Louise Japha

Louise Japha (Hanburgo, Alemania, 1826ko otsailaren 2a – Wiesbaden, Alemania, 1910eko urriaren 13a) alemaniar piano-jotzaile, konpositorea eta irakaslea izan zen. 

 Bizitza 
Louise Japha Hanburgon hazi zen, eta hantxe ikasi zuen pianoa jotzen Fritz Warendorfen eskutik eta konposizioa Georg August Groß eta Friedrich Wilhelm Grund-en eskutik. 

 Lan ibilbidea 
Lehen kontzertua 1838ko otsailaren 10ean izan zen, bertako Apolo aretoan. Pianoa praktikatzeko Baumgarten und Heins-en piano fabrikara joan zen, eta han Johannes Brahms gaztea ezagutu zuen. Elkarrekin praktikatzen eta jotzen zuten, eta bere lehen konposizioak eztabaidatzen zituzten. Louise Japha eta Brahmsen artean urtetako adiskidetasun harremana garatu zen, bera baino zazpi urte gazteagoa baitzen. Brahmsek bere lehen lanetako bat eskaini zuen (Op. 6, sei abesti) Louise eta ahizpa Minnari esker ona adierazteko.

Clara Schumannek gonbidatuta, Louise Japha ahizparekin Düsseldorfera joan zen 1853an, Schumanntarrekin musika-ikasketak osatzera. Han berriro elkartu zen Johannes Brahmsekin. 

1858an, Louise Japha Wilhelm Langhans musikagile eta musika-idazlearekin ezkondu zen; elkarrekin aritu ziren. Bereziki, Parisko piano-jotzaile ospetsua izan zen 1863tik 1869ra. 1868an Brahmsen Piano Boskotearen estreinaldian jo zuen F minorrean, Op. 34. Franz Lisztek Beethoven Cantata eskaini zuen, Bonneko Beethovenen monumentua ezagutzera emateko ospakizun kantata, 1845ean. Stephen Heller, François-Auguste Gevaert, Camille Saint-Saëns, César Franck eta Gioachino Rossinirekin batera lan egin zuen.  

1874an Wilhelm Langhansekin zuen ezkontza dibortzioan amaitu zen. 1874tik aurrera Wiesbadenen finkatu zuen bere bizilekua, pianoa irakatsiz, bere ikasgaiak oso eskatuak izan zirelarik. Schumannek asko goraipatu zituen bere konposizioen artean, Drei Gondolieren, Bluetooth, Lieders, melodiak eta abar daude. 

Japhak opera bat idatzi zuen, eta hari laukoteak, piano piezak eta abestiak konposatu zituen, baina ez ziren bere lan guztiak argitaratu.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Espasa entziklopedia: 29. alea, 645. orrialdea (ISBN 84 239-4529-4)
 Kanpo estekak 

Kategoria:Alemaniarrak
Kategoria:Emakume piano-jotzaileak
Kategoria:Emakume musikagileak
Kategoria:Alemaniako piano-jotzaileak
Kategoria:Alemaniako musikagileak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Alemaniako irakasleak