فهرست دین‌ها

در حالی که تعریف کلمه دین دشوار است، یک مدل استاندارد از دین که در دوره‌های مطالعات دینی استفاده می‌شود، آن را به این صورت تعریف می‌کند:

بسیاری از ادیان دارای روایت‌ها، نمادها، سنت‌ها و تاریخ‌های مقدس هستند که هدف آن‌ها معنا بخشیدن به زندگی یا توضیح منشأ حیات یا جهان است. ادیان اخلاق، قوانین دینی یا سبک زندگی را از ایده‌های خود در مورد کیهان و طبیعت انسان استخراج می‌کنند. بر اساس برخی برآوردها، تقریباً ۴۲۰۰ دین، کلیسا، فرقه، دسته‌ها و گروه‌های مذهبی، قبایل، فرهنگ‌ها، جنبش‌ها وجود دارند، که در ممکن است در آینده به بیش از این شمار افزایش یابند.

واژه دین گاهی به‌جای واژه «ایمان» یا «نظام اعتقادی» به‌کار می‌رود، اما تفاوت دین با باور شخصی این است که جنبه عمومی دارد. بیشتر ادیان رفتارهای سازمان‌یافته‌ای دارند، از جمله سلسله مراتب روحانی، عضویت، جماعت‌های غیرمذهبی، جلسات منظم یا خدمات به‌منظور تکریم یک خدا یا برای نیایش، مکان‌های مقدس (طبیعی یا ساخته‌شده) و متون مذهبی. برخی از ادیان نیز زبان مقدسی دارند که مختص خودشان است. همچنین دین شامل موعظه‌ها، بزرگداشت بخشش‌های یک خدا یا خدایان، قربانی‌ها، جشنها، اعیاد، خلسه، مناسک، عبادت، مراسم، تشییع جنازه، ازدواج، مراقبه، دعا، واسطه‌گری، موسیقی، هنر، رقص، خدمات عمومی یا دیگر جنبه‌های فرهنگی است. همچنین از باورهای مذهبی برای توضیح پدیده‌های فراروان شناختی، مانند تجربه‌های خارج از بدن، تجربه‌های نزدیک به مرگ و تناسخ، تجربه‌های ماوراء الطبیعی و مواردی دیگر استفاده شده‌است.

برخی کارشناسان که موضوع دین را مطالعه می‌کنند، ادیان را به سه دسته کلی تقسیم کرده‌اند: ۱) ادیان جهانی، اصطلاحی که به ادیان فرافرهنگی و بین‌المللی اشاره دارد. ۲) ادیان قومی، که به گروه‌های مذهبی کوچک‌تر، فرهنگ خاص یا ملت خاص گفته می‌شود. ۳) و جنبش‌های دینی جدید که به ادیانی که اخیراً توسعه یافته اشاره دارد.Harvey, Graham (2000). Indigenous Religions: A Companion. (Ed: Graham Harvey). London and New York: Cassell. Page 06. یکی از نظریه‌های آکادمیک مدرن در خصوص دین، ساخت‌گرایی اجتماعی، می‌گوید که دین مفهومی مدرن است که نشان می‌دهد همه اعمال معنوی و عبادت، از مدلی مشابه ادیان ابراهیمی به‌عنوان یک سیستم جهت‌گیری پیروی می‌کنند، که به تفسیر واقعیت و تعریف انسان کمک می‌کند.Vergote, Antoine, Religion, belief and unbelief: a psychological study, Leuven University Press, 1997, p. 89

در زیر فهرست دین‌ها و مذهب‌ها را مشاهده می‌کنید:

 دین‌های ابراهیمی 

یهودیت، مسیحیت و اسلام، ادیان ابراهیمی نامیده می‌شوند.

برخی از افراد، دیانت بهائی را نیز به اشتباه از ادیان ابراهیمی می شمارند؛ ولی در حقیقت، بهائیت از ادیان ایرانی بوده و هیچ ارتباطی به ادیان ابراهیمی ندارد.

