Pierre Roques

Pierre Auguste Roques frantziar jenerala eta Frantziako Aire Armadaren sortzailea izan zen.

 Biografia 
Marseillanen (Hérault) jaioa, familia xume batean, bere adimen biziari esker ikasketa beka bat lortu zuen, École Polytechnique-rako sarrera azterketak prestatzeko aukera emanez. 1877an sartu zen École Polytechnique-n eta Joseph Joffreren lagun egin zen. Armadako ingeniaritza militarraren adarra aukeratu ondoren, ofizial izendatu zuten 1879an (garai hartan, ingeniaritza militarra baino gehiago). Bere kanpaina kolonialetan, egitura ugari sortu zituen (trenbideak, zubiak, errepideak) Tonkinen (Aljeria) eta, batez ere, Madagaskarren. Historialarien arabera, uharte honek bere azpiegituren zati handi bat Roquesi zor dio. 1906rako, Roques brigada jeneral mailara igo zuten.

Ingeniaritza zuzendari gisa, Roques 1906tik aurrera aire zerbitzu berriaren kudeaketaz arduratu zen. Frantziako hegazkintza militarraren sortzailea eta antolatzailea izan zen, eta 1910ean Aeronautika Militarreko Ikuskatzaile Iraunkor izendatu zuten. 1911n Reimseko hegazkin lehiaketa -munduko lehenengoa- Frantziako armadak bere lehen hegazkinak "zientifikoki" ebaluatu eta erosteko aukera izatea zuen helburu. Roquesek erabaki zuen établissements d'aéronautique (establezimendu aeronautikoak) eskadrilles (eskuadroiak) deitzea eta aireplaneei aurrerantzean avions deitzea, Clément Aderrek bere hegazkinarentzat aukeratu zuen izenaren ondoren eta aldizka harremanetan jartzen zen ingeniari ameslari honi omenaldia eginez. Roques izan zen, halaber, gaur egun ere erabiltzen den carnet de vol (pilotuaren erregistro-liburua) sistema abiarazi zuena. Roquesek sartutako izenak azkar onartu ziren frantses lexikoan.

Lehen Mundu Gerra hasi zenean, 12. Gorputzeko komandante jenerala zen. 1915eko urtarrilerako Lehen Armadako komandante bihurtu zen.

Roques Gerra ministro izendatu zuten 1916ko martxoan, aurreko Gallieni jeneralak kritikatu zuen Joffre komandante nagusiak ez zuela eragozpenik bere izendapenaren aurka ziurtatu ondoren. Roques Salonikara bidali zuten gertaerak bilatzeko misio batera, Britainia Handiak, Italiak eta Errusiak Sarrail, antzokiko komandantea, kargutik kentzea eskatu ondoren. Briand lehen ministroaren eta Joffreren harridurarako, Roques itzuli zen Sarrailen indarrak hogeita hamar dibisiotara osatzeko gomendatuz, Bulgariari erasotzeko prest. Ez zuen Sarrail berariaz goraipatu, baina gomendatu zuen Sarrailek ez zuela gehiago Joffreri txostenak eman beharrik izango. Sommeko kanpainaren emaitza etsigarrien eta Errumaniaren porrotaren ondoren, Roquesen txostenak Briand eta Joffre are gehiago desprestigiatu zituen eta Joffre kargutik kentzera eraman zuten maniobra politikoak hasi zituen. Abenduaren 13an, Briandek gobernu berri bat eratu zuen, Roques Lyauteyrekin ordezkatuz.
Ondoren, Roques laburki aritu zen Laugarren Armadako komandante gisa eta gero Frantziako Armadako Lan eta Antolakuntza Ikuskatzaile Nagusi gisa 1919ko otsailera arte.

Gerrako zerbitzuak nekatu egin zuen eta Saint-Clouden hil zen 1920an. Hasieran bere jaioterrian, Marseillanen, lurperatu zuten, eta haren gorpuzkiak Parisko Hôtel des Invalides-era eraman zituzten.

 Kargu militarrak 
Aurrekoa
Joseph Gallieni80x80pxFrantziako Hirugarren Errepublikako 50. Gerra ministroa
1916ko martxoaren 16a – abenduaren 16aOndorengoa
Hubert LyauteyAurrekoa
Tell Aristide Frédéric Antoine Chapel80x80px7. Infanteria Dibisioko 16. komandantea
1912ko apirilaren 9a – 1913ko abuztuaren 18aOndorengoa
Edgard de TrentinianAurrekoa
Auguste Charles Lucien Pelécier80x80px12. Gorputz Armadako 1. komandantea
1913ko abuztuaren 18a – 1915eko urtarrilaren 5aOndorengoa
Henri Jean DescoingsAurrekoa
Auguste Dubail80x80px1. Gorputz Armadako 2. komandantea1915eko urtarrilaren 5a – 1916ko martxoaren 25aOndorengoa
Olivier MazelAurrekoa
Émile Fayolle80x80px4. Armadako 4. komandantea
1916ko abenduaren 31 – 1917ko martxoaren 23aOndorengoa
François Anthoine

 Kanpo estekak