Katalunia Erdialdeko Geoparkea

Katalunia Erdialdeko Geoparkea () UNESCOk Katalunian izendatuta dituen bi geoparkeetariko bat da. Bartzelonako probintzian kokatuta dago, Bages eskualdean, eta 1.300 km² inguruko azalera hartzen du. Geoparkeko dokumentazio eta ikerketa zentrua Manresako Unibertsitateko Kanpuseko Liburutegian (BCUM) dago.

 Geoparkearen sorrera 
2011n "Katalunia Erdialdeko Parke Geologiko eta Meatzaritza" (Parc Geològic i Miner de la Catalunya Central) izenarekin sortu zen eta 2012an UNESCOren babesean Geoparke bihurtu eta Europako Geoparkeen Sarean (EGN) eta Munduko Geoparkeen Sarean (GGN) sartu zen.

 Geografia eta klima 
Geoparkeak 1.315 km² inguruko azalera du eta 190.000 biztanle bizi dira han. 36 udalerri daude barnean, aipagarrienak Cardona, Súria, Moià, Collbató eta Sallent dira. Montserrat eta Sant Llorenç del Munt mendilerroak ere geoparkearen barnean daude.

Llobregat eta Cardener ibaien haranak ditu eta 500 metrotako altuera duten lur garaien multzoak ere badaude, batzuk lauak eta besteak aldapatsuak. Punturik altuena Saint Jeroni (1.236m) da. Biztanleria eta industria lautadetan eta ibaiertzetan kokatu izan da historian, hala ere lurraldearen %75a basoak estaltzen du eta %17,5a nekazaritzarako erabiltzen da. Altuera baxuetan mediterranear basoa nagusitzen da, artadiak eta hariztiak, altueran gora egin ahala pinu gorria agertzen da.

Klima kontinental mediterraneoa du. Udaren eta neguaren artean aldaketa termiko nabarmena dago eta prezipitazioak urriak dira, mendi gainaldetan ezik.

 Geoparkearen ondare geologikoa eta meatzaritza 
270px|thumb|Cardonako gatz meategia.
Ebroren arro geologikoan kokaturik dago eta arroka sedimentarioak dira nagusi. 40 milioi urtetako eboluzioa erakusten dute geoparkean dauden arrokek. Zaharrenak itsas ingurunetan metatutako sedimentuez eratu ziren. Beranduago, itsasoa lehortu ahala, sulfatoen (igeltsu) eta kloruroen (halita, silbita, karnalita...) metaketak gertatu ziren. 

Horregatik historian zehar gatz meatzaritza handia garatu da antzinarotik. Neolitokoak dira lehenengo meategiak, Cardonako gatz mendian, eta erromatarrek ere atera zuten gatza, besteak beste Plinio Zaharrak aipatzen du.

Moiàko Toll leizean Kuaternarioko ornodunen fosil eta aztarna garrantzitsuak aurkitu dira, hala nola, elefanteak, errinozeroak, hipopotamoak, hienak...

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Webgune ofiziala

Kategoria:Bages
Kategoria:Kataluniako geologia
Kategoria:Kataluniako parke naturalak
Kategoria:Geoparkeak