Maurizia. Biziminaren hotsa

Maurizia. Biziminaren hotsa Maurizia Aldeiturriaga panderojolearen biografia ilustratua da. 2025ean Euskal Herriko Trikitixa Elkarteak eta Ikastolen Elkarteak argitaratu zuten. Garbiñe Ubedarena da gidoia, eta Ekaitz Agirrerenak marrazkiak  ("Garluk").

Harrigarria bada ere, Mauriziak musikari belaunaldi berriko gazteak ere liluratu zituen. Hertzainak taldeko Josu Zabala edo Kortatuko Fermin Muguruza eta abar luze batentzat, garaiko punki mugimenduarentzat alegia, Mauriziaren abesteko era askatua eredu bihurtu zen. Euskal Rockarentzat Maurizia beste garai bateko punkirik punkiena izan zen. Fermin Muguruza abeslaria ere miresle sutsua izan zen.

Xabiroi komiki-aldizkariak urtero album bat (noizbait bi) atera ohi du, normalean udazken partean, lehenago aldizkarian atalka ateratako istorioak biltzen dituztenak. 2025ekoa udaberrian atera zen. 2021ean Jazinto Rivas Elgetari buruzkoa atera zuen bezala (Sasi artean Elgeta), komiki hau ere trikitiaren munduko beste euskal pertsonaia bati buruzkoa da. Eta hura bezala, hau ere EHTE Euskal Herriko Trikitixa Elkartearekin batera argitaratu zuten.

 Argumentua 
Liburua ez da biografia oso eta zehatz bat, gidoia Maurizia Aldeiturriagaren (1904–1988) bizitzako hainbat pasarte bitxirekin osatu zuen Garbiñe Ubedak. Mauriziak txikitan ikasi zuen panderoa jotzen osaba baten laguntzaz. Benantzio Bernaola trikiti jotzailearekin herriz herri aritu zen, bere burua «aupa Maurizia!» oihuaz hauspotuz Euskal Herriko erromeriak girotuz. Hasieran musikarako kide izan zuen Benantzio eta geroago ezkondu ere egin ziren. Senarra gaixotu eta ospitalean hainbat egun igaro zituzten harik eta hil zen arte. Une gogor horretatik abiatu, eta egoera hura zelan gainditu eta berriro musikaz gozatzera nola iritsi zen kontatzen du komikiak. Disko bat grabatzera ere ailegatu zen gero Leon Bilbao albokariarekin eta Basilio Undagoitia trikitijolearekin.

Trikiti musikako pandero jotzailea eta abeslaria izan zen. Abesteko modu kementsua zen Mauriziaren musikaren ezaugarri nagusia. Mauriziaren ahotsa basatia eta primitiboa zen, eta indartsua batez ere.  Ahots grabea zuen emakumeak, sendoa, basatia, eta erakargarria. Behetik kantatzen hasten bazen ere, goitik amaitzea gustatzen zitzaion, oktaba bat igo eta abestia goitik errematatu.

 Informazioa irudietan 
Irudien bidez ematen dira liburuko hainbat datu, informazio guztia ez da ematen esplizituki testuaren bidez. Tarte askotan ez da testu handirik, egileek marrazkiari eman diote garrantzia. Esate baterako, ez da inon esaten Benantzio trikijotzailea lagunek "Karakol" ez-izenarekin ezagutzen zutela, baina zenbait barraskilorekin olgetan azaltzen da gaztetako irudi batzuetan. Bestalde, ez da esaten nor diren baina marrazkietan pertsona ezagunak azaltzen dira, Fermin Muguruza eta Aiora Renteria, adibidez. Liburua erraz irakurtzen da, baina irakurle askok ekiten dio bigarren eta hirugarren irakurketari horrelako detaileekin gozatzeko.

Marrazkiak asko laguntzen du koplak eta musika entzuten: jotzen ari denaren aurpegia, mugimenduak, ingurukoen aurpegiak, panderoaren txintxinak...

Doinua adierazteko marrazkiak ez dira musika-notak; haizezko soinua baldin bada, haize moduko irudia marraztu dute; aldiz panderoa baldin bada, txintxin-aleak zabaltzen dira airetik.

+Liburuko kopla batzukBenantzio kartzelan"Maitemintzea"Esku-dardaren gaziaHemen sartu gaituzte bultzazo batean
ura ere ukatzen diguten urrean
Gizona galdutzeko leku txarrenean
Gaiztoak kanpoan ta onak barreneanGure etxeko portalean
dagoz arbola bi
bata sagarra eta
bestea madari
ai oi ai
dagoz arbola bi
bata sagarra eta
bestea madariMauriziaren grazia
esku dardaren gazia
Paretetan aditzen da
herriaren garrazia

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Fasio Arandia
 Leon Bilbao
 Martxea albokagaz
 Sasi artean Elgeta
 Gerezi garaia
 Kanpo estekak 

 "Maurizia. Biziminaren hotsa" komikia plazaratu dute Berria, 2025-05-30
 Xabiroi 76. Xabirioi aldizkariaren 76. zenbakia irakurtzeko moduan.
 Garluk Agirre Komikipedian
 Garbiñe Ubeda Komikipedian
 Maurizia_Biziminaren_hotsa Komikipedian
 Maurizia. Biziminaren hotsa. Tebeosfera.com
 Agurtzane Intxaurragari elkarrizketa: Nortasun handiko emakumea zen Maurizia EiTB. 2023.05.19

 Bideoak: Mauriziaren hainbat abesti

 Agurtzane Intxaurraga: Maurizia Aldeiturriaga, Eusko Jaurlaritzaren Argitalpen Zerbitzu Nagusia, 2006 (Bidegileak bilduma, 44. zenbakia).
 Igor Estankona Bilbao: «Maurizia Aldeiturriaga Zabala», Auñamendi Eusko Entziklopedia.
 «Ahots bereziak: Maurizia Aldeiturriaga», Txorierri BHI ikastetxeko DBHko 3. mailako ikasleen musikako bloga.

 FASIO -KALEJIRA-(JACINTO RIVAS  ELGETA ) ERRENTERIA MUSIKAL AKORDEOI TALDEA (josanov, Youtube)

Kategoria:2025eko liburuak
Kategoria:Euskarazko eleberri grafikoak