Eulalia Borboikoa

Maria Eulalia Borboikoa (Maria Eulalia Francisca de Asís Margarita Roberta Isabel Francisca de Paula Cristina Maria de la Piedad; Madril, 1864ko otsailaren 12a – Irun, Gipuzkoa, 1958ko martxoaren 8a) Espainiako infanta izan zen, Elisabet II.a Borboiko erreginaren alaba gaztea. Ezkontzaz Gallierako dukesa izan zen. 

Eulalia infantak harreman zaila izan zuen bere ahizpa Elisabet Borboiko eta Borboiko infantarekin eta bere iloba Alfontso XIII.a Borboikoarekin. Azken horrek hamar urtez erbesteratu zuen. Hainbat liburu eta bere memoriak idatzi zituen, Europan zehar egindako bidaiak eta hainbat monarka garaikiderekin izandako tratua kontatuz.

 Bizitza 

 Haurtzaroa eta erbestea 
Eulalia infanta 1864an jaio zen Madrilgo Errege Jauregian, arratsaldeko 3:45ean. Hurrengo egunean, otsailaren 13an, Tomas Iglesias Barcones Indietako patriarkak Roberto I.a Parmakoa eta bere arreba Margarita Borboi-Parmakoarekin (biak Francisco Paulako Borboiko infanteak ordezkatuak) aitabitxi eta amabitxi bezala bataiatu zuen infanta. Jaioberria Maria Eulalia Francisca de Asís Margarita Roberta Isabel Francisca de Paula Cristina Maria de la Piedad izendatu zuten, baina beti Eulalia izenez izan zen ezaguna, eta izen hori jarri zion amak santa Eulaliaren omenez.

Eulalia infanta Elisabet II.a Borboiko erreginaren eta Frantzisko Asisko Borboikoaren alaba gazteena izan zen, baina bere benetako aitatasuna eztabaidatua izan da. Eulalia andrea amaren antzekoa zen fisikoki, ilehoria eta begi urdinekoa baitzen. Bere izaera independentea eta harroa zen, eta talka egiten zuen ahizpa zaharrenaren izaerarekin, Elisabet infantarenarekin ("la Chata"), zeinak sarritan liskarrak izaten baitzituen berarekin.  

Heziketa Madrilen jaso zuen 1868ra arte, bere ama 1868ko Iraultzak bota zuenera arte ("La Gloriosa"). Handik aurrera lehenengo pribatuan eta gero Parisko Jesusen Bihotza Ikastetxean hezia izan zen. Eulalia gaztea, bere ama eta Maria de la Paz Borboiko eta Maria Pilar Borboikoa eta Borboiko ahizpekin, Parisko Kléber etorbidean dagoen Gaztelako Jauregian kokatu zen. 

Nahiz eta neba Alfontso XII.a Borboikoa Espainiako tronura igo zen 1874. urtean, urte bat lehenago amak uko egin eta Espainiako Lehen Errepublika erori ondoren, infanta eta bere bi ahizpak ezin izan ziren Espainiara itzuli 1876. urtera arte. Aldiz, bere ahizpa zaharrena, Elisabet Borboikoa eta Borboiko infanta, Girgenti kondesa alarguna, Madrilera itzuli ahal izan zen, non erregina ezkontide baten funtzioak bete zituen erregea ezkondu arte. Amak, Elisabet II.a Borboiko erreginak, Parisen bizileku iraunkorra izaten jarraitu zuen, Espainiako gobernuaren ekimenez, baina Espainiara noizbehinka bisitak eginez.

 Ezkontza 
Eulaliaren neba, Alfonso XII.a, hil ostean, Eulalia zen ezkongabe jarraitzen zuen bakarra (Isabel alarguna zen eta ez zuen berriro ezkondu nahi izan, eta Maria de la Paz Borboikoa lehengusuarekin ezkonduta zegoen, Luis Fernando Bavariako printzearekin; Maria Pilar infanta bat-batean hil zen 1879an). 1886. urteko martxoaren 6an, Madrilen, bere lehengusu propioarekin ezkondu zen, Antonio Orleanskoa eta Borboikoa, gero Gallierako dukea izan zenarekin, Antonio Orleanskoa, Montpensierko dukea eta Luisa Fernanda Borboiko infantaren eta Luis Filipe Frantziako erregearen semea.

 Ondorengoak 
eskuinera|thumb|1898. urtean Giovanni Boldinik margotutako Eulalia Borboikoaren erretratua.
ezkerrera|thumb|221x221px|Elisabet II.a Borboikoa bere alaba Eulalia, Paz eta Pilarrekin.
Bikoteak hiru seme-alaba izan zituen:

 Alfontso Orleanskoa, Espainiako infantea (1886ko azaroaren 12a - 1975eko abuztuaren 6a), hegazkinlari militarra; Beatriz Saxonia-Coburgo-Gothakoarekin (1884-1966) ezkondu zen, Victoria Eugenia Battenbergeko erreginaren lehengusinarekin. Hiru seme-alaba izan zituzten.

