Detonagailu

Detonagailua edo lehergarria lehergailu bat leherrarazteko erabiltzen den gailua da. Hiru detonagailu mota daude, atzerapenaren arabera: bat-bateko detonagailu elektrikoak edo ez-elektrikoak (DEI), aldi laburreko detonagailuak (DPC) eta aldi luzeko detonagailuak (DPL). DPC detonagailuek atzerapen-denbora milisegundoetan neurtzen dute, eta DPL detonagailuek, berriz, segundoetan. Ekintza-mekanismoaren arabera: kimikoak, mekanikoak edo elektrikoak. Azken bi horiek dira gaur egun gehien erabiltzen direnak. Artefaktu lehergarri militarretan (AEM), hala nola esku-granadetan edo itsas minetan, detonagailuak mekanikoak izaten dira. Aitzitik, lehergaien merkataritza-erabileran, ohikoagoa da detonagailu ez-elektrikoak erabiltzea (Nonel), segurtasun handiagoa dutelako elektrikoak mugiarazi dituztenak.

 Motak 
Bi motatan bereiz daitezke nagusiki: elektrikoak eta ez-elektrikoak, nahiz eta gaur egun konpainia batzuk jada ari diren detonagailu elektronikoak merkaturatzen, elektrikoak baino askoz fidagarriagoak eta ez-elektrikoak baino zehatzagoak direnak.

Elektrikoen eta ez-elektrikoen desberdintasun nagusia da elektrikoak estimulu elektriko baten bidez aktibatzen direla, eta ez-elektrikoek beste estimulu mota bat behar dutela, hala nola beroa edo transmisio-hodi baten bidez aktibatutako talka-uhin bat.

 Konposizioa 
Detonagailu komertzialetan, detonagailu arrunt batzuk aurki daitezke, eta horiei fusible sentikorrak gehitu zaizkie (gehienak beroarekiko, kolpeekiko edo ukimenarekiko) goiko aldean. Fusible horiek, gehienbat, "ASA" izeneko material bat dute: berun azida, berun estifnatoa eta aluminioa. Konprimitu ondoren, karga leherkorraren gainean jartzen da, TNT edo tetril detonagailu militarretan eta PETN detonagailu komertzialetan. Beste material batzuk, hala nola DDNP (diazodinitrofenola), batez ere meatze eta harrobietako eragiketetan atmosferara igortzen den berun kantitatea murrizteko erabiltzen dituzte. Antzinako detonagailuek merkurio fulminatoa erabiltzen zuten, batzuetan potasio kloratoarekin nahastuta potentzia handiagoa lortzeko, nahiz eta gero eta gehiago erabiltzen ez ziren, sortzen zuten kutsadura handiaren ondorioz. Detonagailuak asko aldatzen dira formari eta tamainari dagokienez, eta, ondorioz, ezinezkoa da detonagailu kopuru bat ezartzea gaur egun dagoen mota bakoitzerako.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bonbak
Kategoria:Lehergailuak