OpenAlex

OpenAlex katalogo bibliografiko bat da, informazioa ematen du sarbide irekiko modalitatean eskuragarri dauden lan zientifiko, egile eta erakundeei buruz. Alexandriako Liburutegiari omen  egiteko aukeratu zuten izena. 2022ko urtarrilean hasi zen funtzionatzen OurResearch-en eskutik, Microsoftek bazterrean utzi zuen Microsoft Academic Graph-en ondorengo gisa. OpenAlex Clarivate's Web of Science edo Elsevier's Scopus bezalako produktu komertzialekin lehiatzen da, eta bere barnean dauzka  API bat  eta bibliometriako hainbat tresna.

 Historia 
2021eko abenduaren 31n, Microsoft Academic Graph (MAG) datu-basea eguneratzeari utzi zioten. OurResearch irabazi-asmorik gabeko erakundeak sarbide irekiko datu-base bibliografiko bat sortzea proposatu zuen, OpenAlex izenekoa, ikerketa-sistema globalerako katalogo guztiz irekia eskaintzeko anbizioarekin. OpenAlex 2022ko urtarrilean kaleratu zen, MAGen informazioa zein doako API bat barne. Bere izena Alexandriako Liburutegian inspiratuta dago, giza historiako lehen katalogo bibliografikoa sortu zuena.

2023ko irailean, Herbehereetako Leiden Unibertsitateak iragarri zuen OpenAlex erabiliko zuela 2024rako ikerketa-erakundeen rankinga ezartzeko. 2023ko abenduan, Scopusekin baino OpenAlexen alde jokatuko zuela Sorbonako Unibertsitateak iragarri zuen.

2024an, Frantziako Ikerketa eta Goi Mailako Hezkuntza Ministerioak konpromisoa hartu zuen proiektuari ekonomikoki laguntzeko, "zientzia irekiko azpiegitura erabakigarri gisa" hartuz.

2024ko martxorako, OpenAlexek 209 milioi lanetarako metadatuak sartu zituen, hala nola aldizkarietako artikuluak eta liburuak; 13 milioi egile, identitate anbiguoekin; lanak ostatatzen dituzten 124.000 gunetarako metadatuak, aldizkariak eta lineako biltegiak barne; 109.000 erakundetarako metadatuak; eta 65.000 Wikidatako kontzeptu, algoritmikoki lotuta daudenak etiketa anitzeko sailkatzaile hierarkiko automatizatu bat erabiltzen duten lanekin. Urte bereko martxoan, Arcadia ekimen filantropikoaren 7,5 milioi dolarreko diru-laguntza jaso zutela iragarri zuen, OpenAlex irtenbide komertzialen alternatiba erreal eta irekia bihurtzeko helburuarekin.

2024ko ekainean, lan batek audientzia zabalagoa lortu zuen ikertzaile-talde batek Crossref datu-basean sartutako metadatu fabrikatuak aurkitu zituenean, eta hori ere OpenAlexek finantzatzen du. Jakinarazitako adibideetako metadatuek ez dituzte benetako aipuak gehiago, baizik eta aipu asmatuak.

 Erabilerak 
Unibertsitateek erabiltzen dute beren ikerketa-taldeen aurrerapenak neurtzeko, eta argitaratzeko helburuak edo garapen jasangarriko helburuak betetzen dituzten jakiteko.|OpenAlex DOAJ datuetan oinarritzen da, baita Unpaywall datuetan ere, egoera (itxia edo irekia) eta sarbide irekirako erabilitako bidea adierazteko (sarbide irekia urrezko, berdeko, brontzezko edo hibridozko bertsioetan), eta Aurora eskaeretan Nazio Batuek definitutako garapen jasangarriko helburuen arabera indexatutako lanak kalifikatzeko. Crossref eta ORCIDeko informazioa ere erabiltzen du. 2024an APIak hilean 115 milioi kontsultako erabilera-bolumena izan zuen.

2024ko ikerketa batek erakutsi zuen OpenAlex bereziki ona dela Diamond sarbide irekiko aldizkariak indexatzen, 12.500 titulu indexatu baino gehiagorekin, WoS edo Scopus-en aurkitzen ez diren Diamond OA aldizkari guztien %60 baino gehiago barne.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 




 Kanpo estekak 

 Webgune ofiziala

Kategoria:Bibliografia datu-baseak