Kathleen Fitzpatrick

Kathleen Elizabeth Fitzpatrick, sortzez Kathleen Elizabeth Pitt (Omeo, Australia, 1905eko irailaren 7a – Melbourne, Australia, 1990eko abuztuaren 27a) historialari eta irakaslea izan zen. Melbourneko Unibertsitateko historia-sailean sartu zenean, emakume  langile gehien zuen saila bihurtu zen. Natur zientzien esparrutik kanpo, irakasle elkartuaren kargua hartu zuen lehen emakumea izan zen.

Garaikideak ez bezalako historia britainiarreko klaseak emateagatik izan zen ezaguna, non ikuspegi berriak tradizionalenekin nahasten zituen, politika eta erlijioa. Helduentzako irrati-eskolak ere eman zituen. 1989. urtean, hil baino urtebete lehenago, Australiako Ordenako «ofizial» izendatu zuten.

 Bizitza 
1905ean jaio zen Australiako Victoria estatuko Omeo hirian, Kathleen Elizabeth Pitt izenarekin. South Melbourne eta Portlandeko Loretoen komentu batean, Windsorreko Presentation Convent-ean eta Armadaleko Lauriston Girls' School-en hezi zuten. Azken horretan ikasketak bukatu ostean, Fitzpatrick Melbourneko Unibertsitatean sartu zen ingelesa ikasteko, bigarren hezkuntzan literaturari zion maitasunak bultzatuta. Hala ere, ez zuen bere ohore-programak erakarri, eta, hortaz, historian ere matrikulatu zen, eta gai horretan Ernest Scott historialariaren ikaslea izan zen. Tasmaniako oporraldi baten ostean, historia bere gai gogokoena bihurtu zen bere lehen urtearen bukaeran, non Tasmaniako Port Arthurreko hondamendiak inspiratu zuen.

1925. urtean, Lyceum Club-eko kide egin zen. Melbourneko Unibertsitatean graduatu zen 1926. urtean, Bachelor of Arts delakoan, eta, gurasoen diru-laguntzarekin, 1928. urtean beste batean graduatu zen, Somerville Collegen, Oxfordeko Unibertsitatean. Azken hori hiru urteko gradua izan zen, eta bitan osatu zuen.

 Irakasle ibilbidea 
1929. urtean Australiara itzuli zenean, Fitzpatrickek historia irakatsi zuen Sidneyko Unibertsitateko aldi baterako irakasle irakurle gisa. Hurrengo urtean, 1930. urtean, Melbourneko Unibertsitateko ingeles tutore bihurtu zen. Postu horretan egon zen 1932. urteko abuztuaren 28ra arte, urte hartan Brian Fitzpatrick kazetariarekin ezkondu zen arte. Ondorioz, bere lana utzi behar izan zuen, sasoiko emakume akademiko guztiei eskatzen zitzaien bezala.

Melbourne utzi ostean, Fitzpatrick Oxfordeko Unibertsitateko Master of Arts batean graduatu zen 1933. urtean. 1935. urtean senarrarengandik banandu eta Melbourneko Unibertsitateko postu bat postulatu zuen, baina Appointments Board-ek —euskaraz: Izendapenen batzordea— gutxietsi egin zuen eta bertako kideek adierazi zioten emakumeak idazkari lanerako baino ez zituztela nahi. 1936. urtean, Fitzpatrickek takigrafia eta tipifikazioa ikasi zituen Melbourne Technical School-en. Eskola horretan, takigrafiako eta «ingeles komertzialeko» irakasle jarduteko sartu zen hurrengo urtean.

1937. urtean ingelesa irakatsi zuen Melbourneko Unibertsitatean, historia sailean beste katedra bat iragarrita zegoelarik. Unibertsitateko errektoreak, Raymond Priestlyk,  Max Crawford izeneko historiako irakasle berriarekin ohitzeko aholkatu zion. Hori bere irakasle izandako Ernest Scotten aurkezpen-gutun batekin egin zuen. Geroago, Crawfordek gogoratu zuen Ernest Scottek irabazle bat bidali ziola, eta, horrexegatik, Fitzpatricki lagundu zion, hautagai multzo handi baten artean, katedra eskuratzen. 1937an izendatu zuten eta 1938an hasi zen lan horretan. Izendapen horren ondorioz, Crawford eta Jessie Webb departamentuko lanaldi osoko langileak hiru izatera pasatu ziren. Sasoi hartan, Melbourneko Unibertsitateko lehen saila izan zen emakume langile gehien izaten.

Fitzpatrickek, bere kabuz, Britainia Handiaren historiako lehen urtea eman zien ikasle erregularrei zein ohorekoei, eta azken urteko irakasgaiak eman zituen Webbekin batera, zeinarekin Crawford kanpoan zenean sailaren zereginak partekatzen zituen. Britainia Handiko historia klaseak oso anitzak izan ziren eta munduko beste leku batzuetan garaiko ikastaroetatik bereizten ziren, gizarte, kultura eta ekonomia historia irakasten baitzuen, politika eta erlijio gai tradizionalekin batera. Ohorezko mailako bigarren urteko irakasgaien irakasle ere izan zen, Frantziako Iraultza hasi eta Bigarren Mundu Gerrara arte. Fitzpatricken irakaspenak oso aintzat hartuak izan ziren bere ikasleen artean; Geoffrey Serle-k goraipamen batean honelaxe deskribatu zituen Fitzpatricken klaseak:"Eszena bat antzeztea, hitz bakoitza ulertu eta kontatzea... ahots bereziki argi, lasai eta arrazional horrekin, baina grinaz beterik... Ikasle batzuk ezagunak ziren arratsaldean itzultzen zirelako, errepikatzeko." Bere lehen ikerketa eremua, Port Arthur-en interes goiztiarraren ostean, Van Diemen Lurraldeko aldi kolonialaren historia izan zen. Gaiari buruzko hainbat argitalpen egin zituen.

