هلند

نِدِرلَند یا نیدرلند، با نام غیررسمی، هُلَند، کشوری فراقاره‌ای است، بخشی از قلمروهای پادشاهی هلند در شمال غربی اروپا که پایتخت آن شهر آمستردام است، اما به منظور تمرکززدایی بسیاری از وزارتخانه‌ها و سفارتخانه‌ها در شهر لاهه یا پیرامون آن مستقر شده‌اند. هلند بخش اصلی و اروپایی پادشاهی هلند (به زبان هلندی: Koninkrijk der Nederlanden کُنینک‌رَیک دِر نِیدِرلاندِن) به‌شمار می‌رود که جزایری در کارائیب را نیز شامل می‌شوند. هلند از شرق با آلمان، از جنوب با بلژیک و از غرب نیز از راه دریا با بریتانیا همسایه است. بندر روتردام دومین شهر بزرگ هلند است و از نظر مساحت و تعداد اسکله‌هایی که دارد، بزرگ‌ترین بندر اروپا نیز به‌شمار می‌رود. هلند از جمله کشورهای بسیار لیبرال است. در این کشور روسپی گری، قماربازی، همجنسگرایی، سقط جنین و مصرف ماری‌جوآنا آزاد است.

هلند جمعیتی بالغ بر ۱۸/۱ میلیون نفر دارد. شهروندان هلندی در مساحتی معادل ۴۱۸۵۰ کیلومتر مربع (۱۶۱۶۰ مایل مربع) زندگی می‌کنند که ۳۳۵۰۰ کیلومتر مربع (۱۲۹۰۰ مایل مربع) از آن خشکی است. هلند شصت و نهمین کشور پرجمعیت جهان است و دهمین کشور پرجمعیت اتحادیه اروپا، با تراکم ۵۲۹ نفر در هر کیلومتر مربع (۱۳۷۰ نفر در مایل مربع). با این وجود، به دلیل خاک حاصلخیز، آب و هوای معتدل، کشاورزی فشرده و خلاقیت، دومین صادرکننده بزرگ مواد غذایی و محصولات کشاورزی در جهان از نظر ارزش است.

هلند از سال ۱۸۴۸ یک پادشاهی مشروطه پارلمانی با ساختاری واحد بوده است. این کشور دارای سنت ستون‌بندی و سابقه طولانی تحمل اجتماعی، قانونی کردن سقط جنین، فحشا و اتانازی انسانی، همراه با حفظ سیاست لیبرال مواد مخدر است. هلند مجازات اعدام را در قانون مدنی در سال ۱۸۷۰ لغو کرد، اگرچه تا زمانی که قانون اساسی جدید در سال ۱۹۸۳ تصویب شد، به‌طور کامل حذف نشد. هلند در سال ۱۹۱۹ حق رای زنان را مجاز دانست و اولین کشوری بود که ازدواج همجنس‌گرایان را در سال ۲۰۰۱ قانونی کرد. اقتصاد پیشرفته بازار، دوازدهمین درآمد سرانه در سطح جهان را دارد. هلند از نظر شاخص‌های بین‌المللی آزادی مطبوعات، آزادی اقتصادی، توسعه انسانی و کیفیت زندگی، و همچنین شادکامی در میان بالاترین رتبه‌ها قرار دارد.

 نام 

حدود ۵۰ درصد از زمین‌های هلند ارتفاعی کمتر از یک متر از سطح دریا دارد. به این خاطر است که نام این کشور در زبان هلندی، ندرلند به معنی «سرزمین پست» (فروبوم) است و نامی که بسیاری زبان‌های دیگر برای این کشور به‌کار می‌برند هم همین معنی را می‌دهد. هلند را در آلمانی Niederlande، در انگلیسی Netherlands، در کرواتی Nizozemska، در فرانسوی Les Pays-Bas، در ایتالیایی Paesi Bassi، در فنلاندی Alankomaat و در اسپانیایی Países Bajos می‌نامند که همگی در این زبان‌ها به معنی «سرزمین پست/سرزمین‌های پست» هستند.

