زبان اسپانیایی

زبان اسپانیایی (español) که به نام‌های اسپانیولی، کاستیایی و کاستیلی (castellano) نیز شناخته می‌شود، یک زبان طبیعی از خانواده زبانی هندواروپایی شاخه زبان‌های رومی است که از شبه‌جزیره ایبری در اروپا ریشه گرفته و امروزه با داشتن نزدیک به ۵۰۰ میلیون گویشور بومی (بیشتر در اسپانیا و قاره آمریکا)، یک زبان جهانی است. اسپانیایی از نظر شمار گویشوران بومی دومین زبان جهان، پس از چینی ماندارین،Según la revista Ethnology en su edición de octubre de 2009 (eldia.es ) و از نظر شمار کل گویشوران چهارمین زبان جهان، پس از انگلیسی، چینی ماندارین و هندی است.

اسپانیایی عضو گروه زبان‌های ایبرو-رومی از خانواده زبان‌های هندواروپایی است. این زبان پس از فروپاشی امپراتوری روم غربی در سده پنجم میلادی از چندین گویش لاتین عامیانه در ایبری شکل گرفت. کهن‌ترین متون لاتین با ردپایی از اسپانیایی در شمال ایبری در سده نهم پدید آمده‌اند و نخستین استفاده منظم نوشتاری از این زبان در تولدو، یک شهر برجسته در پادشاهی کاستیا، در سده سیزدهم رخ داد. از سال ۱۴۹۲، زبان اسپانیایی به نایب‌السلطنه‌های امپراتوری اسپانیا، به ویژه به قاره آمریکا و همچنین سرزمین‌هایی در آفریقا، اقیانوسیه و فیلیپین منتقل شد.

ماریو پی، زبان‌شناس ایتالیایی-آمریکایی، طی پژوهشی در سال ۱۹۴۹ با بررسی مقایسه واج‌شناسی، تصریف، نحو، واژگان و آهنگ زبان‌های رومی و لاتین دریافت که اسپانیایی از نزدیک‌ترین زبان‌های رومی به لاتین است (۲۰٪ تفاوت) و در میان این زبان‌ها فقط ساردینیایی (۸٪ تفاوت) و ایتالیایی (۱۲٪ تفاوت) به لاتین نزدیک‌ترند.Pei, Mario (1949). Story of Language. ISBN 0-397-00400-1. حدود ۷۵٪ از واژگان اسپانیایی نوین از لاتین می‌آیند که این شامل وام‌واژه‌های لاتین از یونانی باستان نیز می‌شود. اسپانیایی از آغاز با عربی در تماس بوده‌است و به دلیل رخدادهای دوره اندلس، حدود ۸٪ از واژگان آن دارای ریشه عربی هستند.: "El léxico español de procedencia árabe es muy abundante: se ha señalado que constituye, aproximadamente, un 8% del vocabulario total" اسپانیایی همچنین از زبان‌های باسکی، ایبریایی، سلتیبری، ویزیگوتی و سایر زبان‌های همسایه ایبرو-رومی تأثیر پذیرفته‌است. علاوه بر این، اسپانیایی واژگانی از زبان‌های دیگر، به ویژه سایر زبان‌های رومی (فرانسوی، ایتالیایی، رومی اندلسی، پرتغالی، گالیسی، کاتالان، اکسیتان و ساردینیایی) و همچنین زبان‌های کچوا، ناهواتل و سایر زبان‌های بومی قاره آمریکا جذب کرده‌است.

اسپانیایی یکی از شش زبان رسمی سازمان ملل است و توسط اتحادیه اروپا، سازمان کشورهای آمریکایی، اتحادیه کشورهای آمریکای جنوبی، جامعه کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب، اتحادیه آفریقا و بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی دیگر به عنوان زبان رسمی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

زبان اسپانیایی با وجود شمار بالای گویشوران، در نوشتار علمی برجسته نیست، اگرچه در علوم انسانی کارکرد بهتری دارد. تقریباً ۷۵٪ از تولیدات علمی به زبان اسپانیایی به سه حوزه موضوعی علوم اجتماعی، علوم پزشکی و علوم انسانی/هنر تقسیم می‌شوند. اسپانیایی پس از انگلیسی و ماندارین سومین زبان پر کاربرد در اینترنت است.

 نام و ریشه‌شناسی 
بندانگشتی| نقشه نام زبان اسپانیایی؛ کاستیایی/castellano به رنگ قرمز و اسپانیایی/español به رنگ آبی

 نام زبان 
در اسپانیا و در برخی دیگر از مناطق اسپانیایی‌زبان، اسپانیایی را نه تنها  (اسپانیایی) بلکه  (کاستیلیَن) می‌نامند، نامی که از پادشاهی کاستیا آمده تا با دیگر زبان‌های رایج در اسپانیا، مانند گالیسی، باسکی، آستوری، کاتالان، آراگونی و اکسیتان، اشتباه نشود.

قانون اساسی ۱۹۷۸ اسپانیا از اصطلاح  (کاستیلین) برای تعریف زبان رسمی کل کشور اسپانیا استفاده می‌کند و در مقابل عبارت  («سایر زبان‌های اسپانیایی») نیز در آن یافت می‌شود. ماده سه آن به شرح زیر است:

از طرف دیگر، آکادمی سلطنتی اسپانیا هم‌اکنون در انتشارات خود از اصطلاح اسپانیایی استفاده می‌کند، اما از سال ۱۷۱۳ تا ۱۹۲۳ این زبان را کاستیایی می‌نامید.

کتاب راهنمای زبان آکادمی سلطنتی اسپانیا (Diccionario panhispánico de dudas) بیان می‌کند اگرچه آکادمی سلطنتی ترجیح می‌دهد هنگام اشاره به زبان اسپانیایی در نشریات خود از اصطلاح اسپانیایی استفاده کنند، هر دو اصطلاح - اسپانیایی و کاستیایی - مترادف و معتبر تلقی می‌شوند.Diccionario panhispánico de dudas, 2005, p.  271–272.

 ریشه‌شناسی 
اصطلاح  از واژه لاتین  می‌آید، که به معنای «از یا مربوط به دژ یا قلعه» است.http://latinlexicon.org/definition.php?p1=1002184

ریشه‌شناسی‌های مختلفی برای اصطلاح  (اسپانیایی) پیشنهاد شده‌است. طبق آکادمی سلطنتی اسپانیا، اسپانیول از واژه پرونسی espaignol و آن نیز به نوبه خود از واژه  لاتین عامیانه گرفته شده‌است. این نام، نام لاتین استان هیسپانیا است که شامل قلمرو کنونی شبه‌جزیره ایبری می‌شود.http://dle.rae.es/?id=GUSX1EQ

فرضیه‌های دیگری غیر از فرضیه پیشنهادی آکادمی سلطنتی اسپانیا وجود دارد. فیلسوف اسپانیایی، منندز پیدال پیشنهاد داد که واژه  یا  پسوند  را از لاتین عامیانه گرفته، همانند واژگان دیگری مانند  (برتون) یا  (ساکسون)، و به  تبدیل شده که آن نیز در نهایت به واژه  اسپانیایی باستان و  کنونی تبدیل شد.

 تاریخ 
زبان اسپانیایی از لاتین عامیانه ریشه گرفته‌است که از سال ۲۱۰ پیش از میلاد در زمان جنگ دوم پونی توسط رومیان به شبه‌جزیره ایبری آورده شد. پیش از این، در شبه جزیره ایبری چندین زبان پیشارومی (که به آن‌ها زبان‌های دیرین‌هیسپانیایی نیز گفته می‌شود) که برخی هندواروپایی و برخی از ریشه‌های دیگر بودند، صحبت می‌شدند. این زبان‌ها شامل زبان‌های باسکی (امروزه نیز زنده است)، ایبریایی، سلتیبری و گالائیک بودند.

