Sofia Janovskaia

Sofia Aleksandrovna Janovskaia (Alfabeto zirilikoan, Софья Александровна Яновская, Pruzhany, 1896ko urtarrilaren 31 - Mosku, 1966ko urriaren 24a) judu jatorriko errusiar matematikari eta historialaria izan zen, matematikaren historian, logika matematikoan eta matematikaren filosofian espezializatua. Sobietar Batasunean logika matematikoaren ikerketa berrezartzeko eta Karl Marxen lan matematikoak argitaratu eta editatzeko egindako ahaleginengatik ezagutzen da batez ere.

 Bizitza 
Janovskaia Pruzhanyn jaio zen, Brestetik gertu dagoen hiri batean, Alexander Neimark kontulariaren familia juduaren baitan. 1915etik 1918ra Odesako emakumeen ikastetxe batean ikasi zuen. Errusiar Iraultzaren hasieran politikan aktiboki parte hartu zuen, Odesako Kommunist egunkariaren editore izatera iritsiz. 1924ra arte aritu zen alderdiko funtzionario, Lanbide Gorriaren Institutuan eskolak ematen hasi zen arte. Gerra urteak salbu (1941-1945), Moskuko Estatu Unibertsitatean lan egin zuen erretiroa hartu arte. 

Engelsek bere idatzietan adierazi zuen Karl Marxek matematikaz zerbait idatzi zuela. Janovskaiak Marxen ''Matematikako eskuizkribuak'' aurkitu zituen eta 1933an bere lehen argitalpena antolatu zuen errusieraz. 1935ean doktoratu zen. Mundu akademikoan matematikaren historian eta filosofian egindako lanagatik gogoratzen da batez ere, Descartesen Geometriarekin, Egiptoko matematikekin eta Zenon Eleakoaren paradoxarekin lotutako hainbat argitalpen eginez. Ludwig Wittgenstein konbentzitu zuen 1935ean Sobietar Batasuna bisitatzen ari zela Sobietar Batasunera lekualdatzeko ideia bertan behera uzteko. 1968an Janovskaia Marxen lanaren argitalpena hobetzeaz arduratu zen. Diabetesak jota hil zen Moskun 1966an.

 Sariak eta aintzatespenak 

 Bere lanagatik, Janovskaia-k Leninen Ordena eta beste domina batzuk jaso zituen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Janovskaiaren zientziako arazo metodologikoen berrikuspena monografia – B.V. Biryukov eta O.A. Borisovaren artikulua (errusieraz).
 "Restoration: S. A. Yanovskaya's path in logic" History and Philosophy of Logic. 22 (3): 129–133. doi:10.1080/01445340210143530
 "S. A. Yanovskaya (1896–1966) oroimenez, bere jaiotzaren mendeurrenean" Modern Logic. 7 (2): 160–187. MR 1748954

Kategoria:Moskun hildakoak
Kategoria:Leninen Ordena
Kategoria:Sobietar Batasuneko matematikariak
Kategoria:Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako kideak
Kategoria:Boltxebikeak
Kategoria:1966ko heriotzak
Kategoria:1896ko jaiotzak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Emakume matematikariak
Kategoria:Emakume historialariak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume zientzialariak