Erregilo Lakuko gudua

Erregilo Lakuko gudua Erromatar Errepublikaren sorrera eta gutxira Latindar Ligaren aurkako garaipen mitikoa izan zen, Erromatar-Latindar Gerren testuinguruan. Latindarrak Luzio Tarkino Harroa zahartuak gidatu zituen, Erromako zazpigarren eta azken erregea, K.a. 509an kanporatua izan zena, bere suhia Oktavio Mamiliorekin batera, Tuskuloko diktadorea. Gudua tronua berreskuratzeko Tarkinoren azken saiakera izan zen. Legendak diote Kastor eta Polux erromatarren alde borrokatu zirela.

 Aurrekariak 
Latiumeko Erromaren aliatu ohiek inbaditzeko mehatxua zela eta, Aulo Postumio Albo izendatu zuten diktadore.

Guduaren urtea ez dago argi, eta beti egon da eztabaidagarria. Tito Liviok K.a. 499an kokatzen du gudua, baina bere iturri batzuek gudua Postumioren kontsulgoan gertatu zela diote, K.a. 496an. Beste iturri nagusia, Dionisio Halikarnasokoa, ere K.a. 496an kokatzen du. Autore moderno batzuek K.a. 493 edo K.a. 489 proposatu dute.

Erregilo Lakua sumendi krater baten aldean zegoen, Erroma eta Tuskulo artean. K.a IV. mendean lakua hustu egin zuten.

Liviok dioenez, Volskoak (Lazio hegoaldeko tribu auzokidea) Latindarren alde borrokatzera armada bat bidali zuten, baina Erromako diktadorearen azkartasunak gerrara berehala murgiltzea eraginda, Volskoen indarrak ez ziren garaiz iritsi.

 Gudua 
Postumio diktadore erromatarrak infanteria indarrak gidatu zuen, Tito Aebuzio Helva Magister Equitum (Zaldunen Maisua) izan zen bitartean. Tarkino biziraun zen seme bakarrarekin, Tito, gerrara joan zen. Tarkinoren presentzia gorrotatua  erromatarrak aurreko gudutan baino indar handiagoz borrokatzera bultzatu zituen.

Guduaren hasieran errege-ohia zauritu egin zen Postumio erasotzean. Magister Equitum-a Mamilioren aurka ekin zuen eta biek zauriak jaso zituzten: Aebuziok besoan, eta Latinoen diktadoreak bularrean. Aebuziok bere indarretatik urrundu behar izan zen eta urrutitik zuzendu zituen. Errege-ohiaren soldaduek, besteak beste, erromatar erbesteratu askok, errepublikako indarrak gainditzen hasi ziren. Egoera larritu zen erromatar Marko Valerio Voluso, kontsul ohia, Tito Tarkinio erasotzean lantza batez jota hil zenean. Hala ere, Postumiok bere guardia pertsonaletik tropa berriak ekarri zituen eta erbesteratuen aurrerapena gelditu zuen.

Bitartean, Tito Herminio Akilino, Sublizio zubian Horaziorekin batera borrokatzeagatik ospetsua, eta K.a. 506an kontsul izan zena, Mamilio aurkitu eta hil zuen; baina aurkaria garaituta eta botina lapurtzen saiatzean, javelina batek Herminio hil zuen. Gudaren emaitza zalantzan zegoela dirudienez, Postumiok zaldi-indarra lurretik erasotzera agindu zuen, Latindarrak atzera egitea eragin eta latindar kanpalekua harrapatu zuen. Tarkino eta Latindarren armada alde egin zuten, eta horrekin erromatarren garaipen erabakigarria lortu zen. Postumiok bere armadarekin Erromara itzuli eta triunfoa ospatu zuen.

Legenda baten arabera, Dioskuroak, Kastor eta Polux, erromatarren alde borrokatu zuten, bi zaldun gazte moduan agertuta. Postumiok Erromako foroan tenplu bat eraikitzeko agindu zuen haien ohorez, non beren zaldiak atedena hartu ohi zuten. Plutarkok dioenez, gudua Koriolano gaztearen lehenengo gerran parte hartzea izan zen, eta horregatik haritz-girlanda bat jaso zuen.

XIX. mendean, gudua  Thomas Macaulayren Lays of Ancient Rome lanean ospatu zen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Antzinako Erromako guduak
Kategoria:Erromatar Errepublikaren historia
Kategoria:K. a. 490ko hamarkada