Klixe (hizkuntzalaritza)

Klixea, askotan edo gehiegitan erabiltzen den ideia edo esaldia da. Klixea maiz errepikatua izan den irudikapen, diskurtso edo esamoldea da, batzuetan bere jatorrizko zentzua galtzeraino; adibidez, "―Urte berri on", "―Zer moduz? ―Hainbestean", "―Garbaikide nauzu", "―Barkatu, baina...", "Aitaren batean egin zuen", "―Egia esan", ―"Oso oker ez banago", ―"Apaizak hobeto", ―"Urte askotarako"...

Klixeek topikoak, estereotipoak, errepikatzen duen figura estilistiko bat, erabiliaren erabiliz, ezagunegia bihurtzen dena, askotan esanahi berezirik ez duen esamoldea baina hizlariari denbora ematen dio bere diskurtsoaren haria osatzeko. Hizkuntzaren funtzio fatikoa betetzen dute, maiz, klixeek.

 Adibidea. Klixez beteriko elkarrizketa bat 
Elkarrizketa bat klixez beteta idaztea, ez da lan makala! Hona hemen adibide bat:

Pertsonaia 1:  —"Egun on!"  

Pertsonaia 2: —"Baita zuri ere!"

Pertsonaia 1: —"Zer moduz zaude gaur?"

Pertsonaia 2: —"Ondo esan behar. Hainbestean. Eskerrik asko. Baina ez dugu denborarik galtzeko, presaka nabil eta. Urak bere bidetik  baina ez dut astirik."

Pertsonaia 1:  —"Bai, badakit zer den hori. Denbora urrea da, eta ezin dugu alferrik galdu. Baina, tira, ez gaitezen gehiegi kezkatu. Gauzak datozen bezala hartu behar  ditugu."

Pertsonaia 2: —"Hori da, hori da. Ez dago beste erremediorik. Baina, ai ene, bizitza gogorra da, ezta? Ez dago bakerik mundu honetan."Pertsonaia 1: —"Bai, hala da. Baina ez dezagun etsi. Eguzkia atera bitartean, itxaropena mantendu behar dugu. Eta, gainera, ez dago arazorik konponbiderik ez duenik."Pertsonaia 2: —"Hori da egia. Baina, tira, ez dezagun gehiegi hitz egin. Ekintzak behar ditugu, ez hitz hutsak. 'Hitzak haizeak eramaten ditu".Pertsonaia 1: —"Zuk arrazoi. Egia esan, ekintzek dute garrantzia, ez hitzek. Baina, ai ene''', zein zaila den hitzetatik ekintzetara pasatzea! Hori da benetako erronka."

Elkarrizketa hau klixez beteta dago: "Denbora urrea da", "Gauzak datozen bezala hartu behar ditugu", "Ez dago arazorik konponbiderik ez duenik", "Hitzak haizeak eramaten ditu", "egia esan", etab. Esamolde hauek behin eta berriro errepikatzen dira, eta askotan ez dute ekarpen handirik egiten elkarrizketari.

 Erreferentziak 

Kategoria:Testu tipologia