اولین اسنادی که ردپای چیزی را نشان دهد که امروزه به عنوان پیشرو اسپانیایی نوین می‌شناسیم، مربوط به قرن ۹ است. در طول قرون وسطی و دوران نوین، مهم‌ترین تأثیرگذاران بر واژگان اسپانیایی، زبان‌های رومی همسایه همچون مستعربی (رومی اندلسی)، ناوارو-آراگونی، لئونی، کاتالان، پرتغالی، گالیسی، اکسیتان و بعداً فرانسوی و ایتالیایی بوده‌اند. اسپانیایی شمار بالایی واژه را از عربی نیز وام گرفته و همچنین از طریق مهاجرت قبایل و دوره‌ای از حکومت ویزیگوت‌ها در ایبری، از زبان گوتی ژرمنی نیز تاثیرهای جزئی پذیرفته‌است. علاوه بر این، بسیاری واژه دیگر از طریق تأثیر نوشتاری و مذهبی کلیسا از لاتین وام گرفته شده‌اند. وام‌واژگان از هر دو زبان لاتین کلاسیک و لاتین رنسانس هستند.

طبق نظریه‌های رامون منندز پیدال، گویش‌های محلی لاتین عامیانه، در شمال ایبریا، در منطقه‌ای با مرکزیت شهر بورگوس، به اسپانیایی تبدیل شدند و این گویش بعداً به شهر تولدو، جایی که اسپانیایی نوشتاری معیار برای نخستین بار در قرن سیزدهم توسعه یافت، آورده شد. در این مرحله تکوینی، اسپانیایی از عموزاده نزدیک خود، لئونی، دورتر و به گفته برخی از نویسندگان، با تأثیر شدید باسکی متمایز شد. این گویش متمایز با بازپس‌گیری اندلس، به جنوب اسپانیا گسترش یافت و در همان حال عربی رایج در اندلس بر آن تأثیر گذاشت (حدود ۴٬۰۰۰ واژه مشتق‌شده از عربی که ۸٪ از زبان امروز را تشکیل می‌دهند)، که بیشتر آن به صورت غیرمستقیم و از طریق زبان رومی مستعربی بود. گونه نوشتاری معیار این زبان جدید در شهرهای تولدو، از سده سیزدهم تا شانزدهم، و مادرید، از دهه ۱۵۷۰ تاکنون توسعه یافته‌است.

در سده‌های ۱۵ و ۱۶، اسپانیایی دچار تغییر چشمگیری در تلفظ همخوان‌های صفیری خود شد و طی آن حرف  صدای /خ/ و همچنین در بیشتر کشور حرف  (و  پیش از  یا ) صدای /ث/ (th) گرفت. در سال ۱۴۹۲ نخستین کتاب دستور زبان نوین در اروپا به نام دستور زبان اسپانیایی (Gramática de la lengua castellana) توسط آنتونیو دی نبریخا در سالامانکا نوشته شد. طبق یک حکایت عامیانه، هنگامی که نبریخا کتاب را به ملکه ایزابلای یکم تقدیم کرد، ملکه از او پرسید این کتاب چه استفاده‌ای دارد و او پاسخ داد زبان ابزار امپراطوری است. نبریخا در مقدمه کتابش در ۱۸ اوت ۱۴۹۲ می‌نویسد «… زبان همیشه همراه امپراطوری بود.»

از سده شانزده زبان به قاره تازه‌کشف‌شده آمریکا و هند شرقی اسپانیا از طریق استعمارگری برده شد. میگل د سروانتس، نویسنده دن کیشوت، چنان در جهان شناخته شده‌است که به اسپانیایی  («زبان سروانتس») نیز می‌گویند. در سده بیستم اسپانیایی به گینه استوایی، صحرای غربی و مناطقی از ایالات متحده که بخشی از امپراطوری اسپانیا نبودند، همچون هارلم شرقی در نیویورک نیز وارد شد.

 پراکندگی جغرافیایی 

بندانگشتی|درصد زبان‌های مورد استفاده بر روی اینترنت - اسپانیایی ۵٪
اسپانیایی زبان اصلی ۲۰ کشور در سراسر جهان است. برآورد می‌شود که شمار کل اسپانیایی‌زبانان در مجموع میان ۴۷۰ تا ۵۰۰ میلیون نفر باشد که اسپانیایی از این نظر رتبه دوم جهان را داراست.

اسپانیایی همچنین سومین زبان بزرگ از نظر شمار کل گویشوران پس از ماندارین و انگلیسی است. آمار استفاده از اینترنت در سال ۲۰۰۷ اسپانیایی را به عنوان سومین زبان جهان پس از انگلیسی و ماندارین قرار می‌دهد.

 اروپا 

در اروپا، اسپانیایی زبان رسمی اسپانیا، کشوری که از آن ریشه گرفته، است. اسپانیایی همچنین در جبل‌الطارق و آندورا نیز معمولاً صحبت می‌شود، اگرچه در آندورا کاتالان زبان رسمی است.

اسپانیایی همچنین توسط جوامع کوچک دیگر کشورهای اروپایی مانند انگلستان، فرانسه، ایتالیا و آلمان گفتگو می‌شود. اسپانیایی زبان رسمی اتحادیه اروپا است. در سوئیس، که شاهد هجوم گسترده‌ای از مهاجران اسپانیایی در قرن بیستم بود، اسپانیایی زبان مادری ۲٫۲٪ از مردم است.

 قاره آمریکا 

 آمریکای اسپانیایی‌زبان 

بیشتر اسپانیایی‌زبان‌ها در آمریکای اسپانیایی‌زبان سکونت دارند و در واقع از همه کشورهای اسپانیایی‌زبان، فقط اسپانیا و گینه استوایی خارج از قاره آمریکا هستند. در سطح ملی، اسپانیایی زبان رسمی (دفاکتو یا دوژور) آرژانتین، بولیوی (همراه با کچوا، آیمارا، گوارانی و ۳۴ زبان دیگر)، شیلی، کلمبیا، کاستاریکا، کوبا، جمهوری دومنیکن، اکوادور، السالوادور، گواتمالا، هندوراس، مکزیک (با ۶۳ زبان بومی رسمی)، نیکاراگوئه، پاناما، پاراگوئه (با گوارانی)،Constitución de la República del Paraguay , Article 140 پرو (با کچوا، آیمارا و سایر زبان‌های بومی)،Constitución Política del Perú , Article 48 پورتوریکو (همراه با انگلیسی)، اروگوئه و ونزوئلا است. اسپانیایی در بلیز، مستعمره پیشین انگلیس، رسمیت ندارد. با این حال، طبق سرشماری سال ۲۰۰۰، ۴۳٪ از مردم این کشور بدان مسلط بودند. این زبان بیشتر توسط فرزندان اسپانیایی‌تباران صحبت می‌شود که از قرن هفدهم وارد منطقه شدند. با این حال، انگلیسی زبان رسمی کشور است.

ترینیداد و توباگو و برزیل به دلیل همجواری با کشورهای اسپانیایی زبان، آموزش زبان اسپانیایی را در سامانه‌های آموزشی خود اجرا کرده‌اند. دولت ترینیداد برنامه اسپانیایی به عنوان نخستین زبان خارجی (SAFFL) را در مارس ۲۰۰۵ آغاز کرد. در سال ۲۰۰۵، کنگره ملی برزیل لایحه‌ای را تصویب کرد که توسط رئیس‌جمهور امضا شد و اسپانیایی را به عنوان دوره جایگزین زبان خارجی در مدارس متوسطه دولتی و خصوصی برزیل اجباری می‌کرد. در سپتامبر ۲۰۱۶ این قانون پس از استیضاح دیلما روسف توسط میشل تمر لغو شد. در بسیاری از شهرها و روستاهای مرزی در امتداد مرز برزیل با پاراگوئه و اروگوئه، یک زبان ترکیبی معروف به پرتنیول صحبت می‌شود.

 ایالات متحده 
طبق داده‌های سرشماری سال ۲۰۰۶، ۴۴٫۳ میلیون نفر از جمعیت ایالات متحده آمریکایی هیسپانیک یا اسپانیایی‌زبان بودندU.S. Census Bureau Hispanic or Latino by specific origin. و ۳۸٫۳ میلیون نفر، ۱۳ درصد از جمعیت بالای پنج سال کشور، در خانه به اسپانیایی صحبت می‌کردند. زبان اسپانیایی به دلیل حضور اسپانیا و سپس مکزیک در سرزمین‌هایی که اکنون ایالت‌های جنوب غربی را تشکیل می‌دهند، همچنین لوئیزیانا که از سال ۱۷۶۲ تا ۱۸۰۲ توسط اسپانیا اداره می‌شد، فلوریدا، که تا سال ۱۸۲۱ قلمرو اسپانیا بود و پورتوریکو که تا سال ۱۸۹۸ جزو اسپانیا بود، سابقه طولانی در ایالات متحده دارد.

