Villa Commedia (Lierna)

Villa Commedia Plinio Gaztearen erromatar villa bat izan zen, Lierna inguruko harkaitz baten gainean, Comoko aintziraren ertzeko maldan, Ipar Italian. Pliniok hainbat erromatar villa zituen Comoko aintziraren inguruan; hala ere, bere lagunari, Voconius Romanusi, idatzi zion Liernako Villa Comoedia, amaren herentziaz jaso zuena, zela bere gogokoena. Gaur egun villa hori desagertuta dago.  

Voconius Romanusi bidalitako gutun batean, Pliniok aipatu zuen Villa Tragoedia muino batean zegoela aintziraren gainean, eta Villa Comoedia berriz, uraren ondoan. Paolo Giovio historialariak (1483–1552) XVI. mendean Villa Comoedia aintziraren ondoan baina altuera batean kokaturik zegoela deskribatu zuen. 1876an erromatar mosaiko zorua eta erromatar txanpon ugari aurkitu ziren Liernan, Comoko aintzirako antzinako herri batean, lehen Varennakoa zen baina gero independente bihurtu zena. Askoren ustez mosaiko hori Villa Comoediarekin lotutako konplexu baten parte zen.Goretti, Aurelio (2001). Lierna: un paese tra lago e monti. Aipamena  Lierna.net webgunetik, 2017ko azaroaren 25ean. Élisée Reclusek ere Liernan kokatu zuen Villa Comoedia, hasieran erromatar legioek neguko kuartel gisa erabili zutena, baina gero edertasunagatik erromatar aristokraziaren udako egoitza bihurtua. Ohiturak dioenez, Li Erna (“harkaitzean”) izena harkaitzean zizelkatutako villa batetik dator; horregatik Liernari batzuetan “La Rocca” deitzen zaio.  

Plinio Gazteak beste erromatar villa bati buruz ere idatzi zuen, bere lagun Caninius Rufusi zuzendutako gutun batean.Italy; Documents and Notes, Vol. 32, Issue 3, 105. or.  

Pliniok bere amaren Comoko aintziraren inguruko ondare handia (praedia materna) jaso zuen, nagusitasunera iritsi zenean bereganatu zuena eta oso lotuta zegoena, ahal zuen guztiarekin defendatzen zuena.Pl. Le Jeune et ses héritieres, 3 lib. Paris, 1901–1902: I. lib., 16–19 or.W. Otto, Zur Lebensgeschichle des jung. Plinius, Munich, 1919, 98. or.: 1) Ep. 2,1,8; 2) Per Pl. Il Natural. Ikus Ep. 6,16; 6,20; 3) Ikus Allain, op. cit. I. lib., 66 or.; 4) Ep. 5,15,2; 7,11,5; 5) E. Allain, op. cit. I. lib., 69 . Pliniok bere aitagandik eta gero lagun eta admiratzaileengandik ere oinordetzak jaso zituen, bere gutunetan irakur daitekeenez.Pl. Min. M. Schuster, 2. arg., Leipzig, 1952. Comoko aintziran batez ere bere bi villa gogoangarriengatik gogoratzen da: mendian zegoen Tragoedia eta harkaitzean, hondartza ondoan eraikia, Comoedia, terrazekin, handik makila luzearekin zuzenean arrantza egin zitekeen.Ep. 9,7,3 eta hurr.: aipatzen da Plinioren villak “More Baiano” estilora eraiki zirela golko batean, Sinus Puteolanusen, non muinoek terrazak eta ikuspegiak eskaintzen zituzten. Antzinako garaian erromatar aristokraziak inoiz ez zuen zuzenean aintziraren ertzean bizi, uholde eta hezetasunagatik. Liernako Villa Comoedia Santo Montik identifikatu zuen, eta Sigismondo Boldonik ere bertan kokatu zuen. Liernako auzo historikoak “Villa” izena hartu zuen, han zegoelako Villa Comoedia, eta – erromatar villen ohiturari jarraituz – loro zuhaixka altuez inguratua zegoen.Allain, op. cit. III. lib., IX–XX or., 5 zk.  

 Erreferentziak 

Kategoria:Erromatar villak  
Kategoria:Lierna  
Kategoria:Comoko aintzira  
Kategoria:Plinio Gaztea  
Kategoria:Erromatar historia Lombardian  
Kategoria:Lecco probintziako aztarnategi arkeologikoak