Khatool Mohammadzai

Khatool Mohammadzai (paxtuneraz: خاتول محمدزی ,Kabul, Afganistan, 1966) Afganistango brigadako jeneral bat da, Afganistango Armada Nazionalean zerbitzatu zuena. 1980ko hamarkadan sartu zen Afganistango Errepublika Demokratikoko armadan, paraxutista gisa prestakuntza jaso zuen herrialdeko lehen emakumea bihurtu zenean; ordutik 600 jauzi baino gehiago egin ditu bere ibilbidean. 1996an talibanek boterea hartu zuten arte, Afganistango armadan irakasle gisa jarraitu zuen. 2001ean AEBek Afganistan inbaditu ondoren sortutako armadara itzuli zen, eta ofizial jeneral mailara iritsi zen lehen emakume afganiarra izan zen.

 Bizitza 
1970eko hamarkadaren hasieran, Khatoolek 6 urte zituenean: aita, aduanetako funtzionarioa, hil egin zen, eta ama zazpi alaba eta bi semeren ardurapean utzi zuen. Alarguna, nolabait, ondo moldatu zen, eta oso ondo egin zuen, Mohammadzairen ustez. Atletikoki hazi zen, energiaz beteta eta hegazkinekin erabat liluratuta.

Bere haurtzaroa atipikoa izan zen herrialde islamiar bateko neskato batentzat; haurtzaroan kirolak eta borroka arteek leku nabarmena hartu zuten: judo, taekwondo eta karate gerriko beltzak ditu. Akademikoki nabarmendu zen; Kabuleko Ariana Eskolan ikasi zuen eta ondoren hiriburuko Jamal Mina Unibertsitatean, non Zuzenbide ikasketak egin zituen Armadan sartu aurretik.

Urdueraz, darieraz eta errusieraz zerbait, baita paxtunez, bere ama hizkuntza, hitz egiten du.

 Ibilbide profesionala 
Mohammadzaik 1983an egin zuen bat armadarekin, bigarren hezkuntzan graduatu ondoren, eta boluntario gisa aurkeztu zen paraxutista izateko. Bi egunetan 150 kilometro (93,2 mi) mendietan zehar egiteko entrenamendu nekagarria arrakastaz gainditu ondoren, 1984an egin zuen lehen jauzia. Bere hegoak irabazi ondoren, Kabuleko Unibertsitateko zuzenbide fakultatean ikasi zuen eta lizentziatura batekin graduatu zen, ofiziala izan ahal izateko. Geroago, Sobietar Batasuneko akademia militar batean ikasketa aurreratuak hasi zituen. Afganiar-sobietar gerran, borroka postuak ukatu zizkioten. Hori dela eta, paraxutisten irakasle gisa aritu zen, paraxutista eta komando lanetarako soldaduak entrenatuz.

1990ean ezkondu zen eta seme bat izan zuen bere senarra, armadako kide ofiziala, 1991n borrokan hil aurretik. 1992ko gobernuaren kolapsoaren ondoren, 1990eko hamarkadaren hasieran muyahidinen gobernupean zerbitzatu zuen gerra zibilean, eta emakumeen entrenamenduaren ardura eman zioten armadaren aireko defentsaren adarrerako. Hala ere, paraxutean salto egitea debekatu zitzaion, eta muga berriak ezarri zizkioten, hala nola jendaurrean abaya bat erabiltzeko baldintza. Talibanek 1996an herrialdearen kontrola hartu ondoren, armada utzi behar izan zuen eta, alarguna zenez, leku itxi batean giltzapetu zuten. Noizbehinkako lanekin biziraun zuen, joskintzarekin adibidez, eta neskentzako eskola sekretu bat zuzendu zuen.  

  alt=Khatool Mohammadzai with Afghan National Police|ezkerrera|thumb|Brig.M. Gen. Khatool Mohammadzai Afganistango Polizia Nazionaleko agente emeekin
2001ean talibanak erori ondoren, Afganistanen osatu berri zen armadarekin bat egin zuen eta Hamid Karzai presidenteak brigadako jeneral mailara igo zuen. Hasieran, Mohammadzaik bere sasoi fisikoa berreskuratu zuen eta jausgailuz ekin zien berriro jauziei. AEBetako paraxutistekin entrenatu zen eta NATOko ofizialekin lan egin zuen ANArako paraxutisten entrenamendu programa berri bat hasteko. 2004an, Afganistango eta beste herrialde batzuetako 35 gizonezko lehiakideren aurka lehiatu zen parakaidismo lehiaketa batean, eta irabazi egin zuen. Mohammadzai paraxutista izateaz gain, Defentsa Ministerioko emakumearen gaietarako zuzendariorde izendatu zuten. Hala ere, behatzaile batzuek, hala nola Amnistia Internazionalak, Afganistango buruzagitzan genero-diskriminazio instituzionalizatua dela diotenaren ondorioz, 2006tik ezin izan zaio jauzi egin. Defentsa Ministerioaren egoitzan zerbitzatzen aritu da, ordea, ofizial jeneral bati ez dagokion posizioan hasita. 2012an, Armada Nazionaleko emakumeen gaietarako zuzendari eta hondamendietarako planifikatutako prestakuntza indar baten plangintza eta entrenamendu fisikorako zuzendariorde izendatu zuten, eta Afganistango armadan maila goreneko emakume ofiziala zen.

 Erreferentziak 

  Ikus, gainera 

 Afganistango Armada Nazionala
 Bibi Ayesha
 Latifa Nabizatua
 Niloofar Rahmani
 Emakumeen eskubideak Afganistanen

 Kanpo estekak 

Kategoria:Kabuldarrak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Emakume militarrak
Kategoria:Jeneralak