Miren Egiguren Iraola

Miren Egiguren Iraola (Bidania, Gipuzkoa, 1947ko ekainaren 29a) euskal kooperante eta aktibista soziala da, 47 urtez Venezuelan aritu zena komunitatearen garapenean eta gizarte-justiziaren alde lanean. Bere bizitza eta lana Leire Ibarguren idazleak jaso ditu Petare. Miren Egigurenen puskak (Txalaparta, 2022) liburuan.

 Bizitza 

 Haurtzaroa eta gaztaroa 
Miren Egiguren Bidaniako Arretxe baserrian jaio zen. Guraso, aiton-amona eta anaia-arrebak elkarrekin bizi ziren. Hamahiru senidetatik hirugarrena izanik, haurtzaroa pobrezia eta lanarekin lotuta bizi izan zuen. Senide txikiagoak zaindu eta etxeko lanetan aritu zen aski gaztetatik. Eskola gutxikoa, baserriko lanek uzten zioten tarteetan joaten zen mojen eskolara. Inguruko baserrietan aritu zen neskame, baita umezain ere. Hamalau urterekin eta aitak hala eskatuta, Donostiara egin zuen salto neskame lanekin jarraitzeko, amak aurkitutako etxe batean. Bizimodua, ordea asko hobetu zitzaion neskame lana utzi eta beste lanbideak izan zituenean. 

Bere ikasteko grina handia zen, eta estanko batean lanean ari zela oinarrizko ikasketak sendotu zituen; orduan Nazaret zentrora joaten hasi zen, mekanografia eta kultura orokorra ikastera.

Gaztetan frankismoaren aurkako jarrerak garatu zituen, eta politikagintzan parte hartu zuen. Une batean Euskal Herritik alde egitea erabaki zuen eta misiolari sekular gisa joan zen Venezuelara, AMS elkartearen bidez.

 Venezuelako ibilbidea 
Gaztetan, 20 urte ingururekin, Venezuelara joan zen lehen aldiz. Hasieran Guajiro herri indigenarekin lan egin zuen hiru urtez, bertakoekin erraz identifikatu zelarik euskalduna izanda. Lana, ordea, bertan behera utzi behar izan zuen, aita istripuz hil eta etxera bueltan etorri behar izan zuelako. Bigarren egonaldian, Caracasen geratu zen klinika batean lanean eta batxilergoa ikasten, baina  mendialdera salto egitea erabaki zuen, Petarera, etxolez osaturiko herrialdeko auzorik pobreenetako batera. 

Denborarekin, elizarekin harremanak eten eta kooperante independente bihurtu zen. Bere lanaren ardatza komunitatearen beharrak asetzea izan zen: hezkuntza, osasuna, elikadura, ura eta emakumeen ahalduntzea. Haurtzaindegiak, ikastetxeak, okindegiak, ur-hornidura sistemak eta elikagaien kooperatibak sortu zituen, betiere komunitatearekin elkarlanean. Hain izan zen handia Petaren egindakoa, Hugo Chavez gobernuan zegoelarik euren ahotik jakin nahi izan zutela horren berri, propio antolatutako bilera baten bitartez.   

Irakasle gisa aritu zen, eta komunitate baztertuen hezkuntza eta ahalduntzea sustatu zuen. Jesuiten eskola batean arratsaldez klaseak antolatu zituen auzoko umeentzat hasieran, gero hedatu eta orokortuko zena, eta "Julio metodoa" garatu zuen irakurtzen eta idazten irakasteko. Metodo horretan afektibitatea eta adiskidetasuna ziren oinarri.  

Petareko bizilagunek “Mirentxu La Maestra” ezizena jarri zioten, eta “haietako bat” bihurtu zen. Ez zuen bere burua kanpoko laguntzaile gisa ikusten, baizik eta komunitatearen parte bezala aritu zen. 

Ez zen geldirik egoteko emakumea. Matematiketan espezializatuta irasle titulua lortu zuen 1985an, komunitateko lana baztertu gabe. Zirrikitu guztiak arakatzen zituen behar zituenak lortzeko, izan baliabide materialak, izan proiektu osoak edota gestio administratiboak. Emakumeek euren kontu korriente propioa izatea lortu zuen, inskribatu gabeko haurrak inskribatzea, etxeen jabetza erregularizatzea, etab. luzea. Leire Ibargurenen hitzetan:“Petare zen bere etxea eta hango bizilagunak, komunitatea. Eta ehuntzen ari zen komunitatean bizitza jarri nahi zuen indarkeria eta heriotza nagusi ziren auzoen erdigunean, jende xeheari autoestimua eta duintasuna itzultzeko“.Euskal herritarren laguntzarekin bi proiektu jarri zituen martxan: Eusko Jaurlaritzaren laguntzaz "Nazarenoaren etxea" sortu zuten, gerora Jon Garañok pelikula batean jasoko zuena, eta Mirenen lehengusuaren laguntzarekin Los Grillitos haurtzaindegia.

 Itzulera 
2017ko urriaren 17an itzuli zen Euskal Herrira. Gaixo, 47 urteko egonaldia amaituta. Bi seme ditu adoptatuak. Zaharrena Euskal Herrian bizi da eta bigarrena Venezuelan. Miren Tolosan bizi da eta Venezuelan egindako lanak kotizatzeko balio ez-eta, ezinbestean jarri behar izan du lanean berriro, adineko pertsonak zaintzen. Bertan jarraitzen du komunitatearekin harremanetan, Venezuelatik etorritakoei laguntzen, bere esperientzia partekatzen eta belaunaldi berriei lekukoa pasatzen. 

 Aitortzak eta liburua 
2004an, Ignazio Ellakuria Kooperazio saria jaso zuen Eusko Jaurlaritzaren eskutik, Grupo Cristiano Esperanza elkartean egindako lanagatik. Hala ere, berak dioen bezala, bere sari handiena “behartsuen ondoan egoteak ematen dion poza” da. 

2022an, Leire Ibarguren idazleak "Petare. Miren Egigurenen puskak" liburua argitaratu zuen, Txalaparta eta Emagin elkartearekin elkarlanean. Liburua bizitza erdigunean jartzen duten emakumeen testigantza gisa aurkeztu zen, eta Egigurenen ibilbidearen epika eta gizatasuna azpimarratu zituen. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
Miren Egigureni elkarrizketa. Argia 2023
Miren Egigurenek sortutako "Julio metodoa"
"La casa del Nazareno" proiektua

Kategoria:Bidaniarrak
Kategoria:Kooperanteak
Kategoria:Aktibistak
Kategoria:Irakasleak
Kategoria:Feministak