B. Prabha

Prabha Agge, ezagunagoa B. Prabha izenez (Maharashtra, India, 1933 – Nagpur, India, 2001) margolaria izan zen, batez ere mihise gaineko olioan lan egin zuen indiar artista. Landa eremuko emakume pentsakorren irudi garratz eta luzeengatik da ezaguna bereziki, bakoitza kolore bakar batez egina. Hil zenean, bere lana 50 erakusketa baino gehiagotan erakutsi zen bere lana eta arte bilduma garrantzitsuetara ere heldu zen, Indiako Arte Modernoko Galeria Nazionala, TIFR Arte Bilduma eta Air India Arte Bilduma barne.

Prabha Indian emakume artista gutxi zegoen sasoian hasi zen lanean. Amrita Sher-Gil eragin handiko modernistaren lanean inspiratu zen. Sher-Gil bezala, Prabharen lanetako protagonistak emakumeak ziren gehienetan. Hunkituta sentitu zen landa eremuko emakumeen egoera zailarekin eta, denborarekin, bere obraren gai nagusi bihurtu ziren. Youngbuzz Indian egindako elkarrizketa batean adierazi zuen: "Oraindik ez dut emakume zoriontsu bat ikusi". Bere pinturek ere gai ugari jorratzen dituzte, paisaietatik hasi eta lehorteak, gosea eta etxebizitza falta bezalako gai sozialetaraino.

 Bizitza 
Prabha Agge Bela herri txikian hazi zen, Nagpurretik hurbil, Maharashtran, Indian. Musikaz eta arteaz interesatu zen bere prestakuntza urteetan. Neba zaharrenak aldi berean bi bokazio ez jarraitzeko aholkatu zion, eta ikasketak bukatu ostean artearekiko erabakia hartu zuen. Bere lehen inspirazioetako bat Amrita Sher-Gil artista hungariar-indiar moderno aitzindaria izan zen. Sher-Gilek bezala, Prabhak ere artista ospetsua izatea zuen amets, eta bere margolanak munduko bazter guztietara eramatea. Nagpurreko Arte Eskolan ikasi zuen, Mumbaira beka batekin bizitzera joan baino lehen, eta Pintura eta Mural-pintura ikasketak osatu zituen Sir JJ Arte Eskolan, 1954-1955. urtean. Hantxe ezagutu zuen senarra, B. Vithal artista eta eskultorea, eta harexekin ezkondu zen 1956. urtean. Badwelgar edo B. Prabhak sinadura berria eskuratu zuen horrela. Mumbain, artista bikoteak bere bidea zabaldu nahi izan zuen, familiaren bitxiak salduz eta, batzuetan, lagunen laguntzaren arabera, gelditzeko eta lanak gordetzeko leku bat lortzeko.

 Lan ibilbidea 
Arte eskolan ikasle zela egin zuen lehen erakusketan, Prabharen hiru pintura erosi zituen Homi J. Bhabhak, zientzialari nuklear eta arteen mezenasak, Tata Institute of Fundamental Research-en arte-bilduma ikonikorako. Prabharen estilo formal bereizgarria B. Vithalekin ezkondu ostean garatu zen, abstrakzio moderno batetik figurazio apaingarriago batera pasatuta. Artista bikoteak 1956. urtean egin zuen lehen erakusketa elkarrekin, ezkondu ziren urtean.

Prabhako landa-eremuko emakumeen irudi erraz eta luzeek euren bizitza, lana eta lehortearen, gosearen eta etxebizitza faltaren mehatxu garaikidea nabarmendu zuten. Aipagarria da Prabhak, emakumeak konplexu barik zapalduak ziren sasoi batean arteari ekiten zion emakumeak, bere posizioa eta ahotsa artista gisa erabili zituela hori agerian jartzeko. Nahiz eta denboraz bere lanak landa eremuko emakumeen figuren dokumentazio soila irudi lezakeen, XX. mendean bere lanak emakume horien izpirituari eta egoera zailari buruzko oharpen errebelde eta kontzienteak ziren. Berak esaten zuen bezala: «Nire helburua emakumeen trauma eta tragedia margotzea da.» 

