باکو

باکو (، در دوره شوروی به روسی: Бакы یا Баку) پایتخت و بزرگ‌ترین شهر جمهوری آذربایجان، شرقی‌ترین پایتخت قاره اروپالست‌سکند و بزرگ‌ترین و پرجمعیت‌ترین شهر قفقاز است. این شهر بندری بر کرانه دریای کاسپینخبرگزاری بی‌بی‌سی، کاوه امیدوار، دریای خزر، مازندران یا کاسپین پنج شنبه ۲۴ ژانویه ۲۰۰۸iranicaonline: The Caspians have generally been regarded as a pre-Indo-European, that is, a pre-Iranian, people and have even been identified by some scholars with the Kassites (e.g. , Herzfeld, loc. cit.). Onomastic evidence bearing on this point has now been discovered in Aramaic papyri from Egypt, in which several Caspians (Aram. kspy) are mentioned as belonging to the garrison there; their names, for example, *Bagazušta (see Grelot, pp. 101ff.), are, at least in part, unequivocally Iranian. The Caspians must therefore be considered either an Iranian people or strongly under Iranian cultural influence.name of an ancient people dwelling along the southwestern shore of the Caspian Sea, whether north or south of the river Kura is not clear, (Rüdiger Schmitt), “CASPIANS ,” Encyclopædia Iranica, online editionThe sea’s name derives from the ancient Kaspi peoples, who once lived in Transcaucasia to the west , , “ Caspian Sea ,” Encyclopædia Britannica,online editionmagiran.com: ماهنامه پیام دریا، شماره‌های ۱۳۳- ۱۳۱جهانگیر سرتیپ‌پور. وجه تسمیهٔ شهرها و روستاهای گیلان و در شبه‌جزیره آب‌شوران جای دارد و از مناطق نفت‌خیز جهان به شمار می‌آید. باکو تا ۱۸۱۳ میلادی شهر تولیدکننده نفت ایران بوده است و به دنبال پیمان گلستان از خاک ایران جدا شد.

باکو ۲۸ متر (۹۲ پا) پایین‌تر از سطح دریاهای آزاد است که آن را به کم‌ارتفاع‌ترین پایتخت جهان و همچنین بزرگترین شهر جهان پایین‌تر از سطح دریا تبدیل می‌کند. باکو در کرانه جنوبی شبه‌جزیره آب‌شوران و خلیج باکو واقع شده است. باکو تنها کلان‌شهر این کشور است و حدود ۲۵٪ از کل ساکنان جمهوری آذربایجان در منطقه شهری باکو زندگی می‌کنند.

باکو نخستین مکانی است که بشر در آنجا نفت را استخراج کرده است و به گفته مارکوپولو در ۱۲۷۳ میلادی نفت آن برای سوزاندن و برای درمان (پماد روغن سیاه) همه روزه بدست صدها کشتی و شتر صادر شده است.

نخستین چاه نفت جهان در ۱۵۹۳ میلادی در بالاخانه باکو به عمق ۳۵ متر به‌طور دستی کنده شد. این رویداد در دوران صفویه که باکو جزو ایران بود، رخ داده است.

بخش قدیمی شهر ایچری شَهَر ، همراه با برج و حصار از سده‌های میانه بجا مانده و ثبت شده در یونسکو به عنوان میراث فرهنگ جهانی است. Retrieved on 2009-05-22.

جمعیتش در ابتدای سال ۲۰۱۲ میلادی ۳٬۲۰۲٬۳۰۰ نفر برآورد شده است. Retrieved on 2009-11-21. در ابتدای سال ۲۰۰۳ بیش از ۱۵۳ هزار نفر از آوارگان جنگ قره باغ و ۹۴ هزار پناهنده خارجی در این شهر وجود داشته‌اند. Retrieved on 2007-07-15.

