L'Etivaz

L'Etivaz-a suitzar jatorriko gazta da, behi-esnearekin egina, bere jatorriagatik horrela deitua, Gruyère surchoix gaztaren gustu oso antzekoa duena.

L'Etivaz Suitzako Alpeen hego-mendebaldean dagoen herrixka da, Col des Mosses mendiaren azpian, Vaud kantonamenduan. 150 biztanle inguru ditu. Château-d'Şx, Rougemont, Rossinière, Ormont-Dessous, Ormont-Dessus, Leysin, Corbeyrier, Villeneuve, Ollon eta Bex herrietan egiten da gazta. 

 Historia 
1930eko hamarkadan, Gruyère gaztako 76 familia ekoizleren talde batek pentsatu zuen gobernuaren araudiak aukera ematen ziela gaztagileei Gruyère ona hain berezi egiten zuten ezaugarriak arriskuan jartzeko. Gobernuaren Gruyère programatik erretiratu eta beren gazta propioa "sortu" zuten, L'Etivaz, bizi ziren herriak horrela deitua. 1932an kooperatiba bat sortu zuten eta 1934an lehen gazta sotoak eraiki zituzten.

 Fabrikazioa 
L'Etivaz Gruyère bezala egiten da funtsean, duela 100 urte. Behiak udan Alpeetako larreetan bazkatzen direnean soilik egiten da. Kobrezko galdara tradizionaletan egin behar da, eta antzinako erara irekitako egur-suetan bakarrik. Ateratzen den gazta Gruyère zaharra baino pixka bat krematsuagoa eta min gutxiagokoa da, baina leuna eta zaporetsua. L'Etivaz-ek testura sendoa du, fruta-gustua eta intxaur-gustua dituena, eta larreen lurzoruaren arabera aldatzen da. Marfil horia da, eta zertxobait likatsua, gazia delako. Kontsumitu baino 5-13 hilabete lehenago zahartzen da.

40-65 cm-ko diametroa duen gurpil batean sortzen da gazta, 10 cm-ko lodierarekin eta 20-50 kg-ko pisuarekin. Jatorrian, gaztak zulo txikien banaketa handia zuen; hala ere, gazta modernoak gutxitan erakusten ditu zuloak. Noizbehinkako pitzadura horizontal bat ikus daiteke lurrazalaren azpian. Otordu amaieran jaten da mahaspasa edo piku freskoekin. Beste osagarri bikain bat intxaurrak eta udare-xerrak dira.

 Ziurtatzea 
2000. urtean, L'Etivaz gazta izan zen Suitzan ardoaz bestelako lehen Jatorri deitura kontrolatua (JDK) lortu zuena. 2013an, ziurtagiria Jatorri deitura babestuak (JDB) ordezkatu zuen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Behi esnedun gaztak
Kategoria:Suitzako gaztak