 هلند 
اصطلاح هلند (Holland) که در زبان هلندی میانه به شکل holt lant بود و معنی آن «سرزمین چوب» است، اغلب در زبان عامیانه برای اشاره به کل کشور مدرن هلند در زبان‌های مختلف، از جمله داچG. Geerts & H. Heestermans, 1981, Groot Woordenboek der Nederlandse Taal. Deel I, Van Dale Lexicografie, Utrecht, p 1105 و زبان فارسی استفاده شده است. در برخی زبان‌ها، ندرلند به عنوان نام رسمی هلند استفاده می‌شود. با این حال، هلند منطقه‌ای در کشور هلند است که از دو استان هلند شمالی و هلند جنوبی تشکیل شده است. قبلاً این دو استان یک استان واحد بودند و پیش از آن، کنت‌نشین هلند (County of Holland) نام داشت که شامل بخش‌هایی از اوترخت امروزی نیز می‌شد. تأکید بر هلند در طول تشکیل جمهوری هلند، جنگ هشتاد ساله و جنگ‌های انگلیس و هلند در قرن‌های ۱۷ و ۱۸، هلند را به یک سرزمین واحد برای کل کشور تبدیل کرد.

بسیاری از مردم هلند به همان دلیلی که بسیاری از مردم ولز یا اسکاتلند به نامیدن بریتانیا به عنوان انگلستان اعتراض دارند، به نام هلند به این کشور اعتراض دارند. به طور خاص، افرادی که از مناطقی غیر از هلند هستند، استفاده از اصطلاح هلند برای کل کشور را نامطلوب یا نادرست می‌دانند، زیرا منطقه هلند تنها شامل دو استان از دوازده استان و ۳۸٪ از شهروندان ندرلند است. از سال ۲۰۱۹، دولت هلند رسماً هنگام صحبت در مورد این کشور، ندرلند را به جای هلند ترجیح داده است.

اغلب اصطلاح «هلند» یا «هلندرز» توسط فلاندری‌ها برای اشاره به هلندی‌‌زبان‌های ندرلند استفاده می‌شود، و توسط هلندی‌های جنوبی (هلندی‌هایی که «پایین رودخانه‌های بزرگ» زندگی می‌کنند، یک مرز طبیعی فرهنگی، اجتماعی و مذهبی که توسط رودخانه‌های راین و موز تشکیل شده است) برای اشاره به هلندی‌های شمالی (هلندی‌هایی که در شمال این رودخانه‌ها زندگی می‌کنند) استفاده می‌شود. استفاده از این اصطلاح در این زمینه توسط هلندی‌های جنوبی به شیوه‌ای تحقیرآمیز است. در استان جنوبی لیمبورگ، این اصطلاح برای هلندی‌های ۱۱ استان دیگر استفاده می‌شود.

 داچ 
کلمه داچ (Dutch) در زبان انگلیسی به زبان هلندی و صفت نسبی آن اشاره دارد. در ابتدا، زبان انگلیسی از داچ برای اشاره به هر یا همه گویشوران زبان‌های ژرمنی غربی استفاده می‌کرد. این اصطلاح به تدریج به طور محدودتری برای اشاره به مردم ژرمنی غربی که انگلیسی‌ها بیشترین ارتباط را با آنها داشتند، به کار رفت.M. Philippa e.a. (2003–2009) Etymologisch Woordenboek van het Nederlands [Duits]

 جغرافیا 

مساحت بخش اروپایی پادشاهی هلند ۴۱٬۵۴۳ کیلومتر مربع است. هلند بین عرض‌های ۵۰ درجه و ۵۴ درجه شمالی و طول‌های ۳ و ۸ درجه شرقی قرار گرفته است.

هلند کشوری است بسیار کم‌ارتفاع و هموار، به‌طوری‌که حدود ۲۶ درصد از مساحت آن و ۲۱ درصد از جمعیت آن در زمین‌هایی زیر سطح دریاهای آزاد زندگی می‌کنند. حدود ۵۰ درصد از سرزمین هلند نیز تنها یک متر بالاتر از سطح دریا جای گرفته است.

بخش اعظم قسمت اروپایی کشور مسطح است، به استثنای مقداری تپه در انتهای جنوب شرقی کشور، و یک منطقه تپه‌ماهوری در مرکز کشور. بلندترین تپه‌ها که در جنوب شرق واقع شده‌اند بیش از ۳۲۱ متر ارتفاع ندارند.

