Habsburgo-otomandar gerrak

Habsburgo-otomandar gerrak (espainiar historiografia klasikoan Turkiarraren gerrak- - deituak) Otomandar Inperioa eta Habsburgo dinastiako estatuak (Vienako Austriak eta Madrilgo Austriak deiturikoak) aurrez aurre jarri zituzten gatazka militarrak izan ziren, Aro Moderno osoan zehar eta Aro Garaikidean ia XX. mendearen hasierara arte iraun zutenak.

XVII. mendera arte bi potentziek beren erlijio-esparruetan (kristautasuna eta islama) zuten lidergoak gerra horietan erlijio-faktorea oso garrantzitsua izatea eragin zuen; hala ere, faktore erabakigarriak geopolitikoak izan ziren, eta horrek azaltzen du potentzia bakoitzak aldi berean bere erlijio bereko beste potentzia batzuekin liskarrak izatea eta aurkako erlijioko potentziekin aliantzak egotea. XVIII. mendetik aurrera, Europako botere-oreka berriak sortzen ari ziren beste potentzia batzuen mesedetan bi lehiakideen zentraltasuna lekualdatu zuen.

Habsburgo-otomandar lurreko gerrak Balkanetako kanpainak izan ziren, Austriako Habsburgoak inplikatzen zituztenak; eta Mediterraneoko, Indiako Ozeanoko eta hego-ekialdeko Asiako itsas-gatazkak, Espainiako Habsburgoei zegozkienak.

Hasiera batean, otomandar lurreko aurrerapena geldiezina izan zen, Mohácseko garaipen erabakigarriarekin (1526, Hungariako Erresuma estatu basailu eta tributario izatera murriztu zuena),See Cross and Crescent Vienako setioa arte (1529, bere lurralde-hedapen handiena markatu zuena) porrot egin ez zuena.

Mendebaldeko Mediterraneoan otomandar flotaren presentzia gero eta handiagoak aldizkako liskarrak eragin zituen, Lepantoko kristau garaipenean (1571) amaitu zirenak.

1683an, otomandarrek bigarrenez setiatu zuten Austriako hiriburua, eta koalizio multinazional batek atzera bota zituen.

Espainiako Ondorengotza Gerraren (1700-1713) ondoren, borboiak Espainiako tronuan jarri zuenak, Austria baino ez zen geratu habsburgotarren eskuetan. Hala eta guztiz ere, ordurako botere-oreka aldatu egin zen Europa kristauaren mesedetan, eta orduan taktika eta teknologia militar handiagoak (batez ere artillerian) eta baliabide ekonomiko handiagoak izan zituen; egoera horren aurrean, otomandar elite-gorputz tradizionala (jenizaroak) hain eraginkorra izateari utzi zion. XVIII. mendearen amaieran, Otomandar Inperioa «Europako gizon gaixo» bihurtu zen.

Austriar Inperioa (ondoren Austria-Hungariako Inperioa izango zena) Balkanetan zehar hedatu zen, XIX. mende osoan zehar Otomandar Inperioari lurraldeak murriztuz, Errusiar Inperioarekin lehian. Etengabeko Balkanetako Gerrek eta ondorengo itunek (Berlin, San Stefano) hiru potentzien arteko botere-oreka puntu ezberdinak finkatu zituzten.

Jada XX. mendean, Lehen Mundu Gerraren aurreko garaian (1914), turkiarrak eta austriarrak etsai izatetik aliatu izatera igaro ziren, eta Alemaniar Inperioarekin batera Erdialdeko Inperioak izeneko blokea eratu zuten. Blokearen porrotak inperio bien desagerpena eragin zuen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Otomandar Inperioak parte hartutako gerrak
Kategoria:Austriar Inperioak parte hartutako gerrak
Kategoria:Espainiak parte hartutako gerrak
Kategoria:Hungariak parte hartutako gerrak
Kategoria:Errusiar Inperioak parte hartutako gerrak
Kategoria:XVI. mendeko gatazkak
Kategoria:XVII. mendeko gatazkak
Kategoria:XVIII. mendeko gatazkak
Kategoria:Germaniako Erromatar Inperio Santuak parte hartutako gerrak