Daphne Jackson

Daphne Frances Jackson (Peterborough, 1936ko irailaren 23a – Guildford, 1991ko otsailaren 8a) fisikari nuklearra izan zen. 1971n Fisikako lehen emakume irakaslea izan zen Erresuma Batuan. Britainiar Inperioko Ordenako Ofizial aitortua 1987an. 1991n hil ondoren utzitako ondare batek Daphne Jackson Trust-en sorrera ahalbidetu zuen. 

 Bizitza 
Daphne Frances Jackson Peterboroughen jaio zen.  Ama ehun-diseinatzailea izan zen ezkondu aurretik eta aita makina-erremintaren operadorea.  Jackson Peterborough konderriko neskentzako lehen hezkuntzako eskolara joan zen, eta handik Imperial College Londonen fisika ikasteko eskaera egin ahal izan zuen. Ikastaroan bi emakumezko ikasle bakarrenetako bat zen, 88 gizonezkoekin batera.

Jackson Surreyko Unibertsitatera joan zen Fisika nuklearra ikastera, Lewis Eltonek gonbidatuta, Battersea College of Advanced Technologyko Fisika saileko buru bihurtu zenean. Bertan irakasle izan zen eta 1962an doktoregoa lortu zuen.

1971n, Jackson Britainia Handiko lehen Fisikako irakaslea izan zen, Surreyko Unibertsitateak 34 urte zituela izendatu zuenean. Unibertsitateko dekano izan zen eta beste postu batzuetan ere aritu zen. Erresuma Batuko Meteorologia Zerbitzu Nazionaleko zuzendari izan zen eta Women's Engineering Society-ko presidente eta Institute of Physics-eko presidenteorde, bere kide gazteena izan ondoren.

Jacksonek emakumeen eskubideen alde egin zuen kanpaina, eta etsita geratu zen emakume talentudunak lanpostu xumeetan galtzen zirela ikustean, etenaldi baten ondoren ezin baitziren beren karreran berriro sartu. 1985ean, Jacksonek plan bat asmatu zuen emakume horiei laguntzeko, eta bi urtez lan egiteko aukera eman zien, seme-alaba bat izateko, zaintzaile izateko edo, besterik gabe, senarraren karrera jarraitzeko, berea egin beharrean, atsedena hartu ondoren beren diziplinara egokitu ahal izan zitezen. Jacksonek esan omen zuen: "Imajinatu Marie Curie-ri supermerkatu bateko apalak pilatzen uzten dion gizarte bat, familia arrazoiengatik bere karreran eten bat hartu zuelako".

Medikuntzan fisika nuklearraren erabilerari buruzko 55 artikulu argitaratu zituen. Jackson irakasleari minbizia diagnostikatu zioten, Minbiziaren Ikerketa Institutuan eta Royal Marsden Ospitalean egindako lanaren bidez borrokatzen laguntzen ari zen gaixotasuna. Jackson Guildforden hil zen 1991n, minbiziak jota.

 Sariak eta aintzatespenak 
 1987an, Britainiar Inperioko Ordenako Ofizial izendatu zuten. 
 Daphne Jackson domina eta saria, 2016an sortuak eta Jacksonen omenez izendatuak, Fisika Institutuak ematen ditu "fisika hezkuntzan hasierako ekarpen bikainak eta bertan parte-hartzea zabaltzeagatik".
 Daphne Jackson Trust 1992an sortu zen, haren ondarearen pean, pertsona talentudun askori familia bat izan ondoren edo beren karrera eten ondoren aukeratutako karrerara itzultzen laguntzeko. Fundazioak 370 STEM ikertzaile baino gehiagori aukeratutako karrera/arloetara itzultzeko aukera eman zien 2019ra arte.
 2020an, bere neba Ronen iradokizunez, tokiko Herritar Elkarteak plaka urdin bat inauguratu zuen haren oroimenez, Peterborough-eko County Grammar School eskola ohiaren kokalekuan.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Britainiar Inperioko Ordenaren ofizialak
Kategoria:Emakume fisikariak
Kategoria:Fisikari nuklearrak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume zientzialariak