Anna Haslam

Anna Maria Haslam (Fisher jaioa; Youghal, County Cork, Irlanda 1829ko apirilaren 6a - Carlton Terrace, Bray, County Wicklow, Irlanda 1922ko azaroaren 28a) sufragista eta pertsonaia garrantzitsua izan zen Irlandako XIX eta XX. mendearen hasierako emakumeen mugimenduan.

 Haurtzaroa eta familia 
Anna Maria Fisher Irlandako Cork konderriko Youghal herrian jaio zen 1829ko apirilaren 6an. 17 seme-alabetatik 16.a jaio zen Jane eta Abraham Fisher-entzat. The Fishers Youghal-en negozio bat zuen kuakero familia bat zen. Karitatezko lanengatik nabarmendu ziren, batez ere Gosete Handian.

Zopa-sukaldeetan lagundu zuen, eta bertako neskentzako txabola-industriak jartzen inplikatu zen, lokarriak egiten, kakorratzen eta trikotatzen. Gizon eta emakumeen berdintasunean sinetsiz hezi zuten, eta esklabotzaren aurkako eta neurritasun eta bakezaletasunaren aldeko kanpaina ere babestuz. Quaker barnetegietan, Waterford konderriko Newtown School-en eta York-eko Castlegate School-en ikasi zuen, geroago The Mount School (York) bihurtu zena. Ondoren, irakasle laguntzaile izan zen Ackworth Schoolen, Yorkshiren. Han irakasle zebilen Thomas Haslam (1826-1917) ezagutu zuen eta Mountmellick-ekoa zen, Laois konderrikoa.

 Anna eta Thomas Haslam 
ezkerrera|thumb|Anna eta Thomas Haslam
Anna eta Thomas Haslam 1854ko martxoaren 20an ezkondu ziren Cork-eko Erregistro Bulegoan. Haien ezkontza nagusiki zelibatua izan zen seme-alabarik izan nahi ez izatearen ondorioz. Ondorengo idazkietan Tomasek gizonen kastitatearen alde argudiatu zuen. Anna eta Thomas Haslamek gizon eta emakumeen berdintasunean sinisten zuten eta bere kanpainak babesten zituen. Thomas Joseph Haslam 1825ean jaio zen kuakero familia batean. Thomas teorialari feminista izan zen eta 1868tik aurrera emakumeen eskubideei eta prostituzioa, jaiotza-kontrola eta emakumeen sufragioa bezalako gaiei buruzko gai askori buruz idatzi zuen.

Bai Anna eta bai Thomas Lagunen Elkartetik kanporatuak izan ziren erreforma sozialean zituzten interesak zirela eta baina biek komunitatearekin loturak mantentzen zituzten oraindik. Tomas kuakeroen irakaspenen aurkako ideiak hartzeagatik despeditu omen zen. 1868an Thomasek "The Marriage Problem" [Ezkontzako arazoa] izeneko panfletoa argitaratu zuen, non familia mugatzearen ideia planteatu eta babestu zuen, eta antisorgailu metodo batzuk zirriborratu zituen, aldi segurua barne.

Thomas Haslam 1917ko urtarrilaren 30ean hil zen, bere laurogeita hamabigarren urtean. Bera eta Anna, biak batera lurperatuak izan ziren Dublin-go Temple Hilleko kuakeroen lurperatze gunean.

 Feminismoa 
eskuinera|thumb|Anna eta Thomas Haslam Memorial Seat mendia St Stephen's Green, Dublin.
Anna Haslam emakumeen aldeko botoen alde egindako lanagatik gogoratzen da ondoen gaur. XIX. mendeko Irlandako kanpaina feminista guztietan aitzindaria izan zen eta 1866tik aurrera emakumeen aldeko botoen alde borrokatu zuen. 1872an "Emakumeen Sufragiorako Irlandar Elkarteko kide eta lagunen Batzar Nagusia" antolatu zuen Dublingo Blackrocken, George Owens buru zela eta Maurice Brooks (Home Ruler bat) eta William Johnston (iparraldeko orangeman bat) diputatuak eta Thomas Spring Rice diputatu liberal unionista izango zena bertan zirela. Anna eta Thomas Haslam Dublin-go Emakumeen Sufragio Elkarteko kide sortzaileak izan ziren 1876an. Horrek emakumeen aldeko botoen aldeko kanpaina nabarmen baten hasiera ekarri zuen Dublinera. Haslamek, bere senarraren idazkiarekin batera, kanpainarekin jarraitu zuen eta 1896an Irlandako emakumeek Lege Pobrearen Zaindari bezala aukeratuak izateko eskubidea lortu zuten, Lege Pobrea kudeatzen zuten erakunde ofizialetako kideak.
Irlandako emakumeen eskubideen aldeko lehenengo aktibistek harreman estua izan zuten euren senitarteko ingelesekin eta diskriminazio bera partekatu zuten hezkuntzan, enpleguan, sexu-askatasunean eta parte-hartze politikoan. DWSAk kide pribatu baten lege proiektuaren sarrera antolatu zuen, "sexu edo ezkontza bidezko" deskalifikazioa kentzeko, hautaketarako edo lege pobreen zaindari gisa erabiltzeko. Lege proiektua 1896an onartu zen, eta elkarteak berehala idatzi zuen egunkarietara, eta prozesua azaltzen zuten liburuxkak argitaratu zituen, botoa emateko eta hauteskundeetara aurkezteko moduari buruz, eta emakume kualifikatuak hautagai gisa aurrera egitera bultzatu zituen. [zitazioa behar du] 

