Ranjit Hoskote

Ranjit Hoskote (1969an jaioa) indiar poeta, arte kritikari, kultura-teorialaria eta museo eta arte-galerietako arduradun independentea da. Sahitya Akademik, Indiako Letren Akademia Nazionalak, Sahitya Akademi Urrezko Jubileuaren Saria eta Sahitya Akademi Itzulpen Saria eman dizkio. 2022an, Hoskotek 7. JLF-Mahakavi Kanhaiyalal Sethia Poesia Saria jaso zuen.  

 Biografia 
Ranjit Hoskote Mumbain jaio zen eta Mumbaiko Eskoziako Eskolan, Elphinstone Collegen hezi zen, non Politikan lizentziatura lortu zuen, eta geroago Mumbaiko Unibertsitatean, non Ingeles Literatura eta Estetikako masterra lortu zuen.

 Karrera 

 Poeta gisa 
Hoskotek bere lana argitaratzen hasi zen 1990eko hamarkadaren hasieran.   Hainbat poesia bildumaren egilea da, besteak beste , Zones of Assault, The Cartographer's Apprentice, Central Time, Jonahwhale, The Sleepwalker's Archive eta Vanishing Acts: New & Selected Poems 1985–2005 . Hoskote Dom Moraes, Nissim Ezekiel, AK Ramanujan eta beste batzuek ezarritako Indiako poesia tradizio anglofonoa hedatzen duen pertsonatzat hartu izan da  "poesia lan berri garrantzitsuen" bidez.  Bere lana Indiako eta nazioarteko hainbat aldizkaritan argitaratu da, besteak beste, Poetry Review (Londres), Wasafiri, Poetry Wales, Nthposition, The Iowa Review, Green Integer Review, Fulcrum (urtekaria), Rattapallax, Lyric Poetry Review, West Coast Line, Kavya Bharati, Prairie Schooner, Coldnoon: Travel Poetics, The Four-Quarters Magazine eta Indian Literature . Bere poemak alemanezko itzulpenean ere agertu dira Die Zeit, Akzente, Neue Zuercher Zeitung, Wespennest eta Art & Thought/ Fikrun-wa-Fann . Vasant Abaji Dahake poeta marathiarra itzuli du, Ilija Trojanow eleberrigile eta saiakeragile alemaniarra batera itzuli du eta Indiako bertso garaikidearen antologia bat editatu du.   Bere poemak antologiatan agertu dira, besteak beste, Language for a New Century (New York: WW Norton, 2008).  eta The Bloodaxe Book of Contemporary Indian Poets (Newcastle: Bloodaxe, 2008). 

Hoskotek XIV. mendeko Kashmiriar mistiko-poeta Lal Ded ere itzuli du, Lalleshwari, Lalla eta Lal Arifa izenez ezaguna, Penguin Classics argitaletxearentzat, I, Lalla: The Poems of Lal Ded izenburupean. Argitalpen honek egilearentzat 20 urteko ikerketa eta itzulpen proiektu baten amaiera markatzen du.     

2001ean The Hindu aldizkarian Hoskoteren hirugarren liburukia, The Sleepwalker's Archive, argitaratzean, Keki Daruwalla poeta eta kritikariak hau idatzi zuen: "Metafora bati heltzeko duen modua eta hori egiteko duen sotiltasuna da nire miresmena (inbidia aipatu gabe) pizten duena... Hoskoteren poemek 'alegiazko ur-marka' dute: irudi multzo bakoitzaren atzean, istorio bat; istorio bakoitzaren atzean, parabola bat. Urteak daramatzat poesia liburuki hoberik irakurri gabe". 

Hoskoteren poesiari buruzko iruzkina Poetry International Web-en, Arundhathi Subramaniam poeta eta editoreak honako hau dio: "Bere idazkerak irudiaren tratamenduan distira koherente eta apartekoa erakutsi du. Hoskoteren metaforak fin landuak, argitsuak eta sentsualak dira, artisau-birtuosismoa pasioarekin konbinatuz, poema bakoitza esperientzia anitzeko eta alderdi anitzeko bihurtuz".  

2004an, ingelesezko Indiako poesiak bere hiru pertsonaia garrantzitsuenak galdu zituen urtean – Ezekiel, Moraes eta Arun Kolatkar – Hoskotek "gremioko maisu" hauen heriotz-oharrak idatzi zituen.     Hoskotek poesiaren lekuaz ere idatzi du gaur egungo kulturan.  

Literatura-antolatzaile gisa, Hoskote PEN All-India Centre-rekin lotuta egon da, International PEN-en Indiako sukurtsala, 1986az geroztik, eta gaur egun bere idazkari nagusia da, baita bere Penumbra aldizkariaren editorea ere. 1986az geroztik Bombayko Poesia Zirkuluarekin lotuta egon da, eta bere presidentea izan zen 1992tik 1997ra.

