1813-1814ko Italiako kanpaina

1813–1814ko Italiako kanpaina Seigarren Koalizioko Gerrako operazio militarren multzoa izan zen, batez ere Italiako iparraldean gauzatua, Frantziako Lehen Inperioa eta Italiako Erresuma Austriak eta Britainia Handiak gidatutako koalizio-indarren aurka. “Frantziar aldia” deiturikoaren azken etapa izan zen; aldi hori 1796–1797ko Italiako kanpainarekin hasi zen, Frantziako eta Austriako armadek Italiako penintsularen kontrolagatik elkarri aurre egin ziotenean. 1815eko Austriar-Napolitar Gerra, funtsean, italiarren eta austriarren arteko gerra hutsa izan zen.

Errusiaren aurkako Frantziaren inbasio negargarriaren ondoren, Italiako Erresumako armada oso ahulduta geratu zen. 1813ko Alemaniako kanpainan berriro nabarmendu bazen ere, Austriar Inperioa abuztuaren 12an gerran sartu zenean, hegoaldera deitu zuten neurri handi batean, Koalizioaren inbasioari aurre egiteko. Armada franko-italiarraren burua Italiako erregeorde Eugène de Beauharnais izan zen, Napoleon Bonaparteren semeordea; aliatuen armada, operazio-antzezleku honetan, Heinrich Johann Bellegarde austriar landa-mariskalak eta William Bentinck britainiar jeneralak zuzendu zuten. Austriarrekin eta britainiarrekin batera, berriro ere Fernando IV.a Borboikoa zuen Siziliako Erresuma eta Viktor Emanuel I.ak gobernatutako Sardiniako Erresuma zeuden.

Hasieran, franko-italiarrek Koalizioaren aurrerapena moteldu zuten Iliriar Probintzietan, batez ere Feistritzeko guduari esker; baina jada urriaren 5ean Isonzorantz atzera egin behar izan zuten, Italiako Erresumaren ekialdeko mugara, eta hilaren erdialdean erresumaren inbasioa hasi zen. Indarren arteko desoreka, jada handia zena, areagotu egin zen lehenik Bavariako Erresumaren (Maximiliano I.a Josefen) desertzioarekin, eta batez ere ondoren Napoliko Erresumarena, Joachim Muraten agindupean. Muratek aldez aldatzea erabaki zuen, ez bakarrik bere agintea mantentzeko, baizik eta hura zabaltzeko ere, horrela Italia zati handi baten batasuna bere pertsonaren inguruan gauzatzeko proiektua aurrera eramaten saiatzeko.

Hala ere, Beauharnaisen tropek adore handiz borrokatu zuten Po ibarrean eta garaipen taktikoak lortu zituzten austriarren aurka Caldieroko eta Mincio ibarreko guduetan; baina 1814ko udaberria San Maurizioko eta Taro ibarreko guduetako porrotek eta Koalizioaren aurrerapen etengabeak markatu zuten Italiako lurraldean. Aldi berean, Napoleon Frantziako ipar-ekialdeko kanpainan garaitua izan zen eta, ondorioz, frantsesen enperadore eta Italiako errege karguei uko egin zien apirilean. Une horretatik aurrera, Napoleonen agintea penintsulan desagertu zen. Apirilaren 23an, Eugène de Beauharnaisek Mantuako Hitzarmena sinatzera behartua izan zen, eta ondoren Bavariara erbesteratu zen. Hilabete amaierarako, geratzen ziren italiar goarnizioek errenditu behar izan zuten.

Italiako Erresumaren erorketa bereziki traumatikoa izan zen italiar abertzale eta intelektualentzat, besteak beste Ugo Foscolo, Giovanni Berchet eta Alessandro Manzonirentzat, Italia batu baten ametsa zapuztuta ikusi baitzuten. Manzonik bereziki “1814ko apirila” izeneko kantu bat idatzi zuen, erresumaren independentzia mantendu nahi zuela adierazteko; hala ere, hori ez zen gauzatu Vienako Batzarraren aginduz. Napoleonen garaian izandako estatu italiar libre eta liberal baten oroitzapenak beharrezko bultzada eman zien abertzaleei Risorgimento garaian, batasunaren alde borrokan jarraitzeko.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Koalizioaren Gerrak
Kategoria:1813ko gatazkak
Kategoria:1814ko gatazkak
Kategoria:Frantziak parte hartutako guduak
Kategoria:Austriar Inperioak parte hartutako guduak
Kategoria:Napoleondar Gerretako kanpainak