Nepalgo erresuma

Nepalgo erresuma () Asia hegoaldeko erresuma hindu bat izan zen, 1768an Gorkha erresumaren hedapenak sortua eta 2008ra arte iraun zuena, erresuma Nepalgo Errepublika Federal Demokratiko bihurtu zenean. Gorkha Inperioa bezala ere ezaguna izan zen eta batzuetan Asal Hindustan bezala. Prithvi Narayan Shah Gorkhako erregeak sortu zuen.

1768tik 2008ra, monarkia hereditarioa izan zen, erregea estatuburu zela.

Shah dinastiak boterea galdu zuen 1846an, Jang Bahadur Ranak herrialdearen kontrola hartu zuenean, Katmanduko Koteko sarraskian ehunka printze hil ondoren. Rana familiak 1843tik 1951ra arte gobernatu zuen herrialdea, jarauntsiko lehen ministro karguarekin.

Tribhuvan erregeak Ranatarren erregimenarekin amaitu zuen eta Nepalgo mugimendu demokratikoari ekin zion. 1960ko eta 1970eko hamarkadetan ez zen konstituzio demokratikorik onartu, eta 1980ko hamarkadako krisi ekonomikoaren ondoren, monarkia konstituzionala ezartzea lortu zen 1990ean.

1996 eta 2006 artean Nepalgo gerra zibila gertatu zen monarkiaren aldekoen eta Nepalgo Alderdi Komunistaren artean. Nepalgo sarraski errealak monarkiaren krisia areagotu zuen. Gyanendra erregeak boterearen kontrol zuzena hartu zuen 2005ean, baina 2007an hauteskundeak deitu behar zituen. Legebiltzar berriak 2008ko maiatzaren 28an aldarrikatu zuen errepublika.

 Erregeen zerrenda 
 1743-1775 Prithvi Narayan Shah (1723-1775)
 1775-1777 Pratap Singh Shah (1751-1777)
 1777-1799 Rana Bahadur Shah (1775-1806)
 1797-1816 Girvan Yuddha Bikram Shah (1797-1816)
 1816-1847 Rajendra Bikram Shah (1813-1881)
 1847-1881 Surendra Bikram Shah (1829-1881)
 1881-1911 Prithvi Bir Bikram Shah (1906-1955)
 1911-1950 Tribhuvan Bir Bikram Shah (1906-1955)
 1950-1951 Gyanendra Bir Bikram Shah (1947- )
 1951-1955 Tribhuvan Bir Bikram Shah (1906-1955)
 1955-1972 Mahendra Bir Bikram Shah (1920-1972)
 1972-2001 Birendra Bir Bikram Shah (1945-2001)
 2001 Dipendra Bir Bikram Shah (1961-2001)
 2001-2008 Gyanendra Bir Bikram Shah (1947-)

 Iruditegia 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nepalgo historia
Kategoria:Desagertutako Asiako monarkiak