Orgasmo arrakala

Orgasmoaren arrakala edo plazeraren arrakala sexu-asetasunaren desberdintasuna da —zehazki, sexu-topaketetan orgasmoa lortzeko maiztasun desorekatua— gizon eta emakume heterosexualen artean. Aztertu den demografia bakoitzean zehar, emakumezkoek gizonekin sexu-topaketetan orgasmora iristeko maiztasun txikiena adierazten dute. Ikertzaileen ustez, kausa anitzek laguntzen dute orgasmoaren arrakalan Laurie Mintz orgasmo-arrakalaren ikertzaileak argudiatu du genero-desberdintasun modu horren arrazoi nagusia "klitoriari buruz dugun ezjakintasun kulturalari" zor zaiola, eta ohikoa dela "emakumeen genitalak gaizki etiketatzea gizonei, baina ez emakumeei, orgasmo fidagarriak ematen dizkien alde batetik (bagina)

Orgasmoa, fenomeno fisiologiko bat da, sexu-kitzikapen bizi bati erantzuteko sortzen dena. Plazer handiko eta tentsio-askapeneko sentsazioa du ezaugarri, eta muskulu-uzkurdura erritmikoak ditu genitalen eremuan. Kontzeptu hori hainbat diziplinatan aztertu da, psikologia, fisiologia eta sexologia barne.

Orgasmoak hobeto ulertzeko, sexu-kitzikapenaren gailurra da, eta erantzun fisiologiko eta psikologiko batzuen bidez adierazten da. Orgasmo batean zehar, gorputzak tentsio sexualaren askapen bizia izaten du, eta hori muturreko plazer sentsazioetan eta, askotan, muskulu-uzkurdura erritmiko batzuetan gertatzen da, bereziki pelbisean.  

Baina, orgasmoak ez dira berdinak emakumeetan eta gizonetan, ez bakarrik orgasmoak produzitzen duen sentsazioan, emakumeek dituzten orgasmoen kopuru txiki eta horrek dakarren normalizazioa baizik. Gizakien ongizatearen funtsezko zutabe nagusietako bat sexu-osasuna da, aldiz, emakumeengan eragina nabaria da, askotan ez baitira orgasmora iristen, eta gizarteak sexu-ekintza osatugabetzat hartzen du hori. Gizonetan koitoa orgasmoaren aurreko eiakulazioarekin amaitzen da. Eiakulazioa igorpenean eta kanporatzean banatzen da.  

 Orgasmo arrakala, historian zehar 
Historia aztertzea, sexualitatea arautu duten arau sozial eta juridikoak nola eraiki eta eraldatu diren, ulertzea ahalbidetzen du. Mendeetan zehar, emakumeen gozamenarekin lotutako gai asko tabu izan dira, baina horiek berrikustea funtsezkoa izan da,emakumeen eskubide sexualak aitortuko dituen kultura berri bat bultzatzeko. Historian zehar garapen motel hori erakusten duten hainbat aro identifika daitezke, betiere emakumeen eskubideekiko desabantailan: 

 Erromatar garaian 
Antzinako Erroman, emakumeek ez zituzten gizonek zituzten eskubide berak, eta legez gizonen mende zeuden, hala nola; aita, senarra edo semearen menpekoak ziren. Bere  emakume nortasuna bertan behera gelditzen zen ezkontzean. Gainera, emakumeen sexualitatea ez zen plazer terminoetan kontuan hartzen,izan ere: ¨ emakumeak  gizonen ugalketarako eta gogobetetasunerako existitzen ziren ¨. Emakumeen orgasmoaz hitz egitea pentsaezina zen, haien beharrak ez baitziren kontuan hartzen. Egiturazko desberdintasun horrek erakusten du, hasieratik, orgasmoaren arrakala emakumeen sexualitatearen autonomiaren  ezan oinarritzen  zela.

 Erdi Aroan 
Erdi Aroan, emakumeen sexualitatea gizonek kontrolatzen zuten erabat, eta ia inoiz ez zen haien desira edo ongizatea kontuan hartzen. Adibide argi bat lehen gaueko eskubide edo jus primae noctis deritzona da, non jaun feudalak emakumearen birjintasunaren jabe zen. Beraz, jaun horren mendeko emakume bat bere senarrarekin baino lehen jaunarekin lehen harreman sexuala izatera behartua izan zitekeen. Gizonek emakumeen sexualitatea kontrolatzen zuten, eta ez zegoen emakumearen baimenarekin edo nahiarekin erabat lotuta. Testuinguru horretan, gozamen femeninoa alde batera uzteaz gain, eskubide oinarrizkoenak urratzen ziren zuzenean, orgasmoaren eta autonomia sexualaren inguruko arrakala areagotzen.

