Olissipo

Olissipo  ; , Olissipóna) gaur egungo Lisboako hiriak erromatarren garaian jasotzen zuen izena zen. Bocharten arabera, Allis Ubbo feniziarretik (Portu Segurua) dator, nahiz eta beste batzuek erromatarren aurreko ahots turdetano-tartesikoa dela dioten.

 Etimologia 
Latin arruntean, izena Olissiponan degeneratu zen, eta hortik eratortzen da al-Lixbûnâ izen arabiarra 719. urtetik aurrera, eta gaur egungo Lisboan amaitzen da, non s portugesez (alderantzizko silabaz) x arabiarra bezala entzuten den (hau da, sh ingeles bat bezala, gutxi gorabehera).

 Historia 
Olissipo hiria K.a. 205ean sartu zen erromatar orbitan, Bigarren Gerra Punikoaren ondoren, eta laster sartu zen penintsulako mendebaldeko zirkuitu komertzialetan. Tradizio mitikoaren arabera, Ulises heroi greziarrak sortu zuen hiria, Troiatik itzultzeko bidaian.

K.a. I. mendean, Julio Zesarrek kolonia, Felicitas Julia Olissipo izenaz, "Piopium" mailara igo zuen. Ordutik aurrera, hiriak administrazio- eta portu-gune izan zen Lusitaniako probintzian, eta Tajoko estuarioan zuen kokapen estrategikoari eta Atlantikoko kostaldeko itsas baliabideei etekina atera zien. Olissipo bere arrantza-industriagatik eta Inperio osora esportatutako garum arrain-saltsa ospetsua ekoizteagatik nabarmendu zen.

Hiria Lusitaniako garrantzitsuenetako bat zen nahiz eta hiriburua ez izan. Hiriburua Augusta Emerita hirian zegoen, egungo Meridako udalerri espainiarrean. Hiriko gobernuaren eta Erromaren artean sinatutako aliantza baten ondorioz, Erromatar herria izan zen: bertako biztanleak erromatar hiritarrak izanik, erromatar jatorrikoak ez izan arren.

Olissipo hainbat aldiz arpilatu zuten Erromatar Inperioa erori zen bitartean eta ondoren godoek, bandaloek eta alanoek (410), azkenean sueboek eta gero bisigodoek konkistatu zuten (419, behin betiko 585etik aurrera). Goi Erdi Aroan herrixka txiki bat baino ez zen.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Lusitania
Kategoria:Hispaniako hiriak
Kategoria:Lisboako historia
Kategoria:Portugalgo erromatar hiriak