اسپانیایی، با داشتن ۵۰ میلیون گویشور، پرگویشورترین زبان دوم آمریکا است. (in Spanish) گرچه انگلیسی زبان دفاکتوی ملی کشور است، از اسپانیایی اغلب در خدمات عمومی و اطلاعیه‌ها در سطح فدرال و ایالتی استفاده می‌شود. اسپانیایی در اداره نیومکزیکو نیز استفاده می‌شود. این زبان به دلیل مهاجرت‌های سده‌های ۲۰ و ۲۱ میلادی، در مناطق کلان‌شهری لس آنجلس، میامی، سن آنتونیو، نیویورک، سان فرانسیسکو، دالاس، فینیکس و همچنین اخیراً شیکاگو، لاس وگاس، بوستون، دنور، هیوستون، ایندیاناپولیس، فیلادلفیا، کلیولند، سالت‌لیک‌سیتی، آتلانتا، نشویل، اورلاندو، تامپا، رالی و بالتیمور-واشینگتن از نفوذ بالایی برخوردار است.

 آفریقا 
بندانگشتی|زبان اسپانیایی در آفریقا
در آفریقا، اسپانیایی در گینه استوایی (همراه با پرتغالی و فرانسوی) و همچنین اتحادیه آفریقا رسمی است. در گینه استوایی، اسپانیایی زبان رسمی و از نظر شمار کل، پرگویشورترین زبان (حدود ۵۰۰٬۰۰۰ نفر) و فانگ زبان اصلی از نظر شمار گویشوران بومی است.

اسپانیایی همچنین در سرزمین‌های وابسته به اسپانیا در شمال آفریقا، شهرهای سئوتا و ملیلیه (پلاساس د سبرانیا) و جزایر قناری (جمعیت ۲٬۰۰۰٬۰۰۰)، در ۱۰۰ کیلومتری سواحل شمال غربی سرزمین اصلی آفریقا، گفتگو می‌شود. در شمال مراکش، که در گذشته تحت‌الحمایه اسپانیا بود و از لحاظ جغرافیایی هم به اسپانیا نزدیک است، حدود ۲۰٬۰۰۰ نفر به عنوان زبان دوم به اسپانیایی صحبت می‌کنند، در حالی که عربی قانوناً زبان رسمی کشور است. شمار کمی از یهودیان مراکشی نیز به گویش اسپانیایی سفاردی هاکتیا (مرتبط با گویش لادینو که در اسرائیل رایج است) صحبت می‌کنند. اسپانیایی همچنین توسط گروه کوچکی در آنگولا به دلیل نفوذ کوبا در جنگ سرد و در سودان جنوبی در میان مردمی که در جنگ‌های سودان به کوبا نقل مکان کردند و پس از استقلال به کشورشان بازگشتند، اسپانیایی صحبت می‌شود.

در صحرای غربی، صحرای اسپانیای پیشین، اسپانیایی در اواخر سده نوزدهم و بیستم زبان رسمی بود. امروزه اسپانیایی در این سرزمین مورد مناقشه توسط حدود ۵۰۰٬۰۰۰ نفر جمعیت کوچ‌نشین صحرا تکلم می‌شود و در کنار عربی عملاً در جمهوری دموکراتیک عربی صحرا زبان رسمی است، اگرچه این کشور کاملاً به رسمیت شناخته نشده‌است.

 آسیا 
بندانگشتی|پرچم اولیه انقلابیون فیلیپین با متن اسپانیایی «زنده باد جمهوری فیلیپین!!!» روی آن؛ دو قانون اساسی اول فیلیپین به زبان اسپانیایی نوشته شده‌اند.
اسپانیایی و اسپانیایی فیلیپینی از آغاز حاکمیت اسپانیا در سال ۱۵۶۵ تا تغییر قانون اساسی در ۱۹۷۳ زبان رسمی فیلیپین بود. این زبان در طول استعمار اسپانیا (۱۸۶۵–۱۵۶۵)، زبان دولت، تجارت و آموزش بود و توسط اسپانیایی‌ها و فیلیپینی‌های تحصیل‌کرده به عنوان زبان اول صحبت می‌شد. در میانه سده نوزدهم، دولت استعماری یک سامانه آموزشی عمومی رایگان را به زبان اسپانیایی ایجاد کرد. این افزایش استفاده از اسپانیایی در سراسر کشور منجر به شکل‌گیری طبقه‌ای از روشنفکران اسپانیایی‌زبان به نام ایلوسترادوس شد. در زمان استقلال فیلیپین در سال ۱۸۹۸، حدود ۷۰٪ از مردم به زبان اسپانیایی آگاهی داشتند، ۱۰٪ آن را به عنوان اولین و تنها زبان و حدود ۶۰٪ به عنوان زبان دوم یا سوم صحبت می‌کردند.

با وجود شکست اسپانیا در جنگ اسپانیا و آمریکا در سال ۱۸۹۸ و اداره فیلیپین به دست آمریکا، استفاده از اسپانیایی در ادبیات و مطبوعات فیلیپین در سال‌های اولیه حکومت آمریکا ادامه داشت. دولت آمریکا به تدریج، استفاده از انگلیسی را گسترش داد و اسپانیایی را به عنوان تأثیر منفی گذشته توصیف می‌کرد. سرانجام، در دهه ۱۹۲۰، انگلیسی زبان اصلی اداری و آموزشی کشور شد. اسپانیایی با استقلال فیلیپین در سال ۱۹۴۶ در کنار انگلیسی و فیلیپینی، نسخه معیار تاگالوگ، به عنوان زبان رسمی کشور اعلام شد، گرچه نفوذ آن و گویشورانش کاهش قابل توجهی یافته بودند.

اسپانیایی در سال ۱۹۷۳ در زمان ریاست جمهوری فردیناند مارکوس از وضعیت رسمی خارج شد اما دو ماه بعد در تاریخ ۱۵ مارس ۱۹۷۳ با فرمان شماره ۱۵۵ ریاست جمهوری دوباره به وضعیت رسمی رسید. این زبان تا سال ۱۹۸۷ که قانون اساسی کنونی تصویب و در آن دوباره به عنوان یک زبان کمکی داوطلبانه و اختیاری انتخاب شد، به عنوان یک زبان رسمی باقی ماند.Article XIV, Sec 7: "For purposes of communication and instruction, the official languages of the Philippines are Filipino and, until otherwise provided by law, English. The regional languages are the auxiliary official languages in the regions and shall serve as auxiliary media of instruction therein. Spanish and Arabic shall be promoted on a voluntary and optional basis." در سال ۲۰۱۰، رئیس‌جمهور گلوریا آرویو آموزش دوباره اسپانیایی در سامانه آموزشی فیلیپین را مطرح شود. اما تا سال ۲۰۱۲، تعداد دبیرستان‌هایی که این زبان در آن‌ها یک درس اجباری یا اختیاری بود، بسیار کم بودند. امروزه، با وجود تبلیغ اسپانیایی توسط دولت، کمتر از ۰٫۵٪ از مردم گزارش می‌دهند که می‌توانند به خوبی به این زبان صحبت کنند. گذشته از اسپانیایی معیار، یک کریول بر پایه اسپانیایی به نام چاباکانو در جنوب فیلیپین توسعه یافته‌است. شمار گویشوران چاباکانو در سال ۱۹۹۶، ۱٫۲ میلیون نفر تبرآورد شد با این حال، این زبان با اسپانیایی دارای درک متقابل نیست.Spanish creole:  زبان‌های محلی فیلیپین نیز از اسپانیایی، به ویژه از اسپانیایی مکزیکی، تأثیر پذیرفته‌اند، چرا که فیلیپین تا سال ۱۸۲۱ از اسپانیای نو و سپس تا سال ۱۸۹۸ به‌طور مستقیم از مادرید اداره می‌شد.

