Gabriela Makowiecka

Gabriela Makowiecka (Zakopane, Polonia, 1906ko otsailaren 18a – Madril, 2002ko apirilaren 8a) espainiar eslavistikaren eta poloniar hispanismoaren aitzindaria izan zen, idazlea eta Poloniako Complutense Unibertsitateko irakaslea.

 Biografia 
Zakopanen jaio zen, Tatraken oinetan, Polonia hegoaldean, 1906ko otsailaren 18an, Michalina Panczakiewicz eta Ladislao Rudnickiren alaba. Krakoviako Jagellondar Unibertsitatean (UJ) eta Parisko Sorbonan egin zituen unibertsitate ikasketak. Filosofia eta Letretan doktoratu zen Universidad Complutensean 1962an. 1963tik aurrera Poloniako Hizkuntza eta Literatura irakaslea izan zen unibertsitate horretan. 

Doktoretzarako ikastaro monografikoak eman zituen eta, José Camón Aznar, fakultate horretako dekano izan zen garaian, Espainiako Unibertsitatearen historian eslabiar literaturaren lehen irakaslea izan zen. 

Madrilen egin zen ezaguna bere hitzaldiengatik, erakusketen inaugurazio-ekitaldiengatik eta bere espezialitateko gaiei buruz aldizkari eta entziklopedietan argitaratzen zituen artikuluengatik. Halaber, Ignacio de Luzán hamazortzigarren aragoiar arau-emaileari (“Ignacio de Luzán y su Poética”) eskainitako monografia baten egilea izan zen, Espainiako . mendeko ulermenerako “Poetika”ren balio transzendentalean zentratua.

Antzeko jarduera egin zuen Polonian, eta hara joaten zen urtero, Varsovia, Krakovia eta Breslaviako unibertsitateek gonbidatuta; Espainiako Literaturari buruzko ikastaroak eman zituen, eta Espainiako kultura-balioen dibulgazioari buruzko artikuluak argitaratu zituen, garai hartan ez baitzen oso ezaguna herrialde hartan. Lan horregatik, Kanpo Arazoetako Ministerioak Meritu Zibilaren Enkomienda eman zion.

Hainbat aldizkari, antologia eta entziklopedia erromanikotan kolaboratu zuen, bere argitalpenen artean Polonia erromantizismo espainiarrean, Erromatarren aztarnak Espainian, Ilustrazioaren mendeko Espainia Zaharra eta berria, Sienkiewicz eta Espainia, Poloniako gaia erromantizismo espainiarrean, Un canónigo literato en la Segovia XVIII. mendean, Antzerki garaikidearen alderdi bat Polonian, 

1981ean, Estanislao Makowiecki ingeniari aeronautikoa zen  senarrarekin batera, “La Cultura Eslava” liburua idatzi zuen, Julio Caro Barojak idatzi zuen hitzaurrea. Elkarrekin itzuli zuten Jerzy Andrzejewskiren liburua ere, “Helo aquí que viene saltando por las montes”. 1992an, senarra hil ondoren, “Espainiako garaietara itzuliz” bere memoriak idatzi zituen, eta 1992ko Sevillako Erakusketa Unibertsaleko Poloniako pabiloian aurkeztu zituen.

Hil aurretik, Madrilgo Poloniako Eslavistika Sailari eman zizkion urteetan bildutako liburu eta dokumentu poloniar guztiak. 1994an, orduko Unibertsitate Konplutentseko Eslavistikako irakasleek gonbidatuta, Cervantesek poloniar literaturan eragindako oihartzunei buruzko agur-hitzaldia eman zuen.

 Aintzatespenak 

 2020an, “Mujeres Investigadoras en los Archivos Estatales(1900-1970)” proiektuaren barruan sartu zuten, 2020-2023 bitartean garatutako Espainiako Artxiboen Atarian (PAREetan) deskribapen artxibistikoa egiteko eta mikrositio espezifiko bat sortzeko. Proiektu hau Estatuko Artxiboen Zuzendariordetza Nagusiak bultzatu zuen, 1900-1970 bitartean emakumeek Espainian egindako ikerketa-lana ikusarazteko helburuarekin, Kultura Ministerioko AAEEen Kudeaketa Artxiboetan gordetzen diren dokumentu-erregistroetatik abiatuta (Artxibo Historiko Nazionala, Aragoiko Koroaren Artxiboa, Simancaseko Artxibo Orokorra, Indiako Artxibo Nagusia, Valladolideko Dokumentazio Artxibo Nagusia eta Valladolideko Artxibo Nagusia).

 Zenbait lan 

 Zabytki rzymskie na Terenie Hiszpanii, Polska Akademia Nauk, MEANDER, rok XX, 11-12, PWN, Warszawa, 1965
 "Un canónigo literato en la Segovia del siglo XVIII", en Estudios Segovianos. Instituto Diego Colmenares. CSIC. Alea  XIX. Zenb.. 55. Segovia. 1967
 "Sienkiewicz i Hiszpania", Kwartalnik Neofilologiczny XV, Polska Akademia Nauk, 2/1968
 "Polska w romantyzmie hiszpańskim", Przegląd Humanistyczny nr. 6, 1969
 "Współczesna onomastyka hiszpańska: Enciclopedia Lingüística Hispánica", en Onomastica, Alea XIV, zenb.. 1-2, s. 274-282, Komitet Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk, 1969
 Trad. de Gabriela M. y Estanislao Makowiecki de Jerzy Andrzejewski, Helo aquí que viene saltando por las montañas, MAdrid: lianza Editorial, 1969
 "Hiszpania u Mickiewicza", en Przegląd Humanistyczny 4, Warszawa, 1970
 Luzán y su poética, Barcelona: Ed. Planeta,, 1973
 "Un aspecto del teatro actual en Polonia: Jerzy Grotowski eta Calderónen bertsioa,  Filología Moderna, CSIC, 1975 ekaina
 "La Novela Polaca Contemporánea",  Revista de la Universidad Complutense, Alea. XXIV, Madril, 1975.
 "Pensamiento español en Polonia en el siglo XVI", en Anuario de la Sociedad Española de Literatura General y Comparada. Madril: Cátedra. Alra. 1, 1978
 Con Estanislao Makowiecki, La Cultura Eslava, Madril: Editora Nacional, 1981
 Po drogach polsko-hiszpańskich, Kraków: Wyd. Literackie, 1984
 "Un sorprendente amigo polaco de don Francisco Giner de los Ríos",  B.I.L.E., zenb-. 3, 1987ko abendua
 Wracając do lat hiszpańskich, Warszawa: Wyd. „WarSawa”, 1992

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Aipamena ABCn
 Obituarioa ABCn
 Los vaivenes del Hispanismo Polaco, Piotr Sawicki. Wrocławko Unibertsitatea. Gabriela Makowieckaren memoriari (1906-2002), Eslaviar Mundua, 3 (2004), 11-34
 Hispania, LXIV/2, zk. 217 (2004) 739-812
 dekada Literacka-n
 ABABADeko hispanista europarren errepertorioan
    .
 in JSTOR

Kategoria:Poloniarrak
Kategoria:Madrilen hildakoak
Kategoria:Polonierazko idazleak
Kategoria:Emakume idazleak