Encarna Sánchez

Encarnación Sánchez Jiménez, ezagunagoa Encarna Sánchez izenez,(Carboneras, Almeria, 1935eko irailaren 19a – Alcobendas, Madril, 1996ko apirilaren 5a) kazetari eta komunikatzailea izan zen. 

Aitzindaria izan zen irratigintzan, eta hirurogeiko hamarkadan emakumeentzako saioak zuzendu zituen lehen emakumea izan zen. Ospe eta eragin handia izan zuen, batez ere 80ko eta 90eko hamarkadetan, irratiko izar bihurtu baitzen. Hori zela eta, hiru Ondas sari irabazi zituen, komunikazioaren munduko saio eta pertsona ospetsuei urtero ematen zaien saria.

 Bizitza 
Encarna Sánchez Almeriako Carboneras herrian jaio zen 1935ean. Aita, Alderdi Komunistako karabineroa, 1939ko abuztuaren 9an exekutatu zuten, matxinada militarra leporatuta, indar nazionalarekin bat ez egiteagatik. Encarna bost haurrideetatik gazteena zen.

 Lan ibilbidea 
Lehen esatari lana ordezkapen bat egin zuen Radio Almerian eta irratiarekin kolaboratzen hasi zen. Geroago, Almeriako Radio Juventud eta Madrilgo Radio Juventud irratietan jardun zuen. Aurrean zituen zailtasun ekonomikoek ez zioten ia aukerarik ematen kazetaritza ikasketak egiteko. Hasieratik erakutsi zuen bere estilo pertsonalarekin aukera handiak zituela.

Profesional gisa, Madrilgo Radio España, Radio Madrid eta Donostiako Radio Popular irratietan lan egin zuen. Madrilera itzuli zenean, 1965ean La Voz de Madrid-en sartu zen, eta bertan El Club de los oyentes saioarekin  ezaguna izaten hasi zen. Esto es España, señores izan zen lehen arrakasta handia; espainiar musika sustatzeko saioa. 1967ko abuztuan, Madrilgo Radio Españak kontratatu zuen, Espainiako irratian 24 orduko emisioa inauguratzen zuen saioa abian jartzeko: CS y buen viaje. Saioa goizaldeko ordu biak eta zazpiak bitartean emititu zen, eta gaueko gertaerak zuzenean kontatzen zituzten protagonistek. Zerbitzu publikorako, elkarri laguntzeko eta kritika sozialerako gunea izan zen, eta entzuleek beren argumentu-lerroa markatu zuten; horretarako, telefonoak eta estudioko ateak ere zabalik zituzten. Arrakasta izan zuen, egunean 2 milioi entzulek entzuten baitzuen. 1968. urtean bere lehen Ondas saria jaso zuen. Urte horretan Meritu Zibilaren Ordenaren Lazo de Dama eman zioten, herritarrek eskatuta, bere saioan José Escobar taxilariaren hilketari emandako estaldurarengatik.

 Amerikan 
1970. urtean Telesistema Mexikarraren kontratu bat onartu zuen Mexikon, telebista eta irratia egiteko, eta haraxe joan zen. Azteken herrialdean Un corazón en el aire irratsaioa zuzendu zuen, Espainiako CS y buen viaje saioaren lorratzari eta bidaia onaren bidetik. Telebistan Misión cumplida eta Aplauso aurkezten zituen. Hain zen ezaguna, ezen aktore gisa Esta monja, no antzezlanean protagonista izatera iritsi zen. Antzezlan horri esker, interpretazio-sari bat irabazi zuen. Hispanoamerikako hainbat herrialdetan ibili ostean, Santo Domingon (Dominikar Errepublika) finkatu zen, eta bertan ekoitzi eta aurkeztu zuen La noche del sábado izneko telebista-saioa. ABC estatubatuarrean saioen ekoizpenean espezializatu zen. 1975. urtean Francisco Franco hil ostean, herrialdea demokraziarako trantsizioa egiten ari zen garaian itzuli zen Espainiara.

