Mariarats (erreka)

Mariarats,  Gipuzkoako hegoaldeko erreka bat da, Goierri eskualdekoa. Beasaingo Odetagoena, Mallutz, Zormendi eta Usurbe tontontorrek osatzen duten mendikatearen eta Itsasondo eta Ordiziako Leizia, Ermozeta eta Idoiaga tontorrek eratzen duten mendikatearen artean sortzen da. Izen bereko Mariarats auzoan,  Oria ibaian isurtzen ditu bere urak. Bere luzera 3.500 metrokoa da .

Ametzurdinetako iturrian sortzen da ote eta pinuen artean, eta hasieran Ametzurdinetako erreka izena hartzen du. Ia sortzen den une beretik, Beasain eta Ordizia udalerrien arteko muga markatzen du Odetagoena mendiaren gailurretik beherantz egiten duen ibilbidean. 

Ur-ibilguak malda handian egiten du beherantz, harik eta beheko ibarrera iritsi eta baretzen den arte. Ibarrean jada Mariarats erreka hartzen du izentzat, hain zuen ere, Oria ibaian ezkerraldetik sartu aurretik eta elkargunek gertu zegoen Mariarats baserriaren izen berbera. Beasaingo baserri hori, hirigintza lanen eraginez eraitsi zen, erreka hau azken ehun  metrotan  bideratzeko egin ziren lanak burutzean.

 Ur-bilketa 
Ibilbidea Gantzarain  baserrira ekialderantz doan heinean, izenez aldatu eta Erreka Ilun  izena hartzen du. 1863. urtera, gune horretan bildu ziren bere urak urtegi txiki batean tutueria bidez Beasaingo tren-geltokiko ur-gordailuetaraino eraman eta han lurrin-makinak urez hornitzeko. Aprobetxamendu horrek, mende honetako hirurogeigarren edo hirurogeita hamargarren hamarkada bitarte iraun du, orduan utzi baitzioten  lurrin-makinek burdinbideetan ibiltzeari.

1992an berriro ere ur-bilketa egin zen leku berean, oraingo honetan tutueria handiena Arriarango urtegira bideratzeko.

 Erreferentziak 

Kategoria:Beasaingo errekak eta ibaiak