در سال ۲۰۰۷ سازمان همکاری اسلامی، باکو را به عنوان پایتخت فرهنگ اسلامی برای سال ۲۰۰۹ اعلام کرد. در سال ۲۰۰۰ بخش قدیمی باکو ایچری شَهَر در کنار سرای شروانشاهان و قلعه دختر در سال ۲۰۰۰ میلادی به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

باکو دارای ۱۲ منطقه شامل خزر، بینه‌قدی، قره‌داغ، نریمانوف، نسیمی، نظامی، سبایل، صابونچی، ختایی، سوراخانی، پیراللهی و یاسامال و ۴۸ شهرک است. شهرهای بناشده در جزایر موجود در خلیج باکو و شهر صخره‌های نفتی یا نفت داشلاری ( در ۶۰ کیلومتری / ۳۷ مایلی باکو) که در دریای مازندران قرار دارند جزئی از این ۴۸ شهر می‌باشند. Retrieved on 2009-05-22.

 ریشه‌شناسی 

بیشتر صاحب نظران بر این باورند که نام باکو ریشه‌ای ایرانی دارد، برخی نیز ریشه این نام را ناشناخته می‌دانند. ریشه‌شناسی رایج در سده نوزدهم این نام را برگرفته از واژه فارسی «بادکوبه»  می‌داند که به معنای شهر «بادزده» است، ترکیب باد و کوبه ریشه در فعل کوبیدن دارد، که صاحب نظران معتقدند این تفسیر از نام با ویژگی‌های اقلیمی و طوفان‌های باکو هماهنگ است. امروزه باکو را با عنوان شهر بادها (Küləklər şəhəri) می‌شناسند. هم‌چنین برخی نام باکو نام را برگرفته از واژه باغوی یا باگوی به معنی شهر خدا می‌داند. باگ یا بغ و کوی در فارسی باستان به ترتیب به معنی خدا و شهر هستند. مشابه ریشه این نام را می‌توان در ریشه نام شهر بغداد یافت.Azərbaycan toponimlərinin ensiklopedik lüğəti. İki cilddə. I cild. Bakı, “Şərq-Qərb”, 2007,304 səh.

برای نخستین بار در ۴۴۸ میلادی، در دوره‌ی یزدگرد دوم، پریسکوس نام آن را «باکو» ضبط کرده‌است. در ۳۳۲ ه.ق مسعودی آن را «باکُه» ، در ۳۴۱ ه.ق ابودُلَف خزرجی «باکویه»، و در ۳۷۲ ه.ق صاحب حدود العالم «باکو» آورده است. در سده چهارم، جغرافی‌دانان مسلمان، مانند اصطخری و مقدسی آن را «باکوه» و در ۶۰۵ بکران «باکویه» و «باکُه»، و در ۷۲۱، ابوالفداء  «باکوی» ضبط کرده‌است. پس از دوره صفویان، ظاهراً چون در باکو بادهای سختی می‌وزیده است، آن را «بادکوبه» و «بادکویه» هم گفته‌اند.خسروی،خسرو،«باکو»،دانشنامه جهان اسلام

به نظر کسروی ، باکو در اصل «باکوان» بوده و از دو بخش «باگ» یا «بغ » (از واژه اوستایی باگا) به معنی خدا و پسوند «وان» به معنی جای ترکیب شده‌است.

اهالی از لفظ باکی استفاده می‌کنند که پس از رسمی شدن زبان ترکی آذری رسمیت یافته است.مدخل BAKU در دانشنامه ایرانیکا

جغرافیا
باکو در کرانه غربی دریای کاسپین جای دارد. در نزدیکی این شهر شماری گل‌فشان (همچون گل‌فشان لوکباتان و دریاچه‌های نمک (همچون دریاچه بویوک‌شور و خواجه‌حسن) وجود دارد.

 تقسیمات اداری 
منطقه شهری باکو به ۵ شهرک و ۱۲ ناحیه شهری (شهرستان) تقسیم شده است که نام‌های آن‌ها به شرح زیر است:

 بینه‌قدی
 قره‌داغ
 ختایی
 خزر
 نریمانوف
 نسیمی
 نظامی
 پیراللهی
 سبایل
 صابونچی
 سوراخانی
 یاسامال

 تاریخچه 

بندانگشتی|چپ|230px|شهر قدیمی باکو همره با سرای شروانشاهان
بندانگشتی|250px|مردم باکو تا سال ۱۸۸۷ تات بودند

