Ultraizozte

Ultraizoztea elikagaiak kontserbatzeko metodoa da. Izozteko modu konbentzionalaren printzipio berberean oinarritzen da: oso tenperatura txikiak erabiltzea mikoroorganismorik ez dadin hazi, entzimen jarduera murriztuta geldi dadin eta elikagaiak hondatzen dituzten erreakzio kimikoak mantsotu daitezen. Produktu batek prozesu hori pasatu duen jakin arazteko ontzian azaldu behar da, "uktraizoztua" hitza agerian jartzen. Teknika honen erabilerak janari izoztuen eta janari prestatuen industria sortu du. 

Fisikan eta kimikan, bat-bateko hoztea objektu bat azkar izozteko prozesua da, non objektua tenperatura kriogenikoetan jarriz edo -196°C-tan (-320,8°F) nitrogeno likidoarekin kontaktu zuzenaren bidez izozten den. Tenperaturaren jaitsiera bermatzeko, fluido kriogenikoak erabil daitezke, hala nola nitrogeno likidoa eta anhidrido karbonikoa, eta horiek produktu ultraizoztuak eragiten dituzte. Fluido horiek ez dira toxikoak, eta ez dute dastamena edo usaina transmititzen.

 Prozesua 
Elikagai bat ultraizozten denean berebiziko hotza ematen zaio eta izotzezko beira mikroskopikoak eratzen dira barnealdean daukan urean. Izozteko modu konbentzionalean baino askoz azkarrago hozten da, eta ondorioz, beira txikiagoak sortzen dira eta elikagaiak luzarogo irauten du, bere propietateak hobeto mantentzen dituela.   

Elikagai mota bakoitzarentzat berariaz diseinatuta dauden makinak erabiltzen dira. Fase bat baino gehiago ditu prozedura teknikoak:
 Hautatu eta prestatu izoztuko diren produktuak hondatuak kenduz.   
 Ultraizoztu: Elikagaia -40°-an edo gutxiagoan jartzen dute hoztera; bi ordu baino gutxiagoan kristalizatze tenperatura iristen da.   
 Ontziratu: Funtseskoa da hezetasunatik, oxigenotik eta argitik produktua babesteko.
 Biltegiratu: Hotz katea -18°C-an edo gutxiagoan mantendu behar da etenik gabe. Eteten bada kaltetu egin ditzake elikagaiaren segurtasuna eta propietateak.   

 Erabilera 
Elikagaien industrian, ultraizozte teknika produktu sorta zabal batean aplikatzen da, besteak beste, labean egindako produktuak, ogiak, haragiak, arrainak, itsaskiak, barazkiak eta prestatutako otorduak. Ultraizoztuta dauden elikagaietan oso mantenugai gutxi galtzen da, C bitamina salbuespena izanik.

 Ingurumena 
Ultraizozteak ingurumenaren ikuspegitik abantaila batzuk ditu: produktuen bizitza luzatu egiten du, elikagai gutxiago botatzen da zakarrontzira, garraiobideak ez dira azkarrak izan behar, e.a. Baina kalteak ere baditu: energia asko behar izaten da izozteko eta hotzaren katean eusteko. Batzuetan, gas hoztaileak kutsatzaileak dira... Gainera, hotzaren katea eteten bada, arrisku handia dago produktua hondatzeko. 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Liofilizazio
 Hotzaren kate

 Kanpo estekak 
 "Ultraizoztuak", Consumer aldizkaria, 2025eko azaroa.

Kategoria:Elikagaien kontserbazioa
Kategoria:Fase aldaketak
Kategoria:Hotza