Langile Unibertsitate Nazionala

Langile Unibertsitate Nazionala (LUN) Argentinako unibertsitate tekniko bat izan zen, 1948an sortua, langile klasea profesionalki prestatzeko eta bere mugikortasun soziala bultzatzeko helburuarekin. 1959an Unibertsitate Teknologiko Nazionala izena hartu zuen. 

Unibertsitatea Juan Domingo Perónen gobernuak sortu zuen, prestakuntza teknikorako goi-mailako institutu gisa jarduteko, herrialdeko eskola teknikoek emandako prestakuntza osatuz.

Unibertsitateak 1953tik aurrera erregularki funtzionatu zuen. 1955. urtearen inguruan jadanik bazituen institutuak Buenos Aires, Córdoba, Mendoza, Santa Fe, Rosario, Bahia Blanca, La Plata eta Tucumánen. Ikasketa-planek eraikuntza mekanikoak, automobilak, ehungintza eta instalazio elektrikoak bezalako espezialitateak eskaintzen zituzten.

1955eko Estatu kolpearen ondoren, kentzeko saiakerak egon ziren, ikasle eta irakasleek aurre egin zietenak. 1956tik aurrera Unibertsitate Teknologiko Nazionala izena hartu zuen eta 1959an unibertsitate sistema ofizialeko beste erakunde bat bezala sartu zen.

 Historia 

 Sorrera 
1948ko maiatzaren 3an sartu zen Senatuan Langile Unibertsitate Nazionala sortzeko lege-proiektua, Juan Domingo Perón Lehendakariak, Ángel Borlenghi Barne Ministroak eta José María Freire Lan Idazkariak sinatuta.

Legeak, 13.229 zenbakikoak, 1948ko abuztuaren 19an onartu zen, baina unibertsitatea ez zen martxan jarri 1952ra arte. 1952ko urriaren 7an, Botere Betearazle Nazionalak 8014/52 zenbakizko Dekretua eman zuen, aipatutako legea arautzeko eta Unibertsitateari bere lehen antolakuntza- eta funtzionamendu-araudia emateko.

Unibertsitate honen sorrera herrialdeko langile klaseari prestakuntza profesionalaren eta hezkuntza teknikoaren onurak hurbiltzeko ahalegin metodikoa izan zen. Unibertsitatea CGTko afiliatutako langileentzako zen. Ikasleak CNAOPeko 2.ziklotik ateratakoak izan zitezkeen (sartzeko lehentasuna zuten) edo Estatuko industria-eskoletatik etorritakoak. CGTk emandako ziurtagiri baten bidez langileak zirela egiaztatu behar zuten.

1953ko martxoaren 17an Langile Unibertsitate Nazionala martxan jarri zen eta ikastaroak Juan Domingo Perónek inauguratu zituen. Perón erakundeko ohorezko irakasle izendatu zuten eta inaugurazioan emandako hitzaldia gertakari nazional garrantzitsua izan zen. Entzuleei eskainitako klase batean, Perónek Langile Unibertsitate Nazionala industriaren beharren erantzun gisa aurkeztu zuen eta bere ezaugarriak honela definitu zituen: " Ez dugu unibertsitateak nahi berritsuak eta orokortzaileak prestatzeko. Ez dugu eskolak nahi besteei gauzak nola egin behar diren esaten duten gizonak prestatzeko, baizik eta gauzak bere kabuz egiteko gai diren gizonak prestatzeko  (...) eta horretarako, langirearen eskuak eduki behar dira eta makinen olioaren usainarekin bizi behar da. " Juan Domingo Perón (Itzulita)Ekitaldi hauek Buenos Airesen ikastaroak hastez zituzten aldi berean, Santa Fe, Rosario eta Córdobako Eskualdeko Fakultateak lehen ziklo akademikoa inauguratu zuten; hilabete batzuk beranguago, 1953ko ekainaren 16an, Mendozakoak ere egin zuen. Ondoren, Bahía Blanca (54/1/28), La Plata (54/1/28), Tucumán (54/1/28) eta Avellanedakoak (55/3/31) sortu ziren.

Peronismoaren garaian lehen eta bakarreko errektorea Cecilio Conditi izan zen, sindikatu burua eta CGTko Eskola Sindikalean graduatua. Errektoreodea Pascual Pezzano ingeniaria izan zen.

 Izen-aldaketa (1959) 
1955ean Juan Domingo Perónen gobernu konstituzionala boteretik kendu ondoren kolpe militar baten bidez, 1959ko urriaren 14an unibertsitatearen izena ofizialki Unibertsitate Teknologiko Nazionala izenarekin ordeztu zen.

 Helburuak 
Langile Unibertsitate Nazionalaren helburua "Fabrikako Ingeniariak" prestatzea zen, produkzio-prozesuak gauzatzeko gaitasuna zutenak. Ingeniari tradizionalen profila baino "praktikoagoa" zen profil profesional bat nahi zuten. Bertako ikasleek beren espezialitatean lan egiteko betebeharra izango zuten eta bost urteko ikasketak egingo zituzten.

