Eskaintzaren ekonomia

Eskaintzaren ekonomia produktugileek salmentan jartzeko prest dauden  ondasun eta zerbitzuen kantitatea da.  

Eskaintzak hainbat faktore desberdinen menpe dago;, adibidez, ondasun eta zerbitzuen prezioa, faktoreen ekoizpenaren kostua, enpresarien espektatiba ekonomikoetan, teknologia maila, eguraldiaren arabera edo gobernuaren erabakaien menpe.  Aintzat hartzen badira faktore guztiak konstanteak direla ondasunen prezioa izan ezik, hau da, “ceteris paribus” aplikatzen badugu; beste guztia konstantea dela eta, eskainitako kantitatea aldagai bakar baten mende , hau da prezioaren mende, egongo litzatekeela adieraziko luke. Erlazio horri "eskaintza prezioa" edo "eskaintza funtzioa" deitzen zaio. Beraz, bi aldagai dituen funtzio bat dugu: kantitatea, «Q» letrarekin irudikatuko dena, eta prezioa, «P» letrarekin irudikatuko dena.  

 Eskari eskaintzaren kurba 
Eskaintza-prezio kurbak edo eskainitako kantitatea prezioarekin lotzen duen kurbak duen ezaugarririk garrantzitsuena; funtzio gorakorra da. Hau da, ondasun edo zerbitzu baten prezioak gora egiten badu, ondasun edo zerbitzu horren eskainitako kantitatea hazi egiten da, saltzaile gehiago egongo baitira merkatuan sartzeko prest, prezio altuek eta etekina sortzeko aukerak erakarrita.  

 Eskaintza prezioaren kurba funtzio gorakorra da 

 Prezioa igotzen bada eskainitako kantitate igoko da. 

 Prezioa jaisten bada, eskainitako kantitatea jaitsiko da.  erdian|thumb|400x400px|Eskaintza kurba

 Oreka 
Oreka eskaria eskaintzarekin gurutzatzen denean lortzen den egoera da.  

Eskaria, erosleak erosteko prest dauden ondasun edo zerbitzu baten zenbatekoa da. Eskaria hainbat alderdiren araberakoa  da: ondasunaren edo zerbitzuaren prezioa, modak, errenta erabilgarria, lotutako produktuen prezioa, etab. 

Eskaera-prezioaren kurbak edo eskatutako zenbatekoa prezioarekin lotzen duen kurbak duen ezaugarririk garrantzitsuena beheranzko funtzioa da. Hau da, ondasun edo zerbitzu baten prezioak ondasun edo zerbitzu horren eskatutako zenbatekoa igotzen badu, jaitsi egiten da. 

 Eskariaren prezio kurba, funtzio beherakorra da 

 Prezioa igotzerakoan, eskatutako kantitatea jaitsiko da 

 Prezioa jaisterakoan, eskatutako kantitatea igoko da.   

erdian|thumb|323x323px|Eskariaren kurba

Salmentarako eskainitako produktu baten kantitatea kontsumitzaileek erosi nahi duten kantitatearen berdina da, biak prezioan elkartuz.

 Salgai dagoen produktu edo zerbitzu baten kantitatea kontsumitzaileek erosi nahi duten kantitatearen berdin-berdina denean, egoera perfektua da.  

 Familien eta enpresen erabakiek;(zer ekoitzi, nola eta norentzat), laguntzen dute merkatua berez doitzen, gobernuaren esku-hartzerik gabe. 

Eskaintza eta eskaria gurutzatzen diren puntuan,  kontsumitzaileek nahi duten guztia eros dezakete indarrean dagoen prezioan, eta, aldi berean, ekoizleek duten guztia sal dezakete, ezer ordaindu gabe. 

Beste era batera esanda, ez dago produktu gehiegi edo eskasirik, eta,; beraz, merkatua "orekatu" egiten da. 

erdian|thumb|424x424px|Oreka

 Gehiegizko eskaintza: eskaintza eskaria baino handiagoa da. Soberan dago produktua. Saltzeko, saltzaileek prezioa jaitsi beharko dute.

 Gehiegizko eskaria: eskaerak eskaintza gainditzen du. Eskasia dago. Erosleak gehiago ordaintzeko prest egongo dira, eta prezioa igo egingo da.

 Orekaren aldaketak 
Merkatu-oreka ez da finkoa. Eskaintza edo eskariaren baldintzak aldatzen direnean aldatzen da. Hona hemen adibide batzuk: 

 Teknologia berri bat agertzen da → eskaintza handitzen  da → orekaren prezioa jaisten da. 

 Familien diru-sarrerek gora egin dute → eskariak gora egin du → orekaren prezioak gora egin du. 

 Modak aldatzen dira → jendeak produktu bat erosteari uzten dio → eskariak behera egiten du → prezioak behera egiten du. 

Merkatu-boterearen papera ere kontuan hartu behar da. Enpresa batzuek, eragin handia badute, ekoizpena murriztu dezakete eskaintza murrizteko eta prezioak artifizialki igotzeko. 

 Keynes eta bere eskaintza ikuspegia 
Keynes XX.mendeko ekonomialiaria izan zen, eta bere ideiek  ekonomia ulertzeko modua aldatu zuten. Ikuspegi honi ekonomia keynesiarra deritzo. 

Keynes baino lehenagoko ekonomialarien ustez, ekonomia bere kabuz orekara helduko zela eta ekoitzitako guztia azkenenan saltzen dela uste zuten.  Baina Keynesen ustez hori ez zen egia. Enpresek ekoizten badute, kontsumitzaileek eskatzen dutelako da, ez bakarrik enpresek ekoizteko ahalmena dutelako. Jendeak kontsumitzeko dirurik ez badu, enpresen ekoizpena jaitsi egiten da, nahiz eta beraien ekoizpen gaitasuna handiagoa izan. Keynesen ustez, ekonomian ekoizpena eta enplegua eskariak zehazten ditu. Horregatik kritika egiten zion ekonomia klasikoari.  

Neurri handi batean eskaintza, eskariaren menpe zegoela esaten zuen, eta horregatik politika ekonomikoak ekonomia orekan mantentzen lagundu behar du.   

 Erreferentziak 

Kategoria:Ekonomia