Patricia Cowings

Patricia Cowings (Bronx, 1948ko abenduaren 15a), estatubatuar psikofisiologoa da. NASAren aldetik astronauta zientifiko gisa formazioa jaso zuen lehen emakume amerikarra izan zen. 1979an hegaldi espazial baterako ordezkoa izan bazen ere, ez zuen espaziora bidaiatu. Ezagunagoa da kanpoko espazioan astronauten fisiologiari buruz egindako ikerketengatik, baita astronauten zorabiorako sendabideak aurkitzen laguntzeagatik ere.

 Ibilbidea 
Cowings Bronxen jaio eta hazi zen, New Yorken, 1948ko abenduaren 15ean. Sadie B. eskolaurreko irakasle-laguntzaile eta Albert S. Cowings janari-denda baten jabearenen alaba, beste hiru neba izan zituen, eta gurasoek eman ahal izan zieten heziketarik onena jaso zuten laurek, hain zuzen ere auzotik ateratzeko modu gisa.

Gazterik izan zuen Patriciak zientziarekiko maitasuna. Afrikako dantza eta stepa egin zituen, eta 1970ean Arteetan lizentziatu zen New Yorkeko Estatuko Unibertsitatean. Ingeniaritza ikasgai bat ikasteak, non transbordadore espazial baten diseinuan parte hartu zuen, teknologia espazialaren arloan lan egiteko nahia plazaratzen lagundu zion.

Zientziaz eta espazioaz interesatu zen unibertsitatean Psikologia ikasten ari zela. Berak kontatzen zuenez, “ia txantxa bat bezala” eskainitako ikastaroa egin zuen: ingeniaritza eskolan ematen zen. Ikastaroaren helburua zen transbordadore espazialen aldeak eta gailuak diseinatzen ikastea erabili behar zituen pertsonaren ikuspuntutik. Denak ziren gizonak eta. Hasiera batean, ez zituen joateko baldintzak betetzen, baina horrek ez zuen geldiarazi. Irakaslearengana jo zuen, gizona eta ingeniaria bera ere, eta esan zion: “klase horretara joaten utzi behar didazu. Ez dago emakumerik, ez dago bizitzaren eta osasunaren zientzialaririk. Mundu guztia ari da mahaiak diseinatzen grabitaterik ez dagoenerako, baina inor ez da ari aztertzen halako ingurune batek animaliengan izan dezakeen eragina, adibidez gizakiengan. Zientzialari bat behar duzu gela honetan”. Eta irakasleak onartu egin zuen. Kurtso horrek hurrengo hamarkadetan bere lan ibilbidea izango zena markatu zuen.

Lankideekin batera, NASAren Ames Ikerketa Zentrora bisitaldia egin zuen. Han, espaziora tripulatutako misioetan konpondu beharreko arazo biomediko batzuk ikasi zituzten, eta, gainera, Biziaren Zientzien Liburutegia aurkitu zuen. Orduan idatzi zuen, halaber, arazo biomedikoak konpontzeko, zorabioetatik hasita, erabil zitezkeen ikerketaren eta psikologiako lanaren hamabi aplikazio posibleri buruzko lan bat.

 Ikasi 6 ordutan zorabio espaziala gainditzen 
NASAren Ames Ikerketa Zentroan egin zituen ikerketa gehienak. Han, Autogenic-Feedback Training Exercise (AFTE) (Atzeraelikadura autogenoaren entrenamendu ariketak) izeneko entrenamendu fisiologikoko sistema bat garatu eta patentatu zuen. AFTEk espazioan eta Lurrerako itzuleran lehen egunetan agertu ohi diren zorabioak kontrolatzen eta murrizten laguntzen die astronautei; espace motion sickness edo espazioan mugitzeagatik sortutako zorabioa esaten zaio horri.Izan ere, mikrograbitate-egoeran, garunak seinale kontraesankorrak jasotzen ditu sistema bestibularretik, ikusmenetik eta gorputzetik, eta horrek goragalea, desorientazioa eta ondoeza eragiten ditu. AFTE ideia sinple batetik abiatzen da: posible ote den deskubritzea eta, ondoren, astronautak entrenatzea, normalean automatikoak diren erantzun fisiologikoak kontzienteki erregulatzen ikas dezaten, hala nola arnasketa, muskulu-tentsioa edo bihotz-erritmoa, sintomak areagotu baino lehen murriztuz.

