Ada Flatman

Ada Susan Flatman (1876-1952) Erresuma Batuan eta Estatu Batuetan lan egin zuen britainiar sufragista  izan zen.

 Bizitza 
Ada Susan Flatman Suffolken jaio zen 1876an. Egoera finantzario ona zuen eta emakumearen eskubideez interesatu zen. Twentieth Century Club Notting Hill-en egoitza berean bizi zen Jessie Stephenson bere lankide aktibistarekin batera.

Flatman Hollowayko espetxera bidali zuten, 1908an Marion Wallace Dunlop, Ada Wright eta Katherine Douglas Smith-ek zuzendutako Parlamentuko Etxeetarako sarekadan parte hartu eta Una Dugdale-ren bigarren boladan parte hartu ondoren. Hurrengo urtean, Emakumeen Batasun Politiko eta Sozialak (WSPU, ingelesezko sigletan) kontratatu zuen bere jarduerak Liverpoolen antolatzeko, Mary Phillipsen ordez. Flatmanek ostatu apal bat antolatu zuen Constance Lyttonentzat Liverpoolera emakume langilez mozorrotuta iritsi zenean, aktibismo sufragistagatik atxilotua izateko asmoarekin, eta publizitate egokia sortzeko.

Liverpoolen Alice Stewart Kerrekin lan egin zuen, baina Emmeline Pethickek Flatmanengan konfiantza izan zuen Liverpoolek WSPUren denda bat irekitzeko baimena eskatu zuenean.  Patricia Woodlockek denda ireki zion, eta arrakasta handia izan zuen.  Flatmanek, ondoren, publizitatea antolatu zuen Woodlocken askapenaren inguruan, Hollowayn zigor bat bete baitzuen. "Votes for Women" liburuaren 1909ko ale batek dreadnought gisa erakusten zuen Patricia.

1909ko maiatzean, Flatman Bristolen zegoen  non Augustine Birrell politika antisufragista Royal Hotelean zegoen bertako Merkataritza Ganberaren aurrean hitzaldi bat emateko. Flatman hoteleko gela batean erregistratu zen ekitaldiaren aurreko gauean, eta berari jarraitzeko izendatutako detektibeak (eta uniformatutako polizia agente asko) saihestu zituen.  Hitzaldien ondoren, zaindari batek burua jiratu zuen norbaitekin hitz egiteko. Flatmanek hiru metroko barrikada bat bota eta salara joan zen korrika "Emaiozue botoa emakumeei, guk ere zergak ordaintzen ditugu eta !" oihukatuz. Ehunka bolante jaurti zituen kolore sufragistekin: berdea, morea eta zuria, gizon liberalei sufragio femeninoa babesteko eskatzen zien jendetzari. Arrastaka atera zuten ekitalditik.  Urte bereko abenduan, David Lloyd Georgek emakumeen sufragioaren inguruan zuen jarreraren aurka protesta egin zutenetako bat izan zen Royal Albert Hallen. Egunkari garaikide batek London Evening Standarden idatzitako artikulu batean, Frances sufragioaren aldeko Ede aktibistak deskribatzen zuen  nola eraman zuten Flatman bere eserlekutik eta nola atera zuten "beharrezkoa ez zen indarkeria batekin".    thumb|Votes for Women lanaren 1909ko maiatzeko azala, Patricia Woodlock korazatu gisa erakusten duena.
1910eko uztailean, Flatman hizlari nagusietako bat izan zen 10.000 emakumek Hyde Parken egin zuten manifestazioko plataforma batean. Alice Stewart Kerrekin lan egiten zuen, baina Emmeline Pethickek konfiantza izan zuen Flatmanengan, Liverpoolek WSPUko ordezkaritza bat irekitzeko baimena eskatu zuenean. Patricia Woodlockek postua jarri zuen berarentzat, eta arrakasta handia lortu zuen, eta kausarako diru asko bildu zuen. Woodlockek, Hollowayneko espetxean zigorra bete zuenean, Flatmanek  askapenaren inguruko publizitatea antolatu zuen . Votes for Women lanaren 1909ko kopia batek korazatu gisa erakusten zuen «Patricia». Bat-batean 1910ean ordezkaritzako koordinatzaile izateari utzi zionean, kanpainaren ikuspegiaren desberdintasunagatik, Alice Morrisseyk ordezkaritzako borondatezko antolatzaile gisa ordezkatu zuen Flatman, harik eta beste kide bat izendatu zuten arte.

