Preta Gil

Preta María Gadelha Gil Moreira (Rio de Janeiro, 1974ko abuztuaren 8a - New York, 2025eko uztailaren 20a), Preta Gil izenez ezagunagoa, abeslari eta aktorea izan zen. Gilberto Gil musikari eta Brasilgo Kultura Ministro ohiaren alaba zen.

 Biografia 
1974an, Gilen aita, Gilberto Gil abeslaria, Gobernuko bulego batera joan zen alabaren izena bere amaren izenari jarraituz erregistratzeko. Iritsi zenean, enplegatuak esan zion ezin zuela bere alaba 'Preta' izenarekin erregistratu. Gilberto Gil protestan hasi zen: "Zergatik ez? Branka (zuria), Clara (argia) eta Rosa (arrosa) badaude... zergatik Preta (beltza) ezin da izen bat izan?". Idazkariak ados zegokeela esan zion, baldin eta 'Preta' izena izen katoliko batekin joango balitz. Hala, Gilberto Gilek 'Preta Maria' izenarekin erregistratu behar izan zuen alaba.

Hasieran, Gil Rio de Janeiron bizi izan bazen ere, urtebete zuela, Salvadorrera joan zen bizitzera. Handik gutxira, bere amak, Sandrak, Maria izeneko beste alaba bat izan zuen. Gilek beti uste izan zuen 'Maria' izena erabiltzeko erabakia sormen-faltaren ondorio izan zela. Gilek anaia zaharrago bat ere bazuen, Pedro, Londresen jaio zena bere aita Brasildik erbesteratu zenean. Gilberto Gilek Brasil utzi zuen bere lagun Caetano Veloso abeslariarekin batera, diktadura militar bat zegoelako gobernatzen.

Sandraren ama (Preta Gilen amama) Andréa Gadelharen ama ere bazen, Dedé bezala ezagunagoa, zeina Caetano Velosoren emaztea zen. Preta Gilen amamak uste zuen bere bi alabak zoroekin ezkondu zirela. Bai Gilberto Gil eta bai Caetano Veloso erbesteratuta, Londresera joan ziren bizitzera, Pretaren amonaren kargu utzi zuten umeen heziketa. Pretak mirespen handia sentitzen zuen amonarekiko, familiaren bizitzako une kaotiko batean tinko mantendu baitzen.

Txikitatik izan zuen irudimen bizi-bizia Gilek. Irudimenezko txakurkume bat izan zuen bost urte zituela. Haren aitak Los Angelesen Sérgio Mendesekin disko bat grabatu zuenean, familia Kaliforniara joan zen bizitzera, eta zortzi hilabetez bizi izan ziren han. Gilen amak txantxetan esan zuen Los Angelesera eraman zituen hegazkina esklaboen ontzia zela, bera eta bere seme-alabak beltzak zirelako. Gilen ahizpa-nebek, Mariak eta Pedrok, ile kizkurra zuten ,eta Gilek ile lisoa; Velosok 'filipindar' deitu ohi zion.

Gil Rio de Janeiron egon zen 1980ko hamarkadaren gorenean, Bombando, Blitz, Paralamas, Barão Vermelho eta Lulu Santos herrikoiak zirenean. 1980ko hamarkadako Brasilgo musika-eszena oso deigarria zen. Brasilgo musikaren ikonoetako baten alaba izanik, Gil musika-eszena horren eromenera sartu ahal izan zen, eszenatokiaren atzean. Esperientzia horiei buruz esan zuen Gilek: "Denak erotu ninduen, giro hura izugarri gustatu zitzaidan, eroso sentitu nintzen. Eszenatokia asko erakarri ninduen gauza bat izan zen".

Chacrinha telebista saioko "Chacrete" pertsonaia izan nahi nuen. Fenix Antzokian edo Lorategi Botanikoan pasatzen zituen larunbat guztiak. Gilen aita, bere osaba Veloso eta Gal Costa amabitxia garai hartako musika zerrendetan kokatu ziren. Hirurak Chacrinha programako grabazioetara joan ziren. Gilek amari beti erregutzen zion aitari, osabari eta baita amaginarrebari ere eska ziezaiela ikuskizunaren grabaziora joaten uzteko. Egun batean, joaten utzi zioten. Osaba Caetanoren aldagelan sartu eta jantzi eta tresna guztiak ikusi zituenean, Carmen Mirandaren bertsio maskulinoa zela pentsatu zuen. Grabaketa hasi zenean, neskak izkina batetik "magia" nola gertatzen zen ikusi zuen. Elke Maravilha maite zuen, saioan figura konstantea zena. Hori zen 80ko hamarkadako giroa: eferbeszentea, koloretsua eta bizitzaz betea. Une hartan erabaki zuen abeslari eta aktore bilakatzea. Bere amabitxia, Gal Costa, imitatu zuen, baita maite zituen beste abeslari ospetsu eta talentudun batzuk ere, hala nola Rita Lee eta Elba Ramalho.

2020ko martxoan, COVID-19 harrapatu zuen. Pansexuala eta bisexuala zela aitortu zuen. Gilberto Gilen alaba izateaz gain, Moreno Veloso (Caetano Velosoren semea) abeslari eta musikariaren arreba-lehengusina izan zen Andrea Gadelha lehen emaztearekin, eta Patricia Pillar aktorearen bigarren lehengusina eta Luisa Possi pop abeslaria. Marina Lima rock abeslari brasildar ezagunarekin ere bazuen lotura.

2025eko uztailaren 20an, Preta New York hirian hil zen, hesteetako minbiziak eragindako tratamendu batean, prentsa-bulegoak eta abeslariaren familiak zabaldu zuten informazioa.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:LGBT emakumeak
Kategoria:New Yorken hildakoak
Kategoria:Portugesezko abeslariak
Kategoria:2025eko heriotzak
Kategoria:1974ko jaiotzak
Kategoria:Kantautoreak
Kategoria:Emakume kantautoreak
Kategoria:Aktoreak
Kategoria:Emakume aktoreak
Kategoria:Abeslariak
Kategoria:Emakume abeslariak
Kategoria:Brasildarrak
Kategoria:Brasilgo emakumeak