 مسیحیت 

 کاتولیسیسم 

 انگلیکان
 کلیسای آشوری شرق
 کلیسای ارتدکس شرقی
 کلیسای ارتودوکس شرقی
 کلیسای کاتولیک

 پروتستانیسم 

 گروه‌های دیگر 
 جنبش طلبه‌های کتاب مقدس
 مسیحیت جهانی
 کلیسای عیسی مسیح قدیسان آخر الزمان
 غیر تاریطانی
 سوئد بورگینیسم
 یونیتارین
 جنبش خلاقیت

 عرفان 

 عرفان مسیحی
 ابیونی‌ها
 سرودونیایی‌ها
 مرقیونیه (نه کاملاً عرفانی)
 کالربیسین‌ها colorbasians
 سیمونین‌ها

 عرفان زودگذر
 بوربوریت‌ها
 کاینیت‌ها
 کارپوخواهان
 اوفیتس ophites
 هرمسیه

 عرفان قرون وسطایی
 کاتاریسم
 بوغومیلیه
 پولیسیان‌ها
 جنبش تندراکیان

 عرفانی ایرانی
 مندائیان
 مانوی‌گری
 بگنولی (Bagnolians)

 عرفانی سوری - مصری

 ستیان‌ها (Sethians)
 بازیلیدیان‌ها (Basilidians)
 والنتینیان‌ها (Valentinians)
 ابن دیصانs

 اسلام 

 مدرسه کلام

 اشعری
 علم کلام
 ابو منصور ماتریدی
 مرجئه
 معتزله

 خوارج

 اباضیه
 عراقی
 حروریه
 صوفری

 شیعه

 اسماعیلیان
 مستعلیه
 نزاریه
 جعفری
 شیعه دوازده‌امامی
 شیخیه
 اصولی
 علوی‌گری / بکتاشیه
 زیدیه

 صوفی‌گری

 بکتاشیه
 چشتیه
 جلال‌الدین محمد بلخی
 مجددیه
 نقشبندیه
 جهریه
 خوفیه
 سلسله نعمت‌الهی
 طریقه
 قادریه
 Sufi Order International
 صوفی گرایی بازهدایت شده Sufism Reoriented
 سهروردیه
 تیجانیه
 عرفان جهانی
 رقص صلح جهانی

 سنی

 حنفی
 بریلوی
 دیوبندی
 گیدیمو (قدیم) gedimu
 یحیانی
 Xidaotang
 حنبلی
 ملکی
 شافعی

 گروه‌های دیگر اسلام
 اهل حدیث یا سلفی
 اهل قرآن
 احمدیه
 جنبش احمدیه
 جنبش احمدیه لاهور
 بنیاد الفاتحه
 بنیاد مسلمانان کانادا
 دروز
 اسلام اروپایی
 پنج درصدی‌ها
 حزب اتفاق‌المسلمین
 جماعا المسلمین
 جدید
 اسلام لیبرال
 اسلام کنگره کانادا
 Moorish Science Temple of America
 مهدوی
 امت اسلامی
 نوواوبیسم
 مسلمانان بریتانیایی پیشرو
 بنیاد مسلمانان پیشرو
 قرآنیان
 طلوع اسلام
 United Submitters International
 وهابیت
 ذکری

 یهودی 

 یهودیت ربانی

 یهودیت ارتدکس
 حریدی
 یهودیت حسیدی
 یهودیت ارتودوکس مدرن
 یهودی محافظه‌کار
 Masorti
 یهودیت کنسرواتوکس
 اتحاد برای یهودیت سنتی
 یهودیت اصلاحات
 یهودیت پیشرو
 یهودیت لیبرال

 قرائیم

 یهودیت غیر ربانی مدرن
 جایگزین یهودیت
 یهودیت انسانگرایانه (به عنوان مذهب شناخته نمی‌شود)
 یهودیت متجدد
 بازسازی یهودیت

