Euzko Ikastola Batza

Euzko Ikastola Batza (EIB) Errepublika garaian sortu zen hezkuntza-erakunde bat izan zen,  jeltzaleen ekimenez sortutako ikastolen federazioa izan zen.Erkuden Arana: «Ikastolen mugimendua (1960-1975)», Euskonews & Media, 62. zenbakia, 2000-01-14. 1932an Emakume Abertzale Batzaren ekimenez bilera batzuk antolatu ziren, manifestu bat onartu zuten 1932ko otsailaren 4an eta hortik aurrera Bizkaiko zenbait herritan, Escuelas Vascas izenarekin hainbat ikastetxe sortu zituzten, baita Bergaran eta Gasteizen ere.

Geroago, 1986an, izen berarekin baina orduan idazkera batuaz, Eusko Ikastola Batza elkartea sortu zuten lau ikastolaren artean: Bizkaiko Lauaxeta eta Lauro, Gipuzkoako Ekintzak eta Arabako Olabidek. 2025ean elkartea 12 ikastolek osatzen zuten eta 10.000 ikasle baino gehiago biltzen zituen, ikastoletako ikasleen %25a, hain zuzen.  Hauek ziren 2025eko ikastolek: Karmengo ikastola, Bera Kruz ikastola, Txomin Agirre ikastola, Begoñazpi ikastola, Lauaxeta ikastola, Artxandape ikastola, Lauro ikastola, Mariaren Bihotza ikastola, Olabide ikastola, Ekintza ikastola, Mariaren Lagundia ikastola eta San Fidel ikastola.thumb|Ikastolek mila ikasle zituzten 1934an (Euzkadi, 1934-04-14).
 Sorreraren kronologia 
Hauek dira EIB erakundea eratzearen eta lehenengo ikastolak sortzearen data aipagarri batzuk 

 1932.09.14 Sondikako ikastolaren inagurazioa 80 ikaslerekin.
 1932.11.13 Belostikaleko ikastolaren bedeinkapena Bilbon.
 1932.10.29 Algortako Ikastolaren inaugurazioa.
 1933.01.15 Abandoko Errotatxuetako Euzko Ikastolaren inaugurazioa Luis Vallejo arkitektoak eginda. Bilboko Kale Nagusiaren bukaeran eraiki zuten, egungo parkean.
 1934.04.15 Galdakaoko Ikastolaren inaugurazioa. 
 1933.12.09 Algortako Alango ikastolaren inaugurazioa. 
 1934-04-14  Ikastolek 1.132 ikasle zituzten. 
 ...
alt=EABren lehen manifestua 1932an Escuelas Vascas sortzeko|thumb|Euzko Ikastolak sortzeko aldarria Emakume Abertzale Batzak eginda

 Herriak, andereñoak eta testimonioak 
Bizkaian dozena bat ikastola eta Gipuzkoan beste bat martxan zeudela azaltzen da Euzkadi egunkarian apirilaren 14an argitaratu zen EIBren txostenean. Hauek ziren herriak eta andereño irakasleak:https://liburutegibiltegi.bizkaia.eus/bitstream/id/81363/b11272144_1934_04_14.pdf

 Algorta: Lucia Sagastasolea, Josefina Torrontegi, Luisa Goiria Hondarreta, Miren Muniategi Hondarreta

 Amorebieta: Teresa Urkiza. eta M. Lejarreta. Pepa Bikandi Ibarretxebeak holena gogoratzen du Ahotsak atarian: 

 Barakaldo: Marina Zubizarreta


 Bilboko Errotatxueta, Abandon: Maria Arrien, Felisa Belasko, Maria Luisa Arrillaga, Koldobike Natxitube, eta Rosario Olazabal Bilboko ikastoletako ume askok Begoñako Basilikan egin ohi zuten jaunartzea euskaraz edo Errotatxuetakoan.

 Durango:  Genoveba Leibar eta Felisa Aretxaga. Azken horren neba Mikel Aretxagak ondo gogoratu zuen Escuela Vasca haren hasiera eta amaiera, Andereño Gogoratzen dokumentalean. 

 Elorrio: Federico Iturriaga eta "Antoni" izeneko andereño bat ere egon omen zen.

 Galdakao: Monika Lekunberri Uriona Galdakaokoa (gerora "Señorita Monica" izenarekin ezaguna Frankismoan zehar)

 Gernika: Sabiñe Ardantza

 Portugalete: Lide Orueta
 Trapagaran: J. Aldanondo

 Sondika: Polixene Trabudua,  eta Sabiñe Ardantza

 Kolonia Britain Handian: Mª Dolores Arroita Irazabal "Colonia británica" zelakoan 1937 urtean

 Bergara: Maria Ojanguren edo Maria Txantxote ezizenarekin ezaguna ere.

 Gasteiz: EAJk sortutako ikastola bat egon zen.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
Hauek dira hemerotekan aurkitutako dokumentu historiko batzuk:
 Emakume Abertzale Batzaren manifestua: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Escuelas_Vascas_Emakume_Abertzale_Batza.jpg
 Erronka aurrera eramateko bigarren bilera: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:La_Federaci%C3%B3n_de_Escuelas_Vascas.jpg
 Ikastolen erakundea antolatzeko bilera : https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Reunion_Federacion_Escuelas_Vascas_15_Febrero.jpg
 Ezagutzera emateko egingo den eskuorriaren zehaztasunak: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Precisiones_de_la_Federacion_de_Escuelas_Vascas.jpg
 Aurrera egiteko zehaztasunak: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Realizacion_de_la_Federacion_de_Escuelas_Vascas.jpg

 Kanpo estekak 

 Eusko Ikastola Batza Sabino Arana Fundazioaren webean
 Bergarako Javier Linazisoro Lazpiur, Eusko Ikastola Batzaz Euskal Herriko Ahotsak ataria: (ahotsak.eus)
 Euzkadi egunkaria Bizkaiko Foru Aldundiaren atari digitalean

Kategoria:Ikastolak
Kategoria:Hezkuntza
Kategoria:Euzko Ikastolak