Lurdes Ondaro

Lurdes Ondaro Mallea (Munitibar, 1997) bizkaitar bertsolaria eta fisikaria da; kosmologia konputazionalan ikertzen du.

 Ibilbidea 
UPV/EHUn Fisikako gradua egin ondoren, Bartzelonako Unibertsitatean egonaldi bat egin zuen, eta Donostia International Physics Center (DIPC) zentroko Kosmologia taldearekin praktikak eta lankidetza izan zituen. Ondoren, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan Fisika Teorikoko masterra egin zuen (Astrofisika eta Kosmosaren Fisika espezialitatea).

 Ikerketa 
Ondaro kosmologia konputazionalean aritzen da, unibertsoaren egitura eta eboluzioa aztertzeko simulazio informatikoak eginez.
Hitzaldi eta dibulgazio jardueretan ere parte hartu du (adibidez, DIPCren Zine eta Zientzia zikloko saioetan).

DIPCren doktorego-lanaren testuinguruan, egitura-sorreraren hainbat erregimen aztertu ditu simulazioetan oinarrituta: alde batetik, lehen eta txikieneko materia iluneko haloen sorrera eta barne-egitura; bestetik, eskala handiko egitura eta haloak (hala nola galaxia multzoak) kosmologia-ereduaren parametroekiko sentikorrak diren neurrietan, zehaztasun handiko aurresan teorikoak eraikitzeko. Lan horretan, halaber, egitura handien estatistiketarako eredu azkarrak lantzen dira (adibidez, haloen ugaritasunaren aurresanak), eta kosmologia estandarraz haragoko eszenatokietara hedatzen dira, hala nola neutrino masadunak edo energia ilun dinamikoa kontuan hartzen dituztenetara.

 Argitalpen hautatuak 
 Ondaro-Mallea, L.; Angulo, R.; Stücker, J.; Hahn, O.; White, S. (2024). Phase-space simulations of prompt cusps: Simulating the formation of the first haloes without artificial fragmentation. Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 527(4), 10802–10821. DOI: 10.1093/mnras/stad3949.

 Bertsolaritza 
 Txapelketak 

 Eskolartekoa:
 Euskal Herriko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa:
 bigarrena (1): 2001 .
 Bizkaiko Eskolarteko Bertsolari Txapelketa:
 bigarrena (1): 2015 

 Bizkaiko Bertsolari Txapelketa
 Finalaurrekoak (1): 2025
 Lehen Fasea (1): 2023

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Lurdes Ondaro (bertsoa.eus)
 Lurdes Ondaro Mallea (Campusa, UPV/EHU)
 Elkarrizketa: Lurdes Ondaro, kosmologoa (Zientzia Kaiera)
 Lurdes Ondaro (Bizkaiko Bertsolari Txapelketa 2025, Bertsozale Elkartea)

Kategoria:1997ko jaiotzak
Kategoria:Munitibartarrak
Kategoria:Bizkaiko bertsolariak
Kategoria:Euskal Herriko fisikariak
Kategoria:Euskal Herriko Unibertsitateko ikasleak