Derinkuyu

Derinkuyu () Erdialdeko Anatolia (Turkia) Nevşehir probintzian dagoen hiri eta barrutia da. 2000ko erroldaren arabera, barrutiko biztanleria 24.631 zen, eta horietatik 11.092 Derinkuyu herrian bizi ziren. Barrutiak 445 km²-ko azalera du, eta batez besteko altuera 1.300 m da, Ertaş mendia 1.988 m-tan izanik punturik altuena.

Kapadozia eskualdean kokatua, Derinkuyu eskualde honetako 37 lurpeko hiri abandonatuen artean erakargarri turistiko handiena izateagatik da ezaguna.

Derinkuyu Nevşehirretik 29 km hegoaldera dago, eta bere izenak 'putzu sakona' esan nahi du. Lehen Melengübü deitzen zen, eta uste da gunea VII. mendetik okupatua izan dela, nahiz eta arkeologo batzuek espekulatzen duten Kaymaklı baino zaharragoa dela, inguruko beste lurpeko hiri ospetsu bat; izan ere, lehen maila hititek induskatu baitzuten K.a. 1400. urte inguruan.

Derinkuyu lurpeko hiria eta bere ondokoa den Kaymaklı Göreme Parke Nazionalaren eta Kapadoziako labar-guneen multzoaren parte dira, UNESCOk 1985ean Gizateriaren Ondare izendatu zituenak. 

 Historia 
Xenofonte greziar militar eta historialariak Kapadoziako lurpeko hiriak aipatzen ditu bere Anabasia lanean. K.a. 399an Persiar Inperiora hamar mila mertzenarioren espedizioaren kontakizun horretan, azaltzen du Anatoliako biztanleek etxeak lur azpian zulatu zituztela eta familia bat, etxeko animaliak eta gordetzen zituzten janari-hornigaiak hartzeko adina ostatu handitan bizi zirela. 

Eremu horretako lur bolkanikoa hondeatzeko erraztasunak Derinkuyuko biztanleak lurpeko hainbat maila zituen hiri bat sortzera bultzatu zituen, Kapadoziaren okupazio-aldi desberdinetan maiz gertatzen ziren inbasioetatik babesleku gisa erabilia izan zena.

Indusketa arkeologiko modernoak 1963an hasi ziren eta 40 metroko sakonerara iritsi dira, 18 eta 20 lurpeko maila artean daudela agerian utziz, nahiz eta goiko zortzi mailak bakarrik dauden bisitarientzat irekita. Gainerakoak partzialki blokeatuta edo ikerketa arkeologiko eta antropologikoetarako gordeta daude. 1969an ireki zen bisitarientzat, eta gaur egun arte lurpeko hiriaren % 10 baino ez da turistentzat irisgarria.

Hiri barruan, ukuiluak, jantokiak, gurtza-gelak, sukaldeak (oraindik sutondoetako kedarrarekin belztuta), ardo-dolareak, upategiak, ur-tangak eta bizilekuak ikus daitezke. Hiriak ur-putzuak eta lotura-galeriak ere baditu.

Guztira, 52 aireztapen-zulo identifikatu dira. Kalkulatzen da instalazio hauek hamar mila pertsona babesteko nahikoak zirela. Korridoreen labirintoak hiru puntu estrategikoki hautatu ere baditu, eta horietarako sarbidea ondoko harkaitzak mugituz blokeatu daiteke, horrela intrusoak sartzea eragotziz. Gainera, hiriak ia 8 km-ko tunel bat du, eta uste da hiria ondoko Kaymaklı lurpeko hiriarekin lotzen zuela.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Derinkuyu-ren informazio geografikoa
 Derinkuyuri buruzko informazio orokorra
 Derinkuyu barrutiko webgune ofiziala 

 Derinkuyuko administrazio-mapa
 Turkiako informazio estatistikoa
 Turkiako informazioa
 Kapadozia eta Derinkuyu

Kategoria:Gizateriaren Ondarea Turkian
Kategoria:Turkiako aztarnategi arkeologikoak
Kategoria:Lurpeko arkitektura