جذبه (عرفان)

جَذَبه تقرب به حق و ادراك حقيقت در حالات صوفیانه است.

راه‌سپردن و طي طريق در مسير فهم و درک آنچه صوفیان حق می‌نامند، مراحل مختلفی دارد كه طي اين منازل و مراتب بدون سختي و كوشش، جذبه است. جذبه یا جذب، کشش حق است. در صورتی که سلوک کوشش است.

 دیدگاه‌ها 
عزیز الدین نسفی می‌فرماید: «صوفیه سه چیز را به‌غایت اعتبار کنند: اول جذب؛ دوم سلوک؛ و سوم عروج.
جذب کشش است؛ سلوک کوشش است و عروج بخشش.»
انسانی که جذبه حق او را فرا گیرد را اهل عرفان، مجذوبان حق یا محبوبان حق می‌نامند.
تمامی پیغمبران الهی مجذوب حق بوده‌اند و بی واسطه دریافت کننده فیض حق شده‌اند.

نظریه صوفیه و عرفا دربارهٔ جذبه:
 محمد لاهیجی: جذبه عبارت است از نزدیک گردانیدن حق مر بنده را به محض عنایت ازلیّت و مهیّا ساختن آنچه در طیّ منازل بنده به آن محتاج باشد بی آنکه زحمتی و کوششی از جانب بنده در میان باشد و طریقه جذبه راه انبیاء و اولیاء است.شرح گلشن راز، شیخ محمد لاهیجی، تصحیح کیوان سمیعی، ص ۲۵۴
 شیخ محمود شبستری، گلشن راز:گلشن راز، شیخ محمود شبستری، تصحیح  جواد نوربخش، چاپ خانقاه نعمت‌اللهی، تهران

 شیخ بهایی:کلیات شیخ بهایی، به اهتمام غلامحسین جواهری

 شاه نعمت‌الله ولی:رسائل شاه نعمت‌الله ولی، تصحیح  جواد نوربخش، انتشارات خانقاه نعمت‌اللهی، جلد ۴، ص ۱۹
جذبه تقرب عبد است به حضرت حق به مقتضی عنایت الهیه و مهیا گردانیدن مجموع مایحتاج بنده در طی منازل و قطع مراحل بی کلفت و سعی او.فرهنگ نوربخش، اصطلاحات تصوف، جواد نوربخش، انتشارات خانقاه نعمت‌اللهی تهران، انتشارات خانقاه نعمت‌اللهی لندن و مؤلف، دوره ۸ جلدی، تهران و لندن

 منابع 

رده:واژگان عرفانی
رده:تصوف
رده:واژه‌ها و عبارت‌های عربی
رده:باورها و مکتب‌های اسلامی
رده:اصطلاحات اسلامی
رده:زبان و عرفان