 Lanak 

 Bildumak eta batzordeak 

 Air Indiako arte-bilduma 
Air Indiak 1956. urtean erosi zion Prabhari bere sei pinturen lehen sorta, 87,50 errupiaren truke, artean lizentziatutako gaztea zenean. Prabha Air India, 1932an Indian sortutako airolinea internazionala, arte departamentura joan zen eta galdetu zuen ea enpresa prest egongo zen bere emakume indiarren margolan batzuk erosteko, exekutiboak ados egon ziren eta horrela arte bilduma berri bat jaio zen. Maharaja Bilduma (horrelaxe deitzen zaio) hazi egin zen, hurrengo sei hamarkadetan 4000 lan osatu arte, eta Indiako arte-bildumarik garrantzitsuenetako bat bihurtu zen. Bildumak, hain zuzen ere, Prabharen lanekin hasi zen, eta helburua zuen India pixka bat erakustea, bai iraganekoa, bai une horretakoa, mundu osoko erreserba bulegoetan eta airelinearen guneetan. Bangkokeko bere erreserba bulegoko itxarongelarako horma-irudi bat ere enkargatu zion Air Indiak. 2023. urtean, bilduma hau Indiako Kultura Ministerioko Arte Modernoko Galeria Nazionalari eman zitzaion, New Delhin.

 Indiako enbaxada Tokion 
Indiak Tokion zuen Enbaxadak ere horma-irudi bat egiteko eskatu zion B. Prabhari.

 Tata Institute of Fundamental Research 
1962 eta 1963 bitartean, B. Prabha artista gazte txalotuen talde txiki bateko kidea izan zen, eta Tata Institute of Fundamental Research-ek eskatutako lanik esanguratsuena sortzeko lehiaketa batean parte hartzera gonbidatu zituzten: eraikinaren erdiko atondoan 13 oin baino gehiagoko horma-irudia egiteko. Lehiaketa irabazi ez bazuen ere, eta enkargua azkenean Maqbool Fida Husain artistari eman bazioten ere, B. Prabhak (Luna Negra, 1963) maketa gisa proposatutako pintura handik hurbil erakusten jarraitzen dute.

 Citi Indiako bilduma korporatiboa 
B. Prabharen lau lan, gutxienez, 1998an sortu eta New Yorken egoitza duen Citi bankuaren Indiako Bilduma Korporatiboaren parte dira.

 Erakusketak 
Bizitzan zehar, B. Prabhak 50 erakusketa baino gehiago egin zituen Indian bertan zein herrialdetik kanpo. Banakako bi erakusketa egin zituen Delhiko Kumar Galerian, 1959. urtean eta 1961. urtean. 1993an, Shradhanjali bakarkako erakusketa egin zuen Mumbain, eta B. Vithal senar zenari eskaini zion. B. Prabharen lana Indiako pintore garaikideak erakusketa kolektiboaren parte ere izan zen, Mumbaiko Jehangir Arte Galerian, 1996. urtean. Era berean, Mumbaiko Estatuko Arte Erakusketan parte hartu zuen 1958. urtean, eta lehen saria jaso zuen.

 Sariak eta aintzatespenak 

 1958. urtean, Mumbaiko Estatuko Arte Erakusketan lehen saria jaso zuen. 
 India osoko Arte Ederren eta Lanbideen Elkartearen (AIFACS) sariak jaso zituen New Delhin.
 2008. urtean, hil ostean, B. Prabharen lana New Yorkeko Aicon galeriako Winter Moderns erakusketan eta Mumbaiko Beyond galeriako Pot Pourri erakusketan agertu zen, .

 2004. urtean, bere obra Veneziako 60. Biurtekoan aurkeztu zen lehen aldiz.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Indiako margolariak
Kategoria:Emakume margolariak
Kategoria:Indiako emakumeak