Émilie Tillion

Émilie Tillion, Cussac jaiotzez (Talizat, Cantal, 1876ko otsailaren 20a - Ravensbrückeko kanpamentua, Alemania, 1945eko martxoaren 2a) idazle, arte-kritikari eta Frantziako Erresistentziako kidea izan zen.

Bestalde, Émilie Tillion Germaine Tillion (1907-2008) etnologoaren ama ere izan zen. Germaine ere, ama bezala, Eresistentziako kidea eta Ravensbrückera deportatua izan zen.

 Biografia 
Émilie Cussac Cantal departamenduko handikien familia batean sortu zen: aita François Cussac izan zuen, 1849an Alleuzen jaiotako Puy-de-Dôme-ko notarioa; eta ama, Antoinette Vivier.

1900ean, Émilie Clermont-Ferrand hirian ezkondu zen Lucien Tillion magistratu (bake-epailea) eta kultura handiko gizonarekinJacques Denis Lucien Tillion (cf. mention du mariage (7 juillet 1900) sur l'acte de naissance d'Émilie) né à Clermont-Ferrand le 16 mai 1867 (cf. Acte de mariage Clermont-Ferrand, 1900,  (vue 78), curieusement daté du 7 juin). (1867-1925); bi alaba izan zituzten, Germaine eta Françoise.

 Gerrarteko garaia 
Émilie Tillion idazle eta arte kritikaria izan zen. Bere senarrarekin batera, Hachette Livre argitaletxearen 'Guides bleus' bildumaren erredakzioan kolaboratu zuen.

1925ean senarra hil zen. Handik aurrera, bera bakarrik arduratu zen bi alaben heziketaz, eta hiru liburuki handiz osaturiko 'Les Pays d'Europe' sailaren edizioa amaitu zuen.

 Erresistentzia 
Émilie Tillion patriota eta humanistak bat egin zuen Erresistentziarekin okupazioaren hasieratik.

Val-de-Marne departamendukoSaint-Maur-des-Fossés-en zuen etxebizitza Erresistentziako buruzagien eskura utzi zuen 1940ko urritik aurrera. Etxea Réseau du musée de l'Homme (Gizakiaren Museoaren Sarea) Erresistentziako taldearen postontzi moduan erabili zuten, eta horrela, mugimenduko idazle eta artista handien arteko lotura bermatu zuen, eta, horrez gain, ezkutuko bilera-leku eta iheslari, judu eta paraxutista ingelesentzako ostatu gisa erabili zuten.

Aita Robert Aleschek, nazien kolaboratzaileak, Germaine Tillion salatu zuen Abwehr-en (Alemaniako armadako inteligentzia-erakundea)Abwehr, "defentsa" esan nahi duen alemaniar hitza, alemaniar armadaren antzinako erakunde bat da, III b Zerbitzuaren ondorengoa, 1920tik 1945era alemaniar boterearen interesen zerbitzura egon zena. Abwehr Alemaniako Estatu Nagusiko inteligentzia zerbitzua izan zen.      , Pierre eta Jean de Vomécourt SOEko (Special Operations Executive) agenteen ihesaldi saiakeraren finantzaketan parte hartzeagatik. 1942ko abuztuaren 13an atxilotu zuten, Paris-Lyon geltokian, Dieppeko portuko defentsei buruzko mikrofilmak zeramatzala Virginia Hall agente sekretu amerikarrari emateko. Émilie Tillion ere bere etxean atxilotu zuten gau hartan bertan.

La Santéko espetxean, Fresneskoan eta  Romainvilleko gotorlekuan egon zen kartzelaturik. Compiègne-kotik ere igaro zen 1944ko urtarrilaren 30ean Ravensbrück-eko kontzentrazio-esparrura deportatu aurretik. Gero, Uckermark-eko kanpamentu txikira eraman zuten, eta bertan erail zuten 1945eko martxoaren 2an gas-ganberan, bere adinagatik lanerako ezgaitzat hartu zutelako. Gerra ostean, bere zerbitzuengatik, P1 Erresistentziako agente-kategoria (Erresistentziarako maiztasun handiz lan egiten duen inteligentziako agentea edo ofiziala) eman zioten.

