Chato sumendia

Cerro Chato sumendia Costa Ricako sumendia da. San Carlos kantonamenduko La Fortuna herrian dago, Arenal sumendiaren hego-ekialdean, Alajuela probintzian, herrialdearen ipar-mendebaldean. 1.140 m-ko altuera du eta duela 3.500 urtetik geldirik dago. Bere gailurrean krater-aintzira bat dago.

 Etimologia 
Chato sumendiari bere konoaren itxuragatik deitzen zaio, bere tontor moztua leherketa ezberdinek suntsitu baitzuten. Urrutira, sumendiaren gailurra, lo dagoen emakume bat simulatzeko moduan marrazten da.

 Geologia 
Arenal sumendiarekin senidetuta dagoen sistema bolkanikoa osatzen du. Goialdean, leherketa-krater bat du, 500-550 m-ko diametrokoa. Krater horretan, 250 m-ko diametroko eta 18.8 m-ko sakonerako forma luzangako aintzira bat dago. Sumendiak 10 km² inguruko azalera du guztira.

Petrografiari dagokionez, andesita basaltiko eta piroxenikoek osatzen dute, eta sekuentzia bolkanikoan mendeko basaltoak ditu. Sumendi honen laba-koladetako bat duela 38.000 urte gertatu zen, eta Fortuna ibaiaren ur-jauzia sortu zuen, 60 m-ko altuerakoa eta Chato sumendiaren ekialdeko saihetsean kokatua. Ur-jauzia ikustea eskualdeko erakargarritasun turistikoetako bat da.

Historikoki, 1968ko erupzioan Arenal sumendia esnatu zenean gertatutako foku sismikoek Chato sumendiaren inguruko hainbat puntu izan zituzten epizentro, bi sumendien arteko harreman estua frogatuz.

Chato sumendiak Chatito eta Espina izeneko bi domo bolkaniko ditu, sumendiaren ezkerraldean kokatuak. Aho eruptiboaren inguruan solidotutako laba likatsuen estrusio-bulkanismoagatik sortzen da, eta, horren ondorioz, hegal aldapatsuak dituzten laba-kupulak sortzen dira.

 Aktibitate bolkanikoa 
Ez du sumendi-jarduerarik izan kolonialismoaren garaitik. Azken jarduera 3.500-3.700 urtekoa da, eta zaharrena duela 38.000 urtekoa da.

 Natura-aberastasunak 
eskuinera|thumb|250x250px|Cerro Chato sumendia, ezkerrean, La Fortunatik ikusita. Arenal sumendia eskuinean ikusten da
Arenal eta Chato sumendien eskualdea herrialdeko gune turistiko garrantzitsuenetakoa da. Chato muinoan, zehazki, oihan birjinak, moxalak, putzuak, bidexkak, sumendiaren krater-aintzira eta Fortuna ibaiaren ur-jauzia daude. Chato sumendia babestuta dago Arenal sumendiaren parke nazionalean.

 Galeria 

 Erreferentziak 

  Alvarado Induni, Guillermo (2009). Los volcanes de Costa Rica. Editorial de la Universidad Estatal a Distancia. pp. 335, de 137 a 139. ISBN 9968-31-679-2.  |fechaacceso= requiere |url= (ayuda)

 Kanpo estekak 

 artxibatutako Cerro Chatori buruzko informazioak.

Kategoria:Costa Ricako sumendiak