Paz Errázuriz

Paz Errázuriz Körner (Santiago, Txile, 1944) argazkilari txiletarra da. Hainbat erakusketa egin ditu Txilen zein atzerrian. 2017an Txileko Arte Plastikoen Sari Nazionala jaso zuen. Diktadura garaian Argazkilari Independenteen Elkartearen (AFI) sortzaileetako bat izan zen. Grupo 8  kolektiboan parte hartu zuen beste artista batzuekin batera, hala nola, Alexis Díaz, Javier Godoy, Álvaro Hoppe, Miguel Navarro, Claudio Pérez, Leonora Vicuña eta Alejandro Wagner. Errázurizen liburuen artean aipatzekoak dira Amalia, La manzana de Adán, Kawesqar, hijos de la mujer sol eta bere lanaren antologia, Paz Errázuriz, fotografía 1982-2002. Txileko argazkigintzari egindako ekarpena garrantzi handikotzat jotzen da.Honako sariak jaso ditu: Txileko Kulturaren Institutu Iparramerikarraren Ansel Adams saria (1995), Txileko Arte Kritikarien Zirkuluak emaniko Ibilbide Artistikoaren Saria (2005), Altazor saria (2005), Pablo Neruda Merezimenduaren Ordena saria (2014) eta Arte Plastikoen Sari Nazionala (2017).

 Biografia 
Paz Errázurizen gurasoak Fernando Errázuriz Lastarria eta Inés Körner Anwandterren izan ziren. Txikitan Baby Brownie kamera batekin zaletu zen argazkiak egiten. Ingalaterrako Cambridge Institute of Education-en ikasi zuen 1966an, eta gero, Txileko Unibertsitate Katoliko Pontifikalean. Azken horretan Hezkuntzan lizentziatu zen 1972an. Bere kabuz ikasi zuen argazkilaritza, modu autodidaktikoan. Hasiera batean, Santiagoko hainbat ikastetxetan irakasle ibili zen garaian, haurren argazkiak egiten espezializatu zen, bere irudiak hezkuntzari buruzko liburuetan argitaratzea zuelako helburu. 1993an New Yorkeko International Center of Photography-n hobetu zuen bere prestakuntza.

Vicaría de la Solidaridad (Elkartasunaren Bikariotza) izeneko Txileko eliza katolikoaren erakundearen argitalpenetanVicaría de la Solidaridad (Elkartasunaren Bikariotza) Txileko Eliza katolikoaren erakunde bat izan zen, Raúl Silva Henríquez kardinalak 1976ko urtarrilaren lehenean sortua. Bere eginkizuna Txileko diktadura militarreko biktimei eta haien familiei laguntza ematea zen. eta Apsi aldizkarianApsi (Agencia Publicitaria y de Servicios Informativos Ltda-ren akronimoa) 1976an sortutako Txileko aldizkari politiko bat izan zen, Augusto Pinocheten diktadura militarraren aurkako lehen komunikabideetako bat izan zena. kolaboratu zuen; bere lan propioak ere egin zituen, Amalia. Historia de una gallina argazki-liburua, adibidez (Lord Cochrane argitaletxea, 1973).

1981ean, Argazkilari Independenteen Elkartearen (Asociación de Fotógrafos Independientes - AFI) sortzaileetako bat izan zen.  Diktadura militarraren garaian Santiagoko kaleetako bizimodua dokumentatzeko konpromisoa zuten profesionalek sortu zuten AFI elkartea.

1986tik 1994ra bitartean, zenbait erakundek emandako bekak jaso zituen: J. S. Guggenheim Memorial Foundation-ena (1986), Andes Fundazioarena (1990), Fulbright Batzordearena (1992) eta Fondart-en biak (1994 eta 2009). Arrázuriz izan zen Guggenheim Memorial Foundation-en dirulaguntza entzutetsua irabazi zuen lehen emakume latinoamerikarra.  

