Isabel Agnes Cowper

Isabel Agnes Cowper, jaiotzaz Thompson, (Londres, 1826ko uztailaren 7a – Glasgow, Eskozia, 1911ko otsailaren 17a) argazkilari, grabatzaile eta xilografo britainiarra izan zen, Victoria eta Albertoren Museoko lehen emakume-argazkilari ofiziala izateagatik ezaguna (aurretik, South Kensington Museum izenez ezaguna). 1868. urtean, Cowperrek posizio hori hartu zuenetik 1891n erretiroa hartu zuen arte, milaka argazki egin zituen, piezak eta maileguak dokumentatuz, baita museoko eraikinen eraikuntza ere. Bere argazkiak asko zabaldu ziren museoko argitalpenetan, ilustrazio gisa, eta mundu osoko liburutegietan eta artxiboetan egindako lanaren adibideak aurkitzen ari dira etengabe.

 Bizitza 

 Haurtzaroa eta hezkuntza 
Cowper Londresko Kensington barrutian jaio zen 1826. urtean. Gurasoak  Harriott eta John Thompson izan ziren. Aita xilografoa izan zen eta Royal College of Art-eko "damentzako" xilografia klaseetako zuzendaria. Txiki-txikitatik, Cowper eta bere lau haurrideak, Charles Thurston Thompson, Richard Anthony Thompson, Eliza Thompson eta Augusta Thompson, aitaren ikasleak izan ziren eta gerora, xilografo adituak.

 Lan ibilbidea 
1841. urteean, Henry Cole diseinatzaile ingelesak, Victoria eta Alberto Museoaren zuzendari fundatzailea eta xilografia emakumeentzako karrera egokia zela defendatu zuen eta Cowper ahizpak kontratatu zituen Westminster abadiako eta Hampton Court jauregiko  gien ilustrazioak grabatzeko.

Isabel Agnes Cowperrek zurezko grabatu ugari egin zituen hainbat argitalpenetarako, tartean Coleren gidak, John Ruskin idazle eta arte kritikari ingelesaren The King of the Golden River maitagarrien ipuina, Effie Grayrentzat idatzia, eta Richard Doyle ilustratzailearen haurrentzako ipuin bilduma. Cowperren xilografia batzuk Victoria eta Alberto Museoaren bilduman daude.

 Ezkontza eta familia 
1852. urteko martxoaren 30ean, Charles Cowperrekin ezkondu zen. Charles Chance Brothers beira fabrikatzeko enpresako kimikaria zen, argazkigintzako xaflen eta beiraren fabrikatzailea, bere kabuz patenteen agente gisa hasi aurretik, argazkigintzan zenbait hobekuntza patentatu zituelarik. Lau seme eta bi alaba izan zituzten: bata 1853ko martxoaren 22an jaioa, gero bi seme eta beste bi alaba. Charles 1860ko abenduaren 23an hil zenean, Isabel gizonezko batez haurdun zegoen. Charlesen herentzia, 4.000 libratan baloratua, enpresa baten akzioak barne, Isabeli pasatu zitzaizkion.

 Victoria eta Alberto Museoko ibilbidea 
Ez dakigu ziur non edo norekin jaso zituen Cowperrek argazkigintza klaseak, nahiz eta litekeena den nebarekin zein senarrarekin ezagutzak bereganatu izana. 1867. urtean Cowper Parisera heldu zela Coleren egunkarian jasotako aipamenek iradokitzen dutenez, alargundu zenean, neba Charles Thurston Thompsonekin hasi zen lanean, Victoria eta Alberto Museoko lehen argazkilari ofiziala izan zena.

1868ko urtarrilaren 21ean, Thurston Thompson gaixotasun luze baten ostean hil zenean, haren alargun Charlottek koinatu Coleri bisita egin zion, Cowper Museoko Argazkilari Ofizialaren posturako gomendatuta. 1868. urteko otsailaren 10ean, Cowperrek kargurako eskaera bat aurkeztu zuen, eta urte bereko martxoan, museoko argazki-estudioa Cowperrek egindako inpresioak eta negatiboak erregistratzen hasi zen.