 Argien Garaian 
Argien Garaiaren etorrerarekin, aldaketa batzuk hasi ziren. Pentsamendu arrazionalari esker, emakumeak pixkanaka sartu ziren hezkuntzan eta lan munduan. Legeek, gizonei  mesede egiten jarraitzen bazuten ere, Alemanian, Ingalaterran eta Estatu Batuetan berdintasun juridikoa eskatzen zuten mugimenduak sortu ziren. Garai horretan hasi ziren emakumeak askatasuna aldarrikatzen eta zalantzan jartzen gizonekiko zuten mendekotasuna. Oraindik gozamen femeninoaz modu argian ez hitz egin arren,  emakumeen gozamenaren aldeko eskubideak  aldarrikatzen hasteko oinarriak ezarri ziren. 

Oro har, ibilbide historiko honek adierazten du, gozamen femeninoa gizonen nahia lehenesten zuten, arau sozial eta juridikoek mugatu dutela. Gaur egun emakumeen orgasmoaren eta eskubide sexualen onarpen handiagoa lortu arren, orgasmoaren arrakalak hor jarraitzen du. Denboran zehar nola azaldu den orgasmo-arrakala ikustea, laguntzen digu ulertzen,  zergatik dirauten oraindik desberdintasunak, eta zergatik beharrezkoa den, sexuan pairatzen diren genero desabantailak murrizteko lanean jarraitzea.

 Gaur egun orgasmo arrakalak duen eragina 
Gizarteak, sexu harremanak zerbait ona eta orekatsua bezala ikusten du, non, pertsonen arteko ekintza bat da gozatzeko helburuarekin, baina, errealitatea ezberdina da; izan ere, ezkutuko indarkeria ematen da, sexu harremanen pertsonen elkarrekiko erantzunkizunean. Fabricio de Potestad Menéndez-ek esaten duen moduan, patriarkatuak du eragin handia non, hezkuntza, eredu familiarra zein gizartea bera, honen printzipioak jarraitzen ditu eta horren arabera aritzen da egunerokoan. Horrela, gizonaren figura emakumearen figuraren gainetik geratzen da eta sexu harremanetan berezko eragina du, non, ezberdintasun handiak dauden.

Ezberdintasun horrek, bizitzako beste alor batean emakumea zapaltzen du eta hori ezin da faktore biologikoetatik soilik azaldu, sakon normalizatuta dauden gizarte, kultura eta hezkuntza dinamiken erantzuna da. Horrela, emakumeak sexu harremanetan dituzten nahiak edota desioak ikusezin bihurtu dira, plazeraren bizipenari eragiten dioten desberdintasunak agerian utziz. Patriarkatuaz gain, gaurkoan bestelazko eragileak existitzen dira, non, emakumea ahula eta babesgabea ikusten da, hala nola; pornoa. Geroz eta lehenago hasten dira gazteak holakoak kontsumitzen eta erakusten dena, errealitatea ez dela jakin gabe. Esate baterako, gorputzak, jokabideak, ohiturak…  

Orgasmo arrakala agerian geratzen da holako praktiken jarraipena egiten bada, eta horretaz gain, genero rolak goraipatzen dira gizona indartsua eta ausarta dela erakutsiz eta berriz emakumea, lotsatia eta ahula. Horren harira, emakumeak zaurgarritasun-egoera batean geratzen dira, non, plazerrari edo gozamen maskulinoari bakarrik ematen zaion garrantzia, eta alde batera uzten dira enpatia, errespetua eta elkarrekiko gozamena sexuaren arloan. 

 Garapena 

 Orgasmoen ehunekoa emakumeetan eta  gizonetan 
Sandra Correak azaltzen du “orgasmo-arrakala” izeneko fenomenoa ez dela kasualitatea, baizik eta datu estatistiko ugarik egiaztatutako errealitatea. Ikerketek erakusten dute sexu-harreman heterosexualetan gizonek askoz sarriago lortzen dutela orgasmoa emakumeek baino. Correak dioen bezala, Andrejek eta Fetner (2019) bezalako autoreek frogatu dute gizonek ia beti lortzen dutela, baina emakumeen ehunekoa nabarmen txikiagoa dela. 

