غلامرضا مین‌باشیان

غلامرضا خان مین‌باشیان (۱۲۴۰–۱۳۱۴) معروف به «سالار معزز»، موسیقی‌دان و رهبر ارکستر نظامی اهل ایران بود.Lexikon Neue Musik, Jörn Peter Hiekel, Christian Utz, Springer-Verlag, 2016.

 زندگی‌نامه 
سالار معزز در سال ۱۲۴۰ در تهران زاده شد. خانواده پدری او یک خانواده نظامی که اصالتا اهل بلده نور در مازندران بوده است. تحصیلات موسیقی خود را در شعبهٔ موسیقی دارالفنون زیر نظر مسیو لومر انجام داد و پس از فراغت از تحصیل به تعلیم در همان‌جا گمارده شد. سپس برای تکمیل تحصیلات خود به روسیه سفر کرد و در کنسرواتوار سن‌پترزبورگ در کلاس ریمسکی کورساکوف موسیقیدان بزرگ روس به تحصیل پرداخت.

پس از مراجعت به ایران در بریگاد قزاق که تحت نظارت فرماندهان روس بود کار کرد و ریاست دستهٔ موزیک آن جا را داشت. هنگام نهضت مشروطیت به خاطر علاقه و همکاری با مشروطه‌خواهان از دستهٔ قزاق بیرون آمد و به فرانسه رفت. او پس از بازگشت از فرانسه با درجهٔ سرتیپی به ریاست کل دسته‌های موزیک نظام ایران رسید و در سال ۱۳۰۰ ادارهٔ موزیک ارتش را بنیاد گذاشت. شعبهٔ موزیک دارالفنون که به نام «مدرسهٔ موزیک» از سپاه تفکیک شده بود تا سال ۱۳۰۷ زیر نظر سالار معزز و فرزندش غلامحسین مین‌باشیان اداره می‌شد. او علاوه بر موزیک نظام به موسیقی ایرانی نیز وارد بود و از نخستین کسانی است که موسیقی ایرانی را به نت اروپایی نوشت و انتشار داد.

سالار معزز سازندهٔ سرود «سلامتی دولت علّیهٔ ایران» یعنی سرود ملی ایران در آغاز دورهٔ مشروطه است. این سرود ظاهراً نخستین بار در ۲۸ تیر ۱۲۸۸ ه‍.خ (۱ رجب ۱۳۲۷ ه‍.ق) منتشر شده است.تصویر صفحهٔ نخست «مارش ملی ایران» به‌تاریخ ۱ رجب ۱۳۲۷ ه‍.قملاح، حسینعلی، تاریخ موسیقی نظامی ایران، صفحه‌های ۱۳۵ و ۱۳۶درویشی، محمدرضا، «نگاه به غرب، بحثی در تأثیر موسیقی غرب بر موسیقی ایران» ، انتشارات ماهور، ۱۳۷۳، صفحهٔ ۳۴

نصرالله مین‌باشیان (نصرالسلطان) و غلامحسین مین‌باشیان، فرزندان، و فتح‌الله مین‌باشیان و مهرداد پهلبد نوه‌های او بودند.

سالار معزز در سال ۱۳۱۴ درگذشت.Ali Taghipour: A History of the Music Conservatory of Tehrab 1918-2018, limited edition commemorating the centenary of the Music Conservatory, Tehran, 2018 Persian: تاریخ موسیقی هنرستان ۱۲۹۷–۱۳۹۷ علی تقی پور چاپ سال۱۳۹۷.

 آثار 
 ترجمهٔ سه کتاب هم‌آهنگی، سازشناسی و ارکسترشناسی با همیاری مزین‌الدوله
 ساختن سرودهای مهیج و پرشور
 برخی جزوه‌های آموزشی

 منابع 

رده:آهنگسازان اهل ایران
رده:افراد در ایران پهلوی
رده:افراد در ایران قاجاری
رده:اهالی ایران در سده ۱۹ (میلادی)
رده:اهالی ایران در سده ۲۰ (میلادی)
رده:خاندان مین‌باشیان
رده:دانش‌آموختگان دارالفنون
رده:درگذشتگان ۱۳۱۴
رده:درگذشتگان ۱۹۳۵ (میلادی)
رده:رهبران ارکستر اهل ایران
رده:زادگان ۱۲۴۰
رده:زادگان ۱۸۶۱ (میلادی)
رده:موسیقی‌دانان اهل ایران
رده:موسیقی‌دانان سده ۱۹ (میلادی) اهل ایران
رده:نظامیان اهل ایران