Betty Shannon

Betty Shannon (New York, 1922ko apirilaren 14a – Lexington, 2017ko maiatzaren 1a) estatubatuar matematikaria izan zen. Claude Shannon bere senarrarekin batera, komunikazioaren teoria matematikoa ikertu eta garatu zuen.

 Ibilbidea 
Vilma Ujlaky Moore eta James E. Mooreren alaba izan zen. Bigarren Hezkuntzako eskolan nabarmendu zen, eta, horri esker, beka oso bat lortu zuen New Jersey College for Women eskolan ikasteko (gaur egun, Rutgers' Douglass College, Rutgers Unibertsitateko kidea). Han, Phi Beta Kappa graduatu zen, matematikako titulu batekin.

Graduatu ondoren, Manhattaneko Bell Laborategietan hasi zen lanean, giza kalkulagailu gisa. Ingeniariek eskatutako kalkulu matematikoak egiteko ardura zuen beste emakume batzuekin batera, eta bertan mikrouhinen eta gero radarraren gaineko ikerketari lagundu zion. Bell-en laguntzaile tekniko izendatu zuten, eta hainbat proiektutan parte hartu zuen, besteak beste, "Composing Music by a Stochastic Process" izeneko memorandum tekniko batean (prozesu estokastiko baten bidez musika konposatzea). Memorandum hori "aparteko" lorpen gisa deskribatu zen, "emakume batentzat bere izena ikerketa-txosten batean jartzea lorpen esanguratsua eta ezohikoa" zen garai batean.

"Theseus" Maze-Solving Mouse kableatuaren zati handi bat egin zuen, Teseo greziar heroi mitologikoagatik horrela deitua. Esperimentu hau, 1950ean sortua, aitzindaria izan zen adimen artifizialean: errele elektromekanikoko zirkuitu batek kontrolatutako sagu magnetiko bati esker, 25 koadroko labirinto malgu batetik mugitzeko aukera zuen, eta helburua aurkitu arte korridoreetan bilatzeko diseinatuta zegoen, bere aurreko esperientzia erabiliz. Era berean, Las Vegas-era egindako bidaia batean, Shannon-ek erruletan etxeari irabazteko diseinatutako gailu bat probatzen lagundu zuen, askoren ustez lehenengo ordenagailu eramangarria.

Bell Labsen zegoela, Claude Shannon matematikaria ezagutu zuen. Profil lotsati eta uzkurrarekin, dirudienez Claudek "ez zuen pazientzia handirik bera bezain argia ez zen jendearekin" eta biak ondo konpontzen ziren. 1948an, hitzordua eskatu zion Bettyri, eta gauero elkarrekin afaltzen amaitu zuten. 1949an ezkondu ziren.

1951n, Shannonek Bell-eko lana utzi zuen familia bat osatzeko eta bikoteak hiru seme-alaba izan zituen, Robert James, Andrew eta Margarita, eta Winchesterren (Massachusetts) jarri ziren bizitzen. Bostongo Ehuleen Gremioko kide izan zen, Gremioko Dekano izan zen 1976tik 1978ra eta Gremioko Lorpen Goraipagarriaren Saria jaso zuen. Handweavers Guild of America-rekin estuki lan egin zuen urte luzez, eta bizi arteko ohorezko kidetza jaso zuen 1996an. Cross Country Weavers eta Wednesday Weavers taldeetako kide izan zen.

70eko hamarkadan, Shannon ordenagailu bidezko eskuzko ehunaren lehen esploratzaileetako bat izan zen, nahiz eta azkenean konturatu zen nahiago zuela bere zaletasunarekin ikuspegi ez hain teknologikoarekin jarraitu. Bere azken urteetan, genealogiarekiko interes handia garatu zuen eta ez zuen inoiz matematikarekiko maitasuna galdu.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:2017ko heriotzak
Kategoria:1922ko jaiotzak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Emakume matematikariak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume zientzialariak