Lucien Lacaze

Marie-Jean-Lucien Lacaze frantziar almirante eta politikaria izan zen.

Lehen Mundu Gerra hasi baino lehen, Frantziako Itsas Armadaren berritzean paper garrantzitsua izan zuen. Ondoren, Itsas Armada ministro izan zen 1915etik 1917ra, eta kargu horretan, flota itsaspekoen aurkako gerrarantz bideratu zuen erabakitasunez. 1922an erretiratu zen zerbitzutik, eta itsasoarekin, zientziarekin eta kulturarekin lotutako hainbat kargu ofizial eta ohorezko izan zituen hil zen arte.

 Biografia 

 Hasiera eta bere igoera 
Ariège jatorriko mediku baten eta itsas ofizial baten ondorengo kreole emakume baten semea, Lucien Marie Jean Lacaze Pierrefondsen jaio zen, Oise-n, 1860ko ekainaren 22an. Haurtzaroa Réunion uhartean eman zuen, aitaren Saint-Denis ondoko etxaldean. Hamabi urte zituela, Frantziara itzuli zen Sarlateko jesuitekin ikasketak jarraitzeko. 1877ko urrian sartu zen Itsas Akademian, 17 urte zituela. 1879ko uztailean bigarren mailako guardiamarina izan zen eta zilarrezko domina jaso zuen Brest itsasartean itsasora eroritako bere kide bat salbatzeagatik. Flore eta Résolue itsasontzietan hegaldi entrenamendu dibisioan ontziratu zen, eta 1881eko martxoan Reine-Blanchera aldatu zen, eta harekin Tunisiako kanpainan parte hartu zuen. 1882an, Levanteko La Galissonnière-ra aldatu zen, eta alferez izendatu zuten. 1883ko otsailean, Indiako Ozeanoko Beautemps-Baupréra aldatu zuten eta lehorreratze konpainia zuzendu zuen Madagaskarreko Tamatave eskualdean 1884ko azaro-abenduan izandako borroketan.

1885eko abenduan Senegalen Cigale baltsako bigarren ofiziala izan zen, 1886ko maiatzean teniente izendatua, eta 1887an torpedo-ontzi gisa izendatua, hurrengo urtean Cherbourgen torpedo-ontzi bat zuzendu zuen. Ondoren, Senegalera joan zen, eta han Mésange agindu zuen 1888ko irailean. 1890eko apirilean, D'Estrées gurutzontziko bigarren ofiziala izan zen Tunisian. 1891n, 130 torpedo-ontzia agindu zuen Cherbourgen, eta ondoren, Richelieu eta Formidable gerraontzietan maniobra-ofizial gisa aritu zen Mediterraneoko eskuadroian (1892-1893). 1894an, Fiumera bidali zuten Adriatikora, Austria-Hungariako Itsas Armadako torpedo autopropultsatuen inguruko inteligentzia-misio batera. Ondoren, Estoc kanoi-ontzia agindu zuen Tonkinen (1894-1896). 1897ko uztailean, Aljerren erreserban zeuden torpedo-ontzien arduradun izendatu zuten. Hurrengo urtean, Gustave Besnard almirantearen, Itsas Armada ministroaren, eta gero Jules de Cuverville almirantearen, Estatu Nagusiko buruaren, laguntzaile gisa aritu zen. 1899ko urrian fragata kapitain gisa aritu zen Cherbourgen Chasseloup-Laubrat gurutzontzia komandante gisa, eta 1900eko abuztuan Mediterraneoko Eskuadroiko Estatu Nagusiko Buru izendatu zuten, eta 1901eko amaieran nabarmendu zen Mitilene uharte greziarreko gobernadoreari egindako misio diplomatiko batekin. 1902an Tunisiako Dibisioko Estatu Nagusiko Buru izanik, aktiboki lagundu zion bere komandanteari, Joseph-Henri Merleaux-Ponty kontraalmiranteari, Bizertako portua eraikitzen eta garatzen. 1903ko ekainean, Du Chayla gurutzontzia komandatu zuen Mediterraneoan, eta ondoren, 1905eko maiatzean Châteaurenault ontziko bigarren komandante gisa aritu zen Iparraldeko Eskuadroian. 1905eko ekainean, bere bigarren misio diplomatikoa egin zuen Erroman itsas atxikitzaile gisa, eta, 1906ko ekainean, bere hirugarren misioa Hagako Itsas Konferentziako ordezkari gisa.

