Alicia Zubasnabar de De la Cuadra

Alicia Licha Zubasnabar de la Cuadra (Sauce, 1915eko uztailaren 15a - La Plata, 2008ko ekainaren 1a) Argentinako giza eskubideen aldeko ekintzaile bat izan zen, Maiatzeko Plazako Amonak, Abuelas de Plaza de Mayo elkartearen sortzaileetako bat eta lehen presidentea. Argentinako Nazioko Kongresuak "emakume aipagarri" izendatua, eta Corrienteseko probintziak "herritar ospetsu".

 Biografia 
Alicia Zubasnabar de la Cuadra Sauce herri txikian jaio zen (Corrientes probintzian), 1915ean. Bertan ezkondu zen eta bost seme-alaba izan zituen bere senar Roberto Luis de la Cuadrarekin, metalurgiako langilea. 1945ean La Plata hirian, Buenos Aires probintziako hiriburuan, kokatzeko migratu zuten.

Nazio Berrantolaketa Prozesua (1976-1983) izeneko diktadura zibiko-militarrean bahitu eta desagertu egin ziren:
senarra (Propulsora Siderúrgica-ko langilea, Ensenada-koa),
bere seme Roberto Jose, alaba Elena (haurdun zegoen),
bere suhi Hector Baratti eta
bere beste suhia, Gustavo Ernesto Fraire, bere bilobarekin, berreskuratu zuena. Gero jakin zuen 1977ko ekainaren 16an bere bigarren biloba gatibualdian jaio zela, amak Ana Libertad izena jarri ziola. Haietako inor ez zen berriro agertu.

Emilio Graselli monsinoreak, Adolfo Tortolo bikario militarraren idazkari pribatuak, desagertutako asko eta asko erregistratzen zituenak eta, batez ere, gatibualdian jaiotako haurren egoerarekin zerikusia zuenak, semea hil zitzaiola eta alaba atxilotuta zegoela jakinarazi zion.

Hurrengo urtean, Aliciak bere bilobaren jaiotzaren berri izan zuen, eta alaba eta suhia zein egoera tamalgarrian zeuden jakin zuen: 

Epaileek sistematikoki uko egin zioten inolako ikerketa-jarduerarik bultzatzeari. Handik gutxira, Mario Pichi monsinoreak esku hartu zuen – ez Argentinako Eliza katolikoak egindako tratamenduei esker, Italiako jesuiten ordenari esker baizik –. Monsinore hori Enrique Rospide koronelarekin elkarrizketatu zen, haurra amonari eman ziezaiokeen eskatzeko. Azken honek erantzun zuen: Zuk eskatzen didazuna ezinezkoa da, monsinore. Neskatoa – eta hori atzeraezina da – familia garrantzitsuegi bati eman zaio jada.

 Maiatzeko Plazako Amonak 
1976ko martxoaren 24ko estatu-kolpeak erregimen terrorista bat ezarri zuen, oposiziogileen desagertze behartua ardatz hartuta, eta edozein apeu saihesteko izu-giroa inposatuta; atxilotutako edo desagertutako senide bat non zegoen galdetzea arriskutsua zen, eta, era berean, atxilotze-desagertze ere izan zitekeen. Une hartan, desagertutako pertsonen senideen babesgabetasun eta inpotentzia egoera muturrekoa zen, munduko ezein demokrazia, ez Eliza katolikoa, herrialdean eragin handia zuena, ez nazioarteko erakunde humanitarioak, ez baitzeuden prest erregimen militarrak egindako izugarrikeriak gaitzesteko, eta, aitzitik, kasu batzuetan legez kanpoko errepresioarekin lankidetzan aritzen ziren. Sistema judizialera jotzea ere ezinezkoa zen, Argentinako epaileek sistematikoki ukatzen baitzituzten habeas corpus helegiteak.

Baldintza horietan, desagertutakoen ama, aita eta senide talde batek indarkeriarik gabeko erresistentzia mugimendua hasi zuen, eta historikotzat joko zen. Proposamena Azucena VillaflorrekMaiatzeko Plazara joan behar dugu zuzenean, eta han geratu erantzun bat eman arte.sortu zuen,gero diktadurak desagertu eta eraila1977ko apirilaren 30ean hasi ziren ostegunero Maiatzeko Piramidearen inguruan ibiltzen, izen bereko plazan, gobernu etxearen parean. Atentzioa emateko, emakumeek oihalezko zapi zuri batekin estaltzea erabaki zuten. Madres de Plaza de Mayo izena berehala jaso zuen taldeak eta bere presentzia hutsagatik Argentinan desagertutako pertsonen patuari presio nazionala eta nazioartekoa egiten hasi zen. Hasiera batean, erregimen militarra piramidearen inguruan pertsona horien presentzia azaltzen saiatu zen, "eroak" zirela esanez. Amona horien artean zegoen Alicia Zubasnabar de la Cuadra, "Licha", 1977ko irailean hasi zena errondetan parte hartzen, bere senarrarekin eta Hebe de Bonafinirekin batera.

