Trishula

Trishula () hinduismoan erabiltzen den sinbolo nagusietako bat da. Shiva jainkoak erabiltzen duen hiruhortza da, haren ikonografian erruz aurkitzen dena.

 Etimologia 
Sanskritozko त्रि (trí), hiru, eta शूल (śū́la), burdinezko punta, hitzen elkarketatik sortzen da trishula izena. Azkenfinean hiruhortza definitzen du.

 Sinbolismoa 
Trishulak hainbat interpretazio ditu hinduisten sinesmenean.

Hiru hortz ditu eta hiru zenbakia behin eta berriz errepikatzen da hinduismoan; munduaren sorrera, iraupena eta suntsipena; lehenaldia, orainaldia eta etorkizuna; gorputza, pentsamendua eta arima; legea, gozamena eta gorputzen sorrera/isurketa; errukia, alaitasuna eta maitasuna; izpirituzkoa, psikikoa eta familiakoa; zoriontasuna, erosotasuna eta asperdura; harrotasuna, sona eta berekoikeria; argitasuna, ezagupena eta jakinduria; zerua, burmuina eta lurra; arima, sua eta lurra; arima, pasioa eta gorpuzturiko arima; logika, pasioa eta fedea; errezua, manifestazioa eta sublimetasuna; zuhuztasuna, lasaitasuna eta Bodhisattvahood (harrokeriaren aurkakoa); praktika, ulermena eta jakinduria; heriotza, jasokundea eta berpiztea; kreazioa, ordena eta suntsipena; hiru gunak, satva, rajas eta tamas.

 Literaturan 
Shiva Purana testuaren arabera Shivak bere burua sortu zuen eta hasieratik bertatik zeukan trishula bat.

Skanda Purana testuaren arabera Ganesh jainkoari burua mozteko erabili zuen, hark Parvati bainatzen ari zela pasatzea oztopatu zionean.

Vishnu Purana testuaren arabera Surya eguzkiaren jainkoa Sanjna-rekin ezkondu zen. Emaztea Vishvakarma arkitektu zerutiarraren alaba zen eta oso azkarra. Suryak bekaizkeriaz ezin zuen jasan Sanjnaren jakinduria eta honek aitari eskatu zion haren inteligentzia zortziren batera jaitsi ziezaiola. Jaitsiarazitako energia hori erabili zuen Vishvakarmak Shivarentzako trishula egiteko, bai eta beste arma batzuk ere, Sudarshana Chakra Vishnurentzat, palankin bat Kuberarentzat, lantza bat Kartikeyarentzat...

Devi Bhagavata Purana testuaren arabera Durga jainkosa boteretsuak ere erabiltzen duen arma ugarietako bat da. Arma zerutiar guztiak Shivarengandik eta Vishnurengandik jaso zituen.

 Trishula hitzaren beste erabilera batzuk 
Nepalen eta Thailandian kirten laburra duen arma bat izendatzeko erabiltzen da, aiztoaren antzeko puntak dituena. Arma hau batzuetan makila baten puntan kokatzen da eta lantza gisa erabuiltzen da. Indonesian trisula hiruhortz luze bat da.

Errumanian trushul hitzak "gurutzea" esan nahi du. Bereziki Jesukristo gurutziltzatu zen gurutzea izendatzen du.

Indonesian 1968an ABRI armadak PKIko azken kideak akatzeko operazio militarraren izena izan zen Trisula.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Hinduismoa
Kategoria:Lantzak