Sonita Alizadeh

Video externo“Sonita ...brides for sale”, Sonita Alizadeh“Watch rapper Sonita Alizadeh perform live in New York City“, Women in the World“Meet Afghanistan's youngest female rapper, Sonita Alizadeh“, Women in the WorldAtención: estos archivos están alojados en un sitio externo, fuera del control de la Fundación Wikimedia.
Sonita Alizadeh (Herat, Afganistan, 1996) rap abeslaria, idazlea eta aktibista da, ezkontza behartuen aurkako ahots bilakatu dena. Alizadeh-k arreta deitu zuen hasieran Emakumeak salgai lana kaleratu zuenean, bideo bat non familiek ezkontzeko saltzen dituzten alabei buruz rapeatzen duen. Rokhsareh Ghaem Maghami zuzendari irandarraren laguntzaz, bere historia nabarmena Sonita filmean dokumentatu zuen. Alizadehek gurasoek beretzat planeatzen zuten bikote batengandik ihes egiteko filmatu zuen bideoa, baita emakumeentzat ilegala denean ere Iranen publikoki kantatzea,  garai hartan bertan bizi baitzen. Bideoa YouTuben argitaratu ostean, Strongheart taldea Alizadehrekin harremanetan jarri zen , eta Ameriketako Estatu Batuetan ikasteko bisa bat eskaini zion, gero bertan bizi da.

 Bizitza 
Heraten hazi zen, Afganistanen, talibanen erregimenpean. Bere familiak 10 urte zituenean emaztegaitzat saltzea erabaki zuen, eta Alizadehk adierazi du une horretan ez zuela guztiz ulertzen. Baina senar-emazteak ez ziren ezkondu, familiak talibanen erregimena zela-eta Iranera ihes egin baitzuen. 

Lan ibilbidea

Iranen komunak garbitzen jardun zuen, bere kabuz irakurtzen eta idazten ikasten zuen bitartean.

Tarte horretan, Yas izeneko rapero irandarraren eta Eminem estatubatuarraren musika ere deskubritu zuen. Haien musikak inspiratuta, kantak idazten hasi zen. 2014. urtean, Afganistango herria hauteskundeetan bozkatzera bultzatzeko abesti lehiaketa batean parte hartu zuen. Afganistanera itzuli zen amari bidali zion irabazi zuen saria, 1.000 dolar.

Lehiaketa irabazi eta gutxira, 16 urterekin, amak Afganistanera itzultzeko eskatu zion, senar-emazte gisa gizon bati saldu eta 9.000 dolarreko dotea irabaztearren, eta diru horrekin seme zaharrenak ere emaztegaia eros zezan. Egoera horren aurrean, Rokhsareh Ghaem Maghami zuzendari irandarrak Alizadehren amari 2.000 dolar ordaintzea erabaki zuen, sei hilabetez bere historiari buruzko Sonita dokumentala berarekin filmatu ahal izateko. Filma Amsterdamgo International Documentary Film Festival jaialdian estreinatu zen 2015. urteko azaroan, eta kritika onak lortu zituen. Sundanceko Zinemaldian (epaimahaiaren saria irabazi zuen) eta Seattleko Nazioarteko Zinemaldian ere proiektatu zen, erantzun bikainarekin.

Dokumentala filmatzen ari zen bitartean, Alizadeh-k Emaztegaiak salgai idatzi zuen eta Ghaem-ek bideo musikala filmatu zuen, nazioartean arreta handia lortu zuena. Bideoa ez zen soilik Afganistango emakumeen artean ezaguna izan, Strongheart taldearen arreta ere erakarri zuen: Alizadeh Ameriketako Estatu Batuetara eramatea lortu zuen, non Wasatch akademian bizi eta ikasten hasi zen beka oso batekin.

 Sariak eta aintzatespenak 

 2015ean, BBCko 100 emakumeen zerrendan sartu zuten.

 2017an Asia Game Changer sariak
 2018an, MTV Europe Music Awards- Belaunaldi aldaketaren saria
 2021ean, Askatasunaren Saria, Normandiako Eskualdeak sortua Giza Eskubideetarako eta Bakerako Nazioarteko Institutuarekin lankidetzan. Mundu osoko 5.000 gaztek baino gehiagok aukeratu zuten. Eta, gainera, Muhammad Ali Sari Humanitarioa jaso zuen, Konbentzimenduzko Oinarrizko Sei Printzipioen irabazlea.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Sonita en IDFA

Kategoria:Afganistandarrak
Kategoria:Rap abeslariak
Kategoria:Emakume aktibistak
Kategoria:100 Emakume (BBC)
Kategoria:Emakume idazleak