Adufe

Adufea pandero lauki baten itxurako musika tresna bat da, menbranofonoen multzokoa, Portugalen jotzen dena. 

 Hedapen geografikoa 
Mairuen jatorrizo musika tresna da, Portugalen jotzen dena. Antzerako pandero laukiak Galizian (Pandeiro cadrado) eta Asturiasen (Panderu cuadráu) ere aurkitzen dira, bai eta Afrika iparraldean ere.

Portugesezko adufe izena Erdi Aroko arabierazko ad-duff izenetik dator eta Ekialde Hurbilean erabiltzen den daf musika tresnari egiten dio erreferentzia.

 Deskribapena 
Pandero karratua da eta alde bakoitzak 45 cm inguru neurtzen ditu. Pinuaren zurez eraikitako egitura du eta alde bietan teinkaturiko ahuntz larruzko mintza du. Haziak, harritxintxarrak edo egur zati txikiak sartzen zaizkio barruan soinua aberasteko.

Normalean markoaren izkinetan eta kanpoko ertzetan zinta koloretsuz apainduta egoten da.

 Teknika 
Panderoa bi eskuen erpuruekin eta eskuineko eskuaren erakuslearekin eusten da erpin baten inguruan, beste hatzak libre utziz instrumentua jotzeko.

Bi kolpe desberdinez jotzen da; esku-ahurrarekin irekitako kolpea, azkar jotzen dena eta tonu baxuagoak sortzeko balio duena, eta hatzekin danborrada egiten den kolpea, panderoaren goialdea jotzen duena, kolpe bakoitzaren amaieran bertan geratuz soinu altuagoak sortzeko.

Bi erritmo mota ere baditu, pauso erritmoa eta zirkulu erritmoa. Pauso-erritmoak 4 eta 8 kolpetxo artean ditu, eta horiek kolpe-segida batean itzultzen dira: "baxua, baxua, altua, altua". Zirkulu-erritmoak aldiz 3 eta 6 kolpetxo artean ditu, eta horiek kolpe-segida batean itzultzen dira: "baxua, baxua, altua". 

Doinuak duen melodiaren arabera erritmoa azkartu edo moteldu egiten da.

 Historia 
250px|thumb|Emakumezko bat adufea jotzen, Urrezko Hagadá liburuan (c. 1320)
Adufea arabiarrek eraman zuten Iberiar penintsulara VII. eta XII. mendeen artean. Izenaren lehen aipamena 1256. urtekoa da, adufle idatzita, eta morisko jatorria duen pandero laukia dela esaten da.

Portugalen Beira eskualdean errotu zen, Castelo Branco inguruan. Erdi Aroan ohiko musika tresna izan zen Portugal osoan baina ondoren haren erabilera asko murriztu zen. Prozesio eta erromeria kristauetan erabili izan zen eta emakumezkoek jotzen zuten, gaur egun tokiko jaialdietan ere ohikoa da ikustea.

 Musikari ospetsuak 
 Catarina Chitas
 Paco Bandeira

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Soinueneako fitxa

Kategoria:Danborra
Kategoria:Portugalgo musika tresnak