Gracia Barrios Rivadeneira

Gracia Barrios Rivadeneira (Santiago, 1926ko ekainaren 27a - Ib., 2020ko maiatzaren 28a) margolari txiletarra izan zen eta Arte Plastikoen Sari Nazionala jaso zuen 2011n.

 Prestakuntza 
Artista familia batean hazi zen, Eduardo Barrios idazlearen (1946ko Literatura Sari Nazionala) eta Carmen Rivadeneira piano-jotzailearen alaba. Carlos Isamitt margolariarekin hartu zituen eskolak, eta ondoren, oraindik ikastetxean zegoela, Txileko Unibertsitateko Arte Ederren arratsaldeko Eskolara joan zen. Bigarren hezkuntza amaituta, unibertsitate horretan bertan jarraitu zituen goi mailako ikasketak (1944-1949). Han izan zituen irakasle Augusto Eguiluz, Carlos Pedraza eta Pablo Burchard, eta azken horrek izan zuen eragin handiena bere estiloan.

1943an, Txileko Unibertsitatean ikastaro libreetara joaten ari zela, Barriosek José Balmes jatorri katalaneko margolari txiletarra ezagutu zuen, Enrique Lihn poetak tailer artistikoetan aurkeztu ondoren. Artean, irakaskuntzan eta bizitzan lankidetzan aritu ondoren, 1952an ezkondu ziren, eta 1957an alaba bakarra izan zuten, Concepción («Conchita» izenez ezaguna), margolari gisa ere ibilbidea egin zuena.

 Ibilbidea 
1953an hasi zuen bere irakasle-ibilbidea, bere alma mater-ean, Carlos Pedrazaren marrazketa-tailerrean laguntzaile gisa. Ondoren, beste kargu batzuk hartu zituen, 1973ra arte. 1960ko hamarkadan Grupo Zeino-ko kide izan zen, eta horrek postinpresionismoarekin hautsi eta pintura-astoa uztea aldarrikatu zuen. Beste taldekideen artean Alberto Perez, Jose Balmes eta Eduardo Martinez Bonati zeuden. 1962an taldeak erakusketak egin zituen Espainian eta Frantzian.

Bere senarrarekin batera, Salvador Allenderen adiskide egin zen, eta presidentetzan lagundu zioten. Barrios 1972an UNCTAD III Eraikina inauguratzeko obretan parte hartu zuten 30 artisten artean egon zen. Bere lana, Jendetza III izenekoa, zortzi metro zabal eta hiru metro altu zituen tapiz bat zen, Unidad Popular-eko gobernuak eta Mexikar muralismoak inspiratua. Ekitaldi horren parte izan zen bere tapiza diktadura militarra ezartzean desagertu zen beste hainbatekin batera, baina hamarkada batzuk geroago berraurkitu eta Salvador Allende Elkartasun Museoari eman zioten.

1973ko Txileko Estatu kolpearen ondoren, artista Frantzian erbesteratu zen bere senar eta alabarekin batera; hamar urte inguru egon ziren Txiletik kanpo. 1974an Pablo Nerudaren Quelle heure peut-il etre à Valparaíso obran parte hartu zuen, Théâtre Nanterre-Amandiers izenekoan, Marés González eta Balmesekin batera. Erbestean zehar, Barrios eta Balmes Luis Corvalán Brigadako kide izan ziren, ondoren Pablo Neruda Brigada izena hartu zuena, José García, José Martinez eta Guillermo Núñez artistekin batera, eta haiekin horma-irudiak margotu zituzten Herbehereetan, Alemanian, Italian eta Frantzian.

Txilera itzultzean, Unibertsitate Katolikoan irakasle bisitari gisa lan egin zuen (1983-1986) eta 1994tik Finis Terrae-n irakasle izan zen. Urte batzuk geroago, bere irakasle-karrerari amaiera eman zion. Lehen, artea demokratikoagoa zen, Txileko Unibertsitatearen inguruan ari zelako [...] Horregatik zeuden gizarte-espektro guztietako artistak. Aspalditik, sorkuntza botere ekonomikoarekin, abizen on bat izatearekin, zenbait esparrutan mugitzearekin batera doa. Faltan botatzen dut klaseak egitea, baina horregatik utzi nuen. (Gracia Barrios). alt=|thumb|Auzoak 2011n Arte Plastikoen Sari Nazionala jasotzen.

