Higinia Garay Zarate

Higinia Garay Zarate edo Higi Vandis (Bilbao, Bizkaia, 1978) ilustratzailea eta diseinatzaile grafikoa da, kulturarekin, genero-desberdintasunarekin eta giza eskubideen urraketarekin lotutako gaietan espezializatua.

 Bizitza 
Bizitza osoan marraztu du. Txikitatik ikasi zuen bere izena marrazten. Letra bakoitza panpina bat zen. Institutuan zalantzan izan zuen Arte Ederrak edo Arkitektura ikasi eta azkenean arte ederrak egitea aukeratu zuen. Erasmusa Ingalaterran egin zuen eta beste beka bat lortu zuen Valentziako Unibertsitatera joateko eta hantxe bukatu zuen karrera. Madrilen lan egiten zuen osaba diseinatzaile batek egin zion proposamena onartu zuen. Madrilera joan zen eta diseinuaren munduan murgildu  zen. Argitalpenen Diseinuan graduondokoa osatu zuen Madrilgo Diseinuko Europako Institutuan. Madrilen bost urte eman ostean, jaitoterrira itzuli zen.

 Lan ibilbifdea 
2002. urtean ilustratzaile eta diseinatzaile grafiko lanetan hasi zen, eta hurrengo urtean bere estudioaren ardura hartu zuen. Gainera, jarduera horiek eta master eta tailerretako irakaskuntza uztartzen ditu. Bere ibilbide eta sentsibilitate artistikoari esker, kulturarekin, genero-desberdintasunarekin eta giza eskubideen urraketarekin lotutako gaietan espezializatu da. 

Kartelgintzan aritu da, dokumental eta diskoen irudiak egin ditu. Tinta txinatarra eta akuarelak erabili ohi ditu. Elkarte eta erakunde anitzetarako egin du lan, besteak beste, Thyssen-Bornemisza Museo Nazionalerako, Gazteen Gurutze Gorrirako, La Caixa Gizarte Ekintzarako, Donostiako Tabakalerarako, Farmamundirako, Anesvaderako, Mundubaterako, BBK Liverako... Euskal Irudigileak elkartearen tertulietan parte hartu izan du.

2016 urtean Intxaurrondoko Kultur Etxean "Irudien bidea" izenburuko erakusketa antolatu zen 4 autoreen lanekin: Higinia Garay, Jon Juarez, Joseba Larratxe Josevisky eta Sara Morante.

2019 urtean Eusko Jaurlaritzak  komikiak eta liburu ilustratuak sortzeko antolatutako lehiaketako diru laguntzetako bat irabazi zuen "La palabra que empieza por A" komiki proiekturako.

2019an ere Bilboko Azkuna Zentroaren Fatxadak proiekturako obra bat sortu zuen.

2020 urtean Todas nosotras komiki liburua argitaratu zen Mundu Bat Gobernuz Kanpoko erakundearen eta Astiberriren eskutik: Mundu Baten enkarguz eta proiektu zabalago baten baitan, gidoia Elizabeth Casillas Valbuenak egin zuen eta marrazkiak Higinia Garayk egin zituen. El Salvadorren abortu delitua egotzita espetxeratu dituzten emakumeak dira kontakizunaren ardatza. 

2020 urtean Txakomic ekimenean parte hartu zuen: beste jardueren artean bi hilabetero Bizkaiko zazpi sortzailek zazpi komiki sortu zituzten, txakolinari buruzko istorioak ezagutarazteko. Euskarri digitalean argitaratu zen lehen istorioa Higinia Garay ilustratzaileak eta Mikel Begoñak ondu zuten: 'Parraren itzalpean'. 2023 urtean Durangoko azokan aurkeztu zen lan guztiak bildu zituen liburukia.

2020-2021 ikasturterako Azkuna Zentroak Higinia Garay aukeratu zuen komikigintza arloko nazioarteko egonaldirako. Angulema hiriak Marine des Mazery aukeratu zuen eta Quebeceko Literaturaren Etxeak Jimmy Beaulieu. Higiniaren proiektuak “Ibai batek zeharkatzen gaitu” izena zuen: artistak adierazi zuenez, lan horren helburua da “entzundako istorio bat kontatzea, elkarrizketetan oinarritutako landa-lan bat egitea, El Salvadorren egindakoaren antzekoa. Bertan bizi diren pertsonen bizitzako istorioak lehen pertsonan bildu nahi ditu, hurbilduz eta gizaki gisa elkartuz”.

2024 urtean berriz ere urtarril eta ekain artean 6 hilabetez Maison des Auteurs de Angoulêmen egonaldia egin zuen Acción Cultural Española (AC/E) eta Cité internationale de la bande dessinée et de l’imageren beka deialdia irabazi eta gero.

 Lanak 
Hainbat lan egin ditu, besteak beste:

 2020an, Todas nosotras,  Astiberri argitaletxea/ Mundubat 
 2020an, Emakume guztiok,  Astiberri argitaletxea/ Mundubat 
 2022an, La palabra que empieza por A,  Astiberri argitaletxea/ Mundubat 
 2023an, Txakomic, Bizkaiko Foru aaldundia/ Txakolingilea
 2024an, Tupust! , Tupust kolektiboa

 Estiloa 
Kontraesana bera da Higiniaren obraren abiapuntua. Oinordetzan hartutako desio eta rolen aurkakotasuna, emakumeen sexualitatearena eta sozialki esleitutako bere espazioarena, emakume heldu gisa definitzen duten kontraesan bera. Horrela, urteetan zehar egindako lanean, xaloa eta basatia, erakargarria eta aztoratzailea, naifa eta basatia bateratzen dira. Hori guztia ikuspegi femenino oso eta erabatekotik. Hasierako lanetan, modu nabariagoan, karakterizazio-giltzarria bilatzean (takoien, makillajearen edo joste-lanen bidez), eta berrienetan, prozesu barnekoiago eta poetikoago gisa.

Testu laguntzaileak, batzuetan, “street-art” erara idatziak, pertsonaien adierazpenekin osatzen dira, egoerak gogora ekarriz, komiki batzuek egiten duten bezala, edo pelikularen baten fotogramak balira bezala, blog baten sarrerak edo egunkari pertsonal bat.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bilbotarrak
Kategoria:Emakume ilustratzaileak
Kategoria:Euskal Herriko ilustratzaileak
Kategoria:Diseinatzaile grafikoak