Patricia Crone

Patricia Crone (1945eko martxoaren 28a - 2015eko uztailaren 11) daniar historialaria izan zen, historia islamiko goiztiarrean espezializatua. Crone islamiar ikasketen eskola errebisionistako kidea izan zen eta islamiar tradizioen historikotasuna zalantzan jarri zuen.

 Lehen urteak eta hezkuntza 
Crone Kyndeløse Sydmark-en jaio zen, Roskilde-tik 23 km ipar-mendebaldera, Danimarkan, 1945eko martxoaren 28an.

Kopenhageko Unibertsitatean forprøve (atariko azterketa) egin ondoren, Parisera joan zen frantsesa ikastera, eta gero Londresera (Erresuma Batua). Han unibertsitate batean sartzea erabaki zuen ingelesa menderatzeko. 1974an Filosofian Doktore (PhD) titulua lortu zuen Londresko Unibertsitateko Ekialdeko eta Afrikako Ikasketen Eskolan, "Mawalitarrak omeiatarren garaian" izeneko tesiarekin. Ondoren, Warburg Institutuko ikertzaile seniorra izan zen 1977ra arte. Londresko King's College-n noizbehinkako ikasle gisa onartu zuten eta Erdi Aroko Europako historiako ikastaro bat egin zuen, batez ere eliza-estatu harremanei buruzkoa. 

 Ibilbide akademikoa 
1977an Crone Historia Islamikoko Unibertsitateko Irakasle bihurtu zen, eta Oxfordeko Jesus Collegeko kide. 1990ean Islamiar ikasketetako Unibertsitate Irakasle Laguntzaile eta Gonville and Caius College-ko (Cambridge) kide izan zen, eta hainbat kargu izan zituen Cambridgen. Islamiar ikasketetan unibertsitateko irakasle izan zen 1992tik 1994ra, eta Islamiar historian irakurle 1994tik 1997ra.; "Dr. Crone, who is presently at Cambridge University, will be in residence at the Institute as of the beginning of the fall term in September 1997".

1997an Princetongo Ikasketa Aurreratuen Institutuko kide izendatu zuten. 2001ean, American Philosophical Societyko kide hautatu zuten. 2002tik 2015era arte Social Evolution & History aldizkariko Erredakzio Kontseiluko kide izan zen.

 Ikerketak 
Patricia Croneren bizitza akademikoaren ikerketagai nagusia Islamaren hastapenetako iturri islamikoen historikotasuna zalantzan jartzea izan zen. Bere bi lan ezagunenak gai honetan zentratzen dira: Hagarism eta Meccan Trade. Hagarism argitaratu eta hiru hamarkada geroago, Fred Donnerrek "mugarritzat" jo zuen Croneren lana Islamaren azterketa orientalistaren arloan.

Ekialde Hurbileko eta Ekialde Ertaineko historia militar eta ekonomiko zabalagoaren ikertzaile gisa hasi bazen ere, Croneren ondorengo karrera batez ere "Koranean eta Irakeko, Irango eta Erdialdeko Asiako antzinako tradizio kultural eta erlijiosoetan" zentratu zen.

 Hagarism (1977) 
Hagarism (1977) liburua Cronek eta Michael Cookek idatzi zuten. Biek lan egiten zuten Londreseko Ekialdeko eta Afrikako Ikasketen Eskolan. Liburuan islamiar historia goiztiarraren analisi berri bat eman zuten. Funtsean, islamaren hastapenei buruzko tradizio islamikoen historikotasuna zalantzan jarri zuten. Islamaren hastapenen kontakizuna arabiarrak ez ziren iturrietatik bakarrik egiten saiatu ziren. Islamaren sorrerari buruzko kontakizun garaikideak aztertuz (lekukoek armenieraz, grezieraz, arameeraz eta sirieraz idatzi zituztenak), islamaren hastapenen historia bat berreraiki zuten, tradizio islamikoek kontatzen duten historiatik bereizten dena. Crone eta Cookek adierazi zuten gai zirela azaltzeko nola sortu zen Islama Ekialde Hurbileko hainbat zibilizazioen fusioaren ondorioz.

Fred M. Donner-ek liburua "arreta-dei" gisa ikusi zuen: mugarri bat ezarri omen zuen, adieraziz adituek iturri ugariagoak erabili behar dituztela. Dena dela, liburuak kritikak era jaso zituen. Oleg Grabar-ek oinarri falta aipatu zuen. Robert Bertram Serjeantek anti-islamiko eta anti-arabiartzat jo zuen. Michael G. Morony-k adierazi zuen orokortze gehiegi zituela eta frogak falta zitzaizkiela argudioei.

Geroago, Cronek atzera bota zituen liburuan egindako proposamen batzuk. Dena dela, bere lanaren oinarrizko argudioak mantentzen jarraitu zuen:

 Islamaren hastapenei buruzko iturri islamikoen historikotasuna zalantzan jarri behar da.
 Islamak sustrai sakonak ditu judaismoan, eta arabiarrak eta juduak aliatuak ziren.
 Meka ez, baina Arabiako ipar-mendebaldeko beste toki bat izan zen islamaren sorlekua.

 Meccan Trade and the Rise of Islam (1987) 
Meccan Trade and the Rise of Islam (1987) lanean Cronek argudiatu zuen Islamaren aurreko Mekako merkataritzaren garrantzia izugarri puztu zela. Gainera, Meka ez zen inoiz antzinako merkataritza bide nagusietako bat izan. Horretaz gain, iradoki zuen Koraneko barne-ebidentziek, hala nola bere aurkariek Mahoma "olibondogile" gisa deskribatzeak, Mahomaren inguruko gertaerak Mekatik baino Mediterraneotik hurbilago gertatu zirela adieraz zezakeela.

Liburuak harrera ona izan zuen Frederick S. Paxton eta Fred Donner bezalako beste jakintsu errebisionisten artean, baina polemika garratza sortu zuen jakintsu kontserbadore eta musulmanen artean.

 Heriotza 
2011ko azaroan biriketako minbizia diagnostikatu zioten Croneri; 2015eko uztailaren 11n hil zen, 70 urte zituela.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:2015eko heriotzak
Kategoria:1945eko jaiotzak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume historialariak
Kategoria:Unibertsitateko irakasleak
Kategoria:Danimarkako emakumeak
Kategoria:Orientalistak