Bengoaren etxeak

Bengoaren etxeak 1910ean Begoñako errepublikan eraiki ziren etxeak dira,  Joan XXIII.a plazan. Begoñako basilikaren atzealdean daude eta estilo modernistakoak dira.  

Etxe horretan medikuntza orokorreko kontsulta zuen Gregorio Urkaregi Madariagak, Begoñako mediku ospetsua izan zenak. Etxe honetan eduki zuen kontsulta 46 urtez (1934-1980); lehenik, Joan XXIII.a Plazako 7 zenbakiko atarian, 3. solairuan bertan bizi izan zen 1930eko hamarkadako bukaeratik 1947ra arte, gutxi gorabehera; eta geroago, beste etxera mugitu zen, Juan XXIII Plazako 5 zenbakiko atarira, 1. solairura, beti ere 'Bengoaren etxean' eta Begoñan.

 Kokalekua 
ezkerrera|thumb|250x250px|Etxeen kokapena -1916
Begoñako errepublikaren garaian eraiki zuten, eskola publikoaren eta udaletxearen ezkerraldean, herriko plazaren gainean.  Aurrealdean, beherago  Begoñako basilika dago.

Etxea eraiki zutenean plazaren izena "Begoñako errepublikaren plaza" zen, gerra ondoren "Plaza de Begoña"  ("Begoñako plaza") izena jarri zioten, eta 1963an Joan XXIII.a Plaza bihurtu zen.

Orubeak maldan zegoen, Begoñako Eskolen ondoan, udaletxetik eta basilikatik ere hurbil, eta altueran alde nabarmena zegoen Begoñako Errepublika Plazaren ondoko kalearen (gaur egun Joan XXIII.a plaza) eta Santa Klara kalearen artean (gaur egun Zabalbide kalea, 1929tik).

.

 Historia 
Ernesto Bengoa Elejalde jaunaren (Bilbo, Bizkaia, 1875/12/15-ibidem, 1946/10/07) jabetzako etxebizitza-eraikina izan zen  , Begoñako elizatean, Begoñako Errepublikaren plazaren eta Bilbotik Bermeorako errepidearen artean zegoen bere jabetzako lursailean eraiki zituzten.

Marcelino Odriozola Mendiolabeitia arkitektoak (Zubiaur, Orozko, Bizkaia, 1874-04-01) egin zuen etxearen proiektua. Berak Bartzelonako Arkitektura Goi Eskola Teknikoan ikasi zuen (Kataluniako Unibertsitate Politeknikoa, 1900), eta ondoren Begoñako Udal Arkitektoa izan zen (1901-1907) eta gero Bilboko Udal Arkitektoa ere bai (1908-1936) .

Lehenago, 1909an, Ernesto Bengoa jaunak baimena eskatu zion Udalari bere jabetzako lurrak berdintzeko, Bilbotik Bermeorako errepidearen eta Begoñako plazarako bidearen artean zeudenak.

 Deskribapena 
Marcelino Odriozolak proiektatutako eraikina arkitektura modernista katalanaren eraginpean dago, Estilo horretan katalogatu zuen  “Kataluniako Monumentu Ondarearen Zabalkunderako Fundazioa: Arkitektura Modernista” izeneko Fundazioak. Seguru asko, Marcelino Odriozola arkitektoak karrera Bartzelonako Eskolan ikasi ondoren estilo horrekin ono ezagutuko zuen,  bere zuzendaria Lluís Domènech i Montaner izan zen. Arkitekto hori Rikardo Bastidaren irakaslea ere izan zen eta Antoni Gaudí eta Josep Puig kataluniarrekin batera egindako eraikuntza-lanengatik nabarmendu zen, besteak beste.

Oinplanoa triangelu-formakoa da Bengoaren etxea, angelu zorrotzetako bi erpinetan alakatua, hau da, bost aldeko poligonala, luzera ezberdineko bost fatxada sortuz. Plazara ematen duten bi fatxaden arteko kota-desberdintasuna dela-eta (fatxada nagusia da), eraikinak beheko solairua eta bost altuera ditu lehen etxeak; bigarrenak, berriz, beheko solairua gehi hiru solairu baino ez ditu, eta teilatupea erre bai bi kasuetan.

Etxebizitzetara fatxada nagusian dauden bi atarietatik sartzen da. 7 zenbakiko atariak etxebizitza bat du solairuko (etxe arrunta deritzona) izkinan; 5 zenbakikoak, berriz, bi etxebizitza solairuko (etxe bikoitza).

Solairuen planoetan ikusten denez, fatxada nagusia pixka bat okertzen da espaloian gora, seguruenik plazaren gainetik doan kalearen formarekin bat egitearren.

Fatxada nagusiko beheko solairuak, deskribatutako bi atariez gain, merkataritzarako lokalak ditu. 5. zenbakiko eraikinak etxebizitza bat du solairuartekoan, fatxada nagusira eta alboan dagoen zati batera ematen duena.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Modernismo katalana

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bilboko eraikinak
Kategoria:Euskal Herriko arkitektura modernista
Kategoria:1910ean amaitutako eraikinak
Kategoria:Begoñako eraikinak