Ōhōri Tsuruhime

Tsuruhime (鶴姫) edo Ōhōri Tsuruhime (japonieraz: 大祝鶴姫 Iyo probintzia, 1526–1543) Sengoku garaiko japoniar gerlaria izan zen (Onna-musha). Ōhōri Yasumochiren alaba zen, Iyo probintziako Ōmi uharteko Ōyamazumi Santutegiko apaiz nagusiarena. Behin baino gehiagotan joan zen gudura, eta jainkozko inspirazioaren baieztapenak eta borrokarako trebetasunak Joana Arc-ekoarekin alderatzera eraman dute. Tsuruhime Japoniako historiako gudaririk ezagunenetako bat da.

 Bizitza 
Ōhōri Tsuruhime 1526an jaio zen. Ōhōri Yasumochiren hirugarren alaba zen, Ōyamazumi Santutegiko apaiz nagusia (Kannushi), Ōmi uhartean, Iyo probintziaren iparraldean eta Hiroshimatik 48 kilometro hego-ekialdera. Uhartea Japoniako Setoko Barne Itsasoan dago (Setouchi). Santutegi sintoista 594an sortu zen eta Ōyamatsumiri eskainia dago, Amaterasu eguzki-jainkosa japoniarraren neba nagusiari, mendien, itsasoen eta gerren jainkoari. Tenplua erromes-leku bat zen samuraientzat, eta armak eta armadurak uzten zituzten bertan sakrifizio gisa. Denborarekin armen museo bihurtu zen.   

Garai hartan, uhartea Honshuko kontinenteko Yamaguchiko Ōuchi Yoshitaka-ren (1507–1551) botere gero eta handiagoaren mehatxupean zegoen. Yoshitakak Kyushu eta Chūgoku eskualdeak zituen. 1534an, gerra bat piztu zen Ōuchi klanaren eta Ōyamatsumi tenpluaren jabe zen Shikokuko Kōno klanaren artean. Tsuruhimeren bi neba zaharrenak hil ziren gatazkan. 1541ean, Tsuruhimek 15 urte zituenean, bere aita gaixotasun batek jota hil zen eta berak apaiz nagusiaren postua jaso zuen oinordetzan. Txikitatik borroka-arteetan trebatua izan zen, eta Ōuchi-ek Ōmishima-ren aurkako eraso berriak egin zituztenean, erresistentzia armatu baten buru izan zen uhartea defendatzeko. Bere burua Mishimako Myojinen (三島 明 神), kami santutegi boteretsu baten, avatar izendatu zuen. Guduan armada baten buru izan zen eta Ōuchi samuraiak itsasora bultzatu zituen 1541ean Ōmishima eraso zutenean. 

Lau hilabete geroago, inbaditzaileak itzuli ziren. Tsuruhimek tropak zuzendu zituen etsaien itsasontzien aurkako kontraeraso batean. Ohara Takakoto, Ōuchi jenerala, bere itsasontzi nagusian entretenitzen ari zela, Tsuruhimek eraso egin zion. Takakoto jeneralaren itsasontzira igo eta duelu batera deitu zuen. Beste bertsio baten arabera, Tsuruhime ezkutuan igo zen Ouchi samuraiak ospatzen ari ziren ontzira. Hasieran, Takakotok iseka egin zion bere presuntzioari, baina Tsuruhimek duelua irabazi eta hil egin zuen. Kontakizun batek dioenez, "Takakotoren Tsuruhimeri egindako errespetu faltazko hitzak zorrotzak izan ziren, baina ez Tsuruhimek erantzunez labankada eman zion ezpata bezain zorrotzak". Ondoren, Tsuruhimeren aliatuek hōrokubiya (焙烙火矢; leherketa-bonba esferiko) uholde bat jaurti zuten, itsasontzi asko suntsitzeko, eta horrek Ōuchi flota uxatu zuen.    

1543an, Tsuruhimek hamazazpi urte zituenean, Ōuchien aurkako borrokan hasi zen berriro. Sue Harukataren flotak Kono klanaren tropak garaitu zituen. Tsuruhimek atsekabe handia izan zuen bere senargaia, Yasunari Ochi (1522an jaioa), borrokan hil zela jakin zuenean. Tsuruhimek segada bat prestatu zuen eta Ouchiren armada garaitu zuen. Kondairaren arabera, bere maitearen atsekabeagatik itota hil zen bere buruaz beste eginez. Bere azken hitzak hauek izan ziren:  

 Mishimako ozeanoa nire lekuko dela, nire maitasuna nire izenaz grabaturik geratuko da. Gaztea zela hil zela erromantizatzen den arren, ez dago hori baieztatzen duen garaiko erregistro ezagunik.
 Legatua 
Ōyamazumi santutegian gordetako Dō-maru armadura Tsuruhimek guduan erabilitako armaduratzat hartzen da. 1959an, armadura Japoniako Altxor Nazionalen Zerrendan sartu zen.

Santutegiak jaialdiak eta prozesioak egiten ditu Tsuruhimeren omenez. Prozesioaren buru, Tsuruhimeren jantzi tipikoa daraman emakume bat izaten da. Kyōtei ontzien lasterketak egiten dira, eta jende asko joaten da ospakizunetara.

Tsuruhime ezagunago egin zen 1966ko Itsasoa, emakumea eta armadura - Setouchiko Joana Arc-ekoa (海と女と鎧―瀬戸内のジャンヌ・ダルク) eleberriagatik,  Mishima Yasukiyo (三島 安精) egileak idatzia. Hala ere, eleberria girotzen den Omishimako biztanleek ere ez zuten haren berri izan argitaratu arte. Tsuruhime orain Omishimarentzat erakarpen turistiko garrantzitsua bada ere, zalantzak, kritikak eta iruzkinak daude bere existentziari buruz.  

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Onna-musha
 Tomoe Gozen

 Kanpo estekak 

Kategoria:Emakume suizidak
Kategoria:Ehime prefeturako pertsonak
Kategoria:1543ko heriotzak
Kategoria:1526ko jaiotzak
Kategoria:Gudariak
Kategoria:Samuraiak