2024an "To Break and To Branch: Six Essays on Gieve Patel" eta Mir Taqi Mirren "The Homeland's an Ocean" liburuaren itzulpena argitaratu zituen.  

 Arte kritikari gisa 
Hoskote ikerketa-adituen arabera, hirurogei urteko epean Indian jardun duten bost arte-kritikari nagusien leinu historiko batean kokatu dute: "William George Archer, Richard Bartholomew, Jagdish Swaminathan, Geeta Kapur eta Ranjit Hoskotek... paper garrantzitsua jokatu zuten Indiako arte garaikidearen diskurtsoa moldatzen, eta hainbat gai kultural, esparru artistiko eta historiako une erregistratzen".   Hoskote The Times of India egunkariko arte-kritikari nagusia izan zen, Bombay-n, 1988tik 1999ra. The Times egunkariko erlijio eta filosofia editore gisa, espiritualtasunari, erlijioaren soziologiari eta iruzkin filosofikoei buruzko zutabe ezagun bat hasi zuen, "The Speaking Tree" (1996ko maiatzean abiarazitako zutabeari izena eman zion Richard Lannoy aditu eta artistak idatzitako Indiako gizarte eta kulturari buruzko 1971ko erreferentziazko ikerketaren, The Speaking Tree, omenez).  Hoskote arte kritikaria eta editore nagusia izan zen The Hindu aldizkarian, 2000tik 2007ra, eta Folio aldizkarian kolaboratu zuen pentsamendu eta kulturari buruz. 

Arte kritikari gisa, Hoskotek Jehangir Sabavala margolariaren biografia kritiko bat eta atzera begirako ikerketa garrantzitsu bat idatzi ditu, baita Atul Dodiya, Tyeb Mehta, Sudhir Patwardhan, Baiju Parthan, Bharti Kher eta Iranna GR artisten monografiak ere. Beste artista indiar garrantzitsu batzuei buruzko saiakera garrantzitsuak idatzi ditu, besteak beste, Gieve Patel, Bhupen Khakhar, Akbar Padamsee, Mehlli Gobhai, Vivan Sundaram, Laxman Shreshtha, Surendran Nair,  Jitish Kallat, Raqs Media Collective, Shilpa Gupta eta Sudarshan Shetty. Hoskotek Berlinen bizi diren Dolores Zinny eta Juan Maidagan artisten inguruko saiakera monografiko bat ere idatzi du. 

 kultura-teorialaria gisa 
kultura-teorialari gisa, Hoskotek globalizazio prozesu batean dauden gizarte postkolonialen dinamika kultural eta politikoak jorratu ditu, "mendebaldekoa ez den garaikidetasun" baten aukerak azpimarratuz , "kultura arteko komunikazioa"  eta "entzute eraldatzailea".  Askotan itzuli da "nomada posizioaren" gaira   eta "krisiaren eta kritikaren" arteko polaritatera.  Bere idazki eta hitzaldi askotan, Hoskotek estetikoaren eta politikoaren arteko harremana aztertzen du, adierazkortasunaren politikaren eta politikoaren adierazkortasunaren arteko tentsio gisa deskribatuz. Bereziki aztertu ditu arte bisual herrikoiaren, mobilizazio masiboen eta mundu postkolonialeko kultura metropolitano ebolutiboetan dauden identitate fluido eta gorabeheratsuen sorreraren arteko loturak, eta Indiako ekoizle subalternoen ekoizpen artistikoaren "hirugarren eremu" sortu berria deitu duen horretan, "ez metropolitarra ez landatarra, ez (post)modernista ez tradizionala, ez prestakuntza akademikotik eratorria ezta ohitura tribaletatik aldaketarik gabe heredatua ere" eta adierazpen kulturalen artxibo globaleko baliabideak bereganatzen dituena.   

Hoskotek hainbat saiakeratan ere espekulatu du "etorkizuneko arte" baten izaerari buruz, tarteko orientazioa duena eta erresistentzia kritikoa adierazpen-plazerrarekin konbinatzen duena.  Idazten duenez, "arte modernoa askotan elegiakoa da: edertasunaren galera dolu egiten du zatiketaren eta gabeziaren bidez; bere egituran bertan edertasunaren galeraren dolua darama".  

1990eko hamarkadaren amaieratik aurrera argitaratutako saiakera, paper eta artikulu sorta batean, Hoskotek nagusitasun ekonomikoa, militarra eta epistemologikoa duen "Mendebalde" baten eta zigorren, inbasioaren eta gaizki-irudikapenaren menpe den "Ekialde" baten arteko asimetriaren gaia hausnartu du. Idazlan horietako batzuetan, "Islamaren Etxearen" patu historikoan zentratzen da, Mendebaldetik eta Indiatik ikusita, eta beste batzuetan, berriz, kultura-konfluentzia arrakastatsuaren une historikoak berreskuratzen ditu, sinesmen-sistema eta etnia desberdinak hibridazio emankor eta sofistikatu batean elkartu direnean.  

