Xabier Unzurrunzaga

Xabier Unzurrunzaga Goikoetxea (Zarautz, Gipuzkoa, 1937ko irailaren 17a) arkitekto gipuzkoar nabarmena eta hiri-plangintzako ikertzaile eta irakasle gisa ere ezaguna da. 

Unzurrunzaga Zarauzko erdigune historikoan dagoen Sotelo (gaur egun Ipar) kaleko etxebizitza batean jaio zen. Nortasun nazionalistako familia osatzen zuten sei anai-arrebetatik laugarrena da. Ama, Maria Goikoetxea, Markinan jaioa, Patxi Unzurrunzagarekin ezkondu zenean etorri zen herrira. Aitak, arte grafikoetan aritzen zen zarauztarrak, Itxaropena inprimategi-argitaletxea sortu zuen Santa Marina kalean 1932. urtean. 

Arkitektura ikasketak Madrilen eta Bartzelonan egin zituen. 1964an Bartzelonako Arkitektura Goi Eskolan graduatu zen, eta 1968an doktore titulua lortu zuen Espainiako Hezkuntza eta Zientzia Ministerioaren bidez. Gerora, Estatu Batuetan (Ipar Carolina) hiri-diseinu eta urbanismo ikasketak egin zituen. 

Bere ibilbide profesionalak 1960ko hamarkadan hasi zen MUZ taldearekin (Marquet, Unzurrunzaga, Zulaica), non hainbat proiektu arkitektoniko eta hirigintza lan garatu zituzten, besteak beste: Liceo Santo Tomás (Donostia, 1967), Eliz Kalea eraikina (Usurbil, 1968), Altamira etxebizitzak (Ordizia, 1969), Urumea eraikina (Donostia, 1970, Rafael Moneorekin lankidetzan), Tolosa hiri antolamenduko plana (Manuel de Solà-Moralesekin). 1969an Aizpurua Arkitektura Saria jaso zuen Arkitektoen Elkargo Vasco-Nafarrok antolatuta. 

1970etik 1978ra arkitektura eta urbanismo plangintzan aritu zen lanean, eta 1976-1977 artean Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialeko dekano izan zen. Bere karguari esker, hizkuntza elebiduna eta euskararen erabilera tekniko-zientifikoa sustatu zituen arkitekturaren esparruan. Ondoren, Euskadiko Gobernuan eta Gipuzkoako Foru Aldundian hainbat ardura izan zituen arkitektura, urbanismo eta etxebizitza arloko zuzendaritza-karguetan. 

 Bibliografia 
https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/eu/unzurrunzaga-goicoechea-xabier/ar-138187/