Lucy Rees

Lucy Rees (Gales, Erresuma Batua, 1943) Galestar zoologoa, etologoa, zaldi-hezlea, ikertzailea eta idazlea da, neurozientzian prestakuntza zientifikoa eta esperientzia praktiko zabala uztartu ditu zaldien heziketan eta berreskuratzean herrialde askotan. Zineman eta telebistan ere eskarmentu handia du, aholkulari praktiko eta zientifiko gisa.

Lucy Rees, zaldiaren ulermenari eskainitako bizitza izan du. Zoologoa eta idazlea, mundu mailako autoritatea da heziketa naturalean eta zaldien portaeran. Pottoka arrazako zaldi basatiak aztertzeko proiektu paregabea sortu zuen Extremaduran. Bere lanik ezagunena, "La mente del caballo", erreferente bat da zaldien ulermenean eta ongizatean. Sinkronizazioan eta errespetuan oinarritutako metodoek inspiratzen dute zaldi-komunitate globala.
Lucy Rees-en ekarpen zientifiko garrantzitsuenetako bat zaldien arteko borondatezko sinkronizazioari buruzko lana da, bere esanetan:“Animalia bat ezagutzeko eta ulertzeko, aske ikusteko ausardia izan behar da”

 Bizitza 
Galestar Lucy Rees zoologoa da ikasketaz, Londresko Unibertsitaten ikasi zuen eta neurofisiologian, neuroanatomian eta etologian espezializatu zen. Gero, graduondoko bat egin zuen Sussex-eko Unibertsitatean.

 Lan ibilbidea 
Lucy Rees, zaldiei xuxurlaka ari zaien galestarra, Snowdonian, Galesko mendietan, hasi zen lanean zaldi basatiekin eta arazodunekin. Han zaldiak hezteaz gain, askoz maila sakonagoan ulertzen ahalegindu zen.

Bizitza luzea eman du herrialde, diziplina eta arraza askotako zaldien artean, eta gehien hunkitu duena zera izan da: zeinen gutxi ulertzen diren! Baldintza estresagarrietan mantenduta, zaldi-zentzurik gabeko ariketak eginda, nagikeriaz, ergeltasunez edo histeriaz akusatuta, ahal duten guztia egiten dute zaldiek ingurukoekin ondo eramateko berezko nahia osatzeko, baina askotan tratuak ezinezko bihurtzen du. Beste animalia batzuk bezala, zaldia bere eboluzioaren emaitza da, eta horrek bizitza modu jakin baterako prestatzen du, non bere beharrak modu naturalean betetzen diren, eta bere adimenak asetasunez konpontzen dituen aurkitzen dituen erronkak. Zenbat eta gehiago urrundu bizitza natural horretatik, orduan eta gehiago aurkitzen da ongi egokituta ez dagoen baldintza eta egoeretan, eta horrekin tratatzen dutenengan eragina duten arazoak sortzen dizkio.

Zaldi basatia ulertzeak etxeko zaldiarekin lan egiteko orduan onura ugari ditu: zaldiaren ongizatea, gizaki eta zaldiaren arteko harremana zein eragin ekologikoa.

Urte askoan Mountain aldizkaria argitaratu zuen, eskaladaren munduari eskainia, eta aldi berean bideoan lan ugari egiten hasi zen.

Liburuez gain, Lucy Rees protagonista izan da zaldien munduari buruzko ikuspegi paregabea erakusten duten dokumentaletan. Telebistako bi filmetako protagonista izan zen: To ride a wild horse, 1983an HTVrako filmatua, non hazitarako zaldi mustang basati bat harrapatu eta hezi baitzuen Arizonako basamortuan, eta Chamana de caballo, 2002an, Kataluniako telebistarako.

 Zaldien heziera naturala 
Lucy Reesek sustatzen duen heziera naturalaren kontzeptua autoritatean eta kontrolean oinarritutako praktika tradizionaletatik aldentzen da. Horren ordez, zaldiak beren habitat naturalean behatzean eta taldean duten portaera ulertzean oinarritzen da. Reesen esanetan, zaldiek ez dute dominantzia edo hierarkia kontzeptua gizakiok ulertzen dugun moduan ulertzen. Aldiz, sinkronizazioan eta elkarrekiko errespetuan oinarritutako egitura sozial batean funtzionatzen dute. 