Hurrengo urtean, Flatman WSPUko ohorezko idazkari bihurtu zen Cheltenhamen. Izendatu eta gutxira, Flatmanek Emmeline Pankhurst, Evelyn Sharp eta Constance Lyttonen  bisita izan zuten eta hitzaldiak antolatu zituen Cheltenhamen. Hitzaldiek parte hartze handia izan zuten eta tokiko eta eskualdeko prentsak babestu zituen, bereziki Lytton-en iruzkinak, esan zuenean Britainia Handiko emakumeen eskubideak "oraindik Harri Aroan" zeudela. 

1911ko errolda egin zenean, Flatmanek "gauerdiko superfesta" antolatu zuen bere etxean, Bedford Lodge, College Road, Gloucestershire, sufragista talde batek errolda saihestu ahal izateko. Charles Hobhouse gobernu liberaleko ministroak Gloucesterreko Shire Hall aretoan hitz egin zuenean, Flatmen alferrik saiatu zen emakumeen sufragioari buruzko galderak egiten, baina handik bota egin zuten.

1914an Lehen Mundu Gerra hasi zenean, erakunde sufragista nagusiek protestak bertan behera uztea erabaki zuten, gerra amaitu arte. Ekintzaile asko ez zeuden ados; Flatman, Bristolen bizi zena, horietako bat izan zen eta Evelina Haverfieldek sortutako Emakumeen Larrialdi Taldearekin bat egin zuen. Bere lanarekin Estatu Batuetan jarraitzea erabaki zuen, 1915ean Alice Paulen The Suffragist egunkarian lan egiteko emigratuz, bere zuzendari komertzial eta publizista bilakatuz.

Flatman Chicagon zegoen 1916an, han egiten zen Emakumeen Partiduaren Konbentziorako aire zabaleko antolatzaile gisa lanean. New York Herald-ek egunkariak adierazi zuen berak ireki zuela publizitate-panelak jartzeko kanpaina, eta purpuraz jantzita egin zuela, sufragista kolorez, alegia. Txostenaren arabera, Flatmanek Woodrow Wilsonen aurkako publizitate-panelen eskuadroiak zuzentzen zituela estatu sufragista guztietan, milioi bat itsasteko helburuarekin.

Gerra ostean, Flatmanek sufragioaren alde lanean jarraitu nahi zuen, baina Estatu Batuetako eta Hegoafrikako erakundeek ez zuten laguntza eskaintzarik onartu.  Emakumeen sufragio osoa Estatu Batuetan lortu zen 1920an eta Erresuma Batuan 1928an. Flatman 1930eko hamarkadan itzuli zen Ingalaterrara, bakearen aldeko ekintzailea izan zen. Flatmanek Edith How-Martynen lana babestu zuen, Suffragette Fellowship-en mugimendua dokumentatuz. Testamentuan £25 utzi zuen (£25eko ondaretik) komunitatera.

Flatman Eastbournen hil zen, Sussexen, 1952an.

 Legatua 
Flatmanen oroitzapenak BBCk grabatu zituen. Bere abentura sufragistetan egindako murrizketen bilduma bat ere gorde zuen, orain Londresko Museoan dagoena, eta Hollowayko espetxetik atera eta kausaren erlikia gisa kontserbatutako gosari-ogi bat ere eman zuen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Britainiarrak
Kategoria:Sufragistak
Kategoria:Sufragista britainiarrak