Melillako politika

Melillak, Espainiako Hiri Autonomoa den aldetik, erregimen politiko eta administratibo berezia du, 1995eko Autonomia Estatutuak arautua, eta horrek eskumen propioak ematen dizkio tokiko gobernu, administrazio publiko, hezkuntza, osasun eta kultura arloetan, besteak beste. Antolaketa politikoak udalerriaren eta probintziaren elementuak konbinatzen ditu, eta horrek aukera ematen dio legegintza-, betearazpen- eta administrazio-gaitasuna duten erakundeak izateko, Espainiako Konstituzioaren esparruan.

Gobernu-organo nagusia Melillako Hiri Autonomoa da, eta lau urtean behin zuzeneko sufragio unibertsal bidez aukeratzen diren lehendakari bat eta gobernu-kontseilu bat ditu buru. Botere legegilea Melillako Asanbladak du, herritarrek proportzionalki aukeratutako ordezkariek osatua, tokiko arauak onartzen dituena eta gobernuaren ekintza kontrolatzen duena.

Melillak ere ordezkaritza du Espainiako Parlamentuan eta Senatuan, eta parte hartzen du legedi nazionalean eta Estatu osoari eragiten dioten erabakietan. Haren sistema politikoak oreka islatzen du tokiko autonomiaren eta Espainiako erakundeetan integratzearen artean, biztanleen kultura-, gizarte- eta erlijio-aniztasunari arreta berezia eskainiz.

 Autonomia-aurreko esparrua 
Ceuta eta Melilla Cadizko eta Malagako udalerriak izan ziren, hurrenez hurren, Javier de Burgosko probintzi dibisiotik, haiengandik bereizi ziren aldi arinekin (Primo de Riveraren diktadura, Espainiako Bigarren Errepublika). Andaluziako etorkizuneko autonomia-erkidegoari buruzko aurretiazko negoziazioetan, Espainiako Langile Alderdi Sozialistaren ordezkariek zalantzan jarri zuten Ceuta eta Melilla Andaluziako autonomia-esparru berriaren parte izatearen egokitasuna. UCD eta Andaluziako erregionalista batzuk banantzearen aurka agertu ziren. PSAk ez zuen jarrera argirik. Aldi berean, ceutiarrak, melillatarrak eta hirietako ucedista eta sozialistak segregazioaren aurka zeuden. Alderdi sozialistak bi arrazoi eman zituen:

Alde batetik, Marokok Mendebaldeko Sahara okupatu berri zuen, Ceuta eta Melilla laster herrialde horrek berak erasoko ote zituen beldur ziren. Ondorioz, autonomia-erkidego berria ezegonkortu egingo litzateke. Beste arrazoia zen Ceuta eta Melilla eskuineko bi gotorleku zirela, eta horietan ezinezkoa zela PSOEk hauteskundeak irabaztea. Horrek kolokan jartzen zuen sozialisten garaipena Andaluziako etorkizuneko gobernuan. Azkenik, Ceuta eta Melilla Andaluziako marko autonomiko berritik kanpo geratu ziren. Sozialistek azaldutako gai bakar bat ere ez zen bete: izan ere, Marokok ez zuen Ceutaren eta Melillaren aurkako erasorik egin, eta alderdi sozialistak eskuineko ordezkarien aurrean irabazi zituen hauteskundeak bi hirietan.

1981ean, Ceuta eta Melillako udalek Espainiako Konstituzioaren bosgarren xedapen iragankorra betetzeko eskatu zuten. Hau adierazten du xedapen iragankor horrek:

Marokoren presioen ondorioz, Ceuta eta Melillako autonomia-estatutuak ez ziren 1995 arte aldarrikatu. Artikulua ez zen inoiz aplikatu, 1995ean Autonomia Estatutua eman baitzitzaion (1-barrra 95 Lege Organikoa, E.A.O. 1995eko martxoaren 14a), hiria autonomia-erkidego baten parekoa ez zen erakunde autonomiko bihurtu zuena. Estatutu hau indarrean sartu zenetik hiri autonomoa deitzen zaio hiriari. 1995eko estatutuak ahalbidetu zuen hirian karguak ez bikoiztea, udal-karguak aldi berean autonomikoak izatera pasatu baitziren. Era horretan, Melillako presidentea alkatea da, udal-batzarra ganbera autonomikoa da (Melillako Batzarra) eta zinegotziak ere diputatu autonomikoak dira.