 گروه‌های تاریخی
 اسنی‌ها
 فریسیان (نیای یهودیت ربانی)
 صدوقیان (نیای احتمالی قرائیم)
 Zealots
 Sicarii

 Sects that believed Jesus was a prophet
 ابیونی‌ها
 الخسائیه
 ناصره (فرقه)
 دونمه
 Frankists

 Rastafari movement 

 Mandaeans and Sabians 

 مندائیان
 صابئین
 Sabians of Harran
 Mandaean Nasaraean Sabeans

 سامری‌گرایی 

 جهان‌گرایی توحیدگرا 

بابیه

بهاییت

 مذاهب هندی 

Religions that originated in India and religions and traditions related to, and descended from, them.

 Ayyavazhi 

 Bhakti Movement 

جنبش عشق به خداوند که پیروان آن در عشق به او تمام فعالیت‌های خود را متمرکز بر خدا می‌نمایند. این گروه با الهام از کتاب بهاگاوادگیتا برای رهایی از بازتاب اعمال، فعالیتهای خود را، به عنوان قربانی برای معبود خود انجام می‌دهند.بهاگاوادگیتا
 Kabir Panth
 Sant Mat

 بودیسم 

 Nikaya Buddhism (which have historically been called هینه‌یانه in the West)
 ترواده
 Sri Lankan Amarapura Nikaya
 Sri Lankan Siam Nikaya
 Sri Lankan Ramanna Nikaya
 Bangladeshi Sangharaj Nikaya
 Bangladeshi Mahasthabir Nikaya
 Burmese Thudhamma Nikaya
 Vipassana tradition of Mahasi Sayadaw and disciples
 Burmese Shwekyin Nikaya
 Burmese Dvaya Nikaya
 Thai Maha Nikaya
 Dhammakaya Movement
 Thai Thammayut Nikaya
 Thai Forest Tradition
 Tradition of Ajahn Chah
 مهایانه
 Humanistic Buddhism
 Madhyamaka
 Prasangika
 Svatantrika
 Sanlun (Three Treatise school)
 Sanron
 Maha-Madhyamaka (Jonangpa)
 بوداگرایی نیچی‌رن
 Nichiren Shu
 Nichiren Shoshu
 Nipponzan Myohoji
 Soka Gakkai
 Pure Land
 فرقه جودو
 شین بودیسم
 Tathagatagarbha doctrine
 Dashabhumika (absorbed into Huayan)
 Huayan school ()
 Hwaeom
 Kegon
 تیانتای
 تندای
 Cheontae
 Yogacara
 Cittamatra in Tibet
 Wei-Shi (Consciousness-only school) or یوگه‌چاره شرق آسیا (Dharma-character school)
 یوگه‌چاره شرق آسیا
 یوگه‌چاره شرق آسیا
 Chan / ذن / Seon / Thien
 Caodong
 Sōtō
 Keizan line
 Jakuen line
 Giin line
 رینزایی-ذن
 رینزایی-ذن
 Obaku (school of Buddhism)
 Fuke Zen
 Won Buddhism: Korean Reformed Buddhism
 Kwan Um School of Zen
 Sanbo Kyodan
 وجره‌یانه
 شینگون
 بودیسم تبتی
 Bön
 Gelukpa
 Kagyupa
 Dagpo Kagyu
 Karma Kagyu
 Barom Kagyu
 Tsalpa Kagyu
 Phagdru Kagyu
 Drikung Kagyu
 Drukpa Kagyu
 Shangpa Kagyu
 Nyingmapa
 Sakyapa
 Jonangpa
 New Buddhist movements
 اوم‌شینریکیو (now known as Aleph)Melton, J. Gordon (2003). Encyclopedia of American Religions (Seventh edition). Farmington Hills, Michigan: The Gale Group, Inc. , p. 1073. 
 Diamond Way
 Friends of the Western Buddhist Order
 New Kadampa TraditionMelton, J. Gordon (2003). Encyclopedia of American Religions (Seventh edition). Farmington Hills, Michigan: The Gale Group, Inc. , p. 1112. 
 Share International
 True Buddha School
 Vipassana movement

