Kobre(I) azetiluro

Kobre(I) azetiluroa edo kobre karburoa konposatu kimikoa da, Cu2C2 formula duena. Iturrien arabera konposatu organiko, ez-organiko edo organometaliko moduan sailkatzen da. Heze denean hauts gorri-marroixka da, baina lehortzea solido kristalino bihurtzen da. Lehorra dagoenean oso lehergarria da.

 Sintesia 
Kobre(I) azetiluroa presta daiteke azetilenoa kobre(I) klorurozko disoluzio amoniakal bati erantsiz. Garrantzitsua da disoluzioak kobre-gatz monobalenteak soilik edukitzea kobre(II) azetiluroaren eraketa saihesteko, hau askoz ezegonkorragoa baita. Azetiluroa erantsi ondoren, kobre(I) azetiluroren hidratoa berehala prezipitatzen da prezipitatu marroi-gorrixka fin gisa.

C2H2 + 2 CuCl ->[NH4/H20] C2Cu2 H2O + 2 HCl

Kobre(I) azetiluro anhidroa sintetiza daiteke kobre(I) ioduroa potasio azetiluroarekin erreakzionaraziz amoniako likidoan -70 C-tan.

2 CuI + KHC2 + NH3 -> Cu2C2 + KI + NH4I

 Erabilera 
Kobre(I) azetiluroa sintesi organikoan baliatzen da, propargil alkohola sintetizatzeko esaterako. Lehergaia izanik ere, ez du horretan erabilgarritasunik oso sentikorra dela eta erraz leher daitekeelako. Kuriositate gisa, kobre(I) azetiluroa da lehergai bakarra gasik askatzen duena lehetzerakoan.

 Erreferentziak