Kataluniako Generalitateko presidentea

Kataluniako Generalitateko presidentea Kataluniako Generalitateko burua da. 

President kargua Kataluniako Autonomia Estatutuak Generalitatearen eraketan ezartzen duen erakundeetako bat da, Kataluniako Parlamentua, Kataluniako Gobernua, Kataluniako Estatutua Bermatzeko Kontseilua edota Síndic de Greuges bezala. Generalitateko presidentea Kataluniako Parlamentuak aukeratzen du eta Espainiako erregeak izendatzen du. Bi funtzio mota biltzen ditu: ordezkapenekoak eta gobernukoak.
 Eginkizunak 
Generalitateko presidenteak Kataluniako Generalitatearen ordezkaritza gorena du, eta Espainiako Estatuaren ordezkaritza arrunta Katalunian. Estatuko beste erakundeekin eta gainerako autonomia erkidegoekin harremanak mantentzea, Kataluniako Parlamentuan hauteskundeak deitzea eta legeek zehazten dituzten goi karguak izendatzea ere badagokio. Estatuaren ordezkari arrunta denez Katalunian, erregearen izenean aldarrikatzen ditu Kataluniako legeak.

Presidentea Kataluniako Gobernuko kide da, eta berak zuzentzen eta koordinatzen du, gobernu-ekintzaren gidalerro orokorrak ezarriz. Ildo horretan, sailburuak eta beste goi-kargudun batzuk izendatu, Gobernuaren bilerak deitu eta horien buru izan, Kontseilu Exekutiboak erabakitako dekretuak sinatu eta dekretu horiek argitaratzeko agindu du. Era berean, Kataluniako Parlamentuak ezohiko bilera egitea eska dezake, eta, behar izanez gero, desegin edo eztabaida orokor bat egitea eskatu.

Generalitateko presidenteak Gobernuaren legegintza-programa koordinatu behar du, arau orokorrak prestatu, Kontseilu Exekutiboko batzordeak deitu eta zuzendu, eta Parlamentuak Gobernuari eskatzen dion informazioa eman.

 Hautaketa eta kargu-uztea 
Generalitateko presidentearen hautaketa Espainiako Konstituzioaren 152.1 artikuluan eta Autonomia Estatutuaren 67.2 artikuluan ezartzen da eta Kataluniako Parlamentuaren 2005eko Erregelamenduaren 127. eta 128. artikuluetan jasotzen da. Presidentea aukeratzeko hiru fase daude, argi eta garbi zehaztuta:

 1. fasea: hauteskundeak egin eta Parlamentua eratu ondoren, Kataluniako Parlamentuko presidenteak talde politikoetako ordezkariekin kontsulta-txanda egiten du, eta Generalitateko lehendakaritzarako Parlamentuko kide hautatua den hautagai bat proposatzen du.

 2. fasea: Proposatutako hautagaiak gobernu programa azaldu eta Parlamentuaren konfiantza eskatuko du Inbestidura Eztabaida izeneko osoko bilkuran. Eztabaida amaitzean, bozketa egin behar da. Hautagaiaren aldeko botoak ganberako gehiengo absolutuaren adinakoak edo handiagoak badira inbestitua izango da, bestela bigarren botaketa egingo da eta bertan hautagaiak gehiengo soila lortzen badu inbestituta izango da. Hautagaiak Parlamentuaren konfiantza lortzen ez badu, presidenteak hautagai berriak aurkeztu behar ditu bata bestearen atzetik, gehienez ere bi hilabeteko epean. Epe horren ondoren ez bada president berririk inbestitzen, Parlamentua desegin eta hauteskundeak deitu beharko dira.

 3. fasea: Parlamentuko presidenteak Espainiako erregeari jakinarazi behar dio Parlamentuaren erabakia.

 Izendapena eta eraginkortasuna 
Lehendakaritza Legeko 5. artikuluaren arabera, Generalitateko lehendakaria Espainako erregeak izendatzen du, Parlamentuko lehendakariak egiten dion jakinarazpena kontuan hartuta. Izendapen hori Generalitateko Aldizkari Ofizialean argitaratzen da.

Karguaz jabetzean gauzatuko da eraginkortasuna, eta jabetza hartzea izendapenetik bost eguneko epean egin beharko da.

 Kargua uztea 
Generalitateko lehendakaria kargutik kentzeko arrazoiak Generalitateko Lehendakaritzaren eta Gobernuaren Legeko 7. artikuluan daude jasota. Generalitateko lehendakariak arrazoi hauengatik utziko du kargua:

 a) Hauteskunde batzuen ondorioz legegintzaldia aldatzeagatik.
 b) Zentsura-mozio bat onartzeagatik edo konfiantza-arazo bat ukatzeagatik.
 c) Dimisioa aurkezteagatik. Horren berri idatziz eman beharko dio Legebiltzarreko Lehendakaritzari.
 d) Kargua betetzeko ezgaitzen duen ezintasun iraunkor fisiko edo mentalagatik. Diputatuen gehiengo osoak eskatu behar du ezintasun hori, eta bi hereneko gehiengoak onartu behar du.¡
 e) Heriotzagatik
 f) Kargu publikoak betetzeko ezgaitzea dakarren kondena penal irmoagatik.

 Kargugabetzeak 
 2017ko urriaren 27an, Carles Puigdemont presidentea kargugabetu zuten, Espainiako 1978ko Konstituzioaren 155. artikuluaren babespean. Kargugabetze honen legezkotasunaren inguruan zalantza handiak daude.

 2020ko irailaren 28an, Espainiako Auzitegi Gorenak une horretan agintean zegoen Quim Torra presidenteari urte eta erdiko inhabilitazio zigorra ezarri zion, Hauteskunde Batzorde Zentralaren salaketa bati jarraituz. Pere Aragones Kataluniako Generalitateko presidenteorde eta ordura arte Ekonomia eta Ogasun kontseilari izandakoak hartu zituen presidente karguaren eskuduntzak.

 Erreferentziak 

 Ikus gainera 

 Kataluniako Generalitateko lehendakarien zerrenda

Kategoria:Kataluniako Generalitateko presidenteak
Kategoria:Kataluniako Generalitatea
Kategoria:Kataluniako politika