Medha Patkar

eskuinera|thumb|300x300px| Medha Patkar Right Livelihood Award fundazioan 
Medha Patkar, sortzez Medha Khanolkar (Mumbai, India, 1954ko abenduaren 1a) gizarte-langilea, politikaria eta emakumeen eskubideen aldeko ekintzaile sozial indiarra da, Indian injustiziari aurre egiten dioten tribu, paria, baserritar, langile eta emakumeek planteatutako lurren, zentral nuklearren, gai politiko eta ekonomiko erabakigarrien erosketaren aurka. Patkarrek Narmada Bachao Andolan (NBA) izeneko herri mugimendua sortu zuen Madhya Pradesh, Maharashtra eta Gujarat estatuetan. NBAk justiziaren aldeko borroka batean parte hartu du, Sardar Sarovar presoen proiektuak kaltetutakoentzat, batez ere urpean egongo ziren etxeak, baina birgaitu gabekoak. Herri Mugimenduen Aliantza Nazionalaren (NAPM) sortzaileetako bat ere bada, ehunka herri erakunde aurrerakoiren aliantza. Presen Munduko Batzordeko mandataria ere izan zen. Batzorde horrek mundu mailako presa handien garapenaren ingurumen-, gizarte-, politika- eta ekonomia-alderdiei eta -inpaktuei eta haien alternatibei buruzko ikerketa sakona egin zuen. Koordinatzaile nazionala izan zen eta gero Herriaren Mugimenduen Aliantza Nazionaleko koordinatzailea urte askoan eta NAPMko aholkularia izaten jarraitu du. NAPMren banderapean, India osoan hainbat borroka masibotan parte hartu eta babestu du, garapenaren izenean zuzentasunik ezaren, iraunkortasunik ezaren, lekualdatzearen eta bidegabekeriaren aurka. Bere lanak kasteismoa, komunalismoa eta diskriminazio mota guztiak desafiatzen ditu. Hainbat politika eta aldarrikapen nazionalen aldeko borrokan parte hartu du, hala nola, lurren eskuraketa, antolatu bako sektoreko langileak, saltzaile ibiltariak, auzo marjinaletako biztanleak eta basoetan bizi diren adivasiak. NAPMk interes publikoko hainbat auzi aurkeztu zituen, Adarsh, Lavasa Megacity, Hiranandani (Powai) eta beste eraikitzaile batzuen aurkakoak barne.

Narmada Bachao Andolan eta Ghar Bachao Ghar Banao Andolan, Medha Patkarrek beste batzuekin sortutakoa, NAPMren aliatuak dira. 

 Bizitza 
Medha Khanolkar izenaz jaio zen 1954an Mumbain, Maharashtra. Gurasoak Vasant Khanolkar askatasunaren aldeko borrokalaria eta lider sindikala eta Indumati Khanolkar, posta eta telegrafo saileko ofiziala. Neba du Mahesh Khanolkar arkitektoa. Medha Khanolkarrek maistratasun bat lortu zuen Tata Institute of Social Sciences (TISS) institutuko Gizarte Lanean.

 Aktibismoa 
Medha Patkar Mumbaiko behe-auzoetako erakunde boluntarioekin jardun zuen lanean 5 urtez eta Gujarateko ipar-ekialdeko barrutietako barruti tribalekin 3 urtez. Tata Institute of Social Sciences-en fakultateko kide gisa lan egin zuen, baina bere lanpostua utzi zuen landa-lanaz arduratzeko. TISSen doktoregaia izan zen, eta ekonomiaren garapena eta gizarte tradizionaletan izan zuen eragina aztertu zituen. Bukatu barik utzi zuen doktoretza, Narmada haraneko tribu- eta nekazari-komunitateekin lanean hasi zenean.

 Narmada Bachao Andolan 
Narmada Bachao Andolan (NBA) 1985. urtean hasi zen Narmada ibaian presaren aurka protesta egiten zuen mugimendu soziala da, eta adivasiak, baserritarrak, arrantzaleak, langileak eta bestelakoak sartzen zituen Narmada bailaran, garapen justu eta iraunkorraren alde zeuden intelektual, ingurugirozale, giza eskubideen aldeko ekintzaile, zientzialari, akademiko, artistekin batera. Gujarateko Sardar Sarovar presa Narmadako presa handienetakoa da, non indarkeria bako pertsonen borrokak auzitan jarri dituen gizarte eta ingurumen kostuak, plangintza antidemokratikoa eta irabazien banaketa bidegabea. Sardar Sarovarrek kaltetutako 40 000 familia eta Narmadako eta haren ibaiadarretako beste presa handi eta ertain batzuk borrokan jarraitu zuten. Sardar Sarovar eta Narmadako haraneko garapen proiektuaren alderdi ekonomiko, sozial eta ingurumenekoei buruzko erreklamazioak debekatu ziren. Bestalde, Patkarrek zalantzan jarri zuen Indian ibaiak lotzeko herri-garapenaren estrategiaren beharra, ur eskasiaren arazoei aurre egiteko baliabide gisa.

