Erromatar-Latindar Gerrak

Erromatar–Latindar gerrak antzinako Erroma (Erromako monarkia lehenengoz eta Erromatar Errepublika geroago) eta Italia zentraleko Latindarren artean izandako gatazka multzori deritzo, K.a. VII. mendetik K.a. IV. mendera bitartean. 

 Gerren garapena 
Lehenbiziko hostilitateak Anko Martzio erregearen garaian jasotzen dira; Latindarren sarraskiek Erromak militarki erantzutea ekarri zuten. Martziok hainbat Latindarren hiri hartu eta euren biztanleak Erroman biziarazi zituen, Erromaren eragina Lazio osoan handituz.

Ondorengo kanpainak Tarkinio Priskoren agindupean gertatu ziren, eta Corniculum, Ficulea eta Cameria Latindarren hiriak menderatu zituen. Lehenbiziko gerren artean ospetsuena Lehen Latindar Gerra (K.a. 498-493) izan zen, non Latindar hiriek jaioberri zen Erromatar Errepublikaren aurka borrokatu zuten, eta horren gailurrean Erregilo Lakuko gudua gertatu zen. Guduan, erromatarrek Latindarren Ligaren aurka garaipen erabakigarri bat lortu zuten, Tarkinio Harroa errege-ohia garaituz eta Lazioko eremuan nagusitasuna bermatuz.

Lehen eta Bigarren Latindarren Gerraren artean, K.a. 493 eta K.a. 340 artean, hainbat gatazka txiki eta liskar lokal gertatu ziren. Garai honetan, Erromak bere nagusitasuna sendotu zuen Latindarren hiri batzuekin itun diplomatikoak eginez, eta zenbait hiriri aliatu edo kolonizatzaile moduan eragin zien, botere politiko nabarmena lortuz. Aldi berean, Latindarren Liga ahuldu eta barne-taldeetan gatazkak izan ziren, eta horrek Erromari egoera estrategiko hobea eman zion ondorengo gerra handiagoetarako. Gerraren arteko garai hau nagusiki bake eta kontrol politikoaren garaia izan zen, baina tentsioak beti egon ziren, azkenik Bigarren Latindarren Gerrara eraman zutenak.

Latindarren aurkako azken gerra nagusia Bigarren Latindar Gerra (K.a. 340-338) izan zen. Gerran Erromak Latindarren hirien koalizioa eta beste aliatu batzuk, hala nola Volskoak eta Sidizinoak, garaitu zituen. Erromaren garaipenak Latindar Liga desegin, hainbat hiri Latindar konkistatu eta Erromaren nagusitasuna Latium-en sendotu zuen. Gerraren amaierak Latindarren Ligaren independentzia politikoaren amaiera markatu zuen, eta aldi berean Erromaren zuzendaritza zuzena bere aliatu ohi guztien gain ezarri zuen, Italia zentraleko zabalkunde gehiago egiteko bidea irekiz.

Erromak Latium-en konkistatutako hiri guztien gaineko nagusitasuna ezarri ondoren, Latindar hiri horiek modu desberdinetan integatu ziren Erromaren sistemara. Zenbait hiri erabat erromatartzat hartu ziren eta colonia moduan finkatu ziren, bere lurraldea eta biztanleak Erromako senatuaren menpean jarrita. Beste hiri batzuek autonomia mugatua mantendu zuten, baina Erromaren lege eta aginduetara men egin behar izan zuten, eta euren biztanleek sarritan Erromako administrazioan parte hartu zuten. Horrela, Lazioko hiriek modu progresiboan Erromaren administrazio eta politika sistemaren barnean sartu ziren, Erromaren hegemoniaren oinarriak sendotuz eta geroago Italia zentraleko eta hegoaldeko zabalkundeetarako eredu bihurtuz.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Antzinako Erromako gerrak
Kategoria:Erromatar Monarkia
Kategoria:Erromatar Errepublikak parte hartu zuen gerrak
Kategoria:K.a. VII. mendeko gatazkak
Kategoria:K.a. VI. mendeko gatazkak
Kategoria:K.a. V. mendeko gatazkak
Kategoria:K.a. IV. mendeko gatazkak