Jane Frances Kuka

Jane Frances Kuka (jaiotzez Yasiwa; Sipi, Kapchorwa, 1952 edo 1953 – 2025eko irailaren 22a) ugandar irakaslea, emakumeen genitalen mutilazioaren aurkako aktibista eta politikaria izan zen. Genero eta Garapenerako ministroa izan zen 1996tik 1998ra, Ugandako parlamentuko kidea 1996tik 2001era, Hondamendietarako Prestaketarako ministroa 1999an, eta Kapchorwa barrutiko komisario egoiliarra 2007az geroztik.

 Bizitza 
Miriam Chelangaten alaba, Jane Frances Yasiwa Sipin (Kapchorwa) jaio zen 1950eko hamarkadan. Gamutui lehen hezkuntzako eskolan ikasi zuen, eta 1966an Mbaleko Nyondo irakasleen eskolan matrikulatu zen. 1969an irakasle titulua lortu zuen. Ggaba irakasleen eskolan jarraitu zituen ikasketak eta hirugarren mailako irakasle bihurtu zen.

1969an Gamutui lehen hezkuntzako eskolan musika irakasten hasi zen. 1988an, Kapchorwako irakasleen eskolako zuzendari izendatu zuten.

1989ko hauteskundeetan eta 1994ko Konstituzio Asanbladako hauteskundeetan Parlamenturako hautagaitza aurkeztu zen, baina ez zuen arrakastarik lortu. Geroago, emakumeentzako kuotaren bitartez parlamentuko kide hautatu zuten eta Kapchorwa ordezkatu zuen Ugandako seigarren parlamentuan. Parlamentuko kide izateaz gain, Genero eta Komunitate Garapenerako Estatu ministroa izan zen 1996tik 1998ra. 1999an, Hondamendietarako Prestaketa eta Errefuxiatuen Estatu ministro izendatu zuten.

2007an, Kapchorwa barrutiko komisario egoiliar izendatu zuten eta 2014an kargu berean jaraitu zuen. 

1988an Kapchorwa Irakasleen Eskolako zuzendari izanik, lintxamendutik bizirik atera zen, Kapchorwa barrutiko kontseiluak emakumeen genitalen mutilazioa derrigorrezkoa egin zuen ebazpenaren aurka agertu baitzen. «Emakumeen genitalen mutilazioaren aurkako borrokaren heroina» ezizena eman zioten, eta gaiari buruz nazioarteko hainbat plataformatan hitz egin zuen.

1972an, Steven Kukarekin ezkondu zen. Gaixotasun labur baten ondoren hil zen 2025eko irailaren 22an, 72 urte zituela.

 Sariak 

 2012: Niloren Ordena Nabarmena (IV. klasea)
 2013: Tumaini saria

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ugandako irakasleak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Ugandako aktibistak
Kategoria:Emakumeen genitalen mutilazioaren aurkako aktibistak
Kategoria:Ugandako politikariak
Kategoria:Diputatuak
Kategoria:Emakume ministroak
Kategoria:Ugandako emakumeak