Hispaniako diozesia

Hispaniako diozesia ( edo Dioecesis Hispaniae) Erromatar Inperioko diozesi bat izan zen, "Behe Inperioa" izenez ezagutzen den garaiakoa. Dioklezianok sortu zuen Inperioa berrantolatu zuenean.

 Historia 
Diokleziano erromatar enperadorearen erregealdian sortu zen Diocesis Hispaniarum zelakoa,Veronako zerrenda. XI:Dioecesis Hispaniarum habet provincias numero VII (sic): Baetica. Lusitaniam. Karthaginiensis. Gallecia. Tarraconensis. Mauretania Tingitania. honek Erromatar Inperioko lurraldearen berrantolaketa administratibo handia egin zuenean, Inperio Garaiko probintziak beste txikiago batzuetan zatitu eta Tetrarkiaren gobernu-sistemako Zesar eta augusto ezberdinei esleituz.

Sei probintziak osatzen zuten:
 Betika
 Lusitania
 Carthaginensis
 Gallaecia
 Tarraconensis
 Mauretania Tingitana

Geroago, Konstantzio I.a eta Konstantino II.a enperadoreen garaian, probintzia berri bat gehitu zuten, Balearica.

Erromatar Behe Inperioko lurraldea elizbarrutian banatzeak Tetrarkiaz haratago iraun zuen, eta Konstantino I.ak Pretorioko prefektura berrietan zenbait elizbarruti bildu besterik ez zuen egin. Hispaniako diozesia Galietako prefekturari esleitu zioten, Galia eta Britaniako diozesiekin batera. Hala ere, 409an diozesia desagertu egin zen, bandaloak, sueboak eta alanoak Iberiar penintsulan sartu zirenean.

 Administrazio-antolaketa 
Hispaniako diozesia Zesar Augustorengandik jasotako antolaketa probintziala aldatuz eratu zen. Hispania, Lusitania eta Baetica probintziek mugak mantendu zituzten, baina Tarraconensis probintzia tamaina txikiagoko hiru probintziatan banatu zen: Gallaecia, Carthaginensis eta Tarraconensis. IV. mendearen erdialdean, azken horretatik Balearica bereizi zen.Not. dig. occ. XXI: Vicarius Hispaniae. 
Sub dispositione viri spectabilis vicarii Hispaniarum: 
Consulares:
Baeticae. 
Lusitaniae. 
Callaeciae. 
Praesides: 
Tarraconensis. 
Carthaginensis.
Tingitaniae. 
Insularum Balearum. (...)

Hispaniar probintzia hauetako praesideak edo gobernadoreak, arrazoi logistikoengatik Mauretania Tingitana gehitu zitzaienak, Dioecesis Hispaniarumaren ardurapeko bikario inperial batek gainbegiratu zituen, hasiera batean Konstantzio Kloro zesarrek eragin-eremuan sartu zuena.

Diozesiko hiriburua Lusitania probintziako hiriburuan kokatu zen, Augusta Emerita kolonian, eta horrek erabateko aldaketa ekarri zuen politika inperialean; izan ere, Augustoren garaitik aurrera, Hispaniako probintziarik garrantzitsuena eta mailarik handienarekin Tarraconensis izan zen, Dioklezianoren agintaldian, Lusitania izatera igaroz.

Vicarius Hispaniaek officium bat zuen eskura, burokrata mota ezberdinez osatua, buruan cornicularius bat zuela,Not. dig. occ. XXI: Vicarius Hispaniae. 
(...) Officium autem habet idem uir spectabilis vicarius
hoc modo:
Principem de scola agentum in rebus exducenariis. 
Cornicularium. 
Numerarios duos. 
Commentariensem. 
Adiutorem. 
Ab actis. 
Cura epistolarum. 
Subadiuuas. 
Exceptores.
Singulares et reliquum officium Notarios. enperadorea zuzenean informatzen zuten agente sekretuekin, eta ofizial administratibo, kontulari eta laguntzaile mota ezberdinekin.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Hispania
Kategoria:Marokoko historia
Kategoria:Erromatar Behe Inperioa
Kategoria:Erromatar Inperioko diozesiak