Isabelle Dinoire

Isabelle Dinoire (Maubeuge, Frantzia, 1967ko otsailaren 3a –  Amiens, Frantzia, 2016ko apirilaren 22a) aurpegiko transplante partzial arrakastatsua jaso zuen munduko lehen pertsona izan zen, Bernard Devauchelle eta Jean-Michel Dubernard kirurgialariek 2005eko azaroaren 27an Amienseko ospitalean egindako ebakuntza baten ostean, aurpegi eta bizitza berria emanez.

 Bizitza 
Dinoire Frantziako iparraldeko Valenciennes udalerrian bizi zen. Dibortziatuta zegoen eta bi alaba nerabe zituen. 

The Australian egunkariaren arabera, berak Michael Hughes britainiar dokumentalen zuzendariarekin kontratua sinatu zuen eta honekin, operazioaren argazki eta bideoen salmentatik 100 000 inguru (esklusibaren %50ari zegokiona) jaso zitzakeen.

2007ko urriaren 4an, Noelle Chatelet filosofoak idatzitako "Le Baiser D'Isabelle" (Isabelleren musua) izeneko liburua kaleratu zen Frantzian. Bertan, Dinoirek bere bizitza beste emakume baten aurpegia izatera pasa zenetik zelan aldatu zen aztertzen zuen. Frantsesak filosofoaren aurrean aitortu zuen: "Zein arraroa den beste norbaiten ahoaren barrualdea edukitzea edo kokotsean duen aurpegi-emailearen koloreko ilea sortzen ari dela ikustea". Musukatzen ikasteko asmoa ere defendatu zuen liburuan, medikuek etorkizun batean musu eman ahal izateko duten gaitasunaz zalantza egiten bazuten ere.

 Mutilazioa 
Erreportaje batzuen arabera, bere alabetako batek esan zuen labrador retriever arraza mestizoko txakur beltza (Tania izenekoa) Dinoire esnatzen ahalegindu zela, bere buruaz beste egiteko saio batean somniferoak irentsi ostean. Ospitaleak ukatu egin zuen. Hala ere, 2006ko otsailaren 6an egindako komunikatu batean, Dinoirek honakoa onartu zuen: "Aste gogor baten ostean, arazo pertsonal askorekin, ahazteko pilula batzuk hartu nituen... Zorabiatu eta lurrera erori nintzen, altzari batekin kolpatuz."

Familia ziur zegoen txakurrak, hil egin baitzuten, Isabelle mutilatu zuela istripuz, ustez, txakurra, esnatzen ez zela ikusita, gero eta amorratuago jarri eta atzaparka eta hozkaka hasi zitzaionean gertatu zela ezbeharra.

 Aurpegi-transplante partziala 
Aurretik buru-larruazal eta belarri transplanteak eginak baziren ere, erronka lehen ahoa eta sudurra pertsona bati transplantatzea zen. Adituek ziotenez, ahoa eta sudurra ziren alde batetik transplantatzeko atalik zailenak.

Bizirik dagoen pertsona bati (Isabelle Dinoire) egindako lehen aurpegi-transplante partziala 2005eko azaroaren 27an egin zen. Bernard Devauchelle irakaslea izan zen aurpegiko lehen transplante partziala egin zuen zirujaua, Jean-Michel Dubernard irakaslek lagunduta, Amiensen. Sudurra, ahoa eta kokotsa barne hartzen zituen aurpegi-ehunezko triangelu bat garun-heriotza izan zuen emaile batengandik atera zuten: Maryline Saint-Aubert, Lillen ospitaleratutako 46 urteko irakaslea, eta pazienteari txertatu zioten.

Ebakuntzak 15 ordu iraun zuen, eta 45 laguneko talde batek lagundu zion aurpegi-ehunaren triangelua txertatzen, arterien, zainen eta muskuluen arteko loturak eta pazientearen garezurraren formara egokitzeak zekartzan zailtasunekin. Emaitza aurpegi berria izan zen, aurpegi hibrido bat, ez pazientearen ez emailearen jatorrizkoaren antzik ez zuena. Prozedura medikoan, emailearengandik zetozen hezur-muineko zelulak ere transplantatu zizkioten, errefus-aukerak murrizteko; horrez gain, larruazal-zati bat txertatu zioten bularrean, zeinak zentinela gisa jarduten baitzuen kontrako erreakzioak monitorizatzeko.

Unerik zailenetako bat pazientearen aurpegiaren eta injertoaren arteko arteria txiki baten lotura izan zen. Arteriatik pintzak kentzean, ez zen odolik ateratzen, koagulu batek blokeatuta zegoen eta. Devauchelle doktoreak ebaki bat egin zuen Dinoireren masailezurraren azpian, arteria koaguluaren azpitik iristeko eta, hala, kokotsari lotzeko. Arteria josi, pintzak kendu eta odola zirkulatzen hasi zenean, kolorea pixkanaka-pixkanaka agertu zen kokotsean.

 Eztabaida etikoa 
2004. urtean Frantziako Etikaren Aholku Batzorde Nazionalak aurpegia desitxuratuta zuen gaixo bati aurpegi osoa transplantatzea debekatu zion arren, 2005. urteean transplante partziala egitea onartu zuten. Zalantzak sortu ziren pazientearen irudi berriak eragin zezakeen higadura psikologikoaren inguruan, ispiluan bere burua ez ezagutzeagatik eta beste norbaiten aurpegia eramateagatik. Hala ere, medikuek esan zuten gaixoak ez zuela inoiz emailearen antzik izango, bere hezur-egiturak sudurra, ezpainak eta kokotsa bere fisikora moldatzea eragingo baitzuen.