 Esparru autonomikoa 
2005. urtean Autonomia Estatutuaren erreformarako proiektu bat hasi zen, non, eskumen handiagoak bereganatzeaz gain, Melillako hiri autonomoari, ofizialki, autonomia-erkidego izena emango zitzaion, Espainiako gainerako autonomien guztiz parean jarriz. Hala ere, erreforma ez zen gauzatu Alderdi Popularraren ezezkoagatik.

 Erakundeak 

 Melillako Gobernu Kontseilua 
Melillako Gobernu Kontseiluan antolatzen da Melillako hiri autonomoaren autogobernua. Honako hauek osatzen dute: Melillako lehendakariak, hiri autonomoaren ordezkari gorena denak, eta Estatuak hiri autonomoan duen ordezkari arruntak. Melillako Asanbladaren Osoko Bilkuraren gehiengo osoaren aldeko botoarekin hautatuko da, eta erregeari dagokio izendapena. Melillako presidentea Juan Jose Imbroda da.

 Osaera 
2023-2027 epealdian, Alderdi Popularrak bakarrik gobernatzen du, Batzarreko 25 diputatuetatik 14 lortu baitzituen, gehiengo absolutuari esker Juan Jose Imbroda berriro presidente izendatu zuten 2023ko uztailaren 7an. Hau da zure gobernu taldea:
erdian|frameless|136x136pxAlderdi PolitikoaPartido Popular de MelillaKargua IzenaAlkate-PrentsidenciaJuan José Imbroda Ortiz Lehendakariordea lehenengoa.  Ekonomia, Merkataritza, Berrikuntza, Teknologia, Turismo eta Garapen SailburuaMiguel Marín Cobos Lehendakariordea bigarrena.  Ingurumena eta Natura SailburuaDaniel Ventura Rizo Lehendakariordea hirugarrena.  Herritarren Segurtasun SailburuaJosé Bienvenido Ronda Inglés Kultura, Ondare Kultural eta Adinekoen SailburuaFadela Mohatar Maanan Ogasun SailburuaDaniel Conesa Mínguez Lehendakaritza, Administrazio Publikoa eta Berdintasun SailburuaMarta Victoria Fernández de Castro Ruiz Gizarte Politikak eta Osasun Publikoko SailburuaRanda Mohamed El Aoula Hezkuntza, Gazteria eta Kirol SailburuaMiguel Ángel Fernández Bonnemaisón

Melillako Batzarrari dagokio Legeak egin eta onestea eta Melillako Hiri Autonomoko lehendakaria hautatu eta kargutik kentzea.

Melillako Batzarrerako hauteskundeak dira Melillako herritarrek ganbera autonomikoan dituzten 25 ordezkari politikoak aukeratzeko formula demokratikoa. 1995eko martxoaren 13ko 2-barrra 1995 Lege Organikoaren bidez Melillako Autonomia Estatutua onartu ondoren, Parlamentu autonomorako lehen hauteskundeak 1995eko maiatzaren 28rako deitu ziren. Ondoren, hauteskundeak egin dira 1995, 1999, 2003, 2007, 2011, 2015, 2019 eta 2023an.

 Batzarra 
Melillako Asanblada presidenteak, hiri autonomoko alkate eta presidenteak, eta alderdi politiko ezberdinetako hogeita bost diputatuk osatzen dute.
2023ko Melillako Batzarrerako hauteskundeaklink=Archivo:MelillaAssemblyDiagram2023.svg|alt=|150x150pxPartiduaHautagaiaBotoakZinegotziakMelillako Alderdi PopularraJuan Jose Imbroda52,67 %14 4Melillaren aldeko koalizioaDunia Al-Mansouri555718,81 %5 3Melillako Alderdi SozialistaGloria Rojas314810,66 %3 1Vox MelillaJose Miguel Tasende29379,94 %2Melilla garaAmin Azmani15085,10 %1BerriaIturria: Hauteskunde Batzorde Zentrala
Melillako Batzarrerako hauteskundeen emaitzakAlderdi politikoa20232019201520112007%BotoakZinegotziak%BotoakZinegotziak%BotoakZinegotziak%BotoakZinegotziak%BotoakZinegotziakPartido Popular (PP)52,6715 5551437,8312 9431042,7513 6541253,9116 8521555,9616 10215Melillaren aldeko koalizioa (CpM)18,815557530,6110 472826,448445723,667394521,7162455Partido Socialista Obrero Español (PSOE)10,663148314,404928412,57401338,582683218,2352465Vox9,94293727,7626552—————————Melilla gara (SML)5,1015081————————————Ciudadanos (CS)———5,54189716,7421542——————Partido Populares en Libertad (PPL)——————5,43173416,8121282———

