Porta Magna (San Petronio, Bolonia)

Porta Magna ("ate handia" latinez) da ezaguna Boloniako San Petronio basilikako eliz ataria. 1425. urtetik aurrera eraiki zen eta Jacopo della Quercia eskultore sienarraren maisulantzat jotzen diren estatua eta erliebeekin apaindua dago. 

Della Quercia 1425ean hasi zen lanean, eta 1434. urtean eten zuen eraikuntza, hil baino pixka bat lehenago (1438). Obra amaitu gabe geratu zen, beraz eta beste artista batzuen ekarpenak izan zituen arren, Della Querciaren lana da funtsean gerora ikusi eta miresten dena.

 Deskribapena 
Jacopo della Querciaren lan nagusia hamar eszena dira, Bibliako hasierakoak: Adamen Sorrera, Evaren Sorrera, Jatorrizko Bekatua, Paradisutik Kanporatzea, Gurasoen lana, Kain eta Abelen Sakrifizioak, Abelen Heriotza, Noeren Arkaren hustutzea, Noeren mozkorra (Kamen bekatua) eta Isaaken sakrifizioa.

Arkiboltetako 18 profeta ere egile berarenak dira, eta tinpanoko Andre Maria eta bi santuak, Anbrosio eta Petronio, azken hauek Domenico da Varignanak amaitu zituen arren. Arkitrabean bost eszena Itun Berrikoak, hauek ere Della Querciarenak: Natibitatea, Magoen gurtza, Tenpluko aurkezpena, Errugabeen hilketa eta Egiptoko ihesa.

Erdiko arku nagusiko Profetak Antonio Minellok eta Antonio da Ostigliak egin zituzten, eta erdiko Moisesa, berriz, Amico Aspertinik.

Jacopo della Querciaren lanean nabarmentzen da pertsonaien bizitasuna eta sendotasun fisikoa. 

Irudiek eszena bakoitza bere altuera osoan hartzen dute, ia beti neutroa den hondo baten gainean, eta keinu eta posizio nabarmenez ageri dira, konposizio dinamikoeta. Erliebe-teknika ez da Donatelloren stiacciatoaren berdina, ez baitira zulaketak (sottosquadri) erabiltzen, baizik eta irudiak bi plano ikusezinen artean zapalduak (schiacciate) bezala agerrarazi zituen eskulturak,

Lerroak garbiak dira, itzalak minimora daude murriztuta, wta parte lauak eta biribilduak nahasten dira planoen hausturekin, kontrastetik indar handiko efektu bat sortzen delarik. Quattrocentoko eskulturan parekorik ez zuen gizakiaren energia psikiko eta fisikoan modu formalean horrela erakusteko ahalegunak, eta estilo honek ez zuen jarraipen nabarmenik izan Michelangelo Buonarrotik  adierazkortasun eta indar narratiborako eredu gisa hartu zuen arte. Michelangelok ataria ikusteko eta aztertzeko aukera izan zuen, eta batez ere Hasierako eszenetan jarri zuen arreta: Kapera Sistinoko gangaren konposizio batzuk inspiratu zizkioten. Ama Birjinaren irudia ere goraipatu zuen: "la più bella Madonna del Quattrocento" esan zion.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Pizkundeko eliz atariak
Kategoria:San Petronio basilika (Bolonia)
Kategoria:Jacopo della Quercia
Kategoria:Pizkundeko eskulturak