 Luis Fernando Orleanskoa, Espainiako infantea (1888ko azaroaren 5a - 1945eko ekainaren 20a), hainbat eskandaluren protagonista izan zena; Marie Constance Charlotte Say, Broglieko printzesa alargunarekin ezkondu zen. Ez zuten ondorengorik izan.

 Roberta Orleanskoa, Espainiako infanta (1890eko martxoaren 12a), hilda jaioa.

Eulalia infantaren eta Antonio Orleanskoaren ezkontzak laster eskastu zen. 1900eko maiatzaren 31n banandu zirenean, eskandalua sortu zen Madrilgo gortean, nahiz eta jakina zen bai Antoniok bai Eulaliak maitaleak zituztela. Senarrarekin izan zituen bi semeetatik, Alfontso 1909. urtean ezkondu zen, nahaste handia sortuta, Beatriz Saxonia-Coburgo-Gothako printzesa britainiarrarekin; bigarrenak, Luis Fernandok, ostera, oso bizimodu gorabeheratsua izan zuen, eta behar baino lehenago bukatu zen.

 Ameriketarako bidaia 
1893. urtean, Maria Kristina erregina erregeordeak Kubara, Puerto Ricora eta Ameriketako Estatu Batuetara (Washington Hiria, New York eta Chicago) egindako bidaia ofizial batean Espainiako Koroaren ordezkari izatea agindu zion. Bidaiak laurogei egun iraun zuen guztira, eta garaipen pertsonala izan zen infantarentzat. Bere savoir faire apartak lurralde haietako jendearen bihotzak irabazi zituen. Bestalde, bere adimen zorrotzak eta behatzeko gaitasun finak Espainiak Amerikan zituen azken koloniak laster galduko zirela eta Kubako gerra laster etorriko zela ulertarazi zioten.

 Argitalpenak 
Eulalia, gainera, Au Fil de la Vie izeneko liburuaren egilea izan zen (1911. urtean Frantzian kaleratua, 'Avilako kondesa' ezizenarekin), Espainian bere ilobak, Alfontso XIII.a erregeak, debekatu zuena, izaera feminista eta modernistegia zuen lan bat zelako; infantak, gainera, memoria-liburu bat kaleratu zuen 30eko hamarkadan. Lehenago, 1915. urtean, Court Life from Within kaleratu zuen Ingalaterran, eta 1949. urteko abenduan Cartas a Isabel II (Mi viaje a Cuba y Unidos), non jasotzen diren infantak bere amari 1893. urtean Kubara, Puerto Ricora eta Ameriketako Estatu Batuetara egindako bidaia ofizialean bidalitako 60 gutunak. Liburua Bartzelonako Juventud argitaletxeak kaleratu zuen, 1958. urteko uztailean bezala, "Z" bilduman bere Memorias ezagunak berrargitaratu zituena.

 Nortasuna 
Eulalia andreak bidaiatzea atsegin zuen eta aldi batez Parisen bizi izan zen, Loriga amak zuzentzen zuen emakumeentzako egoitza batean egon zen, ezin baitzuen etxerik mantendu. Europan zehar egin zituen bidaietan Karlos I.a Portugalgoa ezagutu eta tratatu zuen (La infanta republicana liburuan Jose Maria Zavala egileak maitaleak zirela iradoki zuen), eta hark pastelean erretratu bat egin zion gaur egun Prado Museoko Marrazki, Estanpa eta Argazkien Kabinetean dagoen. Nikolas II.a Errusiakoa  eta Gilermo II.a  Alemaniakoa ere ezagutu zituen. Azken horrekin adiskidetasun handia izan zuen. Bere diru propioaren kontrola lortu eta senar ohiaren diru-xahutzeak saihestu ahal izan ondoren, senar ohi horrek ezkontzak iraun zuen bitartean dirutza ikaragarria xahutu baitzuen, infantak Irunen igaro zituen bere bizitzako azken urteak, eta bertan hil zen 1958. urtean. 1942. urtean, Francisco Franco jeneralak autoa eta gidaria eman zizkion bizitza osorako. Eulalia El Escorialeko San Lorenzo Monasterioko infanteen panteoian dago lurperatuta.

 Ondorengotza 
eskuinera|thumb|258x258px|Eulalia infanta argazkiaren erdian Galliera dukea bere senarrarekin batera. Haien atzean, Alejandro Rodriguez Arias (kapitain jenerala eta Kubako uharteko gobernadorea), infantak Habanara egin zuen bisitan, 1893ko maiatzean.
Bikoteak bizirik bi haur izan zituen:

