الفبای فنیقی

الفبای فنیقی الفبایی باستانی برای زبان فنیقی بوده که فنیقی‌ها از آن استفاده می‌کردند. الفبای فنیقی درست‌تر از خط هیروگلیف مصریست. فنیقی‌ها (چهارده قرن پیش از میلاد) به گمان بسیار قوی، نخستین کسانی بودند که افتخار ساختن الفبای حقیقی را دارند؛ اختراعی که تحول عظیمی در خط ایجاد کرد چه الفبای یونانی و لاتین منتج از الفبای فنیقی است و از آنجا که الفبای سایر کشورهای اروپایی مشتق از این دو الفبا است، می‌توان گفت که خاستگاه خطوط ملل اروپایی فنیقی است. همچنین، به دست قوم آرامی الفبای فنیقی در مصر و مردم عرب و میانرودان تا هند بسط یافت و اصول آن بعدها با اختراع علایمی برای نشان دادن حروف مصوت به‌وسیلهٔ یونانیها کامل شد.

خط فنیقی چون به وجود آمد، سایر خطوط جز خط چینی را از قلمرو نویسندگی خارج کرد؛ چون نوشتن با این خط بسیار آسان بود، به کار بستن آن توسعه زیاد یافت. در جنب پیشرفت خط سعی دیگری نیز به عمل آمد و آن توسعهٔ محل و مواد نویسندگی بود چه قبل از پیدایش کاغذ از سنگ و فلزات استفاده می‌کردند و غیر از سنگ و فلزات از پوست درختان و جانوران نیز استفاده می‌شد، ولی گرانی قیمت این دو پوست موجب شد که در مصرف آن صرفه‌جویی کنند و طریق صرفه‌جویی، یکی فشردگی در نوشته و دیگر استفاده از علائم اختصاری و دیگر تراش پوست و استفاده دوباره از آن بود.

قدیمی‌ترین نمونه‌های این الفبای فینیقی در شهر کوچک بولوس لبنان پیدا شده‌است که امروزه جبیل خوانده می‌شود. یونانی‌ها الفبای فینیقی را پذیرفتند و در آن تغییراتی دادند که الفبای یونانی (۱۰۰۰ سال پیش از میلاد) به وجود آمد. عقیده بر آن است که الفبای مذکور از خط اقوام سامی شمالی سرچشمه گرفته‌است.

 جدول الفبای فنیقی (فینیکی) 
 حرف یونی‌کد نام معنا (زبان‌شناسی) آوانگاری حرف برابر در عبری سُریانی عربی یونانی لاتین سیریلیک 35px|Aleph  الف گاو نر  ا الف (حرف عبری)  آلفا (حرف)α Aa آ (سیریلیک)а 35px|Beth  بیت خانه (عربی: بیت) (عبری: בית) b ب بت (حرف عبری)  ڤیتا (حرف)β Bb به (سیریلیک)б, و (سیریلیک)в 35px|Gimel  گیمل شتر (عربی: جمل) (عبری: גמל) g ج گیمل  گاما (حرف)γ Cc, Gg گ (سیریلیک)г 35px|Daleth  دلت در (عبری: דלת) d د دالت (حرف عبری) ،  دلتا (حرف)δ Dd د (سیریلیک)д 35px|He  هه پنجره h ه ه  اپسیلونε Ee اِ (سیریلیک)е, ی اکراینیє 35px|Waw  واو چنگک (عبری: וו) w ו واو (حرف عبری)  اوپسیلونυ, (واو (حرف)ϝ) Yy, Ff, Vv, Uu, Ww او (سیریلیک)у 35px|Zayin  زین اسلحه (عبری: כלי זין) z ز زین (حرف عبری)  زتاζ Zz ز (سیریلیک)з 35px|Heth  خت دیوار (عربی: حیط)  ح ح ،  اتا (حرف)η Hh ای (سیریلیک)и 35px|Teth  طت خوب (عبری: טוב)  ط ط ،  تتاθ تورنþ () 35px|Yodh  یوت دست (عربی: ید) (عبری: יד) y י ی  یوتا (حرف)ι Ii, Jj ای ده‌دهی (سیریلیک)і, Yi (سیریلیک)ї, ی (سیریلیک)ј 35px|Kaph  کف کف دست انسان (عربی: کفّ) (عبری: כף) k כ کاف (حرف عبری), کاف (حرف عبری) کاف (حرف عبری)  کاپاκ Kk کا (سیریلیک)к 35px|Lamedh  لمد سیخ l ل ل  لامبداλ Ll ال (سیریلیک)л 35px|Mem  میم آب (عربی: ماء) (عبری: מים) m م، ם م  مو (حرف)μ Mm ام (سیریلیک)м 35px|Nun  نون مار (عربی: حنش) (عبری: נחש) n ن، ן ن  نو (حرف)ν Nn ان (سیریلیک)н 35px|Samekh  سمچ ماهی (عربی: سمک) ستون s ش سمخ (حرف عبری) سمخ (حرف عبری) / سمخ (حرف عبری)  کسیξ, poss. خیχ poss. Xx (), poss. خاх 35px|Ayin  عین چشم (عربی: عین) (عبری: עין)  ع ع ،  امیکرونο Oo اُ (سیریلیک)о 35px|Pe  په دهان (عربی: فم) (عبری: פה) p پ، ف ف  عدد پیπ Pp پ (سیریلیک)п 35px|Sade  صاده درخت پاپیروس  ص، ץ زادی (حرف عبری) ،  (سان (حرف)ϻ) CH تسه (سیریلیک)ц, چ (سیریلیک)ч 35px|Qoph  کوف سوراخ سوزن (عبری: קוף) q ق ق  (قوپاϙ) Qq 35px|Res  رش سر (عربی: راْس) (عبری: ראש) r ر رش (حرف عبری) رش (حرف عبری)  روρ Rr ار (سیریلیک)р 35px|Sin  شین خورشید (عربی: شمس)، دندان (عبری: שן) š ש ش  سیگماσς Ss اس (سیریلیک)с, شاш 35px|Taw  تو علامت (عبری: תו) t ت ت ،  تاوτ Tt

 منابع 

 لغتنامه دهخدا؛ مدخل خط، تاریخ خط

 Mobisearch
 https://archive.org/details/ISBN -9780195079937/page/88/mode/2up


رده:الفبای نیاسینایی
رده:بلوک‌های یونیکد
رده:بنیان‌گذاری‌های سده ۱۱ (پیش از میلاد)
رده:تایپوگرافی
رده:حافظه جهانی ثبت‌شده
رده:زبان فنیقی
رده:سامانه‌های نوشتاری کنعانی‌ها
رده:سامانه‌های نوشتاری منسوخ‌شده