Insuknawr

Insuknawr edo haga bultzatzeko kirola Indiako ipar-ekialdeko Mizoram estatuko bertako joko bat da. 

 Kultura-jatorria 
Lehenago, Mizo komunitatea nekazaritza ibiltariaren menpe zegoen bizibiderako eta arroza zen haien labore nagusia. Arroza zuritzeko, mizoek 'Sum' eta 'Suk' izeneko motrailuak erabiltzen zituzten. Emakumeek egiten zuten arroza zuritzeko atsedenaldi nekagarriaren garaian, mizo gazteek 'Suk' arroza birrintzeko egurrezko makiltxo hau erabiltzen zuten beren trebetasun maskulinoa erakusteko. Suk tresna gisa erabiltzen zuten beste joko batzuk ere bazeuden.  Ezagunak dira makila bultzatzeko joko honetaz gain. Sukkhawh-a Suk-a jabalina bat bezala jaurtitzea da, eta Insukherh bi jokalarik Suk mutur bakoitzean eusten eta indarrez biratzen duten jokoa da aurkaria gainditzeko.

Joko horien guztien artean, Insuknawr zen ezagunena mizoen artean. Zawlbuk, helduaroan sartzen ziren mutil gazteek hezkuntza informala jasotzen zuten zentroa, zen joko berezi honen leku nagusia.  Hala ere, 1940ko hamarkadatik aurrera Mizoram osoan zehar babes zabala jaso zuen hezkuntza sistema formalak Zawlbuk-en eta bertako joko hauen gainbehera ekarri zuen. 

 Teknikak 
Jokoa bi jokalariren artean jokatzen da, bakoitzak haga besapean eusten duelarik, sokatira jokoan bezala.  Makilaren muturra gutxienez bi hazbete irten behar da besapeetatik azpitik, eta makilaren erdigunea zirkuluaren erdigunearekin lerrokatuta egon behar da.

Lehiaketa honetan, jokalari bakoitzak aurkaria eraztunetik kanporatzen saiatzen da, zirkuluaren atzealdetik edo albotik. Jokalari bat lurrera erortzen bada edo Suk askatzen badu, galtzailetzat hartzen da. Inongo jokalarik ezin du aurkaria orekatik kendu azken honen haga tiratuz. Jokalari aditu batek irrist egin edo irristatu daiteke zirkuluaren barruan, baina jokoa edo txanda ez da irabazten jokalari bat behar bezala kanporatu arte. Txanda berdinduta dagoela uste da inor ez bada zirkulutik kanporatzen. Hiru txandak berdinduta badaude, berdinketa hausteko aukera deklaratzen da, denbora mugarik gabe, jokalari bat kanporatu arte.

 Jolas-eremua eta ekipamendua 
16 oineko zirkulu bat diametroa marrazten da erdian zirkulua zeharkatzen duen lerro zuzen batekin. Suk edo zurezko haga biribil edo banbuzko haga batek gutxi gorabehera 8 oin izan behar ditu luze eta 2,5 - 3 hazbeteko diametroa.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Mizorameko kultura