گلابی

گُلابی  (فارسی شرقی: ناک و کان و کاین که در گذشته به آن اَمرود و کرپول و اَرمود نیز گفته می‌شد) درختی است گل‌دار از رده دولپه‌ای‌ها، از خانواده گلسرخیان و از زیر خانواده بادامی‌واران است.
بندانگشتی|چپ|400px|چهار نوع گلابی، بارلت، دآنجو (D'Anjou)، فورل و بارلت سرخ
در این جنس حدود ۸۰۰ گونه وجود دارد که بعضی از گونه‌های معروف شامل communis, persica, pyrifolia, syriaca و ussuriensis وجود دارد. گلابی معمولی یا گلابی عماد
از گونه communis است که میوه‌های آبدار با دانه‌های سنگی دارد و اغلب شکل کشیده دارد.

اما انواع دیگری از گلابی وجود دارند که به گلابی آسیایی معروف است که شکل آن‌ها شبیه سیب است. در منابع آلمانی منشأ گلابی را در کوه‌های البرز ذکر کرده‌اند. انواع مختلف گونه وحشی آن در جنگل‌های گیلان و مازندران وجود دارد که در زبان گیلکی و تالشی به خوج و خج و سنگ خوج و در زبان مازندرانی به تلکا و سِتِکا معروف‌اند.

گلابی درختی برگ‌ریز می‌باشد که در شرایط آب وهوایی مناطق سرد جهان، جایی که زمستان‌های سرد باعث برطرف شدن نیاز سرمایی زمستان آن می‌شود قابل پرورش و کشت است. میوهٔ این گیاه از لحاظ گیاه‌شناسی پوم است و جزء میوه‌های کاذب به‌شمار می‌آید.
میوه گلابی معمولی عمر انباری کوتاهی دارد به همین دلیل باید قبل از رسیدن کامل برداشت شود تا بتوان به راحتی به بازار رساند.
بندانگشتی|شکوفه‌های یک درخت گلابی در ایران
گلابی اروپایی که در شمال ایران می‌روید، میوه‌ای است سخت با طعم متمایل به ترشی و شیرینی است.

 هسته گلابی 

گلابی میوه‌ای زنگوله‌ای شکل است که در محدوده رنگ‌های سبز، زرد، قهوه‌ای، قرمز یا ترکیبی از این رنگ‌ها وجود دارد. این میوهٔ سرشار از پتاسیم، ویتامین‌ها و مواد معدنی می‌باشد. بیش از ۳۰۰۰ نوع گلابی در جهان وجود دارد و به صورت پخته، کمپوت شده یا خام مصرف می‌شود که اصطلاحاً به آن شیرگلاب و گلاب خام نیز گفته می‌شود.

 بزرگترین کشورهای تولیدکننده گلابی
+کشورتولید به تن
سال ۲۰۲۰۱۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰۲۶۱۹٬۴۷۰۳۶۰۹٬۶۲۸۴۶۰۰٬۰۰۰۵۵۴۵٬۵۴۹۶۴۳۱٬۰۰۰۷۴۰۰٬۰۰۰۸۳۹۲٬۵۹۰۹۳۳۲٬۷۳۰۱۰۳۰۶٬۰۰۰۱۱۲۴۴٬۹۹۵۱۲۱۹۸٬۲۰۰۱۳۱۵۴٬۸۶۱۱۴۱۵۲٬۲۹۰۱۵۱۵۰٬۶۵۳ در کل دنیا۲۳٬۱۰۰٬۰۰۰No symbol = official figure, P = official figure, F = FAOSTAT ۲۰۰۷، * = Unofficial/Semi-official/mirror data, C = Calculated figure A = Aggregate (may include official, semi-official or estimates);
Source: Food And Agricultural Organization of United Nations: Economic And Social Department: The Statistical Division
چین بزرگترین تولیدکننده‌ی گلابی در جهان است و بیش از ۶۹ درصد گلابی جهان را تولید می‌کند.

