Elzada Clover

Elzada Urseba Clover (Auburn, AEB, 1897ko irailaren 7a – McAllen, 1980ko azaroaren 2a) estatubatuar botanikari, esploratzaile eta irakaslea izan zen, Colorado ibaiko Arroila  Handian flora katalogatzen lehena izateagatik ezaguna. Bera eta Lois Jotter izan ziren Arroila Handiaren luzera osoa kanoan zeharkatzen lehen bi emakumeak.

 Bizitza 
Auburn-en (Nebraska) jaio zen 1897an, Maynard French Clover eta Sarah Gates Clover-en bederatzi seme-alabetatik zazpigarrena. Sei ahizpa (Alice, Mabel, Bessie, Vida, Cora, eta Maud) eta bi neba (Maynard eta Verne) zituen. Bere gurasoen etxaldean hazi zen, eta Peru hiri hurbilean Institutura joan zen. Ama 1913an hil zen; eta aita 1925 inguruan ezkondu zen berriro, eta Texasera joan ziren bizitzera, eta Alamon nekazaritzan hasi zen lanean. Kaktusekiko interesa mugimendu honen ondoren hasi zitzaion.

Elzadak 1919an hasi zuen bere karrera eskola publikoko irakasle bezala, lehenik Nebraskan eta gero Texasen lan eginez. Mission hiriko South Mission School-eko zuzendaria ere izan zen. 1930ean, Nebraska State Teachers College-n graduatu zen. Gero Michigango Unibertsitatera joan zen masterra (1932) eta doktoregoa (1935) lortzeko. Bere doktorego-tesiaren gaia Rio Grande Haranaren beheko landaredia izan zen, zehazki kaktusak.

 Ibilbidea 
Doktoregoa lortu ondoren, Clover Michigango Unibertsitateko fakultatean sartu zen botanikako irakasle eta unibertsitateko lorategi botanikoen komisario laguntzaile gisa. Azkenean, lorategi botanikoetako komisario (1957) eta botanikako irakasle titular (1960) kargura iritsi zen. Pellston-eko unibertsitateko Estazio Biologikoan ere irakatsi zuen.

Clover funtsezkoa izan zen lorategi botanikoetako kaktus eta landare zukutsuen eremuak ezartzeko. Hego-mendebaldean zehar espedizio ugari egin zituen unibertsitateko bildumarako bertako landare-espezieen bila, hasieran Utahko Colorado goi-ordokiko kaktusetan arreta jarriz. 1930eko hamarkadaren amaieran, Colorado ibaian behera ikerketa-bidaia bat planifikatzen hasi zen, bertako flora katalogatzeko, eta unibertsitateak bidaia horretarako finantzaketa eman zion, bere bildumarako aleak lortuko zituelakoan. Hasiera batean mandoz joateko asmoa bazuen ere, kanoaz joateko ideia Norman Nevills-ekin eztabaidatu zuen Colorado ibaiko aitzindari zen itsasontzi-gizonarekin, Mexican Hat-en (Utah) bilketa-espedizio batean ezagutu zuenarekin.

1930eko hamarkadan, Arroila Handia txalupaz zeharkatzea oso gertaera arraroa zen. Gizon batzuek arrakastaz egin zuten, baina saiatu zen emakume bakarra ez zen bizirik atera bere saiakeran. Arroila Handiko bidaia emakumeentzako lekua ez zelako iritzi orokorrari buruz galdetuta, Cloverrek erantzun zuen: "Bidaia hau saiatu zen emakume bakarra itota egoteak ez du esan nahi emakumeek gizonek baino beldur gehiago izan behar dutenik".
Clover eta Nevillen 1938ko espedizioa Utahko Green River herritik abiatu zen Cataract eta Grand Canyons mendietatik igaroz Mead lakuraino. Bidaiak 43 egun iraun zuen Nevillsek eta bere aitak espresuki eraikitako hiru ontzitan —Wen, Botany eta Mexican Hat—, eta guztira 600 milia baino gehiago egin zituzten. Bidaia honetan zehar, Clover Arroila Handiko ibaiertzeko landaredia katalogatu zuen lehen botanikaria izan zen. Clover eta Lois Jotter graduondoko ikaslea Arroila Handiko ibaiko ibilbidea osatu zuten lehen emakumeak izan ziren. Bidaian ere baziren Eugene Atkinson graduondoko ikaslea, Bill Gibson artista (bidaiaren argazkiak eta filmak atera zituena) eta, Nevillsen laguntzaile gisa, Don Harris izeneko AEBetako Geologia Zerbitzuko geologo bat. Bidaiaren erdian, espediziokideen arteko tentsioengatik, Atkinsonek alde egin zuen eta Emery Kolb argazkilariak ordezkatu zuen.
ezkerrera|thumb|Tamarix aphylla
Cloverrek eta Jotterrek landareen zerrendak egin eta aleak bildu zituzten bidaia osoan zehar, nahiz eta bidaiaren gogortasunak —batez ere leku faltak eta aleak lehor mantentzeko zailtasunak— hasieran uste baino espezimen gutxiagorekin amaitzea ekarri zuen. Arroilak bost landare-eremu zituela deskribatu zuten, ibaiertzeko harea hezetik hasi eta zuhaixkak eta zuhaitzak zituzten gune altuagoetaraino. Aurkitu zuten gehiena ibaiertzeko espezie tipikoak ziren, salbuespen nagusia tamariza izanik, toki gutxi batzuetan ikusi zuten espezie ez-autoktonoa. Gutierrezia gutxi aurkitu zuten, eta ordutik arroila osoan ohikoa bihurtu da. Haien ikerketa Glen Canyon presa eraiki aurreko garaian ibaiaren ertzeko espezieei buruz egindako azterketa zehatz bakarra da oraindik. Bidaiaren ondoren, Cloverrek eta Jotterrek bidaiaren aurkikuntza botanikoak argitaratu zituzten American Midland Naturalist aldizkariaren 1944ko alean.

