Elorriaga erretaula

Elorriaga erretaula edo San Barnaberen kaperako erretaula,  Zumaiako San Pedro elizan dagoen erretaula flandestar bat da, bost margolanez osatutako triptiko bat, 16. mende hasierakoa.

 Historia 
1504. urtean elizak Zumaiako familia aberats biri esleitu zizkion bi kapera elizan.  Ezkerrekoa, San Antonen kapera, Sasiola familiak eskuratu zuen, eta han bada beste triptiko bat.  

Eskuineko kapera, Juan Martinez Elorriaga armadorearen familiak hartu zuen eta han dagoen erretaula Elorriaga izenez ezaguna da horregatik. Elorriagak kaperaren neurriak hartuta egin zuen bidaia Flandesera, eta bere erretratu bat ere eraman zuen. Emaztea irudikatzeko modelo bat aukeratuko zuen han, uste denez; eta margotutako guraso horien antzarekin eginak daude seme-alabak, erretaularen erdiko panel handi eta nagusian, Kristoren gurutziltzattuaren oinetan Elorriaga baitaude familiakoak belauniko otoitz egiten, San Pedro, San Barnabe eta Santa Katalinaren babespeanZumaiako Udala Alboko kaperak. Bruselako lantegi batean eginiko lana dela uste da. 

 Ikonografia eta lotura estilistikoak 
Alboetan Kristoren Pasioa ageri da: Baratzeko otoitza, Kalbariorako igoera, Pietatea eta Berpizkundea ikusten dira. Ateak ixterakoan, Deikundea azaltzen da, margoetako batek erdiko eszenako paisaia bera erakusten duelarik.

Obra 1510. urtearen inguruan datatu da, eta bere irudiek lotura argiak erakusten dituzte maisu flandestar ezagunek marraztutakoekin. Adibidez, ezkerreko panel irekiko kalbarioa, Kristo eta bere inguruko Zireneo eta soldadua, oso antzekoak dira Santa Godelivaren elezaharraren maisuaren lan batzuetan ikusten diren pertsonaiekin, bereziki Gesaltzako triptikoan eta Mirafloresko Kartusiako Kalbarioaren triptikoan ikusten direnekin.

Erdiko panelean ikusten den Gurutziltzaketaren eszena da Rogier van der Weydenen Vienako Gurutziltzaketaren Triptikokoaren antzekoa, eta are gehiago, pertsonaien jarrerak kalko bat dira Bernako triptiko batekin alderatuta. Hala ere, ez da Van de Weydenen lantzat hartu behar Zumaiakoa, 1440 inguruko lanak baitira harenak, Zumaiakoa egin baino 70 bat urte lehenagokoak.

Hugo van de Goes margolariaren ereduari (Vienako Kunsthistorischesen dagoen lan bati) jarraitzen dio, duda barik, Kristoren Erostaren irudiak, eskumako panelkoak. Eta Kalbarioko bidean dagoen Andre Mariak, Ama Birjinaren Van der Goesen margo batzuk gogora dakartza halaber.

Atzeko paneletan dauden irudien konexioak ere aipatu dira. Lotura hauengatik eta beste seinale batzuengatik, Allende Salazar adituak Jan Joest de Calcar jotzen du egiletzat, 1519an hil zen margolari flandestarra, Eusko Jaurlaritzak momunemtu izendatu zueneko garaiko dokumentazioak, aldiz, ez du Calcarren egiletzat ziurtzat ematen, eta aipaturiko autore horien guztien jarraitzaile anonimo bat hobesten du, 1505-1510 urteen artean lan egin zuena.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Poliptiko flandestarrak
Kategoria:Triptikoak
Kategoria:Euskal Herriko erretaula flandestarrak
Kategoria:San Pedro eliza (Zumaia)