Espainiako gaztelania

Espainiako gaztelania edo Espainiako espainiera () Espainian hitz egiten den gaztelaniaren dialektoen eta hizkeren multzoa da, zenbait testuingurutan, Kanarietako aldaera barne. Dialektologia-kategoria gisa, Espainiatik gertu dauden herrialdeetan (Andorra, Maroko edo Gibraltar) hitz egiten dituzten gaztelania-aldaerak ere sartzen dira. Bi eremu dialektal handi bereizten dira: iparraldeko eta hegoaldeko aldaerak.

Autore batzuek gaztelaniazko dialektotzat ere hartzen dituzte katalanez eta galegozko eremuetan mintzaturiko aldaerak. Espainiako hiriguneetan, gaur egun, dialektoak homogeneoagoak dira; gainera, populazioaren alfabetizazioak, komunikabideen garapenak eta hedapenak, batez ere hitz egindakoek (telebista eta irratia) eta XX. mendearen erdialdetik literaturak izan duen oparotasunak, penintsulako gaztelania homogeneoa gero eta gehiago erabiltzea eragin dute, eskualdeko dialektoen aldean, eta horiek desagertzeko joera dute, batez ere iparraldekoak. Espainiako gaztelaniaren dialekto guztiak elkarrekiko ulergarriak dira, nahiz eta batzuetan eskualde bateko eta besteko hiztunen artean ulertzeko nolabaiteko zailtasuna egon. Estandarizaziorako Nazioarteko Erakundeak es-ES laburdura erabiltzen du aldaera horien hizkuntza-kode gisa ISO 639 estandarrean.

 Eskualde-aldaerak 
Espainian dagoen alderik nabarmenetako bat gaztelanian eskualdearen arabera dauden hiru ahoskera-formen erabilera da: ceceoa, seseoa edo, ohikoena, bereizketa. Seseo eta zezeo egiten dituzten aldaerak ohikoak dira hegoaldeko komunitateen artean. Ohikoa da Espainiako gaztelania bi bloke dialektal handitan banatzea:

 Iparraldeko gaztelerazko dialekoak edo Gaztelako gaztelania
 Hegoaldeko gaztelerazko dialekoak

Espainian dialektaltzat hautematen dituzten desberdintasun batzuk, berez, gaztelania ez den jatorrizko hizkuntza baten interferentziari dagozkio, eta horren intonazioa edo ahoskera gehiago edo gutxiago nabarmentzen da hiztunaren arabera.

 Ezaugarriak 
Espainiako espainieraren aldaera guztiek ez dute ezaugarri bera; izan ere, barne-aniztasuna Espainiako gaztelaniaren eta Amerikako gaztelaniaren artean dagoena bezain handia da. Komunikabide mintzatuek Madrilen hitz egiten duten espainieraren erregistro jasoetan oinarritutako forma estandar bat erabiltzen dute komunikazio formaletarako; aldiz, Amerikako gaztelaniak ezaugarri gehiago ditu hegoaldeko gaztelaniarekin iparraldekoarekin baino, batez ere fonetikan. Ez dira nahastu behar penintsulako komunikabide gehienetan entzun ohi den espainiera estandarra eta Espainiako gaztelania, elkarren artean nahiko desberdinak izan daitezkeen dialektoak biltzen baititu.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 



 Kanpo estekak 

Kategoria:Gaztelaniaren dialektoak
Kategoria:Espainiako hizkuntzak
Kategoria:Gibraltarreko hizkuntzak
Kategoria:Andorrako hizkuntzak