Hoskotek, Nancy Adajania emaztearekin lankidetzan, praktika artistiko transkulturalean, haren baldintza instituzionaletan, ekoizpen-sistemetan eta emaitza sortzaileetan jarri du arreta, eta horrek eskualdeko arte-historien eta bienalen, proiektu kolaboratiboen, egoitzen eta sinposioen nazioarteko sistemaren barruan sortzen den arte-egoera global bizkor baten arteko harremanean eragiten dituen eraldaketa erradikaletan.    

 Museo eta arte-galerietako arduradun gisa 
Hoskote 7. Gwangju Bienaleko (2008) komisariokidea izan zen Hego Korean, Okwui Enwezor eta Hyunjin Kimekin lankidetzan.    

2011n, Hoskote gonbidatu zuten Veneziako Bienalean Indiako lehenengo pabiloi nazional profesionalki komisariatuaren komisario gisa jarduteko, Lalit Kala Akademik, Indiako Arte Akademia Nazionalak, antolatuta. Hoskotek pabiloiari "Denek ados: lehertzear dago" izena jarri zion, eta Zarina Hashmi, Gigi Scaria, Praneet Soi eta Desire Machine Collective elkarteartisten lanak hautatu zituen bertara. Pabiloia Arsenaleko Artiglierie atal zentralean instalatu zen. Hoskotek idatzi zuen bere pabiloia "laborategi gisa balio izateko pentsatuta zegoela, non Indiako arte garaikidearen eszenari buruzko zenbait proposamen gako probatuko ditugun. Horren bidez, India lurralde-oinarritutako entitate kontzeptual gisa ikus genezake, ez bakarrik irudimenaren espazio globalean zabala dena". Artista aukeratzerakoan, komisarioak "arte merkatuarekin paraleloan antzezten diren kontzeptualki zorrotz eta estetikoki aberatseko praktika artistiko multzo bat ordezkatzea izan zuen helburu. Gainera, hauek ez dira oraindik galeria sistemak eta enkante etxeen zirkuituak baloratu... Indiako manifestazioak ekoizpen artistiko garaikidearen izaera interkulturala azpimarratzen duten posizio artistikoetan ere arreta jarriko du: gaur egun sortzen ari den arte esanguratsuenetako batzuk kokapen aniztasunean, irudiak sortzeko ekonomia desberdinetan eta historia kultural anitzetan oinarritzen dira".      

Hoskote nazioarteko epaimahaiko kide izan zen, Armenia aukeratu zuena Urrezko Lehoia sari gisa 2015eko 56. Veneziako Bienalean parte-hartze nazional onenagatik. 

2023an, Hoskote Documentaren 2027ko edizioko zuzendari artistikoa aukeratzeko sei pertsonako hautaketa batzordeko kide izan zen.  Azaroaren 14an, Documentako kargua utzi zuen, erakusketak publikoki kritikatu ondoren 2019an BDS India gutun bat sinatzeagatik, "esplizituki antisemita" zela esanez.  Aipatutako gutunak Israelgo kontsulatua Mumbain antolatutako "Sionismoa eta Hindutva" ekitaldi bat salatzen zuen. eta Indo-Israel Adiskidetasun Elkarteak antolatuta; gutunak Israel "apartheid estatu" bat dela ere esan zuen, "Sionismoa kolonialismo gisa" batean murgilduta.  Hurrengo bi egunetan, batzorde osoak dimisioa eman zuen, Gazako gerrak sortutako giro soziala gutun ireki batean aipatuz, eta bereziki Hoskoteren Documenta-ko  "komunikabideek eta publikoak egindako desakreditazioa" aipatuz.  

 Kultur aktibista gisa 
Hoskote askatasun kulturalen defendatzailea da Estatuaren, presio-talde erlijiosoen eta zentsoreen monopolio-erreklamazioen aurka, ofizialak edo autoizendatuak izan. Intolerantzia kulturalaren biktimen aldeko protesta-kanpainak antolatzen parte hartu du.     

 Sariak, bekak eta egoitzak 
Hoskote idazle bisitaria eta Iowako Unibertsitateko Nazioarteko Idazketa Programako kidea izan da (1995), eta idazle egoiliarra izan zen Villa Waldbertan, Bavarian (2003). Idazketa egoiliar bat ere egin du Goethe Institutua /Polnisches Institutua proiektuaren barruan, "The Promised City: Warsaw/Berlin/Mumbai" (2010).  Literaturako Sanskriti Saria eman zioten 1996an, eta Indiako Poesia Saria irabazi zuen British Council /Poetry Society-ren Indiako Poesia Lehiaketan 1997an. Indiako Letren Akademia Nazionalak Sahitya Akademi Urrezko Jubileuaren Saria eman zion 2004an. S. H. Raza Fundazioak 2006ko Literaturako Raza Saria eman zion Hoskoteri.

