تئودور ون گوگ

تئودور ون گوگ  ملقب به تئو (Theo) یکی از فیلمسازان جنجالی و مطرح هلند بود. وی در سال ۲۰۰۴ به دست محمد بویری کشته شد. تئو ون گوگ یکی از نوادگان تئو ون گوگ، برادر ونسان ون گوگ، نقاش معروف پست‌امپرسیونیسم بود.

 ترور 
در روز دوم نوامبر ۲۰۰۴ تئو ون گوگ روزنامه‌نگار، فیلمساز و چهره مشهور تلویزیون در هلند، در خیابانی نزدیک خانه‌اش در شرق آمستردام با شلیک چند گلوله به قتل رسید. قاتل او محمد بویری پس از شلیک گردن او را با کارد می‌برد و دشنه‌ای در قلبش فرومی‌کند. محمد، بیست‌وهفت ساله و بنیادگرای مسلمانی است که والدینش از مهاجرین مراکشی هستند. او در آمستردام به دنیا آمده، تحصیل کرده و قادر به خواندن و نوشتن به زبان عربی نیست. او از اعضای یک شبکه تروریستی به نام گروه هوفستاد است که قبل از این ترور توسط پلیس شناسایی شده بود.

تئو وان گوگ فیلمسازی با استعداد و درگیر با مسائل اجتماعی بود. او در مقالاتش با صراحت و طنز، بعضاً تند و توهین‌آمیز، اسلام و مسلمانان بنیادگرا را عقب مانده و قرون وسطایی می‌نامید. او با کارگردانی فیلم تسلیم («مطیع» هم ترجمه شده) که در آن به اسلام به‌عنوان عامل اصلی سرکوب زنان مسلمان پرداخته می‌شود؛ خشم مسلمانان را برانگیخت. پخش این فیلم از تلویزیون واکنش‌های تندی را در هلند به همراه داشت. در نامه‌ای که محمد بویری بر روی جسد وان گوگ بر جا می‌نهد؛ خانم آیان حرصی علی نماینده لیبرال و سومالی تبار مجلس هلند را که به دلیل موضع گیریهای ضداسلامی خود مشهور، و سناریوی فیلم «تسلیم» را نوشته بود، به مرگ تهدید می‌کند به‌دنبال این ترور خانم حرصی علی برای حفظ جانش مدتی در خارج از هلند به‌سر برد و هم‌اکنون تحت مراقبت شبانه‌روزی پلیس به سر کار خود برگشته‌است.

 پیامدها 
پیامدهای این ترور در یکسال پس از مرگ وی در هلند بسیار وسیع بود. بلافاصله در شامگاه دوم نوامبر و در پی فراخوان روزنامه‌نگاران و شهردار آمستردام یوب کوهن، هزاران نفر در مرکز شهر به تظاهرات پرداخته و با نواختن طبل و ایجاد سر و صدای فراوان که نماد اعتراض بود؛ این واقعه را محکوم کردند. برای مردم آمستردام قتل ون گوگ شوک بزرگی بود. آمستردام شهری است با سنت چندصدساله آزادی فردی و اجتماعی که مردمش به دلیل داشتن منش مردم سالارانه و فرهنگ تساهل و مدارا در جهان غرب مشهورند. در تظاهرات اعتراضی مردم، شهردار کوهن با شعار: «کسی را نمی‌توان به جرم ابراز عقیده کشت»، گفته بود: امروز یک آمستردامی کشته شده‌است. او با خیلی‌ها و از جمله با من دعوا داشت و این آزادی، آزادی بیان و اعتراض در این مملکت وجود دارد؛ آزادی انتقاد و طرح نظر و حرف زدن…". کوهن در ادامه، بنیادگرایان تروریست را دشمنان آزادی و تهدیدی برای دموکراسی دانسته اما هم‌زمان برای جلوگیری از گسترش درگیریهای قومی و مذهبی میان شهروندان آنان را به حفظ آرامش و رعایت قانون فرا خواند بود. البته آتش زدن مساجد و مدارس اسلامی در چند شهر دیگر از پیامدهای بعدی قتل وان گوگ بودند که به گسترش اسلام‌ستیزی و اوج‌گیری تشنجات قومی در هلند منجر گردید. در ماه‌های بعد و در نتیجه سیاست‌های صلح جویانه آقای کوهن در آمستردام، شهری که بیش از صدو پنجاه ملیت مختلف در آن زندگی می‌کنند از تنش‌های قومی و مذهبی جلوگیری شده و شهر آرامش قبلی خود را بازیافت. کوششهای او در زمینه ایجاد گفتمان و تبادل نظر میان اقلیت مسلمان و اکثریت غیر مسلمان شهر و جلوگیری از گسترش خشونت در آمستردام منجر به انتخاب آقای کوهن به عنوان قهرمان اروپا از طرف هفته‌نامه تایمز شد.