 دین ای الهی 
 دین ای الهی

 هندوییسم 

 Swaminarayan
 Shrauta
 Lingayatism
 شایویسم
 شاکتیسم
 تانترا
 Ananda MargaMelton, J. Gordon (2003). Encyclopedia of American Religions (Seventh edition). Farmington Hills, Michigan: The Gale Group, Inc. , p. 1001. 
 سنت اسمارته
 ویشنوپرستی
 Gaudiya Vaishnavism
 ISKCON (Hare Krishna)Melton, J. Gordon (2003). Encyclopedia of American Religions (Seventh edition). Farmington Hills, Michigan: The Gale Group, Inc. , p. 997. 
 Hindu reform movements
 آریه سماجMelton, J. Gordon (2003). Encyclopedia of American Religions (Seventh edition). Farmington Hills, Michigan: The Gale Group, Inc. , p. 1004. 
 Brahmo Samaj
 Hinduism in Indonesia

 Major schools and movements of Hindu philosophy

 Nyaya
 Purva mimamsa
 Samkhya
 Vaisheshika
 Vedanta (Uttara Mimamsa)
 Advaita Vedanta
 سری اوروبیندو
 Vishishtadvaita
 Dvaita Vedanta
 یوگا
 Ashtanga Yoga
 Bhakti yoga
 هاتا یوگا
 Siddha Yoga
 سورات شابد یوگا
 تانترا
 Sahaja Yoga

 Jainism 

 دیگامبارا (Digambara)
 بیساپانتی (Bisapanthi)
 دیگامبارا تراپانت (Digambar Terapanth)
 تاران پنت (Taran Panth)
 کانجی پنت (Kanji Panth)
 گوماناپانتا (Gumanapantha)
 توتاپانتا (Totapantha)
 شوتابارا (Shvetambara)
 شوتابارا تراپانت (Svetambar Terapanth)
 مورتیپوجاکا (Murtipujaka) یا دراواسی (Deravasi)
 شوتامبارا استاناکواسی (Svetambara Sthanakvasi)

 سیک (سیخ) 

 خالصه (سیک)
 نیهانگ (Nihaung)
 نامداری (Namdhari) کوکا سیکز (Kuka Sikhs)
 ساه‌اژدری (Sahajdhari)
 راویداسیا (Ravidassia)

 دین‌های ایرانی 

 مهرپرستی
 مزداپرستی غیر زرتشتی
 مزدیسنا
 یارسان
 ایزدیه
 زروانی
 آذرکیوانیان
جنبش خرمدینان
کیومرثیان
 مانوی‌گری
 مزدکیه
 بابیه
 بهائیت

 مذاهب آسیای شرقی 

 کنفسیوسیسم 

 نئو کنفسیوسیسم
 نیو کنفسیوسیسم

 شینتو 

 تائوئیسم 

 دیگران 
 کائوداییسم
 ادیان قومی چینی
 چئوندوئیسم
 فالون‌گانگ
 Hoa Hao
 I-Kuan Tao
 Jeung San Do
 Legalism (Chinese philosophy)
 موهیسم
 Oomoto
 Seicho-No-Ie
 Tenrikyo

 مذاهب آفریقایی 
African diasporic religions are a number of related religions that developed in the Americas among African slaves and their descendants in various countries of the Caribbean Islands and Latin America, as well as parts of the southern United States. They derive from African traditional religions, especially of West and Central Africa, showing similarities to the Yoruba religion in particular.

 Batuque (religion)
 Candomblé
 Dahomey mythology
 Haitian mythology
 Kumina
 Macumba
 Mami Wata
 Obeah
 Oyotunji
 Quimbanda
 سانتریا (Lukumi)
 UmbandaSmith, Christian; Joshua Prokopy (1999). Latin American Religion in Motion. New York, New York: Routledge, pp. 279–280. 
 وودوو

 Indigenous traditional religions 

Traditionally, these faiths have all been classified "Pagan", but scholars prefer the terms "indigenous/primal/folk/ethnic religions".

