2026ko udal hauteskundeak Ipar Euskal Herrian

2026ko Ipar Euskal Herriko udal hauteskundeak edo —Ipar Euskal Herrian bereziki— 2026ko Ipar Euskal Herriko herri bozak Lapurdiko, Nafarroa Behereko eta Zuberoako udalen —herriko etxeetako gobernuen— osaera hautatzeko hauteskundeak dira. Ipar Euskal Herriko eta Frantziako udalerrietan egindako prozesu horretan, lehen itzulia martxoaren 15ean izango da, eta bigarren itzulia astebete geroago, martxoaren 22an.

Hauteskunde horietan, herriko etxeetako hautetsiez gain, Euskal Hirigune Elkargoaren ordezkari berriak ere izendatzen dira. Euskal Hirigune Elkargoaren bigarren hauteskundeak dira, eta Elkargoaren lehenengo agintaldi osoari amaiera ematen diote. Aurreko hauteskundeak COVID-19aren pandemia betean izan ziren, oztopo eta zalantza asko eraginez, baita abstentzioaren igoera handia.

 Hauteskunde sistema 
160 udalerrik osatuko dituzte herri kontseiluak Ipar Euskal Herrian datozen sei urteetarako, Euskal Hirigune Elkargoa (158) eta Jeztaze eta Eskiula barnean sartuz. Hauteskunde hauetan, herriko hautetsiak hautatzeaz gain, Euskal Hirigune Elkargoko ordezkariak ere izendatzen dira, zeharkako bozketa bidez: hautesleek haien herriko kontseiluaren osaera hautatzearekin batera, Elkargora bidali beharreko ordezkariak ere izendatzen dira.

 Herriko Kontseiluak 
Ipar Euskal Herriko herriko etxeen hautetsiak hautatzeko bozek bi itzuli dauzkate, Frantzian bezala. Aurreko hauteskundeetan, bozketa sistema herriaren biztanle kopuruaren arabera aldatzen zen: 1.000 biztanle baino gutxiagoko herriek hauteskunde sistema berezia zuten, 1.000tik gorakoenaren ezberdina. Baina 2025eko maiatzaren 21eko Legearen ondorioz, urte hartatik aurrera hauteskunde sistema bakarra ezarri zen herri guztietan, biztanleria edozein delarik.

Hautagaitza bakoitzak herriko kontseiluak dauzkan hautetsi bezainbeste aurkeztu behar ditu zerrenda itxi batean (edo bi gutxiago gehienez), eta lehen itzulian zerrenda batek bozen %50 edo gehiago lortzen badu, ez da bigarren itzulirik izaten eta kontseilua lehen itzuliko emaitzekin osatzen da. Zerrenda guztiak zerrenda itxiak dira, hau da, ezin da hautagairik kendu zerrendetatik. Zerrendak parekideak izan behar dira ere, hau da, zerrendan emakumeak eta gizonak txandakatu behar dira banan-banan, emakumeak gutxi gorabehera hautetsien erdia izan daitezen.

Zerrenda batek ere ez badu lehen itzulian %50eko langa gainditzen, gutxienez bozen %10 lortu duten zerrenda guztiak bigarren itzulian aurkeztu daitezke. Emandako bozen %5 baino gehiago lortutakoak beste zerrenda batekin batu daitezke, bigarren itzulirako zerrenda berri bat osatuz. Bigarren itzulian boz gehien lortu duen zerrendak kontseiluko eserlekuen erdia eskuratzen du, eta gainerako eserlekuak proportzionalki banatzen dira zerrenda guztien artean (irabazlea barne), boz kopuruaren arabera. Hartara, irabazleak bermatua du udalerriaren gobernagarritasuna, herriko kontseiluko eserlekuen gehiena eskuratuta.

 Euskal Hirigune Elkargoa 
Herritarrek haien herriko etxeen hautetsiez gain, Euskal Hirigune Elkargoko ordezkariak ere hautatzen dituzte boz hauetan. Elkargoko osaera herri bozetan herrietako kontseiluekin batera hautatzen da, Frantziako legeek ez baitute ahalbidetzen hauteskunde bereiziak antolatzea Elkargorako. Hauteskunde egunean, herritarrek herriko etxerako zein Elkargorako hautetsien zerrenda aukeratu behar dituzte, eta boto paper ber-beran agertzen dira bi zerrendak.

