Inés Mandl

Inés Mandl (Viena, Austria, 1917ko apirilaren 4a – 2016ko abuztuaren 5a) Austrian jaiotako estatubatuar biokimikaria izan zen, eta 1983an Garvan-Olin domina jaso zuen kolagenasa entzimari buruzko lanagatik.

 Bizitza 
Ines Hochmuth 1917an jaio zen, Vienan, eta Ernst eta Ida Hochmuthen alaba bakarra izan zen. Lehen eta bigarren mailako ikasketak Austriako eskola batean osatu zituen.  Ondoren bere aitaren kide batekin ezkondu zen, Hans Mandlekin, eta Londresera joan ziren bizitzera. Inesek, Bigarren Mundu Gerran, Kimika Teknologikoan diploma bat lortu zuen Cork-eko Unibertsitatean.

Gerra ondoren, Kimikako graduondoko ikasketak egin zituen Estatu Batuetan eta master bat lortu zuen 1947an.  1949an doktoretza aurkeztu zuen Brooklyngo Institutu Politeknikoan (orain New Yorkeko Unibertsitateko Tandon Ingeniaritza Eskola deitua).

Biokimikaren aitatzat jotzen den Carl Neubergen azken ikasleetako bat izan zen.

 Ibilbidea 
Ines Mandl-ek Columbiako Unibertsitateko kirurgia sailean lan egitea onartu zuen 1949an doktoretza amaitu ondoren, eta, hain zuzen, unibertsitate horretan egin zuen bere karrera osoa. 1950ean, Clostridium Histolyticum bakteriotik kolagenoa atera zuen lehen pertsona izan zen. Bere beste lan batzuk jaioberrien arnas zailtasuna eta birika enfisemaren biokimika aztertzea izan ziren. Bere ibilbidean, erreferente izan da mikrobiologian, eta 140 argitalpen baino gehiagoren egilekidea izan da.

1972an, Mandl-ek Connective Tissue Research izeneko aldizkari akademikoa sortu zuen bere eremuan, eta aldizkari honen editorea izan zen lehen argitalpenetik 1986ko azkeneraino.

 Sariak eta aintzatespenak 
 Europako Kimikari eta Farmazialarien Elkarte Amerikarraren Carl Neuberg Domina (1977).
 Amerikako Elkarte Kimikoaren Garvan-Olin Domina jaso zuen (1983).
 Austriako Arte eta Zientzien Ohorezko Gurutzea jaso zuen.
 New Yorkeko Zientzien Akademiako eta Ameriketako Estatu Batuetako Arte eta Zientzien Akademiako kide aukeratu zuten.

 Inesek dohaintza garrantzitsu bat egin zion bere alma mater-ari, New Yorkeko unibertsitateko Tandon Ingeniaritza Eskolari, ingeniaritza kimikoko eta zientzia biologikoetako graduko eta graduondoko beketarako. Azken hamarkadetan kolagenasa medikuntzan hainbat aplikazio aurkitzen hasi da.
 Budapesteko Ines Mandl Medikuntza Fundazioak lehiaketa bat antolatu zuen 2007an 90. urteurrena ospatzeko.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Christopher Gortonek Ines Mandlen memorialetan esandakoak.
 Ines Mandlekin elkarrizketa Leo Baeck Institutuko Artxiboetan.

Kategoria:Emakume biokimikariak
Kategoria:2016ko heriotzak
Kategoria:1917ko jaiotzak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako biokimikariak
Kategoria:Vienarrak