Josu Barandika

Josu Barandika (1940, Bermeo) ibilbide politiko luze eta esanguratsuko gizona izan zen. 

 Bizitza 

 Hasierak 
1939an jaio zen Bermeon. 1940an, hamaika urte zituela, Derioko seminarioan sartu zen. Ikasketak 1964an amaitu zituen, 24 urterekin, eta Orozkon, Bizkaian, jarri zen parroko gisa.

Garai hartan, beste hainbat apaiz eta abade euskaldunekin batera, erlijioa eta politika nahastu ezin zitekeenaren arauarekin amaitu zuen; hain zuzen ere, irmoki agertu baitzen erregimen frankistaren aurka.  

Erregimen frankistaren eta errepresioaren aurrean Gogor izeneko taldea osatu zuten 1967an “Gogorkeriaren aurka gogortasuna” lelo pean. 1967an jo zuten lehenengo efektu kolpea: Bilboko Gran Vía sotanadun manifestariz bete zen, greba luzea zeramaten Etxebarriko Laminaciones de Bandas fabrikako langileekin bat eginez. 

1968ko azaroaren 4ean, Josu Barandikak beste dozenaka abaderekin batera, Derioko seminarioa okupatu eta 25 eguneko itxialdia eraman zuten aurrera. Gertaera honen arrazoia zera zen, Euskal Herriko elizaren barruan zeuden hainbat abade eta apaizgai gazteen artean ezinegon baitzegoen, eta hierarkia katolikoak frankismoarekin zuen konplizitatea salatu eta Eliza errotik aldatzea eskatzeko giltzapetu ziren. Horretaz gain, “kapitalismoaren asmo eta bizieraren menpe” ez zegoen beste Eliza bat aldarrikatzen zuten, Euskal Herri Langilea deiturikoaren aldekoa. Vaticanoak eskuartzea euren beste helburuetako bat bazen ere, ez zuten lortu; bai, ordea, Bizkaiko gotzaiaren aldaketa. Aldaketa hori ez zen soilik giltzapetutakoek egindako presioaren emaitza izan; On Pablo Gurpide, orduan zegoen gotzaia, 1968ko azaroaren 18an hil baitzen. Gotzaiaren heriotzaren aurrean eta haren karguaren hutsunea betetzeko, Jose Maria Cidarda apaiz euskalduna izendatu zuten gotzai berria.  

Gotzai aldaketak, ordea, ez zien nahi zutena eman, lehen urte horietan Elizak ordura arte mantendu zuen isiltasun bera mantendu baitzuen torturen, hilketen eta errepresioaren aurrean. 

Errepresio honen aurrean, hainbat apaiz eta abade atxilotuak edota erbesteratuak izan ziren. Ondorioz, Josu Barandika 1969ko martxoan Frantziara erbesteratu zen. Bertan, bere ibilbide erlijiosoarekin amaitu eta soziologia ikasteari ekin zion Vicennes unibertsitatean, Parisen eta 1973an lizentziatu zen.

 Itzulera 
1974an Euskal Herrira itzuli zen, Urbanismo Informazio Bulegoan jarri zelarik lanean.  Euskal Herrirako itzuleran, ordea, ez zuen politika eta militantzia alde batera utzi, eta jada elizako egituretatik at, beste eremu batzuetara jo zuen.  

Lehenik eta behin, EGIN egunkariaren sorreran parte hartu zuen 1977an, fundatzaileetan 21. eta azkena izan zelarik. Azkena izan arren, pisu handia izan zuen egunkarian; 1978ko apirilean bertako buru ideologikoa bihurtu eta  urte luzeetan Fundatzaile Batzordeburua izan zelarik. 

EGINen ibiblidean diru arazo ugari egon ziren; izan ere, egunkari aske eta independentea izan zen, eta ez zegoen ez inongo alderdi ezta inongo bankuren menpean. Barandika EGIN herrikoia izan zedin lanean ibili zen eta egunkari kritiko baten alde borrokatu zuen. Baina EGINEz gain, Colegio de Arquitectos Vasco Navarron lan egiten zuen azterketa soziologikoak egiten.

Herri Batasunaren aldetik juntero ere izan zen 79tik 83ra. 1985. urtean sartu zen Bilboko Udaletxean teniente alkalte bezala Tasio Erkiziaren ordez.

 Erreferentziak