Loinazko San Martinen basilika

Loinazko San Martin basilika ( Beasain, Gipuzkoa) 1691an inauguratu zen  neoklasiko estiloko tenplua da. Egungo eraikina 1847an egindako berreraikitze-lanei dagokie, izan ere, Lehen Karlistaldiaren ondoren eraikina oso kaltetuta geratu zenez, eraitsi eta berriro eraiki zuten.

 Historia 
XVII. mendean, Domingo Loinazek bere jaiotetxeari (Amunabarro) zegokion lursail bat eman zion Gipuzkoako Probintziari, bere arbaso Martin Loinaz Amunabarro osaba-aitonari eliza bat eraikitzeko. 1663. urtea zen. Gipuzkoako probintziak lanen kostuaren hiru laurdenak ordaindu zituen, eta gainerakoa Beasaingo herriak. Azkenik, eliza 1691. urtean inauguratu zuten.

Egungo eraikina oin berrikoa da eta Mariano Jose Laskurain Gipuzkoako Foru Aldundiko bide-zuzendariak diseinatu zuen. Neoklasiko estiloko tenplua eraikiarazi zuen, garai hartan gorantz zihoan estiloa. Greziar gurutzeko oinplanoa du barruan, eta karratua kanpoaldean. Hormak luzituta daude eta harlandua dute eskantzuetan eta leihoen eta ateen inguruetan. Sarreraren aldean Probintziako armarri barroko handi bat nabarmentzen da, obraren sustatzaile nagusia izan zela erakusten duena. Basilikaren erremate gisa zinborio bat jarri zuten, eta haren gainean bi kanpaiko kanpai-horma, sarrera nagusiaren aldean. Aterpea eta babesa emateko arkupea du, eraikinaren bi alde hartzen dituena. Hasieran arkupeak sarreraren aldea bakarrik estaltzen zuen baina geroago handitu egin zuten.

Barruan gordetzen diren erretaulak jatorrizko tenplukoak dira, eta Ignacio Ibero euskal arkitekto barroko garrantzitsuak proiektatu zituen 1731. urtean. Guztiak polikromatu gabe daude, soilik erdiko horma-hobiaren inguruan dute apaindura: urreztatuta daude eta aingerutxoen buru polikromatuak dituzte. Erdiko erretaula Loinazko San Martini eskainita dago, eta alboetakoak San Martinen martirio lagunei, horien artean Pablo Miki aurkitzen dela.

Basilikaren atzean Loinazko San Martin ermita dago antzinako Amunabarro baserriak hartzen zuen lekuan, eta San Martin-txiki izenez ezagutzen da. Martin Loinaz jaio zeneko gela zaharra da, 1627 ezkero bertara joaten ziren erromes ugariengatik kapera bihurtu zutena. Gaur egun, barruko bi gela dituen oratorio txikia da.  

 Ikus, gainera 

 Martin Loinazkoa

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Loinazko San Martinen basilika 
 Parrokia izendapena (1972)  

Kategoria:Beasaingo eraikinak
Kategoria:Gipuzkoako elizak
Kategoria:Gipuzkoako Kultura Ondasunak