 اقیانوسیه 
بندانگشتی| تابلویی به زبان اسپانیایی در جزیره ایستر، که به بازدیدکنندگان پارک ملی رپا نویی خوش‌آمد می‌گوید
اسپانیایی زبان رسمی و پرگویشورترین زبان جزیره ایستر است که از نظر جغرافیایی بخشی از پلی‌نزی در اقیانوسیه و از نظر سیاسی بخشی از شیلی می‌باشد. رپا نویی زبان سنتی جزیره ایستر است که یک زبان پلی‌نزیایی شرقی به‌شمار می‌رود.

وام‌واژه‌های اسپانیایی در زبان‌های محلی گوام، جزایر ماریانای شمالی، پالائو، جزایر مارشال و میکرونزی وجود دارند که همگی قبلاً جزئی از هند شرقی اسپانیا بودند.

علاوه بر این، در استرالیا و نیوزیلند، جوامعی از اسپانیایی‌زبانان وجود دارند که شمار آن‌ها ۱۳۳٬۰۰۰ گویشور بومی است.111 400 en Australia + 21 645 en Nueva Zelanda  اسپانیایی‌زبانان ۲٫۱٪ از جمعیت هاوایی را تشکیل می‌دهند و طبق سرشماری ایالات متحده در سال ۲۰۱۰ شمار آن‌ها ۱۲۰٬۸۴۲ نفر بود.Percent of people 5 years and over who speak Spanish at home - United States -- States; and Puerto Rico

 جنوبگان 
در جنوبگان تنها دو مکان غیرنظامی وجود دارد که بومیان ساکن در هر دو بیشتر اسپانیایی‌زبان هستند. یکی از آن‌ها فورتین سارگنتو کابرال آرژانتین است که ۶۶ نفر جمعیت دارد. دیگری نیز شهرک ویلا لاس استرلاس شیلی است که در تابستان ۱۵۰ و در زمستان ۸۰ نفر جمعیت دارد. در هر دو سکونت‌گاه مدرسه‌ای وجود دارد که دانش‌آموزان در آن به زبان اسپانیایی آموزش می‌بینند.

پایگاه‌های تحقیقاتی بسیاری متعلق به کشورهای اسپانیایی‌زبان در جنوبگان وجود دارند. پایگاه اورکاداس یک پایگاه تحقیقاتی آرژانتین و قدیمی‌ترین پایگاه جنوبگان با جمعیت دائمی (از سال ۱۹۰۷) است که هنوز فعالیت دارد. کشورهای اسپانیایی‌زبان در مجموع ۲۸ پایگاه تحقیقاتی در جنوبگان دارند:
کشورپایگاه دائمیپایگاه تابستانیکلنقشهآرژانتین۶۷۱۳250pxشیلی۴۵۹اوروگوئه۱۱۲اسپانیا۲۲پرو۱۱اکوادور۱۱

 واج‌شناسی 
موجودی واج‌های اسپانیایی شامل پنج واکه (، ، ، ، ) و بسته به گویش ۱۷ تا ۱۹ واج است

 واکه‌ها 
 جلویی مرکزی پشتی بسته   میانه   باز 

 همخوان‌ها 
+همخوان‌ها لبی دندانی لثوی کامی نرم‌کامی خیشومی    انسدادی         مداوم   *  ()  کناری   * زنشی  لرزشی 

 دستور زبان 

بندانگشتی|175px|میگل د سروانتس، نویسنده دون کیشوت، که بسیاری او را بزرگ‌ترین نویسنده ادبیات اسپانیایی می‌دانند.
بیشتر ویژگی‌های دستوری و گونه‌شناختی زبان اسپانیایی با سایر زبان‌های رومی مشترک است. اسپانیایی یک زبان ترکیبی است. سامانه‌های اسمی و صفتی دارای دو جنس و دو شمار هستند. با این وجود حروف تعریف، برخی از ضمایر و تخصیص‌گرها دارای جنس خنثی هستند. برای هر فعل تقریباً پنجاه شکل صرفی، شامل ۳ زمان گذشته، حال و آینده؛ ۲ نمود کامل و ناقص برای گذشته؛ ۴ وجه اخباری، التزامی، شرطی و امری؛ ۳ شخص اول، دوم و سوم؛ ۲ شمار مفرد و جمع و ۳ نوع فعل حالتی مصدری، اسم مصدری و اسم مفعولی وجود دارد.

در نحو اسپانیایی شاخه‌بندی از راست است، بدین معنی که سازه‌های فرعی یا تعدیل‌کننده معمولاً پس از واژه‌های کلیدی قرار می‌گیرند. این زبان از حروف اضافه استفاده می‌کند و در آن همانند بسیاری دیگر از زبان‌های رومی معمولاً -گرچه نه همواره- صفت پس از اسم قرار می‌گیرد.

ترتیب واژگان در اسپانیایی به صورت نهاد- -فعل-مفعول است؛ گرچه همانند دیگر زبان‌های رومی جابه‌جایی اجزای جمله در معنای جمله خللی وارد نمی‌کند و امکان‌پذیر است. اسپانیایی همچنین یک زبان «ضمیرانداز» یا «بدون نهاد» است، به این معنا که ضمایر فاعلی اگر از نظر کاربردشناسی نالازم باشند، حذف‌شدنی هستند.

برای پرسشی کردن جمله وارونگی نهاد/فعل (همانند انگلیسی) کاربرد ندارد و تشخیص خبری یا پرسشی بودن جمله ممکن است کاملاً به لحن گوینده بستگی داشته باشد.

 گویش‌ها 
اسپانیایی دارای گویش‌های ملی و منطقه‌ای بسیاری است که گاه میان آن‌ها تفاوت‌های بسیاری، به ویژه در تلفظ و واژگان و تا حد کمتری در دستور زبان وجود دارد. گویش‌های اسپانیایی به‌طور کلی به دو گروه اروپایی (ایبریایی یا شبه‌جزیره‌ای) و آمریکایی تقسیم می‌شوند که هر یک از آن‌ها دارای گویش‌های زیرمجموعه بسیاری هستند.

تفاوت‌های برجسته در تلفظ در میان گویش‌های اسپانیایی عبارتند از:
 حفظ یا عدم تمایز میان واج‌های /س/ و /ث/
 حفظ یا عدم تمایز میان واج‌هایی که توسط ll و y ایجاد می‌شوند
 حفظ هجای ختم‌شده به [s] یا تضعیف آن تا [h]
 گرایش گویشوران مناطق مرکزی مکزیک و ارتفاعات آند به کاهش همخوان یا حذف آن

در میان ویژگی‌های دستوری، برجسته‌ترین تفاوت در میان گویش‌ها، استفاده از ضمایر دوم شخص است. در آمریکای لاتین تنها ضمیر دوم شخص جمع (شما)، برای هر دو گفتار رسمی و غیررسمی، ustedes است، درحالی که در بیشتر اسپانیا ضمیر دوم شخص جمع غیررسمی، vosotros است و از ustedes فقط در گفتار رسمی استفاده می‌شود. برای ضمیر دوم شخص مفرد (تو) نیز در برخی از گویش‌های آمریکای لاتین فقط tú کاربرد دارد درحالی که سایرین از vos یا همزمان هر دوی آن‌ها استفاده می‌کنند.

از نظر واژگان نیز گویش‌های اسپانیایی، به ویژه در نام خوراک‌ها، وسایل و لباس‌ها، نیز تفاوت‌های چشمگیری دارند. بسیاری از گونه‌های آمریکای لاتین از زبان‌های بومی آمریکا تأثیر پذیرفته‌اند.