Paz Errazuriz, berez, politikoa da, gizartearentzat deserosoa eta ulergaitza dena lantzeko interesa du; horregatik, bere obran arreta jartzen du besteok ikusi nahi ez ditugun errealitatearen ertzetan, eta fokua gizartean egokitu gabekoei zuzentzen die, mututzera behartuak izan direnei, etxegabetuei. Bere begirada haietan zentratuz bi betebehar gogorarazten digu, batetik, giza izaeraren onena babestu eta zaintzekoa, eta, bestetik, ahulak, zaurgarriak eta babesgabeak defendatzekoa. Eskaleak, adinekoak, gaixo mentalak eta trabesti jazarriak dira bere obraren protagonistetako batzuk. Paz Errázurizen argazkiak serie tematikoetan antolatuta egon ohi dira, eta haietan, urteetan zehar, hainbat subjektu marjinalen errealitateak erakutsi ditu, gizarte modernoak ezarritako normaltasunetik kanpo geratu direnak. Bere genero kuttunean, erretratuan —indibiduala zein kolektiboa—, Errázurizek irudi errealistak jasotzen ditu, eta, aldi berean, poesiaz beteak. 

1980an Personas bakarkako lehen erakusketa egin zuen, Txileko Santiagoko Kultura Institutu Txiletar-iparramerikarrean. 1983an lehen aldiz parte hartu zuen talde-erakusketa batean, Argazkilari Independenteen Elkartearekin, Nanterren (Frantzia). Harrezkero, makina bat erakusketa egin ditu, bai bere herrialdean, bai mundu osoko beste hainbatetan. Horien artean, nabarmentzekoak dira Réplicas y sombras, Santiagoko Telefónica Fundazioaren aretoan (2004), eta MAPFRE Fundazioak, 2015ean, Madrilen antolatu zuen Errázurizen lehenengo atzera begirako erakusketa handia, 170 lan baino gehiago ikusgai jarri zituena. Urte berean, bere ibilbide profesionalean izandako «zintzotasun, askatasun eta ausardiagatik» PHotoEspaña saria eman zioten.

Bere argazki sail nagusien artean aipatzekoak dira El infarto del alma eta La manzana de Adán.  Bietan jorratzen dira, argazkigintzatik, marjinaltasuna eta genero identitatea, eta biak liburu bihurtu dira, El infarto del alma, Diamela Eltit idazlearen testuarekin eta La manzana de Adán, Claudia Donoso kazetariarenarekin.  

Lehenengoan, El infarto del alma liburuan, argazkilariak Txileko Putaendo herriko Philippe Pinel ospitale psikiatrikoko zenbait bikote multigeneroren erretratuak egin zituen, eta Eltitek askotariko testuak idatzi zituen: prosa poetikoa, gutunak, saiakera laburrak eta testigantzak. Nerea Arruti irakasleak dioenez, «Hainbeste bikote maitemindu ikusteak txunditzen du. (...) Eta idazleak [Diamela Eltitek] hain testuinguru latzean zaurgarritasuna, zaintza eta maitasuna ikusten ditu. Gizarteak baztertzen eta desio ez dituen gorputz zaurgarriek mugimenduan jartzen dute maitasuna. Eta argazkietan subjektu maiteminduak ditugu soilik. Argazkilariak elkarrizketa moduan atera ditu argazkiak, ez dira subjektu pasiboak».  

Bigarrenean (bigarren edizioak argazki argitaragabeak eta koloretakoak ditu), Talca hiriko prostituta trabesti batzuen erretratuak erakusten ditu. 2011n, Tate Galleryk sailaren liburuan agertzen diren 12 argazki erosi zituen.

Paz Errázurizek, El sacrificio (1989-2001) lanean bideoartearen arloan ere esperimentatu du. 2001ean Pedro Lemebel txiletar idazlearen Tengo miedo torero eleberriaren azalean bere argazkietako bat erabili zuten. 

2017an, Txileko Arte Plastikoen Sari Nazionala lortu zuen.

 Liburuak 
Hemen jasotzen dira argazkilariaren webgunean zerrendaturiko liburuetako batzuk.

 Amalia. Historia de una gallina, haurrentzako argazki-liburua; Lord Cochrane argitaletxea, Santiago, 1973 (Recrea, 2013)
 Ediciones Económicas de Fotografía chilena. 3. zk. Urria, Santiago 1983
 El paseo Ahumada, Ediciones Minga, Santiago, 1983

