Tarragonako Oblatak espetxea

Tarragonako Oblatak espetxea, emakumeentzako kartzela izan zen 1939tik 1943ra, Francisco Francoren diktadurapean. 

 Historia 
Espetxeak giltzarri izan ziren errepresio frankistan, kontzentrazio esparruez eta langile batailoiez gain. 1940an Justizia Ministerioaren arabera 280.000 preso zeuden, eta horietatik 17.800 emakumeak ziren.

Oblaten komentua Espiritu Santuaren asilo zaharrean, Tarragonako Goiko Aldeko Portal del  Carro kalean, kokatutako espetxe gisa gaitutako komentua izan zen. Lehen emakume presoak Pilats-eko espetxean giltzapetu zituzten, laugarren aretoan, baina ondoren kartzela gisa gaitutako komentura eraman zituzten, Oblatetara.1939ko ekainaren 6an 150 preso sartu zituzten komentu kartzelan.Abuztuaren 4an berriz Madriletik ekarriko 293 emakume giltzaperatu zituzten.

1941ean, preso gehienak, %54,6, Estatuaren segurtasunarekin lotutako delituak leporatuta zeuden, hala nola matxinadari laguntzea, matxinadari atxikitzea, espioitza, elkarte klandestinoa edo propaganda. Beste %20,3k "moralaren aurkako" delituengatik (adulterioa, abortua, infantizidioa edo blasfemia) betetzen zuen zigorra, eta %10,3ri delitu ekonomikoak (kontrabandoa edo iruzurra) egotzi zizkioten. Gainera, presoen %28k ez zuen kausa ezagunik, eta horrek garai hartako segurtasun juridikorik eza islatzen du. Emakume asko espetxeratu zituzten interbentzionismo autarkikoaren testuinguruan bizirauteko jarduerak egiteagatik, estraperloa edo elikagaiak adulteratzea kasu. 1939 eta 1945 artean espetxeratutako emakumeen espedienteek agerian uzten dute nolako bilakaera izan zuten delitu motek, eta, hala, delitu ekonomiko eta moralek gainditu egin zituzten, denborak aurrera egin ahala, delitu politikoak.

1943ko otsailean, espetxea  agindua eman zen, eta Central de Puig-eko espetxe-establezimenduetara lekualdatu zen, "bizitza galdua zuten eta adingabeen ustelkeriagatik zigortuta zeuden emakumeak", Valentziara zigor politiko eta komunak, eta Lleidako probintzia-kartzelara, berriz, Tasen Fiskaltzak atxilotutakoak eta prebentziozko presoak.

Hamabost emakume hil ziren espetxe komentuan 1939 eta 1942 artean, preso zeuden baldintza negargarriengatik. Elisa Cardonak, Tarragonako barrutian fusilatutako emakume bakarrak, han igaro zituen bere bizitzako azken hilabeteak.

Zigorra betetzeko beste espetxe batzuk Santanderreko Oblatas, Bartzelonako Les Corts emakumeen kartzela, Gironako kartzela, Palmako Can Sales kartzela, Zornotzako Emakumeen  Kartzela Durangoko Emakumeen Kartzela eta Saturrarango Espetxe Zentrala izan ziren. Gerra-kontseiluan epaitutako emakumeak bidaltzen zituzten haietara.

Komentua bi hegaletan banatuta zegoen. Eskuineko hegala probintziako espetxeratuentzat zen, eta ezkerrekoa kanpokoentzat. 1936ko uztailaren 20an bezala, hogeita hamabost preso zigorturen lehen kontingente bat jaso zuen –hiru mutiko eta bi neskatorekin–, gehienak Madrilen zigortuak, Ventasko emakumeen kartzelarik zetozenak, eta madrildarrak izenez ezagutu zirenak, Espainia osotik etorriak izan arren. Espetxe hori eskala gisa izan zen  presak Palmako eta Gironako espetxeetara eramateko. Horrela dugu Carmen Cuesta eta Adelaida Abarcaren testigantza. Horrez gain, Purificación de la Aldea, Ángeles García Madrid, Josefina Amalia Villa eta Soledad Real ere badaude, besteak beste.

1939ko azaroan, agintariek kanpoko janaria sartzen utzi behar izan zuten, kontabilitateari dagokionez, emakume presoek errazio erdia baino ez baitzuten kontatzen eta horrek haien prekarietatea areagotzen zuen.

 Memoria historikoa 

 Kartzela Tomasa Cuevasek gogora ekarri Testimonios de mujeres en las cárceles franquistas/ Emakumeen lekukotzak kartzela frankistetan liburuan, non emakume presoen bizi-baldintza gogorrak gogoratzen diren.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Emakumeen espetxeak
Kategoria:Kataluniako espetxeak