Victoire Ingabire Umuhoza

Victoire Ingabire Umuhoza (1968ko urriaren 3an jaioa), Ruandako ekonomista eta aktibista da. Indar Demokratiko Bateratuak (Forces Democratiques Unifiées, FDU) koalizioaren sortzailea eta buru izan zen. Erbesteko oposizioko ruandar taldeen koalizioa da, hainbeste kide aktibo dituena bai Ruandan, bai Europan, Amerikako Estatu Batuetan eta Kanadan. 1994ko uztailetik Ruandako presidente Paul Kagame buru den FPR (Front Patriotique Rwandais) alderdia dago boterean.

Ingabire Umuhoza 2010an Ruandara itzuli zen, 16 urtez Holandan bizi eta gero, Ruandako presidentetzarako hauteskundeetarako bere hautagaitza aurkezteko. Baina azken unean atxilotu eta 15 urteko espetxe-zigorra ezarri zioten, Kigaliko kartzela zentralean, terrorismoa bultzatzea, segurtasun nazionalerako mehatxua izatea, eta 1994ko genozidioa ukatzea egotzita  .

 Herbeeretako erbestaldia 
Ingabire Umuhoza kontabilitatean eta merkataritza-zuzenbidean lizentziaduna da, eta enpresa-ekonomian eta administrazio korporatiboan graduatua Herbehereetan. 16 urtez erbesteratua, 1994 eta 2010 artean, egoitza Herbehereetan duen nazioarteko kontabilitateko enpresa batean lan egin zuen. 1997tik, ruandar erbesteratuen borroka politikoan hasi zen, Ruandan nagusi den erregimenaren kontra.

2000. urtean, RDR (Rassemblement Républicain pour la Démocratie au Rwanda) alderdiko Herbeheretako presidente izendatu zuten. 2003tik 2006ra, UFDR (Union des Forces Democratiques de Ruanda) plataformaren presidentetza hartu zuen, oposizioko formazio politikoak biltzen dituena, haien artean RDR.

Parte-hartze aktiboa izan zuen Altamente Inclusivo Inter Diálogo Ruandés  (AIIDR) ekimenean, Bartzelonan gauzatua, 2004, 2006 eta 2009an.

2009ko apirilean lana utzi zuen karrera politikoari ekiteko. 2010eko urtarrilean Ruandara itzuli eta oposizio politikoaren lider nagusi gisa aurkeztu zen, presidentetzarako hauteskundeetara.

Ezkonduta dago, eta hiru seme-alaba ditu.

 Ruandara itzuli eta gero 
Ruandara iritsi zen egunean, 1994ko genozidioaren biktimak ohoratzeko, Gisozi hiriko Genozidioa Oroitzeko Zentroa bisitatu zuen. Atxilotua izan eta gero, bere hitzaldia auzitegira eraman zuten, genozidioaren errebisionismoaren froga gisa.

Zortzi urte eman zituen Kigaliko espetxean, eta 2018an askatu zuten, Kagame presidenteak 2400 bat presori emandako indultu baten ondoren .

2012an Sakharov sarirako izendatua izan zen . 2019an Espainiako Giza Eskubideen Saria (APDHE) lortu zuen, Nora Morales de Cortiñas argentinarrarekin batera , nahiz eta ukatu zioten saria jasotzera joateko baimena . 2019tik DALFA-Umurinzi (Garapen eta Askatasuna Denentzat) alderdiko burua da, baina ezin izan zen hauteskundeetan parte hartzeko erregistratu.

2025eko ekainaren 19an berriro atxilotu zuten Kigalin, eta 30 eguneko behin-behineko espetxealdia ezarri . Irailean, epaiketaren zain, oraindik, Amnistia Internazionalak haren askapena eskatu zuen .

 Erreferentziak 

Kategoria:1968ko jaiotzak
Kategoria:Gizabanako biziak
Kategoria:Ruandako biografia zirriborroak
Kategoria:Afrikako politikariak