Qarqabu

Qarqabu, pluralean qraqeb (), baita ere qarqar edo garagab, Magrebeko burdineko kastainetek hartzen duten izena da, Gnawa musika erlijiosoan erritmoa markatzeko erabiltzen dena.

Izenak ez du jatorri garbirik, arabiar estandarrean ez baitago antzeko hitzik. Pentsatzekoa da izen onomatopeikoa izatea.

 Deskribapena 
Metalezko 2 pieza pare dira, normalean burdinezkoak, batzuetan altzairuzoak ere bai. Pieza bakoitzak bi disko ditu, erdian xafla batekin bat eginda. Pieza pare bakoitza alanbrezko eraztun txiki batekin lotua dago. Piezek hatza sartzeko lokarria dute eta grabaturik daude.

Guztira 30 cm inguruko luzera du kastaineta bakoitzak.

 Teknika 
280px|thumb|Qraqeb jotzaileak, Tunisian.
Jotzeko posizioa bertikala da, eraztuna behealdean duela. Larruzko edo soka-begiztak lotzen dira zubien erdian. Musikariak eta dantzariak qarqaba eusten du hiru hatz begizten artean sartuta, erpurua oskol baten kanpoaldearen kontra sakatuz, eta erdiko eta eraztun-hatzak bestearen kanpoaldearen kontra. Horrek tonu desberdinetako metalezko klan-hots oso ozenak sortzen ditu. Karraska erdiak elkarrekin jotzen badira, hatzak haien kontra sakatuz, soinua nahiko isila da; hatzak ahalik eta gehien banatzen badira, ozenagoa eta metalikoagoa dirudi.

Gnawa estiloan kolpe artean qarqabuak itxita geratzen dira kolpeak ahalik eta soinurik nabarmenena izan dezan. Tunisian, kolpatu eta atzera botatzen dituzte azkar, instrumentuaren burrunba izan dadin soinurik nabarmenena. Orokorrean, Gnawa multzo bakoitzean sintir (laute) bat eta 20 qarqabu jotzaile arte daude.

 Historia 
280px|thumb|Gwana talde tradizional bat 1920 inguruan.
Kondairaren arabera Mahoma profetaren Fatima alabak eztabaida izan zuen Ali senarrarekin eta bere gelan sartu eta ez zuen atera nah izan. Mahomaren laguna zen Bilalek qarqabuqk asmatu eta etxeko patioan dantzatzen hasi zen. Musika hark Fatima gelatik atera arazi zuen.

Sudan eskualdean (Sahara hegoaldean) du jatorria qarqabuek lagunduta egiten den dantzak. Herriko plazetan egiten zuten mozorroturiko dantzariek eta dirua eskatzen zuten. XVI. mendean Otomandarren agintepean Magrebera iritsi ziren dantzak, Stambali Tunisiara eta Derdeba Maroko eta Aljeriara, hauek ordea izpiritu gaiztoen kontrako sendatze errituak ziren.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Soinueneako fitxa

Kategoria:Marokoko musika tresnak
Kategoria:Aljeriako musika tresnak
Kategoria:Tunisiako musika tresnak
Kategoria:Perkusio instrumentuak
Kategoria:Idiofonoak
Kategoria:Tonurik gabeko perkusio tresnak