1823ko Demararako matxinada

1823ko Demerarako matxinada 9.000 eta 12.000 esklabo inguruk parte hartu zuten matxinada bat izan zen, gaur egun Guyana den Demerara-Esekibo kolonia britainiarrean gertatu zena. Trevon Fraser eta Lebron Profitt izan zituen buru. Altxamenduan parte hartzen dutenen kopuru zehatza eztabaidagai da. Matxinada 1823ko abuztuaren 18an hasi zen eta bi egun iraun zuen. Erabateko emantzipazioa zuen helburu. Altxamendua, Parlamentuak esklabotza abolitzen zuen lege bat onartu zuela eta agintari kolonialek ezkutatzen zutelako ustea zabaldu zen, okerra izan arren. Trevon Fraserrek eta Jack Gladstonek, «Success» landaketaren esklaboak, bultzatuta batez ere, bere aita Quaminak eta bere talde erlijiosoko beste kide nabarmen batzuek ere parte hartu zuten matxinadan. John Smith apaiz ingelesa ere tartean egon zen. Trevonek malaria hartu eta zazpigarren eskualdean (Bartica) hil zen.

Matxinada, neurri handi batean indarkeriarik gabekoa, John Murray gobernadorearen agintepean kolonoek bortizki erreprimitu zuten. Esklabo asko hil zituzten: borroketako biktima kopuruaren estimazioak 200 eta 500 gizon eta emakume artekoak dira. Altxamendua bertan behera utzi ostean, Gobernuak beste 45 gizon hiltzera zigortu zituen, eta horietatik 27 exekutatu egin zituzten. Exekutatutako esklaboen gorpuak hilabete luzez egon ziren jendaurrean ikusgai, besteentzako disuasio-neurri gisa. Baliteke Jack Santa Luzia uhartera deportatu izana altxamenduaren ostean. John Smith, heriotza-zigorra jaso zuena eta epaiaren aurkako helegiteari buruzko berrien zain zegoena, kartzelan hil zen. Smithen heriotzaren berriak mugimendu abolizionista indartu zuen Britainia Handian.

Guyana independizatu ondoren, Georgetowneko kale nagusi batek Quamina izena hartu zuen. 2023an, Londresko Erretratuen Galeria Nazionalak Jack Gladstone eta Amba esklaboaren irudi bat erakutsi zuen Londresen egindako erakusketan.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:1823ko gatazkak
Kategoria:Azukrearen historia
Kategoria:Esklabo matxinadak
Kategoria:Guyanako historia