اکثر نواحی زیر سطح دریا، توسط مردم هلند ایجاد شده‌اند، این کار در پی حفر زمین‌ها برای استخراج زغال‌سنگ یا خشک کردن آب دریا و سدبندی جلوی دریا انجام شده است.
از اواخر سده شانزدهم، زمین‌های پهناور خشک‌شده از دریا که پُلدر نامیده می‌شوند توسط سامانه‌های زهکشی دقیق و حساسی که شامل خاکریزها، کانال‌ها و ایستگاه‌های پمپاژ هستند، حفظ می‌شوند. تقریباً ۱۷ درصد از اراضی کشور پیش از این دریا و دریاچه بوده که در چارچوب پروژه‌های مختلف خشک و قابل استفاده شده است.

بخش اعظم خاک هلند ابتدائاً بر اثر رسوبات سه رودخانه بزرگ اروپایی در ریزشگاه آن‌ها به دریا تشکیل شده است. این سه رودخانه عبارتند از راین، رود موز (ماس) و اسخلده. بخش جنوب غربی هلند تا به امروز همچنان دلتای این سه رودخانه است و دلتای راین-موز-اسخلده نامیده می‌شود.Welschen, Ad: Course Dutch Society and Culture, International School for Humanities and Social Studies ISHSS, Universiteit van Amsterdam, 2000–2005.

مهار آب دریا و رودخانه‌ها همواره یکی از چالش‌های هلند بوده است (به دلیل کم ارتفاع بودن هلند)، آن‌ها در این کار و نیز در ایجاد خشکی در دریا بسیار پرتجربه هستند و توانسته‌اند سیلاب را به خوبی کنترل کنند. پیشروی دریا در ساحل و زیر آب رفتن زمین‌ها در پی آب شدن مناطق قطبی زمین از چالش‌های آینده هلند است. شهرهای جدیدی چون آلمیره و لیلی‌استاد که در جنوب دریاچهٔ ایسل‌میر واقع اند، در چنین زمین‌هایی بنا شده‌اند.

 پیشینه 

 استقلال هلند 
هلند تا پیش از استقلال به هلند هابسبورگ شناخته می‌شد. چراکه زیر فرمان امپراتوری هابسبورگ بود. در پی جنگی خونین و هشتادساله در سال ۱۶۴۸ میلادی از زیر فرمان امپراتور اسپانیا خارج شد. پس از آن با برقراری جمهوری و در پی آن با ایجاد آرامش در کشور، فعالیت‌های بازرگانی، فرهنگی و سیاسی گسترده‌ای از سوی هلندیان آغاز شد که از آن به عنوان دوران طلایی هلند نام برده می‌شود.

 جنگ‌های انگلستان-هلند 

 اقتصاد 
تولید ناخالص داخلی هلند (نه تولید ملی) در سال ۲۰۰۶ بیش از ۵۰۰ میلیارد یورو بوده است و نرخ رشد اقتصادی در همین سال نزدیک به ۳ درصد بوده است. رشد تورم در هلند از سال ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۷ به‌طور میانگین حدود دو درصد گزارش شده است. نرخ بیکاری در دورهٔ مشابه حدود دو درصد بوده است (۴۰۰ هزار نفر و کمتر).

هلند در پرورش و تجارت گل مقام اول را در جهان داراست. دامداری و کشاورزی نیز از پایه‌های اقتصاد هلند محسوب می‌شود. هلندی‌ها علی‌رغم کوچکی کشورشان سهم بزرگی در تجارت و بانکداری جهانی دارند. ایالات متحدهٔ آمریکا یکی از بازارهای اصلی هلند است و کشورهای اتحادیه اروپا مهم‌ترین شرکای تجاری آن هستند. بیش از نیمی از سهام شرکت نفتی - گازی شل را هلند در اختیار دارد و مابقی را بریتانیا. این شرکت که بخش هلندی آن به رویال داچ شل معروف است در زمینهٔ استخراج و تجارت نفت و گاز در سراسر جهان از جمله ایران فعالیت می‌کند. هلند خود نیز دارای ذخایر گاز طبیعی است و بخش از آن را صادر می‌کند. کشتی‌سازی و صنایع شیمیایی از دیگر صنایع مادر در هلند هستند. از شرکت‌های بزرگ هلندی می‌توان به فیلیپس (صنایع الکترونیک)، هاینکن (یکی از عمده‌ترین تولیدکنندگان آبجو در جهان) و (صنایع شیمیایی مانند آکزونوبل) اشاره کرد. واحد پول هلند پیش از تبدیل به یورو، فلورن یا گیلدر هلندی بود.