 La manzana de Adán, Claudia Donosorekin batera, Editorial Zona, Santiago, 1989 (Fundación AMA, 2014)
 El infarto del alma, Diamela Eltit-ekin batera, Francisco Zegers Editor, Santiago 1994 (Zegers, 1999; Ocho Libros, 2010; Hueders, 2017)
 Agenda Cochrane 1994
 Madres Niñas, Cochrane Impresores, Santiago, 1997
 Nomads of the Sea, Katalogoa, Australia, 1998
 Kawesqar. Los hijos de la mujer sol, LOM Ediciones, Santiago, 2003
 Paz Errázuriz Fotografía, Editorial Origo, Santiago 2004.
 Soul’s Infarct, Lumen Books, Ameriketako Estatu Batuak, 2008
 La luz que me ciega, katalogoa; Malú Urriola/Carolina Tironirekin elkarlanean; Santiago, 2010
 Insubordinación: Diamela Eltit y Paz Errázuriz, Monte Ávila Editores Latinoamericana, Caracas, 2011
 FotoNO, PhotoEspaña katalogoa, Alvimpress Impresores, Santiago, 2012
 Paz Errázuriz, Katalogoa, Fundación Mapfre, Madril, Espainia 2015
 Paz Errázuriz, D-21 Editores, Santiago, Chile 2015
 Ojos que no ven, Autoedizioa, Santiago, Chile 2018
 Señales, Metales Pesados, Santiago, Chile 2019
 Ñuble: Retratos de la Nueva Región, Santiago, 2019
 Arles Les Rencontres De La Photographie, Katalogoa, Éditions de La Martinière, 2019
 archivo imperfecto, Ediciones Metales Pesados, Santiago, 2023
 Histoires Inachevées, Maison de I’ Amérique Latine, Atelier EXB, París, 2023

 Banakako erakusketak 

 2016. Centro Álvarez Bravo, Oaxaca, Mexiko.
 2016. “Paz Errázuriz”. Centro Cultura Antiguo Instituto, Gijón, Espainia.
 2016. “Tormentas”. Museo Histórico Nacional, La Serena, Txile.
 2015. “Paz Errázuriz”, D21 Proyectos de Arte, Santiago, Txile.
 2015.  Dark Mirror, Art from Latin America since 1968. Kunstmuseum, Wolfburg, Alemania.
 2015.  Adentro-Afuera. Atzerabegirakoa. Fundación Mapfre. Madril, Espainia.
 2015.  Veneziako Bi Urtekoa, Txileren aretoa. Italia.
 2015. “Aquí nos vemos”. Erakusketa kolektiboa. Centro Cultural Kirchner, Bs. As. Argentina.
 2015. "Paz Errázuriz". Sala Bárbara de Braganza, Fundación MAPFRE, Madril, Espainia.
 2012. "El Combate contra el Ángel" Galería 64. Santiago, Txile.
 2011 “La luz que me ciega”. Paz Errázuriz eta Malú Urriola. Galería E, Valparaíso, Txile.
 2010. “Mois de la Photo”. Maison de L’Amerique Latine, Paris, Frantzia.
 2010. “La luz que me ciega”. Museo de Arte Contemporáneo, Santiago, Txile.
 2010. “Huellas del Cotidiano.” Galería Mohammmed Fassi. Rabat. Maroko.
 2009. “Cultura de Taller” Luis Poirotekin batera. Instituto cultural Las Condes Santiago, Txile.
 2008. “Los Chilenos Calbuco”. Casa de la Cultura, Calbuco, Txile.
 2007. “Los Chilenos Calbuco”. Galería AFA, Santiago.
 2007. “La Batalla contra el Angel”. MAC, Valdivia. Txile
 2006. “Cuerpos”. Espace Arpete. Paris. (MoisOFF) Frantzia
 2006. “Paz Errázuriz, Fotografías Chile 1981_2002”. Museo de Osma, Lima, Peru.
 2006. “Paz Errázuriz, Fotografías Chile 1981_2002”. Centro Cultural Borges. Buenos Aires. Argentina.
 2005. “Exéresis”. Librería Metales Pesados. Santiago, Chile.
 2005. “Paz Errázuriz, Fotografías”. Museo Lord Cochrane, Valparaíso, Txile.
 2005. "Paz Errázuriz, Fotografías". Espacio Achromatik. Paris, Frantzia.
 2005. "La Mirada". Museo de Arte del Banco de la República. Bogotá, Kolonbia.
 2004. "Arte Chileno Traspasando Fronteras". Klovicevi Dvori Galeria. Zagreb, Croacia.
 2004. Réplicas y sombras/Reiterations&Shadows_ retrospectiva/retrospective1983_2002. FundaciónTelefónica, Santiago, Txile.
 2002. El infarto del alma/TheInfarctof the Soul. Fotogalería San Martín. Buenos Aires, Argentina.
 2002. Los nómadas del mar/The Nomads of the Sea. Casa Azul del Arte, Punta Arenas, Txile.
 2001. El Sacrificio /The Sacrifice (bideoa). Galería Animal, Santiago, Txile.
 1999. Los nómadas del mar/The Nomads of the Sea. Museo de Arte Contemporáneo de Yokohama, Yokohama, Japonia.
 1998. Boxeador I / Boxer I. Galería Muro Sur, Santiago, Txile.
 1998. Los nómadas del mar / The Nomads of the Sea. Art space_Visual Arts, Sydney, Australia.
 1998. Los nómadas del mar/The Nomads of theSea. Centre for Contemporary Photography, Melbourne, Australia.
 1996. Los nómadas del mar/The Nomads of the Sea. Museo Nacional de Bellas Artes. Santiago, Chile.
 1992. Paz Errázuriz: Fotografías 1981_1991. Museo de Arte Contemporáneo Carrillo Gil. Mexico DF, Mexico.
 1992. Photographs by Paz Errázuriz. The Photography Gallery. Toronto, Kanada.
 1991. Un cierto tiempo / A Certain Time. Museo Nacional de Bellas Artes. Santiago, Txile.
 1989. La manzana de Adán / Adam’s Apple. The Australian Centre for Photography. Sydney, Australia.
 1989. La manzana de Adán / Adam’s Apple. Galería Ojo de Buey, Santiago, Txile.
 1988. Deados / TwobyTwo. Galería Carmen Waugh La Casa Larga. Santiago, Txile.
 1987. El combate contra el ángel / The Fight Against the Angel. Galería La Plaza, Santiago, Txile.
 1986. Fotografías. Galería Carmen Waugh La Casa Larga. Santiago, Txile.
 1983. Entreactos / Entr’actes. Universidad del Bio_Bio. Concepción,  Txile.
 1982. Fotografías 1982. Galería Sur, Santiago, Chile.
 1980. Personas / Persons. Instituto Chileno - Norteamericano de Cultura, Santiago, Txile.

