آندورا

آندورا  با نام رسمی شاهزاده‌نشین آندورا ، کشوری کوچک، مستقل و محصور در خشکی واقع در اروپای غربی است. این کشور در کوه‌های پیرنه از غرب با اسپانیا و از شرق با فرانسه مرز مشترک دارد. پایتخت و بزرگ‌ترین شهر آن آندورا لاولا است. مساحت آندورا ۴۶۷٫۶۳ کیلومتر مربع و جمعیت این کشور در حدود ۸۵٬۴۷۰ نفر است. واحد پول آندورا، یورو است هرچند که این کشور در اتحادیه اروپا عضو نیست. از شهرهای آندورا می‌توان از اسکالدز-انگوردانی، انکمپ و سنت حولیا ده لوریا نام برد. زبان رسمی این کشور کاتالان است.

این کشور در تاریخ ۲۸ ژوئیه ۱۹۹۳ به عضویت سازمان ملل متحد پذیرفته شد.

 جغرافیا 

آندورا در کوه‌های پیرنه قرار گرفته و ۴۶۸ کیلومتر مربع مساحت دارد. در میان دو کشور فرانسه (از شمال) و اسپانیا (از جنوب) محصور در خشکی است و به آب‌های آزاد دسترسی ندارد. همچنین آندورا وسعت بسیار کوچکی دارد که در رده هفدهمین کشور کوچک جهان قرار گرفته است.

 تقسیمات کشوری 
بندانگشتی|260px|تقسیمات کشوری آندورا|راستآندورا به هفت استان (در اصطلاح آندورا: comuns) بخش شده است:
 آندورا لاولا
 کانیلو
 انکمپ
 اسکالدز-انگوردانی
 لا ماسانا
 اوردینو
 سنت حولیا ده لوریا

 سیاست 
بندانگشتی|خاویر زامورا هفتمین نخست‌وزیر آندورا|راست
حکومت آندورا میان رئیس‌جمهور فرانسه و اسقف اعظم ناحیه اورخل کشور اسپانیا مشترک است. نمایندگانی دائمی از سوی این دو مرجع، کشور را اداره می‌کنند. سیاست‌های آندورا در چارچوب دموکراسی پارلمانی جهت‌گیری می‌شوند که برابر این سیاست‌ها، نخست‌وزیر در جایگاه نخست دولت قرار می‌گیرد و نظام چندحزبی بر این کشور حاکم می‌گردد. قانون‌گذاری بر عهده دولت و پارلمان است و دولت به تنهایی قوای اجرایی کشور را در دست دارد. کشور آندورا قوه قضائیه و دادگستری مستقل دارد. آندورا نیروی نظامی ندارد و دو کشور فرانسه و اسپانیا مسئولیت پشتیبانی از خاک این کشور را بر عهده دارند. پایتخت آندورا مرتفع‌ترین پایتخت اروپا و در کوچکی ششمین کشور اروپاست. آندورا کشوری است شکوفا و مرفه که عمده درآمدش از گردشگری است. سالانه بیش از ده میلیون نفر از این کشور مناسب اسکی و ورزشهای زمستانی دیدن می‌کنند. از این گذشته آندورا به اتحادیه اروپائی نپیوسته و مطبوع کسانی است که نمی‌خواهند مالیات پردازند.

 کشاورزی 
پیوند=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Andorra_Telecom_seu_central.jpg|بندانگشتی|آندورا تلکام شرکت دولتی مخابرات آندورایی|راست
جهانگردی، ۸۰٪ تولید ناخالص ملی را تشکیل می‌دهد. تنها دو درصد از زمینهای کشور قابل کشت است. غلات و سبزیجات از فراورده‌های مهم کشاورزی آندورا هستند. محصولات چوبی و توتون از این کشور صادر می‌شود.

 جهانگردی 
کوهستانهای آندورا دارای مراکز اسکی هستند و سالانه ۵۰۰٬۰۰۰ نفر را به سوی خود جلب می‌کنند. آندورا بزرگ‌ترین کشور دنیا است که فرودگاه ندارد.