 دوران باستان 
آثار سکونت انسان در منطقه باکو امروزی به عصر سنگ برمی‌گردد؛ همچنین حکاکی‌های سنگی عصر برنز در نزدیکی منطقه باییل و یک تندیس برنزی از یک ماهی کوچک در ایچری‌شهر کشف شده است.Город Баку...  Retrieved on 24 June 2006 در نزدیکی شهر نارداران، آثاری از یک رصدخانه پیشاتاریخ یافت شده است که در آن نگاره‌هایی از خورشید و صورت‌های فلکی گوناگون به همراه یک میز نجومی ابتدایی بر روی سنگ حک شده است.Ancient Observatory of Absheron. Gobustan, No 3 (1973) کاوش‌های باستان‌شناسی بیش‌تر، سکونتگاه‌های پیشاتاریخ، پرستشگاه‌ها، تندیس‌ها و دیگر اشیای باستانی را در محدوده امروزی شهر مدرن و پیرامون آن آشکار کرده است.

نخستین شواهد مستند مرتبط با شهر باکو به قرن ششم میلادی برمی‌گردد Retrieved on 2007-10-14. و از آنجا که از آن زمان اغلب بخشی از شاهنشاهی‌های ایرانی بوده است، پیوند تاریخی با آن‌ها دارد. باکو در قرن هشتم میلادی قلمرو شیروانشاهان بود. این شهر بارها مورد حمله خزرها و (از قرن دهم) از روس قرار گرفت. شروانشاه اخستان یکم نیروی دریایی در باکو ساخت و یورش روس‌ها را در سال ۱۱۷۰ با موفقیت دفع کرد. پس از زلزله ویرانگری که شماخی، پایتخت شروان را لرزاند، دربار شروانشاه در سال ۱۱۹۱ به باکو نقل مکان کرد."Ичери Шехер": быть или не быть Retrieved on 25 June 2006 
در زمان ساسانیان حضور و نفوذ عنصر ایرانی در کرانه‌های اران از تالش و باکو تا دربند بسیار قوی و چشمگیر بود.دانشنامه ایرانیکا، سرواژه باکو

در دورهٔ شروانشاهان، باکو بخشی از شروان بود. شروان مانند بقیهٔ اران بخشی از سرزمین آذربایجان نبود. آذربایجان به منطقهٔ جنوب رود ارس گفته می‌شد. باکو پایتخت شروانشاهان در سده‌های ۱۴ و ۱۵ میلادی بود و بعد بخشی از ایران صفوی شد.

حکومت عثمانی در قرن ۱۶ میلادی طی دوره‌ای کوتاه به قسمت اعظم قفقاز از جمله باکو حاکم بود. نادرشاه سر دودمان افشاریان توانست این قسمت از اران، گرجستان و منطقهٔ ارمنستان فعلی را دوباره به ایران بازگرداند. در جنگ‌های ایران و روس در زمان فتحعلی‌شاه قاجار این ناحیه بر اساس عهدنامه گلستان و ترکمانچای از ایران جدا و به دست روس‌ها افتاد. هنگامی که باکو در جنگ ایران و روسیه در سال‌های ۱۳–۱۸۰۴ میلادی توسط قوای روس اشغال شد، تقریباً کل جمعیت حدود ۸۰۰۰ نفری این شهر را تات‌ها تشکیل می‌دادند. باکو در اواخر قرن نوزدهم و دههٔ اول قرن بیستم از بزرگ‌ترین مناطق تولید نفت جهان بود.

 اشارات قدیمی 
باکو یا باکی، کرسی آران بر ساحل غربی دریای خزر قرار دارد. باکوی بزرگ مشتمل بر شبه‌جزیره آب‌شوران است، و دارای بندرگاهی بزرگ و چندین نهاد فرهنگی است. نامش در مآخذ اسلامی به صورت باکویه، با کوه نیز ضبط شده است.
بندانگشتی|نام باکوه در تصویری از نسخه خطی صورالبلدان اصطخری  (کتابت به تاریخ 1274 میلادی)منبع
قلعه دختر، از آثار ایرانی باکو از دورهٔ ساسانیان.عباسقلی آقا باکیخانوف، گلستان ارم، چاپ عبدالکریم علیزاده و دیگران، باکو ۱۹۷۰، ص XI، نقل‌شده در: دانشنامهٔ جهان اسلام 
اول بار در سدهٔ پنجم میلادی ذکر این شهر رفته است. مردم آن مانند بقیه مردم ایران آن روز زرتشتی بودند و برای آتش احترام قائل بودند.