 سیاست 

پیوند=https://en.wikipedia.org/wiki/File:King_Willem-Alexander,_Queen_Maxima_and_their_daughters_2013.jpg|بندانگشتی|خانواده سلطنتی هلند در سال ۲۰۱۳. پادشاه ویلم الکساندر و ملکه ماکسیما به همراه دخترانشان پرنسس کاترینا آمالیا (چپ)، پرنسس الکسیا (راست) و پرنسس آریانه (مرکز)
پیوند=|بندانگشتی|راب یتن، نخست‌وزیر هلند|250x250پیکسل
حکومت هلند از سال ۱۸۱۵ یک پادشاهی مشروطه و از سال ۱۸۴۸ یک دموکراسی پارلمانی بوده است. این کشور به عنوان کشوری با یک دولت با همزیستی مشارکتی شناخته می‌شود. سیاست و اداره کشور در هلند با تلاش برای ایجاد اجماع گسترده در مسائل مهم شناخته می‌شود. طبق شاخص دموکراسی V-Dem در سال ۲۰۲۳، هلند در رتبهٔ ۱۷اُم دموکراسی‌های انتخاباتی قرار داشت و در شاخص دموکراسی اکونومیست در سال ۲۰۲۲ رتبهٔ ۹اُم دموکراتیک‌ترین کشور جهان را کسب کرد.

از نظر قانون اساسی، پادشاه رئیس کشور محسوب می‌شود و در فرایند قانون‌گذاری نیز نقشی رسمی دارد، به‌طوری که تمام قوانین برای اجرا باید به امضای او برسند. اما از نظر قانون اساسی، اختیارات پادشاه محدود بوده و به‌واسطهٔ مسئولیت وزرا عملاً کاهش می‌یابد. در عمل شاه یا ملکه نقش چندان تعیین‌کننده‌ای در سیاست ندارد و بیشتر نماد وحدت ملی است. در ۳۰ آوریل ۲۰۱۳ میلادی، ملکه بئاتریکس از سمت خود کناره‌گیری کرد و پسرش ویلم الکساندر رسماً پادشاه کشور شد. پیش از ویلم الکساندر به مدت ۱۲۰ سال ملکه‌ها بر هلند حکومت کرده‌اند.

قدرت اجرایی در هلند در اختیار دولت است که شامل پادشاه و شورای وزیران (نهاد مشورتی کابینه هلند) می‌شود. کابینه معمولاً شامل ۱۳ تا ۱۶ وزیر و تعدادی وزیر بدون وزارتخانه است. ریاست شورای وزیران بر عهدهٔ نخست‌وزیر هلند است که معمولاً رهبر حزب اصلی ائتلاف حاکم است. نخست‌وزیر در جایگاه «اولی بین برابرها» قرار دارد و از نظر حقوقی اختیار بیشتری نسبت به دیگر وزرا ندارد. راب یتن از ۲۳ فوریه ۲۰۲۶ نخست‌وزیر هلند شده‌است.

کابینه در برابر پارلمان دو مجلسی یعنی مجلس هلند پاسخ‌گو است. این پارلمان، علاوه بر نظارت، قدرت قانون‌گذاری نیز دارد. مجلس نمایندگان، که مجلس سفلی است، دارای ۱۵۰ عضو است که هر چهار سال یک‌بار (یا زودتر در صورت سقوط کابینه) با نظام تناسبی فهرستی با انتخابات مستقیم انتخاب می‌شوند. مجالس استانی نیز هر چهار سال یک‌بار مستقیماً انتخاب می‌شوند. اعضای مجالس استانی وظیفهٔ انتخاب ۷۵ عضو سنا، مجلس اعلا، را دارند؛ سنا می‌تواند قوانین را رد کند، اما نمی‌تواند آن‌ها را اصلاح نماید.

