Aminoazido proteinogeno

Aminoazido proteinogenoak RNAtik itzultzean proteinetan biosintetikoki txertatzen diren aminoazidoak dira. "Proteinogeno" hitzak "proteinen sorkuntza" esan nahi du. Bizidunetan, genetikoki kodetutako 22 aminoazido daude ), 20 kode genetiko estandarrean eta 2 gehigarri (selenozisteina eta pirrolisina), itzulpen-mekanismo berezien bidez txerta daitezkeenk.

Hauek dira aminoazido proteinogenoak: alanina, zisteina, azido aspartikoa, azido glutamikoa, fenilalanina, glizina, histidina, isoleuzina, lisina, leuzina, metionina, aspargina, pirrolisina, prolina, glutamina, arginina, serina, treonina, selenozisteina, balina, triptofanoa eta tirosina.

Aminoazido ez-proteinogenoak, aldiz, proteinetan txertatzen ez diren aminoazidoak dira, Azido γ-aminobutirikoa etsenplurako.

Eukariotoetan, 21 aminoazido proteinogeno baino ez daude, kode genetiko estandarreko 20ak, gehi selenozisteina. Gizakiok horrelako 12 sintetiza ditzakegu bata bestearengandik edo metabolismo bitartekariaren beste molekula batzuetatik. Beste bederatziak kontsumitu egin behar dira (normalean haien deribatu proteiko gisa), eta horrela aminoazido esentzial deritze. Aminoazido esentzialak hauek dira: histidina, isoleuzina, leuzina, lisina, metionina, fenilalanina, treonina, triptofanoa eta balina.

 Erreferentziak