Smoothie

Smoothie bat (ingelesezko smooth hitzatik, euskaraz 'leuna') apelazio honekin merkaturatutako fruta irabiakia da. Alkoholik gabeko edari krematsu bat da, fruta zati eta zukuz prestatua, kontzentratuak edo izoztuak, tradizionalki esnekiekin, izotzarekin edo izozkiarekin nahastuak. Hala ere, oinarri likidoa du: ura, esnea edo jogurta; izotza eta fruta-mamia. Bero-egunetan, osagai asko onartzen ditu freskagarriak, frutetatik barazkietaraino.

 Ezaugarriak 
Irabiakiaren antzeko trinkotasuna izaten du, baina lodixeagoa. Batez ere, sektore bereko gainerako produktuetatik bereizten da, kremositatea dela eta. Esnea, soja-esnea edo beste landare-esne batzuk edo jogurt naturala gehitu ohi zaizkio, proteinekin aberasteko. 

Smoothie industrialek hainbat frutaren zatitxo txikituak edo likidotuak dituzte, eta horiei deshidratatuekin edo kontzentratuekin egindako zuku batzuk gehitzen zaizkie, batzuk naturalak izan daitezkeenak. Ez du itxura edo zaporea aldatzen duen gehigarririk, baina bitamina erantsiak izaten ditu askotan, naturalak direnen gabezia konpentsatzeko. 

Nahasketa birrindu eta pasteurizatu egiten da kontserbatzeko, baina benetako smoothiea fruta fresko edo izoztu, birrindu edo likidotuen nahasketa baten bidez egiten da kontsumitzeko unean. Usadioz, Estatu Batuetan smoothie-a izotz xehatuarekin nahastuta kontsumitzen zen; beraz, txingor natural baina krematsuago baten antzekoa zen, eta hortik datorkio izena.

Benetako smoothie bat ezagutzeko gomendioetako bat da ontzietan merkaturatuta ez egotea (tetrapak, beira edo metala); izan ere, horrek esan nahi du bero bidez ura kontzentratu eta lurrundu egin dela, eta prozesu horrek azkar eta arian-arian murrizten duela eduki bitaminikoa. Osagaiak behatzea ere garrantzitsua da, produktu alternatibo ugarirekin egiten baitira, hala nola fruta-mamiarekin, pureekin, nektarrekin eta beste gehigarri batzuekin. 

 Historia 
Kontzeptua Kalifornian sortu zen 1960ko hamarkadaren amaieran, zaintza pertsonala eta gimnasioak, edari energetikoak eta kaloria eta koipe gutxiko edariak behar zituen jendearen gorakada batekin batera. Garai horretan, edari dietetiko, natural eta ekologiko guztiek izan zuten gorakada handia. Smoothie-ak edari artifizialen edo freskagarrien alternatiba energetiko eta bitaminikoa izan ziren.

Estatu Batuetako mendebaldeko kostaldeko elikagai osasungarrien dendak (health food store) smoothieak saltzen hasi ziren, behin likuagailua asmatuta. 
Smoothie terminoa bera errezeta eta marka komertzialetan erabiltzen zen 1980ko hamarkadaren erdialdean.

 Smoothieak eta osasuna 
Smoothieak osasunerako onuragarriak diren mantenugaiak dituen edari gisa sustatzen dira, energia kantitate handia ematen duen fruta naturalarekin egina. Beren ezaugarri nagusia, kaloria gutxi dituzten bitaminak dira. 

OCUk, Espainiako Kontsumitzaileen eta Erabiltzaileen Erakundeak, ordea smoothieak gisa merkaturatutako produktuen azterketa bat egin zuen, eta horren emaitza 2009ko otsailean argitaratu zuen. Erakundeak ohartarazi zuen bere kontsumoa ez dela fruta freskoaren kontsumoa. Marka komertzialen azterketek erakusten dutenez, produktua fruta freskoaren anoa baten baliokidea dela, baina ez da lortzen fruta freskoaren hain bereizgarriak diren gutxieneko mantenugai-kopurura, hala nola zuntza eta azido folikoa. Konposizioan dauden osagai ez-natural ugariez gain, egiaztatu zen produktu horien elaborazio-prozesuek jatorrizko frutetako mantenugaiak nabarmen murrizten dituztela. Gainera, fruta freskoa baino garestiagoak dira.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Peio Gartzia: "Zer da smoothie bat eta nola prestatzen da?", Consumer, 2022/08/03. 
 Laura Caorsi: "Zer egin dezake detox zuku batek zure alde?", Consumer, 2025/08/01.

Kategoria:Edari markak
Kategoria:Esnedun edariak
Kategoria:Gastronomia mediterraneoa
Kategoria:Ingelesezko hitzak eta esaldiak
Kategoria:Indiako gastronomia
Kategoria:Alkoholik gabeko edariak