 Arrakasta irratian 
1978-1984 urteetan, Bartzelonako Radio Miramar-en lehendabizi eta COPEn gero, Encarna de noche saio ezaguna zuzendu zuen. Arrakasta horri esker bigarren Ondas Saria jaso zuen 1981ean. Saioak CS y buen viaje saio arrakastatsuaren formula garatu zuen, goizaldeko herritarrei mikrofonoak zabaldu eta nolabaiteko kutsu mesianikoa zuen zerbitzu publikoko espazio bat sortu zuen. 1982. urtean Radio Miramar eta Madrilgo Radio Españan emititzen hasi zen, eta 1983. urtean COPE katera eraman zuen saioa. Encarna de noche saioak Martes y Trece bikote komikoaren parodia ezaguna inspiratu zuen, Gabon Zaharreko ¡Viva 86! saio berezian emandakoa.

1984. urteko urrian, Directamente Encarna saioak hartu zuen arratsaldea, eta etengabe aurkeztu zuen, 1996an hil zen arte.

1990eko azarotik 1991ko otsailera bitartean, bere irratsaioa eta Antena 3 kate pribatuan telebistarako egindako elkarrizketen tartea tartekatu zituen. Y ahora, Encarna saioak audientzia apala lortu zuen eta kritika batzuk jaso zituen aurkezleak informazioa publizitatearekin lotzeko zuen modu bereziarengatik. Hala ere, bere burua defendatu zuen une hartan Antena 3en estaldura herrialdeko hiri garrantzitsuenetara baino ez zela iristen argudiatuta.

Garai hartako irratian eragin handiko esatari boteretsutzat hartu zuten, Luis del Olmo, Iñaki Gabilondo eta Jose Maria Garciaren maila berean, eta buruzagi politiko nagusiak eta kulturako pertsona ospetsuak elkarrizketatu zituen. Artistekin eta komunikazioko profesionalekin ere izan zituen eztabaidak, eta, askotan, epaitegietan ebatzi ziren.

 Heriotza 
Encarna Sánchez 1996ko apirilaren 5ean hil zen, 60 urte zituela. Hurrengo egunean erraustu zuten Madrilgo La Almudena hilerrian. Bere bizitzako azken urteetan gaixotasun larri bat izan zuen, ia publiko egin ez zuena. 1996. urtearen hasieran irrati-hitzordura huts egiten hasi zenean, Esmeralda Marugánek ordezkatu zuen. Saioak babesleak erakartzen zituen bere presentziarik gabe ere eta azken grabaketa batean entzuleei esan zien: "Irratiaren soinua niretzat izan da eta, jarraituko du izaten, adiskidetasunaren bidea eta, batez ere, fideltasunaren bidea ulertzeko biderik laburrena... Laster irribarre egingo duzue berriz ere. Laster etorriko zarete nire bila. Laster munduko ausardia guztiaz esan ahal izango dut: Berdurtu, lotsagabe puska! ".

Mari Cruz Soriano kazetariak hartu zituen gero kateko arratsaldeak, erredakzio kontseilu bat sortu zuen eta lan sistema nabarmen aldatu zuen.

 Sariak eta aintzatespenak 

 1968:Meritu Zibilaren Ordenaren Lazo de Dama
 1968: Esatari onenaren Tokiko Irrati Saria (Radio España-Madrid).
 1981: Irratiko Sari Nazionala (Radio Miramar).
 1993: Irratiko Sari Nazionala (COPE).

 Beste datu batzuk 

 2022ko martxoan eman zen ezagutzera Warner Brosek Encarna Sánchezi buruzko telebistarako fikziozko telesail bat prestatzen zuela, “Directamente Encarna Sánchez” liburutik abiatuta.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
  Truscott, Sandra; García, María (2012). Dictionary of Contemporary Spain. Routledge. 
 Kanpo estekak 
 Irratiko fonoteka - Encarna Sánchez

Kategoria:Almeriarrak
Kategoria:Madrilen hildakoak
Kategoria:Emakume kazetariak
Kategoria:Emakume irrati esatariak
Kategoria:Espainiako kazetariak
Kategoria:Espainiako irrati esatariak
Kategoria:Espainiako LGBT pertsonak
Kategoria:Emakume aurkezleak