1900. urtean, ia 100 emakume zaindari zeuden. Haslam-ek, orduan, emakume kualifikatuak hauteskundeetara aurkeztera bultzatzeko kanpaina bat zuzendu zuen 1898an. Emakumeek tokiko gobernurako hauteskundeetan bozkatzeko eta landa- eta hiri-barrutiko kontseilari gisa hauteskundeetara aurkezteko eskubidea lortu zuten. 1913an, Elkarteko idazkari kargua utzi eta bizi-lehendakari hautatu zuten.

 Lorpenak 
Bere kanpainarik luzeenetako bat, Belfast-eko Isabella Tod sufragistarekin batera lan eginez, 1864ko Gaixotasun Kutsakorren Aktak indargabetzea izan zen. Egintzek prostituten estatu-erregulazioa ahalbidetzen zuten armada kokaturik zegoen eremuetan. Egintza horren bidez, emakumeak 3 hilabetera arte derrigorrez barneratzeko aukera eman zen, eta, ondoren, urtebetera luzatu zen. Tratamendu medikoak ere ezarri zitzaizkien emakumeei. Ekintza horren bidez, sexu-transmisiozko gaixotasunen hedapena murriztu nahi izan zen soilik militarren artean. Ekintza horren aurka zegoen, prostituzioa legitimatzen zuela, emakumeak merkantzia bihurtzen zituela eta familia-bizitza ahultzen zuela uste baitzuen. Azkenean, 18 urteko kanpainaren ondoren indargabetu zuten.

Haslam-ek 1866ko eskaeran parte hartu zuen eta 1.499 sinadura bildu zituen sufragioa emakumeei zein gizonei zabaltzeko. 1867an gizonezkoen sufragioa handitu zen, baina 1911ra arte ez zuen Suffrage mugimenduak garaipen esanguratsua lortu: emakumeek tokiko kontseilari gisa hauteskundeetara aurkezteko eskubidea ziurtatzea.

1918an, ia laurogeita hamar urteko emakumea, "lorez eta banderaz inguratuta" joan zen hautestontzietara, bere omenez botoaren garaipena ospatzeko elkartu ziren emakumeekin. Iritzi politikoaren tonu guztietako emakume aktibistek egindako batasun erakustaldi horrek aitortu egin zuen boto eskubidearen aldeko borrokan izan zuen papera. Hil zen urte berean, 1922an, Irlandako Estatu Askeak botoa luzatu zien 21 urtetik gorako gizon eta emakume guztiei.

 Heriotza eta hil osteko aitortza 
Haslam 1922ko azaroaren 28an hil zen Carlton Terrace-ko bere etxean, 93 urteko "bihotzeko dropsia" baten ondorioz.

Anna eta Thomas Haslamen oroimenezko eserleku bat 1923an eraiki zen St Stephen's Green-en, Dublin-en, "batez ere emakumeen frankiziari eskainitako zerbitzu publikoko urte luzeen omenez" inskripzioarekin

Bere izena eta irudia (eta beste 58 emakumeen sufragioaren aldekoenak) Millicent Fawcett-en estatuaren plintoan daude Parliament Square-n, Londresen, 2018an ezagutarazia.

 Erreferentziak 

 Ikus gainera 
 Sufragisten zapia

 Kanpo estekak 

 Hunger Strike Medal

Kategoria:Irlandako sufragistak
Kategoria:Irlandako feministak
Kategoria:Kuakeroak
Kategoria:Irlandako politikariak
Kategoria:Emakume politikariak