Emily Temple-Wood

Emily Temple-Wood (Chicago, Estatu Batuak, 1994ko maiatzaren 24a) AEBetako mediku eta ingelesezko Wikipediaren editore bat da, Keilana ezizenarekin doana. Wikipedian genero-bazterkeriaren ondorioak eta kausak indargabetzeko egindako ahaleginengatik da ezaguna, batez ere emakume zientzialariei buruzko artikuluak sortuz.  Temple-Wood Loyola University Chicagon eta Midwestern Unibertsitatean graduatu zen. Medikuntza praktikatzen du Minnesotan.            

 Lehen urteak 
Avery Coonleyren eskolara joan zen, eta DuPage konderriko ortografia lehiaketa irabazi zuen 2008an. Garaipen horren ondorioz, urte bereko Ortografiako Scripps Nazionalean parte hartu zuen, eta final laurdenetara arte iraun zuen. 2016tik aurrera, biologia eta aurre-medikuntza ikasketak hasi zituen Loyola Chicago Unibertsitatean. Erdi Mendebaldeko Unibertsitateko (Midwestern University) medikuntza ikasketak burutu zituen.

 Wikipedian emakume zientzialariei buruz egiten duen lana 
Prentsa nazionalaren babesa jaso zuen Wikipedian emakume zientzialariei buruzko artikuluak sortzeko, baita Wikipedian duten ordezkaritza handitzeko ere. 12 urte zituenean hasi zen Wikipedian laguntzen, eta bigarren hezkuntzan zegoenean hasi zen jada, emakume zientzialariak kontuan hartzen.Wikipedia's WikiProject Women Scientists sortu zuen 2012an. Royal Society-ko kide ziren emakume gutxik Wikipediako artikuluak zituztela ohartu zenean hasi zen artikulu horiek sortzen. Berak Wikimedia Fundazioari esan zionaren arabera, honetaz ohartu zen lehen aldian haserretu, eta gauean artikulu bat idatzi zuen. Gehituz: «Ni, literalki, logelako korridorean eseri nintzen 2:00ak arte AM emakume zientifiko bati buruzko nire lehen artikulua idazten». Sortu dituen artikuluen artean, Rosalyn Scott-i buruzko artikuluaren harrotasunik handiena dela adierazi du, toraxeko zirujau bihurtu den lehen emakume afroamerikarra.

Museo eta liburutegietan ere edizio maratoiak antolatu ditu, Wikipedian emakume zientzialarien ordezkaritza handitzeko asmoz. 2015eko urrian, The Atlantic-i esan zion 4.400 emakume zientzialari identifikatu zituela, eta oraindik ez dela artikulurik idatzi Wikipedian, nahiz eta oso emakume esanguratsuak izan. 2016ko martxoan nazioarteko arreta jaso zuen, jasotako online jazarpen sexuala zela eta, ondorioz Wikipedian emakume zientifiko bati buruzko artikulu bat sortzeko konpromisoa hartu zuen, jasotzen zuen mezu elektroniko iraingarri bakoitzeko. Berak BuzzFeed News-en hitz egin zuen honakoa aipatuz: «Jazarria izateagatik sentitzen dudan frustrazioa produkzio-zerbaitetan bideratzea da nire motibazioa». 2016ko maiatzean, The Fader-i esan zion "wikipedista gisa, estalduran hutsune bat ikustean nire erantzun naturala proiektu bat hastea da, beraz, hori egin nuen Women Scientists proiektuarekin. Gizonezkoak izan dira nagusi istorioaren narratiban, eta emakumeen biografiak Wikipedian sartuta daudela ziurtatzea izan daiteke emakumeak berriro narrazio horretan sartzeko gure modua ".

 Karguak 
Temple-Wood Wikimedia DCko presidenteorde eta administrazio-kontseiluko kidea da, Wikimedia mugimenduaren Columbia-Arean. Wiki Project Med Fundazioko kontseilukidea ere bada eta Wikipedian aritu da Laneko Segurtasun eta Osasunerako Institutu Nazionaleko egoitzan.

 Lanak 

 Temple-Wood, Emily (2017). "Zientziaren emakumeen historia berridaztea". Zientzia-amerikarra. 317 (3): 70 – 71. doi: 10.1038/scientific icamerican0917-70. 28813402.
 "Wikipedia webgune berria". Facebook Nation. Springer New York. 2014ko urriaren 1a, 189 – 199 or. ISBN 978-1-4939-1739-6.
 Temple-Wood, Emily; Silva, Diane. Enbrioietako nerbio-sisteman gordinak duen papera aztertzen. Drosophila Research Annual 56 Conference. Genetics Society of America. "2015eko martxoaren 4a – 8a"
 Temple-Wood, Emily (2016ko apirilaren 12a). "Bada garaia emakume zientzialari zahar hauek merezi dutena lortzeko". Nautilus. American Science and Nature Writing 2017. Jahren, Hope, editorea. Boston. ISBN 9781328715517. OCLC 1004672002.
 Silva, Diane; Olsen, Kenneth W.; Bednarz, Magdalena N.; Droste, Andrew; Lenkeit, Christopher P.; Chaharbakhshi, Edwin; Temple-Wood, Emily R.; Jemc, Jennifer C.; Singh, Shree Ram (2016ko azaroaren 29a). "Gonad Morphogenesiaren erregulazioa Drosophila melanogaster-en BTB Familia Transkripzio Faktoreek". LEHEN PLOS. 11 (11) e0167283. Bibcode: 2016PLoSO.. 1167283S. doi: 10.1371/journal.pone.0167283. PMC 5127561. 27898696.
 Labchuk, Andrii; Temple-Wood, Emily; Sherlock, Daniel; Russell, James; Krive, Marianna (2023ko urtarrila). "Takikardiaren kasu bat, haurdunaldian eragindako kardiopatia: aurkezpen klinikoa eta kudeaketa". Cureus. 15) e33229. doi: 10.7759/cureus.33229. ISSN 2168-8184. PMC 9889206. 36733546.
 Rauf, Anis Abdul; Topf, Joel M.; Temple-Wood, Emily (2021). "Abdomeneko konpartimentuaren sindromea". Nefrologia Kritikoaren eskuliburua. Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 978-1-9751-4409-8.

 Saria 
2016an "Urteko Wikimedista" saria jaso zuen Rosie Stephenson-Goodknight-ekin batera. Lehenengo sarituak izan ziren, Wikipedian jazarpenari aurre egiten eta emakume estaldura nabarmenen handitzen egindako ahaleginengatik.

 Erreferentziak 

Kategoria:Gizabanako biziak
Kategoria:1994ko jaiotzak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Estatubatuarrak
Kategoria:Idazleak
Kategoria:Emakumeen eskubideak Ameriketako Estatu Batuetan