Rubayako meategia

Rubayako meategia Masisin, Kongoko Errepublika Demokratikoaren ekialdean, dagoen koltaneko meatze-herri bat da. Munduko koltanaren % 15etik % 30era bitartean ekoizten du, 3.000 ha-ko eremuan. Mineralaren purutasuna % 30ekoa dela esaten da. Oso inguru gatazkatsua da horregatik. 2026ko urtarrilaren 28an, bestetik, 400 pertsona baino gehiago hil ziren han, luizi baten ondorioz, Rubayako meategiaren kolapsoan.

 Historia 
Lehen Kivu eta Maniema Urrezko Konpainiaren (SAKIMA) jabetzakoa zen gunea, eta 2001etik Bizunzu Mining Company-k (SMB) ustiatzen du, Édouard Mwangachuchu Hizi parlamentariaren jabegoa. 2012ko martxoan, Meatze Ministerioak ziurtatu zuen gunea ez zegoela talde armatuen kontrolpean eta giza eskubideak errespetatzen zirela. Gobernuaren balidazio hau, batez ere, Estatu Batuetako Dodd-Frank Legearen erantzuna izan zen. Hala ere, trazabilitate-kate bat ezartzea zaila da, batez ere segurtasuna bermatuta ez dagoenean.

2013an, enpresak Cooperammari, artisau meatzarien kooperatibari, baimena eman zion meategiak ustiatzeko. Ondoren, Cooperammak mea erauzten zuen, eta SMBk erosi eta esportatzen zuen. Urte berean, ehun meatzari inguru hil ziren erorketa batean. 2014tik aurrera, ekoizpena Tin Supply Chain Initiative (TSCI) erakundeak ziurtatu zuen.

2016an, SMBk ITSCIri salatu zion "etiketak gune ez-produktiboetara banatzea", batez ere ondoko SAKIMA kontzesiora. SMBk ezarritako guneen zaintzak kooperatibarekiko harremanak tentsioan jarri zituen, alde bakoitzak besteari gizon armatuak erabiltzea leporatu baitzion.

Bizunzu meatze-enpresa ITSCItik irten zen 2018an. Ehunka tona mineral blokeatu ziren gunean, eta horrek 2019an eta 2020an hildako batzuk eragin zituen liskar armatuak eragin baitzituen. Meategiko ekoizpen-estatistikak behera doaz. Global Witness GKEak uste du ondoko kontzesioan ekoizpenaren igoera mineralak zuritzearen ondoriozkoa dela, ITSCIk ekoizpena balioztatu ahal izateko.

 Kongo eta Ruanda arteko gatazka 
Meatze-herria gerra-eremu batean dago 2021etik, M23aren berpizkundearekin batera talde armatuak eskualdearen kontrola lortzeko borrokatu zirenetik. 2023an, Kongoko gobernuak meategia ixteko eskatu zuen Martxoaren 23ko Mugimenduaren aurrerapenaren aurrean. 

2023ko martxoan, Édouard Mwangachuchu Hizi atxilotu zuten, eta ondoren, urrian, heriotza zigorra ezarri zioten "traizioagatik, armak legez kanpo edukitzeagatik eta matxinada mugimendu batean parte hartzeagatik" (M23).

Meategia Kongoko Erresistentzia Borrokalari Patrioten Koalizioaren kontrolpean geratu zen, M23aren aurkaria, eta RDCko indar armatuekin aliatutakoa. Talde honek erauzketa kontrolatzen zuen eta zergak eskatzen zituen. Ekoizpenaren zati bat Ruandara eramaten zuten.

2024ko apirilaren 30ean, Martxoak 23 mugimenduak, Ruandako laguntza militarrarekin, Rubayako meategia hartu zuen. NBEren txosten baten arabera, ateratako metal hau Ruandako urtze-lantegietara garraiatu eta zuritzen da, bertako ekoizpenarekin nahastuz.

Erosketa horiek meategiaren jarduera handitu zuen, batez ere meatzarien soldatak bikoiztuz eta Rubaya eta Kirolirwe eta Kabuhanga arteko errepideak zabalduz. Mission de l'Organisation des Nations Unies pour la stabilisation en République démocratique du Congo-MONUSCOren arabera, "M23ren Masisi eta Rutshuru lurraldeen gaineko kontrol administratiboa sendotzeak koltanaren ekoizpenaren gaineko kontrol osoa ezartzea ahalbidetu zion". Bildutako zergek M23ren matxinada finantzatzen dute, hilean 800.000 dolar sortuz.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Rubayako meategiaren kolapsoa (2026)
 Koltan

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ipar Kivu
Kategoria:Kongoko Errepublika Demokratikoko meategiak