بانتو

بانتو نام یک قوم و خانوادهٔ زبانی در آفریقا است که بیش از ۴۰۰ گروه قومی را از کامرون تا آفریقای جنوبی در بر می‌گیرد. (در تمامی زبانهای بانتو، واژهَ بانتو به معنی انسان است)

مردمان بانتو گروهی قومی-زبانی از تقریباً ۴۰۰  گروه قومی مجزا  آفریقایی  هستند که به زبان‌های بانتو سخن می گ‌گویند. این زبان‌ها بومی ۲۴ کشور هستند که در منطقه وسیعی از آفریقای مرکزی  تا جنوب شرقی آسیا و تا آفریقای جنوبی پراکنده شده‌اند.{{Cite web |title=Bantu people (Central, East, Southern Africa) |url=(https://www.hauniversity.org/en/Bantu.shtml) |access-date=21 August 2022 |website=Africa EENI Global Business School |archive-date=29 April 2023 |archive-url=(https://web.archive.org/web/20230429004916/https://www.hauniversity.org/en/Bantu.shtml) |url

رژیم آپارتاید در آفریقای جنوبی سیاهان آن کشور را به‌طور رسمی «بانتوها» می‌نامید.<ref>Defining the term 'Bantu'

صدها زبان بانتو وجود دارد. بسته به تعریف "زبان" یا  "گویش"، تخمین زده می‌شود که بین ۴۴۰ تا ۶۸۰ زبان مجزا وجود داشته باشد.«Guthrie (۱۹۶۷–۷۱) names some ۴۴۰ Bantu 'varieties', Grimes (۲۰۰۰) has ۵۰۱ (minus a few 'extinct' or 'almost extinct', Bastin et al. (۱۹۹۹) have ۵۴۲، Maho (this volume) has some ۶۶۰، and Mann et al. (۱۹۸۷) have c. ۶۸۰.» Derek Nurse, ۲۰۰۶، «Bantu Languages», in the «Encyclopedia of Language and Linguistics», p. ۲. «Ethnologue» s
 (https://www.ethnologue.com/subgroups/southern-28) report for Southern Bantoid] lists a total of ۶۸۰ languages. The count includes ۱۳ Mbam languages which are not always included under «Narrow Bantu». تعداد کل گویشوران صدها میلیون نفر است، که تقریبا ۳۵۰ میلیون نفر در اواسط دهه ۲۰۱۰ میلادی بوده است (تقریباً ۳۰٪ از جمعیت آفریقا، یا تقریبا ۵٪ از جمعیت کل جهان).به دلیل در دسترس نبودن داده‌های دقیق سرشماری از آفریقای سیاه، نمی‌توان جمعیت کل را با دقت مشخص کرد. رقمی اندکی بالاتر از ۲۰۰ میلیون در اوایل دهه ۲۰۰۰ ذکر شد (برای گردآوری داده‌های ۲۰۰۷ از SIL Ethnologue، با استناد به ۲۱۰ میلیون نفر، به زبان‌های نیجر-کنگو: زیرگروه‌ها و تعداد سخنوران مراجعه کنید). 
تخمین‌های جمعیتی برای آفریقای مرکزی-غربی در سال ۲۰۱۵ توسط United Nations Department of Economic and Social Affairs به‌شدت پایین تلقی شد. ((cite web|url=(https://esa.un.org/unpd/wpp/Publications/Files/WPP2017_KeyFindings.pdf)%7Ctitle=World Population Prospects: The ۲۰۱۶ Revision – Key Findings and Advance Tables|date=July 2016|publisher=United Nations Department of Economic and Social Affairs, Population Division|access-date=26 June 2017|archive-url=(https://web.archive.org/web/20190626225001/https://esa.un.org/unpd/wpp/Publications/Files/WPP2017_KeyFindings.pdf)%7Carchive |date=26 June 2019|url-status=dead}}). رشد جمعیت در آفریقای مرکزی-غربی بین ۲.۵٪ تا ۲.۸٪ در سال تخمین زده می‌شود، که منجر به افزایش سالانه جمعیت بانتو حدود ۸ تا ۱۰ میلیون نفر می‌شود. 
تنها در جمهوری دموکراتیک کنگو حدود ۶۰ میلیون گویشور (۲۰۱۵)، که به حدود ۲۰۰ گروه قومی یا قبیله‌ای تقسیم می‌شوند، یافت می‌شوند.