 Presidenteak 
+erdian|frameless|71x71pxMelillako presidenteakLegealdiaLehendakari-buztanaPartiduaAgintaldiaren hasieraAgintaldiaren amaiera1995-1999Ignacio Velazquez RiveraPP1995eko martxoaren 14a1998ko martxoaren 3anEnrique Palacios HernandezIndependentea1998ko martxoaren 3an1999ko uztailaren 5ean1999-2003Mustafa Hamed Moh Mohamed AberchánCPMa1999ko uztailaren 5ean2000ko uztailaren 19anJuan Jose Imbroda OrtizUPM2000ko uztailaren 20an2003ko ekainaren 16a2003-2007PP2003ko ekainaren 16a2007ko uztailaren 9a2007-20112007ko uztailaren 9a2011ko uztailaren 4a2011-20152011ko uztailaren 4a2015eko uztailaren 6a2015-20192015eko uztailaren 6a2019ko ekainaren 18a2019-2023Eduardo de Castro GonzalezIndep (ex-Cs)2019ko ekainaren 18a2023ko uztailaren 7a2023-2027Juan Jose Imbroda OrtizPP2023ko uztailaren 7aKarguan

 Herritarren elkarteak eta sindikatuak 
2023ko irailean 136 herritar elkarte zituen Melillak. Elkarte horien helburu soziala askotarikoa da, eta auzo elkarteak, kultur elkarteak, gazteen elkarteak eta ikasleen gurasoen elkarteak nabarmentzen dira kopuruagatik. Beste batzuk gutxiengo sozialei, ekologiari edo kontsumitzaileen eskubideei begira aritzen dira. Halaber, Espainian gehiengoa duten sindikatuek ere parte hartzen dute, hala nola UGT eta CC.OO. besteak beste.

 Justizia 
Justizia administraziorako Melillako barruti judiziala eta hiri autonomoko botere judizialaren organo gorena Andaluziako, Ceutako eta Melillako Auzitegi Nagusia da.

 Kontsulatuak 
XX. mendean, batez ere Bigarren Mundu Gerraren testuinguruan, Melillak atzerriko hainbat ordezkaritza diplomatiko izan zituen, Afrikako iparraldean zuen balio estrategikoa zela eta. Hirian Frantzia, Italia, Erresuma Batua eta Alemaniako kontsulordetzak ezarri ziren, baita Estatu Batuetako kontsulatu ofizial bat ere, kategoria diplomatiko osoa duen bakarra.

Frantziako kontsulordetzak 1920ko hamarkadatik jardun zuen, eta italiarra, berriz, 1940an inauguratu zen. Erresuma Batuak 1941ean ireki zuen ordezkaritza, Alemaniak jarraituta. Estatu Batuek 1943an ezarri zuten karrerako kontsulatua.

Ordezkaritza diplomatiko horiek zeregin garrantzitsua izan zuten kontsulen gaietan ez ezik, baita inteligentzia-jardueretan ere. Bigarren Mundu Gerran, Melilla potentzia aliatuen eta Ardatzaren arteko espioitza operazioen agertokia izan zen. Gatazka izan arren, herrialde ezberdinetako eragileek, zenbait kasutan, harreman adeitsuak zituzten.

Gerra amaitu ondoren, kontsuletxeek beren jarduera eten zuten eta gaur egun ez dago atzerriko ordezkaritza diplomatiko iraunkorrik Melillan. Kontsul-izapideak egiteko, bertako biztanleek Espainiak Nadorren (Maroko) duen Kontsulatu Nagusira jotzen dute.