Hoskotek Sarai CSDS-rekin elkartutako beka bat izan du, Garapen Bideko Gizarteen Ikerketarako Zentroaren (CSDS) komunikabide berrien ekimen bat, New Delhin, eta Nancy Adajaniarekin batera arte bisualen inguruko ikerketa kritikoaren aldizkari berri bat garatzen ari da. 

Hoskote BAK/basis voor actuale kunst-en (Utrechte) ikertzaile egoiliarra izan da, eta BAK-en epe luzerako Former West plataforman kolaboratzen du.   Hoskote gaur egun Mumbain bizi eta lan egiten du.

 Bibliografia 

 Poesia 

 Zones of Assault (1991), Rupa Publishers, New Delhi 
 The Cartographer’s Apprentice. (Pundole Art Gallery, Mumbai 2000)
 The Sleepwalker’s Archive. (Single File, Mumbai 2001) REVIEW
 Vanishing Acts: New and Selected Poems 1985–2005. (Penguin Books India, New Delhi 2006)  REVIEW REVIEW
 Die Ankunft der Vögel, German translation by Jürgen Brocan. (Carl Hanser Verlag, Munich 2006)  REVIEW (in German) REVIEW (in German)
 Pale Ancestors. (poems by Ranjit Hoskote and paintings by Atul Dodiya; Bodhi Art, Mumbai 2008) 
 I, Lalla - The Poems of Lal Ded (2011), Penguin Classics 
 Central Time. (Penguin Books India/ Viking, New Delhi 2014)  AUTHOR INTERVIEW REVIEW AUTHOR PROFILE REVIEW REVIEW REVIEW FEATURE Archived 26 August 2014 at the Wayback Machine
 Jonahwhale (2018), Penguin Random House India 
 The Atlas of Lost Beliefs (2020), Arc Publications 
 Hunchprose (2021), Penguin Hamish Hamilton 
 Icelight (2023), Wesleyan University Press 

 Ez-fikzioa 

 Pilgrim, Exile, Sorcerer : The Painterly Evolution of Jehangir Sabavala (Eminence Designs, Mumbai 1998)
 Sudhir Patwardhan: The Complicit Observer. (Eminence Designs/ Sakshi Gallery, Mumbai 2004)  REVIEW
 The Crucible of Painting: The Art of Jehangir Sabavala. (Eminence Designs/ National Gallery of Modern Art, Mumbai 2005) 
 Ganesh Pyne: A Pilgrim in the Dominion of Shadows. (Galerie 88, Kolkata 2005)
 Baiju Parthan: A User's Manual. (Afterimage, Mumbai 2006)  REVIEW
 The Dancer on the Horse: Reflections on the Art of Iranna GR. (Lund Humphries/ Ashgate Publishing, London 2007)  EXTRACTS
 Bharti Kher. (Jack Shainman Gallery, New York 2007) 
 The Crafting of Reality: Sudhir Patwardhan, Drawings. (The Guild Art Gallery, Mumbai 2008)  REVIEW
 Zinny & Maidagan: Das Abteil/ Compartment. (Museum für Moderne Kunst, Frankfurt/ Main & Verlag der Buchhandlung Walther König, Köln 2010) 
 The Dialogues Series. (co-authored with Nancy Adajania; Popular Prakashan/ Foundation B&G, Mumbai 2011; first five books in an 'unfolding programme of conversations with artists'):
 Anju Dodiya. ISBN 978-81-7991-634-6
 Atul Dodiya. ISBN 978-81-7991-635-3
 Veer Munshi. ISBN 978-81-7991-638-4
 Manu Parekh. ISBN 978-81-7991-637-7
 Baiju Parthan. ISBN 978-81-7991-636-0 INTERVIEW
 Praneet Soi. (essays by Charles Esche and Ranjit Hoskote; Distanz Verlag, Berlin 2011) 
 Atul Dodiya. (edited by Ranjit Hoskote, with texts by Thomas McEvilley, Enrique Juncosa, Nancy Adajania and Hoskote; Prestel Verlag, Munich, London & New York 2014)  REVIEW
 Kampfabsage. (co-authored with Ilija Trojanow; Random House/ Karl Blessing Verlag, Munich 2007)  (in German)
 Despair and Modernity: Reflections from Modern Indian Painting. (co-authored with Harsha V. Dehejia and Prem Shankar Jha; Motilal Banarsidass, New Delhi 2000) 
 Confluences: Forgotten Histories From East And West (co-authored with Ilija Trojanow) (New Delhi, Yoda Press 2012) 