جمعیت گروه‌های بانتوی بزرگ‌تر به چند میلیون نفر می‌رسد، به‌عنوان مثال، مردم رواندا، تانزانیا، اوگاندا، کنیا، بوروندی (۲۵ میلیون نفر)، مردم باگاندا  از اوگاندا (۵.۵ میلیون نفر از سال ۲۰۱۴)، مردم شونا از زیمبابوه (۱۷.۶ میلیون نفر از سال ۲۰۲۰)، مردم زولو از آفریقای جنوبی (۱۴.۲ میلیون نفر)، مردم لوبا از جمهوری دموکراتیک کنگو (۲۸.۸ میلیون نفر )، مردم سوکوما از تانزانیا (۱۰.۲ میلیون نفر)، مردم کیکویو از کنیا (۸.۱ میلیون نفر )، مردم قوم خوسا از آفریقای جنوبی (۹.۶ میلیون نفر از سال ۲۰۱۱)، و مردم پدی از آفریقای جنوبی (۷ میلیون نفر از سال ۲۰۱۸).

 تاریخ 
ریشه‌ها و گسترش
زبان‌های بانتو از زبان بازسازی شده‌ی نیا-بانتو به‌دست آمده‌اند که گمان می‌رود حدود ۴.۰۰۰ تا ۳.۰۰۰ سال پیش در غرب / مرکز آفریقا (منطقه‌ای به نام کامرون کنونی) صحبت می‌شده است. فرض می‌شود که آن‌ها در جریان گسترش بانتو نسبتا سریع، در سراسر آفریقای مرکزی، شرق و جنوب آفریقا پراکنده شده اند. این پراکندگی در حدود دو هزاره طول کشیده و در هزاره اول قبل از میلاد و هزاره اول پس از میلاد مسیح روی داده است.Philip J. Adler, Randall L. Pouwels, «World Civilizations: To ۱۷۰۰ Volume ۱ of World Civilizations», (Cengage Learning: ۲۰۰۷)، p. 169.

گسترش بانتو
دانشمندان انستیتو پاستور و CNRS، همراه با یک کنسرسیوم بین المللی گسترده، مسیرهای مهاجرتی مردمان بانتو را که قبلاً منبع بحث بود، بازسازی کردند. دانشمندان برای ردیابی گسترش بانتو از یک تجزیه و تحلیل ژنومی گسترده با بیش از ۲۰۰۰ نمونه گرفته شده از افراد در ۵۷ جمعیت در سراسر آفریقای جنوب صحرا استفاده کردند. در طول موج گسترش که از ۴۰۰۰ تا ۵۰۰۰ سال پیش آغاز شد، جمعیت‌های بانتوزبان - حدود ۳۱۰ میلیون نفر تا سال ۲۰۲۳ - به تدریج از سرزمین اصلی خود در آفریقای غربی-مرکزی جدا شدند و به مناطق شرقی و جنوبی این منطقه سفر کردند.

در طول گسترش بانتو، اقوام بانتوزبان بسیاری از ساکنان اولیه را نابود کرده یا آواره کردند. فقط تعداد کمی از مردم امروزی مانند اقوام پیگمی در آفریقای مرکزی، مردم هادزا در شمال تانزانیا و اقوام مختلف خویسان در سراسر آفریقای جنوبی تا آستانه تماس با اروپاییان بر جای مانده اند. 
شواهد باستان‌شناسی حضور آن‌ها را در مناطقی که پس از آن توسط سخنرانان بانتو اشغال شد، تایید می‌کند. محققان ثابت کرده‌اند که خویسان کالاهاری بقایای یک جمعیت عظیم اجدادی هستند که ممکن است پیش از گسترش بانتو پرجمعیت‌ترین گروه روی کره زمین بوده باشند.
استفان شوستر، زیست‌شناس از دانشگاه صنعتی نانیانگ در سنگاپور و همکارانش دریافتند که وقتی کشاورزان بانتو ۴۰۰۰ سال پیش در آفریقا گسترش یافتند، جمعیت خویسان شروع به کاهش شدید کرد. 
بر اساس گزارش سازمان ملل، خشونت و نژادپرستی بانتوها در برابر جمعیت‌های بومی پیگمی و خویسان هنوز هم در دوران امروزی وجود دارد.

 تاریخ پسین 

بین قرن های ۹ و ۱۵ میلادی، کشورهای بانتوزبان شروع به ظهور در منطقه دریاچه های بزرگ و در گرم‌دشت‌های جنوب جنگل‌های بارانی آفریقای مرکزی کردند. پادشاهان مونوموتاپا مجموعه زیمبابوه بزرگ را ساختند، تمدنی که اجداد مردم شونا هستند.The Rebirth of Bukalanga: A Manifesto for the Liberation of a Great People with a Proud History Part I  ©Ndzimu-unami Emmanuel, 2012, page 100 از مکان‌های مشابه در جنوب آفریقا می‌توان به بومبوسی در زیمبابوه و مانییکنی در موزامبیک اشاره کرد.

