Mary Malahlela

Mary Malahele-Xakana (Pietersburg, Hegoafrika, 1916ko maiatzaren 2a – Hegoafrika, 1981eko maiatzaren 8a) Hegoafrikan mediku gisa erregistratu zen lehen emakume beltza izan zen (1947an). Emakume Gazteen Kristau Elkartearen sortzailea ere izan zen.

 Bizitza 
Mary Susan Makobatjatji Malahlela Pietersburgen (gaur egungo Polokwane) jaio zen 1916an. Bere aita Thadius Chweu Malahlela izan zen, kristau konbertitu bat, etxetik kanporatu zutena bere bikiak hiltzeari uko egiteagatik, bikiak madarikazio bat zirelako. Lehen ikasketak Johannesburg-etik gertu dagoen Juliwe-ko Lehen Hezkuntza Metodista eskolan egin zituen eta, ondoren, Fort Hareko Unibertsitatean. 1941ean, Native Trust Fund-en laguntza lortu zuen medikuntza ikasteko Witwatersrand-eko Unibertsitatean.  2015ean, unibertsitate horrek plaka bat jarri zuen Malahlela doktorea eta apartheidaren oroimenez.

Mary Malahlela ezkondu egin zen eta bi alaba izan zituen. 1981ean hil zen, 65 urte zituela, miokardio infartu baten ondorioz, Nthato Motlana doktorearen Witkoppen landa-klinikan (Sandton, Johannesburg) boluntario gisa lanean ari zela.

 Ibilbidea 
1947an, Malahlela medikuntza fakultatean graduatu zen eta mediku bezala erregistratu zen, Hegoafrikako lehen mediku beltza izanik. Klinika pribatu bat ireki zuen Kliptownen eta bigarren bat Mofolo Southen. Arlokako Taldekatze Legearen ondoren, Dobsonvilleko klinikan lan egin zuen.

Malahlele Hegoafrikako Emakume Gazteen Elkarte Kristauaren sortzailea izan zen eta mugimendu bakezale eta antiapartheidetan aktibista. Emakumeen Mugimendu Bakezaleko, Fort Hareko Unibertsitateko Kontseiluko eta Roodepoort Schooleko administrazioko kide izan zen.

 Sariak eta aintzatespenak 

 Dobsonvilleko lehen hezkuntzako eskola batek Malahlela-Xakana doktorearen izena du. 
 2015ean, Witwatersrand-eko Unibertsitateak plaka bat jarri zuen Malahlela doktorea eta apartheidaren oroimenez.
 2016an, bere jaiotzaren mendeurrenean, Malahlelak Hegoafrikako Gobernuaren Baobabeko Ordena jaso zuen hil ondoren, «apartheid aroan hegoafrikarren gehiengo zapalduari zerbitzu medikoak ematen egindako ekarpen bikainagatik» eta «Hegoafrikan medikuntzako titulua lortu zuen lehen emakume afrikarra izateagatik».

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Hegoafrikako medikuak
Kategoria:1981eko heriotzak
Kategoria:1916ko jaiotzak
Kategoria:Emakume medikuak
Kategoria:Emakume aktibistak
Kategoria:Emakume zientzialariak