Programa 1985ean aplikatu zen lehen aldiz Spacelab-3 eta Defentsa Departamentuko transbordadorearen lehen misioan. Space J-Lab misioan ere (transbordadore japoniar baten lehen misioa) probatu zuen bere AFTE metodoa, Geroago, lau kosmonauta entrenatu zituen zorabioa eta presio arterial baxua kontrolatzeko, espazioan, MIR espazio-estazioan, sei hilabete igaro ondoren. Programak alde batetik entrenamendu autogenoaren teknikak erabiltzen ditu —kontzentrazioan eta erlaxazio gidatuan oinarrituak— eta beste alde batetik, bioelikadura —hau da, gorputzean gertatzen denari buruzko informazioa denbora errealean—.   Entrenamenduan, astronautek zorabioaren lehen seinale fisikoak ezagutzen eta horiek neutralizatzeko autorregulazio-estrategiak aplikatzen ikasten dute. Horretarako, parametro biometrikoak (bihotz-maiztasuna, gorputz-tenperatura, muskulu-tentsioa, odol-tentsioa) jaso eta horiek kontrolatzeko meditazio gidatuko ariketak egiten dira saioetan. Hala, nahi diren erreakzioak (muskulu-erlaxazioa, tenperatura igotzea…) eragiten dituzten sentsazioak ekartzen dira gogora. Programa aurrera doa, astronautei pixkanaka-pixkanaka beren kabuz ariketa horiek egiten utziz eta euren gorputzeko konstante horien jarraipena eginez.

Cowings eta bere taldeak egindako ikerketek erakutsi zutenez, AFTErekin entrenatutako astronautek, guztira sei orduz, hamabi ordu erditan banatuta, goragale gutxiago izaten zuten, mikrograbitatera azkarrago egokitzen ziren eta medikazio gutxiago behar zuten. Hori funtsezkoa da erreakzio bizkorrak eta egin beharreko lanen gauzatze zehatza kritikoak diren ingurune batean, misioaren arrakastarako eta baita tripulatzaileen segurtasunerako ere.

Bere bio-elikadurako metodoek arrakasta izan zuten eta zorabioa kontrolatzen, bilaketa eta erreskate pilotuen errendimendua hobetzen eta goragaleak, zorabioak eta ondoeza zituzten zenbait paziente-talderen sintomak murrizten irakasten jarraitu zuen. Bere senarrarekin, William B. Toscanorekin, hainbat argitalpenen egiletzan parte hartu du. Seme bat dute, Christopher Michael Cowings Toscano, eskifaia espazialak entrenatzen ari zirela haiekin bidaiatu zuena.

Gaur egun, jarraitzen du astronautei laguntzen espazioan zorabioari aurre egiteko lanetan, eta etxera itzultzean direnean zorabioa kontrolatzen. NASAko Ames Ikerketa Zentroko Ikerketa Psikofisiologikoko laborategietako ikertzaile nagusia da, eta Psikiatriako irakasle ondokoa izan da UCLAn, eta psikologia mediko eta klinikoko irakaslea Zerbitzu Uniformatuen Unibertsitatean (ARC).

 Sariak 
Bere ikerketa eta irakaskuntzari esker hainbat sari lortu ditu, besteak beste:

 Candace Saria, 100 Emakume Beltzen Koalizio Nazionala (1989)
 NASAren Banakako Lorpen Saria (1993)
 Urteko Ingeniari Beltza Saria (1997)
 Garapen Teknologikoaren Ohorezko AMES Saria (1999)
 NASAren Lege Espazialak asmakizunari ematen dion saria (2002)
 Teknologiako Sari Nazionala Koloreko Emakumeentzat (2006)
 NASAren Lege Espazialaren Batzordearen Saria (2008)
 Amesen Talde aholkulari afroamerikarraren (AAAG) lorpenaren saria (2010)
 Ingeniari Beltzen Elkarte Nazionalaren Zeruko Zuziaren Saria (NSBE) Los Angelesen (2014)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Gizabanako biziak
Kategoria:1948ko jaiotzak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Fisiologoak