Helen Megaw

Helen Dick Megaw (Dublin, 1907ko ekainaren 1a - Ballycastle, 2002ko otsailaren 26a) irlandar kristalografoa izan zen, X izpien bidezko kristalografiaren garapenean lagundu zuena.Teknika hau izotz kristalak aztertzeko eta perovskitaren egitura zehazteko erabili zuen. Ferroelektrizitateari buruzko Ferroelectricity in Crystals liburua izan zen gai horri buruzko erreferentziako lan nagusia denbora askoan.

 Bizitza 
Helen Megaw Dublinen jaio zen, eragin handiko familia batean. Bere aita, Robert Dick Megaw, abokatu eta politikaria, Ipar Irlandako Auzitegi Goreneko epailea izan zen, eta bere ama, Annie McElderry, matematikako irakaslea. Megaw Dublinen eta Brightonen izan zen eskolan. Belfasteko Erreginaren Unibertsitatean ikasi zuen urtebetez eta 1926an Girton Collegera (Cambridge) joan zen Natur Zientziak ikastera. 1930ean graduatu zen eta kristalografian ikerketa ikaslea izan zen J. D. Bernalen gidaritzapean. Megawen lehen espezialitatea izotzaren egitura izan zen, eta 1934an doktoregoa lortu zuen.  

 Ibilbidea 
Girtonek Hertha Ayrton ikerketa beka bat eman zion, eta 1934-1935ean Vienan ikasi zuen Hermann Francis Marken gidaritzapean. 1935ean, Megaw-ek Bernalekin batera argitaratu zuen hidrogeno atomoen posizioa finkatzeko metodo eragingarri bat, Bernal-Megaw eredua bezala ezagutzen dena. 1935-1936 urteak Oxforden eman zituen Francis Simonekin, eta ondoren hainbat urte eman zituen irakasle gisa, 1943an Londresen Philips Lamps-en kristalografo industrial bihurtu aurretik. Philips-en bario titanatoan egindako lanari esker lan egin zuen Megaw-ek lehen aldiz perovskita kristal-egituran, eta horretan aditu aitortu gisa ezarri zen. 

1945ean, Birkbeck College-ko Laborategi Kristalografikoan ikertzaile lanpostua lortu zuen. Handik urtebetera Cambridge-ra itzuli zen, Girton College-ko irakasle gisa, eta Cavendish Laborategietan jarraitu zuen bere ibilbide zientifikoa, material ferroelektrikoak eta feldespatoak ikertuz. Ikertzaile eta hezitzaile lanaz gain, Megaw Third Foundation elkarteko parte-hartzaile aktiboa izan zen. Megaw 1972an erretiratu zen eta bere denbora Cambridge eta Ballycastle (Antrim konderria) artean banatu zuen, eta han hil zen 2002an.

1949an Mark Hartland Thomasekin (Industria Diseinu Kontseiluko industria-arduradun nagusia) izandako elkarrizketa baten ondoren, Megaw 1951ko Britainia Handiko Jaialdiko Jaialdi-ereduen Taldeko aholkulari zientifiko izendatu zuten. Kristalografia-irudiak industria-diseinatzaileen eskuetan jarri zituen taldeko eragile zientifiko nagusia bihurtu zen, Jaialdian eta, kasu batzuetan, Jaialditik haratago erakutsi ziren produktuetan erabiltzeko.

 Lanak 
Hainbat artikulu zientifiko eta liburu argitaratu zituen, besteak beste,

 Megaw, Helen D (1957). Ferroelectricity in crystals. London: Methuen. OCLC 2226235
 Megaw, Helen D. (1965). Crystallographic Book List. Boston, MA. ISBN 978-1-4613-4620-3. OCLC 913812505
 Megaw, Helen D. (1973). Crystal structures: a working approach. Philadelphia: Saunders. ISBN 0-7216-6260-9. OCLC 707007
 Historical atlas of crystallography. J. Lima-de-Faria, Martin J. Buerger, Jenny P. Glusker, Helen D. Megaw, Paul B. Moore, Marjorie Senechal, William A. Wooster. Kristalografiaren Nazioarteko Batasunerako argitaratua Kluwer Academic Publishers-ek. 1990.  OCLC 20933210

Aztertzen ari zen kristal-egituren zenbait diagrama eman zizkion Industria Diseinuko Kontseiluari, eta hark hainbat objektu diseinatzeko erabili zituen, besteak beste, 1951ko Britainia Handiko Jaialdian erakutsitako te-joko bat.

 Sariak eta aintzatespenak 

 Erresuma Batuko Antarctic Place-names Batzordeak (UK-APC) bere omenez Megaw uhartea izendatu zuen, Antartikako Bennet Uharteetako zati bat, izotzezko kristalen inguruan egindako ikerketagatik.
 Megawitak (CaSnO3), perovskita mota batek ere bere izena darama.
 1976an, Megawek Britainia Handiko Jaialdiko oihal-laginen bilduma bat eman zion Londresko Zientzia Museoari.
 Megaw izan zen Amerikako Elkarte Mineralogikoaren Roebling Domina jaso zuen lehen emakumea.
 Bi honoris causa doktoretza lortu zituen Cambridgeko Unibertsitatean eta Belfasteko Erreginaren Unibertsitatean, hurrenez hurren.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Honoris causa doktoreak
Kategoria:2002ko heriotzak
Kategoria:1907ko jaiotzak
Kategoria:Emakumea
Kategoria:Emakume kimikariak
Kategoria:Mineralogoak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume zientzialariak