Gatta gusthi

Gatta gusthi Indiako Keralan praktikatzen den borroka libre mota bat da. Lehiaketak godha izeneko zelai ireki batean egiten dira, askotan hondartzetan. Phayalvan izeneko borrokalariek 100 teknika inguru erabiltzen dituzte. Oso ezaguna izan zen kirola, baina gainbehera bat izan zuen 1960ko hamarkadaren amaieran borroka libre eta karatearen gorakadarekin. Bere estilo libreko bertsioa gusthi bezala ezagutzen da.

 Historia 
ezkerrera|thumb|Ikasleak gimnasia barra batean entrenatzen Malabarren, 1905ean.
Gatta gusthi kirol ekitaldi garrantzitsu bihurtu zen egungo Keralan, Cochin eta Travancore erreinuen garaian, eta Kochi kirol gune garrantzitsu bihurtu zen. Lehiaketak aldizka antolatzen ziren estatu osoan. Kirolak bere gorenera iritsi zen 1945 eta 1970 artean. Garai hartako phayalvan (borrokalari) ospetsuen artean Manacaud Narayana Pillai, Polachira Ramachandran, Kattuchira Pappudas, Shankar Singh, Kayamkulam Dhayanandhan, Electric Moideen Kunj, Aslam Basheer, Kollam Rasheed, Nickel Jamal zeuden, besteak beste. 

Gatta gusthi bereziki eskatua zen Kochi, Kollam eta Manacaud-en.  Kollamek hiru godha (borroka-eraztuna) iraunkor zituen.  Travancoreko lehen partida 1952an egin zen.  Fort Kochi hondartzak txapelketa-borrokak antolatzen zituen aldizka 1970eko hamarkadaren hasiera arte  Gatta gusthi kirol-ekitaldi garrantzitsua izan zen estatuan 1960ko hamarkadaren amaierara arte.  Borroka librea iritsi ondoren desagertzen hasi zen. Borroka librea, gusthi bezala ezagutzen dena, kirol gisa erregistratu zen Ernakulam barrutian 1969an.  Ondoren, gatta gusthi zaletuek antolatutako ekitaldi hautatuetara mugatu zen. Kerala State Wrestling Association-en arabera, ikusleen interesa gutxitu zen partidak manipulatzeko zurrumurruen ondorioz. 

Indian, Indiako arte martzial tradizionalak eta borroka-kirolak oro har desagertzen hasi ziren XX. mendearen bigarren erdian karatea sartu ondoren. 1970eko hamarkadan, atzerriko arte martzialen filmen etorrerarekin, indiarrek Ekialdeko Asiara bidaiatzen hasi ziren karatea ikastera eta itzuli ziren karate eskolak irekitzera Indiako azpikontinentean zehar, hirietan zein herri txikietan. 1980ko hamarkadan, karate estiloko ekintza-sekuentziak maiz agertu ziren Indiako zinema nagusian, karateari buruzko artikuluak eta berriak maiz agertzen ziren aldizkari eta egunkarietan. Horrez gain, Indiako estatu-poliziek karatea gehitu zuten beren entrenamenduan. 

Kirola berpizteko ahaleginean, TJ George txapeldun ohi eta entrenatzaile bihurtu zenak gazteak entrenatzen hasi zen erretiroa hartu zuenetik.  Cochin Grapplers izeneko gimnasio bat sortu zuen Fort Kochin 1986an.  Kerala State Gatta Gusthy Association sortu zuen, nahiz eta oraindik ez duen Kerala State Sports Council-en aitortzarik jaso.  Keralan, borroka mota guztien gobernu-organoa Kerala State Wrestling Association da, Kerala Estatuko Kirol Kontseiluak eta Indiako Borroka Federazioak onartua. Gatta gusthi-k eta gusthi-k interesa berpiztu zuten gazteen artean Sushil Kumar, Yogeshwar Dutt eta Sakshi Malik borrokalariek Udako Olinpiar Jokoetan dominak irabazi ondoren (2008, 2012, 2016)  eta Dangal (2016) eta Phogat sisters filmen arrakastarekin. 

 Ezaugarriak 
Gatta gusthi Ipar Indiako maati kushti-ren (lokatzezko borroka) antzekoa da. Borrokak epaile batek ebaluatzen ditu eta ez dago epailerik.  Gatta gusthin 100 teknika inguru daude.  Godha izeneko eraztun baten barruan lehiatzen da eta borrokalariei phayalvan deitzen zaie.  Parte-hartzaileek arropa gutxi janzten dute, normalean galtza motz batzuk besterik ez eta oinutsik daude.  Borroka hareaz betetako lurrean egiten da. Ez dago pisu kategoriarik gatta gusthin, borrokak edozein pisuren artean lehia daitezke. Borroka irabazten da borrokalari batek bestea lurrera estutzen duenean. Gatta gusthin, aurkariaren jantzia abantaila gisa erabil daiteke, eta hori legez kanpokoa da estilo libreko borrokan. Gatta gusthi-k estilo libreko borrokak baino teknika gehiago ditu eta horietako asko legez kanpokoak dira azken honetan, dakarren arriskuagatik.  Gatta gusthi-ren eta estilo libreko borrokaren arteko desberdintasun nagusia iraupena eta puntu sistema da. Estilo libreko borrokak bi minutuko hiru txandakoak dira, gatta gusthi-k, berriz, 30 minutu iraun dezake edo irabazle bat egon arte. Puntu berdinketa badago, beste txanda batera joan daitezke. 

 Lehiaketak 
Gaur egun, gatta gusthi "Indiar estiloko borroka" izenarekin ere sustatzen da. Eraztuna zortzi metroko diametrokoa da. Kerala State Indian Style Wrestling Association-ek aldizka antolatzen ditu estatu mailako txapelketak "Kerala Kesari" titulurako.  Kerala State Gatta Gusthi Association-ek eta Cochin Grapplers klubak elkarrekin antolatzen dute Indiar Estiloko Borroka (Gatta Gusthi) Txapelketa Fort Kochin "Gatta Gusthi Kesari" titulurako.  Gatta gusthi Puthuvype hondartzan ospatzen diren 11 eguneko Hondartzako Inauteri eta Jokoetako ekitaldi bat da, Keralako Gobernuak eta Ernakulam Barrutiko Kirol Kontseiluak antolatuta, landa-kirolak sustatzeko, bertako arrantzaleen bizitza eta hondartzetako turismoa hobetzeko.  Gatta gusthi urteroko Cochin Inauterietako kirol ekitaldi erregularra da Fort Kochin.  2020an, Kerala Excise-k lehiaketa bat antolatu zuen Fort Kochin, gobernuak egindako droga-kontrako eta mendekotasunik gabeko "Vimukthi" kanpainaren barruan. 

 Kultura herrikoian 
Gatta gusthi eta phayalvans Malayalam Oridathoru Phayalvaan (1981), Mutharamkunnu P.O. (1985) eta Godha (2017) filmetan agertzen dira.  TJ George txapeldun eta entrenatzaile ohiak Kerala Gatta Gusthi Malayalam izeneko liburua idatzi du gatta gusthiren hainbat pauso eta estilo zehazten dituena, 2016an argitaratu zena. Georgek Tovino Thomas aktorea ere prestatu zuen Godha filmerako. Kerala Financial Corporation-ek kirolari buruzko film dokumentala egin zuen 2016an.  Gatta gusthi Thuramukham (2023) filmean ere agertzen da.  Gatta Kusthi (2022) tamil filmeko argumentu-elementu bat da. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 




Kategoria:Indiako kirol tradizionalak