Neelam Sanjiva Reddy

Neelam Sanjiva Reddy (Anantapuram barrutia, Britainiar Raj, 1913ko maiatzaren 19a – Bangaloe, 1996ko ekainaren 1a) Indiako presidentea izan zen 1977tik 1982ra.

 Hezkuntza eta familia 
Reddyk Theosophical High School-en ikasi zuen Madrasen eta Government Arts Collegen. 1958an Sri Venkateswara Unibertsitateko doktoretza jaso zuen.

Neelam Nagaratnammarekin ezkonduta egon zen eta seme bat eta hiru alaba izan zituzten.

 Indiaren independentzia-mugimenduan izan zuen papera 
Reddy Indiako mugimendu independentistarekin bat egin zuen Mahatma Gandhik 1929an Anantapurrera egindako bisita baten ondoren, eta 1931n utzi zuen ikastetxea. Satyagraha edo ikasleen erresistentzia ez-bortitzean parte hartu zuen eta 1938an Indiako Kongresu Nazionala alderdiko Andhra Pradesheko Batzorde Probintzialeko idazkari hautatu zuten. Quit India mugimenduaren jarduera denbora gehiena kartzelan egon zen 1940 eta 1945 bitartean.

 Ibilbide politikoa 
1946an Madrasko Biltzar Legegileko kide hautatu zuten. Indiako Batzar Konstituziogileko kide ere izan zen Madrasen ordezkari gisa, eta 1949 eta 1951 artean Madras estatuko Debeku, Etxebizitza eta Baso ministro izan zen.

1956tik 1960ra eta 1962tik 1964ra Andhra Pradesh estatuko lehen ministroa izan zen, eta bere gobernua landa eta nekazaritza garapenean eta enpresa publikoetako inbertsioan zentratu zen.

Reddy Indiako Kongresu Nazionala alderdiko presidentea izan zen 1960 eta 1962 artean. Garraio, Abiazio Zibil, Itsas Garraio eta Turismo ministro ere izan zen 1966ko urtarriletik 1967ko martxora, Indira Gandhik zuzendutako Indiako gobernuan. 1966tik 1969ra Lok Sabha edo parlamentuko behe ganberako presidente izan zen.

1969an Kongresuko Alderdiaren hautagaia izan zen presidentetzarako hauteskundeetan, baina V. V. Girik garaitu zuen. Porrotaren ondoren Reddy politikatik erretiratu eta Anantapurrera itzuli zen.

1975ean erbeste politikotik itzuli zen, eta 1977ko urtarrilean Janata Alderdiko batzordeko kide hautatu zuten. Martxoan diputatu hautatu zuten. Reddy aho batez aukeratu zuten Lok Sabhako presidente, baina dimisioa eman zuen Fakhruddin Ali Ahmeden heriotzaren ostean deitutako hauteskundeetan hautagai izateko.

Reddy Indiako presidente aukeratu zuen Indiako parlamentuak oposiziorik gabe.

 Lehendakaritza (1977-1982) 
Reddyk presidente karguaren zina 1977ko uztailaren 25ean egin zuen. Presidente zela, hiru lehen ministrorekin bat egin zuen.

 Morarji Desairen gobernua (1977-1979) 
Reddyren eta Morarji Desai lehen ministroaren arteko harremanak tirabiratsuak izan ziren, lehen ministroak bere semea politikoki sustatu baitzuen. Hogeita hamar hilabeteko gobernuaren ondoren, Desaik dimisioa eman zuen bere aurkako zentsura-mozioa aurkeztu aurretik, eta Janata alderditik afiliatu asko joan ondoren.

 Charan Singhen gobernua (1979) 
Reddyk Charan Singh izendatu zuen lehen ministro 1979ko uztailean, eta abuztuaren 30erako gehiengo parlamentarioa lortzea exijitu zion. Singhek ezin zuenez gehiengoa lortu, dimisioa eman zuen.

 Indira Gandhiren boterera itzultzea (1980-1982) 
Indira Gandhik 1980ko hauteskundeak irabazi zituen eta lehen ministro izendatu zuten. Reddyk baimena eman zion gobernuari espetxealdi prebentiboa agintzeko, urtebete arteko epaiketarik gabe.

Guztira, Reddyk zazpi bisita ofizial egin zituen atzerrira bere agintaldian. SESB, Bulgaria, Kenya, Zambia, Erresuma Batua, Irlanda, Indonesia, Nepal, Sri Lanka eta Jugoslavian egon zen.

 Erretiroa eta heriotza 
Zail Singh Reddyren ordezkoa izan zen presidente 1982ko uztailaren 25ean. Bere agur-hitzaldian, Reddyk gobernuak kritikatu zituen indiarren bizi-maila handitzeko izandako porrotagatik. Anantapurreko bere baserrira erretiratu eta Bangaloren hil zen pneumoniak jota 83 urte zituela.83.

 Erreferentziak 
121. http://wwww.agrasri.org.in
122. The Hans India, 20 May, 2023, Tirupati Edition, https://epaper.thehansindia.com/Home/ArticleView?eid=5&edate=20/05/2023&pgid=118591
123. The Hans India, 20 May, 2024, Tirupati Edition, https://epaper.thehansindia.com/Home/ArticleView?eid=5&edate=20/05/2024&pgid=160976.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Indiako hinduak
Kategoria:Indiako lehendakariak
Kategoria:Bangaloren hildakoak