 گویش‌های آمریکای لاتین 
پیوند=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Cristina_Peri.jpg|چپ|بندانگشتی|کریستینا پری روسی زبان‌شناس، نویسنده و شاعر اروگوئه‌ای
اسپانیایی آمریکای لاتین را می‌توان به‌طور کلی در گروه‌های زیر دسته‌بندی کرد:
 نیو مکزیکویی
 مکزیکی
 آمریکای مرکزی
 کارائیبی (کوبا، ونزوئلا، پورتوریکو، جمهوری دومنیکن، پاناما، بخش از کلمبیا و مناطق پیرامون ساحل کارائیب و خلیج مکزیک در مکزیک).
 آندی (کلمبیا، پرو، اکوادور، غرب بولیوی و آند ونزوئلا).
 ریو پلاتایی (آرژانتین، اوروگوئه، شرق بولیوی و پاراگوئه)
 شیلیایی (شیلی، کویو)

 گویش‌های جهان قدیم 
گویش‌های جهان قدیم عبارتند از:
 شبه‌جزیره‌ای شمالی (آستوریاس، کاستیا و لئون، کانتابریا، سرزمین باسک، نابارا، آراگون، لا ریوخا، استان‌های گوادالاخارا و کوئنکا)
 شبه‌جزیره‌ای مرکزی-جنوبی (مادرید، تولدو، لا لامانچا)
 شبه‌جزیره‌ای جنوبی (اندلس، اکسترمادورا و مورسیا)
 قناری (جزایر قناری)
گویشوران غیربومی اسپانیایی در گینه استوایی و صحرای غربی (صحرای اسپانیای پیشین) بیشتر تحت تأثیر گونه‌های اسپانیا قرار دارند. اسپانیایی همچنین در گینه استوایی زبان رسمی است و بسیاری از مردم آن را به روانی صحبت می‌کنند.

اسپانیایی رایج در جبل‌الطارق تفاوت زیادی با گویش‌های همسایه به جز در کدگزینی با انگلیسی ندارد. لادینو نیز یک زبان یهودی متشکل از چندین گونه زبانی بر پایه اسپانیایی قرن پانزدهم است. این زبان هنوز هم در چند جامعه کوچک، به‌طور عمده در اسرائیل، ترکیه و تعدادی دیگر از کشورها گفتگو می‌شود.

 شمار گویشوران 
برآورد می‌شود که بیش از ۴۳۷ میلیون نفر به زبان اسپانیایی به عنوان یک زبان مادری صحبت می‌کنند که از این نظر اسپانیایی دومین زبان پرگویشور بومی در جهان است. موسسه سروانتس ادعا می‌کند که اسپانیایی تقریباً دارای ۴۷۷ میلیون گویشور بومی و در کل ۵۷۲ گویشور (از جمله با تسلط کم) و بیش از ۲۱ نفر میلیون زبان‌آموز خارجی است.Cervantes.es  – Instituto Cervantes (2017)

اسپانیایی زبان رسمی یا ملی در اسپانیا، گینه استوایی و ۱۸ کشور و یک قلمرو در قاره آمریکا است. در قاره آمریکا در مجموع ۴۱۸ میلیون اسپانیایی‌زبان وجود دارد. این زبان همچنین در فیلیپین یک زبان انتخابی است زیرا این کشور از سال ۱۵۶۹ تا ۱۸۹۹ مستعمره اسپانیا بود. در اتحادیه اروپا، اسپانیایی زبان مادری ۸٪ از مردم است و ۷٪ دیگر نیز آن را به عنوان زبان دوم صحبت می‌کنند. مکزیک دارای بیشترین شمار گویشورا بومی اسپانیایی است.Spanish Speaking Countries  World Population Review. Retrieved 31 March 2020.

اسپانیایی محبوب‌ترین زبان دوم در ایالات متحده است. در سال ۲۰۱۱، طبق یک نظرسنجی نفر برآورد شد ۵۵ میلیون نفر از ساکن پنج سال به بالای ایالات متحده اسپانیایی‌تبار بودند و ۳۸ میلیون نفر در خانه به اسپانیایی صحبت می‌کردند. طبق مقاله‌ای در سال ۲۰۱۱ پیش‌بینی شد شمار اسپانیایی‌زبانان در ایالات متحده تا سال ۲۰۲۰ به ۳۹ تا ۴۳ میلیون، بسته به پیش‌فرض‌هایی در مورد میزان مهاجرت، افزایش یابد.