1871. urtean, Cowperrek helbidea 3. zenbakira aldatu zen, The Museum Residences, Victoria eta Alberto Museoaren zonaldeari zegokiona, goi-mailako langileentzat erreserbatua. Hantxe bizi izan zen lau seme-alabekin (Sidney, Beatrice, Richard eta Ada; gazteena, Charles Eaton Cowper, 1867. urtean hil zen), bi ahizpekin (Eliza eta Augusta), neba Richard eta bi zerbitzarirekin.

Museoko argazkilari ofizial kargua hartu zuenean, Cowperrek argazki estudioa gainbegiratu zuen, milaka kolodioi hezeko argazki plaken ekoizpena barne. Bere jatorrizko argazki plaken negatibo asko museoaren artxiboan daude. Cowperren negatiboak hainbat modutan erabili ziren: albumen inprimaketak inprimatzeko; prozesu fotomekanikoetan erabili ziren museoak argitaratutako testuetarako ilustrazioak sortzeko, eskualdeko arte eskoletara eta galerietara, baita nazioarteko museo eta liburutegietara banatzeko ere; Arte Liburutegi Nazionalean batu ziren artistek eta adituek erabiltzeko; publikoari saldu zitzaizkion museoaren barruan kokatutako denda batean; curriculumaren parte ziren natura hilen azterketetarako modelo gisa erabili ziren; eta baita museoko adituek hezkuntza-hitzaldietarako proiekzio bisual gisa erabiltzen zituzten linterna-diapositiba bihurtu ere. Cowperren albumen inprimaketen jatorrizkoak gaur egun ere identifikatzen eta katalogatzen ari dira.

Museorako argazkiak egiteaz gain, bere agintaldian, Cowperri ere eskatu zitzaion iritzia eman zezala argazki aditu gisa Bayeauxko Tapizaren argazkian esaterako eta museoko argazki plakaren negatibo garrantzitsuen biltegiratze eta segurtasunean. Cowperrek argazki-lanak ere erakutsi zituen Annual International Exhibitions delakoan (1871, 1872, 1873 eta 1874), eta prentsa artistikoan ere aintzatetsi zuten. Arte garaikideko aldizkarietan ere aipatua izan zen, parpailei eta ehunei argazkiak ateratzeko gaitasun bikainak baitzituen. Bere argazkiak egile-eskubideen bulego nazionalean erregistratu zituen eta Coleren seme-alabei ere argazkiak atera zizkien. Ez dago inongo erakunde profesionalekin bat egin zuen ebidentziarik.

Cowperrek bere argazki plaka guztiak sinatu zituen. Horixe zen, segur aski, ordainketa baten truke bere lana kontrolatzeko modu bat. Lehen aldiz kontratatu zutenean, fabrikatutako plaka fotografikoaren hazbete karratu bakoitzeko 3 zentabo kobratu zituen. Emakumea zenez, Cowperri administrazio publikoan postu bat ukatu zitzaion, bere lankideek ez bezala. Museoak kontratatutako langileak gizonaknziren, hortaz, museoan lan egin zuen 23 urteetan kanpoko langile gisa kontratatu zuten eta pieza bakoitzeko ordaindu zitzaion.

 Erretiroa eta heriotza 
1891. urtean, neba Richard erretiratu zenean, zeina museoko zuzendariorde bihurtu zen, Cowperrek erretiroa aurkeztu zion orduko museoko zuzendari zen Donnelly kapitainari 1891. urteko abenduaren 31tik aurrera. Cowper nebarekin Surreyko Sutton hirira joan zen bizitzera. Richard 1908. urtean hil zenean, Cowper Glasgowra (Eskozia) joan zen bizitzera, eta Beatrice Hedley alabarekin bizi izan zen.

Cowper 1911. urteko otsailaren 17an hil zen Glasgowen, 85 urte zituela. Guraso, neba-ahizpa eta hiru seme-alabekin batera lurperatuta dago Kensal Greengo hilerrian.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Cowperren argazki bilduma, Victoria eta Albertoren Museoaren webgune ofizialean eskuragarri.
 Cowperri buruzko artikulua, Victoria eta Albertoren Museoaren webgune ofizialean eskuragarri.

Kategoria:Emakume argazkilariak
Kategoria:Emakume artistak
Kategoria:Emakume grabatzaileak
Kategoria:Erresuma Batuko argazkilariak
Kategoria:Xilografoak