 Alfontso Orleansekoa, Gallierako 5. dukea (1886-1975),  Beatriz Sajonia-Coburgo-Gothako printzesarekin ezkondua (1884-1966). Batasun horretatik 3 seme-alaba jaio ziren.
 Álvaro Orleanskoa, 6. Gallierako dukea (1910-1997). Carla Parodi-Delfino aristokrata italiarrarekin ezkondu zen, eta lau seme-alaba izan zituzten:
 Gerarda Orleanskoa (1939), lehenengo Harry Saint-ekin ezkondua eta gero Ignacio Romero de Solísekin.
 Alfontso Orleanskoa (1941-1975), Emilia Ferarra-Pignatelli aristokrata italiarrarekin ezkondua, Principi di Strongoli deitua. Bi seme-alaba izan zituzten:
 Alfonso Orleanskoa, 7. Gallierako dukea (1968). Veronica Goedersekin ezkondu zen (2001ean dibortziatu ziren), eta seme bakarra izan zuten.
 Alfonso Orleanskoa (1994).
 Alvaro  Orleanskoakoa (1969).
 Beatriz Orleanskoa (1943). Tomasso Farinirekin 1964. urtean ezkondua eta 1989. urtean dibortziatuak, bi seme-alaba izan zituzten:
 Gerardo Alfonso Farini (1967).
 Elena Gioia Farini (1969). 1999. urtean Joaquin de Haro eta Fernandez de Cordobarekin ezkondua.
 Álvaro Jaime Orleanskoa (1947). Juana Saint-MartinSaint-Germain d'Agliekoarekin ezkondua. Hiru seme-alaba izan zituzten:
 Maria del Pilar Orleanskoa (1975).
 Andrés Orleanskoa (1976).
 Luis Orleanskoa (1979).
 Alfonso Orleanskoa, Espainiako Infantea (1912-1936). Ez zen ezkontzera iritsi, eta Espainiako gerra zibilean parte hartu zuenean hil zen.
 Ataúlfo  Orleanskoa, Espainiako Infantea (1913-1974) Ez zen ezkondu eta ez zuen seme-alabarik izan.
 Luis Fernando Orleanskoa (1888-1945). Marie Constance Say, Broglieren (1857-1943) alargun printzesarekin ezkondua, 1930eko irailaren 19an Londresko Erregistro Zibilaren bulegoan. Ezkontza erlijiosoa 1930eko urriaren 4an egin zen San Siroko konkatedralean, Sanremon, Italian. Ez zuten ondorengorik izan. 1924. urtean, Alfontso XIII.ak 1888. urteko Errege Dekretuak emandako ohore eta mesede guztiak kendu zizkion, izan zuen jokabidea ez zelako egokitzat jotzen (homosexuala zen eta gainera drogekin lotutako hainbat eskandalutan nahastua).

 Ohorezko sariak 

 1864ko otsailaren 12a - Maria Luisa Erreginaren Dama Nobleen Ordenako dama. (Espainiako Erresuma).
 Teresaren Ordenako ohorezko dama. (Bavariako Erresuma)
 Victoria erreginaren Urrezko Jubileuaren oroitzapenezko Dominarekin apaindua (urrezkoa).

 Heraldika 
erdian|188x188pxerdian|245x245pxEulalia Borboikoaren armarria, Galierako infanta eta dukesa gisaEulalia Borboikoaren armarria infanta alargun gisa

 Erreferentziak 

 Bibliografia eta iturriak 

 García Luapre, Pilar: Eulalia de Borbón, Infanta de España: bere memorietan esan ez zuena. Madril: Literatur Konpainia 1995 (ISBN 84-8213-021-8)
 García Rodríguez, José Carlos: El infante maldito. La biografía de Luis Fernando de Orleans, el más depravado príncipe Borbón. Bartzelona: Espasa (ISBN 84-670-0428-1)
 Mateos y Sáinz de Medrano, Ricardo: Eulalia de Borbón. L'enfant terrible. Madril: Alberdi Ediciones, 2014 (ISBN 978-84-617-0665-5)
 Zavala, José María: La infanta republicana. Bartzelona: Plaza eta Janés 2008
 Comtesse de Ávila: Au fil de la vie. Paris: Société française d'imprimerie et de librerie 1911
 Memorias de doña Eulalia de Borbón, Infanta de España. Sarrera: Alberto Lamar Schweyer. Bartzelona: Editorial Juventud ed. 1958ko uztaila, "Z bilduma", 44. zk. Berrargitaratua; Bartzelona: Editorial Juventud, 3. ed. 1987 (ISBN 84-261-0339-1)
 Memorias. Madril: Castalia argitaletxea 1991 (ISBN 84-7039-626-9)
 Cartas a Isabel II, 1893: mi viaje a Cuba y Estados Unidos. Bartzelona: Editorial Juventud 1949
 Eulalia de Borbón, la Infanta incómoda: Historiaren erretratuak
 Chirac vende el histórico Palacio de Castilla en París , Diario ABC, 2007ko otsailaren 10a
 Urgoiti, Miren: "Eulalia de Borbón, Expósita"

 Kanpo estekak 

Kategoria:Madrildarrak
Kategoria:Irunen hildakoak
Kategoria:Infantak
Kategoria:Maria Luisa Erreginaren Dama Nobleen Ordenako damak
Kategoria:Espainiako Borboi etxea
Kategoria:1958ko heriotzak
Kategoria:1864ko jaiotzak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Wikipedia:20 elementuko autoritate kontrola duten orriak
Kategoria:Emakume idazleak