Fumiko Hayashi

Fumiko Hayashi (japonieraz: 林 芙美子 Hayashi Fumiko; Shimonoseki, 1903ko abenduaren 31 – Tokio, 1951ko ekainaren 28a) japoniar idazlea eta eleberrigilea izan zen. 1950eko hamarkadan Japoniako egilerik ezagunenetako bat izan zen. Poesia, haurrentzako ipuinak, ipuinak, eleberriak, saiakerak idatzi zituen. Bere lanak gai feministagatik ere nabarmentzen dira.

 Bizitza 
Hayashi Moji-ku-n jaio zen, Kitakyūshū-n,  Japonian,  eta muturreko pobrezian hazi zen.  1910ean, bere ama, Kiku Hayashi, Mayaro Miyata (Fumikoren aita biologikoa ez zena) bere senar merkatariarengandik dibortziatu eta Kisaburo Sawairekin ezkondu zen. Ondoren, familiak merkatari ibiltari gisa lan egin zuen Kyushun. 1922an Bigarren Hezkuntzan graduatu ondoren, Hayashi Tokiora joan zen bizitzera, eta hainbat gizonekin bizi izan zen, hainbat lan eginez bizi ahal izateko. 1926an Rokubin Tezuka ( 手塚 緑敏) pintura ikaslearekin ezkondu zen. Orduan hasi zen bere benetako idazle ibilbidea, garaiko beste idazle batzuekin harremanetan eta aldizkari edo egunkarietarako testuak idazten. Urte horietan Asahi Shimbun taldearekin aritu zen elkarlanean. 1930ean Taiwango gobernadore japoniarraren gonbitea jaso zuen, beste idazle japoniar batzuekin batera irla bisitatzeko.

1933an, polizia sekretuak Hayashi atxilotu zuen, garai hartan legez kanpokoa zen "Akahata" Alderdi Komunistaren egunkari ofizialean harpidetuta egoteagatik. Hala ere, bederatzi egunera aske utzi zuten, kargurik gabe. Garai hartan ohikoa izan arren, ez dago beste idazleen salaketarik egin zuenik. Egia esan, Hayashik ez zuen inoiz politikan parte hartu edo interesa erakutsi, eta, ondoren, gerra garaiko propaganda militar ofizialarekin gogotsu kolaboratu zuen.

1937an sino-japoniar gerra hasi ondoren, Hayashik Japoniako gobernu militarrak ordaindutako bidaiak onartu zituen Txina okupatura, eta handik Japoniako administrazioari buruzko informazio positiboa eman zuen. Hayashi garai hartan "Tokyo Nichi Nichi Shimbun" egunkarirako gerra-korrespontsal lanetan ari zen. 1938an Japoniak hiria konkistatu ondoren Nanjingen —orduko Txinako hiriburuan— sartu zen lehen emakume japoniarra izan zen. Haatik, bere kroniketan Hayashik ez zuen populazio zibilaren aurka egindako sarraskiaren aipamenik egin, ordurako nazioarteko eskandalu bihurtua bazen ere. Hurrengo hilabete eta urteetan Txina, Korea eta Manchukuon zehar beste bidaia batzuk egin zituen Japoniako Armada Inperialarekin eta beste idazle japoniar batzuekin batera, misio propagandistikoetan. 1942-1943an, Pazifikoko Gerra hasi ondoren, Asiako hego-ekialdera bidaiatu zuen idazle talde bateko kide izan zen —batez ere Singapur, Java, Sumatra eta Borneon—, eta urte erdiz egon ziren bertan. Bidaia horiek egiteak kritika ugari eta "kolaborazionismo" salaketa ugari ekarri zizkion.

1944an Japoniara itzuli zenean, haur bat adoptatu zuen eta handik gutxira Tokiotik kanpoaldera joan zen, bonbardaketetatik ihes egiteko. Gerra amaitu ondoren, Tokiora itzuli zen berriro, eta bere idazle ibilbidean etapa berri bati ekin zion. Hil aurreko azken lau urteetan literatur jarduera handia izan zuen: tarte horretan 11 eleberri argitaratu zituen emanaldika, beste eleberrien 22 liburuki eta 30 istorio labur baino gehiago, eta horietako batzuk bere lan arrakastatsuenen artean gailentzen dira. Gerraostean iritsi zen Hayashi bere ibilbide literarioaren gailurrera, eta bere lanak garrantzi eta ospe handiagoa lortu zuen.

Hayashi 1951ko ekainaren 28an hil zen miokardioko infartu baten ondorioz, bere senarra eta adopziozko semea bizirik zeudela. Haren hileta Yasunari Kawabata idazle eta adiskideak egin zuen.  Hayashiren etxea, Shinjuku auzoan, Tokion, geroago museo bihurtu zen, Hayashi Fumiko Memorial Hall. Onomichin, Hayashi nerabezaroan bizi izan zen lekuan, brontzezko irudi bat eraiki zen bere oroimenean.

 Lanak 
Bere lanetako asko espiritu libreko emakumearen eta harreman ekaiztsuen ingurukoak dira. Bere lanik ezagunenetako bat bere lehen obretako bat da: "Hōrōki" (放浪記), "Eskale Kanta" edo "Eskale baten Egunkaria" bezala itzulgarria eta "Wandering Days" animera ere egokitua izango zena. Argitaratu ondoren, "Hōrōkik" arrakasta handia lortu zuen publikoaren artean, baita Japoniatik kanpo ere. Hayashiren lanak gai feministagatik ere ezagunak dira, zenbait egilek adierazi duten bezala.  Sawako Ariyoshi idazleak bezala, Hayashik bere testuetan Japoniako feminismoaren ideologia sozialista handiak ilustratzen ditu, emakume boteretsuen banakako lorpenak ospatu beharrean helburu zabalak lortu nahi dituztenak.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Japonia egoera txarrean zegoen arren eta eguneroko zailtasunak izan arren, hain zuzen ere gerraosteko garai honetan suspertu zen bere obra nabarmenago, eta are garrantzitsuago, publikoaren artean onarpen handiagoa lortu zuenean. Bere azken argitalpenetako bat, "Crisantemos tardíos" ((晩菊 Bangiku) ), emakumeen literatura saria jaso zuen.

 Argitalpen nagusiak 
Hona hemen Hayashiren lan nagusien artean:

 , novela autobiográfica (1930). , novela autobiográfica (1933).
 , novela (1936).
 , historia corta (1948).
 , novela (1951).
 , novela (1951). Bere idazkiak ingelesera, frantsesera, alemanera, espainierara,  italierara,  finlandierara  eta beste hizkuntza batzuetara itzuli dira.''

 Iruditegia 

 Ikus, gainera 

 Japoniako literatura

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Feminismoa
Kategoria:Feministak
Kategoria:Japoniako feministak
Kategoria:Japoniako ipuingileak
Kategoria:Idazleak
Kategoria:Poetak