 Editore gisa 

 Hoskote, Ranjit, ed. (2002). Reasons for Belonging : Fourteen Contemporary Indian Poets. New Delhi: Viking.
 Dom Moraes: Selected Poems. (Penguin Modern Classics, New Delhi 2012)  REVIEW REVIEW REVIEW REVIEW REVIEW REVIEW INTERVIEW

 Itzultzaile gisa 

 Dahake, Vasant Abaji (1992). A Terrorist of the Spirit. Trans. Ranjit Hoskote. New Delhi: Harper Collins Indus.
 Ilija Trojanow, Along the Ganga: To the Inner Shores of India. (Penguin Books India, New Delhi 2005) 
 Ilija Trojanow, Along the Ganges. (British edition: Haus Publishing, London 2005) 
 I, Lalla: The Poems of Lal Ded. (Penguin Classics, New Delhi 2011)  REVIEW REVIEW   REVIEW   REVIEW REVIEW REVIEW   REVIEW Archived 4 March 2016 at the Wayback Machine REVIEW REVIEW Archived 17 October 2013 at the Wayback Machine CRITICAL RECOMMENDATION CRITICAL RECOMMENDATION

 Poesia Antologiak 

 Language for a New Century (2008) ed. Tina Chang, Nathalie Handal and Ravi Shankar. Published by W. W. Norton & Company.
 The Bloodaxe Book of Contemporary Indian Poets (2008) ed. Jeet Thayil. Published by Bloodaxe Books.
 Staying Human: New Poems for Staying Alive (2020) ed. Neil Astley. Published by Bloodaxe Books.
 Singing in the Dark (2020) ed. K. Satchidanandan and Nishi Chawla. Published by Penguin Vintage.
 Ten Poems about Swimming (2022) ed. Samantha Wynne-Rydderch. Published by Candlestick Press.

 komisariatutako erakusketak 

 'Hinged by Light' (hiru abstrakzio-artista indiar nagusiren margolanak eta eskultura-irteerak: Mehlli Gobhai, Prabhakar Kolte, Yogesh Rawal; Pundole Art Gallery, Bombay, 1994ko urtarrila).
 'Private Languages' (indiar berrien hiru artistaren margolanak, eskulturak eta muntaketak: Anandajit Ray, Ravinder Reddy, Sudarshan Shetty; Pundole Art Gallery, Bombay, 1997ko urtarrila).
 'Making An Entrance' (Jehangir Jani, Bharati Kapadia, Kausik Mukhopadhyay, Baiju Parthan eta Sudarshan Shetty artisten arte publikoko instalazioak, Kala Ghoda barrutian, Bombay-ko auzo kolonial zaharrean, Kala Ghoda Arts Bomby Jaialdian, 2000ko otsailean).
 'Elkarguneak: Abstrakzioaren eta Figurazioaren arteko zazpi elkarrizketa artistiko' (Chittrovanu Mazumdar, Mehlli Gobhai, Bharati Kapadia, Yogesh Rawal, Baiju Parthan, C. Douglas eta Jitish Kallat-en margolanak eta teknika mistoko lanak; The Guild Art Gallery, Bombay, 2000ko otsaila).

 'Familia-antzekotasunak: Ni aldakor baterako bederatzi ikuspegi' (Laxman Shreshtha, Sachin Karne, Atul Dodiya, Jitish Kallat, Baiju Parthan, Amitava Das, Surendran Nair, Anju Dodiya eta Gargi Rainaren margolanak; The Birla Academy of Art & Culture, Bombay, 2000ko martxoa).
 'Ni gorpuztua' (Anju Dodiya, Jehangir Jani eta Theodore Mesquitaren margolanak; Gallery Sans Tache, Bombay, 2001eko apirila). * 'Labirintoa/Laborategia' (Atul Dodiyaren atzera begirako erakusketa erdi-mailakoa, pinturak, eskultura-instalazioak eta muntaketak barne, Japan Foundation-en gonbidapenez; Japan Foundation Asia Center, Tokio, 2001eko ekaina-uztaila).

