Lina Poletti

Lina Poletti, Cordula Poletti jatorriz (Ravena, 1885eko abuztuaren 27a - San Remo, 1971ko abenduaren 12a), italiar idazle, poeta, antzerkigile eta feminista izan zen. Eder eta errebelde, gizonezkoentzako arropak erabiltzen zituen. Bere lesbianismoa agerian utzi zuen Italiako lehen emakumeetako bat izan zen.

 Biografia 
Poletti Ravenan jaio zen. Ama Rosina Donati zuen, eta aita, Francesco Poletti. Lau alabetatik hirugarrena izan zen. Bere familia diruduna zen, eta etxe bat zuen Piazza del Popolotik gertu. Giovanni Pascolirekin ikasi zuen Boloniako Unibertsitatean, eta 1907an osatu zituen bere ikasketak Giosuè Carducciren poesia aztertzen zuen tesi batekin.

 Karrera eta aktibismoa 
1908an, Emakumeen Lehen Biltzar Nazionalean izan zen (Primo Congresso Femminile Nazionale), Erroman, Consiglio Nazionale delle Donne Italiane (Italiako Emakumeen Kontseilu Nazionala, CNDI) erakundeak antolatuta. Konferentziak aldaketa ekarri zuen Italiako emakumeen mugimenduan: ongizate humanitarioko proiektuetatik emakumeen sufragioarekiko konpromisorako eta emakumeen eskubide legal eta zibikoen erabateko onarpenerako aldaketa izan zen. Han ezagutu zuen Sibilla Aleramo idazle ospetsua, eta harekin partekatu zuen Italiako gizartean emakumeek zuten menpeko posizioa ezabatuko zuen aldaketa sozialarekiko konpromisoa. Konferentziaren ondoren, bi emakumeek lan egin zuten landa-eremuko nekazariei hezkuntza emateko eta, 1908ko abenduko lurrikararen ondoren, Calabrian eta Sizilian laguntzeko. Polettik eta Aleramok harreman sutsua izan zuten, nahiz eta Aleramo Giovanni Cena Turingo poeta ezagunarekin 1902tik bizi zen. Aleramok Polettiri idatzitako gutunetan adierazi zuen ez zela inoiz errudun sentitu biak aldi berean maitatzeagatik, baina bai Polettiri eta bai Cenari zaila egiten zitzaien biak maita zitzakeela onartzea. Polettik ezin izan zuen Aleramo konbentzitu bietako bat aukera zezan, eta bai Cenak eta bai Polettik 1910. urtearen bukaeran amaitu zuten Aleramorekiko harremana.  

Hurrengo urtean, Poletti Santi Muratori Ravenako Classense Liburutegiko zuzendariarekin ezkondu zen, baina ez ziren elkarrekin bizi izan.  

Ezkondu eta gutxira, Eleonora Duse ezagutu zuen, une hartan antzerki aktore ezaguna zena, eta harremanetan hasi ziren. Biak elkarrekin joan ziren Florentziako (Italia) etxe batera, eta Poletti han hasi zen Duserentzako obretan lanean. Veneziara joan ziren bizitzera, eta bi urte egin zituzten elkarrekin. 

Harremana bukatuta, Ravenara itzuli eta idazten hasi zen. 1918tik 1958ra, Polettik Eugenia Rasponi kondesarekin, emakume noble eta feministarekin, harremana izan zuen. Poletti eta Rasponi elkarrekin bizi izan ziren hasieran Rasponi Murat Jauregian, baina 1921ean, CNDIren kongresua jauregian egin ondoren, Erromara joatea erabaki zuten. Erroman, via Giovanni Battista Morgagnin bizi izan ziren, eta hainbat areto intelektualetan ibili ziren. Bilera teosofiko eta filosofikoetara joan ziren, eta Europan eta Asian zehar bidaiatu zuten existentziari buruzko galderen erantzunen bila. Mintegiak antolatu zituzten Jiddu Krishnamurti filosofo antifaxistarentzat, Italian budismoa sartu zuen lehen pertsonetakoarentzat. Polettik ezin izan zuen idatzi Italian faxismoak iraun zuen hogei urteetan, bera eta Rasponi etengabe baitzeuden agintarien begiradapean, eta etxean askotan indarrez sartzen baitzitzaizkien.

Lina Poletti lesbiana zela adierazi zuen lehen emakumeetako bat izan zen. 

 Heriotza eta ondarea 
Poletti 1971ko abenduaren 12an hil zen San Remon, Liguria iparraldeko kostaldeko eskualdean. Erromako l'Archivio Aleramo della Fondazione Gramsciko (Gramsci Fundazioaren Aleramo Artxiboa) Aleramoren egunerokoek eta gutunek argitara atera zuten Polettiren eta Aleramoren arteko harremana. Italiako feminista nagusietakoa bilakatu zen Aleramoren Lettere d'amore a Lina lanean haien artean eztabaidatutako gaien atalak aurki daitezke. Aleramok Polettiri idatzitakoak azken urteetan aztertu dira, sexu bereko pertsonen arteko harremanei buruz dituzten ikuspuntu irekiengatik.

 Lanak 

 1918: Il poema della Guerra. 
 1919: Il cipressetto della rocca un Santarcangelo di Romagna. 
 1921: La fabbrica dei mobili Rasponi un Santarcangelo di Romagna
 1934: Il XXXIII Canto del Paradiso letto nella sala di Dante en Ravenna. 
 1934: Stazio nella Divina Commedia.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Sibilla Aleramo, Lucida follia. Lettere d'amore a Lina, A. Cenniren sarrera eta edizioa, Erroma, Castelvecchi, 2023 ISBN 978-88-3290-963-0
 Sibilla Aleramo, Lettere d'amore a Lina, A. Cenniren sarrera eta edizioa, Milano, Savelli, 19823290-963
 Alessandra Cenni, Ritratto di un'Amazzone italiana: Cordula Poletti (1885-1971), in Nerina Milletti e Luisa Passerini, Fuori della norma: storie lesbiche nell'Italia della prima metà del Novecento, Rosenberg & Sellier, Torino, 2007, 43–71. or., ISBN 88-7011-997-1
 Alessandra Cenni, Gli occhi eroici, Milano, Mursia, 2011, ISBN 978-88-425-4677-1
 Alessandra Cenni, Poletti Cordula, Voce del Dizionario degli Italiani, Treccani

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ravennatarrak
Kategoria:Italiako idazleak
Kategoria:Italiako feministak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Emakume poetak
Kategoria:Italiako antzerkigileak
Kategoria:Emakume antzerkigileak
Kategoria:Lesbianak