نخست‌وزیر مهم‌ترین مقام سیاسی کشور شناخته می‌شود. احزاب دموکرات مسیحی، سوسیال دموکرات (کار)، سوسیالیست، حزب سبزها و لیبرال از احزاب عمده در این کشور هستند. طی چند سال اخیر و به‌خصوص در انتخابات پارلمانی ۲۰۱۰ حزب آزادی (راست افراطی به رهبری خیرت ویلدرس) صندلی‌های بیشتری در مجلس هلند به‌دست آورده و ممکن است در دولتِ آتی به رهبری لیبرال‌هاحزب VVD حضور داشته باشد. تعداد قابل توجهی از نمایندگان مجلس هلند را شهروندان مهاجر ترک تبار و مراکشی‌تبار تشکیل می‌دهند. از ایرانیان مقیم هلند نیز فرح کریمی از ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۶ در مجلس هلند حضور داشته است.

جریانِ راست‌گرای افراطی در هلند از جمله به خاطر رشد تعداد مهاجران در این کشور، در دههٔ حاضر قدرت گرفت که نتیجهٔ آن ورود احزابی چون ال‌پی‌اف (فهرست پیم فورتاین) به پارلمان و دولت بود. با کشته شدن پیم فرتاین به‌دست یک هلندی، او و بعد حزب اش از صحنهٔ سیاست حذف شدند و خیرت ویلدرس با «حزب آزادی» طرفداران او را به سوی خود جلب کرد و وارد پارلمان شد. ویلدرس مخالفِ حضور مسلمانان در هلند است چرا که اسلام را یک تهدیدِ رو به گسترش می‌داند که باید جلوی آن را گرفت. قتل فیلمساز هلندی تئو فان خُخ (ون گوگ) توسط یک مراکشی در سال ۲۰۰۴ به حزبِ ضد اسلامیِ ویلدرس کمک کرد تا وارد پارلمان بشوند.

در فروردین ۱۳۸۷ نمایش فیلم کوتاهی از خیرت ویلدرس به نام فتنه مخالفت‌های زیادی در هلند و خارج از این کشور برانگیخت. او در این فیلم قرآن و مسلمانان را مروج خشونت می‌داند. نخست‌وزیر پیشین دولت هلند، یان پتر بالکننده که از حزب دموکرات مسیحی است این فیلم را محکوم کرد. برخلاف نگرانی‌ها، مسلمانان هلند خشونتی علیه این فیلم نشان ندادند و از روش‌های قانونی برای اعتراض به آن استفاده کردند. رسانه‌های دولتی هلند آگاهانه به مسلمانان میدان دادند تا مخالفت‌هایشان را ابراز کنند.

هلند عضو قدیمی اتحادیهٔ اروپا و همچنین عضو پیمان نظامی ناتو است. دولت هلند از حملهٔ آمریکا به افغانستان و عراق پشتیبانی کرد و هم‌اکنون در افغانستان نیروی اندکی دارد.

هلند همراه با بلژیک و لوکزامبورگ، بنِلوکس را تشکیل می‌دهند. این نام یک پیمان همکاری منطقه‌ای بین این سه کشور است و از ترکیب نخستین حروف نام این کشورها ساخته شده است و این پیمان مادر پیمان اروپای یکپارچه است.

 تقسیمات کشوری 
258x258px|بندانگشتی|استان‌ها و قلمروهای هلند
+استان‌ها و قلمروهای هلنداستانمرکزدرنتهآسنفلیوولاندلیلی‌استادفریس‌لاندلیوواردنخلدرلاندآرنهمخرونینگنخرونینگنلیمبورخماستریختبرابانت شمالیسِرتوخِن‌بوسهلند شمالیهارلمافریسلزوولههلند جنوبیلاههاوترختاوترختزیلاندمیدل‌بورخ

