Gujarateko Sultanerria

Gujarateko Sultanerria (, persiera klasikoz: ) XV. mendearen hasieran Gujaraten ezarritako islamiar erresuma izan zen, Indiar azpikontinentearen konkista musulmanaren garaikoa.

 Historia 
1390etik aurrera, Delhiko Sultanerriak probintzien gainean zuen botereak eragina izan zuen ondorengotza-borroketan; 1391n, Malik Mufarrah Sultani Farhat al-Mulk gobernadoreak hinduismoaren alde egin zuen, independente izateko erlijio horren babesaren zain; ulemak Delhira joan ziren protestatzera, eta Muhammad Shah III.a Tughluk sultanak Zafar Khan bidali zuen gobernadore berri gisa. Hau Wajih al-Mulken semea zen eta Muzaffar Khan titulua erabili zuen; Farhat al-Mulkek bere aginteari desafio egin zion, eta bi gizonak borrokan aritu ziren 1392ko urtarrilaren 4an, Kamboin, Patandik 30 km mendebaldera, eta Farhat garaitu eta hil egin zuten.

Muzaffarrek Delhin utzi zuen bere seme Tatar Khan, bisir gisa ziharduena (1393 arte). Muzaffar ordena eta oparotasuna berrezartzen hasi zen. 1393aren ondoren, Muzaffar Khanen seme Tatar Khanek Delhin, boterea lortzeko borroken erdigunea zena, jarraitu zuen eta 1398an Gujaratera joan zen, non bere aitari Delhi hartzeko armada bat eskatu zion. Baina orduan gertatu zen Tamerlanen inbasioa (1399). Nasir al-Din Mahmud Shah III.a Tughluk sultana (1395-1399) Patanen babestu zen, orduan Gujarat probintziako hiriburua zena.

1403an, Tatar Khan, bere aita, armada batekin Delhiraino joateko konbentzitzen saiatu zen, baina Muzaffarrek ez zuen onartu eta bere semea ideiaz aldatzen saiatu zen. Tatarrek, orduan, bere aita (60 urtekoa) boteretik kendu eta Gujarateko sultana (1403ko azaroa) izendatu zuen Muhammad Shah Gujarati. Hau lehen sultana izan zen. Orduan Delhira joan zen, baina bere osaba Shams Khanek pozoitu zuen, eta Muzaffar askatu zuen, Gujarateko gobernuan berrezarriz.

Muzaffarrek 1407an hartu zuen sultan titulua, nobleek hala eskatuta, Delhiko botere hutsunearen aurrean, Muzaffar Shah bezala koroatua izan zelarik. Honek, bere domeinuak zabaldu zituen, hasiera batean, mendien (Mount Abutik) eta Narbada ibaiaren arteko zerrenda bat, iparraldean Idar eta Diu eta Kathiawarren anexioarekin, Jhalor arpilatu eta Malwa aldi baterako bereganatu zuen 1407an. Muzaffarrek  bere anaia tronuan jarri zuen, Hoshangen tokian.

Bere oinordekoa Ahmad I.ak (1410-1442) izan zen. Ahmadek Ahmedabad sortu zuen, hasieratik eta harrezkero Gujarateko hiri nagusia izango zena; Mumbai eta Salsette berreskuratu zituen Dekanngo sultan bahmanidengandik.

Mahmud Shah Y Begra Gudjarati (Baykara) Saif al-Din sultanak (1458-1511) Girnar (1471) konkistatu eta Dwarka Bet (1473) arpilatu zuen, Tapti haranaren ekialdera Thalnerreraino iritsiz, Ghat mendien eta Khambhateko golkoaren arteko lurraldea ere menderatuz; ekialdean Malwaren eta hegoaldean Khandeshen aurkako borroka tradizionalekin jarraitu zuen, eta flota handi bat eraiki zuen uharteetako piratak menderatzeko. Piratak ez ziren kostaldea mehatxatzen zuten bakarrak, garai hartan europarrak iritsi baitziren: Vasco da Gama 1498an lehorreratu zen Malabarren; horrela, honek portugaldarrek Indiako merkataritzagatik Egiptoko mamelukoekin izandako gatazkak liskarrera ekarri zuen: mamelukoek Husein almirantea Itsaso Gorriko flotarekin bidali zuten 1508an Gujaratera, oso hornitutako eskuadra batekin eta Mediterraneoko kristauekin izandako gerretako marinel beteranoekin; Gujarateko flota, Dice gobernadorearen agindupean, batu egin zitzaion, nahiz eta Lourenço de Almeidak aliantza saihesteko ahaleginak egin zituen; musulmanek portugaldarrak Chauldik gertu bi egun iraun zuen itsas-gudu batean garaitu zituzten, eta Lourenço de Almeida hil egin zen; baina hilabete gutxiren buruan, 1509ko otsailaren 2an, Lourençoren aita zen Francisco de Almeida erregeordeak itsas armada musulmana garaitu zuen Diun. 1510ean, Gujarateko sultanak Diuko portua eskaini zion Albuquerque portugaldarrari, Goako konkistatzaileari, eta 1513an portugaldar faktoria bat ezarri zuten (gotorlekua 1535ean eraiki zuten).

Sultanerria 1573an amaitu zen, Akbarrek bere inperiorako bereganatu zuenean. Muzaffar Shah III.a azken sultana Agrara eraman zuten preso. 1583an espetxetik ihes egin eta, nobleen laguntzari esker, tronua berreskuratu zuen baina ez zuen luzaroan iraun, izan ere, Abdul Rahim Khan-i-Khanan Akbarren ministroak mendean hartu zuen.

 Suzko armak 
Gujarateko Sultanerria suzko armak erabili eta asmatu zituen Indiar azpikontinenteko bigarren inperioa izan zen, Bahmani sultanerriaren ondoren.

 Sultanen zerrenda 
 Muzaffar Khan (gobernadorea) 1391-1403 
 Muhammad Shah Y Tatar Khan 1403 
 Muzaffar Khan (gobernadorea) 1403-1407, sultana Muzaffar Shah Y Gudjarati 1407-1410
 Ahmad Shah Y Gudjarati Shihab al-Din 1410-1442 
 Muhammad Shah II.a Karim Gudjarati 1442-1451 
 Ahmad Shah II.a Kutb al-Din Gudjarati 1451-1458 
 Dawud Khan Gudjarati 1458 
 Mahmud Shah Y Begra Gudjarati (Baykara) Saif al-Din 1458-1511 
 Muzaffar Shah II.a Gudjarati 1511-1526 
 Sikandar Gudjarati 1526 
 Mahmud Shah II.a Gudjarati 1526 
 Bahadur Shah Gudjarati 1526-1537
 Muhammad Zaman Mirza 1537
 Miran Muhammad Shah Y (Khandeshko sultana), 1537 
 Mana Ahmad Shah (Khandeshko sultana), 1537
 Mahmud Shah III.a Gudjarati 1537-1554 
 Ahmad Shah III.a Gudjarati 1554-1561 
 Muzaffar Shah III.a Gudjarati 1561-1573 
 Mogol Inperioko Suba 1573-1583 
 Muzaffar Shah III Gudjarati (matxinatua) 1583

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Sultanerriak
Kategoria:Indiako estatu eta lurralde desagertuak
Kategoria:Islama Indian
Kategoria:Gujarateko historia
Kategoria:XVI. mendean desagertutako herrialdeak