Marie Morisawa

Marie Morisawa (Toledo, Ohio, 1919ko azaroaren 2a - 1994ko ekainaren 10a) estatubatuar geomorfologoa  izan zen. 1950eko hamarkadan hasitako iraultzaren funtsezko atala izan zen. Ibaien geomorfologia, faila aktiboen eremuak, plaken tektonika, kostaldeko geomorfologia, arrisku geologikoak eta ingurumen-geomorfologia aztertu zituen. 

 Bizitza 
Morisawa 1919ko azaroaren 2an jaio zen eta 1994ko ekainaren 10ean hil zen auto-istripu batean. Toledon jaio zen, Ohion, aita japoniarra eta ama estatubatuarra zituen. Matematikako lizentziatura lortu zuen Hunter Collegen 1941ean, kimikako espezializazioarekin. Gero, teologian masterra lortu zuen, geologiara pasa eta Wyoming-eko Unibertsitateko masterra lortu aurretik, 1952an.  

Bryn Mawr College-n irakatsi zuen 1955etik 1959ra. 1960an doktoregoa lortu zuen Columbia Unibertsitatean. Arthur Newell Strahler izan zen Pennsylvaniako erreken geomorfologia kuantitatiboari buruzko doktorego-lanaren aholkularia. Morisawak mundu naturala ulertzeko zuen nahia agerian geratzen da haren jarduera akademiko askotarikoak kontuan hartzean. Berak maite zituen landareak, animaliak, edertasuna eta paisaien balio estetikoa.

 Ibilbide profesionala 
Morisawa irakasle laguntzaile izan zen 1959an Montanako Unibertsitatean. Ondoren, 1961etik 1962ra Washington D.C.-n lan egin zuen AEBetako Geologia Zerbitzuan. 1963tik 1969ra Antioch Collegen aritu zen irakasle.

Morisawa Amerikako Elkarte Geologikoko eta American Quaternary Association (Kuaternarioaren Elkarte Amerikarra) elkarteko kontseilaria izan zen. Gainera, Amerikako Geologia Elkarteko Geologia eta Geomorfologia Kuaternarioaren Dibisioko lehendakaritzako kide izan zen behin baino gehiagotan.

Marieren nazioko eta nazioarteko ospea zela eta, mundu osoko zientzialariak Binghamtonen biltzen ziren beren ikasketa sabatikoak egiteko. 1987-1988an Fulbright programaren laguntza izan zuen Indian hitzaldiak emateko. 1990ean geologo egoiliar aritu zen Carltonen, hainbat unibertsitatek eskatu ondoren. Binghamtonen, bere zerbitzuak eman zituen ingurumenaren kudeaketan lagunduz. Zerbitzu jarraitu horri esker, Morisawa funtsezko laguntzailea izan zen Vestal herriko (New York) master planaren idazketan.

Morisawa bere diziplinan sartu zen 1960an; garai hartan, emakume gutxi zeuden ikerketan eta unibertsitate mailako zientzia irakaskuntzan parte hartzen.  QG&G (geologia eta geomorfologia kuaternarioa) dibisioko lehen emakumezko presidentea izan zen, eta zientzialari gazteagoen aholkularia bere ibilbidean zehar.

Binghamton-en (New York) egin zuen ibilbidean, Morisawak beti izan zuen zabalik atea bere ikasleek geologiaren eta geomorfologiaren egoeraren faktoreak eztabaidatzen ziren bazkarietan parte har zezaten. Marieri asko gustatzen zitzaion irakastea eta ikasleekin eztabaida geologikoetan interakzioan aritzea.

Morisawak zortzi liburu idatzi zituen, besteak beste, Evaluating Riverscapes 1971n. Geomorphology aldizkaria sortu zuen 1986an eta bertako editore nagusia izan zen. Geological Society of America-ko Kuaternarioko Geologia eta Geomorfologia Dibisioko "lehen emakumezko presidentea" izan zen eta "urteroko Binghamton Geomorfologia Sinposioak" sortzen lagundu zuen. Bere ikerketa eta hezkuntza lorpenak aitortzeko, Emakume Geozientzialarien Elkartearen Irakasle Bikainaren Saria jaso zuen 1992an.

