Egitura metal-organiko

Egitura metal-organikoak (MOF) polimero porotsuen klase bat dira, estekatzaile organikoekin koordinatutako ioi metalikoz osatuta. Egiturak dimentsio bakarrekoak, bikoak edo hirukoak izan daitezke. Ioi metalikoek molekula organiko luzeak lotzen dituzten giltzarri gisa funtzionatzen dute, eta egitura kristalino bat sortzen dute. Egitura horiek poro izugarri handiak dituzte, eta kimikariek neurrira diseina ditzakete.
Formari dagokionez, egitura metal-organikoa estekatzaile organikoekiko koordinazio-sarea da zeinek poroak edo hutsuneak dituen. Koordinazio-sarea koordinazio-konposatu bat da, eta, koordinazio-gune errepikakorren bidez, dimentsio batean hedatzen da, baina bi kate indibidual edo gehiagoren arteko lotura gurutzatuak ditu, begiztak edo espiroloturak.

Bibliografian azaltzen diren MOF gehienak konposatu kristalinoak dira, baina badaude egitura metal-organiko amorfoak, eta beste fase desordenatu batzuetan ere.

 Erabilpena 
Egitura metal-organikoen ezaugarriek sekulako aukerak ematen dizkiete, lehen pentsaezinak ziren aplikazioetarako. besteak beste: basamortuko airetik ura erauztea, frutaren etilenoa harrapatzea (inguruko frutak ontzea eragiten baitu), karbono dioxidoa eta gas toxikoak biltegiratzea, uretako PFASak iragaztea, baita tumoreetara farmakoak bideratzea eta askatzea ere.

Egitura metal-organikoen garapenean eginiko lanarengatik Susumu Kitagawak, Richard Robson-ek eta Omar M. Yaghik jaso dute 2025eko Kimikako Nobel Saria.

 Erreferentziak 

Kategoria:Polimeroak