Kalista Sy

Kalista Sy  (1982) senegaldar  kazetari, errealizadore, ekoizle eta gidoilaria  da. Bereziki ezaguna da Maîtresse d'un homme marié, (Gizon ezkondu baten maitalea), (2019-2021) telesaila idatzi eta ekoizteagatik. Dakarren girotuta dago, eta sexualitateari, poligamiari, emakumeen emantzipazioari eta emakumeen aurkako indarkeriari buruzko gaiak jorratzen zituen. Senegalgo Marodi TV-n eman ziren kapituluak, eta YouTubera ere igotzen ziren. Lehenengo atalak hiru milioi bisita baino gehiago izan zituen YouTuben.

 Bizitza 
Fulani etniako familia bateko kidea da. Aita irakaslea zen eta amak noizbehinkako lanak zituen. Dibortziatu egin ziren. Amaren zailtasunak gertutik ikusteak emakume izateak zer esan nahi duen kontzientzia harrarazi zion, azaldu zuen Conversations Féminines-en egindako elkarrizketan. 2011n, 25 urte zituen arreba galdu zuen. Bost urte geroago, bere anaia gaztea hil zen, 30 urte zituela. Ahizpa bakarra geratu zitzaion. Bizi esperientzia, idazten zituen istorioen edukietan islatzen zela zioen, «nire sorkuntza guztia zauritua izan naizelako da».

Kazetaria da ikasketaz, eta hamar urtez lan egin zuen 2sTV telebista katean, Senegaleko lehen telebista kate pribatuan, editore, erreportari eta aurkezle gisa. Kanal hori izan zen geroago bere sorkuntzak emititu zituena. «Erredakzioan - azaltzen zuen bere lankide eta lagun Samba Ardo Bak- diskurtso feminista eraman zuen bere emankizunen bidez, eta emakumeen gorputzari egindako erasoak salatu zituen, institutuan pairatu zuen gordofobia kasu».

Literaturzale amorratua, Elif Shafak idazle turkiarraren eta Chimamanda Ngozi Adichie nigeriarraren jarraitzailea, Facebooken argitaratu zituen emakumeen istorioak gorpuzten hasi zen. Bere harpidedunek kronikak irensten zituzten, bi heroi bereziren (Lalla, legezko emaztea, eta Marème, maitale txinpartatsua) arteko lehian kokatzen zen neska gazte potolo baten oinazean ardaztuta, biak ala biak MDHM Maîtresse d'un homme marié serieko etorkizuneko pertsonaia nagusiak. Bere zaleek duelua pantailara eramateko iradoki zioten eta hala egin zuen bost urte geroago. MDHM seriea Marodi sozietateak ekoiztu zuen eta 2sTVEk zabaldu. 

2021eko ekainean, telesailaren hirugarren denboraldiaren ekoizpenean, Kalistak seriea bertan behera uzten zuela iragarri zen, egiteko modua, ikuspegia eta helburuarekin desadostasunak zituelako. Bere ekoizpen-etxea sortzea erabaki zuen. 2022ko urtarrilean aurkeztu zuen, Kalista TV Production izenekoa. 2023ko otsailean, merkataritzaren auzitegiak  Marodi ekoiztetxea zigortu zuen  Kalista Syri 21 milioi ordaintzera.

2022ko ekainean Kalistak bere telenobela berria estreinatu zuen, Yaay 2.0 (Ama 2.0) wolof hizkuntzan, antzutasunaren tabuak aurrez aurre jartzen dituena.

 Emakumeen begirada 
Kalista Syk emakumeen begirada aldarrikatzen zuen bere gidoietan, eta azaltzen zuen Maîtresse d'un homme marié filmeko pertsonaiez pentsatzen hasi zenean nekatu egin zela gizonek edo atzerritarrek idatzitako pertsonaia femeninoez. «Emakumea naiz eta istorioak kontatu behar direla uste dut, emakumeen ikuspuntu batetik lideratu, aginduak jarraitu baino gehiago egin daitekeela erakusteko.» Toumani Sangaré errealizadoreak «afronobelaren» esparruan kokatzen zuen Kalistaren eta bere taldearen lana

Maîtresse d'un homme marié telekomediaren edukiek eztabaida eragin zuten herrialdeko sektore kontserbadore eta erlijiosoetan. Emakumeen sexu-askatasunari buruzko gaiak sartu zirenez, Jamra GKEak eta Balio Moralen Defentsarako Batzordeak protestak deitu zituzten «moralgabea eta Senegalgo balioen aurkakoa» izateagatik.

Bestalde, Marame Gueye irakasleak honakoa idatzi zuen Syri buruz: "Telesailak emakumeen esperientziak jartzen ditu bere tramaren erdigunean", eta "euren bizitzak ez dira gizonezkoekin dituzten harremanetan soilik oinarritzen ".

Batzuetan, publikoak Kalista Sy Shonda Rhimes senegaldarra moduan ikusten zuen; Anatomía de Gray edo Scandal telesailen sortzailea zen Shonda Rhimes gidoilari eta ekoizle estatubatuarrari erreferentzia eginez.

 Sariak eta aintzatespenak 

 2019an, BBCko 100 emakumeen artean sartu zuten.
 2022an AEBetako industria zinematografikoari buruzko programa ofizial batean parte hartzeko hautatua izan zen.

 Serieak 

 Maîtresse d'un homme marié (2019 - ) wolof-eraz
 Yaay 2.0 (Ama 2.0) wolof-eraz

 Erreferentziak 

Kategoria:100 Emakume (BBC)
Kategoria:Gizabanako biziak
Kategoria:1982ko jaiotzak
Kategoria:Emakume gidoilariak
Kategoria:Senegaldarrak
Kategoria:Emakume kazetariak
Kategoria:Senegalgo kazetariak