Fakultateek eskaintzen zituzten espezialitateak hauen ziren: obren eraikuntzak, hormigoi armatua, obra sanitarioak, mekanika, automotoreak, garraioa eta trenbide-mekanika, instalazio elektrikoak, elektromekanika, aeronautika, ehungintza, industria kimikoak, itsas industria, elektroteknia eta telekomunikazioak.

Ikasketa-planak bost urtekoak ziren, eta karrera guztiek irakasgai komun hauek zituzten: Sindikalismo Justizialista eta Langileen Legeria I eta II, Lan-legeria, Fabrikazio-teknologia eta Industria-antolaketa, administrazio eta kontabilitate industriala eta higienea eta segurtasun industriala.

Ikasketa-plab eta programa horien egituraketa agindu zuten irizpideak askotariokoak izan ziren. Alde batetik, " ...oinarri fisiko-matematiko sendoa " zuten ingeniariak prestatzeko beharra; aldi berean, " ...langilearen maila intelektuala igotzea", eta azkenik, " ...Doktrina Nazionalarekiko eta Gobernu Planarekiko konpenetrazioa " islatzea. Ikasle guztien ehuneko ehuna beren espezialitatean lan egiten zuten langileek eta teknikariek osatzen zuten.

Klaseak arratsaldez ematen ziren, 19:15etik 22:30era bitartean, langileek lanaldia amaitu ondoren joan ahal izateko helburuarekin.

 Egoitza 
Langile Unibertsitate Nazionalaren egoitza nagusia eta baita Buenos Airesko Eskualdeko Fakultatea ere Medrano 951ko eraikin zabalean zeuden, Almagri auzoan, Irakaskuntza Teknikoko Zuzendaritza Nagusiarekin partekatzen zutena. Garai hartako argazkietan ikus daitezke ikasgela eta laborategi hornituak, ekitaldi-areto bat eta Perónen eta Evitaren bustoak eta eskultura batzuk zituen sarrera-ataria.

 Langile Unibertsitate Nazionaleko Aldizkaria 
Langile Unibertsitate Nazionaleko aldizkaria 1953an sortu zen unibertsitatearen jarduerak eta helburuak ezagutzera emateko tresna gisa. Nahiz eta administratiboki unibertsitateko Prentsa eta Hedapen Bulegoaren mende egon, praktikan CNAOPrekin oso lotuta dago. 1953 eta 1955 artean argitaratu zen, maiztasun irregularrarekin, eta beti doan banatu zen. Prestakuntza teknikoko tailerretan inprimatzen zen, eta haren helburu nagusia zen informazioa ematea erakunde publikoei, sindikatuei, industria-sektoreei, hezkuntza-erakundeei eta publiko orokorrari.

Aldizkariak informazio instituzionala ez ezik, unibertsitatearen proiektu kulturala ere islatzen zuen: langileen egoera unibertsitate mailara igotzea haien identitate kulturala alde batera utzi behar izan gabe. Ikuspegi honek talka egiten zuen unibertsitate tradizionalarekin, zeinak espero zuen jatorri langileko ikasleek kultura nagusira egokitu behar zutela integratzeko. Horregatik, aldizkaria ez zen soilik komunikazio tresna bat, baizik eta ikuspegi ideologiko baten hedapen-bidea ere bazen, unibertsitarioa langilearen menpe jartzen zuen eredua defendatuz, garai hartako sektore erreformistekin tentsioak sortuz.

 Gizartean izandako eragina 
Langile Unibertsitate Nazionala sortzeak langileen erakundeen balioa berritzea ekarri zuen, Perónen uztez langileak baitziren gizartean benetan aitortutako klasea. Ikuspegi horren arabera, " Argentina Berria " langileen esku egon behar zen eta haiek eraldaketa-eginkizuna betetzeko prestakuntza maila handia behar zuten.

Horregatik, unibertsitatea sortu aurreko gertaerak eta eztabaidak Hezkuntza Popularraren oinarri politiko-pedagogikoekin lotu daitezke, langileriaren boterea eraikitzeko eta haren parte-hartze demokratikoa sustatzeko tresna gisa ulertuta. Horrek esan nahi zuen orain arte eliteen esku egon den unibertsitateko espazioa irekitzea eta langileen gaitasunak indartzea, eraikitzen ari zen gizarte-proiektua bultzatzeko.

Testuinguru horretan, Langile Unibertsitate Nazionala borroka-gune gisa ulertu behar da, langileek beren lekua defendatu behar izan zuten espazio bat bezala. Bere sorrera ez zen hezkuntzara mugatu: klase langilea subjektu politiko kontziente eta antolatua bihurtu zen, hezkuntza, ikerketa, parte-hartzea eta ekintza soziala uztartuz. Langileen beharrei erantzuteko sorturiko esperientzia politiko eta pedagogikoa izan zen, baina Perón boteretik kendu zuen estatu-kolpeak eten egin zuen.

 Erreferentziak