Pierre Bayle

Pierre Bayle (Carla-le-Comte, 1647ko azaroaren 18a – Rotterdam, 1706ko abenduaren 28a) frantziar filosofo, idazle eta lexikografoa izan zen.

Aita ministro kalbindarraren eta Puylaurensen akademiaren heziketa jaso zuen. 1669an jesulagunen ikastetxe batean sartu zen Tolosa Okzitanian, eta hilabete geroago katolizismora bihurtu zen. Hala ere, hamazazpi hilabete geroago, kalbinismora itzuli eta Genevara ihes egin zuen, eta han René Descartesen irakaspenak aurkitu zituen.

Frantziara itzulita, Parisen lan egin zuen hainbat familiatan tutore. 1675ean filosofiako irakasle izendatu zuten Sedan Akademia protestantean. 1681ean akademia kendua izan zen eta Baylek lehentxeago ihes egin zuen Zazpi Herbehere Batuen Errepublikara. Han filosofiako eta historiako irakasle izendatu zuten Rotterdamen, baina ikastetxean luze borrokatu ondoren, kaleratu egin zuten 1693an.

Bayle Rotterdamen egon zen 1706an hil zen arte.

Bere lanik ezagunena 1697an argitaratzen hasi zen Dictionnaire Historique et Critique da. Entziklopedisten aitzindaritzat hartzen da.

 Lan hautatuak 
 Pensées diverses écrites à un docteur de Sorbonne à l'occasion de la Comète qui parut au mois de décembre 1680, 1682 (édition Paris : GF, 2007).
 Critique de l’histoire du calvinisme du Père Maimbourg, 1683.
 Ce que c'est que la France toute catholique sous le règne de Louis Le Grand, 1685.
 Commentaire philosophique sur ces paroles de Jésus-Christ : « Contrains-les d’entrer », 1686.
 Projet et fragmens d’un dictionnaire critique, 1692.
 Dictionnaire historique et critique :
 1re édition en 1697, 4 volumes
 édition de 1702, 3 volumes in-folio ;
 édition de 1704, 
 Réponse aux questions d’un provincial, 6 volumes, in-8, Rotterdam, 1704-1706.
 Entretiens de Maxime et de Thémiste, Rotterdam, chez Reiniers Leers, 1706.
 Œuvres diverses. Haga, Société d'Éditeurs, 4 volumes in-folio. 1727.
 Avis important aux réfugiés, 1690.
 Correspondance de Bayle, 1647-1706.

Kategoria:Okzitaniarrak
Kategoria:Frantziako kalbindarrak
Kategoria:Katolizismora konbertituak
Kategoria:Erbesteratuak
Kategoria:Frantziako idazleak
Kategoria:Frantziako filosofoak
Kategoria:Frantziako teologoak
Kategoria:Lexikografoak