Homeira Qaderi

Homeira Qaderi (Kabul, Afganistan, 1979) idazle, hezitzaile eta ekintzailea da. Emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea da eta 2021. urtera arte, Afganistango Lan, Gizarte Gai, Martiri eta Ezinduen Ministroaren aholkulari nagusia izan da eta Kabuleko Unibertsitateko irakaslea.

 Bizitza 
Qaderi Arganistango hiriburuan, Kabulen, jaio zen, Afganistango Okupazio Sobietarrean. Ama artista zen eta aita bigarren hezkuntzako irakaslea. Lehen urteak sobietarrengandik babesten eman zituen, eta gero sobietarrak erretiratu ostean hasitako gerra zibilean. Talibanek Herat konkistatu zutenean, eskolara joatea debekatu zioten eta bere etxean giltzapetzera behartu zuten. Nerabea zenean, talibanek neskatoen eta emakumeen aurka zituzten ediktuak hausteko modu asko aurkitu zituen, eta emakume afganistandarren eskubideen eta zuzenbide-estatuaren defendatzaile nabarmena bihurtu zen. Axraf Ghani Afganistango presidenteak Malalai Domina eman zion bere ausardia apartarengatik.

 Ibilbidea 
13 urterekin, talibanek herrialdearen kontrola hartu eta nesken eskolak itxi zutenean, neskatoen eta mutikoen etxeko hezkuntza hasi zen ezkutuan. Heriotza mehatxuak jaso zituen, talibanen erregimenpean zegoen emakume baten istorio labur bat lehen aldiz kaleratu ostean. Eskolatik atera eta itzultzea debekatu zuten.

Qaderi Iranen babestu zen. Zazpi urtez, ikasten ari zela, Iranen bizi ziren idazle afganiarrentzat sortutako Afganistango Kultur Irakasle eta Artisten Elkarteko zuzendaria izan zen. 2003. urtean, Qaderiren hiru istorio, "Zire Gonbadeh Kabood", Heraten kaleratu ziren. Homeira izan zen urte horretan Afganistanen kaleratu zuen emakume idazle afganistandar bakarra. 2003. urtean, Sadegh Hedayat Saria jaso zuen Iranen, Baz Baaran Agar Mibarid izeneko ipuinarengatik, Iranen afganistandar bati emandako lehen saria izan zena.

Irango kultur jarduera horrez gain, Qaderik bere ikasketekin jarraitu zuen. Teherango Shaheed Beheshti Unibertsitatean Persiar Literaturan Lizentziatura lortu zuen 2005. urtean. 2007. urtean, Allame Tabatabaei Unibertsitatean (Iran) lortu zuen Literaturako maistratasuna. Persiar Hizkuntza eta Literatura ikasi zituen Teherango Unibertsitatean. 2014. urtean, Persiar Literaturan doktoretza bat jaso zuen Indiako Jawaharlal Nehru Unibertsitatean. Bere tesiaren izenburua "Gerrako eta emigrazioko gogoetak Afganistango istorio eta eleberrietan" izan zen.

 Lan ibilbidea 

 Irakasle 
2011. urtean Kabuleko Unibertsitatean irakasle hasi zen. Bere heziketa literarioaren eskaera handia eta persiar literaturan izandako esperientzia profesionala zirela eta, Mashal, Gharjistan eta Katebeko unibertsitateetan ere irakasten hasi zen. Aldi berean, Afganistango emakumeen eskubideen berdintasunaren aldeko mugimendu zibikoak antolatu eta haietan aktiboki parte hartu zuen.

 Aholkulari 
Qaderi Afganistango Lan, Gizarte Gai, Martiri eta Ezinduen ministroaren aholkulari nagusi izendatu zuten, eta Lan eta Gizarte Gaietarako Ministerioaren aholkulari jardun zuen. Ministerio horretatik, Afganistango alargun eta umezurtzen egoera larria hobetzeko borroka egin zuen, autosufizientzia lortzeko programak ezarriz.

 Ekintzaile 
2010. urtean, Qaderi Txinan izan zen, pobrezia arintzeari eta Afganistango emakumeentzako baldintza hobeen sustapenari buruzko konferentzia batean, eta bertan Afganistango emakumeen gabezia eta zapalkuntzari buruz hitz egin zuen. 2011. urtean, Afganistani buruzko bigarren Nazioarteko Konferentzia batean parte hartu zuen, Bonnen (Alemania), eta batzar orokorraren aurrean Afganistango emakumeen egoera zailari eta eskubide-berdintasunaren aldeko borrokari buruz hitz egin zuen. 2012. urtean, 100 herrialdetako ekintzaile zibikoek antolatutako Tokioko Konferentzian izan zen Qaderi. Konferentzia horretan zera eskatu zuen, beste herrialde batzuek Afganistango Gobernuari eska ziezaiotela laguntza Afganistango emakumeei mesede egiteko erabil zezala. 2012. urtean, mundu islamiarreko ordezkariekin bildu zen Turkian, mundu musulmanean emakumeen egoera hobetuko zuketen hezkuntzan eta lantokian aldaketak ezartzea eskatzeko. Urte horretan, Pakistanen eta Tajikistanen izandako elkarrizketetan parte hartu zuen, emakumeek gobernuan eta gizarte musulmanaren barruan erabakiak hartzeko roletan parte har zezaten sustatzeko. 2014. urtean, Afganistango emakumeen lan-baldintzei buruzko sinposio bateko panelista izan zen Suitzan, eta abenduan, Afganistani buruzko Londresko Konferentzian hartu zuen parte. 2015. urtean, Iowa Cityko Unibertsitateko Nazioarteko Idazketa Programan parte hartzera gonbidatu zuten, eta Iowako Unibertsitateko Nazioarteko Idazketa Programan parte hartu zuen.

 Idazle 
Homeira Qaderi hainbat libururen egilea da, 2009. urtean Iranen kaleratutako Silver Kabul River Girl eleberriak kritika arrakasta handia izan zuen.  Hona hemen beste lan batzuk:

 Lanak 
 Noqre, the girl of Kabul river, eleberria, 2008
 Goshwara-e-Anis, ipuin bilduma, 2008
 100 Years of Story Writing in Afghanistan , 2009
 Noqra, eleberria, 2009
 Silver Kabul River Girl, eleberria, 2009
 Painting of A Deer Hunt – A Fable of Women and Men, 2010
 Naqsh-e Shekaar-e Aho, nobela
 Reflection of War and Exile in Stories of Afghanistan, 2015
 Aqlema, nobela, 2015
 Dancing in the Mosque: An Afghan Mother's Letter to Her Son, 2020

 Sariak eta aintzatespenak 

 Malalai Domina Axraf Ghani Afganistango presidenteak emana, ausardia apartarengatik.

 2003. urtean, Sadegh Hedayat Saria jaso zuen Iranen, Baz Baaran Agar Mibarid izeneko ipuinarengatik, Iranen afganistandar bati emandako lehen saria izan zena.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Afganistango aktibistak
Kategoria:Emakume ekintzaileak
Kategoria:Giza eskubideen aldeko ekintzaileak
Kategoria:Idazleak
Kategoria:Emakume idazleak
Kategoria:Irakasleak
Kategoria:Emakume irakasleak