Nicola Di Bari

Michele Scormegna (Zapponeta, Apulia, 1940ko irailaren 29a), Nicola di Bari izen artistikoaz ezagunagoa, italiar abeslari eta abesti-idazlea da. 1971n eta 1972an Sanremoko kantu jaialdia irabazi zuen.

Bere abestiek askotan emigrazioaren gaia eta bere sorterriarekiko, Apulia hegoaldeko eskualdearekiko, eta landa-bizitzarekiko atxikimendu sakona jorratzen dituzte, landa-eremuari eta haren koloreei erreferentzia eginez. Bere konposizioetako bat, Zapponeta, bere jaioterriari eskainia dago; beste izenburu ezagun bat Paese da.

 Ibilbide artistikoa 

 Hasiera 
Jatorriz Foggia probintziako landa-eremuko herrixka txiki batekoa, Apulia utzi eta Milanera joan zen abeslari gisa arrakasta bila. Lombardiako hiriburuan eman zituen lehen urteetan, zerbitzari eta igeltsero lan xumeak ere egin zituen, bere burua mantentzeko. Amerikara ere bidaiatu zuen fortuna bila 1950eko hamarkadaren hasieran. Caracasen, Venezuelan, hainbat lan egin zituen, besteak beste, taxilaria.

Abesten entzun ondoren, lankide batzuek musika-karrera bat egitera animatu zuten, eta horregatik Michelek Nicola di Bari izen artistikoa aukeratu zuen (beraren debozioa zuen santuaren omenez: San Nikolas Barikoa). 1961ean, abesti berrien lehiaketa batean parte hartu zuen bere "Piano pianino" piezarekin, eta irabazi egin zuen. Milango zenbait aretotan jotzen hasi zen, egunez lanean jarraituz. Arratsalde batean, Walter Guertlerrek entzun zuen eta bere diskoetxearekin, Jollyrekin, kontratu bat eskaintzea eta kolaboratzaile gisa kontratatzea erabaki zuen, bere jarduera musikaletan askatasun handiagoa izan zezan. Hala ere, bere lehen singlea, "Piano... pianino...", oharkabean pasa zen. Kantaldiak egiten jarraitu zuen, baita Suitzan kontzertu batzuk emanez ere.

 Lehenengo arrakastak. 
1964an, Cantagiroko lehiaketan parte hartu zuen "Amore ritorna a casa" abestiarekin, arrakasta xumea lortuz. Hurrengo urtean, Sanremoko kantu jaialdian parte hartu zuen "Amici miei" abestiarekin (Gene Pitneyrekin dueto gisa) eta Cantagiroko lehiaketan "Piangerò" abestiarekin.

1966an itzuli zen Cantagiroko jaialdira "Lei mi aspetta" abestiarekin, eta berriro Cantagirora "Tremila tamburi" abestiarekin, eta berriro ere, laugarren aldiz jarraian, San Remora 1967an "Guardati alle spalle" abestiarekin. Jolly-n urte hauetan, Luigi Tenco ezagutu eta harekin adiskidetu zen, eta urte batzuk geroago disko oso bat eskainiko zien abeslari-konpositorearen abestiei. Arrakasta goiztiar hauek etxe guztietan ezagun egin zuten, eta 1967aren amaieran, RCAk harekin harremanetan jarri zen, fitxatu egin zuen, eta 1968an Eric Chardenen "Il mondo è grigio il mondo è blu" abestiaren bertsioa kaleratu zuen, arrakasta handia izan zuena (urte batzuk geroago, Franco Battiatok bere "Cuccurucucù" abesti ospetsuan aipatuko zuen). Arrakasta hori hurrengo urtean errepikatu zen "Eternamente" (Betiko) abestiaren bertsio batekin, Charles Chaplin-en Limelight filmekoa. Baina aurrerapen handi bat oraindik etortzeke zegoen, hurrengo hamarkadaren lehen urteetan gertatuko zena.

