Antsa Gaztelakoa (1154-1208)

Antsa Gaztelakoa (Toledo, 1154ko irailaren 21a – Villanueva de Sigena, Huesca, 1208ko azaroaren 9a) mezenas, Gaztelako infanta eta Aragoiko erregina ezkontidea izan zen (1174-1198). Errege-zigilu bat erabili zuen Aragoiko lehen erregina izan zen.

 Bizitza 
Gurasoak Alfontso VII.a Gaztelako eta haren bigarren emaztea Rikilda Poloniakoa izan ziren.

 Zigilu propioa 
Aragoiko lehen erregina izan zen errege-zigilu bat erabiltzen. Bere ezaugarriak Alfontso II.a Aragoikoak, bere senarrak, erabili zituen zigiluen antzekoak dira, eta alde banatan erreginaren irudi bat erakusten du, esku batean lis-lore bat duela, eta atzealdean beste zaldizko bat, amazona emakumeen jantziekin muntatzen. Ikonografia honek erreginak bere senarraren benetako autoritatearekin zuen harremana erakusten du.

 Mezenas 
Arteen mezenas gisa egindako lana nabarmena izan zen, izan zuen zigiluaren originaltasunean ez ezik, Aragoiko erregeen panteoi funtzioa izan zuen Santa Maria Sixenako monasterioaren fundazioan ere nabarmentzen dena. Monasterioa administratzen aktiboki parte hartu zuen, eta segur aski alarguntzean bertara erretiratu zen, eta dohaintza asko egin zizkion.

1208. urtean testatu zuen, monasterioko San Pedroren kaperan ehortz zezaten aginduz, bere bitxiak, zetazko oihal bat, Jaunaren hatzaren erlikia, Huescako, Zaragozako, Calatayudeko eta Alagoiko juduak, Calamocha eta Cambor de Pinako ondasunez gain. 1208. urteko azaroaren 6an agertu zen azken aldiz, eta data horretatik aurrera monasterioko priora eta bere seme Pedro erregea agertu ziren dohaintza batzuk egiten eta bere amak egindakoak baieztatzen.

 Ezkontza 
1174ko urtarrilaren 18an Zaragozako katedralean ezkondu zen Alfontso II.a Aragoiko erregearekin, handik aurrera regina Aragonie, comitissa Barcinone et marchissa Provincie bezala diplomak ebatsiz. 

 Ondorengoak 
Ezkontza horretatik jaio ziren:

 Petri II.a Aragoikoa (1178–1213), Aragoiko erregea eta Bartzelonako kondea;
 Konstantza Aragoikoa (1179–1222), enperatriza, 1198an Emeriko I.a Hungariakoarekin ezkondua eta 1210ean Federiko II. Hohenstaufen, Siziliako eta Jerusalemgo errege zen Erromatar Germaniar Enperadore Sakratuarekin;
 Alfontso (1180–1209), Proventzako kondea, Alfontso II.a izenarekin;
 Leonor Aragoikoa (1182–1226), 1202an Ramon VI.a Tolosakoarekin ezkondua:
 Antsa Aragoikoa eta Gaztelakoa (1186–1241), 1211n Ramon VII.a Tolosakoarekin ezkondua;
 Antso, gazterik hila.
 Ramon Berenger, gazterik hila.
 Fernando (1190–1249), apaiza eta abadea Montearagoiko monasterioan.
 Dulce Aragoikoa (1192–? ), moja Sixenako monasterioan.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 El Periódico de Aragón (ed.). «Sancha de Castilla». Gran Enciclopedia Aragonesa. 2019ko otsailaren 11n kontsultatua. 

  Ubieto Arteta, Agustín (1972). Documentos de Sigena. Anubar Ediciones. OCLC 463177598. 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Infanteak
Kategoria:Erregina ezkontideak
Kategoria:Mezenasak
Kategoria:Emakume mezenasak