 اسپانیایی‌زبانان بر پایه کشور 
جدول زیر شمار اسپانیایی‌زبانان را در جهان نشان می‌دهد. رنگ زمینه خاکستری نشان‌دهنده رسمی بودن زبان در آن کشور است.
کشورجمعیت کشوراسپانیایی به عنوان زبان مادریBritannica Books of the years 2003 to 2009 :es:Anexo:Hablantes de español como lengua materna en el 2003 (según el Britannica Book). Sources used by the Encyclopaedia Britannica (Ethnologue -14th edition, Joshua Project 2000 —People’s List, U.S. Census Bureau.) دوزبانه و استفاده از اسپانیایی به عنوان زبان دومeurobarometer (2006), :es:Anexo:Hablantes de español en la U.E. según el Eurobarómetro (2006) for Europe countriesSpanish students for countries out of Europe according to Instituto Cervantes 06-07 (There aren't concrete sources about Spanish speakers as a second language except to Europe and Latin America countries).درصد اسپانیایی‌زبان جمعیتDemografía de la lengua española  (page 28) to countries with official spanish status.جمعیت کل گویشوران اسپانیایی  ۱۱۲٬۳۹۶٬۲۱۱CONAPO  (2010). ۱۰۳٬۵۲۷٬۸۸۵ ۷٬۱۱۰٬۰۳۱ ۹۸٫۵٪ ۱۱۰٬۶۳۷٬۹۱۶  ۳۰۹٬۰۵۹٬۷۲۴Population figure for 2008 from U.S. Population in 1990, 2000, and 2008 , U.S. Census Bureau۴۴٬۴۶۸٬۵۰۱۳۵٬۴۶۸٬۵۰۱ legal hispanics older than 5 years old (US US Census 2009 Census 2009 ) + ۹ million not documented immigrants (Pew Hispanic Center 2008, impre.com, ecodiario.eleconomista.es) ۶٬۲۳۱٬۴۹۹ + دانش‌آموزان ۱۶٫۳٪Significant figure about the legal Hispanic population (۵۰٬۴۷۷٬۵۹۴ from a total US population of more than 308 million) Census Bureau 2010  ۵۰٬۰۰۰٬۰۰۰I Acta Internacional de la Lengua Española (2007): noticias en latinoamericaexterior.com , Academia Norteamericana de la Lengua Española: elcastellano.org , José Ma. Ansón: noticias elcastellano.org , Jorge Ramos Avalos: univision.com , Vázquez Medel: casamerica.es . , Elbio Rodríguez Barilari: congresodelalengua.cl , Escuredo:  III Acta Internacional de la Lengua Española . + ۷٬۸۲۰٬۰۰۰ دانش‌آموزAccording to the U.S. census (fundacionsiglo.com fundacionsiglo.com ): ۳٬۶۰۰٬۰۰۰ in primary school, ۳٬۲۲۰٬۰۰۰ in secondary school and ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ in the University  ۴۷٬۰۲۱٬۰۳۱ ۴۱٬۸۴۸٬۷۱۷۸۹٫۰٪ speak Spanish as a first language (eurobarometer (2006)) ۴٬۵۸۱٬۰۸۸ ۹۸٫۸٪ ۴۶٬۴۵۶٬۷۷۹  ۴۵٬۷۸۳٬۰۰۰ ۴۵٬۳۳۸٬۹۰۵ ۷۷٬۸۳۱ ۹۹٫۲٪ ۴۵٬۴۱۶٬۷۳۶  ۴۰٬۹۰۰٬۴۹۶ ۳۹٬۶۰۸٬۰۴۰ ۱٬۰۴۷٬۰۵۳ ۹۹٫۴٪ ۴۰٬۶۵۵٬۰۹۳  ۲۹٬۰۵۶٬۰۰۰ ۲۸٬۰۳۳٬۲۲۸ ۶۷۴٬۱۰۰ ۹۸٫۸٪ ۲۸٬۷۰۷٬۳۲۸  ۲۹٫۷۹۷٫۶۹۴ ۲۳٬۷۶۹٬۶۲۰ ۲٬۰۳۵٬۱۸۳ ۸۶٫۶٪ ۲۵٬۸۰۴٬۸۰۳  ۱۷٬۲۴۸٬۴۵۰ ۱۵٬۵۱۳٬۲۵۵ ۱٬۶۰۰٬۰۲۴ ۹۹٫۳٪ ۱۷٬۱۲۷٬۷۱۱  ۱۴٬۳۰۶٬۰۰۰ ۱۳٬۲۹۸٬۸۵۸ ۷۳۳٬۳۲۴ ۹۸٫۱٪ ۱۴٬۰۲۴٬۳۷۶  ۱۴٬۳۶۱٬۶۶۶ ۹٬۲۹۱٬۹۹۷ ۳٬۱۱۶٬۴۸۲ ۸۶٫۴٪ ۱۲٬۴۰۸٬۴۷۹  ۱۱٬۲۳۵٬۸۶۳ ۱۱٬۲۳۵٬۸۶۳ ۹۹٫۴٪ ۱۱٬۱۶۸٬۴۴۸  ۱۱٬۲۳۵٬۸۶۳ ۱۰٬۱۲۰٬۷۰۵ ۶۲٬۵۵۸ ۹۹٫۶٪ ۱۰٬۱۸۴٬۱۰۰  ۱۰٬۴۲۶٬۱۵۴ ۴٬۳۵۰٬۸۳۳ ۴٬۸۱۳٬۷۵۶ ۸۷٫۹٪ ۹٬۱۶۴٬۵۸۹  ۸٬۲۱۵٬۳۱۳ ۷٬۹۸۱٬۹۹۸ ۱۵۱٬۱۶۱ ۹۹٫۰٪ ۸٬۱۳۳٬۱۵۹  ۲۹٬۶۸۰٬۰۶۹According to the Morocco Census of 2004 (hcp.ma) ۲۰٬۰۰۰ ۶٬۴۷۹٬۹۳۵ ۲۱٫۹٪According to a survey made in 2005 by CIDOB (realinstitutoelcano.org , afapredesa.org ). Another source says that there are between 4 and 7 million Spanish speakers in Morocco (Ammadi, 2002)
educacion.es  ۶٬۴۹۹٬۹۳۵  ۶٬۱۸۳٬۰۰۲Census 2010 estimation  (page 32) ۶٬۱۸۳٬۰۰۲ ۹۹٫۷٪ ۶٬۱۶۴٬۴۵۱  ۶۴٬۰۵۷٬۷۹۰ ۴۴۰٬۱۰۶1% of ۴۴٬۰۱۰٬۶۱۹ (population of France older than 15 years in 2005). Source: Eurobarometer 2006. There are ۱۷۹٬۶۷۸ immigrants from Spain according to INE (۱/۱/۲۰۰۹) ۵٬۷۲۱٬۳۸۰ ۹٫۶٪ ۶٬۱۶۱٬۴۸۶  ۵٬۸۲۲٬۰۰۰ ۵٬۰۸۸٬۴۲۸ ۵۵۱٬۳۲۸ ۹۷٫۰٪ ۵٬۶۴۷٬۳۴۰  ۴٬۶۱۵٬۶۴۶ ۴٬۳۴۵٬۱۳۰ ۸۷٬۱۲۶ ۹۹٫۲٪ ۴٬۴۳۲٬۲۵۶  ۶٬۴۶۰٬۰۰۰ ۳۶۹٬۰۰۰ ۴٬۰۴۳٬۵۵۵ ۶۹٫۵٪ ۴٬۴۸۹٬۷۰۰  ۳٬۹۹۸٬۰۰۰ ۳٬۸۰۲٬۰۹۸۹۵٬۱۰٪ of the population speaks Spanish (U.S. Census Bureau ) ۱۴۷٬۳۳۴ ۹۸٫۸٪ ۳٬۹۵۰٬۰۲۴  ۶۰٬۹۴۳٬۹۱۲ ۱۰۷٬۶۵۴۵۹٬۰۱۷ immigrants from Spain (Spanish census 2001) + ۴۸٬۶۳۷ immigrants from Colombia. Open Channels and Colombian consul (1999)  ۳٬۸۱۴٬۸۴۶ ۶٫۴٪ ۳٬۹۲۲٬۵۰۰  ۳٬۳۷۲٬۰۰۰ ۳٬۲۵۷٬۳۵۲ ۷۷٬۳۰۳ ۹۸٫۹ ۳٬۳۳۴٬۹۰۸  ۳٬۵۰۸٬۰۰۰ ۲٬۶۲۲٬۷۲۰ ۴۷۶٬۴۱۹ ۹۳٫۱٪ ۳٬۱۷۹٬۳۶۵  ۹۶٬۰۶۱٬۶۸۳ ۲٬۶۶۰Ethnologue. There are ۲٬۵۳۲ immigrants from Spain according to INE  (۱/۱/۲۰۰۹) ۳٬۰۱۴٬۱۱۵ ۳٫۱٪ ۳٬۰۱۶٬۷۷۳۱٬۸۱۶٬۷۷۳ Spanish + ۱٬۲۰۰٬۰۰۰ Spanish creole: Antonio Quilis "La lengua española en Filipinas" , 1996 pag.234  cervantesvirtual.com,
mepsyd.es  (page 23), mepsyd.es  (page 249), spanish-differences.com , aresprensa.com . The figure ۲٬۹۰۰٬۰۰۰ Spanish speakers, we can find in  "Pluricentric languages: differing norms in different nations" (page 45 by R.W.Thompson), or in sispain.org . / More than 2 million Spanish speakers and around 3 million with Chavacano speakers according to "Instituto Cervantes de Manila" (elcastellano.org )  ۸۲٬۳۶۹٬۵۴۸ ۱۴۰٬۰۰۰Britannica Book of the Year 1998 . There are ۱۰۳٬۰۶۳ immigrants from Spain according to INE (۱/۱/۲۰۰۹) ۲٬۵۶۶٬۹۷۲ ۳٫۲٪ ۲٬۷۰۶٬۹۷۲  ۵۸٬۱۴۵٬۳۲۱ ۸۹٬۹۰۵ ۱٬۹۶۸٬۳۲۰ ۳٫۵٪ ۲٬۰۵۸٬۲۲۵  ۱٬۱۵۳٬۹۱۵ ناشناخته ۱٬۰۴۴٬۲۹۳ ۹۰٫۵٪Pages 28 and 23 in Demografía de la lengua española . ۱۳٬۷٪ of the population speaks Spanish with native knowladge and other 74% as a second language cvc.cervantes.es. ۱٬۰۴۴٬۲۹۳  ۳۳٬۲۱۲٬۶۹۶ ۹۰۹٬۰۰۰PMB Statistics factorhispano.net . Although Canada Census told about ۳۴۵٬۳۴۵ people who speaks Spanish in 2006, Hispanic organizations claim about ۵۲۰٬۲۶۰ Hispanics in 2001, and more than ۷۰۰٬۰۰۰ in 2006 (hispanosencanada.ca, dialogos.ca ), and currently there