Tanto monta

Tanto monta, Fernando II. Aragoikoaren leloa izan zen, Fernando Katolikoa edo Fernando Faltsutzailea goitizenekin ere ezaguna. 

 Tanto monta cortar como desatar leloaren laburdura edo hasiera da, (Askatu ala moztu, berdin dio) hori, lelo heraldikoa da, (esaldi labur baten hasiera), Fernando Katolikoa edo Faltsutzailea goitizenekoak erabiltzen zuen; bere pertsonari buruzko dibisa bat osatzen zuen lelo honek.  

Errege honen dibisa pertsonala uztarriari lotutako gordiar korapiloaren irudikapenean zetzan, «Berdin dio moztu edo askatu» esaldi horrekin adierazten zen arazo bat konpontzeko erabilitako bitartekoak zeintzuk diren berdin duela, bitartekoak ez direla arazoaren konponbiderako garrantzitsuena, kontua dela arazoa konpontzea; berdin dio nola. 

Dibisa hori Antonio de Nebrija humanistak iradoki omen zion Aragoiko Fernando II.ari. Asmoa omen zen Aragoiko erresuma ekialderantz ahalik eta gehien hedatzea, Bizantziotik harago igarotzeko asmoz, Alexandro Handiaren arrastoei jarraituz.

Errege-erregina Katolikoen armarrian uztarri bat eta gezi batzuk ageri dira. Gordiar korapiloa moztuta duen uztarria ere gorte-jolasa zen, gaztelaniaz «yugo» hitza «Y» letrarekin hasten baitzen, garai hartan Ysabel erreginaren izena idazteko erabiltzen zen iniziala. Garai hartako joko galanteetan ohikoa zen dibisa bat hartzea, bikotekidearen izena jasotzen zuena, erregina katolikoaren geziekin gertatzen zen bezala,  flechas, zeinaren lehen letra senarraren «F» letra baitzen. Dibisa horiek Errege-erregina Katolikoen armarriaren irudikapen askotan daude, eta, horregatik, haien erregealdian, XV. mendearen amaieran eta XVI. mendearen hasieran eraikitako eraikin ugariren harri landuetan agertzen dira. Inizialak agertzen zirenean, gaur egun, oraindik ere, Puerto Ricoko armarrian gertatzen den bezala, «Y»-a Isabeli zegokion, eta «F»-a Fernandori.

 Aldaera herrikoia 
Leloak aldaera herrikoia sortu zuen, biko errimatua:  Tanto monta, monta tanto, Ysabel como Fernando, non montar aditzak esanahi anbiguoa duen.Aldaera honetan, agidanez, RAEren montar hitzaren 8. adierari egiten zitzaion erreferentzia maltzurra.

 Erreferentziak 

Kategoria:Gaztelako Erresuma
Kategoria:Aragoiko Erresuma
Kategoria:Aragoiko Erresumako historia
Kategoria:Errege-erregina Katolikoak