 ارزش خوراکی 

+ارزش غذایی گلابی ماده مغذی ۱۰۰ گرم یک فنجان (تکه‌های برش خورده) ۱۴۰ گرم یک فنجان (تکه‌های مکعبی) ۱۶۱ گرم یک عدد کوچک ۱۴۸ گرم یک عدد متوسط ۱۷۸ گرم یک عدد بزرگ ۲۳۰ گرم آب (گرم) ۸۳٫۹۶ ۱۱۷٫۵۴ ۱۳۵٫۱۸ ۱۲۴٫۲۶ ۱۴۹٫۴۵ ۱۹۳٫۱۱ انرژی (کیلوکالری) ۵۷ ۸۰ ۹۲ ۸۴ ۱۰۱ ۱۳۱ پروتئین (گرم) ۰٫۳۶ ۰٫۵ ۰٫۵۸ ۰٫۵۳ ۰٫۶۴ ۰٫۸۳ چربی کل (گرم) ۰٫۱۴ ۰٫۲ ۰٫۲۳ ۰٫۲۱ ۰٫۲۵ ۰٫۳۲ کربوهیدرات (گرم) ۱۵٫۲۳ ۲۱٫۳۲ ۲۴٫۵۲ ۲۲٫۵۴ ۲۷٫۱۱ ۳۵٫۰۳ فیبر (گرم) ۳٫۱ ۴٫۳ ۵ ۴٫۶ ۵٫۵ ۷٫۱ قند (گرم) ۹٫۷۵ ۱۳٫۶۵ ۱۵٫۷ ۱۴٫۴۳ ۱۷٫۳۶ ۲۲٫۴۳ کلسیم (میلی‌گرم) ۹ ۱۳ ۱۴ ۱۳ ۱۶ ۲۱ آهن (میلی‌گرم) ۰٫۱۸ ۰٫۲۵ ۰٫۲۹ ۰٫۲۷ ۰٫۳۲ ۰٫۴۱ منیزیم (میلی‌گرم) ۷ ۱۰ ۱۱ ۱۰ ۱۲ ۱۶ فسفر (میلی‌گرم) ۱۲ ۱۷ ۱۹ ۱۸ ۲۱ ۲۸ پتاسیم (میلی‌گرم) ۱۱۶ ۱۶۲ ۱۸۷ ۱۷۲ ۲۰۶ ۲۶۷ سدیم (میلی‌گرم) ۱ ۱ ۲ ۱ ۲ ۲ روی (میلی‌گرم) ۰٫۱ ۰٫۱۴ ۰٫۱۶ ۰٫۱۵ ۰٫۱۸ ۰٫۲۳ ویتامین ث (میلی‌گرم) ۴٫۳ ۶ ۶٫۹ ۶٫۴ ۷٫۷ ۹٫۹ ویتامین ب۱ (میلی‌گرم) ۰٫۰۱۲ ۰٫۰۱۷ ۰٫۰۱۹ ۰٫۰۱۸ ۰٫۰۲۱ ۰٫۰۲۸ ویتامین ب۲ (میلی‌گرم) ۰٫۰۲۶ ۰٫۰۳۶ ۰٫۰۴۲ ۰٫۰۳۸ ۰٫۰۴۶ ۰٫۰۶۰ ویتامین ب۳ (میلی‌گرم) ۰٫۱۶۱ ۰٫۲۲۵ ۰٫۲۵۹ ۰٫۲۳۸ ۰٫۲۸۷ ۰٫۳۷ ویتامین ب۶ (میلی‌گرم) ۰٫۰۲۹ ۰٫۰۴۱ ۰٫۰۴۷ ۰٫۰۴۳ ۰٫۰۵۲ ۰٫۰۶۷ ویتامین ب۹ (میکروگرم) ۷ ۱۰ ۱۱ ۱۰ ۱۲ ۱۶ ویتامین ب۱۲ (میکروگرم) ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ویتامین آ (میکروگرم) ۱ ۱ ۲ ۱ ۲ ۲ ویتامین آ (IU) ۲۵ ۳۵ ۴۰ ۳۷ ۴۴ ۵۸ ویتامین یی (میلی‌گرم) ۰٫۱۲ ۰٫۱۷ ۰٫۱۹ ۰٫۱۸ ۰٫۲۱ ۰٫۲۸ ویتامین دی (IU) ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ویتامین کی (میکروگرم) ۴٫۴ ۶٫۲ ۷٫۱ ۶٫۵ ۷٫۸ ۱۰٫۱ کلسترول (میلی‌گرم) ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ کافئین (میلی‌گرم) ۰ ۰ ۰ ۰ ۰ ۰

 گونه‌ها 
 انچوچک Pyrus glabra
 تلکا Pyrus boissieriana
 گلاب کالری Pyrus calleryana
 گلابی آسیایی Pyrus pyrifolia
 گلابی اروپایی Pyrus communis
 Pyrus communis subsp. communis
 Pyrus communis subsp. caucasica
 گلابی ایبری Pyrus bourgaeana
 گلابی بخارا Pyrus korshinskyi
 گلابی برفی Pyrus nivalis
 گلابی برگ‌بادامی Pyrus spinosa
 گلابی برگ‌بیدی Pyrus salicifolia
 گلابی برگ‌توس Pyrus betulifolia
 گلابی برگ‌زردآلو Pyrus armeniacifolia
 گلابی پلیموث Pyrus cordata
 گلابی سفید Pyrus × bretschneideri
 گلابی سنجدی Pyrus elaeagrifolia
 گلابی سوری Pyrus syriaca
 گلابی سین‌کیانگ Pyrus × sinkiangensis
 گلابی منچوری Pyrus ussuriensis
 گلابی نارنجی Pyrus phaeocarpa
 گلابی وحشی هیمالیا Pyrus pashia
 گلاوحشی اروپایی Pyrus pyraster
 Pyrus anatolica
 Pyrus gergerana
 Pyrus hakkiarica
 Pyrus hondoensis
 Pyrus hopeiensis
 Pyrus koehnei
 Pyrus neoserrulata
 Pyrus oxyprion
 Pyrus pseudopashia
 Pyrus regelii
 Pyrus xerophila

 منابع 

 سیستماتیک گیاهی جلد ۲

 پیوند به بیرون 


رده:درختان میوه
رده:سیبیان
رده:گلابی‌ها
رده:گل‌سرخیان
رده:گیاگان شمال آفریقا
رده:گیاهان در آسیا
رده:گیاهان در اروپا
رده:محصولات کشاورزی از خاستگاه آفریقا
رده:محصولات کشاورزی از خاستگاه اروپا
رده:میوه‌ها از خاستگاه آفریقا
رده:میوه‌ها