دریانوردی

دریانوردی دانش و مهارت شناور بودن و ناوبری و جهت‌یابی بر روی دریاها و توده‌های بزرگ آب است. کسانی که به این فن می‌پردازند، دریانورد نامیده می‌شوند. مجموعه‌ای از مهارت‌ها و رشته‌ها برای دریانوردی لازم است. برخی از این مهارت‌ها و رشته‌ها عبارت‌اند از:
 ناوبری
 هواشناسی
 کشتیرانی
 کار با طناب و گره‌ها
 کار با موتورهای دریایی
 عملیات بندرگاهی
 آتش‌نشانی
 ایمنی و نجات

 دریانوردان نامدار 
 الن مک‌آرتور
 بارتولومئو دیاس
 پدرو آلوارز کابرال
 فرانسیس دریک
 فرانسیس چیچستر
 جیمز کوک
 فرانسیس ژویون
 ابن ماجد
 واسکو دا گاما
 کریستف کلمب
 تور هیردال
 ژنگ هه
 ساتاسپ
 فردیناند ماژلان

 دریانوردان ایران باستان 
 هانون
 همیلیکون
 هامیلیکار
 ماسیلیوس
 اسکیلاکس
 آرتاخه
 بوبراندا
 هیدراسپ
 مازان
 بگیوس
 فرناکه
 وهرز
 ساتاسپ
 سلیمان سیرافی
 بزرگ بن شهریار رامهرمزی
 ابهره کرمانی
 جیهانی
 مهران وهب سیرافی
 سهل بن آبان
 سلیمان مهری
 سندباد

آب آشامیدنی دریانوردان
دریانوردان و دزدان دریایی برای مقابله با مشکل کمبود آب شیرین در سفرهای طولانی دریایی، روش‌های گوناگون و خلاقانه‌ای برای تبدیل آب شور به آب آشامیدنی یا حفظ آب ذخیره‌شده به کار می‌بردند. یکی از رایج‌ترین شیوه‌ها، جمع‌آوری آب باران بود. آنها با استفاده از برزنت‌ها و بادبان‌ها سامانه‌هایی طراحی می‌کردند که باران را به بشکه‌ها هدایت کند و برای جلوگیری از شور شدن آب، پیش از بارش بادبان‌ها را می‌شستند. در نبود باران، پارچه‌های ضخیم یا پوست گوسفند را در طول شب در معرض شبنم قرار می‌دادند و صبح روز بعد رطوبت جمع‌شده را می‌فشردند.

برای ذخیره‌سازی آب، دزدان دریایی بشکه‌های چوبی را از داخل می‌سوزاندند تا لایه‌ای زغال‌سنگی ایجاد شود. این لایه همچون فیلتر عمل کرده و از فساد سریع آب جلوگیری می‌کرد. علاوه بر این، انداختن سکه‌های نقره درون بشکه‌ها نیز رایج بود، زیرا نقره خاصیت ضدباکتری داشت و مانع رشد میکروب‌ها می‌شد.

برخی کاپیتان‌های ماهر از تقطیر آب دریا بهره می‌بردند. آنها آب شور را می‌جوشاندند، بخار را جمع‌آوری کرده و پس از سرد کردن به آب شیرین تبدیل می‌کردند. هرچند این روش بسیار دشوار، زمان‌بر و نیازمند سوخت فراوان بود.

برای نگهداری طولانی‌تر آب، از موادی چون رام یا شراب، سرکه و همچنین پوست مرکبات و ادویه‌هایی مانند دارچین و میخک استفاده می‌شد. این ترکیب‌ها علاوه بر کند کردن رشد باکتری‌ها، طعم ناخوشایند آب را نیز می‌پوشاندند.

دریانوردان در برخی موارد از روش‌های پیشرفته‌تر نیز بهره می‌گرفتند. مثلاً مثانهٔ حیوانات را با آب دریا پر کرده و در آفتاب آویزان می‌کردند تا تبخیر باعث تشکیل قطرات آب شیرین درون آن شود. همچنین دفن گلدان‌های سفالی پر از آب دریا، محفظه‌های تبخیری ایجاد می‌کرد که آب نسبتاً تمیزتر را جدا می‌ساخت. جلبک‌های دریایی نیز در مواقع اضطراری به کاهش شوری آب کمک می‌کردند. از توپ‌های کشتی گاه به‌عنوان مبدل حرارتی برای تسریع تقطیر استفاده می‌شد و در مناطق شمالی نیز برف و یخ دریایی ذوب می‌گردید، زیرا این منابع نمک کمتری داشتند.

این مجموعه روش‌ها امکان بقا و ادامهٔ سفرهای طولانی دریایی را برای دزدان دریایی و دریانوردان فراهم می‌کرد.

 جستارهای وابسته 
 قایق
 کشتی
 قایق بادبانی
 اختراعات ایرانیان در دریانوردی
 خشاب
 آب‌نگاری
 افسر عرشه
 ملوان

 منابع 

رده:ترابری آبی
رده:فرهنگ دریانوردی
رده:مهارت‌ها
رده:ناوبری