 آفریقایی 

غرب آفریقا
 Akan mythology
 Ashanti mythology (غنا)
 Dahomey mythology
 Efik mythology (Nigeria, Cameroon)
 Igbo mythology (Nigeria, Cameroon)
 Isoko mythology (Nigeria)
 Yoruba mythology (Nigeria, Benin)
 مرکز آفریقا
 Bushongo mythology (Congo)
 Bambuti mythology (Congo)
 Lugbara mythology (Congo)
 شرق آفریقا
 Akamba mythology (East Kenya)
 Dinka mythology (Sudan)
 Lotuko mythology (Sudan)
 Masai mythology (Kenya, Tanzania)

 جنوب آفریقا
 Khoikhoi mythology
 Lozi mythology (Zambia)
 Tumbuka mythology (Malawi)
 Zulu mythology (South Africa)

 آمریکایی 

 Abenaki mythology
 Anishinaabe
 اساطیر آزتک
 Blackfoot mythology
 Cherokee mythology
 Chickasaw mythology
 Choctaw mythology
 Creek mythology
 Crow mythology
 Ghost Dance
 Guarani mythology
 Haida mythology
 Ho-Chunk mythology (aka: Winnebago)
 Hopi mythology
 Inca mythology
 Indian Shaker Church
 اساطیر اینویی
 Iroquois mythology
 Keetoowah Nighthawk Society
 Kuksu (religion)
 Kwakiutl mythology
 Lakota mythology
 Leni Lenape mythology
 Longhouse religion
 Mapuche mythology
 اساطیر مایا
 Midewiwin
 Miwok
 Native American Church
 Navajo mythology
 Nootka mythology
 Ohlone mythology
 Olmec mythology
 Pomo mythology
 Pawnee mythology
 Salish mythology
 Selk'nam religion
 Seneca mythology
 Southeastern Ceremonial Complex
 Sun Dance
 Tsimshian mythology
 Urarina
 Ute mythology
 Wyandot religion
 Zuni mythology

 اروپایی آسیایی 

 آسیا
 بن (دین)
 اساطیر چین
 اساطیر ژاپن
 Ko-shinto (Jomon-jin)
 Siberian Shamanism
 تنگری گرایی

 اروپایی
 Estonian mythology
 Shamanism among Eskimo peoples
 Finnish mythology and Finnish paganism
 Shamanistic remnants in Hungarian folklore
 Sami religion (including the Noaidi)
 Tadibya

 اقیانوس آرام 
 Australian Aboriginal mythology
 مردمان آسترونزیایی
 Balinese mythology
 Javanese beliefs
 Melanesian mythology
 Micronesian mythology
 Modekngei
 Nauruan indigenous religion
 Philippine mythology
 Anito
 Gabâ
 Kulam
 Polynesian mythology
 اساطیر هاوایی
 افسانه‌شناسی مائوری
 Maori religion
 Rapa Nui mythology
 موآی
 تانگاتا مانو

 کیش کالا 

 جان فروم
 فرقهٔ جانسون
 جنبش شاهزاده فیلیپ
 وایلالا

 Historical polytheism 

 Ancient Near Eastern 

 Ancient Egyptian religion
 دین باستانی سامی
 Mesopotamian mythology
 اسطوره‌شناسی عرب (اساطیر عرب) (pre-Islamic)
 Babylonian and Assyrian religion
 Babylonian mythology
 Chaldean mythology
 Canaanite mythology
 Canaanite religion
 Hittite mythology
 اساطیر ایران
 Sumerian mythology