 Argitalpenak 

 Obra nagusiak 

 Monmarché, Marcel eta Tillion, Émilie, «Les Pays d'Europe : les aspects de la nature ; les richesses monumentales ; les chefs-d'œuvre de l'art ; l'activité agricole et industrielle ; les particularités ethnographiques et sociales», Paris, Hachette, 
 1935 (1. liburukia): Portugal. Espagne. Grande-Bretagne. Irlande. Belgique. Grand-Duché de Luxembourg. Pays-Bas. Danemark. Islande. Suède. Norvège.
 1936 (2. liburukia): Italie. Cité du Vatican. Suisse. Autriche. Tchécoslovaquie. Allemagne. ville libre de Dantzig. Lituanie. Estonie. Finlande;
 1937 (3. liburukia): Grèce. Rhodes eta Dodécanèse. Turquie. Bulgarie. Albanie. Yougoslavie. Hongrie. Roumanie. Pologne. Russie.
 Monmarché, Marcel eta Tillion, Émilie, (zuz. ), Le Pays de France : les aspects de la nature, les richesses monumentales, les chefs-d'œuvre de l'art, Paris, Hachette, 1950

 «Guides bleus» bilduma, Paris, Hachette 

 Champagne-Ardenne Vallée de la Meuse, 1923
 Belgique et Luxembourg, 1930 (Hubert Lyautey-en hitzaurrea)
 Hollande, 1933 (Marcel Monmarché-ren hitzaurrea, W. Van Deventer-en sarrera)
 Versailles La ville, le château, le parc, les Trianons, 1934
 Strasbourg et ses environs, 1938
 Nord de la France Flandre Artois Picardie, 1939

 Beste batzuk 

 La Bretagne, Hachette, « L'encyclopédie par l'image » bilduma, 1934 (berrargitalpena : 1957, Georges-Gustave Toudouze-k berrikusia)

 Esker onak 

 Frantziako Erresistenziaren Errosetadun Domina, hil ostean emana (1947ko martxoaren 31ko dekretua)
 Bere etxeko fatxadan, atxilotu zuten etxe berean,  granitozko plaka bat jarri zuten, bere erretratu zizelkatuarekin (gaur egun Saint-Maur-des-Fossés-eko Leclerc Jeneralaren etorbideko 48. zenbakian). Erretratua René Iché eskultoreak, Émilieren lagun minak eta Erresistenziaren sare bereko kideak, egin zuen. Plakan honako aipamena irakur daiteke: 
 «Madame Émilie Tillioni, arte eta arkeologoari buruzko idazleari. Etxe honetan atxilotu zuten, ama eta alabarekin, bere aberriaren aldeko lanagatik. Alemaniako agintariek deportatu eta nahita erail zuten 1945eko martxoaren 2an Ravensbrücken, bere hirurogeita hamargarren urtean, 3 urtez gatibualdi gogorra jasan ondoren».
 Saint-Maur-des-Fossés-eko plaza bati Émilie Tillion izena jarri zioten; eta Saint-Mandé-ko (Val-de-Marne) eskola bati, Germaine Tillion hil zen hirian, «Germaine eta Émilie Tillion» izena.
 Bigarren Mundu Gerraren ondorioz Frantzian hildako 197 idazleri, horien artean Émilie Tillioni, antologia bat eskaini zitzaien beren biografiekin. Horrez gain, Parisko Panteoian 197 idazleen izenak jasotzen dituzten plakak jarri zituzten, 1949ko uztailaren 2an, Vincent Auriol Errepublikako presidentearen aurrean, inauguratuak.
 Marie-Jeanne Stout-ek, Ravensbrückeko kanpamentuko kideak, honako hau esan zuen bere omenez: 
 «Emakume prestu hau, ausardiaren sinboloa, pairamenaren aurrean lasaia, atsegina, beti irribarretsua, ezagutu zuten pertsonek inoiz ahaztuko ez duten figura da». 
 Era berean, Jeanne L'Herminier-ek ere hau esan zuen Tillioni buruz: 
 «Hain pozik eta harro nago zure ama maitea ezagutu izanaz! Ezin dut ahaztu bere nortasun distiratsua, ezta antolatzen zituen ezkutuko solasalditxoak ere, non nire nire neba nagusiaren 'Casabianca-ri' buruz hitz egin ahal izan nuen».«Casabianca» ontzia "1.500 tona" (Q.183 kaskoa) motako lehen mailako itsaspeko bat izan zen, 1935ean uretaratu eta 1936an zerbitzuan jarri zena. 1942ko azaroaren 27an, Frantziako flota hondoratu zenean, Toulonetik ihes egin ahal izan zuen, eta alemaniarren eta italiarren aurkako borrokari berrekin zion. Bigarren Mundu Gerran Korsikako askapenean parte hartzeagatik nabarmendu zen, Jean L 'Herminier komandantearen agindupean. Frantzia okupatuaren eta egoitza Aljerren zuen estatu nagusiaren arteko lotura izan zen.

Oharrak

Erreferentziak

 Bibliografia 


 Kanpo estekak 

Kategoria:Ravensbrückeko kontzentrazio esparruko presoak
Kategoria:XX. mendeko Frantziako idazleak
Kategoria:Frantziako arte kritikariak
Kategoria:Frantziako Erresistentziaren kideak
Kategoria:Exekutatutako frantziar emakumeak