 1970eko hamarkada 
Itzulera 1970ean etorri zen: Gianni Morandik "La prima cosa bella" abestea aurreikusita zuen Sanremon, Nicola Di Bariren musika eta Mogolen hitzak zituen abestia, baina Boloniako abeslariak Jaialdiaren aurretik erretiratu egin zen, eta RCAk Foggiako abeslari-konpositorea aukeratu zuen Ricchi e Poveri (Aberatsak eta Txiroak) abestiarekin laguntzeko. Abestia arrakasta handia izan zen, bigarren postua lortuz, eta Nicola Di Bari oso eskatua bihurtu zen, inork ez baitzuen berarengan sinesten Jaialdiaren aurretik.

Gertakari bakar batek eman dezake arrakasta horren neurria: gaur egun ere garai hartako italiar musikaren pieza melodiko eta itsaskorrenetako bat da, hala ere kalitate handia eskaini zuena; pentsa ezazu San Remon Di Bariren aurretik Celentanok abestu zuela "Chi non lavora non fa l'amore" abestiarekin, eta hirugarren postuan Sergio Endrigok "L'arca di Noè" proposamenarekin; laugarren postuan, italiar musikaren historian sartu den beste pieza bat, Camelontiren "Eternità", eta bosgarrenean beste abesti historiko bat, "La spada nel cuore", Lucio Battisti, Mogol eta Donidak Patty Pravo eta Little Tonyrentzat idatzia.

Diskoetxeak produkzioan Numero Uno adierazten du, hau da, Lucio Battistiren diskoetxea; izan ere, Battistik, Di Bariren abestia entzun zuenean (Mogolek idatzitako hitzak), Morandiri aurkezteko maketa grabatzea eskaini zion, eta beraz, gitarra jo zuen, Franz Di Cioccio baterian, Damiano Dattoli baxuan, Andrea Sacchi gitarra elektrikoan eta Flavio Premoli teklatuetan lagunduta; Morandik dimisioa eman zuenean, Nicola Di Barik, Giampiero Reverberi moldatzaileak aholkatuta, oinarri hori erabiltzea erabaki zuen, dagoeneko optimoa zelako, Reverberi maisuak moldatutako hari orkestra gehituz.

San Remon lortutako bigarren postuak ez du Di Bari geldiarazten: udan arrakasta berri bat kaleratu zuen, "Vagabondo", Hego Amerikako eta Espainiako zerrendetan ere arrakasta lortu zuena, eta udazkenean aurreko singleen arrakasta errepikatu zuen "Una ragazzina come te" abestiarekin (Bobby Darinen abesti baten bertsioa, Giuseppe Lo Biancok italieraz idatzia).

Nicola Di Barik publiko orokorraren onespena lortzen jarraitu zuen, 1971n Sanremoko Musika Jaialdia irabaziz "Il cuore è uno zingaro" abestiarekin Nadarekin batera, eta berriro ere 1972an "I giorni dell'arcobaleno" abestiarekin, urte hartako Edinburgoko Eurovision Abesti Lehiaketan ere aurkeztu zutena. Une hartan, txalo zaparrada eta kritika lausengarriak jaso zituzten kritikarien aldetik, seigarren postu duina lortuz. Abesti hau zentsuraren pasarte batekin lotuta dago: Sanremoko Jaialdian, RAIko zentsura batzordeak "I giorni dell'arcobaleno" abestiaren bertso bat aldatzera behartu zuen, non "Giacesti bambina ti alzaste giá donna" (neskato oheratu zinen, emakume gisa jaiki zinen) abestia abesten duen, lerroa "Zu neskatoa zinen, emakume jaiki zinen" bertsiora aldatuz. Aldaketa hori ez dago grabatutako bertsioetan.

1971n Canzonissiman irabazi zuen "Guitarra suena más bajo" abestiarekin, azken unean Massimo Ranieri gaindituz; Minak ere abesti honen interpretazio eder bat eskainiko zuen urte batzuk geroago; 1971. urtea Luigi Tencori omenaldi bat egin zitzaion urtea ere izan zen, Nicola Di Bari canta Luigi Tenco albumarekin.