Ebakuntzaren ostean polemika sortu zen, Dinoire, somnifero-gaindosi batekin bere buruaz beste egiten ahalegindu ostean, lotan zegoen bitartean, bere txakurrak desitxuratu egin zuela eta bere emailea, Maryline St. Aubert, 46 urtekoa, egoera horretan geratu zela urkatu ostean. Dinoirek transplantea onartzeko zuen gaitasunari buruzko interes handia piztu zen, bere egoera mentala kontuan hartuta. Dubernardek gogor ukatu zuen Dinoirek bere buruaz beste egin nahi izan zuenik, eta Devauchellek behin eta berriro esan zuen St. Aubertek bere burua urkatu zuela jakin izan balu ez zukeela transplantea egingo, bere aurpegiko odol-hodiak kaltetuak egon zitezkeen eta.

Zirujau-taldeak "bizi-kalitateko" ebakuntza izan zela azaldu bazuen ere, horrelako ebakuntza batean, epe laburrean, odol-hodiak trabatzeko arriskua zegoela, epe ertainean injertoa baztertzeko arriskua zegoela eta, epe luzean, immunosupresoreek minbizia eragin zezaketela eta bizi-itxaropena 10 eta 20 urte bitartean murriztu zitekeela ere adierazi zuten.

 Berreskuratzea 
2006ko urtarrilaren 18an kaleratu zen Dinoirek bere ezpain berriak erabiltzen zituela erretzen jarraitzeko, eta horrek, medikuen arabera, errefusa eragin ziezaiokeela.

Aurpegi zabala zuen hasieran, sudur makurra, kokots irtena eta ezpain finak. Emailearen aurpegiak sudur zuzen eta txikia, kokots garbiagoa eta aho handiagoa eman zizkion. Dinoire 2006ko otsailaren 6an agertu zen prentsaurreko batean, eta bertan ikus zitekeen transplantatutako muskuluen kontrol partziala zuela, nahiz eta bere ahoa guztiz ixteko nolabaiteko ezintasuna erakutsi. 

Transplantea egin eta urtebetera, Dinoirek irribarre egiteko gaitasuna berreskuratu zuela aitortu zuen. 2006ko azaroaren 28an, Bernard Devauchelle kirurgialariak esan zuen urte horretan orbainak lehuntzen hasi zirela.

Associated Press berri-agentziak Isabelle Dinoireren argazki bat kaleratu zuen 2006ko azaroaren 28an, operazioa egin eta urtebetera. Le Monde egunkari frantziarraren webguneak urte horretako abenduaren 2an azaldu zuenez, Associated Pressek argazkia kendu zuen "Isabelle Dinoireren ilea eta irudiaren atzealdea manipulatuak izan ziren eta."

Bigarren urteurrenean, doktoreek artikulu bat kaleratu zuten New England Journal of Medicine aldizkarian, operazioa eta ondorengo errekuperazioa zehaztuz. Konplikazioen artean, giltzurruneko gutxiegitasuna eta injertoa errefusatzeko bi une zeuden, eta horiek botikekin konpondu ziren. Dinoirek botika immunodepresoreak hartu beharko zituela ere jakinarazi zen. Bostongo mediku batek adierazi zuen Isabellek hartzeari uzten bazion "hondamendia" izango zela eta bere aurpegi berriko azala aldatuko zitzaiola.

 Jarraipena 
Lehenengo urtean, ebakuntza egiten zioten Amiens-eko ospitalera joaten zen Dinoire. Astean behin han, analisiak eta berreziketa-saioak egiten zizkioten fisioterapeuta batekin, eta psikologoen eta beste mediku batzuen bisitak ere jasotzen zituen. Halaber, hilean behin Lyongo ospitale unibertsitariora joan behar izaten zuen, bertan azterketa osoa egin eta injertoaren errefusaren aurkako tratamendua berregokitzen baitzitzaion. Hogei bat pilula hartzen hasi zen, eta sei hilabeteren buruan hamar bat baino ez.

 Heriotza 
2015eko abenduan, Dinoirek errefus episodio bat jasan zuen transplantatutako eremuan eta bere ezpainen erabileraren zati bat galdu zuen. Gertaera horiei aurre egiteko jarraitu behar zituen tratamenduek minbizia eragin zioten azkenean, eta gero eta konplexuagoa bihurtu zen. Le Figaro egunkariak jakinarazi zuenez, 2016ko apirilaren 22an hil zen Dinoire gaixotasun luze baten ondorioz.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
  Châtelet, Noëlle (2007). Le baiser d'Isabelle - L'aventure de la première greffe du visage. Points. ISBN 978-2-7578-1013-2. 
 Ikus, gainera 
 Aurpegiko transplantea

 Kanpo estekak 
 Isabelle Dinoire Lehen eta Gero

 Isabelle Dinoireren irudia erasoaren aurretik
 Kontuz: Irudi grafikoa - Isabelle Dinoireren irudia erasoaren ondoren, operazioaren aurretik.
 Isabelle Dinoireren irudia ebakuntza ostean.
 Dinoireren ebakuntza osteko irudia, ebakuntza egin eta urtebetera ateratako argazkiarekin alderatuta.

Kategoria:Medikuntzako etika
Kategoria:Emakumea
Kategoria:2016ko heriotzak