و اما در یک سال اخیر بحث آزادی بیان و حدود آن از بحثهای داغ در پارلمان، مطبوعات و گردهمایی‌های گوناگون در هلند بوده‌است. وزیر دادگستری آقای دونر از حزب دموکرات مسیحی (که در ائتلاف با حزب مردم برای آزادی، دموکراسی و حزب دموکرات، دولت فعلی را تشکیل می‌دهد)؛ پس از این حادثه خواهان محدودیت در آزادی بیان و مجازات کسانی شد که به مقدسات الهی توهین می‌کنند. این اقدام او با مخالفت شدید احزاب سیاسی، رسانه‌ها و مردم مواجهه شد. آنان سانسور و محدودیت در انتقاد و ابراز عقیده را محکوم کرده و خواهان عذرخواهی آقای وزیر شدند. از بررسی یک همه‌پرسی که بتازگی انجام گرفته می‌توان گفت که هفتادوهفت درصد مردم هلند خواهان رعایت حقوق اقلیتهای قومی و مذهبی و احترام بیشتر برای مسلمانان این کشور هستند. شصت و شش درصد مردم خواهان آنند که از بکار بردن کلمات توهین‌آمیز و دشنام در بحث و انتقاد خودداری شود. نود درصد مردم در هلند می‌گویند که کسی حق ندارد به همجنس گرایان توهین کند یا آن‌ها را مریض بداند. هر چند که تئو وان گوگ به دلیل نوشتن مقالات تند و تیز و تحریک‌کننده‌اش در میان مسلمانان و بعضی از همکارانش محبوب نبود؛ اما با کشته شدن وان گوگ بخاطر ابراز عقیده و بدست یک مسلمان تند رو، از او به‌عنوان مبارز و شهید راه آزادی بیان تجلیل شد.

 جستارهای وابسته 
 تروریسم اسلامی در اروپا

 منابع 

 نوشتار: جامعه چندفرهنگی در هلند و بنیادگرایی اسلامی از فروغ نیری تمیمی، پنجشنبه ۱۲ آبان ۱۳۸۴.
 برگرفته از ایران امروز (برداشت آزاد با ذکر منبع)

