Bendis

Bendis (grezieraz Βένδις) traziarren ehizaren eta ilargiaren jainkosa zen, antzinako greziarrek euren Artemisekin identifikatu zutena, eta, baita, antzinako jainkosa hirukoitzaren  minoikoaren beste alderdietako batekin; beste biak, Hekate eta Perséfonerekin identifikatu zuten. Artemis bezala ehiztaria izan arren, satiro dantzariek eta menadek lagunduta ager zitekeen bere irudikapenetan. Horrela irudikatu zuten, adibidez, Veronako irudi gorrien motako oinik gabeko kopa batean. Artemis olinpikoaren aldean, Bendis gaueko jainkosa bezala geratu zen greziarren artean, Hecaterekin lotuta. 

Ilargiaren izenak aipatuz, teologo traziarrek jainkosa hau hainbat adbokazioren bidez aipatzen dute. 

Bere gurtza Atikan sartu zen, eta gertaera hori (K.a. 431) Atenas eta Odrisiar erresumako Sitalkes erregearen artean harreman onak zeudenean. Uste da Pireoan kolonia traziar bat ezarri zela,  gurtzaren lekua Pireoko muino harresitua zen Munikian ezarri baitzen, Artemisaren santutegitik hurbil, eta jainkosa horrekin asimilatzeko joera zuen. Hain ezaguna izatera iritsi zen, non Platonen garaian (K.a. 400. urtean) bere jaiak hiri-estatuko zeremonia ofizial gisa ospatzen baitziren, Bendideak izenaz ezagunak. Egiten zituzten ekintzen artean, Platonek Errepublika (Politeia) idazlanean (K.a. 328) kontatzen duenez, gaueko zuzi-lasterketak zeuden.

Bendisen jaialdian barnean Atenastarrek eta traziarrek prozesioan joaten ziren jainkosaren santutegira. K.a. 440-430 inguruko irudi gorrien skýphos batean (Tübingengo unibertsitatean dagoen )  gurtza berriaren etorrera oroitzen duela dirudi; Temis (Atenasko jantzi tradizionalarekin irudikatua) eta Bendis botekin erakusten ditu, azeri larruzko kapa bat jantzita. 

Marmolezko botozko estela txiki batek, K. a. 350-325, Pireon aurkitua, (gaur egun British), jainkosa eta bere jainkozaleak erakusten ditu behe-erliebean. Irudiak erakusten du jainkosak eragin handia izan duela Artemisaren gaineko ikuskera atenastarraren aldetik: Bendisek kitoi motz bat janzten du, Artemisak bezala, asiar baina mahuka estutuak dituena. Artemisek bezala, abere larrua janzten du eta lantza bat, baina mantu traziar bat du, paparreko batez lotua. Bota altuak janzten ditu. Louvren dagoen K.a. IV. mendeko terrakotazko iruditxo bat antzeko arropaz jantzita dago eta eskuan lantza bat zeramala argi dago; agian egurrezkoa zen eta galdu da.
ezkerrera|thumb|Bendis, bere txano traziarrarekin, esertia dagoen Apolorengana hurbildu da . "Bendis-en Margolaria" izena eman zaion margolariak apaindutako irudi gorrien kratera, ca. K.a. 380–370. Hau ere Louvren dago.
Greziako beste inon ez da Bendisen gurtzarik aurkitu. Estrabonek, bere Geografia lanean pasrte batean hau kontatzen du errituei buruz: 


Estrabonek aipatzen zituen "erritu frijituak" Kibeleren gurtzari buruzkoak ziren, eta Atenasen ere ongietorria egin zioten V. mendean.    

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Greziar jainkosak
Kategoria:Ehizaren jainkosak
Kategoria:Antzinako Trazia