Dorotea Kanizsaikoa

Dorotea Kanizsakoa (hungarieraz: Kanizsai Dorottya) (1490-ca. 1532) XVI. mendeko hungariar dama noblea izan zen, Hungariako Emerico Perényiren emaztea. 1526ko Mohácseko guduan,  turkiarrek hungariar armada garaitu ondoren, bere senideen gorpuzkiak pertsonalki bilatzeagatik da ezaguna.

 Bizitza 
1490ean jaio zen, Nicolas Kanizsakoa gaztearen alaba. Sopron probintziako ispana zen, eta bere garaiko familia garrantzitsuenetako bateko kidea, Hungariako Zala probintziatik zetorrena. Ez dago argi zer egoeratan hazi zen, baina Pedro Gerébekin gaztetan ezkondu zen. Alargun geratu zenean, Emerico Perényirekin ezkondu zen, eta honek ere aurrekoaren kargu bera zuen. Francisco Perényi apezpikuaren eta Pedro Perényiren amaordea izan zen.

Bere garaiko familia noble hungariarrek Doroteako erresidentziara bidaltzen zituzten alabak, eta han hazi eta ikasi egiten zituzten jokamoldeak, ospea irabaziz urruneko lurretan ere. 1519ko otsailean bere bigarren senarra hil ondoren, Doroteak bere gainerako urteak modu adeitsuan eman zituen, behartsu eta babesgabeei laguntza emanez.

Bigarren alarguntasunean, Siklós gazteluan izan zuen gortea, eta han ezaguna zen bere lan humanitarioagatik.

1526an Mohacseko gudua izan zen, turkiarrek Hungariako armada garaitu zutelarik. Dorotea gudu-zelaira joan zen bere semeorde Francisco Perényiren gorpua bilatzera, eta, laurehun langile kontratatu zituen Mohácsko guduan hildako soldaduak lurperatzeko. Istorioa Sóma Orlai Petrics-en margolan batekin (1860), posta-zigilu batekin eta Mohács Memorial Nazionalean estatua batekin oroitu zen.

Doroteak Sarvarko gazteluan bizi izan zituen azken urteak, eta han nebaren seme-alabak hezten jarraitu zuen. Ez dakigu zehazki noiz hil zen, baina iturriek 1532an aipatu zuten azken aldiz.

 Sariak eta aintzatespenak 

 Hainbat eraikin izendatu dira bere omenez, besteak beste, Kaniszai Dorottya Museoa.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

Kategoria:1526ko heriotzak
Kategoria:1490eko jaiotzak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Hungariako noblezia