رده:آدم‌کشی در ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:آزار بی‌خدایان
رده:اسلام در هلند
رده:اسلام و خشونت
رده:اهالی آمستردام
رده:اهالی تلویزیون ترورشده
رده:اهالی لاهه
رده:اهالی واسنار
رده:بازیگران تلویزیون مرد اهل هلند
رده:بازیگران مرد اهل آمستردام
رده:بازیگران مرد سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
رده:بازیگران مرد سده ۲۱ (میلادی) اهل هلند
رده:بازیگران مرد فیلم اهل هلند
رده:بازیگران مرد کشته‌شده
رده:برندگان گوساله طلایی
رده:بی‌خدایان اهل هلند
رده:تدوینگران اهل هلند
رده:تدوینگران تلویزیونی اهل هلند
رده:ترورشدگان اهل هلند
رده:ترورشدگان
رده:تروریسم اسلامی در هلند
رده:تهیه‌کنندگان تلویزیونی اهل هلند
رده:تهیه‌کنندگان فیلم اهل هلند
رده:تهیه‌کنندگان فیلم مستند اهل هلند
رده:تهیه‌کنندگان فیلم مستند
رده:جمهوری‌خواهان اهل هلند
رده:دانش‌آموختگان دانشگاه آمستردام
رده:درگذشتگان ۲۰۰۴ (میلادی)
رده:دین و خشونت
رده:روزنامه‌نگاران به‌قتل‌رسیده
رده:روزنامه‌نگاران نظر اهل هلند
رده:روزنامه‌نگاران نظر
رده:زادگان ۱۹۵۷ (میلادی)
رده:ستون‌نویسان اهل هلند
رده:شخصیت‌های رادیویی اهل هلند
رده:ضدخدایان
رده:ضدسلطنت‌طلبان
رده:ضدملی‌گرایان
رده:طنزپردازان اهل هلند
رده:فعالان آزادی بیان
رده:فعالان اهل هلند
رده:فعالان بی‌خدایی اهل هلند
رده:فعالان بی‌خدایی
رده:فعالان ترورشده
رده:فعالان حقوق ال‌جی‌بی‌تی اهل هلند
رده:فمینیست‌های اهل هلند
رده:فمینیست‌های بی‌خدا
رده:فمینیست‌های مرد
رده:فیلم‌نامه‌نویسان اهل هلند
رده:فیلم‌نامه‌نویسان سده ۲۰ (میلادی)
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد اهل هلند
رده:فیلم‌نامه‌نویسان مرد
رده:قربانیان تروریسم اسلامی
رده:کارگردانان اهل هلند
رده:کارگردانان تلویزیونی اهل هلند
رده:کارگردانان فیلم اهل هلند
رده:کارگردانان فیلم مستند اهل هلند
رده:کشته‌شدگان با سلاح سرد
رده:کشته‌شدگان فیلم‌ساز
رده:کشته‌شدگان تروریسم در هلند
رده:کشته‌شدگان در هلند
رده:مجریان تاک شوی تلویزیونی اهل هلند
رده:مجریان تلویزیونی اهل هلند
رده:مرگ‌ها به وسیله اسلحه گرم در هلند
رده:مستندسازان اهل هلند
رده:مناقشه‌های مربوط به اسلام در اروپا
رده:منتقدان آفرینش‌گرایی
رده:منتقدان اتحادیه اروپا
رده:منتقدان اجتماعی
رده:منتقدان اسلام
رده:منتقدان اظهارات سیاست‌پسند
رده:منتقدان اهل هلند
رده:منتقدان تلویزیونی اهل هلند
رده:منتقدان چندفرهنگ‌گرایی
رده:منتقدان فرهنگی
رده:منتقدان مارکسیسم
رده:ناشران ترورشده
رده:نمایشنامه‌نویسان اهل هلند
رده:نمایشنامه‌نویسان مرد
رده:نمایش‌نامه‌نویسان سده ۲۱ (میلادی) اهل هلند
رده:نویسندگان اهل آمستردام
رده:نویسندگان اهل لاهه
رده:نویسندگان بی‌خدا
رده:نویسندگان داستان کوتاه مرد اهل هلند
رده:نویسندگان سده ۲۰ (میلادی) اهل هلند
رده:نویسندگان سده ۲۱ (میلادی) اهل هلند
رده:نویسندگان سیاسی اهل هلند
رده:نویسندگان مرد اهل هلند
رده:نویسندگان مرد به‌قتل‌رسیده
رده:نویسندگان مرد تلویزیونی
رده:وبلاگ‌نویسان اهل هلند
رده:ویراستاران ترورشده
رده:هلند در ۲۰۰۴ (میلادی)