 مردم 
راست|بندانگشتی|مارتا روره نماینده آندورا در مسابقه آواز یوروویژن ۲۰۰۴
اسپانیولی ۴۳٪، آندورایی ۳۳٪، اکسیتان ۱۱٪، فرانسوی ۷٪، سایر ۶٪. آندوراها که از لحاظ قومی کاتالان هستند، در کشور خود یک اقلیت هستند. ساکنان اسپانیایی، فرانسوی و پرتغالی ۶۷٫۷ درصد از جمعیت را تشکیل می‌دهند. جمعیت آندورا در حدود ۸۵٬۴۷۰ است. همچنین تعداد کمتری از بریتانیایی‌ها، هلندی‌ها، آلمانی‌ها، ایتالیایی‌ها و سایر اروپایی‌ها و همچنین آرژانتینی‌ها، شیلیایی‌ها، هندی‌ها، مراکشی‌ها و اروگوئه‌ای‌ها نیز در آندورا به‌عنوان دیاسپورا زندگی می‌کنند. بیشتر مهاجرین افراد ثروتمند و مرفه هستند.

 زبان 
مردم آندورا به زبانهای اسپانیایی، کاتالان، اکسیتان و فرانسوی سخن می‌گویند. زبان رسمی آندورا کاتالان است. علیرغم وجود خدمات مشاوره زبانی دولتی، اشکال جدید اوقات فراغت و حدود ۸ میلیون گردشگر سالانه زبان و سنت را از بین می‌برند.

 دین 

قانون اساسی آندورا آزادی مذهب را به‌طور رسمی مشخص کرده است. همچنین اسقف کاتولیک رومی اورگل را به عنوان رئیس دولت مشترک با رئیس‌جمهور فرانسه معرفی می‌کند و به کلیسای کاتولیک امتیازاتی را ارائه می‌دهد که در اختیار سایر گروه‌های مذهبی نیست.

جمعیت عمدتاً متشکل از مهاجرانی از اسپانیا، پرتغال و فرانسه است که شهروندان کامل کمتر از ۳۶٪ از کل جمعیت را تشکیل می‌دهند. بیشینه مردم پیرو کلیسای کاتولیک رم هستند. تخمین زده می‌شود که از جمعیت کاتولیک، نیمی از شرکت کنندگان فعال کلیسا هستند. دیگر گروه‌های مسیحی عبارتند از کلیسای حواری جدید. کلیسای عیسی مسیح قدیسان آخرالزمان (مورمون‌ها)؛ کلیسای انگلیکن؛ کلیسای اتحاد مجدد؛ و شاهدان یهوه تخمین زده می‌شود که حدود ۱۰۰ یهودی و ۲۰۰۰ مسلمان و همچنین گروه کوچکی از هندوها در این کشور زندگی می‌کنند.Catholics and Culture website, retrieved 2023-08-08

 جستارهای وابسته 
 آندورا در بازی‌های المپیک تابستانی ۲۰۱۶
 فهرست وابسته‌های دیپلماتیک آندورا
 فهرست شهرهای آندورا
 تیم ملی فوتبال آندورا
 پارلمان آندورا

 منابع 


 پانویس 

(Canillo) (دو حرف L در اسپانیایی صدای «ی» می‌دهد).


رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۲۷۸ (میلادی)
رده:بنیان‌گذاری‌های ۱۲۷۸ (میلادی) در اروپا
رده:پادشاهی مشروطه
رده:پادشاهی‌های اروپا
رده:پیرنه
رده:دین و سیاست
رده:شاهزاده-اسقف‌ها
رده:شاهزاده‌نشین‌ها
رده:کشورها در اروپا
رده:کشورها و سرزمین‌های فرانسوی‌زبان
رده:کشورها و سرزمین‌های کاتالان‌زبان
رده:کشورهای عضو سازمان ملل متحد
رده:کشورهای عضو شورای اروپا
رده:کشورهای عضو فرانسه‌زبانی
رده:کشورهای محصور در خشکی
رده:لیبرال دموکراسی
رده:مناطق مهم پرندگان آندورا
رده:مناطق ویژه اقتصادی