Artikuluak datu ugari aipatzen ditu arrakala hori zenbaterainokoa den azaltzeko. Adibidez, gizonek %90ean baino gehiagotan esaten dute orgasmoa dutela, baina emakumeen artean %30 eta %40 arteako da. Beste ikerketa batzuetan, emakumeen %70ek diote ez dutela sarritan lortzen. Correak azaltzen du masturbazioan, ordea, arrakala ia desagertzen dela: emakume askok askoz maizago lortzen dute orgasmoa euren kabuz, eta horrek erakusten du arazoa ez dela biologikoa, baizik eta sexu-praktiken egitura bera. 

Orgasmo-arrakalaren arrazoi nagusiak honakoak dira: hipotesi anatomikoa baztertu egiten du, Mahar, Mintz eta Akers (2020) bezalako autoreek erakutsi baitute bi gorputzen erantzun fisiologikoa antzekoa dela. Hipotesi emozionala ere kontuan hartzekoa dela dio: konfiantzak, maitasunak eta komunikazioak eragina dute, eta horregatik harreman egonkorretan emakumeek orgasmo gehiago izaten dituzte. Baina azpimarratzen du hipotesirik sendoena estimulazioarena dela: emakume gehienek ezin dute orgasmora iritsi klitorisaren estimulazio egokirik gabe, eta harreman heterosexualetan gehienetan penetratzea jartzen da erdigunean, ez estimulazio zuzena. 

Andrejek eta Fetnerrek (2019) frogatu dute estimulu-aniztasuna (ahozko sexua, eskuzko estimulazioa, jostailuak, eta abar) dela eraginkorrena. Harreman egonkorretan arrakala txikiagoa izaten da, eta masturbazioaren bitartez emakumeak bere gorputza ondo ezagutzeak ere laguntzen du. Halaber, Correak defendatzen du ikuspegi “falozentrikoa” alboratzea ezinbestekoa dela: penetrazioa ez da derrigor sexu-jardueraren ardatza izan behar.

 Pornografiaren eragina 
Gaur egun oraindik, begi bistakoa da gizartean ematen den sexu-hezkuntza oso txikia dela. Horrek arazo larri bat sortzen du, izan ere, sexu-hezkuntza gabezi horri erantzuna emateko hainbat gazte pornografian aurkitzen dute (batez ere gizonak).  

Beraz pornografian erantzuna bilatzen dituzten gizon askok, pornoaren bidez eraikitako erreala ez den irudi batekin hazten dira, non errealitatearekin bat ez datozen sexu-dinamika aurkezten diren. Horren adibide garbia da, gehienetan  pornografian bideoa gizonak eiakulatzen duenean amaitzen dela, koitoa gizonezkoen eiakulazioarekin amaitzen dela onartzen baita. Hala ere, pornoa erakusten ez duen alderdi oso garrantzitsu bat da, emakumeak ez dutela gizonek bezala funtzionatzen, izan ere, haien sexu-esperientzia ez dago nahitaez orgasmoarekin lotuta, ez une berean, ez praktika berberen bidez.

Bestalde, sexu-hezkuntza gabezi honi gehitu behar zaio emakumeak pairatzen dituzten arau kulturalak, adierazten dutenak, sexu desiragarritasunak eta sexu-adierazpenak gaztea izatearekin lotuta dagoela. Hala ere, arau kultural hauek ez dira berdin ezartzen gizonen eta emakumeen aurrean; hainbat ikerketa adierazten dute adineko gizonak sexuaz gehiago gozatzen dutela. Bitartean, emakume helduak arau sozial hauen aurrean baldintzatuagoak eta epaituagoak ikusten dute haien burua, hauen gozamena eta askatasun sexuala murriztuz. (Jimenez Bertan,2022) 

Lehen esandakoaren harira jarraituz, pornografian eta komunikabide nagusitan  sexu jarduera heterosexualetan, gizonekoen plazerra dute ardatz nagusi, emakumeen gozamena albo batera utziz. Gainera, askotan sexu mitu faltsuak  barneratzen dituzte  gizartearen ¨sexu-hezkuntzan¨, zuzenki eragiten dutenak,  bizitza errealean sexu-portaera "normaltzat" hartzen denaren eraikuntzarekin. 