1906ko abuztuan itsas kapitain izendatu zutenez, 1907ko azaroan Paul-Louis Germinet almiranteordearen estatuburu izan zen Mediterraneoko eskuadroian. Itsas indar horren berrantolaketan eta prestakuntzan lagundu zuen, eta ondoren Masséna gerraontzia agindu zuen Eskola Dibisioan. 1911ko urrian, kontralmirante izendatu zuten eta bere ibilbide politikoa benetan hasi zuen Delcasséren, Itsas Armada ministroaren, estatuburu bihurtuz. Gatazka kasuan frantziar-britainiar flotaren arteko lankidetzaren teoria garatu zuen (Errege Itsas Armada Ipar itsasoan kontzentratu behar zen Alemaniaren aurka eta Frantziako Itsas Armada Mediterraneoan Austria-Hungariaren aurka). Aldi berean, ekipamenduen eta flotaren berritze lanetan jarraitu zuen, eraikuntza berriak bultzatzen saiatuz, ozeanoko itsaspekoak barne. 1913ko abuztuan, 1. eskuadroiko 2. dibisioaren agintea hartu zuen Mirabeaun, eta gero 1914ko martxoan Voltairen, eta Itsas Armadako Artilleria Batzorde Iraunkorraren buru izan zen. Garai hartan, gatazka larriak izan zituen bere nagusiarekin, Boué de Lapeyrère-rekin, diziplina faltaz akusatu baitzuen. Hala ere, 1914an, frantziar almirante nabarmenenetako bat zen.

 Lehen Mundu Gerran egindako ekintzak 
1915eko maiatzean, Marseillako itsas armadaren agindua eman zuen eta Dardaneloetarako Ekialdeko Armadarako tropak garraiatzea antolatu zuen. 1915eko urrian, Delcassé eta Léon Bourgeois-en laguntzarekin, Itsas Armada ministro bihurtu zen, eta kargua lau gobernutan izango zuen 1917ko abuztura arte. Aginte eta erabakimen handiko gizona izanik, Lacazek indarrez bultzatu zuen itsas gerra, eta gerra horrek estatu nagusiaren aurreikuspenetatik oso bestelako forma hartu zuen (gerra batean gerraontziek paper erabakigarria izatea espero baitzuten).

Frantziako Itsas Armadaren mugez jabetuta, zeinaren "pisu militarra" Ingalaterrako Itsas Armadarena baino askoz txikiagoa zen, Lacazek aliatuen arteko lankidetza garatzen saiatu zen, zeregin zaila izanik, 1912an sinatutako akordioak gorabehera, ingeles almiranteek askotan Mediterraneoko frantziar lankideekin kontsultatu gabe jarduten jarraitzen baitzuten. Hala ere, aliatuen arteko aginte baten hasiera ezartzea lortu zuen, Ronarc'h almiranteak zuzendutako batzorde baten moduan. Puntu korapilatsuena itsaspekoek mehatxatutako merkataritza eta hornidura lerroen babesean zegoen. Lacazek oso goiz babestu zuen nabigazioa eskoltatutako konboietan antolatu behar zelako ideia, itsaspekoak kontrolpean mantentzeko. Londresek, taktika hori 1914an probatu zuenak Inperioko errefortzuak babesteko, ez zuen aurrerago joatea pentsatu eta konboiei etsaitasuna erakutsi ere egin zien, uste baitzuen horrek itsasontzi gehiegi geldiaraziko zituela. 1917ko hasierako galera katastrofikoen ondoren (itsaspeko gerra osoaren ondorioengatik) ez zen ideiak onarpen zabala lortu, baina Lucien Lacazek ez zituen emaitza garaileak ikusiko bere agintaldian zehar. Gobernu ahul eta lehiatuetan (Briand, Ribot) parte hartu zuen, eta bere ekintzak etengabe kritikatu zituzten Ganberan ezkerreko eta ezker muturreko diputatuek. Haserre, 1917ko abuztuaren 2an dimisioa eman zuen, "itsasertzaren ikerketa batzorde bat onartu nahi ez zuelako", bere itsaspekoen aurkako estrategia fruituak ematen hasi zenean eta itsasoko galerak —bai frantsesak bai aliatuak— nabarmen gutxitzen ari zirenean. Irailean almiranteorde izendatu zuten, urrian Toulongo itsas prefektu izendatu zuten, mendebaldeko Mediterraneoko patruilen komandante nagusi, eta gerra amaitu zuen Toulonen Amerikako itsas basea ezarriz.