از قرن دوازدهم به بعد، فرایند تشکیل حکومت در میان اقوام بانتو با فراوانی بیشتری افزایش یافت. این نتیجه چندین عامل بود، مانند تراکم بیشتر جمعیت (که منجر به تقسیمات تخصصی تر نیروی کار، از جمله قدرت نظامی، و در عین حال مهاجرت را دشوارتر می‌کرد)، پیشرفت‌های فنون در فعالیت‌های اقتصادی  و تکنیک‌های جدید در آداب سیاسی و معنوی خانواده شاهی  به عنوان منبع قدرت و سلامت ملی.Shillington (2005) نمونه‌هایی از چنین کشورهای بانتو عبارتند از: پادشاهی کنگو، پادشاهی آنزیکو، پادشاهی ندونگو، پادشاهی ماتامبا، پادشاهی کوبا، امپراتوری لندا، امپراتوری لوبا، امپراتوری باروتسه، پادشاهی کازیمبه، پادشاهی امبوندا، پادشاهی یکه، پادشاهی کاسانجه، امپراتوری کیتارا، بوتورو، بویو، بوگندا، Busoga، پادشاهی رواندا، پادشاهی بروندی، Ankole، پادشاهی Mpororo، پادشاهی ایگارا، پادشاهی Kooki، پادشاهی کاراگوه، کشورهای شهر سواحیلی، امپراتوری موتاپا، پادشاهی زولو، پادشاهی ندیبلی،Mthethwa Empire، ایالت شهرهای Kaditshwene، ماپونگوبوه، پادشاهی اسواتینی، پادشاهی بوتوا، Maravi، Danangombe، Khami، Naletale، پادشاهی زیمبابوهRoland Oliver, et al. "Africa South of the Equator," in Africa Since 1800. Cambridge, UK: Cambridge University Press, 2005, pp. 21-25.  و امپراتوری Rozvi.Isichei, Elizabeth Allo, A History of African Societies to 1870 Cambridge University Press, 1997,  page 435

در ناحیه ساحلی شرق آفریقا، یک جامعه مختلط بانتو از طریق تماس با بازرگانان مسلمان عرب و ایرانی توسعه یافت، زنگبار بخش مهمی از تجارت برده اقیانوس هند است. فرهنگ سواحلی که از این مبادلات پدید آمده است، بسیاری از تأثیرات عربی و اسلامی را نمایان می‌سازد که در فرهنگ سنتی بانتو دیده نمی‌شوند، همان‌طور که بسیاری از اعضای عرب آفریقایی  مردم سواحلی نشان می‌دهند. زبان سواحیلی بانتو با تمرکز بر جوامع اصلی که در مناطق ساحلی زنگبار، کنیا و تانزانیا قرار داشتند - منطقه ساحلی‌ای که با عنوان سواحلی سواحل از آن یاد می‌شود- به دلیل این تعاملات شامل بسیاری از واژه‌های وامگیری شده از عربی و همچنین فارسی است.Daniel Don Nanjira, African Foreign Policy, and Diplomacy: From Antiquity to the 21st Century, ABC-CLIO, 2010, p. 114. مهاجرت های بانتو و قرن ها بعد تجارت برده در اقیانوس هند، تأثیر بانتو را به ماداگاسکار رساند،Cambridge World History of Slavery (https://books.google.com/books?id=5qp_3aL76isC&q=history+of+Madagascar+Swahili&pg=PA76) The Cambridge World History of Slavery: The ancient Mediterranean world. By Keith Bradley, Paul Cartledge. pg. 76] (2011), accessed 15 February 2012  مردم مالاگاسی رگه‌ای از اجداد بانتو را نشان می دهند، و زبان مالاگاسی وامواژه‌هایی از بانتو دارد.  در حدود قرن‌های هجدهم و نوزدهم، جریان بردگان زنگ از جنوب شرقی آفریقا با ظهور سلطان‌نشین زنگبار افزایش یافت. با ورود استعمارگران اروپایی، سلطان نشین زنگبار وارد رقابت و درگیری تجاری مستقیم با پرتغالی‌ها و دیگر اروپایی‌ها در طول سواحلی ساحل شد، که در نهایت منجر به سقوط سلطان‌نشین و پایان تجارت برده در سواحلی ساحل در اواسط قرن بیستم شد.

 جستارهای وابسته 
 زبان بانتو
 زولو
 مردم کنگو

 منابع 

رده:بانتو
رده:اقوام آفریقا
رده:اهالی بانتو