Suraya Pakzad

Suraya Pakzad ( persieraz: سوریا پاکزاد; Herat, Afganistan, 1975) emakumeen eskubideen aldeko afganiar ekintzailea da.

 Bizitza 
Suraya Kabulgo gobernu pro-sobietarraren aurkako erresistentzia armatuaren urteetan hazi zen. Pakzad-ek 15 neba-arreba ditu (denak aita berarekin), eta esan zuen bere familiako neskek, mutilek bezalako hezkuntza-aukera berdinak jaso zituztela.  Bere alaba nerabearen etorkizunaren beldur, familiak bere ezkontza konpondu zuen 14 urte zituenean. 15 urterekin bere lehen haurra erditu zuen, neskato bat. "Normala zen garai hartan. Segurtasuna ez zen ona, eta denak saiatzen ziren beren alabak gizon on batekin ezkontzen, milizia eta buruzagiengandik salbatzeko. Zortea izan dut, emakumeen eskubideetan tinko babestu eta sinesten duen senarra dudalako. Nire heziketan aurrera egiten lagundu zidan, ezkonduta egotea oso zaila zen arren; bigarren hezkuntzatik graduatu nintzenean, bi alaba nituen". Aitak eta senarrak ikasteko nahia babestu zuten, baina berak eskolan ezkutatu zuen ezkontza, eskola-arauek debekatu egiten baitzieten ezkondutako emakumeei ikasle ezkongabeekin ikastea. Bigarren hezkuntza amaitu eta familia bat sortu eta bi urtera, Kabulera joan zen bizitzera senarrarekin eta seme-alabekin, unibertsitatean matrikulatzeko. Literaturan lizentziaduna lortu zuen Kabuleko unibertsitatean (Afganistan), poetisa bokazioz. Lizentziatu zenerako, 1992an, hiru alaba zituen.

Pakzadek sei seme-alaba ditu, hiru neskato eta hiru gizon.

Dari eta ingelesez hitz egiten du.

 Ibilbidea 

1998an "Voice of Women" (Emakumearen Ahotsa) erakundea sortu zuen, emakumeei babesa, aholkularitza eta lanerako gaitasuna eskaintzen hasi zena.

Suraya Pakzadek "Voice of Women Organization" (VWO) Afganistango emakumeen elkartea zuzentzen du, Afganistanen muturreko indarkeriaren biktima diren emakumeei babesa eta lege-laguntza eskaintzen diena.  VWOk tratu txarrak jasaten dituzten emakumeentzako hainbat harrera-etxe ditu Afganistango mendebaldean, eta neskatoen haur-ezkontzen, emakumeen salerosketaren eta sexu-abusuen aurka aktiboki borrokatzen duen elkarte bakanetakoa da. Harrera-etxeak gaizki ikusita daude:“Komunitatearen ikuspegitik, senarrengandik ihes egiten duten emakumeak eroak dira eta harrika hartu beharko lirateke, eta ez da ulertzen laguntzea. Horregatik, senarrek eta senideek aurkitzen dituztenean, mutilatu egiten dituzte, baita lepoa moztu ere, beste emakumeentzat eredu izan dadin”. Bizirik erreta bere buruaz beste egiten saiatu diren emakumeei ere eskaintzen die laguntza.

Bere erakundeak ezkutuan lan egin zuen 2001 arte, Talibanek lan mota hau baimentzen ez zutelako. Talibanen erregimenak debekatu egiten zien emakumeei lan egitea, etxetik irtetea familiako gizonezko batekin batera joaten ez baziren, eta ikastetxeetan ikastea. Pakzadek bere etxean neskentzako eskola klandestinoak sortu zituen. Izan ere, irakurtzen irakatsi zitzaien neskatoek bi aldiz erre behar izan zituzten beren liburuak, haiek harrapatuko zituzten beldurrez. Voice of Women GKE gisa eratu zen 2001ean, eta 2002an ofizialki erregistratu zen Afganistango gobernuaren aurrean. Pakzadek, besteak beste, Afganistango konstituzioa garatzen lagundu zuen.

 Aintzatespenak 

 Pakzadek Emakume Kementsuen Nazioarteko Saria eta Afganistango presidentearen "Malali Domina" jaso zituen 2008an, eta Time 100 zerrendan izendatu zuten, 2009an Time aldizkariak osatzen duen munduko 100 pertsona eraginkorrenen urteko zerrendan.

 2010ean Pensilvaniako Unibertsitateko ohorezko doktoregoa eta Burlington Country College-ko Arte Elkartuko ohorezko titulua jaso zituen, baita "Clinton Global Citizen Award" saria ere.

 2011n Newsweek aldizkariak 150 "Mundua astintzen duten emakumeak" izendatu zuen. 2012an Astraia Emakumeen Lidergo Fundazioaren Urteko Emakumezko Lider Saria jaso zuen Alemanian.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Afganistandarrak
Kategoria:Emakume ekintzaileak
Kategoria:Afganistango aktibistak
Kategoria:Musulmanak
Kategoria:Afganistango musulmanak
Kategoria:Feminismoa
Kategoria:Feministak
Kategoria:Afganistango feministak
Kategoria:XX. mendeko jaiotzak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Politikariak
Kategoria:Afganistango emakumeak