San Jose zementu fabrika

San Jose zementu fabrika Esteban Aranguren y Compañía enpresaren buru zen Niceto Aranguren Iturbek, 1887an Zumaiako Narrondo auzoan ireki zuen lantegia zen.

Lantegia eraiki baino lehen 1886ko martxoaren 15ko Errege Agindu baten bitartez erreka ondoan zementua laugarren klaseko ontziratzeko moila (Narrondoko portua izenez ezagututa) eraikitzeko baimena lortu zuen.

 Ezaugarriak 
Niceto Arangurenek berak testamenduan utzitako deskribapenean fabrikaren ezaugarriak irakur daitezke: eraikinak 1.470 m2ko azalera zuen, harrizkoa zen eta teilazko teilatua zuen. Motorra Rider sistemako lurrun-makina bat zen, bi galdaratakoa..

Fabrikak zementu biltegia, xehatzeko aretoa, eta harria kaltzinatzeko lau labe bertikal zituen. Gainera, errepidearen ondoan bizitokia zuen, solairu bat eta ganbaraz osatua eta han zeuden, baita ere, bulegoa eta orgak pisatzeko baskula.

Tuparria Ibañarrietako harrobietatik ekartzen zuten eta ikatza (lignitoa) Aizarnako meategietatik.

Garai haietan industrien inguruan sortzen zen egitura sozialaren erakusgarri, lantegia ekoizpenerako eraikuntzak eta langileentzako etxebizitzak osatutako multzoa zen Zumaiako iraganeko industria gunetarako panelen edukien eta diseinu proposamena (argitaragabekoa). Xabier Alberdi Lonbide, Oihana Artetxe Fernández, Patricia Prieto Soto. Zehazten Zerbitzu Kulturalak (2013).. Estruktura bera du errepidearen iparraldean dagoen La Zumayana zementu fabrikak ere. 

Gaur egun ikusgai daude, fabrikaren tximiniaren beheko zatia, eraikuntza nagusiaren bi horma eta makinistaren etxea. 

 Babesa 
Euskal Autonomia Erkidegoko Zerrendatutako Kultura Ondasunaren inbentariatutako ondasuna da, 26 zenbakiarekin.

61. zenbakiarekin Zumaiako Arau Subsidiarioen Natura eta eraikuntza historiko-arkitektonikoko ondarearen katalogoan dago.

 Irudi galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Industria ondarea
 Zementugintza hizpide izan da gaur goizean Narrondon
 Zumaian barrena herri bideetatik
 Urola Beheko zementu naturalaren egileak

Kategoria:Fabrikak
Kategoria:1887an sortutako enpresak
Kategoria:Zumaiako ondarea
Kategoria:Zumaiako ekonomia