 Esker onak 

 Sariak 
 2017: Txileko Arte Plastikoen Sari Nazionala
 2017: Madame Figaro-Rencontres de’Arles II argazki saria
 2016: Oaxacako Liburuaren Nazioarteko Azoka, Esker ona.Oaxaca, Mexiko
 2015: PHOTOESPAÑA saria
 2014: Kultura eta Arteen Kontseilu Nazionala. "Pablo Neruda" Arte eta Kultura Merituaren Ordena. Santiago, Txile.
 2005: Txileko Arte Kritikoen Zirkulua. Ibilbide artistiko baten saria, argazkigintza kategorian. Santiago, Txile.
 2005 Arte Nazionalen Altazor Saria, Erreplika eta itzalen lanagatik argazkien kategorian.
 2005 Txileko Arte Kritikoen Zirkuluak emaniko Ibilbide Artistikoaren Saria.
 2004: Nazioarteko Argazkilaritza Latinoamerikarraren Saria. Paris, Frantzia.
 1995: Ansel Adams saria, Txileko Iparraldeko Kultura Institutuak emana, Santiago, Txile.

Oharrak

Erreferentziak

 Kanpo estekak 
 Paz Errázurizen webgunea
 Paz Errázurizi elkarrizketa
 Paz Errázuriz: Pinocheten erregimenari desafio egin zion emakumea, BBC, 2019.
 Paz Errázuriz Tate Gallery-n
 Los nómadas del mar, 1996ko erakusketako argazkiak eta testuak
 El infarto del alma erakusketari buruzko artikulua, zenbait argazkiz hornitua.
 Paz Errázuriz, El Diario 2015
 Argazkilari Independenteen Elkartea (AFI) Memoria chilena
 En el circo argazki saila
 Exposición | Paz Errázuriz - Colecciones Fundación Mapfre
 Art collections | Paz Errázuriz - Colecciones Fundación Mapfre


Kategoria:Errázuriz
Kategoria:Gizabanako biziak
Kategoria:1944ko jaiotzak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Emakume argazkilariak
Kategoria:Txileko emakumeak