Abuli gotorlekua

Abuli gotorlekua ( ) Georgiako Samtskhe-Javakhetiko Akhalkalaki udalerrian dagoen egitura megalitiko prehistoriko bat da, Patara Abuli mendiaren hegoaldeko magalean kokatua, Kaukaso Txikia mendietan, itsas mailatik 2.670 metrora (8.760 oin) gora. Basalto bloke handiekin eta harri lehorrezko  hargintza ziklopearekin eraikia, gotorlekua erdiko "ziudadela" eremu gotortu batez osatuta dago, gutxi gorabehera 60 x 40 metrokoa (200 x 130 oin) eta etxebizitza eta ezkutaleku multzo batek inguratzen dute, bizitegi-eremu bat osatuz.  

Eraikuntzaren data zehatza ziurgabea den arren, indusketa arkeologikorik ez dagoelako,  Abuli gotorlekua Brontze Aro Ertain eta Amaierari egozten zaio, eta Hego Kaukasoko ziklopeen muino-gotorlekuen fenomeno kultural zabalago baten parte da. Egitura hauek gizarte-hierarkia berriak eta eskualdeko eliteen arteko boterearen finkapena islatzen dituztela uste da, defentsako eta ekonomiako eginkizunak betetzen dituzte lur landuak eta baliabide estrategikoak kontrolatuz. 

Abuli gotorlekua Georgiako Garrantzi Nazionaleko Kultur Monumentu Higiezinen artean dago  eta, 2019tik aurrera, Georgiako ondare megalitikoa aztertu eta kontserbatzeko ekimen arkeologiko nazionalean sartu da. 

 Arkitektura 
ezkerrera|thumb|Abuliko gotorleku megalitikoa
Abuli gotorlekua, tokian tokiko Korogli bezala ere ezagutzen dena (azken finean turkierazko Koroğlutik ), ezaugarri arkitektoniko asko partekatzen ditu Shaori gotorlekuarekin, Paravani lakuaren inguruko eremuan estrategikoki kokatutako beste gotorleku ziklopeo garrantzitsu batekin. 

Abuli gotorlekua egitura handi eta konplexua da, 3-5 metroko altuerako basalto bolkaniko blokez eraikia, morterorik erabili gabe. Erdiko gotorleku-eremua du, eta bertan 60×40 metroko azalera duen "zitadela" dago. Erdiko eremura hegoaldetik eta ekialdetik bi ateetatik sar daiteke. Tamaina eta forma desberdineko etxebizitzek edo ezkutalekuek, batzuetan bi edo hiru mailatan antolatuta, osatzen dute "bizileku-eremua" deritzona eta "zitadelaren" ekialdean hedatzen dira.  

 Arkeologia-abiapuntua 
Ez da indusketa arkeologikorik egin Abuli eta Shaorin, eta horrek zaildu egiten du zehazki datatzea edo kultura jakin bati esleitzea.  Oro har, ziklopeo gotorlekuen hedapena Hego Kaukasoko Brontze Aro Ertain eta Amaieran izandako gizarte-aldaketen testigantza arkeologikoa da, gizarte-bereizkuntza eta elite ahaldundu berrien agerpena islatzen duena. Gotorleku hauek normalean mendien magal malkartsuetan eraikitzen ziren. Kokalekuen banaketak eta material kulturalak iradokitzen dute muino-gotorleku hauen arduradunek lur lantzeko eta baliabideak kontrolatzen zituztela, baina baliteke funtzio ekonomikoak eta defentsakoak ere izan izana barnealdeko lurraldeentzat.  2019ko irailean, Georgiako kultura-ondarearen agintariek urte anitzeko ikerketa arkeologiko proiektu bat abiarazi zuten herrialdeko gune megalitikoak gehiago aztertzeko eta kontserbatzeko, besteak beste, Abuli, Shaori, Avranlo eta Samebakoak. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Georgiako gazteluak