Manuela Xiqués Romagosa

Manuela Xiqués Romagosa (Habana, 1807 - Bartzelona, 1891ko urtarrilaren 1a)  esklabo bihurtutako pertsonen trafikoarekin lotutako dirutza baten oinordekoa izan zen. Kubako esklabutzaren abolizionismoaren aurka agertu zen. Bere aberastasunari esker, Katalunian eraikin desberdinak eduki eta eraikiarazi zituen.

 Bizitza 
Habanan jaio zen, oraindik Kubako kapitaintza nagusiaren eta, beraz, espainiar inperioaren parte zenean. Bere aita, Lorenzo Xiqués, jatorriz Canet de Mar-ekoa, besteak beste Atlantikoko esklabo merkataritzan aritzen zen gizona izan zen. Era berean, etxalde desberdinak zituen eta berauetan lan egiten zuten dozenaka esklabok.

1824an, Manuela Xiqués Roque Llopart jaunarekin ezkondu zen, eta hiru alaba izan zituen. Azken hori ere beltzen trafikoan aritu zen. Senarra hil eta urte batzuetara, Xiqués Bartzelonara joan zen alabekin, eta handik Kubako jabetzak kontrolatzen jarraitu zuen. Gainera, hainbat higiezinetan inbertitzen hasi zen, esklabotzak baino irabazi gutxiagoko negozioan.

Alabetako batek La bisabuelita izeneko biografian idatzi zuenez, Manuela Xiqués ez zen guztiz eroso sentitzen pertsonen merkataritza transatlantikoarekin, eta "izpiritu-alarmak" eragiten zizkiola esaten zuen. Hala ere, Martín Rodrigo Alharilla historialariak gogoratzen duen bezala, Xiqués abolizionismoaren aurka agertu zen Bartzelonan zegoela; izan ere, 1873an, beste 240 emakume indianoekin batera manifestu bat sinatu zuen, Gobernuari esklabotzaren amaiera geldiaraztea eskatzen ziona:  

 Bárbara crueldad será, que no caridad y aun filantropía, el lanzar a tantos millares de hermanos nuestros en la sima de los vicios y el crimen. (Manifiesto, 1873). 

 Ondare esklabista 
48 urterekin, eta Kubatik etorri berritan, Manuela Xiquesek Bartzelonako La Ramblako 126. zenbakiko egoitza-eraikina eraikiarazi zuen. Bere alaba edo beste senideekin batera, hogei bat jabetza eskuratu zituen. Lehenak hirigune historikoan eta ondorengoak 1860ko hamarkadako Zabalgunearen hazkundea aprobetxatuz. Kale Nagusiaren eta Grácia pasealekuaren artean hiru orube erosi zituen, horietako bat Pablo Milà Fontanals idazleari. Beste bat, gaur Majestic hotela dagoen lekuan. 

Gainera, Bartzelonatik kanpo, Can Catà etxea nabarmentzen da, Collserola mendiko finka, oraindik ere bere ondorengoek mantentzen dutena, baita Casa Gertrudis Zorrilla ere, Escudellers eta Còdols kaleen arteko bidegurutzean.

1871n, Manuela Xiquések 250.000 peso gogor inbertitu zituen Bartzelonako ondasun higiezinetan.

 Ehorzketa 
Xiques 1891ko urtarrilaren 1ean hil zen eta bere gorpuzkiak Montserrateko Monasteriora eraman zituzten. Bere gorputza eta senarrarena San Benito kaperan daude, Abadiako Aldare Nagusitik gertu.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

  Rodrigo Alharilla, Martín; Surwillo, Lisa (2025). La bisabuelita. Género, esclavitud y finanzas entre la Habana y Barcelona. Icaria. ISBN 978-84-10328-76-1. 
 Ikus, gainera 

 Esklabotza Kuban

Kategoria:Habanarrak
Kategoria:Esklabo-jabeak
Kategoria:Bartzelonan hildakoak
Kategoria:Esklabotzaren aldekoak
Kategoria:Esklabotza