Bere lan akademikoaz gain, Fitzpatrickek 1940. urteko hamarkadan helduentzako hezkuntza programetarako hitzaldi ugari eman zituen, non hainbat gai historiko jorratzen zituen. Gerra sasoian, Fitzpatrick-ek, Council for Women in War Work-eko presidente gisa —euskaraz: Guda lanetan emakumeentzako kontseilua—, patroiekin negoziatu zuen, Langileen Direktorioaren erregimenean lan egiteko erreklutatutako ikasleen izenean.

1942. urtean, Fitzpatrick irakasle titular gisa promozionatu zuten eta, 1948. urtean, irakasle elkartu bihurtu zen. Melbourneko Unibertsitateko irakasle elkartuaren kargura igo zen hirugarren emakumea izan zen, eta lehena Australian, natur zientzien esparrutik kanpo.

Bere lehen liburua, Sir John Franklin in Tasmania, 1837-1843, 1949. urtean kaleratu zen. Handik gutxira, Charles La Troberi buruzko biografia bat lantzen hasi zen, baina ez zen inoiz argitaratu. Bere bigarren liburua, Australian Explorers, lehen esploratzaileen idazkien aukeraketa bat izan zen, Oxford University Press-ek enkargatu eta 1958. urtean kaleratua. Hau Australiako historia ikastaroetarako testu estandarra bihurtu zen. Historia britainiar eta kolonialeko liburu berriak ere aipatu zituen, eta Southerly eta Meanjin aldizkariari aipamen literarioak eta kritikak egin zizkion.

Historian bigarren katedra sortu zenean, 1995. urtean, Fitzpatrick izan zen Crawforden lehen hautaketa, baina Crawforden postulazioari uko egin zion Fitzpatrickek. Bere ordez John La Nauze aukeratu zuten. Geroago, Fitzpatrickek idatzi zuen berak uste zuela bere jatorrizko ikerketaren kalitateak ez zuela katedrarako gaitzen. Fitzpatrickek berak bakarrik irakasten jarraitu zuen britainiar historiako derrigorrezko lehen urtea, 1959. urtean beste irakasle irakurle batek izena eman zuen arte; historia klasea, une hartan 500 ikasle baino gehiagok osatzen zutena, bitan zatitu zen. 1956. urtean sortutako Australian Humanities Research Council erakundeko kide sortzailea eta sortzaileen artean emakume bakarra izan zen. Australian Academy of the Humanities ―euskaraz: Humanitateak ikertzeko Australiako Kontseilua― sortu zuen 1969. urtean, eta Australian Academy of the Humanities ―euskaraz: Australiako humanitateen akademia― delakoaren kidea izan zen.

 Erretiroa 
Fitzpatrick 1962. urtean erretiratu zen irakaskuntzatik. 1964. urtean, Third University Committee-ko kidea izan zen ―euskaraz: Unibertsitateko hirugarren batzordea―, eta Victoriako Gobernuari aholkua eman zion Melbourneko  unibertsitatea, La Trobe Unibertsitatea, ezartzeari buruz; Fitzpatrick izan zen Charles La Troberi dei ziezaioten iradoki zuena.

Erretiroan idazten jarraitu zuen, Henry James nobelagile estatubatuarrari buruzko lan handi bat egiten ahalegindu zen, baina ez zuen kaleratzu nahi izan zuen argitaletxe bat aurkitzerik lortu. 1975. urtean, Presbyterian Ladies' College-ren historia komisionatu bat sortu zuen, memoriaren zati batez eta historia sozialaren beste zati batez osatua. Oso harrera ona egin zioten kritikariek.

Erretiroa hartu zuenean, Fitzpatrickek aberastasun handia pilatu zuen, batez ere bere aitaren arrakastaren ondorioz, burtsa-artekaria izan baitzen.

 Heriotza eta ondarea 
1990. urtean hil zen. Bere ondarearen zati bat Melbourneko Unibertsitateko funts bati utzi zion, liburutegirako historia-liburuak eros zitzan; ondare hori bere aitari, Henry Pitti, eskaini zion, hark osatu ezin izan zuen unibertsitate-hezkuntza eman ziolako alabari. Unibertsitateak bere izena jarri zion bere antzokirik handienari. Era berean, Australian Research Council-eko Kathleen Fitzpatrick Laureate Fellowship eta Kathleen Fitzpatrick Lecture sortu ziren ohoratzeko.
 Sariak eta aintzatespenak 

 1983. urtean, Melbourneko Unibertsitateak Zuzenbideko ohorezko doktoretza —ingelesez: Honorary Doctorate of Laws—  eman zion Fitzpatricki.
 1989. urtean Australiako Ordenako Ofizial —AO— izendatu zuten, hezkuntzaren arloan —zehazki, historiaren arloan— egindako zerbitzuengatik.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

  Davies, Susan (1995). «Kathleen Fitzpatrick: Sculptor with Words».  En Macintyre, Stuart; Thomas, Julian, eds. The Discovery of Australian History: 1890–1939. Carlton: Melbourne University Press. pp. 158-173. ISBN 0-522-84699-8. OCLC 34875749. 
  Prest, Wilfrid (2006). «British History».  En Anderson, Fay; Macintyre, Stuart, eds. The Life of the Past: The discipline of history at the University of Melbourne. Parkville: Department of History, University of Melbourne. pp. 235-252. ISBN 0-9758392-2-5. OCLC 255767174. 

Kategoria:Australiarrak
Kategoria:Historialariak
Kategoria:Emakume historialariak
Kategoria:Irakasleak
Kategoria:Emakume irakasleak