 مردم 

پیوند=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Famous_Dutch_People.jpg|چپ|بندانگشتی|مشاهیر هلند
زبان رسمی هلند، هلندی است (به هلندی:Nederlands). این زبان شاخه‌ای از زبان‌های ژرمنی است و به آلمانی شبیه است. برخی واژگان فرانسوی نیز از دوره‌های تسلط فرانسویان بر این منطقه، در زبان هلندی جذب شده‌اند. گسترهٔ جغرافیایی زبان هلندی به جز کشور هلند، استان‌های شمالی بلژیک را نیز دربر می‌گیرد. در مستعمرات هلند از جمله در سورینام لهجه‌های بومی‌شدهٔ هلندی کاربرد داشته است. همچنین هلندیان علاقه‌مند به یادگیری زبان‌های خارجی هستند به گونه‌ای که بین ۹۱ تا ۹۳ درصد آن‌ها به انگلیسی، ۷۱ درصد به آلمانی، ۲۹ درصد به فرانسوی و ۵ درصد به اسپانیایی می‌توانند محاوره کنند.

میانگین قد مردان هلندی ۱۸۴ سانتی‌متر است که کشور هلند را در رتبه اول بلند قامت‌ترین مردمان جهان قرار داده است، پس از هلند مردان نروژ نیز با ۱۸۳ سانتی‌متر در جایگاه دوم جای دارند.

بیشتر مردم هلند بی‌دین هستند. جمعیت مسلمانان ساکن هلند نزدیک به یک میلیون نفربر پایه سرشماری سال ۲۰۰۸ است.

 فرهنگ 
بندانگشتی|نمادهای فرهنگی هلند
هلند نقاش‌های شناخته شده‌ای داشته است. در سده ۱۷ میلادی، در زمانی که جمهوری هلند در اوج خود بود، استادان بزرگی همچون رامبرانت، یوهانس ورمر، جان استین، یاکوب کریستین یاکوبسن و بسیاری دیگر فعالیت می‌کردند. نقاش‌های مشهور سده ۱۹ و ۲۰ هلند، ون گوگ و پیت موندریان بوده‌اند. موریس اشر هنرمند گرافیست این دوران بود. هلند خانهٔ فیلسوف‌های بزرگی چون اسپینوزا و دزیدریوس اراسموس بوده است. همچنین تمام کارهای اصلی رنه دکارت در هلند انجام شده است.

 عقیم کردن سگ‌ها 
در گذشته برای مدتی طولانی، هلند آمار بیشترین تعداد سگ خیابانی در اروپا را داشت، اما امروزه هلند به عنوان اولین کشوری که حتی یک سگ بی‌خانمان در خیابان‌هایش ندارد، شناخته می‌شود. در این راستا دولت هلند تصمیم گرفت تا راه حل قطعی برای این مشکل پیدا کند و عقیم کردن سگ‌ها را با نتایج عالی اجرا کرد و اکنون هیچ سگ ولگردی در این کشور وجود ندارد.

 جستارهای وابسته 
 حمله با چاقو ۲۰۱۸ آمستردام
 حزب کمونیست هلند
 کمپانی هند شرقی هلند
 هند شرقی هلند
 مرز بلژیک–هلند
 مرز آلمان–هلند
 نبرد هلند
 سرود ملی هلند
 زبان هلندی
 فهرست شهرهای هلند
 لیگ برتر فوتبال هلند
 تیم ملی فوتبال هلند
 آموزش عالی در هلند
 مذهب تشیع در هلند
 امپراتوری هلند
 آنتیل هلند

 یادداشت 

 منابع 

رده:اروپای شمالی
رده:اروپای غربی
رده:ایالت‌ها و قلمروهای بنیان‌گذاری‌شده در ۱۸۱۵ (میلادی)
رده:بنلوکس
رده:پادشاهی مشروطه
رده:پادشاهی هلند
رده:قلمروها و کشورهای ژرمنی‌زبان
رده:کشورها در اروپا
رده:کشورها و سرزمین‌های هلندی‌زبان
رده:کشورهای جزایر کارائیب
رده:کشورهای عضو اتحادیه اروپا
رده:کشورهای عضو سازمان ملل متحد
رده:کشورهای عضو شورای اروپا
رده:کشورهای عضو ناتو
رده:کشورهای فراقاره‌ای
رده:کشورهای هم‌مرز با اقیانوس اطلس
رده:لیبرال دموکراسی
هلند