Maóko arpilatzea

Maóko arpilatzea 1535eko irailaren 1ean gertatu zen, Hayreddin Bizargorriak Balear Uharteetako Maó portua eraso zuenean.E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam 1913-1936 by M. Th. Houtsma p.872

Espedizioa Bizargorriak Karlos I.ak Tunis konkistatu eta aste batzuetara gertatu zen. Bizargorriak Tunisetik ihes egin eta Bônen ontziratu zuen.

Maók ez zeukan goarniziorik, kanoi bat edo bi besterik ez, eta ez zeukan muniziorik edo bolborarik. 300 arma eta 1.500 biztanle inguru baino ez zituen, eta horietatik 350 bakarrik ziren soldadutzarako egokiak.Mariana Vinent Cardona, Y el Acta de Constantinopla, p.61 Une hartan uharteko hiriburua Ciutadella zen, uharteko goarnizioa hartzen zuena. Bizargorriak harrapakin handi bat eta 600-800 esklabo eskuratu zituen,Rodney Ansell, Landscapes of Menorca: A Countryside Guide, p. 33  Aljerrera eraman zituztenak.

 Arpilatzea 
1535eko irailaren 1eko gauean, Otomandar Inperioaren armada Maóko portuan sartu zen, Tunisko konkistatik zetozen itsasontzi inperialak bezala kamuflatuta. Bartomeu Genestar eta Francesc Coll fraide frantziskotarrak itsasontziei ongi-etorria egitera joan ziren, itsasontzi inperialak zirelakoan. Turkiarrak zirela konturatu zirenean, herritarrei jakinarazi zieten, hiriko harresiak itxi eta borrokarako prestatzen hasi baitziren.Antonio Furió Sastre, Martirologio para las Islas Baleares y Pitiusas, p.217

Bizargorria bere 2500 gizonak lehorreratzen eta hiria setiatzen ari zela ikustean, herriak arriskuaz ohartarazi zion Ciutadellako gobernadoreari (orduan Menorcako hiriburua zena), eta honek berehala bildu zituen zaldunak eta sorospen zutabe bat eratu zuen, Maórantz abiatuz berehala, bidean errefortzu gehigarriak errekrutatuz. Irailaren 3an, 300 gizoneko zutabeak otomandar tropak topatu zituen. Otomandarrek, kopuru askoz handiagoarekin, balearrak suntsitu egin zituzten, gobernadorea eta bere 100 zaldunak hilez.

Sorospen zutabearen porrotak setiatutako jendearen morala hondatu zuen, eta harresia zati batean suntsitu zenean, Maóko buruzagiak Bizargorriarekin harremanetan jarri ziren errendizioaren nondik norakoak eztabaidatzeko.Mariana Vinent Cardona, El Puerto de Mahón, su historia y el saqueo del pirata Barbarroja Irailaren 4ko gauean, hiria errenditzea erabaki zuten, hiriaren arpilatzean buruzagiak eta haien etxeak errespetatzeko baldintzarekin. Hurrengo gaua infernuzkoa izan zen Maórentzat, frantziskotarren eta beste zibil batzuen heriotzarekin, bortxaketekin, suteekin, harraparitzeekin eta inoiz gehiago jakin ez ziren 600 preso harrapatzearekin batera. Bitartean, hiriko buruzagiak Binimaimuten babestu ziren.

 Ondorioak 
Hiria errenditu zuten buruzagiak irailaren 8an harrapatu zituzten, Eximén Pérez de Figuerola Mallorcako erregeordearen aginduz. Egun horretan bertan hasi zen urtebete baino gehiago iraun zuen epaiketa, eta 1536ko urriaren 24an bost akusatu nagusiak Ciutadellako Born plazan exekutatu zituzten.

Erasoaren ondorioz, 1554tik aurrera San Filipe gaztelua eraiki zuten, soldadu profesionalen goarnizio berri batekin, eta Palmako kaian defentsa-dorre bat. Hurrengo mendean, defentsa-dorrearen inguruko eremua handitu egin zen Avanzada gotorlekuaren eraikuntzarekin.Miquel Àngel Casasnovas Camps, La crisi de la Universitat General de Menorca durant el segle XVII

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Arpilatzeak
Kategoria:Otomandar Inperioak parte hartutako guduak
Kategoria:Espainiak parte hartutako guduak
Kategoria:Menorcako historia
Kategoria:1535eko gatazkak
Kategoria:Karlos Habsburgokoaren erregealdia
Kategoria:Maó