Historia natural de los cuentos de miedo

Historia natural de los cuentos de miedo () 1974an argitaratutako saiakera bat da, Rafael Llopis psikiatra, saiogile eta itzultzaileak idatzia. Espainian argitaratutako beldurrezko literaturari buruzko lehen azterketa sistematikotzat jotzen da. Lehen edizioa 1974an plazaratu zen, Esbozo de una historia natural de los cuentos de miedo izenburuarekin. 2013an berrargitaratu zen, hainbat aldaketa eginda, Historia natural de los cuentos de miedo izenburuarekin.

Beldurrezko narratiba laburbiltzeko saiakerarik zorrotzena izan zen. «Rafael Llopis egilearen eta kritikari eta itzultzaile gutxi batzuen ahaleginik gabe, batez ere Francisco Torres Oliver eta Jose Luis Guarner-ena, gure heziketa literario eta sentimentala beste bat zatekeen».

2013ko berrargitalpenak egilearen berrikuspen sakona dakar, baita filologo eta generoaren idazlearen Jose Luis Fernandez Arellanoren hainbat eguneratze ere.

 Edukia 
Liburua Rafael Llopisek idatzitako hitzaurre batekin hasten da (orr. 11-12). Bertan bere beldurrezko literaturari buruzko ikuspuntuak azaltzen ditu, baita obraren berrargitalpenaren arrazoiak eta ezaugarriak ere.

El cuento de terror y el instinto de la muerte (euskaraz, Beldurraren eta heriotzaren senaren ipuina) izeneko saiakerarekin jarraitzen du. Testu hori Literatura Fantástica (Siruela, 1985) liburuan jada agertu zen, baita Jorge Luis Borges, Italo Calvino eta Carlos Garcia Gualen beste lan batzuetan ere. Saiakera honek beldur literarioari buruz duen kontzepzio sakona jasotzen du, haren ustez gizakiaren heriotza senaren erakuslea dena. Haratago joerari egiten dio erreferentzia, ez Freudek eusten zuen heriotzarako joerari.
Liburuaren gorputz nagusia zenbakitutako 54 kapituluk osatzen dute (orr. 27-290). Lehenak Los orígenes du izena («Esan ohi da –eta arrazoiz– beldurrezko literatura genero gisa arrazionalismoaren alaba dela») eta hurrengoek nobela gotikoaren adierazle ezberdinak kronologikoki errepasatzen dituzte, baita nazionalitate ezberdinetako autore erromantikoak ere.

Jarraian, Espainiako beldurraren adarkatzei arreta berezia eskaintzen zaie, Francisco Goya pintoreari eskainitako kapitulu batekin ere (10-14 kap.). Ondoren estatubatuarrak agertzen dira, Edgar Allan Poe buru dutela (15-17 kap.). Obrak mamuen istorioak idazten zituzten idazle viktoriar nagusietan sakontzen du geroago (18-25 kap.), eta jarraian beldurrezko ipuinaren gainbeheraren aroari eta eraldaketa erabakigarriari aplikatzen zaio (26 kap.), Arthur Machen eta Lord Dunsany bezalako autore paregabeek hasia eta H. P. Lovecraft-ek apoteosikoki burutua (27-37 kap.). Jarraian, Lovecraft eta bere jarraitzaileetatik ateratako aldaera ezberdinak biltzen dira (38-42 kap.).

43. kapitulutik 45. kapitulura Frantzian eta Belgikan le fantastique jorratzen da. 46tik 48ra Espainiako eta Hispanoamerikako aro modernoko beldurrezko eta fantasiazko ipuinean fokuratzen dira. 49ak Otros países du izenburu. 50. kapitulutik 53ra, XX. mendean generoak izan zuen eraldaketa sakona aztertzen da. Aldaketa horren ondorioz gaur egun nagusi diren joera ezberdinak sortu ziren, hala nola gotiko den guztia ateratzen den zientzia-fikzioaren goraldi handia. Gero Llopisek aldaera "neobeldurgarriak", "azpibeldurgarriak" (gorea eta antzekoak) eta abar aipatzen ditu. 54. kapituluaren (azkena) izenburua Recapitulación y perspectivas da.

Hurrengo atala (or. 291-314) literaturaz kanpoko beldurrari eskainitako eranskinek osatzen dute, Llopisen eskutik: zineman, musikan, komikian eta jokoetan. Liburuaren azken 65 orrialdeek (315etik 380ra) Jose Luis Fernandez Arellanoren ekarpena jasotzen dute, obraren lehen edizioaren urtetik edukiak eguneratzeaz arduratzen dena, 1974tik 2013ra: 1. Beldurrezko literatura mundu anglosaxoian. 2. Espainian, eta 3. Hispanoamerikan. Llopisek bezala, Fernandez Arellanok ere beldurrari buruzko eranskinak eskaintzen ditu zineman, musikan, komikian, jokoetan, eta, azkenik, Interneteko terroreari buruzko aipamen labur bat. Horrekin lana amaitzen da.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

  Llopis, Rafael (2013). Historia natural de los cuentos de miedo. Berrikusitako argitalpen berria. Actualización a cargo de José Luis Fernández Arellano. Madril: Ediciones Fuentetaja. ISBN 978-84-95079-38-1. 

 Kanpo estekak 

 Historia natural de los cuentos de miedo (2013ko argitalpena, Ed. Fuentetaja)
 Esbozo de una historia natural de los cuentos de miedo (1974eko argitalpena, Ed. Júcar)

Kategoria:1974ko liburuak
Kategoria:2013ko liburuak
Kategoria:Gaztelaniazko saiakerak
Kategoria:Beldurrezko literatura
Kategoria:Espainiako saiakerak