Eraikuntza Euskal Herrian

Eraikuntza Euskal Herrian Euskal Herriako jarduera ekonomiko eta sozial garrantzitsuenetako bat izan da historian zehar. Etxebizitza-parkea, azpiegitura nagusiak eta espazio publikoak garatzeaz gain, azken hamarkadetan sektoreak gero eta pisu handiagoa hartu du birgaitze energetikoan, digitalizazioan eta industrializazioan.  [oai_citation:0‡eustat.eus](https://www.eustat.eus/elementos/not0023371_c.pdf?utm_source=chatgpt.com)

 Historia 
Euskal Herriko eraikuntza-jarduerak sustrai sakonak ditu: harrizko eraikuntza, baserrien tipologia, zubiak eta kostaldeko eta barnealdeko azpiegiturak. XIX. mendeko industrializazioarekin hiri-hazkunde azkarra eta industria-eraikinen hedapena etorri ziren; XX. mendetik aurrera, berriz, etxebizitzaren eraikuntza masiboak eta obra publikoek sektorearen eskala handitu zuten.

XXI. mendean, sektorea berrantolatzen ari da: energia-eraginkortasuna, emisioen murrizketa, obra-prozesuen industrializazioa eta talentuaren berritze beharra (lanbide-kualifikazioa eta segurtasuna) lehen lerroan daude.  [oai_citation:1‡El País](https://elpais.com/extra/pais-vasco/2025-11-30/industrializacion-para-paliar-el-coste-de-la-vivienda.html?utm_source=chatgpt.com)

 Jarduera motak 
Eraikuntza Euskal Herrian hainbat jarduera-arlotan banatzen da:

 Edifikazioa: etxebizitzak, ekipamendu publikoak eta eraikin pribatuak.
 Obra zibila: errepideak, urbanizazioak, zubiak, drainatzeak eta bestelako azpiegiturak.
 Birgaitze eta eraberritze lanak: bereziki parke eraikiaren zahartzearekin eta efizientzia energetikoarekin lotuta.
 Eraikuntza industrializatua: prozesuaren zati handi bat tailer/fabrikan eginez (moduluak, panelak, etab.), epeak eta kalitatea hobetzeko.  [oai_citation:2‡El País](https://elpais.com/extra/pais-vasco/2025-11-30/industrializacion-para-paliar-el-coste-de-la-vivienda.html?utm_source=chatgpt.com)

Euskadiko datu egiturazkoetan, 2023an fakturazioaren zati esanguratsu bat eraberritze/berreskuratze residencialari lotu zitzaion (adibidez, etxebizitza-eraikinen zaharberritzea), sektorearen egiturazko aldaketa islatuz.  [oai_citation:3‡eustat.net](https://eustat.net/estadisticas/tema_121/opt_1/tipo_12/ti_encuesta-de-la-construccion/temas.html?utm_source=chatgpt.com)

 Dimentsio ekonomikoa eta enplegua 

 Euskadi (EAE) 
EAEko “eraikuntzaren industria”ren inpaktu-txosten baten arabera, 2023an sektoreak 10.700 milioi euroko negozio-bolumena izan zuen, eta horrek EAEko PIBaren %13 ingurura iritsi zuen ekarpena.  [oai_citation:4‡europapress.es](https://www.europapress.es/euskadi/noticia-industria-construccion-vasca-facturo-10700-millones-2023-alcanza-13-pib-euskadi-20241003143212.html?utm_source=chatgpt.com)

Eustaten “Eraikuntzaren Inkesta”ren arabera, 2023an eraikuntza-sektoreko enplegua 65.068 lanpostura iritsi zen EAEn.  [oai_citation:5‡eustat.eus](https://www.eustat.eus/elementos/not0023371_c.pdf?utm_source=chatgpt.com)

 Nafarroa 
Nafarroako estatistika-iturri publikoen arabera, eraikuntza-sektoreak 18.104 pertsona enplegatzen zituen (egiturazko datuetan), eta enpleguaren zati handiena enpresa txikietan kontzentratzen zen.  [oai_citation:6‡Navarra.es](https://nastat.navarra.es/es/desarrollo-nota-estadistica/-/tag/estructura-la-construccion?utm_source=chatgpt.com)

 Erakundeak, elkarteak eta klusterrak 
Euskal Herriko eraikuntza-sektorean ohikoa da enpresen arteko lankidetza eta ordezkaritza-egiturak erabiltzea (prestakuntza, araudia, berrikuntza eta kontratazio publiko/pribatuaren jarraipena).

