Haustura patologiko

Haustura patologikoa hezur-egituraren ahultasunaren ondorioz izandako haustura bat da. 

Hezur normal bat hondatuko ez lukeen egoera batean hezurra hausten bada, pazienteak hauskortasun patologikoa duela esan dezakegu. Haustura patologiko arruntenak ornoetan, femurrean, pelbisean, humeroan eta eskumuturrean gertatzen dira. Hezur luzeetan zeharka gertatu ohi dira; hezur zabaletan berriz, ertz batean edo kolapso bezala (ornoen gorputzean, esate baterako).

 Zergatia 
Hezurrak karga mekaniko normalekiko erresistentzia gutxitua izatearen arrazoiak gehienetan endokrinoak dira (osteoporosi eta osteomalazia prozesuetan bezala). Pertsona gazteetan Pageten gaixotasuna, osteogenesi inperfektu, hezur-tumore eta kisteekin lotuak egon daitezke. Beste arrazoi posible batzuk: hiperparatiroidismo primarioa, osteomielitis kronikoa, errakitismoa, giltzurrun-osteodistrofia, osteopetrosia, gazte-artritisa, displasia fibroso monostotikoa, granuloma eosinofiloa, poliomielitisa.
 Diagnostikoa 
Ahal dela, haustura patologikoaren azpian dagoen kausa aurkitu behar da, tratamendu-bide optimoa bideratzeko; baina batzuetan ez da erraza. Laborategiko probak, azterketa erradiologikoak (RM eta TAC), biopsia bidezko histologia edo zitologiak... erabiltzen dira.

Beste patologia batzuk ez daudenean, haustura izan duten menopausia osteko emakumeek edo 50 urtetik gorako gizonek, hezur-hauskortasun diagnostikoa jaso dezakete (nahiz eta osteoporosi diagnostiko-irizpideak ez bete), hezur-dentsitate minerala hobetzeko tratamendua emanez.Siris, E. S.; Adler, R.; Bilezikian, J.; Bolognese, M.; Dawson-Hughes, B.; Favus, M. J.; Harris, S. T.; Jan de Beur, S. M.; Khosla, S.; Lane, N. E.; Lindsay, R.; Nana, A. D.; Orwoll, E. S.; Saag, K.; Silverman, S. (2014-05-01). "The clinical diagnosis of osteoporosis: a position statement from the National Bone Health Alliance Working Group". Osteoporosis International. 25 (5): 1439–1443. doi:10.1007/s00198-014-2655-z. ISSN 1433-2965. PMC 3988515. PMID 24577348.

 Kudeaketa 
Haustura kirurgikoki konpondu daitekeenean, hainbat faktore ere kontuan hartu behar dira: hausturaren kokapena, azpiko kausa, pronostikoa eta pazientearen egunerokotasuna. Adibidez, gaixoaren bizi-itxaropena luzea bada, finkapena sendoagoa izan beharko da, eta protesi baten ezarpena baloratu daiteke. Aldiz, pronostikoa txarra bada edo pazienteak aktibitate gutxiko bizimodua badarama, interbentzio arin bat nahikoa izan liteke bizi-kalitatea mantentzeko.

Metastasiekin lotutako haustura patologikoetan, erradioterapia tratamendua errazteko karbono-zuntzezko inplante bat erabil daiteke.

Hainbat puntuazio-sistema daude hauskortasun patologikoak ebaluatzeko (oraindik hausturarik gertatu ez denean). Erabilienak hauek dira:

 Mirelen puntuazioa: hezur luzeetako gaixotasun metastasikoan.
 Harringtonen puntuazioa: femur proximaleko gaixotasun metastasikoan.

Bi sistemak antzeko irizpideetan oinarritzen dira: hausturaren kokapena, pazientearen sintomak, lesioaren tamaina eta lesio-mota. Puntuazio handiagoak haustura-arrisku handiagoa esan nahi du. Emaitza hauetan oinarrituta, hezurren finkapen profilaktikoa egin daiteke, azpiko kausaren tratamenduarekin batera.

 Erreferentziak  

 Kanpo estekak 

Kategoria:Lokomozio-aparatuko gaixotasunak
Kategoria:Medikuntza-terminologia