Laiphadibi

Laiphadibi () Indiako Manipur estatuko panpina tradizionalak dira, gehienetan arropaz eta lastoz eginten direnak. Beste izen batzuk ere hartzen dituzte: Laiphadabi (), Laidhibi (), Laidhabi () eta Laidhi (). Panpina hauek funtsezko zeregina dute Manipurreko kulturaren elementu askotan, besteak beste, dantzetan, jaialdietan, folklorean, ipuinetan, historian, literaturan, mitologian, esaera zaharretan eta sanamahismo erlijio tradizionalean.

Panpina tradizional hauek jostailu gisa hasten dira, baina erritualen zati garrantzitsu bat ere bihurtzen dira. Sentimendu propioak dituzten espiritu bizidunak balira bezala tratatzen zaie eta Ita (, hitzez hitz 'emakumezko lagun') deitzen zaie.

Laidhibi panpinak asko aldatu dira denborarekin. Saltzeko eginak ziren lehen bertsioek tonga-phanek eta lai-phi (jainkoentzako arropak) zeramatzaten; geroago, apaingarririk gabeko potloi sinpleak. Orain, merkaturako egiten diren panpina askok raslila dantzarako jantziak eta bitxiak daramatzate.

XIX. mendearen amaieran britainiarrak Manipurrera iritsi zirenean, bertako eskulangintza aurkitu zuten, eta panpina tradizionalak izan ziren eraman zituzten lehenengo elementuetako batzuk. Denborarekin, panpina erritu erlijiosoen zati garrantzitsu eta haurrentzako jostailu izatetik erakusgai eta oroigarri izatera pasa zen.

Panpina ezagunak pertsonaia ospetsuetan oinarritzen dira. Pertsonaia batzuk honako hauek dira: Khamba eta Thoibi, Manipurreko istorioetako maitale ospetsuak; Sandrembi eta Chaisra, Manipurreko ipuinetako ahizpa ona eta gaiztoa; eta Radha eta Krishna, tradizio hinduistako betiereko maitaleak. Beste panpina batzuek, aldiz, Manipurreko komunitate etnikoak, senar-emaztegaiak, jainkosak, emakume arrantzaleak eta Disneyko printzesak ere –Mari Errauskin esate baterako– irudikatzen dituzte.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Panpina tradizionalak
Kategoria:Manipurreko kultura