Elkargoa osatzen duten 158 herrietako ordezkariek 232 hautetsiko batzarra osatzen dute, eta udalerri bakoitzak bere biztanleriaren araberako ordezkari kopurua dauka. Hona hemen herri bakoitzak Elkargoan daukan ordezkari kopurua:
 Baiona: 22 ordezkari.
 Angelu: 18 ordezkari.
 Miarritze: 11 ordezkari.
 Hendaia: 7 ordezkari.
 Donibane Lohizune: 6 ordezkari.
 Urruña: 4 ordezkari.
 Bokale, Uztaritze, Senpere eta Bidarte: hiruna ordezkari.
 Kanbo, Hazparne, Ziburu, Mugerre eta Hiriburu: bina ordezkari.
 Gainerako 142 herriak: ordezkari bana.

Euskal Hirigune Elkargoko lehendakaria Jean Rene Etxegarai izan da haren sorreratik, 2017an.

 Auzapezak 
Hurrengo taulan Ipar Euskal Herriko 1.000 biztanletik gorako udalerri guztiak ageri dira, eta herri bakoitzaren biztanleria, bozen aurreko auzapeza eta auzapez berria ikus daitezke. 2020tik hiru herrik gainditu dute 1.000 biztanleko langa: Akamarre eta Bastida herri baxenabartarrek eta Gixune herri lapurtarrak.

 Udalerriak Biztanleria Aurreko auzapezaAlderdia Auzapez berriaAlderdia Ahetze Joël Di Fabio  Ind.    Ahurti Nathalie Martial-Etchegorry      Aiherra Arnaud Gastambide  EH Bai    Akamarre Christine Serres-Cousiné      Angelu Claude Olive  LR    Arbona Marie-Josèphe Mialocq      Arrangoitze Philippe Etxeberria  DVD    Azkaine Jean-Louis Fournier  DVD    Baigorri Antton Kurutxarri   EH Bai    Baiona Jean Rene Etxegarai  RE    Bardoze Maïder Behotegi  DVC    Bastida François Dagorret  Ind    Basusarri Yannick Bassier  DVD    Beskoitze Pascal Jocou  Ind    Bidarte Emmanuel Alzuri  DVD    Bidaxune Jean-François Lasserre  DVD    Biriatu Solange Demarcq-Egiguren      Bokale Francis Gonzalez  DVG      Donapaleu Charles Mazondo   DVC     Donibane Garazi Laurent Intxauspe  EAJ    Donibane Lohizune Jean-François Irigoien  LR    Ezpeleta Jean-Marie Iputxa  DVG    Getaria Marie-Pierre Burre-Cassou       Gixune Jean-Yves Bussiron	      Hazparne Isabelle Pargade  Ind    HendaiaKotte Ezenarro  PS    Hiriburu Alain Iriart  EH Bai    Itsasu Mikel Hiribarren  EH Bai    Jatsu Marc Labeguerie  Ind    Kanbo Christian Deveze  DVD    Larresoro Laurence Samanos   Ind   Lehuntze David Hugla  DVG    Maule-Lextarre Louis Labadot  PCF    Miarritze Maider Aroztegi  LR    Milafranga Marc Saint-Esteven  DVC     Mugerre Roland Hirigoien  DVD    Sara Jean-Baptiste Laborde  DVD    Senpere Bernard Elhorga  DVD     Sohüta Christelle Mange   Ind    Urketa Raymond Darricarrere  DVD    Urruña Philippe Aramendi  EH Bai    Uztaritze Bruno Carrère  EH Bai    Ziburu Eneko Aldana-Douat   EH Bai    Zuraide Thierry Sansberro  Ind   

 Ikus gainera 
 Euskal Hirigune Elkargoa
 Hauteskundeak Baionan

 Erreferentziak 

Kategoria:Ipar Euskal Herriko hauteskundeak