Nosy Be

Nosy Be, aurrez Nossi-bé edota Nosse Be, Madagaskarko ipar-mendebaldeko kostaldean dagoen sumendi-uharte bat da. Gaur egun herrialdeko turismogune garrantzitsuena da. 2018ko erroldaren arabera 109.465 biztanle ditu. Uharteko hiri handiena Andoany da, 40.000 biztanle inguru ditu.

Madagaskarko Malgaxe hizkuntzan Nosy Be izenak "uharte handia" esan nahi du.

 Geografia 
Itxura borobildua badu ere kostaldea oso bihurria da, badia eta lurmutur ugari dituena. Hegoaldean Nosy Komba uharte txikia du. IParraldetik hegoaldera 24 kilometro neurtzen ditu eta ekialdetik mendebaldera 20 km. Azalera 320.02 km²-koa du.

Uharte bolkanikoa denez krater ugari daude eta hauetako 11 kraterretan aintzirak daude. Mendirik altuena Lokobe mendia da (450 m). 

 Historia 
Uharteko lehenengo biztanleak Antakarana eta Zafinofotsy leinuetajko kideak izan ziren eta ondoren Sakalava jendea etorri zen eta uharteko leinu ugariena bihurtu ziren. Beranduago iritsiko ziren inmigrante berriak Komore uharteetatik eta Indiatik.

XIX. mendearen hasieran Radama I.a erregeak Madagaskarren mendebalde guztia menperatu nahi izan zuen eta 1837an lortu zuen Sakalava Erresuma konkistatu zuenean. Handik gutxira, 1840an, frantziarrek eskuratu zuten Nosy Be uhartea eta Hell-Ville asentamendua eraiki zuten (gaur egungo Andoany). Frantziarrek Assada izena eman zioten uharteari. Azukre-kanabera landaketak egin zituzten eta Afrika ekialdetik langileak eraman zituzten. Mozanbikeko kanalean zuen kokapen estrategikoa mantzentzeko Mayotte uhartearekin batera administrazio berean ezarri zuten, eta Réunion eta Maurizio uharteekin batera frantziarrentzako kolonia garrantzitsua bihurtu zen. XIX. mendearen amaiera Madagaskarri lotu zitzaion.

 Ekonomia 
Historikoki azukre-kanabera landaketa handiak izan ziren Nosy Ben eta handik azukrea eta rona ekoizten zen. Gaur egun Cananga odorata landare usaintsua ustiatzen da, "Lurrinen uhartea" esan izan zaio horregatik.

Bestalde Madagaskarren turismoa gehien garatu zen tokia izan da.

 Azpiegiturak 
Fascene aireportua dago uhartean.

 Fauna 
Nosy Be uhartean soilik bizi diren animaliak Microcebus mamiratra ugaztun txikia, Stumpffia pygmaea munduko igel txikiena eta Furcifer pardalis pantera kamaleoia dira. Uhartearen inguruko uretan Omura baleak ohikoak dira.

 Pertsona ezagunak 
 Ferdinand Botsy (1940-2025), Ambanjako apezpikua
 Marie Christina Kolo (1989-), klimaren aktibista, ekofeminista

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Madagaskarko uharteak
Kategoria:Madagaskarko sumendiak