Lajos Batthyány

Lajos Batthyány de Németújvár kondea (Pozsony, 1807ko otsailaren 10a – Pest, 1849ko urriaren 6a) hungariar iraultzaile eta politikaria izan zen.

Hungariako nobleziako familia batean jaio zen. Gurasoen dibortzioaren ondoren, Vienara joan zen amarekin eta anaiarekin.

Zagreben ikasi eta Italian egon ondoren teniente mailara igo eta zuzenbidean graduatu zen. 1830ean Hungariako parlamentuko goi ganberan jarauntsiko pare bihurtu zen eta 1834an Antonia Zichy kondesarekin ezkondu zen.

1834tik aurrera politikan inplikatzen hasi zen eta István Széchenyirekin batera noblezia buru zuten mugimendu erreformistak zuzendu zituen. 1843an Lajos Kossuthekin hasi zen lanean.

Batthyány 1843-1844an parlamentuko oposizioaren buru bihurtu zen eta Habsburgotarren monarkiaren barne eta kanpo politika kritikatu zuen.

1847an hondoratutako elkarte ezkertiarren buruzagi bihurtu zen. Kossuthi moralki eta finantzarioki lagundu zion. 1847ko parlamentuan Kossuth oposizioko burua izan zen behe ganberan eta Batthyány goi ganberan.

1848ko martxoaren 17an Batthyányk lehen hondoratze parlamentua sortu zuen Fernando I.a Austriakoa enperadorearen baimenarekin. Martxoaren 23an Batthyány Hungariako lehen ministro bihurtu zen. Indar armatuak eta tokiko gobernua antolatu zituen. Maiatzean Hungariako Armada Iraultzailea antolatu zuen.

Austriako monarkiaren eta hungariar separatisten arteko borrokaren erdian kokatu zen. Irailean dimititu zuen Hungariak kroaziarrak inbaditu ondoren.

Handik gutxira, lehen ministro kargura itzuli zen. Austriaren aurkako matxinada iragarri zuen eta Eztebe Austrakoari zuzentzeko eskatu zion. Enperadoreak ez zuen gobernu berria ezagutu, eta Batthyány Vienara joan zen konpromiso batera iristeko. Hori lortu ez zuenez, urriaren 2an dimisioa eman zuen gobernuan eta legebiltzarrean. Hilabete horretan Kroaziako armadaren aurka borrokatu zen soldadu soil gisa.

1849ko urtarrilean Batthyány Peten harrapatu zuten. Hungariako armadak hainbat saiakera egin zituen askatzeko, baina Batthyány abuztuan exekutatu zuten.

Kategoria:Hungariako noblezia
Kategoria:Hungariako lehen ministroak
Kategoria:Exekutatutako politikariak