Pizzoccheri

Pizzoccheriak (singularra: pizzocchero) Italiako Sondrio probintziako Valtellina eskualdean sortutako pasta mota dira. Bereziki, suge-ilar irina erabiltzen dute gehienbat, eta horrek kolore grisaxka ematen die.

 Jatorriak 
Giuseppe Baretta Braidenseko Liburutegi Nazionaleko ikertzailearen arabera, Suge-ilarra XIV. mendetik erabili izan da bertako sukaldaritzan. Pizzoccherien jatorria Erdi Aroaren amaieran kokatu daiteke, Ortensio Landok 1548an Catalo dell'inventario delle cose che si mangiano, et delle bevande c'heggedì s'usano liburuan pizzoccheri aipatzen baitzuen Como eskualdeko janari gisa, zeinaren menpe eta Milanerriaren menpe zegoen Valtellina, Gubellines eta Gibelen arteko gatazkaren artean txandakatuz. 

XVI. mendetik aurrerako garaian XVIII. mendera, Valtellina Graubünden kantonamenduari dagokio, eta horri buruzko lan batean, Heinrich Lehmannek perzockel aipatzen du, irinaz eta arrautzaz egindako tallarinak bezala deskribatzen dituena, egosi ondoren, gurin eta gaztarekin ondutakoak.  

Pizzoccheriak PAT (Prodotti agroalimentari tradizionali, Italiar Nekazaritzako elikagaien produktu tradizionalak) zigiluarekin aitortzen dira.  2016an, azkenean, PGI aitorpena lortu zuten,  ekoizleen partzuergo batek 2002an Comitato per la Valorizzazione dei Pizzoccheri della Valtellina abian jarri ostean helburuetako bat zela.  

 Elaborazioa 
Pizzoccheriak gari-irina eta suge-ilar irina nahastuz egiten dira, jatorriaren arabera aldatzen den proportzioan, baina azken hau beti da gehiengoa.Teglioko Pizzoccheroren Akademia erakundeak, elikagai honetan espezializatutako erakundeak, % 80 suge-ilar irina proposatzen du bere errezetan. 

Bi irinak urarekin nahasten dira orea osatzeko, beste edozein pastarekin bezala, eta gero, gutxi gorabehera 8 cm-ko luzera, 2 edo 3 mm-ko lodiera eta 5 mm eta 1 cm arteko zabalera aldakorra duten zerrenda txiki eta lauetan mozten dira. 

Ekoizpena oraindik ere neurri handi batean eskuzkoa da, eta Valtellinako hainbat azoka eta ekitalditan sustatzen da hori, baina industrialki ekoitzitako sukaldatzeko prest dauden bertsioak ere badaude, freskoak, hozkailuan gorde eta epe laburrean kontsumitu behar direnak, edo lehortuak, iraupen luzekoak.

 Errezeta 
Pizzoccheriak beste edozein pasta mota bezain polifazetikoak diren arren, errezeta tradizionala eta erabiliena Pizzoccheri alla Valtellinese bezala ezagutzen da.  Errezeta horretan, pasta ur gazituan egosten da, patata eta barazki txikituekin: normalean verza (bazka-aza antzekoa izan arren, benetan aza kizkurra da), ziazerbak edo zerbak. Egosi eta iragazi ondoren, Valtellina Casera gazta txikituarekin eta Grana Padano edo Parmako bezalako gazta birrinduarekin nahasten da.

Tipula edo baratxuri pixka bat gehitzen zaio nahasketari, aurretik gurinetan salteatuta, eta platerera ateratakoan, mahaikide bakoitzak piperbeltz xehatua gehitzen dio gustura, edo hobeto esanda, tradizioaren arabera, Valtellinako pesteda gomendatzen da. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Lombardiako gastronomia
Kategoria:Italiako pastak