Maria de Lazcano Sarria

María de Lazcano y Sarría (Lazkao, Gipuzkoa, 1593 – ibidem, 1664), Lazkaoko Lazkao Etxeko XIV. Andrea (Gipuzkoa) eta Antonio de Oquendo almirantearen emaztea.

1638 eta 1650 urteen artean, Donostiako Lagundiaren ikastetxea sortu zuen eta Lazkaon jauregi handi bat eta Santa Teresa eta Santa Ana monasterio komentuak eraiki zituen, hirigintza barrokoaren berezko jauregi-komentu multzo garrantzitsua osatuz.

Hainbat enkargu eta erosketa egin zituen: pintura, eskultura, tapizak eta urregintza, Gortetik, Sevillatik, Valladolidetik, Napolitik eta Flandriatik ekarriak, eta zur exotikoko altzariak.

Bere generoak rol instituzional bat izatea eragotzi zion arren, ezkontzak artista eta leinuaren buru gisa zuen posiziotik emakumearen esparrua gainditu zuen, sasoi horretan etxera edo komentura mugatua, eta botere eta eragineko bide alternatiboak izan zituen.

 Bizitza 
Maria de Lazcanok posizio nabarmena izan zuen Gipuzkoako noblezian, Lazkano Etxeko Jaurerrikoa izateagatik. Bere leinuak hezkuntza eta kultura eman zizkion.

Nahiz eta jaiotza-noblezia baino maila bat beheragokoa izan, Mariak eta beste emakume batzuek, hala nola Mariana Vélez Ladrón de Guevara, presentzia nabarmena izan zuten Filipe III.a Espainiakoaren gortean, XVII. mendeko Valladoliden. 

 Ibilbidea 
Antonio de Okendo almirantearekin ezkontzean gorteko botere-zirkuluetarako ateak ireki zizkion Filipe IV.a Espainiakoaren estimuaren bidez.

Dama honek anbizio handiko sustapen artistikoa burutu zuen XVII. mendearen erdialdeko hamarkadetan, bakarka, bere baliabide propioekin eta Barrokoaren eta Kontrarreformaren ezaugarri ziren itxaropen eta debozioek bultzatuta.

Horrela, 1638 eta 1650 urteen artean Donostiako Lagundiaren ikastetxea sortu zuen, eta Lazkaon jauregi monumentala eta Santa Teresa eta Santa Ana komentuak eraiki zituen, goi nobleziak eraikitako beste batzuen jauregi-komentu multzo emulatzailea sortuz.

Sustatzaileak barroko klasizistako postulatuen arabera eraiki zituen, eta sasoiko arteei buruz zuen ezagutza agerian uzten zuten margoz, tailaz, tapizez, zilarrezko ostilamendu aberats batez eta ekialdeko eragina zuten altzariz apaindu zituen, Gortetik, Valladolidetik, Sevillatik, Flandriatik eta Napolitik etorriak. Enpresa eta enkargu horien arabera, María de Lazcano funtsezko figura da Euskal Herrian arte-hizkuntza eta -eredu paradigmatikoak hedatzeko, unean uneko gustuaren eta haren zaletasun estetikoen adierazgarri.

Lazcanoko andereak bere arbasoen orubean bizi izan zen bizitza osoan, kontu-liburu eta otoitz artean, balio artistiko, eszenografiko eta enblematiko handiko espazio batean.  

 Heriotza 
Bere azken urteak Santa Ana komentuan bizi izan zituen 1664ko martxoaren 7an hil zen arte. Euskal Herriko Barrokoko monumentu multzorik onena utzi zuen ondare gisa, eta Santa Ana komentuan lurperatu zuten. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Lazkaotarrak
Kategoria:Gipuzkoako historia
Kategoria:Damak