India herbeheretarra

India herbeheretarra (nederlandera: Nederlands Voor-Indië) Indiako azpikontinentean Ekialdeko Indietako Herbeheretar Konpainiaren kokaleku eta merkataritza-postuez osatuta zegoen. Definizio geografiko gisa bakarrik erabiltzen da, ez baitzen inoiz India herbeheretar osoa gobernatu zuen agintaritza politikorik egon. Horren ordez, India herbeheretarra Zeilan herbeheretar eta Koromandel herbeheretar gobernazioetan, Malabar herbeheretar aginduan eta Bengala herbeheretar eta Suratte herbeheretar zuzendaritzetan banatuta zegoen.

India herbeheretarrak, berriz, Ekialdeko Herbeheretar Indiak (gaur egungo Indonesia) eta Mendebaldeko Herbeheretar Indiak (gaur egungo Surinam eta lehen Holandarren Antillak) ziren.

 Historia 
Herbehereetako presentzia Indiako azpikontinentean 1605etik 1825era iraun zuen. Ekialdeko Indietako Herbeheretar Konpainiako merkatariak lehenik Koromandel herbeheretarrean ezarri ziren, batez ere Pulicat-en, Ekialdeko Indietan saltzen zituzten espeziekin trukatzeko ehunak bilatzen baitzituzten.  Suratte herbeheretarra eta Bengala herbeheretarra 1616an eta 1627an ezarri ziren, hurrenez hurren.   Herbeheretarrek Zeilan portugaldarrei konkistatu ondoren 1656an, bost urte geroago Malabar kostaldeko portugaldar gotorlekuak ere hartu zituzten, biak espezia ekoizle handiak baitziren, espezia merkataritzaren monopolio holandarra sortzeko.  

Ehunez gain, India herbeheretarrean negoziatzen ziren elementuen artean daude harribitxiak, indigoa eta zeta Indiako penintsulan zehar, gatza eta opioa Bengala herbeheretarrean, eta piperra Malabar herbeheretarrean. Indiako esklaboak Espezien Uharteetara eta Lurmuturreko koloniara esportatzen ziren.

XVIII. mendearen bigarren erdian, herbeheretarrek gero eta gehiago galdu zuten eragina Travancore-Herbehereetako gerraren ondoren. Kew-en gutunen bidez, herbeheretar kolonia guztiak britainiarren esku utzi ziren, frantsesek inbaditu ez zitzaten1814ko Erresuma Batua-Herbehereak itunaren bidez Koromandel herbeheretarra eta Bengala herbeheretarra Herbehereetako menpean geratu ziren arren, 1824ko Anglo-herbehereetako Itunaren xedapenen ondorioz britainiarren menpera itzuli ziren. Itunaren baldintzen arabera, jabetza eta establezimenduen transferentzia guztiak 1825eko martxoaren 1ean egin behar ziren. Beraz, 1825eko erdialderako, herbeheretarrek Indian zituzten azken merkataritza-postuak galdu zituzten.

 Txanponak 
eskuinera|thumb|250x250px|Venkateswara jaunaren irudia duen urrezko pagoda, Vishnu jainko hinduaren forma bat, Pulicateko Herbehereetako txanpon-etxean jaulkitua, XVII. edo XVIII. mende inguruan.
Kochin, Masulipatnam, Nagapatnam eta Pondicherryko (1693-98 bost urteetan, herbeheretarrek frantsesen kontrola lortu zutenean) eta Pulicateko Herbehereetako txanpon-etxeek Indiako tokiko txanponetan oinarritutako txanponak jaulki zituzten.  Txanpon hauek egin ziren:

 puttana (bakuna eta bikoitza)  
 fanama 

Herbeheretarrek Herbehereetan egindako txanponak ere inportatu zituzten, besteak beste:

 erreala, Espainiako kolonia-errealaren ereduan oinarrituta, 1⁄4, 1⁄2, 1, 2, 4 eta 8 errealeko balioetan

 Irudiak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 India herbeheretarretako txanponak
 Indiako Munduko Estatu-gizonak – India

Kategoria:Herbehereen kolonia ohiak
Kategoria:Asiako kolonia ohiak
Kategoria:Europarren Asiaren kolonizazioa