Cloverren hurrengo espedizioa San Juan ibaian eta Texasen izan zen, non landare fosilen aleak bildu zituen, eta ondoren, 1939an, Arizonako Havasupai arroilara egin zuen bidaia. Bidaia hauen aurkikuntzak 1941ean Jotterrekin batera idatzitako artikulu batean argitaratu zituen, "Cacti of the Colorado River and Tributaries"  (Colorado ibaiaren eta ibaiadarren kaktusak) izenburupean. Ondorengo urteetan, Cloverrek Mexikoko eta Guatemalako basamortuetan zentratu zuen bere ikerketa, eta Haitin ere egin zituen lan batzuk.

Cloverrek hainbat elkarte profesionaletan parte hartu zuen, besteak beste, Zientziaren Aurrerapenerako Amerikako Elkartean, Amerikako Botanika Elkartean eta Michigango Zientzien Akademian. 1967an unibertsitatetik erretiratu zen eta Texasko Rio Grande haranera joan zen bizitzera. 1980an hil zen, eta bere dokumentuak Michigango Unibertsitateko Bentley Liburutegi Historikoan daude orain.

 Lanak 

 Clover, Elzada U., Lois Jotter. "Floristic Studies in the Canyon of the Colorado and Tributaries." Am. Midland Naturalist (1944): 591- 642.  doi:10.2307/2421241

 Clover, Elzada U., Lois Jotter. "Cacti of the Canyon of the Colorado River and Tributaries." Bull of the Torrey Botanical Club (1941): 409-419.  doi:10.2307/2481651

 Clover, Elzada U. "The Cactaceae of Southern Utah." Bull of the Torrey Botanical Club (1938): 397-412. doi:10.2307/2481220

 Herri kulturan 

 Elzada Clover Margaret Erhart-en 2009ko The Butterflies of the Grand Canyon misteriozko eleberrian hilketa bat ikertzen ari den pertsonaia gisa agertzen da.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 R.K. Brummitt, C.E. Powell. 1992. Authors of plant names: a list of authors of scientific names of plants, with recommended standard forms of their names, including abbreviations. Edición reimpresa de Royal Botanic Gardens, Kew, 732 p. ISBN 0-947643-44-3 ISBN 978-0-947643-44-7

 Robert Zander, Fritz Encke, Günther Buchheim, Siegmund Seybold (eds.) 1984. Handwörterbuch der Pflanzennamen. 13ª ed. Ulmer Verlag, Stuttgart 1984, ISBN 3-8001-5042-5
«Clover» laburdura Elzada Clover landareen deskribapen eta sailkapen zientifikoan autoritate gisa adierazteko erabiltzen da.

 Bibliografia osagarria 

 Cook, W.E. The Wen, the Botany, and the Mexican Hat: The Adventures of the First Women Through Grand Canyon, on the Nevills Expedition. Callisto Books, 1987.

 Kanpo estekak 

 Dr. Elzada Clover YouTube
 «Elzada Urseba Clover» Landareen Izenen Nazioarteko Indizea (IPNI). Kew Errege Lorategi Botanikoa, Harvard Unibertsitateko Herbarioa eta Australiako Herbario nazionala (ed.).

Kategoria:XX. mendeko emakumeak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako esploratzaileak
Kategoria:Emakume botanikariak
Kategoria:Emakume esploratzaileak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume zientzialariak