Hilobi Santuaren eliza (Bolonia)

Hilobi Santuaren eliza edo baisilika (itaileraz, Basilica del Sepolcro) Santo Stefano basilikako multzoko zazpi elizetako bat da, Bolonian (Italia).

 Historia 
Kondairen arabera, V. mendean eraiki zuen Petronio gotzainak Jerusalemgo Konstantinoren Hilobi Santuaren bataiategia hartuz inspirazio gisa, Isisen tenplu paganoaren iturburuaren lekuan  Gotzainak berak aukeratu zuen bere ehorztokirako. Santu izendatu zuten gero eta Boloniako zaindaria da.

XI. mendearen hasieran berreraiki zuten erabat monje beneditarrek, X. mendeko hungariar inbasio suntsitzaileetan kalte handiak jasan ondoren. Berreraikuntza Konstantino IX. Monomakok zuzendautako Jerusalemgo Hilobi Santuaren basilikan oinarrituta egin zen, gurutzadetatik itzulitako errome soldaduen testigantzei jarraiki.

 Deskribapena 
Gaur egungo eraikina XI. mendeko eraikin erromaniko bat bezala agertzen da. Oinplano zentral bat du, perimetro oktogonal irregularrarekin, eta erdian zutabe dodekagonal erregular bat dago. Kanpoko hormen eta barneko zutabearen arteko desadostasunak zabalera aldakorreko gune bat sortzen dute.

Elizaren gangak eta hormek jatorriz Marco Berlinghierik (Berlinghiero Berlinghieriren semea) XIII. mendearen erdialdean sortutako eszena biblikoak zituzten freskoak zituzten, baina 1804an ia erabat ezabatu ziren, Filippo Pedrinik sortutako estilo barrokoko fresko berriekin ordezkatzeko, eta hauek, aldi berean, XIX. mendearen amaieran egindako zaharberritzeek ezabatu zituzten; XIII. mendeko fresko originaletatik geratzen dena (Errugabeen Sarraskia irudikatzen duen eszena bat) eliza multzoko museoan ikus daiteke.

Elizak zoruan irekidura bat  du, ur iturburu batera eramaten. Ura sakonera handian dago gaur egunean, baina ez zen horrela antzuna. Santo Stefanoko elizemn sinbolismoa Jesus Nazaretekoarekin lotuta dagoelarik, iturri hori Jordan ibaiaren urekin identifikatu izan da. Ikuspegi arkeologikotik, aurretik zegoen Isisen tenpluko iturburu sakratua hori izango zela uste da. Isisen tenplua ziurrenik eremu honetan bertan kokatuta zegoen (Egiptoko jainkosaren kultuak iturburu-iturri baten presentzia eskatzen zuen). Tenplu pagano hartako Karistoko marmolezko zazpi zutabe greziar ere gorde dira..

Elizako irteeratiik Pilatoren Patiora iristen da bat. Patio hori, ikonografikoki litostrotoa da, Jesus kondenatu zuten lekua den oroitzeko horrela deitzen baita. Bertan Pilatoren garbiontzia esaten diotena dago. Kristoren Nekaldiaren sinbolismoarekin lotuta, tradizioak esaten di gertuko San Giovanni in Monte elizaren eta Hilobi Santuaren honen arteko distantzia Hilobi Santu benetakoaren eta Jerusalemgo Kalbarioaren arteko distantzia bera dela.

 Petronioren hilobia 
Eluzaren erdian hilobi monumental bat dago, gaur egun ate batek babestuta, garai batean San Petronioren erlikiak gordetzen zituena, 1141ean hemen aurkituak. Ordudanik zabaldutako alegiaren arabera, Petroniok berak aukeratua izan zen tokia bere ehorztokirako. Gotzain santuaren erlikiak 2000. urtean San Petronio basilikara eraman zituzten, hiriko zaindari santuaren burua gordetzen zen tokira.

Hilobi honetan, barruko santutegia eta bere fatxada propioa baizik ez dira antzinakoak. Fatxadako baxuerliebeak, horiek inguratzen dituen hirusta-arkua, ezkerreko beheko pulpitua ebanjelarien sinboloekin, gaineko pulpitua eta balustrada, eta bi eskailerak gehigarri berriagoak dira.

Historikoki, pazko goizean, Maria Magdalenaren oroimenez, Boloniako prostitutak hara etortzen ziren Hilobi Santuaren aurrean otoitz bat errezitatzera, eta haren edukia ez zuten inoiz agerian utzi nahi. Gainera, Boloniako emakume haurdunek hogeita hamahiru aldiz ibiltzen ziren (Jesusen bizitzako urte bakoitzeko bat) Hilobiaren inguruan, bira bakoitzean hilobian sartuz otoitz egitera, eta azkenik gertuko Martyrium elizara joanez Haurdun dagoen Ama Birjinaren freskoaren aurrean otoitz egitera.

21. mendean, hilobiko ate txikia urtero astebetez irekitzen da, Pazko igandeko gauerdiko meza ospatu ondoren, Bolonian anaidi bat osatzen duten Hilobi Santuaren Zaldunen aurrean. Antzina, barrura sartu zitekeen santuaren gorpuzkiak gurtzeko. 

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Santo Stefano basilika (Bolonia)
Kategoria:Hilobi Santuaren elizak