 Gerraostea eta ohoreak 
1919an, oraindik Toulonen kokatuta zegoela, sendotasunagatik eta taktuagatik nabarmendu zen Itsaso Beltzeko matxinaden ondoren basean gertatu ziren gertakarietan. Urte berean, Itsas Armadako Kontseilu Nagusiko presidenteorde eta Frantziako itsas ordezkari bihurtu zen Nazioen Ligaren aurrean. 1922ko Lausanako Konferentzian parte hartu zuen eta urte horretako ekainean utzi zuen zerbitzu aktiboa. Hainbat erakundetako presidentetza eta administrazio karguak izan zituen ondoren.

1921ean Frantziako Itsas Akademiako kide izan zen, 1928-29an presidente izan zen eta gero idazkari iraunkor 1932an. Naufragiodunen Erreskaterako Elkarte Zentralaren buru izan zen 1930etik 1955eko otsailera arte, hil baino lehen. Itsasoko Lanetarako Elkartearen buru izan zen 1931tik 1939ra.

Zientzia Kolonialen Akademiako kide izan zen 1925etik, eta Frantziako Institutu Koloniala zuzendu zuen 1924tik 1942an itxi zen arte. Institutu hau, 1920an sortua, kolonien aldeko dokumentazio, hausnarketa eta propaganda zentro pribatu bat zen. Le Monde Colonial Illustré egunkariaren zuzendaritza batzordeko buru ere izan zen. 1940an, Frantziako Itsasoz Haraindiko Soldadu eta Langileentzako Elkar Laguntza Zentroaren buru izan zen. 1950eko hamarkadan, Itsaso Haraindiko Frantziaren Batzorde Zentralaren ohorezko presidentea izan zen, Institutu Koloniala oinordekoa. Ondoren, Frantzia-Ipar Afrika Batzordeko buru izan zen, Marokon frantziar protektoratua babestu eta sultanaren aurka egin zuena.

1922tik aurrera, Frantziako Emakumeen Elkarteko zuzendaritza batzordean parte hartu zuen, Frantziako Gurutze Gorria osatu zuten elkarteetako bat. 1928an Alkoholismoaren aurkako Liga Nazionaleko presidente hautatu zuten. 1931n, Musée Social-eko zuzendaritza batzordeko kide hautatu zuten; ondoren, hil zen arte, presidenteorde izan zen. Karitate Bulego Zentraleko zuzendaritza batzordean parte hartu zuen, eta 1935etik presidenteordeetako bat izan zen. Laguntza Publikorako Kontseilu Nagusirako hautatu zuten.

1930eko hamarkadaren hasieran, Parisko artzapezpiku Verdier kardinalak 1931 amaieran sortutako elizbarrutiko laguntza batzordeko buru izan zen. 1931n, Vincenneseko Erakusketa Kolonialean Misio Katolikoen parte-hartzea bermatzeko ardura zuen laikoen batzordeko buru izateaz arduratu zen. Misioen Lagunen elkarteko buru ere izan zen. Espainiako Gerra Zibila amaitu ondoren Espainia katolikoa babestu zuen San Luis eta San Fernando Batzordeko buru ere izan zen. Almiranteak oraindik zuzentzen zuen batzorde honek Espainiako santutegietara egindako erromesaldiak 1948an berrabiarazi zituen.

