Martina Cole

Eilidh Martina Cole (Aveley, Essex, Ingalaterra, 1959ko martxoaren 30a) britainiar krimen idazlea da. 2021etik, hogeita sei hilketa-eleberri kaleratu ditu, gehienak Londresko gangsterren azpimundua aztertzen dutenak. Bere lau eleberri, Dangerous Lady, The Jump, The Take eta The Runaway, kalifikazio handiko telebistako drametan egokitu dira. Hamalau milioi baino gehiagoko salmentak lortu ditu Erresuma Batuan bakarrik, eta bere hamargarren eleberria, The Know, zazpi astez egon zen The Sunday Times egunkariko best seller-en zerrendan.

 Haurtzaroa 
Eilidh Martina Cole 1959ko martxoaren 30ean jaio zen, Essex-en (Ingalaterra), guraso katoliko irlandarren artean, eta bost seme-alabetatik gazteena zen. Ama Dublin-go konderriko Glasnevin herriko erizain psikiatrikoa zen eta aita Cork hiriko merkataritzako jostuna. Bere lehengusua Denis Cregan politikari Cork-arra da. Bere komentuko eskolatik bota zuten 15 urterekin, ustez Harold Robbins-en eleberri bat irakurtzen harrapatu ondoren.

16 urterekin ezkondu zen lehen aldiz, baina ezkontzak urtebete baino ez zuen iraun. 18 urterekin izan zuen lehen seme-alaba. Bere gurasoak biak 20 urte zituenean hil ziren.

Arrakasta literarioaren aurretik, Cole-k soldata baxuko lan ugari izan zituen, besteak beste, garbitzaile, ardo-zerbitzari, agentziako erizain eta supermerkatuko apal-betetzailea gisa lan egin zuen.

 Ibilbidea 

 Idazle 
Coleren aurrerapena 1991n iritsi zen, Darley Anderson agente literarioak Dangerous Lady [Dama arriskutsua] libururako idatzi zuen eskuizkribua onartu eta 150.000 libragatik saldu zituenean. Hurrengo urtean argitaratu zuen liburua Headline-k.

Bere eleberri gehienetan emakume protagonista edo antiheroi bat agertzen da, eta batzuk Londres eta inguruko irlandar komunitatearen barnean gertatzen dira.

2011ko abenduan, madaboutbooks.co.uk erabiltzen duten irakurleek Martina Cole-ren liburu gogokoena bozkatu zuten. 780 botoren aldearekin irabazi zuen The Take-k, eta Martina Coleren nobelen zerrendaren buruan jarri zen. Goodnight Lady bigarren geratu zen, eta hirugarren, Maura's Game.

Colek Cartier Diamond Dagger jaso zuen Krimen Idazleen Elkartearen eskutik 2021ean.

 Telebista 
1995ean ITVn Dangerous Lady telesailaren lau ataleko egokitzapen bat eman zen, eta 1998an ITVk The Jump telesailaren lau ataleko egokitzapen bat eman zuen. The Take Britainia Handiko telebistan serializaturik egon zen Sky1 katean 2009ko ekainean, Tom Hardy aktoreak Freddie antzeztu zuelarik. Sky1ek The Graft-en egokitzapen bat ere enkargatu du, eta oraindik ez da ekoizpenean sartu.

2011ko martxoan The Runaway, Sky1 eta Sky1 HD-n erakutsi zen. Cole idazlearen "1997ko izenburu berdineko eleberrian" oinarritua dago.

2008an, Martina Cole-k ITV3 katean Martina Cole-ren Lady Killers izeneko dokumental dramatikoa aurkeztu zuen, historiako sei emakumezko serieko hiltzaile garrantzitsuenen istorioa kontatzen duena, horien artean Myra Hindley, Beverly Allitt eta Rose West. Emakumeek hiltzeko dituzten arrazoiak aztertu zituen Cole-k, eta gizartea zergatik harritzen den hori egiten dutenean. Programa bakoitzak banakako hiltzaile baten istorioa kontatzen zuen, adituen analisiarekin eta berreraikuntza dramatikoarekin. Programa ITV3ren kalifikazioetan arrakastatsua izan zen eta 2009an ITV1era transferitu zen.

