۲ نماینده مجلس آلمان شد و به همراه رزا لوکزامبورگ رهبری جناح چپ و ضد جنگ حزب سوسیال دموکرات آلمان را برعهده گرفت.

در اوت ۱۹۱۴ پس از شروع جنگ جهانی اول به هنگام رأی‌گیری مجلس آلمان دربارهٔ مجوز وام‌های جنگی، با آن که عمیقاً مخالف جنگ بود، به ملاحظه انضباط حزبی رأی ممتنع داد. در دسامبر همان سال  تنها نماینده مجلس آلمان بود که به وام‌های بیشتر رأی مخالف داد. لیبکنشت  یکی از بزرگ‌ترین و سرشناسترین مخالفان کارل کائوتسکی رهبر حزب سوسیال دموکرات آلمان شد که از زمره موافقین جنگ بود.

در سال ۱۹۱۵ به همراه روزا لوکزامبورگ و عده‌ای دیگر اتحادیه اسپارتاکوس را تشکیل داد. نشریه این گروه جدید به سرعت غیرقانونی  شد و لیبکنشت با نقض مصونیت نمایندگی مجلس دستگیر و به عنوان مجازات به جبهه شرقی اعزام شد. در جبهه، لیبکنشت حاضر نشد که اسلحه به دست بگیرد و مسئولیت تدفین سربازان کشته شده را به عهده گرفت. در نهایت در اکتبر ۱۹۱۵ به علت بیماری اجازه بازگشت او به برلین صادر شد.

اوایل سال ۱۹۱۶ از گروه نمایندگان حزب سوسیال دمکرات در مجلس آلمان اخراج شد و به خاطر برگزاری تظاهرات ضدجنگ به ۴ سال زندان محکوم شد و تا اکتبر ۱۹۱۸ که عفو دریافت کرد در زندان بود.

 انقلاب و مرگ 
کارل لیبکنشت در اکتبر ۱۹۱۸ به دنبال صدور فرمان عفو تمامی زندانیان سیاسی از زندان آزاد و با استقبال کارگران وارد برلین شد. او بلافاصله به همراه رزا لوکزامبورگ رهبری اتحادیه اسپارتاکوس را از سر گرفت و نشریه پرچم سرخ ارگان حزب را منتشر کرد.

با شروع انقلاب نوامبر آلمان در تاریخ ۹ نوامبر ۱۹۱۸ دو ساعت بعد از اعلام تأسیس جمهوری آلمان توسط فیلیپ شایدمن لیبکنشت از بالای ایوان قصر برلین جمهوری سوسیالیست آزاد آلمان را به عنوان یک جمهوری شورایی اعلام کرد.

طی ماه‌های دسامبر ۱۹۱۸ و ژانویه ۱۹۱۹ در تأسیس حزب کمونیست آلمان همکاری کرد و همراه با رزا لوکزامبورگ و دیگران در راس حزب قرار گرفت.

در ژانویه ۱۹۱۹ با شروع قیام اسپارتاکیست در برلین به هدف سرنگون کردن دولت موقت فردریش ابرتس، علی‌رغم مخالفت اولیه به انقلابیون پیوست. اما قیام اسپارتاکیست تا ۱۳ ژانویه ۱۹۱۹ توسط ارتش آلمان و شبه‌نظامیان راست‌گرای سپاه آزاد با به راه انداختن حمام خون سرکوب شد. در ۱۵ ژانویه لیبکنشت و لوکزامبورگ توسط شبه‌نظامیان دستگیر و پس از چندین ساعت شکنجه سخت به قتل رسیدند.

 اندیشه و آرا 
وی به عنوان یک رادیکال ضد نظامی‌گرایی معتقد بود که سرمایه‌داری و نظامی‌گری ارتباط مستقیم با یکدیگر دارند. از اعتصاب عمومی برای مبارزه سیاسی طرفداری می‌کرد.

 جستارهای وابسته 
 سوفی لیبکنشت
 رزا لوکزامبورگ
 حزب کمونیست آلمان
 کلارا زیتکین

 منابع 

 درباره کارل لیبکنشت

 پیوند به بیرون 

 بایگانی کارل لیبکنشت (یک کتابخانه رایگان به زبان انگلیسی از آثار مهم او).

رده:اعضای رایشس‌تاگ امپراتوری آلمان
رده:اعضای مجلس نمایندگان پروس
رده:انقلابیون اهل آلمان
رده:اهالی پادشاهی زاکسن
رده:اهالی لایپزیگ
رده:بنیان‌گذاران حزب‌های سیاسی
لیبکنشت، کارل
رده:چپ‌گرایان
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه لایپزیگ
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه وورتسبورگ
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه هومبولت برلین
لیبکنشت، کارل
لیبکنشت، کارل
رده:سیاستمداران اهل آلمان
رده:سیاستمداران ترورشده اهل آلمان
رده:سیاستمداران حزب سوسیال دموکرات آلمان
رده:سیاستمداران حزب کمونیست آلمان
رده:فعالان اعدام‌شده
رده:کنشگران مخالف جنگ جهانی اول اهل آلمان
رده:قربانیان شکنجه اهل آلمان
رده:کشته‌شدگان اهل آلمان
رده:کشتگان در آلمان
رده:کشتگان در برلین
لیبکنشت، کارل
رده:کمونیست‌های چپ
رده:مارکسیست‌های اهل آلمان
رده:مرگ‌ها به وسیله اسلحه گرم در آلمان
رده:نظریه‌پردازان مارکسیست
رده:یهودیان اهل آلمان
رده:سیاستمداران اعدام‌شده
رده:محکومان به جرم خیانت به آلمان
رده:اعدام‌شدگان با جوخه آتش اهل آلمان
رده:کمونیست‌های اعدام‌شده