جده

جَدّه  شهری در غرب شبه جزیره عربستان، قطب اقتصادی و گردشگری عربستان سعودی و دومین شهر بزرگ آن پس از ریاض است. این شهر بر کرانهٔ دریای سرخ، در نقطه میانی آن قرار دارد، و به «عروس دریای سرخ» ملقب است.

 جمعیت 
جمعیت جده طبق سرشماری عمومی سال ۲۰۲۲ میلادی، برابر با ۳٬۷۵۱٬۷۲۲ میلیون نفر بوده است که ۵۲٪ آن بومی بوده‌اند.

 پیشینهٔ تاریخی 
تاریخ جده به ۳۰۰۰ سال پیش بر می‌گردد که توسط ماهی‌گیرانی که بعد از توقف صید در این مکان استقرار می‌گرفتند نامگذاری شده‌است. بعد از آن قبیله قضاعه قبل از ۲۵۰۰ سال به آنجا کوچیده‌اند. اما تحول تاریخی این شهر در عهد خلیفه سوم عثمان بن عفان بوده، که در سال ۶۴۷ میلادی هنگامی که به دستور وی اولین بندرگاه برای استقبال حجاج که از راه دریا می‌آمدند و به زیارت مکه برای ادای عمره و حج می‌رفتند ساخته شد.

 تسمیت 
وجه تسمیه شهر جده سه قول معروف وجود دارد.
 به کسر جیم: گویند جِده نام شیخ قبیلهٔ قضاعه بوده‌است.
 به ضم جیم: جُده بمعنای ساحل دریا (به عربی شاطیء البحر). این مقوله را یاقوت حموی در معجم‌البلدان و ابن بطوطه در سفرنامه خود ذکر کرده‌است.
 به فتح جیم: به معنای جَدَه یا مادربزرگ است؛ جَدۀ بنی بشر، حوا زوجهٔ آدم، در جده مدفون است.

 شهرهای خواهر 
 20px آلماآتی، قزاقستان
 20px عمان، اردن
 20px باکو، جمهوری آذربایجان
 20px اسکندریه، مصر
 20px قاهره، مصر
 20px اشتوتگارت، آلمان
 20px دبی، امارات متحده عربی
 20px جاکارتا، اندونزی
 20px استانبول، ترکیه
 20px آدانا، ترکیه
 20px جوهور باهرو، مالزی 20px 20px قازان، تاتارستان، روسیه
 20px کراچی، پاکستان
 20px ماری، ترکمنستان
 20px اودیسا، اوکراین
 20px شهر اوش، قرقیزستان
 20px پلوودیف، بلغارستان
 20px کازابلانکا، مراکش
 20px ریودوژانیرو، برزیل
 20px شیمونوسکی، ژاپن
 20px سن پترزبورگ، روسیه
 20px استراسبورگ، فرانسه
 20px شیان، جمهوری خلق چین

 نگارخانه 

 جستارهای وابسته 
 جایزه بزرگ عربستان سعودی

 منابع 

 شامی، یحیی، (موسوعة المدن العربیة والاسلامیة) ، دارالفکر العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
 زاهیة، قدوره، (تاریخ العرب الحدیث) ، دارالنهضة العربیة چاپ سال ۱۹۸۰ میلادی به (عربی).
 المستشار: مانع، محمد، مانع، الموسوعة الخلیجیة(العواصم والمدن الخلیجیة)، ناشر، وکالة باناجة للاعلام، چاپ سال، ۱۹۸۷ میلادی به (عربی).
 السید عبدالعزیز، بن سالم، (تاریخ العرب فی العصر الجاهلیة) ، دارالنهضة العربیة چاپ سال ۱۹۷۸ میلادی به (عربی).
 زاهیة، قدوره، (شبه الجزیرة العربیة) ، دارالنهضة العربیة چاپ سال ۱۹۸۵ میلادی به (عربی).
 الحموی، یاقوت، ابوعبدالله، (مُعجَم اَلبُلدان) ''، دارالکتب العلمیة، بیروت، لبنان، جلد یکم، چاپ سال ۱۹۹۰ میلادی به (عربی).


رده:جغرافیای عربستان سعودی
رده:دریای سرخ
رده:شهرها و شهرک‌های بندری دریای سرخ
رده:شهرهای بندری در شبه‌جزیره عربستان
رده:شهرهای بندری در عربستان سعودی
رده:مناطق مسکونی بنیان‌گذاری‌شده در سده ۶ (پیش از میلاد)
رده:مناطق مسکونی در استان مکه
رده:مناطق مسکونی ساحلی در عربستان سعودی
رده:میراث جهانی در عربستان سعودی