Wash (faraoia)

Wash Antzinako Egiptoko Aro aurredinastikoko faraoi bat izan zitekeen, duela gutxi gorabehera 5.000 urte. Wash Narmer faraoiaren paleta ospetsuan preso gisa baino ez denez ezagutzen, bere existentzia historikoa zalantzan dago.

 Aurrekariak 
Washen existentzia historikoa ez dago ziurtatuta. Agertzen den limo-harrizko objektua James E. Quibell eta Frederick W. Green arkeologo britainiarrek aurkitu zuten, 1897-1898ko indusketa-kanpainan, Nekheneko Horusen Tenpluan. Paletaren atzealdean, belaunikatuta dagoen preso bat agertzen da, “egiptoarra ez dirudiena”, Narmerrek, askoz handiagoa irudikatuta, kolpatzeko zorian dagoela. Narmerrek paletaren aurrealdean bere izena adierazten duen hieroglifoa grabatua duen bezala (arrain-silueta bat zizel baten gainean), presoaren ondoan ere bi hieroglifo primitibo agertzen dira: arpoi baten eta aintzira baten irudi txikiak. Ikertzaileek arpoi-eta-aintzira hieroglifoa Niloko deltaren ipar-mendebaldean, Libiako mugetatik gertu zegoen Arpoi nomoaren adierazpentzat edo presoaren izen pertsonaltzat hartu izan dute. Azken interpretazioa zuzena bada, presoaren izena Wash edo Washi gisa irakur daiteke.

Wash benetako pertsonaia historikoa izan bazen, agian Buton egoitza zuen Egipto Behereko dinastia baten azken agintaria izan zen. Izan ere, Narmerrek ospea lortu zuen Egipto Behereko azken faraoia garaitu zuen Egipto Garaiko faraoia izan zelako. Hala ere, paletak gertaera historiko hori zuzenean jaso beharrean, Narmeren nagusitasuna eta agintzeko eskubidea irudikatzen dituen alegoria bat besterik ez irudikatzea posible da, Washen irudia horretarako erabilia izanik.

Edwin van den Brink arkeologoak iradoki zuen Wash gisa irudikatutako pertsonaia beste Egipto Behereko agintari aurredinastiko bat izan zitekeela, Hedju Hor izenekoa. Van den Brinkek argudio hori Hedju Horen ikur heraldikoaren, haren serekh delakoaren, eta Narmeren paletan Washen gainean grabatutako irudiaren arteko antzekotasunetan oinarritu zuen; azken horretan, Horus ageri da papiro-ihien artetik ontzi bat gidatzen, bere irudi-maskorraren sudurretik soka bat pasata.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Egiptoko faraoi aurredinastikoak