Hedatuenetako mito  bat, orgasmo femeninoaren irudi faltsu baten irudikapena da. Non erakusten den emakumeek orgasmoa lortzeko  penetrazioarekin aski dela eta errealitatean emakume gehienak orgasmoa lortu ahal izateko beharrezkoa dute klitorisaren suspertzea. 

Ondorioz, gizartean dagoen  irudikapen faltsu horrek, itxaropen ez oso errealistak sortzen ditu, emakumeei bizitza errealean orgasmoa lortzea ahalbidetzen dieten jarduera motei buruz. Espero zenaren eta benetan gertatzen denaren arteko distantziak, presioa, ziurtasunik-eza eta komunikaziorik gabeko  sexu-harremanak eragin dezake. Ezjakintasun orokor horren ondorioz, emakume askok orgasmoaren itxurak (fingir orgasmos) egiten dituzte epaituak izateko beldurrez, eta horrek are gehiago indartzen du desinformazioaren zikloa. 

Horrek ez du esan nahi pornografia ezabatu behar denik, eraldatu baizik. Helburua porno feminista sustatzea da, esperientzia errealak, positiboak eta elkarren plazerean oinarritutakoak islatuko dituena. Hainbat egilek, hala nola Tristan Taorminok, frogatu dute posible dela eduki erotikoa sortzea, mito kaltegarririk sortu gabe.

 Orgasmoaren itxura egin 
Sexu jarrera edo jokaera ezberdinak bat dator emakumeen %30a baino gutxiagoa direla benetan orgasmora ailegatzen direnak harreman sexual heterosexual baten ondorioz. Honek ondorioak ekartzen ditu non, beste ohitura askoren artean, emakumeen orgasmoak “behartzen diren”, esate baterako, errealak ez diren orgasmoak bilakatu dira askotan. Tania Aguirre Solorioren hitzetan, nahiz eta gai honen inguruan ez den soberan ikertu, azaleratu da emakumeen itxurazko orgasmo hauek geroz eta jokabide arruntago bat bihurtzen ari direla eta nolabaiteko plazerraren erantzun erreala bihurtzen ari direla. Arrazoi nagusiak honakoak  dira; bikotearen sentimenduak zaintzeko, eztabaidak sahiesteko, beste pertsonaren plazerra areagotzeko eta sexu harremanarekin amaitzeko.  

Honek emakumearengan ondorioak ekartzen ditu non, sentimendu negatiboak sortarazten diren, hala nola; tristura, haserrea, frustrazioa… Era berean, hau gertatzeak, benetazko orgasmo edota plazerrarekin deskonexioa dakar; atseginak ez diren edota mingarria diren praktikak emanez. Emakumeen gutxiengoa baldin badira ere, askok, nahaste bat daukate; ez dute benetako eta irreala den plazera bereizten. Izan ere, ohitura dela eta haien buruaz ahaztu egiten dira eta horrelako nahasteak gertatzen dira.

Fenomeno horiek erakusten du orgasmo faltsuen praktika ohiko bihurtzeak eragina duela, batetik, emakumeen plazer esperientziaren pertzepzioan eta bestetik, emakumearen segurtasun eta autoestimuan. Sexu harremanen inguruko komunikazio faltak, genero rolen eraginak eta sozializazio prozesuek eragin zuzena daukate jokabide horren garapenean. Gaiaren inguruko azterketa zabalagoa eta sakonagoa egitera behartzen dute datuek, harreman intimoetan emakumeen papera kontuan hartzen hasteko.

 Ondorioak 
Orgasmo-arrakala ez da emakumeen “zailtasun biologiko” bat, baizik eta gizarte-eredu batzuen, sexu-heziketa eskasaren eta praktika heterosexualen fokuen ondorio. Estimulazio egokia, komunikazioa eta harremanen berdintasuna oinarri hartuta, Correak dio bi sexuek antzeko gaitasuna dutela orgasmoa lortzeko.  

Aztertutako informazioak argi uzten du orgasmo-arrakala ez dela kasualitate historiko baten ondorio, baizik eta gaur egunera arte iraun duten egitura sozial, kultural eta sexualen emaitza baizik. Historia osoan zehar, emakumeen sexualitatea kontrolatu eta isilarazi da, eta horrek eragin zuzena izan du emakumeek plazera nola bizi duten eta nola ulertu izan duten momentuan. Erromatar garaitik hasi eta Erdi Arotik igarota, argi geratu da emakumeen desira ez dela lehentasun izan, eta ikuspegi horrek gaur egungo dinamika sexualetan ere arrasto sakona utzi du. 