 Indo-European 

 آیین کهن آریایی
 دین ودائی
 مزدیسنا
 Baltic mythology
 Celtic polytheism
 اسطوره‌شناسی سلتی
 اسطوره‌شناسی سلتی
 Germanic polytheism
 Anglo-Saxon mythology
 Continental Germanic mythology
 اساطیر اسکاندیناوی
 Ancient Greek religion
 Finnish polytheism
 Hungarian mythology
 Ancient Roman religion
 اساطیر اسلاو

 هلنیستی 

 Greco-Roman mysteries
 آرکادیا
 مهرپرستی
 اورفیسم (دین)
 مکتب فیثاغوری
 Gallo-Roman religion

 نئوپاگانیسم 

 هیتنری

 عصر جدید، باطن‌گرایی و عرفان 
 موج نو 

 نئوشمنیسم
 ریکی

 باطن‌گرایی و عرفان 

 حکمت انسانی
 عرفان مسیحی
 Esoteric Christianity
 هندوییسم
 تانترا
 Vaastu Shastra
 Martinism
 مهرباباMelton, J. Gordon (2003). Encyclopedia of American Religions (Seventh edition). Farmington Hills, Michigan: The Gale Group, Inc. , p. 991. 
 چلیپای گلگون
 Ancient Mystical Order Rosae CrucisMelton, J. Gordon (2003). Encyclopedia of American Religions (Seventh edition). Farmington Hills, Michigan: The Gale Group, Inc. , p. 841. 
 Rosicrucian Fellowship
 تصوف
 تئوسوفی

 راز آلود و جادویی 

 جادوی مراسمی
 جادوی خنوخی
 گوئشیا
 جادوی خائوس
 Hoodoo (folk magic) (Rootwork)
 New Orleans Voodoo
 Kulam – Filipino witchcraft
 National Socialism and Occultism
 Pow-wow (folk magic)
 Seiðr – Norse sorcery
 تلما
 افسونگری

 طریقت دست چپ 

 دیوشناسی
 لوسیفرین
 شیطان‌پرستی
 معبد ست
 شیطان‌گرایی لاویایی
 کلیسای شیطان

 New religious movements 

 Creativity 
 The Creativity Movement

 Shinshukyo 

 Church of World Messianity
 Konkokyo
 Oomoto
 PL Kyodan
 Seicho-No-Ie
 Tenrikyo

 Fictional religions 

 تقلید تمسخر آمیز و ادیان نقیضه 
 Church of Euthanasia
 هیولای اسپاگتی پرنده
 Church of the SubGenius
 Iglesia Maradoniana
 اسب تک‌شاخ صورتی نامرئی
 Kibology
 Landover Baptist Church
 Last Thursdayism

 Others 
 دادارباوری
 Discordianism
 اکنکار
 Ethical Culture
 Fellowship of Reason
 انسان‌گرایی
 Jediism
 جوچه
 ساینتولوژی
 انسان‌گرایی سکولار
 Subud
 Universal Life Church
 جهان‌گرایی توحیدگرا
 راه چهارم

 Other categorisations 
 By demographics 

 فهرست جمعیت‌های دینی

 بر اساس مساحت 

 Religion in Africa
 دین در آسیا
 Religion in Australia
 Religion in Europe
 Religion in North America
 فهرست نام دین‌ها
 Religion in South America
 فهرست کشورها بر پایه مذهب
 دین رسمی
 جغرافیای بوداگرایی
 Christianity by country
 Roman Catholicism by country
 Protestantism by country
 Hinduism by country
 فهرست کشورها بر پایه جمعیت مسلمان
 Judaism by country, جمعیت یهودی در کشورها
 Sikhism by country
 Buddhism by region

 جستارهای مرتبط 
 دین مدنی
 List of Catholic rites and churches
 List of religious organizations
 Lists of people by belief
 اسطوره‌شناسی
 شمن‌باوری
 توتم‌پرستی
 باطن‌گرایی غربی

 منابع 
ویکی انگلیسی

رده:باورها، سنت‌ها و جنبش‌های دینی
رده:فهرست‌های مرتبط با دین
رده:معنویت
رده:روان‌شناسی دین