Garai hartan Maria Isabel Chorobik de Mariani desagertuen beste ama batzuen bila hasi zen, haiek ere biloben bila zebiltzanak, bera bezala. Lidia Pegenautek, La Platako auzitegietan adingabeen aholkulari gisa aritzen zen abokatuak, bultzatu zuen Mariani beste amona batzuekin elkartzera. La Dra. Peganaute botere judizialeko funtzionarioen kasu berezietako bat izan zen, desagertuen senideei benetan lagundu zietena. 1977ko bigarren seihilekoan, Mariani De la Cuadraren bila joan zen La Platako etxera::

 Sortzaileak 
Maiatzeko Plazako Amonen sortzaileak hamabi ama-amona hauek izan ziren; haien adinak 50 eta 60 artekoak ziren:

 Mirta Acuña de Baraválle
 Beatriz H. C. Aicardi de Neuhaus
 María Eugenia Casinelli de García Irureta Goyena
 Eva Márquez de Castillo Barrios
 María Isabel Chorobik de Mariani
 Delia Giovanola
 Clara Jurado
 Leontina Puebla de Pérez
 Raquel Radio de Marizcurrena
 Vilma Delinda Sesarego de Gutiérrez
 Haydée Vallino de Lemos
 Alicia Zubasnabar de De la Cuadra

Hasiera batean, Desagertutako Bilobak zituzten Abuelas Argentinas izena hartu zuten, baina 1980an legez antolatu ziren, ordurako ezagunak ziren Abuelas de Plaza de Mayo, Maitzeko Plazako Amonak izenarekin.

Amen azpitalde horrek ulertu zuen segurtasun indarrek bahitutako haurren egoera ez zela gurasoena bezalakoa, eta horiek berreskuratzeko estrategia eta metodologia espezifikoak behar zirela. "Seme-alabak ahaztu gabe bilobak bilatzea" izan zen bilobak bildu zituen kontsigna.

Diktadura militarrean, eta arriskuak arrisku, Plaza de Mayoko amonek detektibe-lanari ekin zioten bilobak aurkitzeko, seme-alaben bilaketa alde batera utzi gabe. Aldi berean, desagertutako haurrei eta haurtxoen lapurretei buruzko nazioko eta nazioarteko sentsibilizazio-ekintza bati ekin zioten.

1983ko abenduaren 10ean demokrazia berreskuratu ondoren, amonek azken aurrerapen genetikoak erabiltzea bultzatu zuten, munduan aurrekaririk ez zuten bilobak identifikatzeko sistema bat ezartzeko, eta presioa egin zuten Estatuak haurren bahiketen arduradunak auzipetu zitzan, plan errepresibo baten zatitzat joz.

 Aintzatespenak 

 .2007an Alicia Zubasnabar "emakume nabarmen" izendatu zuen Argentinako Nazioen Biltzarrak, eta 2005ean "hiritar ospetsu" Corrienteseko Probintziak.

 Ana Libetaden aurkikuntza 
2014ko abuztuaren 21ean, Estela de Carlotto presidentea buru zuen Maiatzeko Plazako Amonak ,Abuelas de Plaza de Mayo, entitateak Elena De la Cuadra eta Hector Barattiren alaba eta Alicia Zubasnabar de la Cuadraren biloba 115. biloba aurkitu zutela jakinarazi zuen. Ana Libertad Herbehereetan bizi zen, eta bere borondatez egin zuen analisia, Amonek 2010ean egindako salaketa batean oinarrituta egin zuten ikerketa judizial baten haritik. Salaketa horren arabera, desagertuen alaba izan zitekeela esan zuten.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Argentinako diktadurak desagertutakoak

 Iturriak 


  Nosiglia, Julio E. (1985). «Capítulo 2». Botín de guerra. Buenos Aires: Cooperativa Tierra Fértil. 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Argentinarrak
Kategoria:Argentinako giza eskubideen aldeko ekintzaileak
Kategoria:Emakume ekintzaileak
Kategoria:Maiatzeko Plazako Amonak