 BUILD:INN (Euskadi) 
BUILD:INN Basque Construction Cluster (lehen Eraikune) Euskadiko eraikuntzaren klusterra da, sektoreko enpresak eta erakundeak biltzen dituena eta digitalizazioa, jasangarritasuna eta industrializazioa bezalako lerroak bultzatzen dituena. 2023ko itxieraren inguruan klusterrak 146 bazkide zituela adierazi zen, eta 2024an identitate berriarekin (BUILD:INN) etapa berria sendotu zuela jaso zen.  [oai_citation:7‡europapress.es](https://www.europapress.es/euskadi/noticia-buildinn-afirma-2023-sido-plano-sector-vasco-construccion-crecimiento-debajo-20240111102551.html?utm_source=chatgpt.com)

 iCONS (Nafarroa) 
iCONS Nafarroako eraikuntzaren industrializazioaren klusterra da, sektorearen eraldaketa bultzatzeko (industrializazioa, digitalizazioa, deskarbonizazioa, birgaitzea eta talentua). Zenbait informaziotan 60 bazkide baino gehiago eta kate osoaren presentzia azpimarratzen dira.  [oai_citation:8‡iCONS](https://www.iconscluster.com/?utm_source=chatgpt.com)

 ASCONGI (Gipuzkoa) 
ASCONGI Gipuzkoako eraikuntza-enpresak biltzen dituen elkartea da, sektorearen ordezkaritza eta zerbitzuak (informazioa, jardunaldiak, eta abar) eskaintzen dituena. Iturri instituzionaletan jasotzen denez, elkarteak ibilbide luzea du eta 1980ko hamarkadaren hasieran ADEGIrekin integratzeko urratsa eman zuen.  [oai_citation:9‡ASCONGI](https://ascongi.com/sobre-ascongi/?utm_source=chatgpt.com)

 Berrikuntza-ekosistema eta zentroak 

 BAI (Nafarroa) 
Nafarroan Building & Architecture Institute (BAI) izeneko zentroa bultzatzen ari da, Iruñako Arrosadia inguruan kokatutako industrial-nabeen birgaitzean oinarrituta. Gobernu-oharretan, zentroaren helburuen artean daude robotika, 3D inprimaketa eta eraikuntza modularra bezalako soluzioak ezartzea, kalitatea hobetzeko, material jasangarriak sustatzeko eta lan-arriskuak murrizteko.  [oai_citation:10‡Navarra.es](https://www.navarra.es/es/-/nota-prensa/el-gobierno-de-navarra-invierte-9-millones-en-la-ejecucion-y-puesta-en-marcha-del-futuro-centro-de-referencia-nacional-de-industrializacion-y-robotica?utm_source=chatgpt.com)

 Zentro teknologikoak (EAE) 
EAEko berrikuntza-sarean, zentro teknologikoek eraikuntzaren arloan jarduten dute (adibidez, birgaitze energetiko industrializatua eta prozesu digitalen hedapena), parke eraikiaren deskarbonizazioari lotuta.  [oai_citation:11‡Tecnalia](https://www.tecnalia.com/noticias/rehabilitacion-energetica-edificios-soluciones-industrializadas-digitales?utm_source=chatgpt.com)

 Politika publikoak eta joerak 
Etxebizitzaren prezioen eta eskaeraren presioak, administrazio-prozeduren iraupena eta parke eraikiaren zahartzea direla eta, erakunde publikoek neurriak eta estrategiak iragarri dituzte. Adibidez, Eusko Jaurlaritzak 2025ean etxebizitza eta hirigintzaren arloan “neurri urgenteen” lege-ibilbidea iragarri zuen, izapideak arintzea eta eskaintza handitzea helburu.  [oai_citation:12‡Euskadi](https://www.euskadi.eus/gobierno-vasco/-/noticia/2025/itxaso-anuncia-ley-medidas-urgentes-acelerar-construccion-vivienda-y-proteger-mercado-del-alquiler-residencial/?utm_source=chatgpt.com)

Bestalde, industrializazioak (prozesuaren zati handiagoa fabrikara eramatea) gero eta protagonismo handiagoa hartzen du, epeak laburtu eta kalitatea estandarizatzeko; hedabideek eta politika publikoek “hub” edo lankidetza-guneen sorrera ere jaso dute.  [oai_citation:13‡Cadena SER](https://cadenaser.com/euskadi/2025/09/17/euskadi-pone-en-marcha-un-hub-de-industrializacion-para-facilitar-el-acceso-a-la-vivienda-radio-san-sebastian/?utm_source=chatgpt.com)

 Erronkak 
Sektoreak hainbat erronka nagusi ditu:

 Jasangarritasuna eta emisioen murrizketa (materialak, energia eta hondakinak).
 Digitalizazioa (proiektuaren kudeaketa, obra-kontrola, datuen trazabilitatea).
 Industrializazioa (produktibitatea, epeak, kalitatea eta segurtasuna).
 Laneko segurtasun eta osasuna eta talentuaren erreleboa.  [oai_citation:14‡Fundación Laboral de la Construcción](https://www.fundacionlaboral.org/actualidad/notas-de-prensa/el-empleo-en-construccion-continua-creciendo-segun-la-ultima-infografia-publicada-por-el-observatorio-industrial-de-la-construccion?utm_source=chatgpt.com)

 Ikus, gainera 

 Eraikuntza Gipuzkoan
 Obra zibila
 Edifikazioa
 Birgaitze
 Energia-eraginkortasun
 Eusko Jaurlaritza
 Nafarroako Gobernua

 Erreferentziak