 Lurralde-antolamendua 

 Barrutiak eta auzoak 
BarrutiaÁreakm²Populazioa (2008)1. Barrutia...28502. barrutia...49013. barrutia...19094. barrutia...75465. barrutia...13 4566. barrutia...46577. barrutia...94608. barrutia...26 669Melilla12,371 448
1. barrutia2. barrutia3. barrutia4. barrutiaMedina Sidonia auzoaEspainiako Héroes auzoa (erdigunea)Karmen auzoaLa Paz Egoitza Poligonoa (poligonoaren aldeak eta Maria Cristina mendia)Larrea jeneralaren auzoa (lehen Mantelete)Gomez Jordana jeneralaren auzoaHebrear auzoaEraso Lehorreko AuzoaAsturiasko Printzea auzoaTiro Nazionala
5. barrutia6. barrutia7. barrutia8. barrutiaCristóbal Colón auzoa (Cabrerizas izena eman ohi zaio)Concepción Arenal auzoaGeneral Real edo Real auzoaAskatasunaren auzoa (Primo de Riveraren diktaduran deitua)Cabrerizas auzoaIsaac Peral auzoa (Tesorillo)SEPES industrialdeaHipodromo auzoa (Sanjurjoren diktadura garaian deitua)Bateria Jota auzoaLas Margaritas industrialdeaAlfontso XIII.a auzoaHernán Cortés eta Las Palmeras auzoakBarrio IndustrialErregina Erregentearen auzoaVirgen de la Victoria auzoaPinudien auzoaKonstituzio auzoaCañada de Hidum auzoa

 Posta-banaketa 
Espainian 1984an ezarritako posta-kodeen sistemaren erreformaren aurretik, Melillak 29801 kodea erabiltzen zuen, Malagako probintziari zegokiona, eta administrazio-lotura zuen harekin. 29 zenbakiak probintzia horretako herri guztiak identifikatzen zituen, eta Melillak ez zuen kodifikazio propiorik, geografikoki eta politikoki berezia izan arren.

Egoera hori aldatu egin zen 1995eko irailaren 27ko Agindua indarrean sartu zenean. Agindu horrek posta-kodifikazioko sistema berri bat ezarri zuen, eremu jakin batzuetako lurralde-berezitasunak hobeto islatzeko. Agindu horren arabera, 1996ko otsailaren 1etik aurrera, Melillak 52 aurrezenbakia erabili zuen, eta 52001 posta-kodea eman zitzaion goiburu gisa. Aldaketa horrek posta-arloan Malagarekiko banantze administratibo bat ekarri zuen, eta Melilla hiri autonomo gisa aitortzeko prozesu instituzionalaren barruan kokatu zen.

Ordutik, Melillako posta-kode guztiak 52z hasten dira, eta, hala, penintsulako lurraldetik bereizten dira, eta haien administrazio- eta lurralde-nortasun bereizia indartzen da.

 Espainia-Maroko harremanak 
Espainiaren eta Marokoren arteko harremanetan behin eta berriz errepikatzen diren gaiak daude, hala nola Marokok Melilla eta Ceuta bere lurraldean sartzeko aldarrikapena, subiranotasun-plazak, Perejil uharteko gertakaria, 2007ko gatazka diplomatikoak eta 2021eko maiatzaren 17ko Ceutako eta Melillako mugetan pertsonen gurutzatze masiboa, eta bakarrik dauden adingabe atzerritarren fenomenoa. Espainiako Gobernuak ez du inoiz inolako negoziaziorik egin, Ceuta, Melilla eta subiranotasun-plazak Espainiako lurralde nazionalaren parte direlako eta espainiarrek lurralde horien espainiartasuna babesten dutelako. Maroko, ordea, Maroko Handiaren ideia nazionalistan oinarritzen da, Britainia Handiko hedabideetan tarteka egiten diren desinformazio-kanpainekin, Melilla edo Ceuta Gibraltarrekin asimilatzeko ahaleginean, deskolonizatu beharreko lurraldeen zerrendan itsasoz haraindiko lurralde britainiarra baita.

 Ikus, halaber 

 Melilla
 Melillako Batzarra
 Melillako Autonomia Estatutua

 Erreferentziak 

 Kanpo-loturak 

 Melillako hiri autonomoaren webgune ofiziala

Kategoria:Melilla
Kategoria:Gainbegiratu gabeko itzulpenak