شعله‌های دائمی باکو که منبع آن‌ها گازهایی بوده که از چاه‌ها بیرون می‌آمده است بر سنت نیایش به آتش در منطقه تأثیر داشته و و شهر دارای آرامگاه‌های زردشتی بوده است. از جنبه‌های سیاسی مدتها تابع شروانشاهان بود، و پس از انقراض این دودمان (۹۵۷ هـ. ق) به تصرف صفویه درآمد. بعداً مدت کوتاهی تحت استیلای ترکان عثمانی بود (۱۵۸۳_۱۶۰۶ م)؛ دیگر بار به دست ایران افتاد و سرانجام در ۱۸۰۶ به تصرف امپراتوری روسیه درآمد؛ معاهده گلستان (۱۸۱۳) رسماً آن را به روسیه واگذاشت. صنایع نفت آن در اواخر قرن ۱۹ میلادی آغاز شد و باعث توسعه سریع آن شهر گردید. (مصاحب)

کتب و منابع قدیمی اسلامی به‌طور چکیده باکو را اینگونه توصیف کرده‌اند (به نقل از لغت‌نامهٔ دهخدا):

باکو شهری است به عجم به شمال ایران در شبه‌جزیره آب‌شوران.
این شهر را خسرو انوشیروان بنا کرد و دارای آتشکده معتبری بود و معادن نفت آنجا مشهور است. بزرگ‌ترین معدن نفت ایران‌زمین در باکویه واقع است و در آن آتش همیشه فروزان بوده است. مردمش اگرچه ترک‌زبانند اما لغت مخصوصمنظور تاتارستان است که هنوز در پیرامون باکو رایج است. نیز دارند، حاصلش زعفران و نفت سیاه.

اصطخری به نفت آن اشاره کرده و یاقوت و دیگران دربارهٔ این نفت سخن بسیار گفته‌اند. یاقوت گوید در آنجا چشمهٔ نفت بزرگی است که قیمت محصول روزانهٔ آن به هزار درهم می‌رسد و در کنار آن چشمه، چشمهٔ دیگری است که نفت سفید از آن بیرون می‌آید و شب و روز قطع نمی‌شود و در آنجا زمینی است که همیشه آتش از ان برمی‌خیزد.

باکو در پیرامون جزیره الله‌اکبر واقع است. آبش قلیل و خوشگوار و هوایش به گرمی مایل و زمینش ریگزار است. از بناهای انوشیروان و حصارش از شاهان شروان است. این محل در نزد زرتشتیان از زمان‌های بسیار قدیم سرزمینی مقدس شناخته شده است و امروز نیز (زمان تألیف قاموس‌الاعلام ترکی) جمعی از زرتشتیان در آن جا سکونت دارند. کاخی بزرگ از آثار زمان شاه عباس صفوی در آن‌جا هست.

اطراف باکو دریاچه‌های نمکین زیاد دارد و بیست و پنج پارچه دیه در ناحیه باکو می‌باشد. از ابنیه قدیمه که در آنجا ملاحظه می‌شود برجی است بسیار مرتفع که موسوم به برج دختر. در ۱۷۳۵ م. /۱۱۴۸ ه'. ق. دولت ایران آن را از تصرف روس خارج و مسترد نمود و در ۱۸۰۵ یکباره باکو به تصرف روس درآمد و آن جا را شهر نظامی و بندرگاه نمودند.

باکو از جمله هفده شهر قفقاز است که بر طبق عهدنامه گلستان و سپس عهدنامه ترکمانچای (۱۲۲۸ ه'. ق) بعد از شکست عباس میرزا نایب السلطنه در جنگ‌های ایران و روسیه، از ایران جدا گردید و به روسیه سپرده شد.
شهری است با حصانت و مستحکم، قلعه قدیمی از بناهای شاهان ترک ایرانیان در این شهر موجود است، بازار مسلمین در قلعه واقع شده است. در زبان مردمان خود آران و در کتابهای روسی و ترکی نام شهر «باکو» است.