are near 1 million: (tlntv.com , broadcastdialogue.com ). ۹۲٬۸۵۳ ۳٪ ۱٬۰۰۱٬۸۵۳  ۱۰٬۶۷۶٬۹۱۰ ۹٬۷۴۴ ۷۲۷٬۲۸۲ ۶٫۹٪ ۷۳۷٬۰۲۶  ۱۶٬۶۴۵٬۳۱۳ ۱۹٬۹۷۸Spanish (census 2001) ۶۶۲٬۱۱۶ ۴٫۱٪ ۶۸۲٬۰۹۴  ۱۰٬۴۰۳٬۹۵۱ ۸۵٬۹۹۰1% of ۸٬۵۹۸٬۹۸۲ (population of Belgium older than 15 years in 2005). Source: Eurobarometer 2006 ۵۱۵٬۹۳۹ ۵٫۸٪ ۶۰۱٬۹۲۹  ۲۲٬۲۴۶٬۸۶۲ ۵۴۴٬۵۳۱ ۲٫۴٪ ۵۴۴٬۵۳۱  ۹٬۰۴۵٬۳۸۹ ۱۰۱٬۴۷۲Sweden Census SCB (2002) ۴۴۲٬۶۰۱ ۶٪ ۵۴۴٬۰۷۳  ۲۱٬۰۰۷٬۳۱۰ ۱۰۶٬۵۱۷Page 32 of the "Demogeafía de la lengua española". ۳۷۴٬۵۷۱"Demografía de la lengua española" ۲٫۳٪ ۴۸۱٬۰۸۸Page 32 of "Demogeafía de la lengua española"  ۱۸۵٫۷۱۲٫۷۱۳ ۴۴۵٬۰۰۵۵۰٪ of ۷۳۳٬۰۰۰ foreigners in Brazil are from مرکوسور (Page 32 ) + ۷۸٬۵۰۵ spanish immigrants (INE (۱/۱/۲۰۰۹)). ۵ میلیون دانش‌آموزelcastellano.org , elespectador.com , oei.org.co : Luiz Inácio Lula da Silva, president of Brazil: Near 9 million students are learning Spanish and the forecast is 12 million in 2010. /Instituto Cervantes : More than 1 million of spanish students in the private school and almost 11 million estimated for 2010 in the public school. 2009 Annuary of the Instituto Cervantes: More than 5 million students are learning Spanish. ناشناخته  ۳۸٬۵۰۰٬۶۹۶ ۳۱۶٬۱۰۴ ۰٫۸٪ ۳۱۶٬۱۰۴  ۸٬۲۰۵٬۵۳۳ ۲۶۷٬۱۷۷ ۳٫۳٪ ۲۶۷٬۱۷۷  ۲۰٬۱۷۹٬۶۰۲ ۲۳۵٬۸۰۶students according to Anuario Instituto Cervantes 06-07 ۱٫۲٪ ۲۳۵٬۸۰۶  ۳۳٬۷۶۹٬۶۶۹ ۲۲۳٬۰۰۰Between ۱۵۰٬۰۰۰ and ۲۰۰٬۰۰۰ in Tinduf (aprendemas.com ) + ۴۸٬۰۰۰ in Wilaya of Oran (page 31 of Demografía de la lengua española ) ۰٫۷٪ ۲۲۳٬۳۷۹  ۵٬۴۸۴٬۷۲۳ ۲۱۹٬۰۰۳ ۴٪ ۲۱۹٬۰۰۳  ۷٬۱۱۲٬۳۵۹ ۱۳۰٬۰۰۰۵۰٬۰۰۰ sefardíes (Britannica Book of the Year 1998) + ۸۰٬۰۰۰ from Iberoamerica  ۴۵٬۲۳۱ ۲٫۵٪ ۱۷۵٬۲۳۱  ۷٬۵۸۱٬۵۲۰ ۱۲۳٬۰۰۰ ۱۴٬۴۲۰ ۱٫۷٪ ۱۳۷٬۴۲۰  ۱۲۷٬۲۸۸٬۴۱۹ ۷۶٬۵۶۵ ۶۰٬۰۰۰ ۰٫۱٪ ۱۳۶٬۵۶۵  ۷٬۲۶۲٬۶۷۵ ۱۳۳٬۹۱۰ ۱٫۸٪ ۱۳۳٬۹۱۰  ۳۰۱٬۲۷۰ ۱۰۶٬۷۹۵Page 32 of Demografía de la lengua española  ۲۱٬۸۴۸ ۴۲٫۷٪ ۱۲۸٬۶۴۳  ۲۲۳٬۶۵۲ ۱۰٬۶۹۹ ۱۱۴٬۸۳۵ ۵۶٫۱٪ ۱۲۵٬۵۳۴  ۴٬۱۵۶٬۱۱۹ ۱۲۳٬۵۹۱ ۳٪ ۱۲۳٬۵۹۱  ۱۲٬۸۵۳٬۲۵۹ ۱۰۱٬۴۵۵ ۰٫۸٪ ۱۰۱٬۴۵۵  ۱۰٬۷۲۲٬۸۱۶ ۸۶٬۷۴۲ ۰٫۸٪ ۸۶٬۷۴۲  ۵٬۲۴۴٬۷۴۹ ۸۵٬۵۸۶ ۱٫۶٪ ۸۵٬۵۸۶  ۹٬۹۳۰٬۹۱۵ ۸۵٬۰۳۴ ۰٫۹٪ ۸۵٬۰۳۴  ۱۰۰٬۰۱۸ ۶٬۸۰۰ ۶۸٬۶۰۲ ۷۵٫۳٪ ۷۵٬۴۰۲  ۴٬۴۹۱٬۵۴۳ ۷۳٬۶۵۶ ۱٫۶٪ ۷۳٬۶۵۶  ۸۴٬۴۸۴ ۲۹٬۹۰۷۳۵٫۴٪ speak Spanish as a first language www.iea.ad  ۲۵٬۳۵۶ ۶۸٫۷٪ ۵۸٬۰۴۰  ۵٬۴۵۵٬۴۰۷ ۴۳٬۱۶۴ ۰٫۸٪ ۴۳٬۱۶۴  ۴٬۶۴۴٬۴۵۷ ۱۲٬۵۷۳ ۲۳٬۶۷۷ ۰٫۸٪ ۳۶٬۲۵۰  ۱۴۰٬۷۰۲٬۰۹۴ ۳٬۳۲۰ ۲۰٬۰۰۰ ۰٫۰۱٪ ۲۳٬۳۲۰  ۴٬۱۷۳٬۴۶۰ ۲۱٬۶۴۵New Zealand census (2006) ۰٫۵٪ ۲۱٬۶۴۵  ۱۵۴٬۸۰۵ ۱۹٬۰۹۲ ۱۲٫۳٪ ۱۹٬۰۹۲  جزایر ویرجین ایالات متحده ۱۰۸٬۶۱۲ ۱۶٬۷۸۸ ۱۵٫۵٪ ۱۶٬۷۸۸  ۱٬۳۴۵٬۷۵۱٬۰۰۰ ۲٬۲۹۲Spanish residents in China (INE, 2009 ) ۱۲٬۸۳۵ ۰٫۰۰۱۱۲۴٪ ۱۵٬۱۲۷  ۳٬۵۶۵٬۲۰۵ ۱۳٬۹۴۳ ۰٫۴٪ ۱۳٬۹۴۳  ۲۷٬۹۶۷ ۱۳٬۸۵۷ ۴۹٫۵٪ ۱۳٬۸۵۷  ۷۹۲٬۶۰۴ ۱٫۴٪ ۱۱٬۰۴۴  ۷۱٬۸۹۲٬۸۰۷ ۳۸۰ ۸٬۰۰۰Page 37 of the Demografía de la lengua española  ۰٫۰۱٪ ۸٬۳۸۰  ۲٬۸۰۴٬۳۲۲ ۸٬۰۰۰ ۰٫۳٪ ۸٬۰۰۰  ۴۸۶٬۰۰۶ ۳٬۰۰۰ ۴٬۳۴۴ ۱٫۵٪ ۷٬۳۴۴  ۴۰۳٬۵۳۲ ۶٬۴۵۸ ۱٫۶٪ ۶٬۴۵۸  ۱٬۰۴۷٬۳۶۶ ۴٬۱۰۰ ۰٫۴٪ ۴٬۱۰۰  ۵۱۳٬۰۰۰ ناشناختهThe Spanish 1970 census claims 16.648 Spanish speakers in Western Sahara () but probably most of them were people born in Spain who left after the Moroccan annexation ناشناخته ناشناخته ناشناخته سایر مهاجرین به اتحادیه اروپا. ۱٬۳۹۹٬۵۳۱There are ۲٬۳۹۷٬۳۸۰ immigrants from Spain and Latin America according to the page 37 of the "Demografía de la lingua española" (۹۹۷٬۸۴۹ already counted) ۱٬۳۹۹٬۵۳۱ دانشجویان بیگانه رشتهٔ زبان اسپانیایی ۲٬۸۹۵٬۵۶۲According to the Instituto Cervantes, there are 14 million of Spanish students. But there are already counted students from U.S. (۶٬۰۰۰٬۰۰۰) because it is considered the current ۷٬۸۲۰٬۰۰۰ students, E.U (۳٬۳۸۵٬۰۰۰) because they are considered in the eurobarometer figures (demografía del español, page 37), Brazil (1 mill.) with 11 million new students in the public schools, Morocco (58.382) and Philippines (۲۰٬۴۹۲), Canada (۹۲٬۸۵۳), Australia (۳۳٬۹۱۳), Ivory Coast (۲۳۵٬۸۰۶), Switzerland (۱۴٬۴۲۰), Japan (۶۰٬۰۰۰), Senegal (101.455), Occ. Sáhara (۲۵٬۸۰۰), Norway (۲۳٬۶۷۷), Russia (۱۳٬۱۲۲) and China (۱۲٬۸۳۵). ۲٬۸۹۵٬۵۶۲ همه اسپانیایی‌دانان که اسپانیایی زبان اولشان است یا در کشورهایی با زبان رسمی اسپانیایی به سر می‌برند: ۴۲۷٬۴۴۰٬۰۵۳Demografía de la lengua española  (page 38). ۳۵۹٫۵ million people where Spanish is official and 40.5 where it is not official with native knowladges of Spanish, and another 40 million with limited knowladges. The figures of the census used are from 2000 to 2005. ۳۲٬۹۲۸٬۵۹۹ ۴۶۰٬۳۶۸٬۶۵۲ ۴۶۰ million Spanish speakers (diariohoy.net , lne.es), 450 million Spanish speakers (I  and IV  International minutes of the Spanish language, and Instituto Cervantes). همه اسپانیایی‌دان‌ها به عنوان زبان اول یا سایر: ۸۹٬۹۸۳٬۳۹۹  ۵۱۷٬۴۲۳٬۴۵۲ More than 500 million Spanish speakers (la-moncloa.es , fundeu.es). In adition to 460 million Spanish speakers, there are people who speak Spanish with limited knowladges. Main figures: ۱۵٬۶۱۵٬۰۰۰ in the E.U. according to the Eurobarometer, 2006 ((page 37) ). ۷٬۸۲۰٬۰۰۰ of students in USA and ۶٬۴۰۵٬۰۰۰ among the Hispanic people in USA (page 33 , and according to Synovate, 2006 , ۱۸٪ of the Hispanic people in USA speak better English than Spanish and the other 82% speak better Spanish than English or they are bilinguals). It is estimated 12 million of Spanish students in Brazil in 2010 ( ). Between 4 and 7 million people with Spanish knowladges in Morocco (Ammadi, 2002 ).

