Rosemary Biggs

Rosemary Peyton Biggs (Londres, 1912ko apirilaren 21a - 2001eko ekainaren 29a) ingeles hematologoa izan zen, eta koagulazioaren trastornoak aztertu zituen, bereziki hemofilia.

 Bizitza 
Rosemary Biggs 1912ko apirilaren 21ean jaio zen, Londresen,  Edgar Biggs urregilea eta bere emazte Ethelen alaba. Rosemaryk medikuntza ikasi nahi zuen, baina gurasoek ez zuten onartu haren hautaketa, eta, beraz, konpromiso gisa, botanika ikasi zuen. Londresko Unibertsitateko lizentziatura jaso zuen 1934an, eta, geroago, Torontoko Unibertsitateko mikologiako doktoretza. Bigarren Mundu Gerra hastearekin batera, Londresera itzuli eta London School of Medicine for Women eskolan matrikulatu zen. 1943an graduatu zen.

 Ibilbidea 
1944an, Londresko ospitaleetan mendeko postuak bete ondoren, Biggs Oxfordera joan zen, eta han Radcliffeko Ospitaleko patologia sailean hasi zen laguntzaile graduatu gisa. Hasieran, zapaltze-sindromea eta proba hematologikoen aldakortasuna aztertu zituen. Gero, odolbilduen eraketa eta deskonposizioa ikertu zituen (koagulazioa eta fibrinolisia), eta doktoretza bat eta urrezko domina bat lortu zituen Londresko Unibertsitatean, 1949an, protronbina koagulazioaren entzimari buruzko tesiarekin.   

1952an, beste proba bat diseinatu zuen, tronboplastina sortzeko proba, hemofilia duten pertsonen odolean akatsak detektatzeko. Urte berean, Biggsek eta Macfarlanen taldeak aurretik ezagutzen ez zen koagulazio-entzima bat aurkitu zuten, IX faktorea, hasiera batean Gabonetako faktore deitu zutena. Christmas gaixotasuna (gaur egun B hemofilia bezala ezagutzen dena) terminoa ere asmatu zuten IX faktorearen gabezia duten pazienteentzat, hemofilia klasikotik (gaur egun A hemofilia bezala ezagutzen dena) bereizita, non VIII faktorearen gabezia dagoen. Faktore eta gaixotasun berriari Stephen Christmas izena jarri zioten, Oxfordeko taldeak IX faktorearen gabezia zuela aurkitu zuen lehen pazientearen omenez.  

Biggsek eta Macfarlanek Human Blood Coagulation and its Disorders (Gizakien odol-koagulazioa eta haren nahasmenduak) testuliburua argitaratu zuten 1953an, eta Erresuma Batuan hemofilia tratatzeko lehen jarraibideak idatzi zituzten 1955ean. Odol-plasma tratatzeko, ikertzeko eta zatikatzeko hartuko zituen hemofilia-zentro nazional baten proposamena Osasun Sailak onartu zuen 1964an. Une horretan, Ingalaterran eta Galesen hemofilia larria zuten paziente guztien hiru laurdenak Oxforden tratatzen zituzten. Macfarlane 1967an erretiratu zenean, Biggs Oxfordeko Medikuntza Ikerketa Kontseiluko Odol Koagulazio Ikerketa Laborategiko arduradun izendatu zuten. Oxfordeko Hemofilia Zentroa 1968an ireki zen Churchill Ospitalean, eta Biggsek zuzendu zuen sortu zenetik 1977an erretiratu zen arte.    

1974an Royal College of Physicians-ko kide hautatu zuten. British Society for Haematology eta International Society on Thrombosis and Haemostasis elkarteko sortzaileetako bat izan zen. British Journal of Haematology eta Journal of Thrombosis and Haemostasis aldizkarien editore gisa ere aritu zen.    

Biggs 1977an erretiratu zen, eta ondoren Worcestershireko Little Combertonen bizi izan zen, adopziozko alabarekin. 2001eko ekainaren 29an hil zen.

 Sariak eta aintzatespenak 

 Biggsek James F. Mitchell Fundazioaren Bihotz eta Baskular Ikerketarako Nazioarteko Saria jaso zuen 1971n. 
 Hemophilia Elkartearen Macfarlane Saria jaso zuen 1978an.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:2001eko heriotzak
Kategoria:Oxfordarrak
Kategoria:Emakume botanikariak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Hematologoak
Kategoria:Emakume medikuak
Kategoria:Emakume zientzialariak