Julia Grenan

Julia Grenan (Sighle, Sheila, 1883ko uztailaren 2a - 1972ko urtarrilaren 6a) irlandar nazionalista, errepublikar, sufragista eta sozialista eta -eko kidea izan zen, 1916ko Pazko Altxamenduan Kuartela utzi zuten azken hiru emakumeetako bat izateagatik ezaguna.

 Aurrekariak 
Julia Grenan 1883ko uztailaren 2an jaio zen Patrick Grenan, Dublingo Lombard Street-eko join-lari [Joiner baten merkataritzak egurrarekin eraikitzea eskatzen zuen, ateak, leihoak eta altzariak bezalako gauzak eginez, eta hiriko eta landako bizitzaren zati komuna izan ziren XIX.] bat, Elizabeth O'Farrell (; 1883ko azaroaren 5a - 1957ko ekainaren 25a) irlandar erizaina, errepublikarra eta Cumann na mBaneko kidea izan zen, 1916ko Pazko Altxamenduan errendizioa emateagatik ezaguna. hazi zen lekutik gertu. Bi neba zituen eta neska bakarra zen. Bere ama Elizabeth Kenny zen, Hugh Kennyren alaba, 1900ean hil zena bronkitis kronikoaren ondorioz, beste gaitz batzuen artean.

Miserikordiako Ahizpen eskolara joan zen eta horren ondoren jostun bihurtu zen. Bere bizitzaren zatirik handiena O'Farrellekin eman zuen, bi neskak haurtzaroko lagunak izan ziren eta elkarrekin hazi ziren. Emakume gisa, nazionalista sutsuak ziren, irlanderaz hitz egiten zuten eta Dublingo hainbat erakundetan sartu ziren, hala nola, Liga Gaelikoa, Irlandako Emakumeen Frankizia Liga eta Irlandako Emakume Langileen Batasuna. 1906an,  hÉireannekin bat egin zuten, eta -en Inghinidhe adarreko kide izatera igaro ziren 1914an sortu eta gutxira.
1913ko Dublin lock-out-ean langileen alde egin zuten. Constance Markieviczekin lan egin zuten Britainiar Indar Armatuetan errekrutatzea eragozten saiatzeko. Biak trebatu zituen su-armak erabiltzen.

 Altxatzea 
Behin Altxamendua antolatuta, eta hasi bezperan Markievicz-ek ziurtatu zuen ekintzan zentralak zirela Liberty Hall-era bideratuz James Connolly Irlandako Armada Hiritarreko buruzagiari aurkezteko eta fidatzeko zirela bazekiela ziurtatuz.

Grenan Dundalk eta Carrickmacross-era bidali zuten hango unitate errepublikanoei zuzenbideak ematera. O'Farrell mendebaldera bidali zuten. Itzuleran Posta Bulego Nagusitik kanpo lan egin zuten, mezulari eta erizain gisa. Era berean, GPOtik Zirujauen Elkargoko goarnizioari munizioa entregatzea ziurtatu zuten, armak arroparen azpian ezkutatuz. Elizabeth O'Farrell lagunarekin eta James Connollyren Winifred Carney kanpalekuko laguntzailearekin batera, zaurituak zaindu zituen, baita Connolly ere, zeinaren orkatila bala batek txikitu baitzuen hilaren 27an. Hiru emakumeek uko egin zioten irteteari gainontzeko emakumeak ebakuatu zituztenean, buruzagiekin batera Moore kalera erretiratu ziren ostiral gauera arte. Grenanek eta O'Farrellek zaurituak zaindu zituzten han, behin betiko errendizioa erabaki arte. O'Farrelli Gurutze Gorriaren intsignia bat eta bandera zuri bat eman zizkioten, eta errendizioa militar britainiarrei emateko eskatu zuten. Grenanek atetik behatu zion, O'Farrell su bizian ateratzen zen bitartean.

 Ondorengoak 
Moore kaleko gizonekin batera atxilotu zuten Grenan, eta, hasieran, Biribilguneko lorategietan eduki zuten gaua. Ondoren, Richmond kuartelera eraman zituzten, eta, azkenik, Kilmainham Gaol-en atxilotutako gainerako emakumeekin espetxeratu zituzten, maiatzaren 9ra arte. Exekuzioak entzun zituen bitartean, haien jantzi belikoak hasiera batean esan zien presoei tiroak etengabeko borroketakoak zirela. Grenan-ek -entzat lanean jarraitu zuen O'Farrell lagunarekin. Irlandako Independentzia Gerran aginduak eraman zituzten. 1921ean Itun Anglo-Irlandarra sinatu ondoren Itunaren Aurkakoak izaten jarraitu zuten eta Estatu Librearen etsai izaten jarraitu zuten.

Irlandako Gerra Zibilean dirua bildu zuten itunaren aurkako presoen senideentzat, eta funtzio errepublikanoetara joaten jarraitu zuten. Azkenean, 1933an, Cumann-tarrek erakundea beren sinesmenetatik urrundu zela uste izateari uko egin zioten. Bi emakumeek 1956-62 IRAren mugako kanpainari babesa eman zioten. Izan ere, O'Farrell izan zen errenditzea eman zuen emakumea, eta bera da bikotea hobekien gogoratzen duena. Sorreraren eta gerren ondorengo urteetan, Grenan-ek Ballsbridgeko Irish Hospital Sweepstakes bulegoarentzat lan egin zuen, baita Dublingo peleteria langile gisa ere. Bi emakumeak elkarrekin bizi ziren Lower Mount kaleko 27. zenbakian, Dublinen.
Julia Grenan Dublinen hil zen 1972ko urtarrilaren 6an eta 1957an hildako Elizabeth O'Farrellekin batera lurperatu zuten, Dublin-go Glasnevin hilerriko lurralde errepublikanoan. Elizabeth eta Julia bikote erromantikoak zirela oso zabaldua dago gaur egun. Erakusten zuten gertutasun esanguratsua, 30 urtez elkarrekin bizi izana, ez bata ez bestea inoiz gizon batekin ezkondu ez izana eta elkarren ondoan lurperatu izana, horiek guztiak jendaurrean adierazitakoa baino harreman intimoagoaren adierazletzat jotzen dira. 

Era berean, 1916ko Altxaera taldeko bere kideak, Kathleen Lynn eta Madeleine ffrench-Mullen, "adierazi gabeko" beste bikote bat ere badirela uste da, Margaret Skinnider eta Nora O'Keeffe         izan ziren bezala, guztiak, Eva Gore-Booth eta beste batzuekin batera, 2023ko TG4ko dokumental batean "Irlandar Iraultzaren bihotzean bertan dauden emakume queer erradikalei" buruz agertu zirenak:  Radical Hearts(Bihotz Erradikalak).

 Erreferentziak 

 Bibliografia osagarria 

 Brian Feeney (2014ko maiatzaren 2a) Sean MacDiarmada: 16 Lives. [16 bizitza] O'Brien Argitaletxea 187.orri-. ISBN 978-1-84717-653-0
  Brian Barton (2013ko abenduaren 1a) The Secret Court Martial Records of the 1916 Easter Rising  [ 1916ko Pazko Altxamenduaren Epaimahai martzialaren erregistro sekretuak]  410.- orri. ISBN 978-0-7509-6905-6.

 Kanpo estekak 
 Bi hilobi, 2025eko irailaren 28a, Iñigo Aranbarriren Iritzia

Kategoria:Irlandar Independentzia Gerrako biografiak
Kategoria:Pazko matxinadako parte-hartzaileak
Kategoria:Dublindarrak
Kategoria:Irlandako sufragistak