Montserrateko Ama Birjina

Montserrateko Ama Birjina (katalanez: Mare de Déu de Montserrat), bere irudia La Moreneta izenez ezaguna delarik, Kataluniako zaindaria da, tradizio katolikoan. Irudia Montserrateko monasterioan gurtzen da. Tokia eta bere irudia, Kataluniarentzako sinboloa eta fededunentzako erromesaldi puntua izateaz gain, gune turistikoa ere badira. Jaia apirilaren 27an ospatzen da.

 Historia 
Kondairaren arabera, Montserrateko Ama Birjinaren lehen irudia irudi aurkitua da, artzain gaztetxo batzuek aurkitu zuten 880. urtean kobazulo baten barruan. Albistearen berri izatean, Manresako apezpikua saiatu zen irudia hiri horretara eramaten, baina lekualdatzea ezinezkoa izan zen, estatua astunegia baitzen.Ama Birjinak aurkitu zen lekuan egoteko zuen desiotzat interpretatu zuen gotzainak, eta gaur egungo monasterioaren jatorria den Santa Maria baseliza eraikitzea agindu zuen.

Iberiar penintsulako gerra napoleondarrean, 1808an, Frantziako tropek Kataluniaren zati bat inbaditu zutenean, Montserrateko Monasterioa profanatu zuten eta Ama Birjinaren irudia Bartzelonara eraman zuten, suntsiketa saihesteko. Irudia Santa Eulalia katedralean egon zen eta ondoren San Migel Elizan. 1824an, gobernu berriak Montserratera itzultzea eta monasterioa berreraikitzea baimendu zuen. Hala ere, aldaketa politikoak, ordena erlijiosoak ezabatzeak eta desamortizazioek Ama Birjina bere Santutegitik kanpo egotera behartu zuten 1844 arte, orduan berriro bere gurtza berrezarri zelarik.

Antzinako garaietatik, Ama Birjina oihalezko luxuzko mantuz eta urrezko koroa bikainez jantzita egon ohi zen. Espainiako gerra zibila amaitu ondoren, irudiak jatorrizko itxura erromanikoa berreskuratu zuen, soinekorik eta osagarririk gabea.

 Ezaugarriak 
Irudia, 12. mendeko tailla erromaniko bat da. Ama Birjina eta Jesus haurra magalean eserita irudikatzen ditu eta 95 zentimetro inguruko altuera du. Bere eskuin eskuan, unibertsoa sinbolizatzen duen esfera bati eusten dio. Haurrak, eskuin eskua altxatuta dauka bedeinkapen seinale gisa, ezker eskuan pinaburu bati eusten dion bitartean. Jesus Haurraren aurpegiari eta buruari ukituak egin zitzaizkien geroagoko garaian, eta irudi erromanikoekin zerikusirik ez duen estilo naturalista erakusten dute.

Mariaren eta Haurraren aurpegia eta eskuak izan ezik, irudia urreztatua dago. Gainerakoan, beltz ageri dira aurpegiak eta beste gorputz atal batzuk. Europa erromanikoan asko hedatu zen birjina beltzen multzoarekin lotu nahi izan da, baina kasu honetan Ama Birjinaren eta Haurraren eskuak eta aurpegia berun-zuriz margotu ziren, eta, herdoiltzea tonu iluna hartu zuten. Gainera XIX. mendearen hasierako berriro margotu zituzten. Gordetako taillaren gehiena 12 mendekoa bada ere, bai Jesus Haurra, bai Ama Birjinaren gaur egungo eskuak, 19. mendeko gehigarriak dira.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Kataluniako ikurrak
Kategoria:Sedes sapientiae
Kategoria:Ama Birjina beltzak
Kategoria:Kristautasuna Katalunian