 Ikerketa 
Marie Morisawa geomorfologiaren iraultzaren parte izan zen 1950 eta 1960ko hamarkadetan. Lan honek maldak eta erreka-ubideak neurtzea eta eragin handiagoetan duten erlazioa ulertzea dakar. Mariek Mendi Harritsuetako talus-maldetan lan egin zuen geomorfologiari buruzko ikerketak eginez. Morisawa ingurumen-geomorfologiaren sortzaileetako bat ere izan zen.

1959an Montanan Hebgen Lakeko lurrikarak eragindako aldaketa geomorfikoek paper garrantzitsua izan zuten bere ikerketaren hasieran. Lurrikararen hondakinek kanpoko laborategi aproposa eskaini zioten Morisawari drainatze-sistemen hasierari buruzko ikerketetarako. Lan honek hainbat laburpen sortu zituen, besteak beste, 1964an American Journal of Science aldizkarian argitaratutako artikulua.

1976an, Morisawak ibai-paisaien lehentasunei buruzko bere ikerketa aurkeztu zuen St. Lawrence Unibertsitateko ipar-ekialdeko emakumeen geozientzialarien lehen biltzarrean. Bere ikerketak zehaztu zuen zein ibai-paisaien ezaugarri baloratzen dituzten biztanleriaren demografia jakin batzuek, edertasun faktoreak zehazten zituen balorazio-sistema baten bidez.

Morisawak arro hidrografikoei eta geomorfologiari buruzko ikerketa zabaldu zuen, Quantitative Geomorphology of Some Watersheds in the Appalachian Plateau (Appalacheen mesetako arro hidrografiko batzuen geomorfologia kuantitatiboa) artikulua argitaratuz. Bere ikerketak Apalache goi-ordokiko arro hidrografikoen egitura geologikoa aztertzea barne hartu zuen, eta beste interakzio batzuek arroen emarian eta geomorfologian nola eragiten duten ikusi zen. Arroen estratigrafiak edo, zehazki, sekuentzia-estratigrafiak denboran zehar higatu diren antiklinalak eta arroaren kanpoaldeko ertzak lur malkartsuekin definituta daude. Arro horietako estratuak denboran zehar aldatzen dira eta aldaketa horiek ibaien fluxuaren norabidean edo abiaduran eragina izan dezakete.

 Hautatutako argitalpenak 

 Quantitative geomorphology of some watersheds in the Appalachian Plateau: Geological Society of America Bulletin, v. 73,4. 1025-1046.
 Distribution of streamflow direction in drainage systems: Journal of Geology, v. 71, p. 528-529.
 The Wasatch fault zone—general aspects, in Environmental geology of the Wasatch front, 1971: Salt Lake City, Utah Geological Association, D1-D17 or.
 Plate tectonics and geomorphology, in Recent researches in geology: Delhi India, University of Dehli, Department of Geology, p. 269-282.
 The aesthetics of river scenery, in Women in Geology: Canton, New York, St. Lawrence University, 69-77 

 Liburuak 

 Our Geologic Environment as well as Streams: Their Dynamics and Morphology in 1968.
 Rivers: Form and Process in 1971.
 Geomorphology Laboratory Manual in 1977.
 Classification of Rivers. 1968. New York: Reinhold Book Corporation. pp. 956–957. OCLC 2968.

 Sariak eta aintzatespenak 

 Urteetan zehar, Morisawak beka asko jaso zituen bere ikerketa geomorfiko eta geologikoari esker. Besteak beste, Zientzien Fundazio Nazionala eta AEBetako Merkataritza Saileko Sea Grant programa. Ameriketako Estatu Batuetako Geologia Zerbitzuak, Ford Fundazioak eta Baliabide Hidrikoen Bulegoak eman zituzten Morisawak ikerketarekin jarraitzeko behar izan zituen funtsak.
 2006an, Amerikako Geologia Elkarteak Marie Morisawa Saria ezarri zuen bere omenez. Saria urtero geomorfologiako graduondoko ikasle den MS edo Ph.D. emakume bati ematen zaio.  2009an eman zioten lehen aldiz Arizonako Unibertsitateko Jill Onken-i.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 The Marie Morisawa Fund
 Morisawa Award

Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako geologoak
Kategoria:1994ko heriotzak
Kategoria:1919ko jaiotzak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Emakume geologoak
Kategoria:Geomorfologia
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume zientzialariak