Dunkeldeko gudua

Dunkeldeko gudua (eskoziar gaeleraz: Blàr Dhùn Chaillinn) 1689ko abuztuaren 21ean izan zen, Eskoziako Dunkeld hirian, Dunkeldeko katedralaren inguruko kaleetan. Bertan, Ingalaterrako Jakue II.a errege kargugabetuaren alde zeuden klan jakobitak eta Gilen III.a Orangekoaren aldeko Covenanter erregimentu bat elkarren aurka borrokatu ziren. Gudu hau 1689ko matxinada jakobitarraren parte izan zen, Eskozian “Dundeeren altxamendua” izenez ezaguna.

 Aurrekariak 
Dundee bizkondea hil ondoren, Killiecrankieko guduan jakobitek lortutako garaipenean, jakobiten agintea Alexander Cannon koronelaren esku geratu zen, Irlandatik etorritako errekluten buruaren esku, 60 urteko beterano Sir Ewen Cameron Lochielgoaren gainetik. Cameronek mespretxu modura hartu zuen erabaki hori eta alde egin zuen, bere klaneko batzuk eramanez. Bien bitartean, Eskoziako Kontseilu Pribatua jakobiten erasoa espero zuenez herrialdetik alde egiteko prestatzen ari zen; horregatik, William Cleland lotinant-koronelaren agindupeko Cameroniar erregimentu sortu berria Perth-etik iparraldera bidaltzea eta Dunkeld kosta ahala kosta defendatzea agindu zuen.

Cameroniar erregimentuak Richard Cameron (1648-1680) erlijio-erreformatzaile eta Covenanter buruzagiaren izena hartu zuen, eta neurri handi batean Douglas markesaren lurraldeetako maizterrez osatua zegoen, Douglas klaneko buruaren menpekoak. Geroago, erregimentu hori 26.(The Cameronian) Oinezko Erregimentua bihurtu zen, eta ondoren Cameronians (Scottish Rifles).

 Gudua 
Dunkeld hiriak ez zuen harresirik; beraz, Clelandek bere tropak katedralean kokatzeko agindu zuen, horma batez inguraturik baitzegoen, baita Atholl markesaren jauregi hurbilean ere. Borroka hasi zen jakobitek, Cameroniarrak baino lau aldiz gehiago izanik, hiria alde guztietatik eraso zutenean. Hasieran arrakasta izan zuten, Cameroniarrak kanpoko posizio guztietatik atzera eginaraziz; hala ere, hiriko kale estu eta bihurrietan ez zegoen lekurik Killiecrankien arrakastatsua izan zen Highlander karga egiteko.

William Cleland 27 urteko koronela, Covenanterren kausaren beteranoa, guduaren lehen orduan hil zen, bala bat gibelean eta beste bat buruan jaso ondoren; hala ere, bere burua arrastakaz eraman zuen bistatik kanpora, bere gizonek hilik ikusi ez zezaten. Agintea George Munro kapitainaren esku geratu zen, Auchinbowiekoa, eta honek Cameroniarrak garaipenera gidatu zituen.

Hamasei orduz iraun zuen borrokak, Cameroniarrak pixkanaka atzera eginaraziz. Etxeetan barrikadaturik zeuden Highlander batzuk barruan harrapatuta geratu eta bizirik erre zituzten. Gaueko 23:00etan, nekatuta eta muniziorik gabe, Highlanderrek eguna amaitutzat ematea erabaki eta atzera egin zuten, hirian 300 gizon hilda edo hiltzear utzita. Esaten da Cameroniarrek Atholl House-ko teilatutik beruna kendu zutela tiro egiten jarraitzeko, beraiek ere munizioa agortu baitzuten. Gaur egun ere ikus daitezke moskete-balek eragindako zuloak Dunkeldeko katedralaren ekialdeko horma-hegalan. Gudua amaituta, Cameroniar Covenanterrek garaipen erabakigarritzat jo zuten. Gilendarren aldeko galerak ez dira zehazki ezagutzen, baina 20 eta 50 artean izan omen ziren. Cleland koronela katedralean lurperatu zuten.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Jakobitar matxinadak
Kategoria:Eskoziako guduak
Kategoria:1689ko gatazkak
Kategoria:Erresuma Batuak parte hartutako guduak