Marie-Antoinette Tonnelat

Marie-Antoinette Tonnelat (Charolles, 1912ko martxoaren 5a - Paris, 1980ko abenduaren 3a) Frantziako fisikari teoriko eta zientziaren historialaria izan zen. 1948ko zortzigarren Solvay Kongresuan parte hartu zuen.

 Bizitza 
Marie-Antoinette Charollesen jaio zen, Saona eta Loirako departamentuan (Frantzia), eta Parisko Unibertsitatean lizentziatu zen letretan eta zientzietan. Fotoien fisikan doktoratu zen 1941ean, Louis de Broglieren zuzendaritzapean. CERNen lan egin zuen, 1946tik 1956ra bitartean ikerketa-lerro baten zuzendaritza bere gain hartuz. Urte horretan, Fisikaren Historia irakasgaiaren irakasle titular izendatu zuten Parisko Unibertsitatean.

Oinarrizko partikulei buruzko 1948ko 8. Solvay Kongresuan parte hartu zuen, eta Marie Curie, Irène Joliot-Curie eta Lise Meitnerren atzetik parte hartu zuen laugarren emakumea izan zen. Parisen hil zen 1980an.

Albert Einstein eta Erwin Schrödingerren obraren dibulgatzaile handia izan zen. Erlatibitatearen teoriari eta hortik eratorritako lan esperimental guztiei dedikazio berezia eskaini zien. Grabitazio-teoria euklidearra, argiaren eta grabitatearen inguruko ikerketa filosofikoa eta XVII. eta XVIII. mendeetan gertatutako zientziaren historia ere aztertu zituen. Bere azterlan eta ikerketen ondorioz, lan ugari argitaratu zituen.
 Lanak 
 Sur la théorie du photon dans un espace de Riemann, Paris, Masson, 1940.
 Une nouvelle forme de théorie unitaire, étude de la particule de spin 2, Paris, Masson, 1942.
 Le méson: aspects théoriques et expérimentaux, Louis de Broglie, Louis Leprince-Ringuet eta Robert Richard-Foy-rekin, Paris, 1945.
 Le but et la méthode des théories unitaires, Les Houches (Haute-Savoie), Université de Grenoble, 1954.
 La Théorie du champ unifié d'Einstein et quelques-uns de ses développements, André Lichnerowicz-en hitzaurrea, Paris, Gauthier-Villars, 1955.
 L'Évolution des idées sur la nature des couleurs, Paris, Palais de la découverte, 1956.
 Les Principes de la théorie électromagnétique et de la relativité, Paris, Masson, 1959.
 Formulaire de mathématiques Fascicule 4 : Algèbre et analyse tensorielle, Stamatia Mavnidès, Maurice Fréchet, Olivier Costa de Beauregard eta Gérard Pétiau-rekin, Paris, CNRS, 1959.
 Problèmes actuels en théorie de la relativité, Louis de Broglie, Olivier Costa de Beauregard, René Dupeyrat eta Bernard Decaux-ekin, Paris, Revue d'optique théorique et instrumentale, 1959.
 Les théories relativistes de la gravitation, André Lichnerowicz-ekin, Paris, CNRS, 1962.
 Les Vérifications expérimentales de la relativité générale, Paris, Masson, 1964.
 Les Théories unitaires de l'électromagnétisme et de la gravitation, Paris, Gauthier-Villars, 1965.
 The principles of electromagnetic theory and of relativity, New York, Gordon and Breach, 1966.
 Louis de Broglie, choix de textes, bibliographie, illustrations, Paris, Seghers, 1966.
 Fluides et champ gravitationnel en relativité générale, André Lichnerowicz-ekin, Paris, CNRS, 1969.
 Histoire du principe de relativité, Paris, Flammarion, 1971.
 Einstein's theory of unified fields, André Lichnerowicz-en hitzaurrea, New York, Gordon and Breach, 1982.
 Retour à Pasargada, Jorge Amado-ren hitzaurrea, Paris, Belfond, 1984.

 Itzulpenak 

 Signification de la relativité, Albert Einsteinek idatzia, ingelesetik itzulia Maurice Solovinerekin batera, Paris, Gauthier-Villars, 1960. 
 Réflexions sur l'électrodynamique, l'éther, la géométrie et la relativité, Albert Einsteinek idatzia, Maurice Solovinerekin batera itzulia, Paris, Gauthiers-Villars, 1979.

 Sariak eta aintzatespenak 

 Tonnelat Peccot irakasle eta Collège de Franceko saridun bihurtu zen 1943an. Bere hitzaldia  "Les théories unitaires de la lumière et de la gravitation" (Argiaren eta grabitazioaren teoria bateratuak) izan zen.
 Frantziako Zientzien Akademiak Pierson-Perrin saria (1946) eta Henri Poincaré saria (1971) eman zizkion.
 Erlatibitatearen printzipioaren historia (Histoire du principe de la Relativité) liburuagatik, Tonnelat-ek Académie Française-ko Prix d'Académie saria jaso zuen 1972an, argitalpen bikainengatik saritua.
 Tonnelat Zientziaren Historiaren Nazioarteko Akademiako kide hautatu zuten 1973an.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 [Costabel 1983] Pierre Costabel, «Marie-Antoinette Tonnelat (1912-1980)», Revue d'histoire des sciences, t. 36, nos 3-4,‎ 1983, p. 329-331
 [Mavridès 1983] Stamatia Mavridès, «Marie-Antoinette Tonnelat (1912-1980)», Annales de l'Institut Henri-Poincaré, vol. 38, no 1,‎ 1983, p. 1-6 

 Kanpo estekak 

Kategoria:1980ko heriotzak
Kategoria:1912ko jaiotzak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Wikipedia:16 elementuko autoritate kontrola duten orriak
Kategoria:Emakume fisikariak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Zientzia dibulgatzaileak