1920ko hamarkadatik Cercle de l'Union interalliée-ko presidenteordea izan zen, eta 1943tik 1945era presidenteordeorde izan zen. 1933an, ausardia zibileko ekintzak saritzen dituen Carnegie Fundazioko buru izan zen.

1925ean, Alliance Française-ko zuzendaritza batzordean hautatu zuten; geroago presidenteorde bihurtu zen. 1940ko maiatzean, Frantzia-Amerika Batzordeko presidente hautatu zuten 1941ean; 1925ean zuzendaritza batzordean hautatu zuten. 1920ko hamarkadaren bigarren erditik 1936ra arte, Frantzia-Espainia hurbilketa batzorde baten buru izan zen. Velázquez Etxeko zuzendaritza batzordean parte hartu zuen.

1932tik aurrera, Frantziaren eta bere Kolonien Interes Garrantzitsuen Defentsarako Frantziako Ligako buru izan zen. 1934-1936 bitartean, 1934ko otsailaren 6aren ondoren sortutako Batasun Nazionalerako Elkarte Nagusien Ulermen Batzordeko buru izan zen, Gaston Doumergueren gobernua babesteko. Batzorde honek, hain zuzen ere, pertsonaia ospetsuen elkarte txikiak biltzen zituen: Dupleix Batzordea, Herriko Konferentzia, Frantziako Frontea, Jean-Louis Faure irakaslearen Liga Zibikoa, berak zuzentzen zuen Frantziako Liga, Abertzaleen, Ordenaren eta Zentzumen Komunaren Liga, Frantziako Zuzenketa eta Batasun Zibikoa. Lacaze, orduan, Henri Franklin-Bouillonen ekimenez 1933an sortutako Nazioaren aldeko Batasunaren zuzendaritza batzordeko kidea zen. Ulermen batzordeak komunisten aurkako dei bat bidali zuen 1936ko legegintza hauteskundeen aurretik. 1946an, René Capitanten Laugarrenerako Batasun Gaullistaren batzordeko kidea izan zen. 1948an, Pétain mariskalaren askapenerako ohorezko batzordeko kide izan zen.

1935ean Arte Ederren Akademiako kide hautatu zuten eta 1936ko azaroan Frantziako Akademiako kide.

Bi familia aberatsekin zuen senidetasuna, Schneider eta Fraissinet familiarekin. Schneider et Cie-ren gainbegiratze batzordeko kide izan zen 1928tik aurrera eta Schneider familiari lotutako enpresetako zuzendaria (Union industrielle et financière). Alfred Fraissinet Marseillako ontzi-jabearen laguna, bere enpresen kontseiluetan parte hartu zuen: Danubio Konpainian, 1927an hil zen arte zuzendu zuena, eta Fraissinet Konpainian, hil zen arte kudeatu zuena. Bere seme Jean Fraissinetekin harreman estua izan zuen eta Marseille-Matin egunkariaren buru izan zen. Beste enpresa batzuk ere kudeatu zituen, hala nola Crédit Foncier de Madagascar (1926tik aurrera), Messageries Maritimes (presidenteorde) 1923tik aurrera eta Société Provençale de Constructions Navales (Probentzako Itsas Eraikuntza Enpresa).

Lucien Lacaze ezkondu gabe hil zen Parisen 1955eko martxoaren 23an, ia 95 urte zituela. Bere hileta Saint-Louis des Invalides elizan egin zen.

 Publikazioak 
Lucien Lacazek ez zuen lanik argitaratu, baina hainbat liburuxken egilea da, hala nola 1936an argitaratutako La Politique maritime de la France, baita hainbat hitzaldi eta itsas eta historia gaiei buruzko lanen hitzaurre ugari ere.

 Kargu militarrak 
Aurrekoa
Victor Augagneur80x80pxFrantziako Hirugarren Errepublikako 20. Itsas Armada ministroa
1915eko urriaren 25a – 1917ko abuztuaren 2aOndorengoa
Charles ChaumetAurrekoa
Hubert Lyautey80x80pxFrantziako Hirugarren Errepublikako 51. Gerra ministroa
1917ko martxoaren 15a – martxoaren 20a  (bitarteko)Ondorengoa
Paul Painlevé

 Kanpo estekak