Bolan pasabidea

Bolan pasabidea () Toba Kakar mendilerroko haran eta pasabide naturala da, Pakistanko Balutxistanen dagoena. Afganistango mugatik 120 kilometrotara dago.Bolān Pass, Encyclopædia Britannica 4 October 2014. Quetta eta Sibi trenez eta errepidez lotzen ditu.

40 kilometroko luzera du eta 1793 imgmra dago. Bere kokapen estrategikoari esker, hegoaldeko Asiako sarrera eta irteera bihurtu zen, milaka urtetan tribu nomadak, merkatariak eta inbaditzaileak erabili zituztenak. 

1837an, britainiarrek, serioski, errusiar inbasio bat hartu zuten Asia hegoaldean, Bolan pasabidean eta Khyber atakan zehar (Bolandik 400 kilometro ipar-ekialdera), eta, beraz, tropak bidali zituzten Kabulera Dost Mohammed Khan emirraren laguntza lortzeko. 1839ko otsailean, sir John Keaneren agindupeko armada britainiarrak 12.000 soldadu eraman zituen Bolan pasabidetik eta Afganistango printzeek hustu utzitako Kandaharrera sartu zen."The Bolan Pass." — Extract of a letter from an Officer of the Bengal Artillery, dated Camp at "Quetra," or, more properly, "Shawl Kot," in Khorasan, 2 December 1841. JRGS, Vol. 12 (1842), pp. 109–110. Handik Ghazni eraso eta gerra garaitu zuten. Hala ere, 1842ko urtarrilaren 1ean, Gandamakeko guduan, 16.000 soldadu indiar eta britainiar inguru sarraskitu zituzten ghilzai gerlariek (Afganistango paxtun triburik jendetsuena).

Tradizionalki, Kurd tribuko brahuitek legearen ardura izan zuten pasabidean. Tribu hauek Balutxistan inguruan bizi dira oraindik.

1877an armada indo-britainiarraren Quetta agentzia sortu zuten, balutx bidelapur taldeen aurkako pasabidearen barnealdea zaindu zuena.

1879an, Bigarren Anglo-afganiar Gerraren amaieran, Gandamakeko Itunaren bidez, Bolan pasabidea britainiarren kontrolpean erori zen. Garai hartan, Britainiar Koroak Sindh-Pishin trena eraikitzea agindu zuen, Kandahar eta Quetta artekoa.

Bolan pasabidea balutxen mugako pasabide garrantzitsua da, Jacobabad eta Sibi Quettarekin lotzen dituena, eta Afganistanen aurkako britainiar kanpainen historian beti tokia izan duena.

Sibitik, trenbidea hego-mendebalderantz doa, Rindli muinoak inguratuz. Jatorrian, Bolan ibaiaren bideari jarraitzen zion lautadan sartu arte. Hala ere, uholdeen ekintza suntsitzaileak lerrokatze hori bertan behera uztera behartu zuen.

Gaur egun, trenak Mashkaf harana jarraitzen du (Sibi ondoko lautadetan itsasoratzen dena), eta Mashkaf ibaiarekin lotzen da eta Machheko Pasabidean sartzen da.

Sibi eta Quetta arteko bide alternatibo bat aurkitu zen Harnai haranean (Sibi ipar-ekialdean), Nariko mendietan sartzen dena.

Harnai ibilbidea, luzeagoa bada ere, trafiko arrunta erabiltzen duena da. Bolango kurba larrialdietarako bakarrik erabiltzen da.

Khundilani haitzartean (Bolan pasabidearen barruan), sakanek 200 metro baino gehiago dituzte; Sir-i-Bolan bihurgunean, pasabideak hiru pertsona baino ez ditu pasatzen uzten zabaleran.

Udan, pasabideen tenperatura oso altua da; neguan, berriz, eremu itxienean, haize izoztuaren abiadurak eta indarkeriak erabat eragozten du igarotzea.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Pakistango mendateak
Kategoria:Balutxistan (Pakistan)