 Aitorpenak eta legatua 
2011n Txileko Arte Plastikoen Sari Nazionala eskuratu zuen, epaimahaiaren arabera, «giza izaeraren bilaketa etengabeagatik eta, batez ere, gizakiak bere testuinguru existentzial eta historikoekin duen harremanagatik nabarmentzen den obragatik». Urte horietan, eta bere adinagatik eta oroimenaren pixkanakako galeragatik, Barriosek pintura alde batera utzi zuen pixkanaka, 2013an behin betiko erretiratu zen arte.

Conchita Balmesek eta bere alaba Elisa Triviñok bikotearen 300 obrako katastroa egin zuten eta 2019an Barrios eta Balmesen legatuaren katalogo arrazoitua osatu zuten.Certificado de nacimiento, Número de inscripción 4595, Circunscripción Moneda, Servicio de Registro Civil e Identificación Era berean, Balmes-Barrios Fundazioa eratzeko asmoa dute. Fundazio horren egoitza Ñuñoako etxe historikoan egon liteke, bi Sari Nazionalek bertan baitzuten beren tailerra, museo-etxe bihurtuz.

Gracia Barrios bere etxean hil zen, Santiagon, 2020ko maiatzaren 28an, biriketako konplikazio baten ondorioz. Totoraleko hilerrian lurperatu zuten, Balmes senarra ere lurperatuta dagoen lekuan.

 Obra 
«Giza jarduera eguneroko bizitzan» du ardatz Gracia Barriosen lanak. Hasiera batean pintura figuratiboaren aldeko hautua egin bazuen ere, 1960ko hamarkada aldera estilo informalago batera aldatu zen, artistak berak «errealismo informal» izendatu zuenera. Haren bidez, Barriosek gizakia aipatzen du, «soinen, buruen eta amatasunen monumentaltasunaren bidez, kontinente amerikarrarekiko eta hango jendearekiko hurbilketa zuzena ere adieraziz». Gerra, behartasuna eta erbestea dira bere margolanetan jorratu dituen gaietako batzuk.

Olio-pintura eta akrilikoa erabiltzeaz gain, artistak lurra eta buztina bezalako elementu naturalekin esperimentatzen du, bere lanei dentsitate handiagoa emateko asmoz.

Bere margolanak Espainian, Frantzian, Alemanian, Brasilen eta Japonian erakutsi dira eta bere margolanek Txileko museoak ez ezik, Europako batzuk ere apaintzen dituzte, hala nola Bartzelonako Arte Garaikidearen Museoa edo Le Havreko Arte Ederren Museoa.

 Sariak eta aitorpenak 

 2011 - Txileko Arte Plastikoen Sari Nazionala.
 2001 - Arte Nazionalen Altazor Saria.Certificado de nacimiento, Número de inscripción 4595, Circunscripción Moneda, Servicio de Registro Civil e Identificación
 1996 - Udalaren Arte Saria, Santiagoko Udala.
 1988 - Santiago Ospitaleko horma-irudia egiteko saria.
 1971 - XV. Ñuñoako Saloiko Ohorezko Saria, Santiago.
 1968 - Quitoko (Ekuador) Bi Urteko Sari Amerikarra.
 1966 - Lehen Pintura Saria, LXXVI. Areto Ofiziala, Santiago.
 1965 - Bigarren Saria, Pintura, Artista Gazteen Esso Aretoa, Pan American Union, Washington, Estatu Batuak.
 1965 - Pinturako lehen CRAV Saria, Santiago.
 1964 - Bigarren Saria ESSO Aretoa, Arte Garaikidearen Museoa, Txileko Unibertsitatea, Santiago.
 1959 - Bigarren Saria, LXX. Areto Ofiziala, Santiago.
 1958 - Pinturako bigarren saria, LXIX. Areto Ofiziala, Santiago.
 1957 - Marrazketako Lehen Saria, LXVIII. Areto Ofiziala, Santiago.

 Erreferentziak 

 Kanpo-loturak 

Kategoria:1926ko jaiotzak
Kategoria:2020ko heriotzak
Kategoria:Santiagotarrak (Txile)
Kategoria:Emakume margolariak
Kategoria:XX. mendeko margolariak
Kategoria:XXI. mendeko margolariak