Felisa Aretxaga Motxobe

Felisa Aretxaga Motxobe (Durango, Bizkaia, 1913ko maiatzaren 16a - Galdakao 1998ko otsailaren 16a) Durangoko ikastolako andereñoa izan zen Errepublika garaian.
alt=Bizkaiko Ikastolen datu zehatzak, 1934 urtean: herriak, andereñoak, ume kopurua|thumb|EIBren txostena Bizkaiko 12 ikastolekin 1934 urtean

 Bizialdia 
Durangon Errepublika garaian sortu zen Euzko Ikastola edo «Escuela Vasca» zeritzon batean hasi zen lanean, Gerra Zibila baino lehen. 

1935ean sortu zen Durangoko ikastola (Euzko Ikastola Batzarena) 91 umerekin guztira eta Batzokiko lokaletan, Astarloa etxeko 2. solairuan  ematen ziren klaseak. Lehenengo Irakasleak: Genobeba Leibar Etxegibel eta Felisa Aretxaga Motxobe izan ziren.

Gregorio Arrien ikerlariaren liburuan zehazten denez: "andereño berriek maixu ofizialek ematen zuten irudiaren guztiz kontrakoa eman behar zuten. Lehendabizi gainditu behar zuten espainiar estiloko prestakuntza profesionalaren hutsuneak; eta bigarrenez euskal heziketaren aplikazio osoa lortu behar zuten".

Neba Mikel Aretxagak honelaxe kontatu zuen: Gerra aurretik hiru urtegaz hasi nintzen nire arreba nagusienagaz; horregaz hasi nintzen eskolara Ezkurdin. Arreba andereñoa zen eta Genoveba Leibar bere lagune ere bai. Bien artean aurrera atara eben ikastola: ta han ibili nintzen urte bi. Etorri zen gerrie eta ospa!Arreba nagusiarekin joaten zen umeak El Correo egunkariaren elkarrizketa batean kontatu zuenez: Garai haietan Escuela Vasca batera joaten nintzen, gaur egun Ezkurdiko Epaitegiak dagozen lekuan. Nire arreba (Feli) andereñoa zen eta beste lagun batekin, euskara ikasi egin zutenez irakasten ari ziren.1937ko udaberrian frankisten bonbardaketak hasi zirenean, ikasleekin batera erbestera joan behar izan zuen.Nire arrebak kontatzen zuenez, Santanderreraino eraman zituzten trenez. Han itxaron zuten itsasontzian sartu arte, talde bitan bananduta: Belgika edo Donibane Garazi... Eusko Jaurlaritzak 125 franko ordaintzen zizkien. Han irakasten jarraitu zuten, gerra amaitu arte: Espainiatik umeak erreklamatzen hasi zirelako.Iparralden urte batzuk eman ondoren, Durangora itzultzea erabaki zuen.  Bere herrira bueltatu zenean, Guardia Zibilak  atxilotu eta Larrinagako kartzelara eraman zuten, zenbait hilabetez: Hemen tak! "le echaron el ojo". A la carcel... andra bat? Izan leiteke hile t'erdi, bi... Ez nago seguru: ni ondiño txikia nintzen. Kartzelatik etorrita klase batzuk ematen hasi zen, modu pribatuan eta makinaz josten: Ikasi zuen "coser en blanco" Eta gero familia baten etxera joan zen, Aranaga familiagana, abertzaleak eta harekaz segidu eta... Handik 6 edo 8 urtera pentsatzen hasi zen ikasketak konmutatuz gero, emagina ikasiko zuela Valladoliden.Bukatutakoan Durangoko klinika baten egon zen lanean erretiroa hartu arte.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
Arrien, Gregorio (1983): La Generación del Exilio; génesis de las escuelas vascas y las colonias escolares 1932-40 Gurelan. Bilbao 1983 OCLC 1354426198  

 Kanpo estekak 

 Eusko Ikastola Batzaren txostena 1934ko apirilaren 14an EUZKADI egunkarian argitaratuta
 Mikel Aretxaga Motxobe Ahotsak atarian, Euskal Herriko ahozko ondarea eta herri hizkerak katalogatzeko ekimenaren grabaketetan

Kategoria:Durangarrak
Kategoria:Andereñoak
Kategoria:Bizkaiko irakasleak