دهوک

دُهوک (دَهوک هم تلفظ می‌شود) (به کردی: دهۆک، به زبان آرامی: ܢܘܗܕܪܐ، تلفظ: نوهادرا) شهری کردنشین در کردستان عراق با جمعیتی حدود ۶۰۰۰۰۰ نفر است. این شهر مرکز استان دهوک عراق است. مردم این شهر به گویش کرمانجی از زبان کردی تکلم می‌کنند.
این شهر با کوهستان‌های مرتفع احاطه شده‌است.

در باب وجه نامگذاری شهر، روایات گوناگونی وجود دارد، اما از مشهورترینِ آنها این است که واژهٔ «دهوک» به‌معنای «روستای کوچک» است. نام آسوریِ شهر بیت نوهادرا است. در این شهر، اقلیتِ آسوری نیز سکونت دارند.aina.org
این شهر در قدیم از مراکز تجاری آشوریان بود و در قلمرو آشور قرار داشت. بعدها به‌تدریج مردم ایرانی‌تبار به سکونت در این منطقه پرداختند و ترکیب جمعیتیِ آن از سامی به ایرانی تغییر یافت.

بیشتر ساکنان دهوک کردهای اهل سنت هستند و تعداد کمی مسیحی و ایزدی هستند.
مردم آن از پیروان دین اسلام، مسیحیت و یزیدی تشکیل شده‌است.گردشگری کردستان  (به انگلیسی، در قالب پی.دی. اف)

منطقه دهوک تحت نفوذ حزب دموکرات کردستان عراق (ک.د. پ) است. این حزب، حزب مسعود بارزانی است.

دولت عراق، بازمانده نیروگاه هسته‌ای این کشور در پیرامون دهوک را که در سال ۱۹۸۱ توسط اسرائیل بمباران شده بود به صورت پنهانی و طی یک عملیات طولانی به یک شرکت کانادایی فروخت.دیپلماسی ایرانی

در اوایل ماه آوریل ۱۹۹۱ در پی حملات نیروهای عراقی به منطقه، تقریباً تمامی جمعیت شهر دهوک از این شهر گریخت. پس از ایجاد منطقه پروازممنوع از سوی نیروهای آمریکایی در شمال عراق، به این خاطر که دهوک در این منطقه قرار نمی‌گرفت بازگشت پناهندگان با کندی صورت گرفت.A G.I. Feast Near Dohuk: Top Chow for the Holiday, By STEPHEN KINZER, Published: May 28, 1991

 اماکن دیدنی 
 سد دهوک
 قلعه زعفرانیه (۵.1 کیلومتری دهوک)
 قلعه ساباتی
 قلعه ادمیشن (بر کوه بِخِر)
 مسجد بزرگ دهوک (در بازار)
 کلیسای ایث لاهای مقدس
 هتل ژیان
 دانشگاه دهوک (که در سال ۱۹۹۲ تأسیس شده‌است)Dohuk University

وضعیت زبانی دهوک
شهر دهوک و پیرامون آن در شمال اقلیم کردستان عراق عمدتاً کُردی‌زبان هستند و گونهٔ کرمانجی (شاخهٔ بادینانی) زبان غالب زندگی روزمره و روابط اجتماعی به‌شمار می‌رود.Haig, G. & Mustafa, B. (2014). Language Choice and Language Attitudes among Kurdish Speakers in Duhok. University of Bamberg. 

با وجود این، سیاست زبانی اقلیم کردستان تمرکز بیشتری بر کردی سورانی داشته‌است و کرمانجی در حوزه‌های رسمی و آموزشی کمتر پشتیبانی نهادی یافته‌است.Gialdini, C. (2023). One Minority, One Language? Kurdish in the Kurdistan Region of Iraq. Eurac Research.  این وضعیت باعث شده که برخی گویشوران کرمانجی احساس کنند زبانشان در آموزش و تولید منابع علمی در حاشیه قرار گرفته‌است.

در سال‌های اخیر، زبان انگلیسی نیز در دهوک گسترش زیادی پیدا کرده‌است، به‌ویژه از طریق مدارس خصوصی و دانشگاه‌های بین‌المللی. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که بسیاری از خانواده‌ها آموزش انگلیسی را به‌عنوان ابزاری برای موفقیت تحصیلی و شغلی در اولویت قرار می‌دهند و در نتیجه سهم انگلیسی در آموزش رسمی نسبت به کردی (چه سورانی و چه کرمانجی) افزایش یافته‌است.Sabir, R. (2023). English as a gatekeeper in Kurdistan Region private education. Compare: A Journal of Comparative and International Education.SSRN (2023). Duhok City Private Schools as a Case Study. 

بدین ترتیب، وضعیت زبانی دهوک ترکیبی از غلبهٔ کرمانجی در حیات روزمره، حضور پررنگ سورانی در سیاست رسمی اقلیم، و گسترش انگلیسی در آموزش عالی و مدارس خصوصی است. برخی پژوهشگران این وضعیت را نمونه‌ای از شکاف میان «زبان هویت» و «زبان علم و آموزش» در اقلیم کردستان می‌دانند.Sheyholislami, J., Hassanpour, A., & Skutnabb-Kangas, T. (2012). Kurdish: Linguicide, Resistance and Hope. Routledge.

 منابع 
*ویکی‌پدیای انگلیسی.
http://www.fallingrain.com/world/IZ/08/Duhok.html

رده:دهوک
رده:آشور
رده:افراد ایرانی آشوری‌تبار
رده:جوامع آشوری در عراق
رده:شهرهای آشوری باستان
رده:شهرهای کردستان عراق
رده:مراکز شهرستان‌های عراق
رده:مناطق مسکونی در استان دهوک
رده:مناطق مسکونی ایزدی‌نشین در عراق
رده:مناطق مسکونی کردنشین در عراق