Hamahiru Urteko Gerra (1454-1466)

Prusiako Konfederazioa|gudulari2=30px Ordena Teutonikoa   Danimarka  30px Livoniar Ordena|komandante1={{plainlist|
30px Piotr Dunin
30px  Jan Bażyński
30px  Jan Taszka Koniecpolski
30px  Andrzej Tęczyński
30px  Maciej Hagen
30px  Piotr Świdwa-Szamotulski
30px  Prandota Lubieszowski
30px  Ulrich Czerwonka
30px  Jan z Valdštejna
30px Jan Skalski

''Laguntza eman zuten:30px Jan Bażyński
30px Scibor von Baysen
30px Ramsza Krzykowski
30px Otton Machwic
30px Maciej Kolmener
30px} Szymon Lubbelow
30pxWincenty Stolle
30pxJan Kieżgajło}}|komandante2=|indarra1=|indarra2=|galera1=|galera2=}}Hamahiru Urteko Gerra (polonieraz: wojna trzynastoletnia; alemanez: Dreizehnjähriger Krieg), Hirien Gerra''' ere deitua, 1454-1466 artean Poloniako Erresumaren Koroaren eta Ordena Teutonikoaren artean gertatutako gatazka izan zen.

1410ean Polonia-Lituaniaren eskutik Alemaniar Ordenak jasandako porrot ikaragarriaren ondoren, eta haren ondorio politiko, militar eta ekonomikoen ostean, estatuan barne-gatazka handiak piztu ziren Ordena nagusiaren eta bertako prusiar buruzagien artean. Azken hauek kezka partekatuak zituzten asimilatutako prusiar eta aleman hiritarrekin. Azkenean tentsio horrek Prusiako Konfederazioaren altxamendura eraman zuen; honek tokiko prusiar nobleziaren eta hirien ordezkaritza antolatu zuen, eta Poloniako errege Kasimiro IV.a Jagellondarraren babesaren bila jo zuen. Horrek, funtsean, lurren jabetza herrialdez aldatzea suposatzen zuen, eta Aleman Ordenak mehatxu hilgarri gisa hartu zuen berehala; hala, gerra piztu zen Poloniaren eta Teutoien artean.

Hamahiru Urteko Gerra Poloniaren garaipenarekin amaitu zen, baita Toruńeko Bigarren Bakearekin ere. Ordena Teutonikoa Poloniaren feudatario bihurtu zen, eta bere Maisu Handiek errege poloniarrari omenaldia egiteko konpromisoa hartu behar izan zuten boterea hartu eta sei hilabeteko epean. Konpromiso hori bi mende inguru bete zen, tarteka tentsioak sortzen baziren ere. Teutonar Ordenak ekialdeko Pomerania Poloniari itzuli zion, ia 150 urtez bere baitan izan ondoren, eta Varmiako apezpikutza ere eman zuen; bi lurralde horiek Prusia Erreala edo Poloniar Prusia izenez ezagutzen ziren, eta zuzenean Poloniako Erregearen agintepean geratu ziren. Hala ere, tentsioak azkar berpiztu ziren, eta horren ondorioz 1467-1479ko Apaizen Gerra piztu zen, Varmiaren independentziaren inguruko gatazka luze eta gogorra, non Zaldunek sinatutako bakearen berrikuspena bilatu zuten. Berriro ere Poloniak garaipena eskuratu zuen, eta lortutako lurraldeak mantendu zituen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:1450eko gatazkak
Kategoria:1460ko gatazkak
Kategoria:Poloniak parte hartutako gerrak
Kategoria:Ordena Teutonikoa