Puntobobo (eleberria)

Puntobobo Itxaso Martin Zapirain idazleak 2024an Erein argitaletxearekin argitaratutako liburua da.

Liburuan oso muturreko egoerak eta gertaera gogorrak agertzen dira (minak, pobretasuna, gosea, hezetasuna, isolamendua, inkomunikazioa...), egilearen arabera gogortasun hori jasanezina izan daitekeenez tartekatu behar izan ditu berak elementu fantastikoak testuan, gertaera horiek jasangarriagoak egiteko. Baina, beste alde batetik, gogortasun horrekin batera ez dira gutxi liburuan agertzen diren pasarte samurrak (panpina, puntuboboa, jertsetxoak, Ixi eta baserritarraren arteko harremana, Ixi eta amaren arteko harremana hainbatetan, Ixik lortzen duen autosufizientzia...). 

Kontakizun  honek  badu loturarik Itxaso Martinen  aurreko liburuekin.  Neurodibergentziara  eraman  du  orain  ere  arreta  egileak,  pertsonaia  autista  baten  azalean  jarriz.  Eta  horregatik  ere,  bere  doktore-tesiarekin  du  harremana,  gizartearen  isiltasuna  ere  zigortzen  delako  neuro-arauetatik  desberdintzen  den  hari  egiten  zaion  bazterketa  mahaigaineratzean. 

 Argumentua 
Bi  plano  tartekatzen dira eleberrian zehar.  Alde  batetik,  elkarrizketa  hutsean  ematen  ditu  autoreak  ama  eta  alaba  baten  harremanaren  ingurukoak.  Komunikazio  arazo  nabarmena  dute  bi  emakumeek  eta  talka  egiten  dute  beren  izaerek.  Bestetik,  umea  izatera  doan  Amaren (hau liburuan beti letra larriz)  istorioa  kontatzen  da.  Umea  buruko  gaitz  batekin  jaio  eta  herria  zurrumurrutan  hasiko  da,  jaioberria  eta  Ama  baztertuz.  Are  gehiago  isolatzea  izango  da  Amaren  erantzuna.  Hezetasuna  eta  isiltasuna  nagusituko  da  bertan,  errealismo  magikotik  gertu  batzuetan  eta  orokorrean  apaingarririk  gabeko  estilo  zuzen  batean  eraikitako  esaldi  eta  paragrafo  motzek  areagotuko  dutelarik  bakardade  eta  hertsitasun  sentsazioa.Hariak. Jon Jimenez / Gara, 2025-06-15 Hala,  bi  planoak  tartekatzen  doaz.  Irakurleak  liburuaren  erdialdera  ondoriozta  dezake  bien  arteko  lotura  zein  den,  hainbat  ñabardura  kontuan  hartuta. 

Hari  fin  batek  lotzen  ditu  kontatzen  diren  bi  istorioak  eta  beste  batek  elkartzen  liburuko  emakumezko  protagonistak.  Familiartea  eta  oinordetza  hartzen  ditu  hizpide  liburuak,  besteak  beste.  Amatasuna  eta  bazterketa  soziala  ere  bai. 

Trikotatzeko —puntu egiteko—  puntu  mota  oinarrizkoenetako  bat  da  puntu  boboa, eta garrantzia  dute  hariak  eta  jostorratzak  nobelan,  baita  maila  sinbolikoan  ere. Ehungintza  izanen  da  Amaren  eta  hitz  egiten  ez  duen  Ixiren  arteko  lotura  eta  azken  honen  askapen  bide  ere  bai.  Etxea  eta  trikotatzea,  historikoki  emakumeak  baztertuak  izan  diren  esparruak,  kartzela  eta  liberazioa  bihurtuko  dira,  salbamendurako  lotune,  samurtasunez  jositako  bide  batean. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 ARTEFAKTUA: Itxaso Martin Zapirain.  eitb. (2025-01-11). Illaski Serranok Uliako Mintegietako Parkean Itxaso Martin elkarrizketatzen du Puntubobo eleberriaz (kontsulta data: 2026-02-01).
 Itxaso Martin Zapirain Literaturaren zubitegian, Armiarma Kritikarien iritzia:
 Puntobobo, J. Jimenez, Gara, 2025-06-15 
 Puntobobo, M. Asurmendi, blogak.eus, 2025-05-22
 Puntobobo, I. Egaña, Deia, 2025-03-08
 Puntobobo, A. Sampedro, El Diario Vasco, 2025-03-08
 Puntobobo, A. Urkiza, Berria, 2025-02-09
 Puntobobo, A. Alvarez Uria, Argia, 2025-02-09

Kategoria:Euskarazko eleberriak
Kategoria:2024ko liburuak
Kategoria:Itxaso Martin Zapirain
Kategoria:Emakumeek idatzitako literatura lanak