Panipuri

Panipuri () edo golgappa, Indiako azpikontinentean ohikoa den kaleko janaria da.

Irin frijituzko esfera da, patataz, tipulaz, txitxirioz eta espeziaz beteta dagoena. Pipermin hautsa, chaat masala eta bestelako espeziak erabiltzen dira.

 Izenak 
Panipurik hainbat izen hartzen ditu eskualdearen arabera; panipuri, golgappa, pani-patashi, fulki, pani-ke-batashe/padake, phuska, pakodi, gup-chup, phuchka, jalpoore... 

 Historia 
Kurush Dalal eta Krivi Pathella antropologoek diotenaren arabera Uttar Pradesh estatuan du jatorria, Indiaren iparraldean. Esaten dutenez puri janaritik eratorria litzateke, bola txikiagoak egiteko aldaera litzateke. XX. mendean izandako migrazioek Indiako azpikontinente guztira hedatu zuten.

2025eko martxoaren 10ean Oxford English Dictionary ingelesezko hiztegi garrantzitsuenak "panipuri" hitza onartu zuen.

 Prestaketa 
260px|thumb|Zuku berdedun eta zuku marroidun panipuriak.
Panipuria irinez edo semolaz egindako bola huts frijitua da. Barruan patata-pure espeziatua sartzen zaio eta zuku marroi edo batean zerbitzatzen da. Zuku hori chutney diluitua da eta horrek ematen dio zaporea panipuriari. 

Zuku marroiarri Indian khatta meetha pani esaten zaio, "ur gozo eta garratza" esan nahi du. Tamarindoa eta azukrea ditu. Zuku berdea minagoa da eta theeka pani esaten zaio, "ur mina". Menda, martorria eta pipermina ditu. Batari zein besteari boondi eta txitxirio frijitua gehitzen zaizkio. Toki batzutan fruiten zukuak, datilak edo sev noodleak gehitzen zaizkio.

Bangarapeteko panipuriak zuku zuria du.

 Galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Indiako gastronomia
Kategoria:Pakistango gastronomia
Kategoria:Bangladeshko gastronomia
Kategoria:Sukaldaritza beganoa
Kategoria:Kaleko janaria