NBAk JEEVANSHALAS, bizitza-eskolak, zuzendu ditu 1992. urtetik, 5 000 ikaslerekin. Dozenaka ari dira atletismoan entrenatzen, eta batzuek sari asko irabazi dituzte. NBAk ere arrakastaz ezarri eta administratu zituen bi proiektu mikrohidratatu, presaren ondorioz urperatu zirenak. Sektore askotan lan egin du azken 1995 ingurutik aurrera, osasuna, enpleguaren bermea, elikatzeko eskubidea eta PDS, birgaitzea eta ingurumenaren babesa barne.

 Ghar Bachao Ghar Banao Andolan 
Mumbaiko etxebizitza eskubideen aldeko borroka da, 2005. urtean hasi zen eta auzo marjinaletako biztanleen eta birgaitze eta garapen proiektu batzuetan eraikitzaileek engainatutakoen eskubideen alde borrokan jarraitzen du. Maharashtraren gobernuak 2005. urtean pobreen 75,000 etxe eraitsi zituenean hasi zen guztia, hauteskundeen aurretik berak egindako promesen kontra. Herri mugimendu indartsua Medha Patkar-ek sortu zuen eta ekintza masiboari esker komunitateak leku berdinetan berreraiki ziren eta jarraitzen dute baieztatzen eta lortzen beren aterpe eskubidea, ura, elektrizitatea, saneamendua eta bizibideak. 

 Herri Mugimenduen Aliantza Nazionala 
Herri Mugimenduen Aliantza Nazionala (NAPM) Indiako herri-mugimenduen aliantza da, justizia sozioekonomikoarekin, justizia politikoarekin eta ekitatearekin lotutako hainbat gai lantzeko helburu aitortua duena. Medha Patkarrek Herri Mugimenduen Aliantza Nazionala sortu zuen, "Indiako herri mugimenduei batasuna erraztu eta indarra emateko, zapalkuntzaren aurka borrokatuz, alternatiba justu baten alde lan egiteko egungo garapen eredua are gehiago zalantzan jarriz."

 Tata Nano Plant Seve 
Tata Motors bere 2,500 $-eko autoa egiteko fabrika eraikitzen hasi zen, Tata Nano Singurren. Berak protesta egin zuen Singurren, Mendebaldeko Bengalan, lantegia jartzearen kontra. Patkarreko konboiari eraso egin zioten, ustez IPC (M)-ko aktibistek, Kapaseberian, East Midnapore barrutian, borrokak urratutako Nandigramera bidean zihoala. Aztoramenaren gailurrean, Ratan Tatak komentarioak egin zituen, aztoratzaileen hondo-iturria zalantzan jarrita. 2008. urteko urrian, Tatak iragarri zuen fabrika ez zela bukatuta egongo eta Nanoaren ekoizpena Sanand-en (Gujarat) ezarriko zela. 

 Lavasa 
Lavasa Hindustan Construction Corporationen proiektua da, Maharashtran, osatu gabe zegoen hiria. Lavasa Proiektua kritikatu zuen P. Sainathek, baserritar egoera suizida kaltetuenean ura bidegabe erabiltzeagatik. Medha Patkar Lavasako baserritarrekin Nagpurreko ingurumen kaltearengatik protesta egin zuen. PIL bat ere aurkeztu zuen Gorte Gorenean, Lavasa proiektuaren aurka. 

2013. urteko apirilaren 2an eta 3an, eraisketa bat egin zen Golibar, Mumbai eta Maharashtra inguruan, eta 43 etxe hustu eta 200 pertsona baino gehiago lekualdatu ziren. Proiektu osoak 50 eta 100 urte bitarteko milaka familia eta komunitate lekualdatzea zekarren, etxebizitza eskubide parte-hartzaileak eta in situ eskubideak eskatzen zituenak. Medha Patkar, auzo marjinaletako 500 biztanle baino gehiagorekin, baraualdi mugagabean ezarri zen beste edozein eraispenen aurka protesta egiteko, auziari buruzko ikerketa osatu arte. Hiriko auzo marjinalak birgaitzeko planean eraikitzaileen aldetik ustelkeria eta "ankerkeriak" argudiatu ditu Patkarrek, eta Poloetako Auzoak Birgaitzeko Agintaritzari sei proiektu gelditzeko eskatu zion, ikerketa egokia egin arte. Ikerketa soluzio partzialak emanez egin zen, hortaz, komunitateek beren borrokarekin jarraitzen dute.
eskuinera|thumb|476x476px| Medha Patkar 2012ko martxoan 

 Save Sugar-Cooperativesen misioa 
Maharashtraren Sugar-Cooperative sektorea politikarien esku ez erortzeko, 2014. urtera arte Maharashtraren kabineteko dozenaka ministro barne, protestak antolatu zituen Medha Patkarrek. Azaldu zuenez, "politikariek lur, ekipamendu eta makineria zaharraren lursailik onenetan interesa dute", azukre kooperatibena, eta estatuko gobernuari industriaren aktiboak oso prezio baxuetan saltzea leporatu zion. Malegaon, Nasik, Maharashtra eta Indiako Gorte Gorenaren aurrean zintzilik zegoen Chhaga Bhujbal familiako kideen kontrako kasu bat eta fabrikako erabili bako lurra berriro okupatu eta landu egiten dute bertako nekazariek, hauek izan baitziren ministro ohiak pribatizatu zuen kooperatibaren emaileak, baztertzeko prezioan erosiz.

