Ontzi beltz eta gorrien kultura

Ontzi beltz eta gorrien kultura () Indiako azpikontinentean Burdin Aroaren hasieran agertu zen kultura bat izan zen, K.a. XV. eta IX. mendeen artean.

Garai vedikoarekin lotzen da, teknologia maila baxua zen garaiarekin. Kultura arkeologikoa dela esaten den arren, espazio eta denbora hain zabaletan aurkitzen denez eta halako estilo aniztasuna azaltzen duenez, kultura ugarik egindako ontziak direla pentsatzen da.

 Aurkikuntza 
Mortimer Wheelerrek 1947an induskatu eta deskribatu zuen lehen aldiz ontzi beltz eta gorria, eta Satavahanako zeramika izena eman zion. Ondorengo urteetan ontzi beltz eta gorri gehiago aurkitu ziren, denbora tarte luzea batean dataturikoak; Neolito garaitik hasi, Brontze Aroan jarraitu eta Burdin Aro goiztiarrerarte.

 Kokapen geografikoa eta historikoa 

Ganges lautadaren mendebaldean K.a. 1450-1200 artean agertu da eta Grisez margotutako ontzien kulturak hartu zuen haren tokia, aldiz Gangesaren erdialdean eta ekialdean K.a. 700-500 arte iraun zuen eta Iparraldeko ontzi beltz leunduen kulturak ordezkatu zuen. Gaur egungo Punjab eskualdearen ekialdean Harappar zeramika berantiarrari loturik dago.

Indus haranaren mendebaldean ez da zeramika mota hau agertu.

Sri Lankan ontzi beltz eta gorrien aldaera bat aurkitu da, hango Burdin Aroari (K.a. 900-600) loturik. Garai hartan etxekotu ziren zaldiak, arroz landaketak egiten hasi ziren eta burdinezko tresnak ekoizten hasi ziren.

 Zeramikaren ezaugarriak 
Ontziaren azalera berean kolore biak agertzea posible den arren ohikoena kanpoaldea gorria izatea eta barnealdea beltza izatea da. Hau oinarri hartuta ondoren apaingarriak egiten zaizkio. Gainazalen kolorea alderantzikatutako tiro teknika erabiliz lortu izana posible da, non eltzea buruz behera kokatzen den labe batean, barrualdea materia begetalez beteta. Suaren eraginez kanpoaldea herdoildu egiten da eta aldiz materia begetalak barrualdean erredukzio-baldintzak sortzen ditu eta belztu egiten da.

 Burdinaren erabilera 
Azken ikerketek erakutsi dute India iparraldean K.a. 1800-1000. urte artean hasi zela burdina erabiltzen, baina hasiera hartan erabilera oso urria zen. Hasiera goiztiarra da oso, Anatolia penintsulako (Hititak) Burdin Aroa baino bizpairu mende geroago baita eta Europako (Zeltak) Burdin Aroa baino bizpairu menpe goizago.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Burdin Aroko Asia
Kategoria:Antzinako India
Kategoria:Pakistango historia
Kategoria:Antzinaroko zeramika