Momčilo Gavrić

Momčilo Gavrić (; 1906ko maiatzaren 1a – 1993ko apirilaren 28a) Lehen Mundu Gerrako serbiar soldadu gazteena izan zen; zortzi urterekin soldadu bihurtu zen.

 Biografia 
1906ko maiatzaren 1ean jaio zen, Trbušnican, Loznica ondoan, Gučevo mendiaren magalean, hamaika seme-alaben zortzigarren semea, Alimpije eta Jelena Gavrićen familian.

 Lehen Mundu Gerra 
1914ko abuztuaren hasieran, Kroaziako 42. Etxeko Guardia Infanteria Dibisioko Austria-Hungariako soldaduek bere aita, ama, amona, hiru ahizpak eta lau anaiak mutilatu eta urkatu zituzten. Bere etxea ere sutan jarri zuten. Momčilo bizirik atera zen, etxean ez zegoelako gertatu zenean; aitak lehenago osabagana bidali zuen.

Familiarik eta etxerik gabe geratu zen Momčilo, eta garai hartan Gučevo ondoan zegoen Serbiako Armadako 6. Artilleria Dibisioa bilatzera joan zen. Stevan Tucović maiorrak, Dimitrije Tucovićen anaiak, Gavrić bere unitatean onartu zuen gertatutakoaren berri izan ondoren, eta unitateko soldadu bat zen Miloš Mišović izendatu zuen Gavrićen zaintzaile izateko. Arratsalde berean, mendekua hartu zuen bere unitateari soldadu austro-hungariarren kokapena erakutsiz, eta bonbardaketan parte hartu zuen, bere seme Branislav Gavrićek elkarrizketa batean kontatu zuenez.

Zortzi urte zituela, Cerko guduaren ondoren, bere unitateko komandanteak kaporal mailara igo zuen, eta uniforme militarra eman zion.

Bere unitatea Tesalonikara bidali zutenean, Tucović maiorrak Sorovitsera bidali zuen, eta han laster-azkar egin zuen lehen hezkuntzako lau mailaren baliokidea.

Kajmakčalanen, Mišić mariskalak harrituta geratu zen hamar urteko mutil uniformatu bat lubakietan ikusi zuenean. Tucović maiorrak egoera azaldu zion; Gavrić Cerko guduaz geroztik eurekin egon zela, eta diziplina irakatsi ziotela eta unitatean egon zen bitartean zauritu egin zutela. Mišićek Gavrić sarjentu nagusi izendatu zuen, eta agindua dibisio osoari irakurri zitzaion.

 Gerraosteko bizitza 
Belgrad askatu ondoren, Tucović maiorrak ziurtatu zuen Gavrićek Serbiako gerrako umezurtzei laguntzen ari zen misio britainiar batetik laguntza jasoko zuela. Erresuma Batura bidali zuten Faversham-en, Kent-en, eta Henry Wreight eskolan amaitu zituen ikasketak (gaur egun Queen Elizabeth's Grammar School-en, Faversham-en, batuta), 1921ean graduatuz. Urte berean itzuli zen Serbiara, Nikola Pašić Serbiako lehen ministroak haur guztiak Serbiara itzultzeko agindu ondoren. Trbušnican, 1914ko hilketetatik bizirik atera ziren hiru anaiekin elkartu zen berriro.

Bere seme Branislaven arabera, Momčilo Gavrićek iskanbila izan zuen legearekin 1929an. Šabac eta Belgraden lanean ari zen derrigorrezko soldadutzarako adinera iritsi zenean, eta Slavonska Požegako kuartelean, gerran armadan egon zela jakinarazi zuen. Zauritu egin zutela eta Albaniako Oroitzapen Domina jaso zuela ere esan zuen. Hala ere, Jugoslaviako Armadako kroaziar etniako batek Gavrić konbentzitzen saiatu zen gezurra esan zuela aitortzen zuela sinatzera. Hark uko egin zion, eta espetxera bidali zuten, bi hilabete emanez bertan.

Beste zerbitzu militar bat egin ondoren, Belgradera itzuli zen, non diseinu grafikoa ikasi eta gidabaimena lortu zuen. Han, bere emazte Kosarekin ere ezkondu zen, eta harekin Vapa paper-lantegian lan egin zuen.

Branislav Gavrićek, gainera, Bigarren Mundu Gerran, Momčilo bi aldiz espetxeratu zutela alemaniar okupazio-indarren eskutik. Gerra ostean, 1947an, OZNAk atxilotu zuen albaniarrak serbiarren anaiak ez zirela esateagatik eta "haien anaitasun hori 1915ean, gu hiltzen ari zirenean" sentitzen zuela esateagatik, Jugoslaviako eta Albaniako presidenteak (Josip Broz Tito eta Enver Hoxha) lagun minak ziren garaian.

1987an, Lehen Mundu Gerran izandako esperientziei buruzko Jugoslaviako dokumental batean parte hartu zuen.

 Ondarea 
Momčilo Gavrić Belgraden hil zen 1993an. Korfu uhartean eta Loznicako Jadar Museoan hari eskainitako oroitarriak daude. 2014an, Loznicako kale bati izena jarri zioten.

2015eko apirilaren 2an, Serbiako gobernuak Gavrićen omenezko monumentu bat eraikitzea erabaki zuen Belgraden.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Serbiako militarrak
Kategoria:Lehen Mundu Gerrako militarrak