1973. urtea "Paese" diskoaren urtea izan zen, oso arrakastatsua izan zena, eta hurrengo albumak, "Ad esempio... a me piace il Sud" abestiarekin, ez zuen arrakasta hori errepikatu, geroago oso ezaguna egingo zen Rino Gaetano abeslari eta konpositore gazteak idatzia. 1974an Sanremoko kanta jaialdira itzuli zen arrakasta gutxiagorekin, "Il matto del villaggio" abestiarekin, eta 1975ean Paolo Frescurari eman zion lana, "Ti fa bella l'amore" abestia idatzi zuena, baina oharkabean pasa zena.

 Zinema 
1970eko hamarkadan, Nicola di Bariren jarduera artistikoak zinemaren interesa ere erakarri zuen: 1972ko Turin Negra krimen-filmean parte hartu zuen, Carlo Lizzanik zuzenduta, Bud Spencerren mailako aktoreekin batera.

Aurretik, beste bi abeslarirekin errezitatu zuen, Don Backy eta Caterina Casellirekin, 1967ko L'immensità (La ragazza del Paip's) filmean, Oscar De Finak zuzenduta, eta 1970eko La ragazza del prete filmean, Domenico Paolellak zuzenduta.

Hurrengo urteetan, RCA diskoetxea Carosellora aldatu zenean, Italian salmentak murriztu egin ziren (1976ko La più bella coppia del mondo diskoarekin izandako salbuespen txiki batekin) eta ondorioz, penintsulako jarduera gutxitu egin zen.

Hego Amerikan jarraitu zuen bere ibilbidea, eta 1975etik aurrera ere arrakasta handia lortu zuen: oraindik ere 1970eko hamarkadako bere abesti ospetsuenetako batzuk irratian gaztelaniara itzulita entzuten dira. Hizkuntza horretan abesti batzuk ere konposatu zituen, eta haien italiar bertsioak ez ziren inoiz argitaratu, hala nola "El último pensamiento" eta "El último romántico", Di Barik telebistako agerraldi batean italieraz bakarrik abestu zituenak. (  .

 Diskografia 

 Albumak 

 1965 - Nicola di Bari - Jolly LPJ 5041
 1970 - Nicola di Bari - RCA Italiana PSL 10464
 1971 - Nicola di Bari - RCA Italiana PSL 10494
 1971 - Nicola di Bari canta Luigi Tenco - RCA Italiana PSL 10520
 1972 - Arkobaleneko egunak - RCA Italiana PSL 10533
 1973 - Paese - RCA Italiana PSL 10571
 1973 - Un altro sud - RCA Italiana DPSL 10597
 1974 - La colomba di carta - RCA Italiana TPL1-1043
 1975 - Ti fa bella l'amore - RCA Italiana] TPL1-1104
 1977 - Nicola di Bari - Carosello CLN 25068
 1981 - Passo dopo passo -[Wea T 58327
 1986 - Innamorarsi

 Disko trinkoak 

 1999 - I più grandi successi. Duck Records (moldaketa berriekin grabazio berriak)
 2001 - Un lungo viaggio d'amore

 Konpilazioak 

 1976 - Un success dopo l'altro - RCA/Linea Tre (CDan berrargitaratua 1992an abesti berriak gehituta)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Nicola di Bariren webgune ofiziala (Italiera)
 https://www.facebook.com/NicholasOfMyraMovie Nicholas of Myra: The Story Of Saint Nicholas Official Fan Page

Kategoria:Italiako kantautoreak
Kategoria:Italierazko abeslariak
Kategoria:Italiako ordezkariak Eurovision Abesti Lehiaketan
Kategoria:Wikipedia:15 elementuko autoritate kontrola duten orriak
Kategoria:Apuliarrak