 شهرهای خواهرخوانده 
شهرکشوراز سالداکار سنگالاز ۱۹۶۷ناپل ایتالیااز ۱۹۷۲بصره عراقاز ۱۹۷۲سارایوواز ۱۹۷۵هیوستون آمریکااز ۱۹۷۶بوردو فرانسهاز ۱۹۷۹تبریز ایراناز ۱۹۸۰ماینز آلماناز ۱۹۸۴ازمیر ترکیهاز ۱۹۸۵وونگ تائو ویتناماز ۱۹۸۵

 آب و هوا 
باکو دارای آب و هوای نیمه خشک سرد با تابستان‌های گرم و مرطوب، زمستان‌های خنک و گاهی مرطوب و بادهای شدید در تمام طول سال است. با این حال، برخلاف بسیاری از شهرهای دیگر با چنین ویژگی‌های آب و هوایی، باکو تابستان‌های بسیار گرم و ساعات آفتابی چندانی را تجربه نمی‌کند. این امر عمدتاً به دلیل عرض جغرافیایی شمالی آن و قرارگیری آن در نواحی کرانه‌ای دریای کاسپین است.

باکو و شبه‌جزیره آب‌شوران که در آن واقع شده است، خشک‌ترین بخش جمهوری آذربایجان است. میزان بارندگی در این شهر نزدیک به ۲۰۰ میلی‌متر (۸ اینچ) در سال است. این امر عمدتاً به دلیل اثر کوه‌های قفقاز است که در نواحی مجاور با دریای سیاه به طور میانگین ​​۲۳۰۰ میلی‌متر (۹۱ اینچ) یا بیش‌تر دریافت می‌کنند. بیش‌تر بارش‌های سبک سالانه در فصولی غیر از تابستان رخ می‌دهد، اما هیچ یک از این فصول به طور خاص مرطوب نیستند.

در دوران شوروی، باکو به علت دارا بودن هوای خشک و روزهای آفتابی، مقصدی محبوب تعطیلات اهالی شوروی بود. وجود صنایع نفتی فراوان باکو را در سال ۲۰۰۸ میلادی به یکی از آلوده‌ترین شهرهای جهان تبدیل کرد.

باکو به علت وزش بادهای فراوان در تمام طول سال به عنوان شهری بادخیز شناخته می‌شود، از این رو لقب این شهر شهر بادها است. دو باد مشهور در باکو به نام‌های خزری و گیله‌وار وجود دارد. خَزری (Xəzri) نام یک باد سرد در شمال دریای کاسپین است که در طول سال از سوی شمال شبه‌جزیره آب‌شوران به سوی باکو می‌وزد. خزری یک باد ساحلی با سرعت زیاد و یکی از بادهای غالب در منطقه است. سرعت خزری گاهی به ۱۴۴ کیلومتر بر ساعت (۸۹ مایل در ساعت) می‌رسد. این باد گاهی به صنایع، ساختمان‌ها و درختان آسیب می‌رساند؛ با این حال این باد در طول تابستان هوای خنکی را برای منطقه به همراه دارد. باد خزری با گیله‌وار مخالف است. گیله‌وار (Giləvar) نام یک باد گرم جنوبی است که در طول سال به ویژه در فصل تابستان در شهرهای باکو و شماخی و در سراسر شرق جمهوری آذربایجان می‌وزد. نام گیله‌وار از زبان تاتی قفقاز آمده است که در بیش‌تر نقاط کوهستانی شمال جمهوری آذربایجان و شهرهای حومه باکو به کار می‌رود. گیله به‌معنی دانه یا قطره و وار به‌معنی باد است.

 مشاهیر باکو 
 شاعران مشهور باکو 
 صالح باکویی
 عهدی باکویی
 فانی باکویی
 قدسی باکویی
 مقرب باکویی

 سایر مشاهیر 
 تاج‌الملوک آیرملو (ملکه سابق ایران)

