Marian Koshland

Marian Elliott «Bunny» Koshland (New Haven, Connecticut, 1921eko urriaren 25a – Berkeley, 1997ko urriaren 28a) estatubatuar immunologoa izan zen. Antigorputzen aminoazidoen konposizioan dauden ezberdintasunek inbaditzaile arrotz ugariri aurre egiteko duten eraginkortasuna eta efikazia azaltzen dutela aurkitu zuen.

 Bizitza 
Marian Elliott 1921eko urriaren 25ean jaio zen New Havenen, Connecticuten. Margrethe Schmidt Elliott eta Walter Elliotten alaba zen. Ama Danimarkatik etorritako maistra zen eta aita hegoaldeko baptista jatorriko burdindegiko saltzailea. Lau urte zituenean, neba gazteak sukar tifoideoa hartu zuen, eta auzokide bik hezi zuten. Mari-mutila zen eta hiru mutil judurekin adiskidetasuna egin zuen eta haiekin batera Works Progress Administration antzerki ekoizpenetara joaten zen. Bere klaseko neska bakarra zen metro bateko suge beltz bat maneiatzen ausartu zena, eta horregatik suge-haragi lata bat irabazi zuen.  

Marianek New Yorkeko Vassar College-n ikasi zuen eta 1942an bakteriologian graduatu zen. Gero Chicagoko Unibertsitatera joan zen, eta han bakteriologian masterra lortu zuen 1943an. Chicagon arnas gaixotasunen hedapena murrizten lan egin zuen eta koleraren aurkako txertoa garatu zuen ikerketa talde bateko kide izan zen.  

Chicagon zegoela, Daniel E. Koshland Jr. ezagutu zuen, biokimikaria eta Levi Straussen ondasunen oinordekoa. 1945ean, Oak Ridge-n (Tennessee) elkartu zen berarekin eta urtebete eman zuen Manhattan Proiektuan lanean, erradiazioaren efektu biologikoak ikertzen. Biak 1946an ezkondu ziren eta Chicagora itzuli ziren, non Marianek bere doktoregoa jaso zuen. immunologian, Chicagoko Unibertsitatean 1949an. Marianen koinatak geroago gogoratu zuen bere irakasleak ez ziola doktoretzarik eman nahi,  izan ere, Marian haurdun zegoen eta alferrik galduko zuela pentsatu zuen. 1949an, Danielekin Bostonera joan zen bizitzera, eta Marianek bi urte eman zituen doktoretza ondoko beka batekin, Harvardeko Medikuntza Fakultateko Bakteriologia Sailean. Ondoren, biek Brookhaven Laborategi Nazionalean lan egin zuten 13 urtez. 

1950eko hamarkadaren hasieran, Marian Koshlandek serumean sortutako eta jariatutako antigorputzen arteko molekula-desberdintasunak frogatu zituen. 1960ko hamarkadarako, antigorputzen espezifikotasunaren jatorriari erreparatu zion. Jim Allison Berkeleyko lankide batek esan zuen: "Bunnyk bi hapteno ezberdinen aurkako antigorputz poliklonalak aztertu zituen, eta aminoazidoen konposizio-analisi zorrotzetan oinarrituta, modu sinesgarrian erakutsi zuen antigorputz hauek aminoazidoen konposizio desberdinak zituztela eta, beraz, aminoazidoen sekuentzian desberdinak izan behar zutela". Datu hauek eragin sakona izan zuten antigorputzen eraketaren teorietan eta antigorputzen espezifikotasuna nola sortzen zen. Kondairak dioenez, Amerikako Immunologia Elkartearen urteko bileran, non bere datuak lehen aldiz aurkeztu zituen, txalo zaparrada handiz hartu zuten bere hitzaldia; oso goraipamen handia izan zen, hain zuzen ere.

1965ean, Koshland ikertzaile bihurtu zen Kaliforniako Unibertsitatean, Berkeleyn, eta 1970ean hasi zen irakasle lanetan. Biologia molekularra ikasi zuen David Baltimorerekin MITeko bere laborategian 1970eko hamarkadaren amaieran. 1982tik 1989ra Berkeleyko Mikrobiologia eta Immunologia Saileko lehendakaria izan zen. Geroago, departamentu horretako Graduondoko Gaietarako Dibisioa zuzendu zuen. Zientzia Fundazio Nazionaleko zuzendaritzako kide ere izan zen, eta Amerikako Immunologoen Elkarteko Kontseiluko presidentea izan zen 1982an eta 1983an.

Koshland Berkeley-n (Kalifornia) hil zen 1997ko urriaren 28an, biriketako minbiziak jota.  

Koshlanden seme-alabak, Catherine Koshland eta Douglas Koshland, Haverford-en ikasi zuten eta, 2021eko irailetik aurrera, U.C. Berkeley-n daude; Catherine errektoreorde exekutibo eta errektoreorde gisa aritu da 2021eko uztailaren 1etik, eta Douglas biologia molekular eta zelularreko irakaslea da.  


 Argitalpenak 

 Koshland, Marian E.; Englberger, Frieda M.; Shapanka, Rosyln (March 1964). "Differences in the Amino Acid Composition of a Third Rabbit Antibody". Science. 143 (3612): 1330–1331. Bibcode:1964Sci...143.1330K. doi:10.1126/science.143.3612.1330. PMID 17799240. S2CID 35924531
 Koshland, Marian Elliott (April 1996). "Sheer Luck Made Me An Immunologist". Annual Review of Immunology. 14: viii–xv. doi:10.1146/annurev.immunol.14.1.00. PMID 8962690

 Sariak eta aintzatespenak 

 1989an Zientzian Bikaintasun Saria irabazi zuen Biologia Esperimentaleko Amerikako Elkarteen Federaziotik, eta Zientzian Emakumeen Egoerari buruzko AAI Batzordeak omendu zuen.
 Marian Koshland Zientzia Museoa Washingtonen zegoen, eta publiko orokorrari zuzendutako erakusketak zituen. Haren omenez izendatua izan zen. 
 Haverford College-ko Marian E. Koshland Zientzia Natural Integratuen Zentroak arte liberalen unibertsitateko zientzia sailak hartzen ditu. Hau ere bere omenez izendatua.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Marian E. Koshland-en dokumentazio bilaketarako laguntza, 1950-1995  The Bancroft Library

Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako mikrobiologoak
Kategoria:Manhattan Proiektuko pertsonak
Kategoria:Emakume biologoak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Mikrobiologoak
Kategoria:Emakume zientzialariak