Suraya Dalil

Suraya Dalil (uzbeko / dariz: ثریا دلیل‎, Kabul, 1970) afganiar mediku eta politikaria da. Osasun Publikoko Ministro izan zen 2010etik 2014ra, eta Nazio Batuen Erakundearen aurrean herrialdeko Ordezkari Iraunkorra izan da 2015eko azarotik.

 Ibilbidea 
Bere aita maisu zen eta bere heziketa bultzatu zuen une hartan ezohikoa zen arren. Zarghona Bigarren Hezkuntzako eskolara joan zen eta Kabuleko Medikuntza Unibertsitatean graduatu zen 1991n. Bere familia Mazar-i-Sharif-era joan zen, bere aita gerra zibilean zauritu ondoren.

Bere jatorrizko hizkuntza uzbekoa da, eta dari, paxtunera eta ingelesa ere hitz egiten ditu. Bere senarra ere medikua da eta hiru seme-alaba dituzte. 2004an, Harvardeko Osasun Publikoko Eskolara joateko Presidentzia Beka bat jaso zuen  eta osasun publikoan maisutza batekin graduatu zen 2005ean.

Suraya Dalilek Mugarik Gabeko Medikuekin lan egin zuen, 1992an eta 1993an, Afganistango iparraldean errefuxiatu tajikei arreta medikoa ematen. Ondoren, Migrazioetarako Nazioarteko Erakundearekin, Pakistandik eta Irandik itzultzen ari ziren errefuxiatu afganiarrei laguntza medikoa emanez. 1994an UNICEFekin hasi zen lanean Afganistanen, elgorriaren eta poliomielitisaren aurkako eskala handiko immunizazio proiektu bat gainbegiratuz. Talibanak 1998an Mazar-e-Sharif-era iritsi zirenean, oinez ihes egin zuen familiarekin Pakistanera, eta hara joan zen UNICEFek Afganistanen zuen bulegorako lanera. Talibanak erori ondoren, 2002an itzuli zen Kabulera familiarekin. Bertan lan egin zuen 2007ra arte, UNICEFek Somaliako Osasun eta Nutrizio Programaren buru izendatu zuenean, eta bertan lan egin zuen 2009ko abendura arte.

2010eko urtarrilean, Hamid Karzai presidenteak bitarteko Osasun Publikoko ministro izendatu zuen, eta 2012ko martxoan, berriz, ministro. Haurren eta amen heriotza-tasak murrizteko zenbait estrategia hasi zituen. 2015eko azaroan, Ashraf Ghani presidenteak Suraya Dalil Afganistango Errepublika Islamiarreko Gobernuaren Ordezkari Iraunkor izendatu zuen Nazio Batuen aurrean, Genevan, karguan zegoen lehen emakumea. 2017aren amaieran, Dalil Pertsonen Kontrako Minak Debekatzeko Konbentzioko (Ottawako Ituna) presidente izendatu zuten, zeinak pertsonen kontrako minak erabiltzea, ekoiztea, transferitzea eta biltegiratzea debekatzen duen. Afganistan da arma horiek gehien kaltetutako herrialdeetako bat. 2018ko amaieran amaitu zen Konbentzioaren presidentetza.

International Gender Champions-eko (IGC) kidea da.

 Argitalpen hautatuak 


  Dalil, Suraya; UNICEF (2002). "Assessment of services and human resource needs for the development of the safe motherhood initiative in Afghanistan". Afghan Digital Libraries. 


  Dalil, Suraya (2015). «Security for Our Shared Home».  En Julio Frenk; Steven Hoffman, eds. To Save Humanity:What Matters Most for a Healthy Future. Oxford University Press. or. 97-98. ISBN 9780190221553. 

 Sariak eta  aintzatespenak 

 2012an, Munduko Txertaketa Batasunaren sari bat jaso zuen, herrialde osoan txertaketa ezartzen egindako lorpenengatik.
 2014an, Ugalketa Osasunerako Munduko Liderren Kontseiluaren Resolve Sariaren Aipamen Berezi bat onartu zuen, Afganistanek ugalketa, ama eta haurren osasuna lehenesteko egindako ahaleginak saritzeko.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Biografía de la embajada 


Kategoria:Afganistandarrak
Kategoria:Kabuldarrak
Kategoria:Afganistango aktibistak
Kategoria:Afganistango emakumeak
Kategoria:Emakume ekintzaileak
Kategoria:Afganistango medikuak
Kategoria:Emakume medikuak
Kategoria:Afganistango politikariak
Kategoria:Emakume politikariak