 ورزش 
بازی‌های اروپایی ۲۰۱۵ (به ترکی آذربایجانی: Bakı 2015 Avropa Oyunları) از ۱۲ ژوئن تا ۲۸ ژوئن سال ۲۰۱۵ در شهر باکو، جمهوری آذربایجان برگزار شد. این دوره، اولین دورهٔ بازی‌های اروپایی بود. آرم این بازی‌ها شامل سیمرغ، انار و فرش آذربایجانی به‌عنوان سه نشان تاریخی و فرهنگی جمهوری آذربایجان است. همچنین جمهوری آذربایجان قصد دارد مشعل این بازی‌ها، نه در کوه المپیای یونان، بلکه در آتشکدهٔ سوراخانیِ باکو روشن شود. رئیس کمیتهٔ ملی المپیک آذربایجان، با توجه به پیشینهٔ تاریخی آتش و دین زرتشتی در این کشور، که آذربایجان را با نام سرزمین آتش معروف کرده است، بر امکان روشن نمودن مشعل این بازی‌ها در این آتشکده تأکید کرد و چهارمین دورهٔ المپیک کشورهای اسلامی در ۱۲مای در شهر باکو برگزار شد و همچنین چندین دوره از مسابقات اتومبیل رانی در شهر باکو برگزار شده است.

 کتاب و ادبیات 
مرکز کتاب باکو فعالیت‌های ادبیاتی و کتابی زیادی را ارائه می‌دهد و آنجا به مکانی عالی برای خوره‌های کتاب در پایتخت تبدیل شده است. این مرکز نوعی بهشت برای همه دوستداران کتاب است. با تصمیم کمیته اجرایی CIS، مرکز کتاب باکو "به دلیل کار عالی در زمینه توسعه و توزیع داخلی کتاب و تبادل بین‌المللی کتاب در سال ۲۰۱۸" موفق به دریافت جایزه بین‌المللی و دیپلم افتخار شده است. تنها در یک سال این مرکز به موفقیت‌های بزرگی دست یافته و به یکی از جالب‌ترین و منحصر به فردترین مکان‌های پایتخت آذربایجان تبدیل شده است. مرکز کتاب باکو طیف گسترده‌ای از کتاب‌های ژانرهای مختلف را به زبان‌های آذربایجانی، روسی، ترکی، انگلیسی، چینی، فرانسوی، آلمانی، عربی و سایر زبان‌ها ارائه می‌دهد. مرکز کتاب باکو در تاریخ ۱ سپتامبر ۲۰۱۸ به‌طور رسمی برای بازدید کنندگان افتتاح شد که در نزدیکی پارک خاقانی واقع شده است. هدف اصلی این مرکز جلب توجه مردم به کتاب به عنوان حامل ارزشهای فرهنگی، معنوی و دانش مفید است.

 اقتصاد 
بزرگ‌ترین شاخص صنعت باکو نفت است و صادرات نفت آن باعث شده است تا سهم بزرگی در تراز پرداخت‌های آذربایجان داشته باشد. وجود نفت در این شهر از قرن هشتم شناخته شده است. در قرن ۱۰، مسافر عربی، مارودی، گزارش داد که روغن سفید و سیاه هر دو به‌طور طبیعی از باکو استخراج می‌شوند. تا قرن ۱۵، روغن برای لامپ‌ها از چاه‌های سطحی به صورت دستی حفر می‌شد. بهره‌برداری تجاری از سال ۱۸۷۲ آغاز شد و با آغاز قرن بیستم میدان‌ها نفتی باکو جزء بزرگ‌ترین‌ها در جهان بودند. در اواخر قرن بیستم، با رو به اتمام بودن بخش اعظم نفت خام ساحلی، حفاری‌ها به دریا گسترش یافت. در اواخر قرن نوزدهم، تعداد کارگران و متخصصان ماهر رو به افزایش بوده و تا سال ۱۹۰۰ این شهر دارای بیش از ۳۰۰۰ چاه نفت بود که از این تعداد ۲۰۰۰ چاه در سطح صنعتی نفت تولید می‌کردند. باکو قبل از جنگ جهانی دوم به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مراکز تولید تجهیزات صنعت نفت قرار گرفت. جنگ جهانی دوم و نبرد استالینگراد برای تعیین اینکه چه کسی کنترل میدان‌ها نفتی باکو را در اختیار دارد، جنگی درگرفت. پنجاه سال قبل از این نبرد، باکو نیمی از نفت جهان را تولید کرد.

