Olga Kennard

Olga Weisz, Olga Kennard bezala ezaguna (Budapest, 1924ko martxoaren 23a - 2023ko martxoaren 2a) britainiar-hungariar ikertzaile, Cambridgeko Unibertsitateko Kimika irakasle eta Cambridgeko Datu Kristalografikoen Zentroaren sortzaile eta zuzendaria izan zen 1997ra arte. Londresko Royal Society-ko kidea izan zen eta Britainiar Inperioko Ordenako ofiziala.

 Bizitza 
Olga Kennard Olga Weisz bezala jaio zen Budapesten 1924ko martxoaren 23an. Bere aita banketxe baten jabe zen eta bere ama antigoaleko merkatarien familia batetik zetorren. Familia Erresuma Batura lekualdatu zen, Hungarian juduenganako gero eta antisemitismo handiagoa zegoelako eta lege diskriminatzaileak ezarri zirelako. Olga zientziaz interesatzen hasi zen, batez ere kimikaz behin Ingalaterran. Natur zientziak ikasi zituen Cambridgeko Newnham Collegen; ez zuen Bachelor in Science gradu-titulua lortu garai hartan emakumeei ematen ez zitzaielako, baina master bat osatu zuen 1948an, Max Perutzen taldean Cavendish laborategietan egin zuen egonaldian. Ondoren, Zientzietan doktore titulua lortu zuen 1971n.

1948an David William Kennard-ekin ezkondu eta Londresera joan zen bizitzera. Ikerketa Medikoko Kontseiluan (MRC) lan egin zuen 1961 arte, Cambridgeko Unibertsitateko Kimika Organiko Ez-organiko eta Teorikoaren sailean postu bat lortu zuen arte. 1962an senarragandik dibortziatu zen eta bi alaben heziketaren kargu geratu zen. 1965 eta 1997 bitartean, Cambridgeko Datu Kristalografikoen Zentroa zuzendu zuen, eta, zeregin horrekin batera, MRCaren kristalografia-unitate bat ezarri zuen Cambridgen 1974 eta 1989 artean.

1987an, Londresko Errege Elkarteko kide bihurtu zen, eta berrogei bat emakumeren taldean parte hartu zuen, gutxi gorabehera mila kideren artean. Hurrengo urtean, Britainiar Inperioko Ordenako ofizial izendatu zuten. Irakasle bisitaria izan zen Londresko Unibertsitatean 1988 eta 1990 artean. 1994an berriro ezkondu zen Arnold Burgenekin, Cambridgeko farmakologia irakasle eta Academia Europæako presidentearekin.

Kennard 2023ko martxoaren 2an hil zen, 98 urte zituela.

 Ibilbide zientifikoa 
Bere karreran zehar, Olga Kennardek egitura organiko eta interes biologikoko egitura ugari zehaztu zituen X izpien kristalografia teknikaren bidez, adenosina trifosfatoarena eta bankomizinarena kasu, eta ekarpen ugari egin zituen DNAren egiturazko azterketetara.

1965ean, Cambridgeko Datu Kristalografikoen Zentroa (CCDC) sortu zuen, X izpien eta neutroien difrakzioz zehaztutako konposatu organikoen hiru dimentsioko egituren datuak biltzeko irabazi-asmorik gabeko erakunde bat. Garai hartan, molekulen egiturari buruzko informazio bibliografikoa eta zenbakizkoa biltzeko ideia oso berria zen. Informazio hori antolatzeko, CCDCk Cambridgeko egiturazko datu-basea (CSD) sortu zuen, lehen datu-base numeriko eta erabilgarrietako bat ikerketa-arlo askotan, bereziki farmakoen garapenean. Kennardek 1997ra arte zuzendu zuen zentroa.

 Sariak eta aintzatespenak 

 Chemical Society-ko Kimika Estrukturaleko Saria (1979).
 Londresko Royal Society-ko kidea (1987).
 1988ko Urtebetetze Ohorezko ekitaldian, Britainiar Inperioko Ordenako (OBE) Ofizial izendatu zuten "molekula biologikoen egiturari buruzko ikerketa zientifikoari egindako zerbitzuengatik".
 Bere lanaren aitorpen gisa, Olga Kennard Ikerketa Beka bat sortu zen kristalografian, Royal Society-k kudeatua.
 1993an Academia Europaeako kide hautatu zuten.
 2003an Cambridgeko Unibertsitateak Zuzenbideko doktore honoris causa izendatu zuen.
 2021ean, IUCr-ek 12. Ewald saria eman zion Kennard doktoreari, "kristalografia-datu-baseen garapenean egindako ekarpen aitzindari baliotsuagatik".
 2022ko irailean, Suediako Zientzien Errege Akademiak iragarri zuen Kennard doktoreari 2023ko Gregori Aminoff saria emango ziola.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 "Hirschlerren familia-zuhaitza"

Kategoria:Budapestarrak
Kategoria:Cambridgeko Unibertsitateko ikasleak
Kategoria:Britainiar Inperioko Ordenaren ofizialak
Kategoria:Royal Societyko kideak
Kategoria:2023ko heriotzak
Kategoria:1924ko jaiotzak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume zientzialariak