Bestalde, gizarte garaikidean oraindik ere ikuspegi patriarkalak eta rol estereotipatuak mantentzen dira, sexu-harremanetan gizonezkoen plazerari lehentasuna emanda. Sexu-hezkuntza pobrea eta pornografia nagusiaren eragina batzen direnean, sexuaren inguruko iruditeria faltsu eta idealizatua sortzen da. Horrela, emakumeen gorputza eta haien behar sexual bereziak ez dira behar bezala ezagutzen, eta horrek, praktikan, orgasmoa lortzeko zailtasunak eta frustrazioa eragiten ditu. 

Ikerketa estatistikoek erakusten dutenez, harreman heterosexualetan emakumeen orgasmoa gizonenetik oso urrun dago, baina masturbazioan arrakala ia desagertu egiten da. Horrek berresten du arazoa ez dela biologikoa, baizik eta harremanetan erabiltzen diren praktiken eta lehentasunen ondorioa. Klitoria behar bezala estimulatzen ez bada, eta komunikazioa, konfiantza edo aniztasuna falta badira, emakume gehienek ez dute orgasmora iristeko baldintza egokirik. 

Gainera, orgasmoak faltsutzeko fenomenoak agerian uzten du presioa, itxaropen sozialak eta informazio falta oraindik ere presente daudela. Orgasmoak simulatzeak ez du soilik desinformazioa betikotzen: emakume askoren autoestimuan, plazerarekin duten harreman pertsonalean eta intimitatean ere eragin zuzena du.

Hori guztia kontuan hartuta, ondorio nagusiena da orgasmo-arrakala ezabatzeko ezinbestekoa dela sexu-hezkuntza osoa, egiazkoa eta berdintasunean oinarritua sustatzea. Era berean, komunikazio eraginkorra, harremanetan enpatia eta elkar arretazko praktika sexualak bultzatzea funtsezkoa da. Pornografia eraldatzeko eta ikuspegi falozentrikoak gainditzeko beharrak ere berebiziko garrantzia du, emakumeen plazera ikusgarri, legitimo eta protagonista bihurtzeko.

Azken batean, orgasmoaren inguruko berdintasuna ez da soilik plazer kontu bat: emakumeen autonomia sexualaren, ongizate emozionalaren eta berdintasun sozialaren adierazle zuzena da. Orgasmo-arrakalari aurre egitea ezinbestekoa da sexu-harreman osasuntsuagoak eta justuagoak eraikitzeko.                             

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
  Aguirre Solorio, T. (2021).  Fingir orgasmos: Una propuesta (re) generativa sobre la política sexual de las mujeres (Doctoral dissertation, Universidad de Granada).
  Jiménez Bernat, A. (2022).     Importancia de la satisfacción sexual femenina: diferencia entre     hombres y mujeres.
  La brecha del orgasmo apoyada en datos estadísticos. Mente y Ciencia. https://www.menteyciencia.com/la-brecha-del-orgasmo-apoyada-en-datos-estadisticos/
  Lara. (2024, 15 diciembre).     Orgasmos: Qué son y cómo influyen en nuestra sexualidad -     psicologiaysalud.com.es 2025. https://psicologiaysalud.com.es/orgasmos-que-son/
  MEZA DÁVALOS, M. B., & MORALES TREJO, E. B. (2022). ORGASMO FEMENINO. Una mirada multidisciplinar.      http://dspace.uan.mx:8080/bitstream/123456789/2503/3/ORGASMO%20FEMENINO%20Una%20mirada%20multidisciplinar.pdf
  Orgasmo: información completa, definición, ejemplos y     más. (s. f.). conceptos.es. https://conceptos.es/orgasmo
  Potestad Menéndez, F. (2023).  Sexo y género. Norte de Salud Mental, 18(68), 81–88.
  Taormino, T., Penley, C., Shimizu, C. P., & Miller-Young, M. (Eds.). (2020). Porno feminista: las políticas de producir placer. Melusina.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Sexu osasuna
Kategoria:Sexu hezkuntza
Kategoria:Genero-berdintasuna
Kategoria:Orgasmoa
Kategoria:Genero ikasketak