Norge (baloi gidatua)

Norge Iparburua lehen aldiz airetik igaro zuen baloi gidatu bat izan zen. 1926ko maiatzaren 12an egin zuen hegaldia, Amundsen-Ellsworth 1926 Transpolar Flight espedizioaren baitan. 

16 pertsonatako eskifaia zeraman, tartean Roald Amundsen, espedizioaren gidaria, Umberto Nobile, baloi gidatuaren diseinatzailea, eta Lincoln Ellsworth, abenturazalea eta espedizioa finantziatu zuena.

Iparburura iristea zehazki dokumentatu zen lehen espedizioa izan zen. Aurrez  Frederick Cook (1908), Robert Peary (1909), eta Richard Evelyn Byrd (1926an egun batzuk lehenago) esploratzaileek esan zuten iritsi zirela, baina zehaztasun gutxiko baieztapenak ziren.

 Diseinua eta garapena 
Umberto Nobile injeniari aeronautiko italiarrak diseinatu zuen. N-class multzoko lehen baloi gidatua izan zen. 1923an hasi ziren eraikitzen eta Artikoko baldintzak jasateko beharrezko guztiarekin egin zen; estalki presurizatuari metalezko barrak gehitu zitzaizkion brankan eta txopan, eta biak lotzen zituen gila metal malguzko hodi bat zen. Ehunak erabiliz estali zuten gila eta biltegi gisa eta eskifaia egoteko toki gisa erabili zen. Gilaren azpian hiru gondola motor ezarri ziten eta kontrol kabina ere bai.

 Espedizioa 
280px|thumb|Norge baloi gidatua Ny-Ålesunden aireratzen, 1926ko maiatzaren 11n.
1925ean Roald Amundsenek Nobileri eskatu zion Oslon biltzeko espedizioaren xehetasunak zehazteko. Norvegiarrek baloi gidatua erosi zuten eta Norge ("Norvegia") izena eman zioten, eta Umberto Nobilek zepelina gidatuko zuela hitzeman zuen.

1926ko martxoaren 29an abiatu zen Erromatik eta Pulhamen (Ingalaterran) bi egunetako geldialdia egin ondoren apirilaren 14an iritsi zen Oslora. Ondoren Leningradotik barrena Vadsøra joan zen, Norvegiaren iparraldera, eta Artikora iritsi aurreko azken geldialdia Ny-Ålesunden (Svalbard uhartedia) egin zuen.

Maiatzaren 11n atera zen Svalbardetik eta maiatzaren 12ko 01:25 orduan iritsi ziren Iparburura eta Norvegiako, Italiako eta Estatu Batuetako banderak erortzen utzi zituzten. 200 metrotako altueran zeuden iparburuan eta -11ºC-tako tenperatura zuten. Amundsen ondoren mespretxuz esango zuen Nobileren erruz zientifikoa izan behar zuen espedizio hura zirkua bihurtu zela.

Eguraldia oso kaskarra zen eta irrati transmisiorik ezin izan zuten egin momentuan bertan. Iparburura iristeaz gain Alaska esploratzeko helburua ere bazuen espedizioak eta hiru egun beranduago inuiten Teller herrixkan lurreratu zen, Alaskan. Orduan eman zuten Iparburura iritsi izanaren berria. Ezin izan zuten espedizioarekin jarraitu, baloi gidatuan pilaturiko izotzak kalte ugari eragin baitzizkion. Hainbat pieza hautsi egin ziren eta helizeek jaurtitako izotz partikulek baloi gidatuaren estalkia zulatu zuten.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Baloi gidatuak
Kategoria:1926 zientzian
Kategoria:Roald Amundsen
Kategoria:Espedizio Artikoak