کلانتری

کلانتری که در گذشته به آن شهربانی و قبل از آن نظمیه می‌گفتند، به عنوان پلیس شهر وظیفه تأمین نظم، امنیت و پیشگیری از وقوع جرم در شهرها را دارد. کلانتری برابر واژه فرانسوی کمیساریاست. به فرمانده کلانتری کلانتر می‌گویند.
نیروی انتظامی به عنوان ضابط عام دادگستری است که در صورت مشاهده جرایم مشهود وظیفه برخورد مستقیم و معرفی مجرمان به دستگاه قضایی را دارد.

تاریخچه
قدیمی‌ترین ساختمان کلانتری ایران واقع شده در بازار آهنگران بازار بزرگ تهران، در تاریخ ۲۳ بهمن ۱۳۸۰ به دلیل برخورداری از معماری شاهکار ایرانی با شماره ۴۷۴۵ در فهرست آثار ملی به ثبت رسید، اما ۱۰ سال بعد از این فهرست خارج شد.

تاریخ ساخت این بنا دوره قاجاریه است، اما بخش‌هایی از سازه نشان‌دهندهٔ این‌است که احتمالا در دوره صفویه ساخته شده و بعدها در دوره قاجار روی همان پِی، ساخت و ساز کنونی صورت گرفته است.  

 فرماندهی 
کلیهٔ امور کلانتری‌های کشور ایران بر عهدهٔ پلیس پیشگیری فراجا می‌باشد. 

 کلانتری ویژه زنان 
نخستین و تنها کلانتری ویژه زنان کشور در سال ۱۳۸۲ در شهر مشهد تأسیس شد. 

جستارهای وابسته
 فهرست کلانتری‌های استان تهران
 پاسگاه

رده:شهربانی
رده:یگان‌های پلیس پیشگیری