غار کرفتو

غار کَرَفتو غاری باستانی و اثری تاریخی در استان کردستان است که در صخره مرتفعی در شهرستان دیواندره  (شمال غرب شهرستان دیواندره )قرار دارد و از نظر تقسیمات کشوری  نیز در حوزه شهرستان دیواندره بخش کرفتو قرار داردغار کرفتو نمادی از غارهای باستانی ایران زمین در دل تاریخ، تسنیم، 1396. این غار، یک غار آهکی است که در دوران سوم زمین‌شناسی شکل گرفته‌ و با توجه به تحقیقات به عمل آمده در دوران مزوزوئیک در زیر آب بوده و در اواخر این دوره ارتفاعات آن از آب خارج شده است. بخش‌هایی از این غار، دست‌کَند است و کتیبه‌هایی از دوران پیش از تاریخ دارد. آثار تاریخی موجود در این غار مربوط به سده ۳ هستند..

ثبت ملی، یونسکو و دسترسی
راه دسترسی به این غار از طریق سقز، مسیر آسفالته  دیواندره، دو راهی تکاب گورباباعلی  روستای یوزباش کندی امکان‌پذیر است.  این اثر در تاریخ  با شماره ثبت ۳۳۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است..
همچنین این غار در تاریخ ۲۴ آبان ۱۴۰۱ در فهرست موقت جهانی یونسکو ثبت گردید.غار باستانی کرفتو در فهرست موقت جهانی یونسکو ثبت شد، خبرگزاری مهر، آبان ۱۴۰۱ثبت غار باستانی «کرفتو» در فهرست موقت جهانی یونسکو  ، دنیای اقتصاد، ۲۶ آبان ۱۴۰۱

ساختار و نقوش تاریخی
کتیبه‌ای یونانی بر سردر یکی از اتاق‌های طبقه سوم این غار وجود دارد که از این غار به عنوان معبد هراکلس نام برده‌است. در معماری این غار علاوه بر ایجاد اتاق‌ها و راهروهای عبوری، سعی شده تا اتاق‌ها با هم مرتبط باشند. نورگیرهایی به سمت بیرون تعبیه شده‌اند و بر دیوارهای غار در بعضی از اتاق‌ها نقوشی به صورت تجریدی از حیوانات، انسان و گیاه حجاری شده است.

با توجه به پژوهش‌های به عمل آمده، در دوران میان‌زیستی کرفتو در زیر آب بوده‌است و در اواخر این دوره ارتفاعات آن از آب خارج شده‌است. غار کرفتو از غارهای آهکی و طبیعی است که در ادوار مختلف تغییرات و دگرگونی‌های عمده و دخل و تصرفات بسیار در آن به وجود آمده‌است. در حال حاضر طول غار حدود ۷۵۰ متر است و راه‌های فرعی متعددی از آن منشعب می‌شود. غار چهار طبقه دارد و حجاران هنرمند، به زیبایی فضاهایی را در مدخلهای غار تراشیده و اتاق‌ها، راهرو و دالانهای متعددی را به وجود آورده‌اند.

تحقیقات
این غار در سال ۱۳۷۹ گمانه‌زنی شد و با بررسی‌های باستان‌شناختی در محوطه بیرون و داخل غار آثاری از دوران‌های مختلف به دست آمد. کشف تراشه‌های سنگی در طبقه چهارم و محوطه بیرون غار می‌تواند نشانه‌ای از استفاده انسان در دوران پیش از تاریخ از این غار باشد. همچنین نمونه سفال‌ها و اشیای به دست آمده، ادامه سکونت انسان را در طول دوران تاریخی اشکانی و ساسانی و دوران اسلامی یعنی سده‌های ششم تا هشتم هجری را مسجل می‌سازد. اقداماتی در طول سال‌های ۱۳۷۸ و ۱۳۷۹ انجام شده که شامل: سامان‌دهی محوطه بیرون غار، پله سازی، سکوهای استراحت، پارکینگ، سرایداری، سرویس‌های بهداشتی و برق‌کشی غار است.

 گالری 

 منابع 

رده:غارهای ایران
رده:سنگ‌نوشته‌های یونانی
رده:غارهای استان کردستان
رده:مناطق مسکونی پیشین در استان کردستان
رده:سقز

رده:مناطق مسکونی در استان کردستان
رده:سلوکیان
رده:غارهای نمایشی در ایران