Finantza pertsonala

Finantza pertsonalak pertsona edo etxe batek bere baliabide ekonomikoak modu arduratsuan kudeatzeko prozesua da. Diru-sarrerak, gastuak, aurrezkia, zorra eta inbertsioak modu egoki batean antolatzea du helburu, epe laburrean egonkortasuna eta epe luzean segurtasun ekonomikoa bermatzeko. Finantza-hezkuntza eta finantza-jarduera arduratsuak lotura zuzena dute ongizate ekonomikoarekin eta arrisku-egoeren aurkako erresilientziarekin. Horregatik, finantza pertsonalak ulertzea ezinbestekoa da gaur egungo gizartean. Diziplinak ohiko kontzeptuak barne hartzen ditu, hala nola aurrekontua egitea, aurrezkia, inbertsioak, arrisku-kudeaketa eta plangintza finantzarioa. 
thumb 

 Diru-kudeaketa eta aurrekontua  

Finantza pertsonalen oinarria aurrekontua egitea da. Aurrekontuak diru-sarrerak eta gastuak antolatzeko aukera ematen du, eta bizimodu jasangarri bat mantentzen laguntzen du. Ohiko metodoetako bat “50/30/20” araua da: beharretarako %50, nahi pertsonaletarako %30 eta aurrezkia edo inbertsioetarako %20. Finantza-portaeren inguruko ikerketa batek erakusten du arau errazek eta jarraipen-ohiturek arrisku finantzarioa nabarmen murrizten dutela.  

Aurrezkia funtsezkoa da ezusteko egoerei aurre egiteko. OECDk gomendatzen du larrialdi-funts bat izatea, 3 eta 6 hilabeteko gastuei aurre egin ahal diena. Funts honek estres ekonomikoa murrizten du eta zor txarrerako joera gutxitzen du.

Euskal Autonomia Erkidegoan egindako ikerketa baten arabera, finantza-hezkuntza jaso duten familiek aurrezki ohitura hobeak dituzte eta gastuen kontrol handiagoa erakusten dute. Horrek adierazten du aurrekontua ez dela soilik matematikako ariketa bat, baizik eta portaera ekonomiko osasuntsuaren funtsezko zutabea. 

 Inbertsioak eta arrisku-kudeaketa 
Aurrezkia egonkortuta dagoenean, pertsona askok inbertsioak erabiltzen dituzte euren aberastasuna hazteko. Inbertsioak askotarikoak izan daitezke: akzioak, bonuak, inbertsio-funtsak, higiezinak edo beste aktibo batzuk. Inbertsio guztiak arriskutsuak dira neurri batean, baina arrisku hori ongi kudeatuz gero, epe luzeko hazkundea lor daiteke.  

Inbertsioetan oinarrizko printzipio bat da dibertsifikazioa: arriskuak hainbat aktiboren artean banatzea. Finantza-portaerei buruzko ikerketa batek erakusten du gehiegizko konfiantza duten pertsonek arrisku handiagoak hartzen dituztela eta emaitza okerragoak lortzen dituztela. Horregatik, inbertsioa egitean, oinarrizkoa da informazioa izatea eta arriskuak ulertzea. 

Arrisku-kudeaketa ez da inbertsioetara mugatzen. Aseguruak ere beharrezkoak dira etxebizitza, autoa edo osasun-arriskuak estaltzeko. Aseguru egoki batek ezusteko egoera baten eragin ekonomikoa murrizten du. Bestetik, pentsio-planak ere arrisku-kudeaketaren parte dira; etorkizuneko diru-sarrerak bermatzea dute helburu eta, denborarekin interes konposatuari esker, kapital handia sor dezakete. Interes konposatua aberastasuna handitzeko mekanismo eraginkorrenetako bat dela frogatuta dago, hasierako kapital txiki bat epe luzera asko handitu baitezake.
thumb

 Zorra eta etorkizuneko plangintza 
Zorra finantza pertsonalen atal sentikorrenetako bat da. Literaturak zor “ona” eta “txarra” bereizten ditu. Zor ona epe luzera balio ekonomikoa sortzen duen zorra da, hala nola hipotekak edo hezkuntza-maileguak. Zor txarra, berriz, baliorik sortzen ez duten kontsumo-kreditu garestientzat erabiltzen da.  

Zorraren kudeaketa egokiak eragina zuzena du segurtasun ekonomikoan. Metodo eraginkorren artean daude “debt avalanche” estrategia, interes-tasa altueneko maileguak lehenik ordaintzea eta “snowball” metodoa, zor txikienak lehenik ordaindu, motibazio psikologikoa handitzeko. Metodo hauek finantza-portaeren inguruko ikerketa modernoetan oinarritzen dira eta emaitza eraginkorrak izan dituztela frogatu da . 

Zorpetze-arriskuaren inguruko ebidentzia enpirikoa argia da: 2002 eta 2020 artean Espainiako familien zorrak eta finantza-ahultasunak gorabehera nabarmenak izan dituzte, eta arrisku altuena duten etxeak interes-tasen igoeren aurrean bereziki kalteberak dira. Horregatik, zorra kontrolatzea eta ez gehiegi finantzatzearen arriskuak ulertzea ezinbestekoa da. 

Etorkizunerako plangintzak pentsio-planak, inbertsio jarraituak eta helburu ekonomiko zehatzak ezartzea barne hartzen du. Helburu horiek etxebizitza eskuratzea, bidaia garrantzitsu bat egitea edo ikasketetan inbertitzea izan daitezke. Finantza-plangintza on batek egonkortasuna ematen du eta segurtasun finantzarioa indartzen du epe ertain eta luzera.

 Ikus gainera 
Aurrekontua 

Inbertsio-funtsak 

Pentsio-planak 

Finantza-hezkuntza 

Finantza pertsonalak 

 Erreferentziak