 'Lerro Aktiboa' (Jehangir Sabavala, Mehlli Gobhai, Laxma Goud, Manjit Bawa eta Jogen Chowdhury-ren marrazkiak; The Guild Art Gallery, Bombay, 2001eko abendua)
 'Lekuan klik eginez' (Asiako erakusketa transnazionala —'Eraikuntzan'-en Indiako fasea, behean— Alfredo Esquillo/Manila, Shibu Natesan/Londres, Jitish Kallat/Bombay eta Baiju Parthan/Bombay-ren instalazio digital bat barne; Sakshi Gallery, Bombay, 2002ko otsaila). * 'Eraikuntzan' (Hoskote Japan Foundation Asia Center-ek abiarazitako komisariotza-proiektu kolaboratibo honen komisariokidea izan zen, Asiako hainbat tokitan egin zena, eta 2002ko abenduan Japan Foundation Forum-en eta Tokyo Opera City Art Gallery-n (Tokio) egindako erakusketa batekin amaitu zena). REVIEW
 'Paisaiaren Ikuspegiak' (Akbar Padamsee, Ram Kumar, Gulammohammed Sheikh, Sudhir Patwardhan, Laxman Shreshtha, Atul Dodiya eta Shibu Natesanen margolanak; The Guild Art Gallery, Bombay, 2005eko urtarrila).
 'Jehangir Sabavala: Atzera begirakoa' (Sabavalaren artearen erakusketa monografikoa, 1942–2005 aldia hartzen duena; The National Gallery of Modern Art: Bombay eta New Delhi, 2005eko azaroa–abendua). * 'Arrarotasuna' (pinturak, marrazkiak, teknika mistoko lanak eta eskultura-instalazioak Krishen Khanna, Baiju Parthan, Theodore Mesquita, Viraj Naik, Tina Bopiah, Sunil Gawde, Rajeev Lochan, Riyas Komu, T. V. Santhosh, Krishnamachari Bose, Krishnaraj Chonat-en eskutik; Anant Art Gallery, Calcutta, 2006ko urtarrila).TXOSTENA
 'Aparanta: Goako arte garaikidearen bat-egitea' (22 artista garaikideren eta 4 maisu historikoren 265 artelan biltzen dituen erakusketa bat, olioak, akuarelak, marrazkiak, grafikoak, teknika mistoko lanak, eskulturak eta...) bideo-instalazioak; artisten artean, F N Souza, V S Gaitonde, Angelo da Fonseca, Laxman Pai; Antonio e Costa, Alex Tavares, Wilson D'Souza, Sonia Rodrigues Sabharwal, Hanuman Kambli, Giraldo de Sousa, Vidya Kamat, Viraj Naik, Siddharth Gosavi, Pradeep Naik, Subodh Kerkar, Rajan Fulari, Rajendra Usapkar, Santosh Morajkar, Yolanda de Sousa-Kammermeier, Li Nitalia-Kammermeik, Souza, Querozito De Souza, Shilpa Mayenkar, Baiju Parthan eta Dayanita Singh; Old Goa Medical College Building/ Escola Medica e Cirurgica de Goa, Goa Tourism Development Corporation-erako, Panjim, 2007ko apirila). KOMISARIOEN SAIAKERA IRUZKINA IRUZKINA
 Gwangjuko 7. Bienala (Zuzendari artistikoa: Okwui Enwezor; Komisarioak: Ranjit Hoskote eta Hyunjin Kim; Gwangju, Hego Korea, 2008ko irailaren 5etik azaroaren 9ra). * 'Ikustea Aldatzea da: Alemaniako Bideoartearen 40 Urteen Paralaxe Ikuspegia' (mundu osoan zabaltzen den Goethe-Institut bildumaren 'Alemaniar Bideoartearen 40 Urteak' berriro erakustea, bi eguneko proiekzio-ziklo eta sinposio ohardun gisa, teorialari, artista eta zaletu talde batek egina: Nancy Adajania, Shaina Anand, Ranjit Hoskote, Ashok Sukumaran, Kabir Mohanty, Mriganka Madhukaillya, Kaushik Bhaumik, Devdutt Trivedi eta Rana Dasgupta; Jnanapravaha & Chemould Prescott Road, Bombay, 2008ko azaroaren 14-15). KONTZEPTUA, DESKRIBAPENA ETA EGITARAUA 2009ko martxoaren 30ean artxibatua Wayback Machinen ARTXIBOKO BIDEOA
 "ZIP Fitxategiak" (Fundation B&G bildumako hautaketa editoriala, 24 artista garaikideren margolanak, argazki-lanak eta eskulturak barne, Rameshwar Broota, Surendran Nair, Riyas Komu, Ram Rahman, N. S. Harsha, Nataraj Sharma, Valsan Koorma Kolleri, Jogen Chowdhury, Madhvi Rahgi, A. Desai, Krishnamachari Bose, Sumedh Rajendran, Veer Munshi, Pooja Iranna, Baiju Parthan, Rekha Rodwittiya, G. R. Irannna, Ravi Kumar Kashi, H. G. Arunkumar, Subhash Awchat, K. S. Radhakrishnan, eta Farhad Hussain; Foundation B&G & Tao Art Gallery, Bombay, 2009ko otsaila eta Foundation B&G & Religare Arts Initiative, New Delhi, 2009ko apirila). IRUZKINA IRUZKINA
