Trisul

Trisul Kumaun mendebaldean, Uttarakhand-en, dagoen hiru Himalaiako mendi-tontorrez osatutako multzoa da, altuena (Trisul I) 7.120 metrokoa delarik. Hiru tontorrek hiruhortz baten antza dute - sanskritoz, Trishula, hiruhortza, Shivaren arma da. Trishul taldeak Nanda Devi erreserba inguratzen duen gailur-eraztunaren hego-mendebaldeko izkina osatzen du, 15 km Nanda Deviren mendebalde-hego-mendebaldera. Gailur nagusia, Trisul I, 7.000 m gorako igo zen lehen gailurra izan zen, 1907an.

 Mendigunearen eta inguruko gailurren deskribapena 
Hiru gailurrei Trisul I, Trisul II eta Trisul III izena ematen zaie. Mendigunea iparralde-hegoaldeko gandorra da, Trisul I mendia iparraldeko muturrean eta Trisul III mendia hegoaldean dituela. Mendigunea gutxi gorabehera iparraldetik hegoaldera doa, eta beraz, hegoaldetik ikusita konprimituta agertzen da (Ranikhet, Kausani), eta hego-ekialdetik luzatuago (Chamoli, Bedini Bugyal).

Nanda Ghunti ipar-mendebaldera kilometro batzuk dago, eta Mrigthuni, berriz, hego-ekialdean.

MendiaAltuera (m)Altuera (oin)KoordenatuakGoragunea (m)Lehen igoeraTrisul I7.12023.3591.6161907Trisul II6.690This elevation is from the Himalayan Index. Some sources give .21.949From the Himalayan Index. <200Garhwal-Himalaya-Ost (1:150,000 scale topographic map), Swiss Foundation for Alpine Research, 1992; based on maps by the Survey of India.1960Trisul III6.00719.708 <2001960
 Eskaladaren historia 

 Trisul I 
TG Longstaffek Trisulen lehen eskalada-azterketa egin zuen 1905eko irailean, mendebaldeko eta hegoaldeko aldeetan arreta jarriz.  1907an itzuli zen Charles Granville Bruce, Arnold L. Mumm; Moritz Inderbinnen hiru gidari alpinoekin eta Henri eta Alexis Brocherel anaiekin; eta hainbat Gurkharekin, Karbir Burathoki barne. Rishiganga haranetik igo ziren, gailurraren iparraldera, ekialdean dagoen Trisul glaziarrean zehar. Handik ipar-ekialdeko hegala igo zuten iparraldeko gandorreraino, ekainaren 12an gailurrera iritsiz.  Garai hartan, Trisul zen ziurrenik igotako mendirik altuena,  1911n Pauhunri igo zen arte mantendu zen errekorra.  Igoera, gainera, oxigeno osagarria lehen aldiz erabili izanagatik ere ezaguna zen igoera handi batean. 

Bigarren igoera arrakastatsua Peter Roderick Oliverrek egin zuen 1933an. Ezohikoa den bezala, bi igoera arrakastatsu egin ziren jarraian egunetan 1951ko ekainean. 1951ko ekainaren 23an, gailurrera iritsi zen Gurdial Singh-ek, Doon Eskolako irakasleak, eta Roy Greenwood-ek, Dehraduneko irakasleak. Biak Himalaia Klubeko kideak ziren. 1951ko ekainaren 24an, Robert Walter izan zen gailurrera iritsi zen lehen frantziarra, Nyima Tensing sherpa-arekin batera. Walter Pondicherryko Calve Collegeko zuzendaria zen. (Bere ezagutza medikoengatik, askotan mediku gisa aipatzen da garaikideko idazkeran.)  Trisulen izandako esperientziei buruz idatzi zuen Alpinisme aldizkarirako  eta Point de Vue Images du Monde aldizkarirako artikuluetan.  1949ko ekainean, Walterrek Pauhunriren hirugarren igoera lortu zuen. Pauhunri eta Trisul igoeren ondorioz, 1954an Groupe de Haute Montagne -ko kide bihurtu zen, Maurice Herzog eta Robert Tézenas du Montcel- ek babestuta. 

Trisul I-ren mendebaldeko aurpegiko eta hegoaldeko gandorreko bideak ere eskalatu dira. Hegoaldeko aldea lehen aldiz 1976an igo zuen Jugoslaviako espedizio batek, Andrej Graseli eta Štefan Marenče esloveniar eskalatzaileek maiatzaren 15ean iritsi baitzuten gailurrera, eta hurrengo egunean Vanja Matijevecek.  Indiako Eski eta Mendizaletasun Institutuak (Gulmarg) eski espedizio aipagarri bat egin zuen Trisulera, N. Kumar teniente koronelaren buru zela.

 Trisul II eta III 
Trisul II eta Trisul III lehen aldiz 1960an igo zituen Jugoslaviako JAHO taldeak. Bidalgwar glaziarretik igo ziren, Trisul II-ren gailurra hegoaldeko gandorretik eta Trisul III-ren gailurra iparraldeko gandorretik lortuz. 

Beste Jugoslaviako espedizio batek hiru gailurren lehen zeharkaldia egin zuen 1987an, eta bi kidek parapenteaz egin zuten salto gailurretik. 

 Sarbidea 
Trisul mendigunera honako bide honetatik sar daiteke: Almora - Kausani - Garur - Gwaldam - Debal - Bagargad - Wan - Bedini Bugyal - Kalu Vinayak - Roopkund - Trisul.

 Argazkiak 

 Erreferentziak 

 Beste iturri batzuk 

 This My Voyage, T. G. Longstaff-ek idatzia.
 Across Peaks and Passes of Kumaun Himalayas, Harish Kapadia-ren eskutik.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Indiako mendiak
Kategoria:Gainbegiratu gabeko itzulpenak