Edith Berkeley

Edith Berkeley (Tulbagh, Cape Colony,1875eko irailaren 1a,  - Nanaimo, Columbia Britainiarra, 1963ko otsailaren 25a) Kanadako itsas biologoa izan zen, poliketoen biologian espezializatua.

1918an, Columbia Unibertsitateko zoologia laguntzaile gisako lanpostu ordaindua utzi zuen, Kanadako Columbia Britainiarreko Nanaimoko Pazifikoko Estazio Biologikoan boluntario gisa lan egiteko. Ofizialki langileen parte izan ez zen arren, poliketoen biologiari buruzko bere ikerketak ospea eman zion estazioari,  eta horri esker Edith mundu mailako autoritate bihurtu zen gai horretan.

 Bizitza 
Edith Tulbaghen jaio zen, Cape Colonyn, 1875ean. Ama Martha Treglohan zuen eta aita Alfred Dunington.

Hamalau urte zituela, bakarrik joan zen Tasmaniatik Ingalaterrara, Cape Hornetik pasatuz. Aurretik Hegoafrikatik Ingalaterrara, Indiara eta Tasmaniara bidaiatu zuen. Londresko Unibertsitatean ikasi zuen. Cyril senarra ezagutu zuen han, graduaurreko ikasleak ziren bitartean. Edith medikuntza aurreko ikastaro bat ikasten ari zen, unibertsitate hartatik lortutako beka batekin, eta, ondoren, zientzia hutsa ikastea erabaki zuen (kimika eta zoologia). 1902an, ezkondu ondoren, Bihar, Indiara joan zen, eta han Cyrilek Indigoaren laborantza eta prozesamendua aztertu zituen. Han, Indian, bikoteak Alfreda izeneko alaba bat izan zuen 1903an.

1914an, Columbia Britainiarrera joan ziren bizitzera, eta Edith Columbia Britainiarreko Unibertsitatean hasi zen irakasten, zoologia laguntzaile gisa. Bakteriologia Sailean hasi zen lanean. Hilean hogeita hamar dolar irabazten zituen, eta Cyril senarrak, berriz, ehun. 1918an, Edithek ordaindutako lanpostua uztea erabaki zuen, Nanaimoko (Columbia Britainiarra) "Ozeano Bareko Estazio Biologikoan" ikertzaile boluntario gisa hasteko. Ziurrenik, Edithek erabaki hau hartu zuen bere ikerketak egiteko nahiagatik, eta bere graduondoko ikasketa faltagatik. Eta hori ezinezkoa izango zen Columbia Britainiarreko Unibertsitatean lanean jarraitzen bazuen.

Polychaete anelidoaren taxonomian (itsasoko zizareen sailkapena) hasi zen ikertzen, eta berehala bihurtu zen arlo horretan aditua. Hamabi artikulu argitaratu zituen bere kabuz, eta hogeita hamalau Cyrilekin. Cyrilek, 1930ean, UBCn (Columbia Britainiarreko Unibertsitatean) zuen postua utzi zuen, harekin ikertzeko. Artikulu horietako asko aldizkari ospetsuetan argitaratu ziren, hala nola Nature edo Proceedings of the Zoological Society aldizkarietan. Edith-en omenez izendatu zituzten hainbat organismo, eta, 1969an, hil eta sei urtera, UBC "Edih Berkeley Memorial" programarekin hasi zen.

Ikerketaz gain, lorezaintzan ere interes handia zuen. Edithek eta Cyrilek denbora asko eman zuten beren lorategietan, eta Lirio espezie berri bat ere garatu zuten. Edithen istorioa aipagarria da, gizonak nagusi ziren, soldatarik gabeko eta graduondoko titulurik gabeko arlo batean aditu bihurtzeko gai izan zelako. Edithek bere senarrarekin talde bezala lan egin zuen arren, banakako lorpenengatik ere aintzatetsia izan zen, eta bere ondareak etortzeke zeuden emakume asko inspiratu zituen. Bere lorpenak aitortzeko, Cyrilek LLD bat jaso zuen Victoriako Unibertsitatean 1968an.

Edithen atzetik joan zen emakume bat bere alaba izan zen, Alfreda Berkeley Needler doktorea. Alfredak ere Zoologia ikasi zuen eta Torontoko Unibertsitatean doktoratu zen 1930ean. Itsas biologian ere borondatezko ikerketa egin zuen, eta bere lana hainbat argitalpen entzutetsutan ere berretsita geratu zen. Alfredaren alabak berak ere amona eta amaren urratsak jarraituko zituen. Mary Needler Arai doktorea (1932-2017) zoologo eta irakasle emeritua izan zen Calgaryko Unibertsitatean, Biologia Zientzietan. Mary Kanadako Zoologo Elkarteko (CSZ) ohorezko kidea ere izan zen. Gainera, New Brunswickeko Unibertsitateko ohorezko doktoretza jaso zuen. Mary hil ondoren, CSZko Lucy Lee doktoreak idatzi zuen bere estilo lasai baina iraunkorrarekin Maryk oztopo asko hautsi zituela emakumeentzat zientzian. Edith, Alfreda eta Mary emakume ospetsuak izan ziren, bizitza zientziara bideratzen zutenak, beste emakume gutxi ari zirenean.

 Argitalpenak 

 Polychaetous annelids from the Nanaimo district. Part 1. Syllidae to Sigalionidae. Contributions to Canadian Biology 1: 203-218, 1923.
 Polychaetous annelids from the Nanaimo district. Part 2. Phyllodocidae to Nereidae. Contributions to Canadian Biology 2: 285-293, 1924.
 On a new case of commensalism between echinoderm and annelid. Canadian Field Naturalist 38: 193, 1924.
 Polychaetous annelids from the Nanaimo district. Part 3. Leodicidae to Spionidae. Contributions to Canadian Biology 3: 405-422, 1927.
 A new genus of Chaetopteridae from the N.E. Pacific: With some remarks on allied genera. Proceedings of the Zoological Society Part 2: 441-445, 1927.
 Polychaetous annelids from the Nanaimo district. Part 4. Chaetopteridae to Maldanidae. Contributions to Canadian Biology 4: 305-316, 1929.
 Polychaetous annelids from the Nanaimo district. Part 5. Ammocharidae to Myzostomidae, with an appendix on some pelagic forms from the Strait of Georgia and the west coast of Vancouver Island. Contributions to Canadian Biology 6: 65-77, 1930.
 Swarming of Odontosyllis phosphorea Moore, and of other Polychaeta near Nanaimo, B.C. Nature 136(3452): 1029, 1935.
 Plankton of the Bermuda oceanographic expeditions, 3: Notes on Polychaeta. Zoologica 21: 85-87, 1936.
 Occurrence of Saccociryus in western Canada. Nature 137(3478) : 1075, 1936.
 Morphological characters of Myriochele heeri Malmgren. Nature 164(4162): 239, 1949.
 Swarming of the polychaete Odontosyllis phosphorea Moore, var. nanaimoerzsis Berkeley, near Nanaimo, B.C. Nature 191(4795): 1321, 1961.

 Sariak eta aintzatespenak 

 Edith Berkeley Memorial Lectures-ak haren omenez sortu ziren Britainiar Columbiako Unibertsitatean 1969an.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Emakume biologoak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume zientzialariak