Sheng

Shenga () Txinan erabiltzen den haize instrumentua da, mhi libreen multzokoa. Aho-organo bat da, tutu bertikalak dituena.

 Deskribapena 
Banbuzko 17 tutu beltz ditu bertikalean jarrita. Bakoitzak bere mihi, tonua ematen dion lehioa eta dijitaziorako zuloa.

Tutu denak, zilindrikoki jarririk, punta metalezko ontzi batean sarturik dute eta metalezko txapa batekin loturik daude. Metalezko ontziak haizea botatzeko pita dauka eta txistua kanporatzeko askatzen den tapoia dauka.

 Teknika 
Pitatik putz egiten da shenga jotzeko eta airea sartuz edo ateraz lortzen da soinua, harmonika bezala. Tutuetako zuloak estaliz luzera guztian egiten du erresnantzia eta soinua sortzen da. Zuloa irekiz maiztasuna ez da lotzen eta ez du soinurik ateratzen.

Ohiko interpretazio estiloa melodia nota nagusiaren gainetik bostekoa edota zortzikoa gehituz aldi berean bizpahiru nota jotzea da. Goiko notarik ez dagoenean, beheko notaren ordez melodia-nota nagusiaren azpiko laugarren bat erreproduzi daiteke.

 Historia 
250px|thumb|Sheng jotzailea.
Mihi libreko lehen instrumentuen aipamena hezurrezko orakulutan aurkitu da K.a. XIV. eta XII. mendeen artean, eta irudi zaharrenak K.a. 1100. urtekoak dira. Sheng izena lehen aldiz K.a. VII. mendeko Shijing liburuko poemetan aurkitzen da. Museotan gordeta dauden musika tresna zaharrenak Han dinastiakoak dira.

K.o. VIII. mendean hiru yu eta hiru sheng bidali ziren Japoniako gortera eta Naran gordeta daude. Guztiek dituzte 17 tutu eta airea sartzeko pita bat, gaur egungoaren antzera, horrek erakusten du ordurako musika tresna dagoeneko estandarizaturik zegoela.

Zetaren bidea jarraituz Persiara iritsi zen shenga eta XVIII. mendearen amaieran Europara ere iritsi zen, Frantziara zein Danimarkara. Hura aztertuz Frantzian organoa eraiki zen eta Alemanian harmonika eta akordeoia.

XX. mendean bestelako shengak sortu dira. Zheng Jinwen (鄭覲文, 1872–1935) musikariak 32 tutudun shenga sortu zuen, rangoa haundituz harmonia eta akordeak jo ahal izateko. Aire ganbara eta tutuen luzera ere handitu egin zituen.

 Musikari ezagunak 
 Wu Wei

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Soinueneako fitxa

Kategoria:Zurezko haize-instrumentuak
Kategoria:Txinako musika tresnak