Martina Cole Girl Gangs: Los Angeles for Sky1 ikerketa-dokumentala filmatu zuen Cole-k 2009an. Horren ardatza neskek talde horietan izan duten rola izan zen, hainbat delituren erantzule izan baitira, hala nola droga-trafikoan eta auto-lapurretan aritzetik hasi eta lapurreta eta hilketetaraino.

2014an Hollowayko kartzelari buruzko dokumental batean agertu zen, Inside Holloway izenekoan.

Horrez gain, ITVren This Morning, The Crime Thriller Club, The Wright Stuff for Channel 5, ITVren Loose Women eguneko saio ezaguna, The One Show eta BBC One-rako Pointless Celebrities telesailen bi ataletan eta 2004ko The Culture Show-ren edizio batean ere agertu da.

Barry Ryan telebistako ekoizle exekutiboarekin batera, Cole "2 Queens" zinema eta telebistako ekoiztetxearen jabekidea da.

 Antzerkia 
Cole-ren hiru nobela oholtzarako egokitu ditu Theatre Royalek, Stratford East, Londres: Two Women in 2010ean; The Graft-en 2011n, eta Cole-ren lehen eleberria, Dangerous Lady 2012an.

 Musika 
2011n, Colek bere diskoetxea sortu zuen, Hostage Music. Londres-en egoitza duen Alabama3 taldeak signatu du zigiluarekin.

 Bizitza pertsonala 
Cole II. graduko etxe batean bizi da, XV. mendeko jauretxe batean, Sevenoaks-etik gertu, Kent-en. Zipre iparraldean ere badu etxea.

1990eko hamarkadan berriro ezkondu zen, baina ezkontza dibortzioan bukatu zen. 39 urterekin izan zuen bigarren haurra.

Colek idazketa sortzaileko eskolak eman ohi ditu Erresuma Batuko espetxeetan. Guraso bakarreko Gingerbread ongintzako babeslea da, eta baita Women's Aid-eko babeslea ere.

20 urte zituenetik artritis erreumatoidea izan du, umetan bi besoak hautsi ondoren. Artritisak okerrera egin du denborarekin, eta orain mingarri egiten zaio idaztean.

 Bibliografia 

 Goodnight Lady (1994) [Gabon dama]
 The Jump  (1995) [Jauzia]
 The Runaway (1997) [Iheskide]
 Two Women(1999) [Dos mujeres] 
 Faceless (2001) [Aurpegigabea]
 The Know (2003) [Jakitea]
 The Graft (2004) [Mentua]
 The Take (2005) [Hartualdia]
 Close (2006) [Hurbil]
 Faces (2007) [Aurpegiak]
 The Business (2008) [Negozioa]
 The Family (2010) [Familia]
 The Faithless (2011) [Fedegabeak]
 The Life (2012) [Bizitza]
 Revenge(2013) [Mendekua] 
 The Good Life (2014) [Bizimodu ona]
 Get Even (2015) [Parekatu]
 Betrayal (2016)[Traizio]
 No Mercy (2019)[Errukirik ez]
 Loyalty (2023) [Leialtasuna], Jacqui Roserekin
 Guilty (2024)[Errudun], Jacqui Roserekin

 DI Kate Burrows telesaila 

 The Ladykiller (1993) [Emakume hiltzailea]
 Broken (2000) [Apurtuta]
 Hard Girls (2009) [ Neska gogorrak]
 Damaged (2017)[Kaltetuak]

 Maura Ryan telesaila 

 Dangerous Lady(1992) [Dama arriskutsua] 
 Maura's Game  (2002)[Mauraren jokoa]

 Bideografia 

 Martina Cole-ren Double Bill: The Jump & Dangerous Lady (2006)
 TheTake (2009)
 The Runaway (2011)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 


 (Gaztelaniaz):Martina Coleren webgune ofiziala
 The Take sky.com
 The RunawaySky.com-n

Kategoria:Britainiarrak
Kategoria:Emakume idazleak
Kategoria:Ingelesezko idazleak
Kategoria:XXI. mendeko idazleak
Kategoria:XX. mendeko idazleak
Kategoria:Telebista aurkezleak
Kategoria:Irlandar jatorriko pertsonak
Kategoria:Enpresa eraikitzaileak
Kategoria:Emakume eleberrigileak