 'Shrapnel' (Veer Munshiren azken lanen erakusketa bat, Munshi eta Hoskoteren arteko etengabeko elkarrizketa baten bidez garatua; erakusketak artistaren argazki artxibo jarraituaren, 'Pandit Houses', eta bere pintura-instalazioa, 'The Chamber', laburpenak barne hartzen zituen; Foundation B&G eta Tao Art Gallery, Bombay, 2009ko martxoa). KOMISARIOTZA SAIAKERA
 'Intentsitatearen Bilaketa: Manu Parekh, Hautatutako Lanak 2004–2009' (B&G Fundazioa eta Tao Arte Galeria, 2009ko urria). KOMISARIOTZA SAIAKERA
 'Berreskuratze Sistemak' (Alex Fernandes, B. Manjunath Kamath, Baiju Parthan, G. R. Iranna eta Tina Bopiah-en lanean memoria baliabide gisa erabiltzea aztertzen duen erakusketa; Art Alive, New Delhi, 2009ko azaroa).
 'Detour: Errepublikari buruzko bost jarrera-dokumentu' (Gandhiren Hind Swaraj-en mendeurrenaren omenaldi kritiko gisa sortutako erakusketa, 1909an, Dayanita Singh, Ram Rahman, Ravi Agarwal, Samar Jodha eta Sonia Jabbar-en lanekin; Chemould Prescott Road, Bombay, 2009ko abendua - 2010eko urtarrila). KOMISARIOTZAREN SAIAKERA, LANAK ETA INSTALAZIOEN IKUSPEGIAK
 Denek ados: Lehertzear dago (Indiako pabiloia 54. Veneziako Bienalean, La Biennale di Venezia, Zarina Hashmi, Gigi Scaria, Praneet Soi eta Desire Machine Collective/ Sonal Jain eta Mriganka Madhukaillya-ren lanekin; Arsenale, Venezia, 2011ko ekaina-azaroa).
 'Neugailuaren orratza: zazpi artista indiarren lanean testigantzazko irudia' (Indiako argazkilarien lanak biltzen dituen erakusketa, beren praktika dokumental proiektuen, bideo lanen, blogen eta ekimen sozialen bidez zabaltzen duena: Ravi Agarwal, Gauri Gill, Samar Jodha, Ryan Lobo, Veer Munshi, Ram Rahman, Gigi Scaria; CACSA/ Hego Australiako Arte Garaikidearen Zentroa, Adelaide, 2012ko iraila-urria). * 'Ezer ez da Absolutua: Abstrakzioaren Bidaia', Ranjit Hoskote eta Mehlli Gobhai-k komisariatua (Jehangir Nicholson Galeria, CSMVS/ lehen Galesko Printzearen Museoa, Bombay, 2013ko otsaila-abuztua).} IRUZKINA IRUZKINA
 '4. Mendebaldeko Kongresu Ohia: Dokumentuak, Konstelazioak, Perspektibak', Boris Buden-ek antolatua, Boris Groys, Kathrin Klingan, Maria Hlavajova, Ranjit Hoskote, Kathrin Rhomberg eta Irit Rogoff (Haus der Kulturen der Welt, Berlin, 2013ko martxoa).
 'Experiments with Truth: Atul Dodiya, Works 1981–2013' (The National Gallery of Modern Art, New Delhi: 2013ko azaroa-abendua).
 'No Parsi is an Island', Ranjit Hoskote eta Nancy Adajaniak komisarioa (The National Gallery of Modern Art/ NGMA, Mumbai: 2013ko abendua - 2014ko otsaila).
 'Zameen' (Ravi Agarwal, Atul Dodiya, Vishwajyoti Ghosh, H. G. Arunkumar, Zarina Hashmi, Ranbir Kaleka, Ryan Lobo, Veer Munshi, Jagannath Panda, Baiju Parthan, Ashim Purkayastha, Ram Rahman, Gargi Raina Art District, Delhi New Delhi, Ashim Purkayastha, XIII. 2014 – 2015eko otsaila).
 'The Shadow Trapper's Almanac: Tanmoy Samanta, Recent Works' (TARQ, Mumbai: 2014ko azaroa - 2015eko urtarrila).
 ‘Abby Weed Grey and Indian Modernism’, Susan Hapgood eta Ranjit Hoskote komisarioa (New York University: Grey Art Gallery, New York City: 2015 urtarrila-martxoa).
 ‘Estudioa desegiten: Jehangir Sabavala legatua ospatzen’ (CSMVS, Mumbai: 2015eko irailaren 15etik abenduaren 31ra).