در حال حاضر اقتصاد نفتی باکو در حال احیای مجدد است که با توسعه میدان عظیم آذری-چیراگ-گونشلی (مناطق کم عمق گوناشلی توسط SOCAR، مناطق عمیق‌تر توسط کنسرسیوم به رهبری BP)، توسعه میدان گازی شاه دنیز، گسترش ترمینال Sangachal و ساخت خط لوله BTC همراه بوده است.

بورس اوراق بهادار باکو بزرگ‌ترین بورس اوراق بهادار جمهوری آذربایجان و با سرمایه در بازار بزرگ‌ترین منطقه قفقاز است. تعداد نسبتاً زیادی از شرکتهای فراملی در باکو مستقر هستند. یکی از موسسات برجسته مستقر در باکو، بانک بین‌المللی آذربایجان است که بیش از ۱۰۰۰ نفر در آن کار می‌کنند. بانکهای بین‌المللی با شعب در باکو شامل HSBC , Société Générale و Credit Suisse هستند.

 گردشگری و خرید در باکو 
باکو یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری قفقاز است که هتل‌های این شهر در سال ۲۰۰۹ ۷ میلیون یورو درآمد داشته‌اند. بسیاری از هتل‌های زنجیره ای قابل توجه در جهان، در این شهر حضور دارند. باکو دارای مناطق دیدنی و تفریحی گردشگری بسیاری است، از جمله آن می‌توان به میدان چشمه‌ها، ساحل یک و هزار شب، ساحل شیخوف و سنگ‌های نفتی اشاره کرد. در تاریخ ۲ سپتامبر ۲۰۱۰، با افتتاح میدان پرچم ملی، مطابق کتاب رکوردهای گینس، باکو به دارنده بلندترین پرچم جهان تبدیل شد. با این حال در ۲۴ مه ۲۰۱۱ باکو این رکورد را تنها با ۳ متر (۹٫۸ پا) به شهر دوشنبه در تاجیکستان از دست داد. از اکتبر سال ۲۰۱۷، پرچم برداشته شد و میدان پرچم ملی با نرده‌ها بسته شده است.

باکو چندین مرکز خرید دارد. معروف‌ترین مراکز این شهر پورت باکو، پارک بولوار، بازار گنجلیک، پارک مترو، ۲۸ مال، شهر ایگون و AF مال است. مناطق خرده فروشی شامل فروشگاه‌هایی از نوع زنجیره ای تا بوتیک‌های سطح بالا موجود است.

 دانشگاه‌ها 
 دانشگاه دولتی باکو
 دانشگاه دولتی اقتصاد آذربایجان
 آکادمی دولتی نفت آذربایجان
 دانشگاه دولتی فرهنگ و هنر آذربایجان
 دانشگاه علوم پزشکی آذربایجان
 دانشگاه زبان آذربایجان
 آکادمی مدیریت عمومی
 آکادمی دیپلماتیک آذربایجان
 دانشگاه خزر باکو

 قطار شهری 
قطار شهری باکو در سال ۱۹۶۷ تأسیس شده و هم‌اکنون دارای ۴ خط و ۲۷ ایستگاه می‌باشد.

 نگارخانه 

 منابع 

 ویکی‌پدیای انگلیسی

 پیوند به بیرون 

 باکو در دانشنامه اسلام
 یاشیل‌بازار باکو (گزارش ویدئویی از یورونیوز فارسی)

 Baku's profile at the Organization of World Heritage Cities website
 UNESCO World Heritage Site listing Walled City of Baku

 Absheron's Museum of History and Country Studies sheds light on the past در یوتیوب (به ترکی آذری)

 باکو
رده:پایتخت‌های آسیا
رده:پایتخت‌های اروپا
رده:ترین‌های هواشناسی زمین
رده:شهرستان‌های جمهوری آذربایجان
رده:شهرها و شهرک‌های بندری دریای خزر
رده:شهرهای باستانی ایران
رده:شهرهای بندری در جمهوری آذربایجان
رده:شهرهای راه ابریشم
رده:فرمانداری باکو
رده:مناطق مسکونی حاشیه خزر
رده:مناطق مسکونی در جمهوری آذربایجان
رده:مناطق مسکونی ساحلی در جمهوری آذربایجان
رده:میراث جهانی در جمهوری آذربایجان