Medha Patkarrek, beste ekintzaile batzuekin batera, Niranjan Hiranandani jabegoaren handikiaren bortxaketak salatu zituzten luxuzko pisuen eraikuntzan, etxe eskuragarrien ordez. 1986. urtean, Hiranandanik 230 akre lur alokatzeko kontratua sinatu zuen, hektareako Re 1, Estatuarekin eta Mumbaiko Metropoli Eskualdeko Garapen Agintaritzarekin hiruko akordio batean. PILeko Maharashtrako Auzitegi Nagusiko epaileei erantzunez, honako hauxe zioen: "Eraikuntzaren dotorezia estimatzen dugu eta Mumbai hirirako mirari arkitektoniko bat sortzeko asmoa, baldintza bitalena, eta beharbada bakarra, hiruko akordioan (40 eta 80 metro koadroko etxebizitza eskuragarriak sortzeko) guztiz baztertzeko asmo espezifikoa ikusten dugu". Merkatuko egungo prezioaren arabera kalkulatzen bada, iruzurraren zenbatekoa Rs ingurukoa izango da. 450 mila milioi 2012ko epaiak Hirandaniri agindu zion diru-sarrera apaleko jendearentzat 3.144 etxe eraikitzea beste edozein eraikuntzaren aurretik, oraindik ere gertatzeke dagoen Hirandaniko lorategietan.

 Kovadako proiektu nuklearra 
Srikakulam distrituko Ranasthalam Mandaleko Kovadan lurrak eskuratzearen kontra gogor agertu zen Patkar, Andhra Pradesh, esanez planta nuklearra hondamendia zatekeela ekologiarako eta eskualdeko jendearentzat.

 Ibilbide politikoa 
2004. urteko urtarrilean, Mumbain egindako Munduko Gizarte Foroan. Medha Patkarrek eta Herri Mugimenduaren Aliantza Nazionaleko beste kide batzuek 'Herriaren Fronte Politikoa' izeneko Alderdi Politikoa sortu zuten, 'Lok Rajniti Manch' izenekoa. Hala ere, Medhak ez zuen politika aktibo gisa parte hartu, bere hedapenarekin bat egin zuen Maharashtraren estatu mailako hamabost eguneko kanpaina antolatuz. Bere gidaritzapean bilerak antolatu ziren Maharashtrako barruti bakoitzean. Kide gehienek eskatu zioten Patkarri hauteskundeetara aurkezteko, baina berak ezetz esan zuen. 

2014. urteko urtarrilean, Medha Patkar Aam Aadmi Alderdiarekin elkartu zen, Arvind Kejriwalek zuzentzen zuen alderdi politikoa. Berak eta bere erakundeak, Herri Mugimenduaren Aliantza Nazionalak, Aam Aadmi Alderdiari babesa eskaini zioten Lok Sabharen kanpainan.

Mumbaiko ipar-ekialdeko hautesleriarentzat 2014ko Lok Sabha alderdiaren Aam Aadmi hautagaia izateko aukeratu izana ere inpugnatu zuen Patkarrek. Galdu egin zuen, Mumbai ipar-ekialdeko hautesbarrutian emandako botoaren % 8.9 jasota, hirugarren postuan geratuz Kirit Somaiya (BJP hautagaia, irabazlea) eta Sanjay Patilen (NCP hautagaia) atzetik. 2015. urteko martxoaren 28an Aam Admi alderdiaren kide izateari uko egin zion.

 Sariak eta aintzatespenak 

 1991: Right Livelihood saria
 1992: Goldman Environment saria
 1995: Zinta Berdea Saria nazioarteko aktibista politiko onenari (BBC, Ingalaterra)
 1999: Amnistia Internazionalaren Giza Eskubideen Defendatzailearen Saria, Alemania
 1999: MA Thomas Giza Eskubideen Sari Nazionala Bijilia India mugimenduarentzat
 1999: BBC urteko pertsona
 1999: Deena Nath Mangeshkar saria
 1999: Kundal Lal saria bakearen alde
 1999: Mahatma Phule saria
 2001: Basavashree saria
 2013: Matoshree Bhimabai Ambedkar saria
 2014: Justizia Sozialaren Ama Teresa Saria.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Mumbaitarrak
Kategoria:Emakume ekologistak
Kategoria:Indiako ekologistak
Kategoria:Emakumezko gizarte-langileak
Kategoria:Emakume politikariak
Kategoria:Indiako politikariak