Campobello (irla)

Campobello irla Kanadako Brunswick Berriaren hego-mendebaldean dagoen Campobello parrokiako uharterik handiena eta populatuena da, Maineko (AEB). mugatik hurbil. Roosevelt Campobello nazioarteko parkearen, East Quoddy itsasargiaren eta Herring Cove probintzia-parkearen kokalekua da.

Charlotte konderrian kokatua dago, 1784an Brunswick Berria Eskozia Berritik banatu zenean eratu zena.

1770ean, uhartea William Owen-i eman zitzaion, zeinek Lord William Campbell-en omenez izendatu zuen Eskozia Berriko gobernadorea berau. Bestetik irudi balezake ere, irlaren izena ez du jatorri italiarrik, Owen-ek gobernadorearen abizenetik abiatuta osatu zuen 'Camp(o)bell(o), nahiz eta italieraz, 'zelai eder' esan nahi duen.

1962an zabaldutako Franklin Delano Roosevelt zubiak lotzen du Campobello irla kontinentean dagoen Lubec herriarekin (Maine, AEB). Kanadarekin lotzen duen Deer irlara doan ferriak udako zerbitzuak baino ez ditu, bera Kanadara joateko AEBetan zehar joan behar da.

Irlak 14 kilometro luze eta bost kilometro zabal neurtzen ditu, eta 39,6 kilometro koadroko azalera du. Ipar mendebaldean East Quoddy itsasargia dago.

 Historia 
Irlan, jatorriz, Pasamakodi nazioaren kideak bizi ziren, Ebaghuit izena eman ziotenak.

Lehen europarrak Pierre Dugua de Mons eta Samuel de Champlainen frantziar espediziokoak izan ziren, gertu zegoen Saint Croix uharteko kokalekua sortu zutenak 1604an. Frantziak uharteari Port aux Coquilles izena eman zion. Gilen erregearen gerraren ondorioz 1704an Frantziak irla eta inguruko lurrak abandonatu zituen.

Espainiako Ondorengotza Gerraren ondoren, Utrechteko Itunaren arabera (1713), uhartea Eskozia Berriko kolonia britainiarraren parte bihurtu zen.

1770ean, uhartea Owen kapitainari eman zitzaion eta honek berehala ekin zion New Warrington (gaur egungo Wilson's Beach) ezizena jarri zion herri bat eraikitzeko lanari, baina 1771ko ekainean uhartean urtebete bakarrik igaro ondoren, Owen soldadutza aktibora itzuli zen; ez zen inoiz Campobellora itzuli, nahiz eta Indian 1778an hil aurretik irla populatzeko nekazariak erakartzeko publizitatea egiten jarraitu.
ezkerrera|thumb|William Owen kapitaina
Ameriketako Estatu Batuetako Independentzia gerraren ondoren Inperio Batuaren Loialistak taldeko kideak Campobellora mugitu ziren, populazioa adierazgarri haziz.

1835ean, Owen kapitainaren seme ez-legitimoa, William Fitzwilliam Owen almiranteordea, uhartearen jabe bakarra bihurtu zen, eta interes handia hartu zuen uharteko ekonomia indartzen.

1866an, Feniar Anaitasuneko 700 kide baino gehiagoko talde bat uhartearen pareko Maineko kostaldera iritsi zen Campobello hartzeko asmoz Feniar matxinadaren testuinguruan, baina Halifaxetik etorritako gerraontzi britainiarrek sakabanatu zituzten.

John James Robinson britainiar itsas ofiziala uhartearen jabe bihurtu zen 1857an, Owenen alabarekin ezkondu zelako. 1881ean, Estatu Batuetako negozio-gizon talde bati saldu zitzaion, James Roosevelt, Franklin Delano Roosevelt presidentearen aita, barne. 1880ko hamarkadan, uhartea kanadar eta amerikar aberatsentzako opor-leku gisa garatu zen. Luxuzko hotel bat eta hainbat etxalde handi eraiki ziren. 1883tik aurrera, Roosevelt familiak Campobello uhartea bere udako etxea bihurtu zuen. 

 Ekonomia 
Uharteak hainbat portu on ditu[, eta biztanle gehienak arrantza, akuikultura edo turismo industrietan lan egiten dute.

Irlako bi atrakzio turistiko nagusiak Herring Cove Probintzia Parkea eta Roosevelt Campobello Nazioarteko Parkea dira. Azken hori 1964an sortu zuten, eta Lyndon Johnson AEBetako presidenteak eta Lester Pearson Kanadako lehen ministroak inauguratu zuten ofizialki, 1966an.

 Demografia eta egoera soziolinguistikoa 
Kanadako estatistika erakundeak 2021ean egindako biztanleriaren erroldan, Campobello uharteak 949 biztanle zituen, 2016ko erroldan baino % 8,8 gehiago.

Brunswick Berria estatu elebiduna da izatez, baino Campobellon 2011ko erroldako datuen arabera ama hizkuntza ingelesa da bitanleen % 98,5aren kasuan, frantsesa % ,056 izaki. Dena dela kaleko seinaleak eta informazio ofizialak ingelesez eta frantsesez daude.

 Erreferentziak