1895eko Venezuelako krisia

1895eko Venezuelako krisia Venezuelak Erresuma Batuarekin Esekibo lurraldea dela-eta izandako liskar luzearen ondorioz sortu zen, Erresuma Batuak Guyana britainiarraren zatitzat hartzen zuena eta Venezuelak Esekibar Guyana gisa aitortzen zuena. Arazoa larriagotu egin zen eskualdean urre meatzaritza garatu zenean.

Liskarra krisi bihurtu ahala, arazo nagusia britainiarrek Schomburgk Lerroaren ekialdean zegoen lurraldea nazioarteko arbitrajearen eztabaiden artea sartzea zen. Lurralde hori mende erdi lehenago Venezuela eta Guyanaren arteko mugatzat hartu zen 1814ko Anglo-Herbeheretar itunean, non Herbehereek geroago Guyana britainiarraren eremua definitzen zituen. Krisiaren ondorioz, azkenean, Erresuma Batuak onartu zuen Ameriketako Estatu Batuen esku-hartzea eztabaidan lurralde osoaren arbitrajea behartzeko, modu horretan AEBren Monroe Doktrina inplizituki onartuz. Auzitegi bat Parisen bildu zen 1898an auzia erabakitzeko, eta 1899an lurralde gehiena Guyana britainiarrari esleitu zion.

Eztabaida krisi diplomatiko bihurtu zen 1895ean William Lindsay Scruggs venezuelar politikariak gaiari buruzko britainiar jokabideak 1823ko Monroe Doktrina urratzen zuela argudiatzen saiatu zenean. Washington D.C.n zuen eraginaren ondorioz, AEBk gaia ikertu zuen. Grover Cleveland presidente estatubatuarrak Europar kolonia berriak debekatzen zituen Doktrinaren interpretazio zabala egin zuen, baina hemisferioko edozein auzitan interes estatubatuarra ere deklaratu zuen. Robert Gascoyne-Cecil lehen ministro britainiarrak eta Julian Pauncefote Washingtonen enbaxadore britainiarrak gaizki iritzi zioten gobernu estatubatuarrak liskarrari eman zion garrantziari, krisia luzatuz azkenean lurralde osoko arbitraje eskaera estatubatuarra onartu baino lehen.

Grover Clevelandek Latinoamerikako nazio bat babestu zuen Europako potentzia kolonialen aurka, eta Estatu Batuetako hegoaldeko herritarrekiko harremanak hobetu zituen, baina negoziazioetan erakutsitako adeitasunak Erresuma Batuarekiko harreman onak ere erraztu zituen. Hala ere, Estatu Batuek Monroe Doktrinaren interpretazio tinko baten aurrean amore eman zutenean, Erresuma Batuak isilean onartu zuen, eta krisiak AEBetako interbentzionismoa Amerikan hedatzeko oinarriak ezarri zituen. Robert Arthur Humphreys historialari britainiar nabarmenak honela definitu zuen krisia: «Angloamerikarren arteko harremanen historiako gertaerarik garrantzitsuenetakoa da, oro har, eta Latinoamerikako lehia angloamerikarren historiako gertaerarik garrantzitsuenetakoa, bereziki».

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:1895eko gatazkak
Kategoria:Guiana-Venezuela lurralde gatazka
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuak-Guiana harremanak
Kategoria:Guiana-Venezuela harremanak
Kategoria:Erresuma Batua-Venezuela harremanak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuak-Erresuma Batua harremanak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuak-Venezuela harremanak