Henriëtte Bosmans

Henriëtte Hilda Bosmans (Amsterdam, Herbehereak, 1895eko abenduaren 6a – ibidem, 1952ko uztailaren 2a) konpositore eta piano-jotzailea izan zen.

 Bizitza 
Bosmans Amsterdamen jaio zen 1895. urtean. Gurasoak Henri Bosmans Concertgebouw-eko Errege Orkestrako biolontxelo-jotzaile nagusia eta Sara Benedicts Amsterdamgo Kontserbatorioko piano-irakaslea izan ziren. 

Aitak 8 hilabete baino ez zituenean hil zen. Amak piano eskolak eman zizkion eta 1913. urtean «Musikaren Aurrerapenerako Elkartea» piano diploma lortu zuen. 

 Musikari ibilbidea 
1915. urteean bakarlari gisa egin zuen debuta Utrechteko Udal Orkestrarekin, Min Wouter Hutschenruyter-en zuzendaritzapean. 1920ko hamarkadan piano-jotzaile ospetsua zen eta Europa osoan jo zuen. Besteak beste, Monteuxen, Mengelbergen eta Ansermeten egin zituen kontzertuak. Gero, 22 kontzertu egin zituen bakarlari gisa Concertgebouw-eko Errege Orkestrarekin 1929 eta 1949 urteen artean.

Bosmans-ek Jan Willem Kersbergen-ekin hasi zituen konposizio-ikasketak, eta geroago Cornelis Dopper-ekin. Harexekin ikasi zuen orkestrazioa (1921–22), eta, handik aurrera, bere lehen orkestra-obra idatzi zuen: Poème (1923). Geroago, Willem Pijper-ekin (1927–30) jarraitu zituen ikasketak. Benjamin Britten konpositore ingelesaren lagun mina izan zen Bosmans.

Bosmans-ek maitasun-harremanak izan zituen gizonekin zein emakumeekin. Frieda Belinfante biolontxelo-jotzaile eta konpositore holandarrarekin izan zuen harremanetako bat 1920 eta 1927 urteen artean. Frieda lesbiana ezaguna zen eta Herbeheretako Erresistentziako kidea izan zen Bigarren Mundu Gerran. 1923. urtean Bosmans-en Biolontxelorako Bigarren Kontzertua estreinatu zuen Belinfantek. Geroago, Francis Koene fibula jotzailearekin konprometitu zen, zeina garuneko tumore baten ondorioz hil zen 1934. urtean, ezkontzeko aukera izan baino lehen.

Bigarren Mundu Gerraren ondorioz, musika-ibilbidea eten egin zen. Bosmans-ek uko egin zion Reichsmusikkammer-eko kide izateari, eta isilpean baino ezin izan zuen lan egin. Gerran Charlotte Köhler errezitatzailearen lagun egin zen.

Bere bizitzako azken urteetan, Bosmans-ek Noemie Perugia abeslari frantziarrarekin harremana izan zuen, eta harentzat abesti sorta bat idatzi zuen 1949 eta 1952 urteen artean, hil baino lehen.

 Heriotza 
Bosmans 1952. urtean hil zen, urdaileko minbizi baten ondorioz, Amsterdamen, eta bertan lurperatu zuten Zorgvliedeko hilerrian.

 Lanak 

 Arietta (1917) biola eta pianorako
 Sonata (1919) biolontxelo eta pianorako.
 Poème (1923) biolontxelo eta orkestrarako, Marix Loevensohn-i eskainia.
 Impressions (1926) biolontxelorako eta piano-akonpainamendurako.
 Hiru abesti alemanezko testuaren gainean. (1927) mezzosoprano eta pianorako.
 Hari laukotea (1927).
 Piano eta orkestrarako kontzertinoa (1928).
 Concertstuk (1929) flauta eta ganbera-orkestrarako.
 Doodenmarsch (1945) «hileta-martxa».
 Lead, kindly light (1945) soprano eta pianorako.
 Maria Lecinaren abestiak (1950) sopranoa eta pianoa.

 Aintzatespenak 

 Henriëtte Bosmans Saria Holandako konpositore gazteei laguntzeko da. Saria, 2500€ eta emanaldi bat, 1994. urtean hasi zen ematen Holandako Konpositoreen Elkartearen eskutik.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Arietta (1917) biola eta pianorako
 Hari laukotea (1927)
 Poème (1923) biolontxelo eta orkestrarako
 Sonata (1919) biolontxelo eta pianorako
 Inpresioak 1. Cortège ( 1926) biolontxelorako eta piano-akonpainamendurako.
 Inpresioak 2. Nuit Calmo (1926) biolontxelorako eta piano-akonpainamendurako.

Kategoria:Amsterdamdarrak
Kategoria:Amsterdamen hildakoak
Kategoria:Herbehereetako juduak
Kategoria:Emakume musikagileak
Kategoria:Emakume piano-jotzaileak
Kategoria:Wikipedia:14 elementuko autoritate kontrola duten orriak