 رابطه با زبان‌های دیگر 
بندانگشتی|درصد استفاده از زبان‌ها در اینترنت
زبان اسپانیایی با سایر زبان‌های رومی ایبریایی غربی، از جمله آستوری، آراگونی، گالیسی، لادینو، لئونی، می‌راندی و پرتغالی ارتباط نزدیک دارد.

به‌طور کلی تأیید شده‌است که پرتغالی و اسپانیایی‌زبانان با درجات مختلفی از درک متقابل می‌توانند به صورت نوشتاری ارتباط برقرار کنند. درک متقابل زبان‌های اسپانیایی و پرتغالی نوشتاری به طرز چشمگیری بالاست و عدم درک گفتاری بیشتر به دلیل واج‌شناسی است تا تفاوت‌های دستوری و واژگانی. اتنولوگ برآورد همانندی واژگانی میان زبان‌های مرتبط را با درصد ارائه می‌دهد. این رقم برای اسپانیایی و پرتغالی ۸۹٪ است. از طرف دیگر، واج‌شناسی ایتالیایی شبیه اسپانیایی است، اما کمتر و ۸۲٪ همانندی واژگانی دارد. درک متقابل میان اسپانیایی و فرانسوی یا اسپانیایی و رومانیایی با توجه به همانندی‌های واژگانی به ترتیب ۷۵ و ۷۱ درصدی، هنوز کمتر است. درک زبان اسپانیایی توسط فرانسوی‌زبانانی که بدان تسلط ندارند، حدود ۴۵٪ برآورد می‌شود. به‌طور کلی، به لطف ویژگی‌های مشترک سامانه‌های نوشتاری زبان‌های رومی، برای گویشوران آن‌ها درک متون نوشتاری بسیار بیشتر از ارتباط گفتاری است.

جدول زیر برخی واژگان چندین زبان رومی را مقایسه می‌کند:
 لاتین اسپانیایی گالیسی پرتغالی آستوری-لئونی آراگونی کاتالان فرانسوی ایتالیایی رومانیایی فارسی     ,       ما       (    برادر           سه‌شنبه canticu(m)          آهنگ  ()  ( یا )  (also ) ( یا )    بیشتر  ()  () (یا و )  ()    چپ‌دست   (یا  و ) ( و ) (یا )      هیچ           پنیر }

 سامانه نوشتاری 
اسپانیایی در نوشتار از خط لاتین، به علاوه نویسه ñ (به نمایندگی از واج /ɲ/ (نگ)) استفاده می‌کند. نوشتار آن بسیار مطابق با گفتار است و به جز استثناهایی همانند ، تلفظ‌ها را کاملاً می‌توان از روی املا تعیین کرد. الفبای اسپانیایی ۲۷ حرف زیر را دارد:

+الفبای اسپانیاییحرف A  B  C  D  E  F  G  H  Iنامآبِثِدِاِاِفِهخِآچِهایالفبای آوانگاری بین‌المللی ;  - ;  - mudaحرفJKLMNÑOPQنامخوتاکااِلِاِمهاِنهاِنیهاٌپِکوIPA  - ; حرفRSTUVWXYZناماِررِهاِسِهتِهاواوبِهاوبِه دوبلهاِکیسیِسِتاالفبای آوانگاری بین‌المللی ; , , , , ,  - 
حروف  و  فقط در واژگان و نام‌هایی که از زبان‌های خارجی (، و غیره) می‌آیند، استفاده می‌شود.

 نمونه‌ها 
 واژه اسپانیایی سلام  hola صبح بخیر  buenos días عصر بخیر  Buenas tardes شب بخیر  Buenas noches حالتان چطور است؟  ?Cómo está usted چه خبر؟  ?Qué tal از آشنایی با شما خوشوقتم  mucho gusto نام من ____ است  ____ Me llamo نام شما چیست؟  ?Cómo te llamas روز خوبی داشته باشید  ¡Tenga un buen día به زودی میبینمت  ¡Hasta luego خدانگه‌دار  adiós لطفاً  por favor سپاسگزارم  gracias خواهش می‌کنم  de nada ببخشید  perdone متاسفم  siento چی؟?Qué چرا؟ ?Por quéبله Síنه Noمن اسپانیایی بلد نیستمNo hablo español

 جستارهای وابسته 
 کشورهای اسپانیایی‌زبان
 آمریکای اسپانیایی‌زبان
 اتحادیه لاتین
 الفبای اسپانیایی
 تأثیر زبان عربی بر زبان اسپانیایی
 فهرست واژگان اسپانیایی با ریشه ایرانی
 زبان اسپانیایی در فیلیپین
 ویکی‌پدیای اسپانیایی
 Ñ
 اسپانیایی‌زبان
 فهرست سرزمین‌هایی که اسپانیایی یک زبان رسمی در آنجا است
 زبان مستعربی
 زبان اشاره اسپانیایی
 زبان بومیان اسپانیا

 منابع 

 پیوند به بیرون 

 SpanishBoom.com – Free Spanish course with audio
 BBC – Free Spanish learning resources
 Curlie.org – Directory of Spanish language resources
 Royal Spanish Academy (RAE) – Monolingual Spanish dictionary
 SpanishBoom.com – Spanish-English visual dictionary with audio
 WordReference.com – Spanish-English dictionary
 Diccionario del Español de México (DEM) - Monolingual Spanish dictionary covering Mexican usage


رده:زبان‌های آرژانتین
رده:زبان‌های اروگوئه
رده:زبان‌های اسپانیا
رده:زبان‌های اکوادور
رده:زبان‌های السالوادور
رده:زبان‌های ایالات متحده آمریکا
رده:زبان‌های بولیوی
رده:زبان‌های پاراگوئه
رده:زبان‌های پاناما
رده:زبان‌های پرو
رده:زبان‌های پورتوریکو
رده:زبان‌های تصریفی
رده:زبان‌های جمهوری دومینیکن
رده:زبان‌های شیلی
رده:زبان‌های کاستاریکا
رده:زبان‌های کلمبیا
رده:زبان‌های کوبا
رده:زبان‌های گواتمالا
رده:زبان‌های گینه استوایی
رده:زبان‌های مکزیک
رده:زبان‌های نهاد-فعل-مفعول
رده:زبان‌های نیکاراگوئه
رده:زبان‌های ونزوئلا
رده:زبان‌های هندوراس