Pascual Amat

Pascual Amat y Esteve espainiar abokatu, ofizial militar eta politikari bat izan zen, eta Grazia eta Justizia ministroa Alfontso XIII.aren erregealdian.

 Biografia 
1856ko urriaren 20an jaio zen Yeclan. Julián Amat y Soriano kapitain erretiratuaren eta Concepción Esteve y Torregrosaren semea, Administrazio Militarreko Akademian sartu zen, eta duela gutxi Castilla la Nuevako Intendentzia Militarraren egoitzan berrezarri zen, 1874ko apirilean. Urte bereko abenduan, Administrazio Militarreko hirugarren ofizial izendatu zuten, bigarren teniente mailaren baliokidea. Berehala parte hartu zuen Hirugarren Gerra Karlistan, eta 1875ean bigarren ofizial izendatu zuten, lehen ofizial mailarekin, kanpainan egindako zerbitzuengatik.

Bere gaitasunak eta zuzenbideko tituluak, 1880an, Ávilan jada ezarrita zegoen Administrazio Militarreko Akademian irakasle lanpostu batera eraman zuten. Hainbat kargu izan zituen bertan hamabi urtez, 1892ra arte, eta hainbat alditan auzipetutako militarrak ordezkatu zituen. Jarduera hauetan guztietan erakutsitako trebetasun eta dedikazioak Karlos III.aren Gurutzea eman zion.

1892an, lehen mailako ofizial eta bigarren mailako gerrako komisario gisa, Alderdi Kontserbadorean hasi zuen bere ibilbide politikoa, Arévaloko (Ávila) barrutiko Gorteetarako hautatua izan baitzen 1893-1894 eta 1894-1895eko legegintzako hauteskundeetarako, eta Armadan ordezko kargu batera ere joan zen. Berriro hautatua izan zen 1896ko eta 1898ko legegintzako hauteskundeetarako, Arévaloko barrutirako ere bai.

1899ko martxoan Gorteak desegin ondoren, Pascual Amat Administrazio Militarreko Akademiako irakasle kargura itzuli zen, orain bigarren mailako gerrako komisario karguarekin, 1895ean izan zuena, baina aldi berean jarduera politikoetan parte hartzen jarraituz.

Francisco Silvela 1902ko abenduaren 6an gobernua osatu zuenean, Antonio Maura Agintaritza ministroak Balear Uharteetako gobernadore zibil izendatu zuen, nahiz eta Amatek kargua utzi.

Hala ere, 1903an, berriro hautatu zuten diputatu 1903-1904 eta 1904-1905eko legegintza hauteskundeetarako. Garai hartan, diputatu eta Administrazio Militarreko Kidegoko kide gisa zuen eginkizun bikoitzak oso zuzenean esku hartzera eraman zuen, gutxienez XIX. mendearen amaieratik, parlamentuko ganberetan eta zirkulu politikoetan, baita prentsan eta argitalpen espezializatuetan ere sutsuki eztabaidatua izan zen gai batean. Gerra eta Itsas Armadako aurrekontuen kontrol fiskala zen gaia, mende horren lehen erditik eztabaidatua izan zen gaia, baita zirkulu akademikoetan ere. Azken urteetan, gobernuko, Kongresuko eta Martínez Campos, Cassola, Salamanca, Dabán, Weyler, Azcárraga, Suárez Inclán, Linares, Jiménez Palacios eta Servet bezalako ofizial orokorren bulegoetako ordezkariek esku hartu zuten.

Gastu horien kontrola argitzeko asmoz, Weylerrek 1902ko maiatzaren 15eko Legea sustatu zuen, eta horren bidez, Administrazio Militarraren Kidegoa Intendente Nagusian eta Esku-hartze Militarraren Kidegoan banatu zen, azken horri Estatuko Administrazioaren Esku-hartze Nagusiaren menpekotasun funtzionala emanez. Legea garatu eta dagokion araudiarekin ezartzeko beharrak eztabaida parlamentario biziak sortu zituen, eta bertan, hasieran segregazioaren aldekoa zirudien Amatek, azkenean Administrazio Kidegoa bere egitura tradizionalean mantentzearen alde agertu zen, eta horrela, Félix Suárez Inclánekin talka egin zuen, zeinak 1902ko Legeak aurreikusitako zuzenketak defendatu zituen Kongresuan. Ondorengo legegintzaldietan diputatu izaten jarraitu zuen, batez ere garai hartan oso modan zeuden gai militarretan esku hartuz. 1907ko otsailean, Justizia Idazkariorde izendatu zuten Itsas Armadako Ministroaren eta Losadaren proposamenez, eta Mauraren Kabinetearen barruan. Kargu horretatik dimisioa eman zuen 1909ko urrian, Maura gobernuan Segismundo Moretek ordezkatu zuenean.

Diputatu gisa jarraitu zuen 1916ko martxora arte. Hala ere, bere kidego militarretik baimenarekin egon arren, hainbat lan-batzordetan parte hartu zuen aktiboki, batez ere Armadaren Kontabilitate Orokorraren eta Esku-hartze Araudia idatzi zuenean, eta, presidente gisa, Gerra adarreko kontratazio Araudia berrikusteaz arduratzen zenean.

1902ko Legea 1911n ezarri zenean eta Intendentzia eta Esku-hartze kidego militarra sortu zenean, Antzinako Administrazio Kidegoaren ondorengoa, baina orain maila bereiziekin, Amat Intendentzia Kidegorara joan zen azpiintendente mailarekin, koronelaren baliokidea.

1916an, Ávila probintziako erreinuko senatari hautatu zuten, eta kargu hori 1918ra arte mantendu zuen, Arévaloko diputatu hautatu zuten arte.

Urte berean, dibisioko intendente mailara igo zuten, nahiz eta helburu militarretarako prest egon.

1919an Mauraren gobernua erori ondoren, Sánchez de Tocak, Alderdi Kontserbadorearen kide eta Datoren jarraitzaile zenak, oraindik independentea izan arren, hartu zuen kargua. Amaten lagun mina izanik, Grazia eta Justizia ministro izendatu zuen, Bahamonde y de Lanzen ondorengo kargu horretan urte hartako uztailean.

Amatek Ministerioa ondo ezagutzen bazuen ere, bi urte baino gehiago bertan Idazkariorde gisa eman baitzuen, ezin izan zuen bere kargu berria garatu, zorroa izan zuen denbora laburrean.

Urte hartan gobernu ezegonkor eta laburren garaia hasi zen. Sánchez de Tocak dimisioa eman behar izan zuen Armada osoaren oposizioaren aurrean, Marokoko Gerra, Defentsa Junten ukapena eta Kataluniako enpresaburuen elkartearekin izandako talka egotzi nahian. Pascual Amat 1919ko abenduan kendu zuten kargutik.

1920ko urrian, 6. Eskualde Militarreko intendente izendatu zuten, baina berriro erreserban jarri zuten diputatu izendatu ondoren, eta 1921ean, adinagatik erreserban jarri zuten. 1928an hil zen Madrilen.

1886an Mercedes Ibarrola Borjarekin ezkondu zen.

 Kanpo estekak