 ‘Arkitekturaren egoera: praktikak eta prozesuak Indian’, Rahul Mehrotra, Ranjit Hoskote eta Kaiwan Mehtak komisariatuta (NGMA, Mumbai: 2016ko urtarrilaren 6tik martxoaren 20ra).

 ‘Eta azkenak lehenengoak izango dira: G R Iranna, lanak 1995-2015’ (NGMA Bangalore, 2016ko urtarrilaren 16tik otsailaren 16ra).

 ‘Ez dago Parsirik uharte bat’, Ranjit Hoskote eta Nancy Adajaniak komisariatuta (NGMA, Delhi: 2016ko martxoaren 20tik maiatzaren 29ra).
 ‘The Quest for Cruzo: A Homage to the Art of Antonio Piedade da Cruz’ (Sunaparanta: Goa Center for the Arts, Panjim: 2016ko ekainaren 30etik uztailaren 20ra).
 'Laxman Shreshtha: The Infinite Project' (JNAF/ CSMVS, Mumbai: 2 ataletako atzera begirakoa, abuztuaren 18tik urriaren 3ra + 2016ko urriaren 14tik abenduaren 31ra).
 ‘DWELLING’ (Galerie Mirchandani + Steinruecke-ren 10. urteurreneko ikuskizuna, Mumbai: 2 zati | 1. zatia: 2016ko azaroaren 10a - 2017ko urtarrilaren 10a).
 ‘Terra Cognita? Three Moments in the History of the Graphic Image in India, 1556-2016’ (Serendipity Arts Festival, Palacio Idalcao, Panjim, Goa: 2016ko abenduaren 15a - 2017ko martxoaren 15a).
 ‘ETXEBIZITZA’ (Galerie Mirchandani + Steinruecke-ren 10. urteurreneko erakusketa, Mumbai: 2 zati | 2. zatia: 2017ko martxoaren 29tik maiatzaren 29ra).
 ‘Beste zeru baten presentzian: Sakti Burman, atzera begirakoa’ (NGMA Mumbai: 2017ko urriaren 17tik azaroaren 26ra).
 ‘Anti-Memoirs: Locus, Language, Landscape’ (Serendipity Arts Festival, Palacio Idalcao, Panjim, Goa: 2017ko abenduaren 14tik 22ra).
 ‘Etxebizitzaren egoera: Aspirazioak, irudimenak, errealitateak’, Rahul Mehrotra, Ranjit Hoskote eta Kaiwan Mehtak komisariatua (Max Mueller Bhavan, Mumbai: 2018ko otsailaren 2tik martxoaren 18ra).
 ‘Eguneroko sakratua: desberdintasunaren arriskua bereganatzea’ (Serendipity Arts Festival, Palacio Idalcao, Panjim, eta Santa Monica eliza, Goa Zaharra: 2018ko abenduaren 15a - 2019ko urtarrilaren 15a).
 ‘Ez dago orainaldiaren parekorik’ (Akara Art, Bombay: 2019ko urtarrilaren 16a - martxoaren 9a).
 ‘20. urteurrena’ (20. urteurreneko erakusketa, Art Musings | Jehangir Art Gallery, Mumbai: 2019ko otsailaren 12tik 18ra; urtean zehar 5 erakusketako ziklo baten bidez luzatua Art Musings-en).
 ‘M F Husain: Eguzkiaren zaldiak’ (MATHAF Arabiar Arte Modernoaren Museoa, Doha, Qatar: 2019ko martxoaren 20tik uztailaren 1era).
 ‘Ametsa eta errealitatea: Jogen Chowdhury’ (Emami Art/ Kolkata Centre for Creativity, Kolkata: 2019ko irailaren 20tik abenduaren 7ra).
 ‘Hasiera-lerroak: Ebrahim Alkazi, 1948-1971ko lanak’ (Art Heritage + Shridharani Gallery, Delhi: 2019ko urriaren 15etik azaroaren 11ra).
 ‘Transients’, Sheetal Mallarren argazkien bakarkako erakusketa (Art Musings, Mumbai: 2020ko urtarrilaren 9tik otsailaren 10era).
 'Don't Ask Me About Colour: Mehlli Gobhai, A Retrospective', Ranjit Hoskote & Nancy Adajaniak (NGMA Mumbai: 2020ko martxoaren 6a - 25a apirilaren 25a).
 ‘Intentsitate-ereduak’ [Artistak: Chandrashekar Koteshwar, Ghana Shyam Latua, Barkha Gupta, Anil Thambai, Teja Gavankar, Meghna Patpatia, Suman Chandra, Savia Mahajan, Vipul Badva, Kaushik Saha, Purvai Rai] (Art Alive Gallery, Delhi 30 Apirilaren 21a).
 ‘Mehlli Gobhai: Epifaniei’, Ranjit Hoskote eta Nancy Adajaniak komisariatua (Chemould Prescott Road, Mumbai: 2021eko uztailaren 23a - abuztuaren 31a).
 ‘Cymroza kronikak’ | Cymroza 50 urterekin (Cymroza Arte Galeria, Mumbai: 2021eko irailaren 1a - urriak 19a).
 ‘Espektro galduaren mapaketa’ | Cymroza 50 urterekin (Pundole’s, Hamilton House, Mumbai: 2021eko irailaren 1a-14a).
 ‘F N Souza: Botere eta aintza’ (JNAF/ CSMVS, Mumbai: 2021eko urriaren 29a - 2022ko urtarrilaren 3a). IRUZKINA

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Indiako idazleak