Lucy Rees-ek azpimarratu du etxeko zaldiek berezko gaitasun asko galtzen dituztela ingurune kontrolatuaren ondorioz. Zaldi basatiek jaiotzen direnetik besteen espazioa ez inbaditzen eta taldean koordinatzen ikasten duten bitartean, etxekotutako zaldiek estresa eta nahasmena jasaten dute askotan, gizakiengandik jasotzen dituzten seinaleak ez ulertzeagatik.

Lucy Reesen lana nazioartean aintzatetsi dute, bai esparru zientifikoan, bai herri-esparruan. Izen handiko unibertsitateetan hitzaldiak eman ditu eta etxeko zaldien eta zaldi basatien ongizatea hobetzea helburu duten ikerketa proiektuetan hartu du parte. Aldizkari espezializatuetako artikuluen bidez ere zabaldu da bere eragina, eta bere ezagutzak eta filosofia partekatzen ditu.

Gainera, bere heziketa naturaleko ikastaroek metodo etiko eta eraginkorragoak hartzen lagundu diete zaldien jabe eta entrenatzaileei. Ikastaro hauek entrenamendu teknikak irakasteaz gain, zaldi-psikologiaren ulermen sakonagoa sustatzen dute. Bere ikuspegi bakarrak zaldiak ulertzeko modua aldatzeaz gain, naturarekin harmonian lan egiteak esan nahi duena birdefinitu du.

 Pottoken santutegia Extremaduran 
Bere filosofiaren adibide nabarmen bat Pottoka arrazako zaldiekin egindako lana da, ezagutzen den zaharrenetakoa. Zaldi horiek aske bizi dira Lucyk  Extremadurako Vera eta Jerte mendilerroetan alokatu zuen mila hektareatik gorako finka batean. Han, mila metrotik gorako altueran, animalia horiek gizakien interferentziarik gabe garatu ditzakete beren portaera naturalak.

Hainbat herrialdetan zehar ibili ondoren, Irlanda, Estatu Batuak eta Portugal barne, Extremaduran aurkitu zuen bere zaldien kontserbazio eta azterketa proiekturako leku aproposa. Caceresko Piornal herrixkan 850 hektarea alokatu zizkion udalari eta Vera eta Jerte mendilerroetan santutegi bakarra ezarri zuen Europan Pottoka arrazarentzat, eta hantxe bizi dira 200 zaldi baino gehiago egoera basatian.

Proiektuaren helburua arraza zaintzeaz gain, zaldi basatiak gizartean nola antolatzen diren eta beren ingurunearekin nola elkarreragiten duten aztertzea da. Reesek erakutsi du zaldi basatiek ez dutela liderrik behar koordinatzeko; aldiz, taldeko beste kide batzuen mugimenduekin eta erabakiekin sinkronizatzen dira, konfiantzan eta lankidetzan oinarrituta.Zaldiaren sozializazioa ez da bataren eta bestearen arteko borroka; aitzitik, benetako gizarte anarkiko baten antz handiagoa du, non norbanako bakoitzak bere rola duen eta osatu nahi duen besteak zapaldu gabe.Rees-en ekarpen zientifiko garrantzitsuenetako bat zaldien arteko borondatezko sinkronizazioari buruzko lana da. Bere esanetan, portaera horrek gizakientzako irakaspenak ere eman ditzake. Ikuspegi horrek mundu osoko ikertzaile eta unibertsitateen interesa piztu du, beraz, beren etxaldea bisitatu dute fenomeno hori bertatik bertara aztertzeko.

Mundu osoko zientzialari ikertzaileak joaten dira Piornalera (Caceres), hala nola Madeleine Van Bell —Suediako Upsala Unibertsitatekoa—. Ikerketa bat egin du, eta konparatu ditu zaldi basati horien mikrobiota eta arraza bereko baina etxekotutako beste batzuk. Zaldiketa zaleak, heziera naturaleko eta ekinoterapiako monitoreak eta ekosistemen rewilding edo birnaturalizazioan interesa duten pertsonak ere joaten dira. Hala ere, proiektua ez da oso ezaguna eskualdean eta 2026an administrazio publikoek ez dute aintzat hartzen.
 Lanak 
Besteak beste, lan hauexek ditu:


 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Galestarrak
Kategoria:Zoologoak
Kategoria:Etologoak
Kategoria:Zaldi-hezleak
Kategoria:Emakume idazleak
Kategoria:Emakume ikertzaileak