Artoaren aldeko kanpaina

Artoaren aldeko kanpaina () 1956-1964 bitartean artoa Sobietar Batasuneko nekazaritzan eskala handian sartzeko saiakera izan zen. Nikita Khrustxoven ekimena izan zen eta hura boterean egon zen arte jarraitu zuen.

 Aurrebaldintzak 
Nikita Khrustxov 1953ko irailean hautatu zuten Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistaren Batzorde Zentralaren idazkari nagusi, eta handik gutxira kontzentratu zituen herrialdeko botere politiko eta exekutiboa bere eskuetan. 1950eko hamarkadaren hasieran, Sobietar Batasuna Europako herrialdeen eta Ameriketako Estatu Batuen atzetik zegoen nekazaritza sektorearen garapenari dagokionez. Zereal-errendimenduak baxuak ziren, eta 1950ean, hektarea bakoitzeko 7.200 kilogramo ale baino ez zen biltzen. Khrustxovek nekazaritza sektorea modernizatzeko bitartekoak bilatu zituen, besteak beste, gobernu sistema sozialista eredu kapitalista baino eraginkorragoa zela frogatzeko. 1953ko irailean, Alderdi Komunistaren Batzorde Zentralaren osoko bilkurak «nekazaritzaren igoera handi baten aldeko borroka nazionala» aldarrikatu zuen.

Khrustxoven kanpaina baino lehen ere hazten zen artoa Sobietar Batasunean, nahiz eta ez beste zereal-laboreekin alderatuta kantitate handietan. Esaterako, 1954an 3,5 milioi hektarea inguru landatzen ziren. 1954ko urtarrilaren 22an, Khrustxovek Zerealen arazoa konpontzeko moduak izeneko oharra idatzi zuen Batzorde Zentralaren Presidiumerako. Testu nagusiaren eranskin gisa, Sobietar Batasuneko zerealen hazkuntzako esperientzia Estatu Batuetako eta Kanadako esperientziarekin alderatu zuen, artoaren etekin handiak aipatuz. Gavriil Popov eta Nikita Adzhubeik Khrustxoven artoarekiko zaletasuna arazoari irtenbide miragarri bat aurkitzeko nahia bezala deskribatu zuten.

 Kanpainaren hasiera 
1955eko urtarrilean, Alderdi Komunistaren Batzorde Zentralaren osoko bilkuran, Khrustxovek abeltzaintzako produktuen ekoizpena handitzeari buruzko txostena aurkeztu zuen. Txosten horretan, arto-laboreen hedapena ale-ekoizpena handitzeko erreserba handiena izendatu zuen. Artoa herrialdeko ia nekazaritza-eremu guztietan eskala handian landatu behar zela esan zuen. 1960rako, artoaren azalera gutxienez 28 milioi hektareara handitu behar zen.

1955eko uztailean, Vladimir Matskevitx Nekazaritza ministroak zuzendutako ordezkaritza batek Estatu Batuak bisitatu zituen, besteak beste, Roswell Garst ekintzailearen etxaldea, Iowa estatuan. Bisitaren ondoren, Matskevitxek 400 orrialdeko txosten bat prestatu zuen, non Estatu Batuetako nekazaritza sektoreko lorpenak batez ere artoaren laborantzari egotzi zitzaizkion. Matskevitxen gonbidapenez, Garstek Sobietar Batasuna bisitatu zuen 1955eko urrian, 12 nekazari estatubatuarrek osatutako ordezkaritza baten barruan. Ekonomia Nazionalaren Lorpenen Erakusketan gonbidatu izan zen, Kievera eta Odesara bidaiatu zuen, eta Jaltan Khrustxovekin berarekin hitz egin zuen. Bisita honen ondorioz, Sobietar Batasunak 5 mila tona arto-hazi erosi zizkion. 1959ko irailaren 22tik 23ra, Khrustxovek Garsten Iowako etxaldea bisitatu zuen.

 Kanpainaren hedapena 
1956ko irailean, Artoari buruzko Mintegia egin zen Moskun, eta bertan Khrustxovek artoari «soldaduen eskuetan dagoen tanke» deitu zion. 1957ko maiatzaren 22an hitzaldi bat eman zuen Leningraden, herrialdeko ipar-mendebaldeko alderdiaren eta ekonomia-ekintzaileen bileran. Bertan haragi, esne eta gurin ekoizpenean hiru urtetan Estatu Batuak «harrapatu eta gainditzeko» planak iragarri zituen. Khrustxoven planaren arabera, artoa azienda-bazka gisa erabiltzeko egokia zen.

Arto-laborantza gune nagusiak Iparraldeko Kaukaso, Ukraina eta Moldavia ziren; hala ere, iparraldeko eskualdeetan ere hasi zen landatzen, Vologda oblasteraino. Komunikabideek, ikerketa institutuek, zientzialari ospetsuek, nekazaritza-ekoizle nagusiek eta alderdi-batzordeetako buruzagiek parte hartu zuten artoaren aldeko kanpainan.

 Krisia eta Khrustxoven dimisioa 
1959-1962 bitartean, nekazaritzako ekoizpenaren hazkunde-tasa % 7,6tik % 1,7ra jaitsi zen. 1962-1963an, Sobietar Batasunak zereal krisi eta ogi eskasia jasan zituen. Artoaren aldeko kanpainaz eta zereal-uztaren porrot orokorraz gain, Khrustxoven kudeaketa-erreformek ere eragin negatiboa eman zioten sobietar nekazaritzaren egoerari, hala nola 1957ko erreforma ekonomikoak edo 1962-1963ko administrazio-lurralde banaketaren erreformak.

1964ko urrian, Nikita Khrustxov bere kargu guztietatik kendu zuten; artoaren aldeko kanpaina azkar murriztu zen, eta Leonid Brezhneven garaian, lur landatuen zati handi batean garia eta zekalea landatzen hasi ziren. Elikagai eskasiaren arazoa, batez ere haragi eta esnekiena, ez zen konpondu Sobietar Batasuna desegin arte.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Artoa
Kategoria:Nikita Khrustxov
Kategoria:Nekazaritzaren historia
Kategoria:Sobietar Batasuneko historia ekonomikoa