Seriazio

Seriazioa seriatzeko gaitasuna edo metodoa da; hau da, serie desberdinak sortzeko ahalmena edp prozsesu kognitiboa. Serie bat haien artean erlazio bat daukaten elementuak elkartzean sortzen da, segida baten arabera antolatuta. Seriazioa serie horiek elkartzeko buruko funtsezko operazioa da, haurtzaroan garatzen da eta zenbakien ulerkeraren aurrean gertatzen da. Prosezu bezala, seriazioa elementuak konparatzen, erlazionatzen eta ordentzen datza, haien arteko ezberdintasunak kontuan hartuz.

 Arkeologian 
Seriazioa teknika bat da, artefaktu-multzoak segida batean ordenatzen dituena, multzoak sortuz, eta segida hori gero aplikatzen da denborazko antolamendua zehazteko. Kultura-tradizio bereko objektuak izan behar dute, funtzio berekoak, eta lortzen den serieak balio kronologiko erlatibo bat izango du, estratigrafiarekin edo datazio absolutuekin alderatu behar dena.

Adibide ezaguna eta asko landu dena, Antzinako Greziako zeramika margotuaren da. Badakigu, atzealde gorria (pintatu gabea) eta irudi beltzak zituzten ontziak, atzealde beltza eta irudi gorriak (pintatu gabeak) zituzten ontziak baino zaharragoak direla. Hori bi osagietako seriazio oso orokor bat da. Hortik aurrera datu ontzien ezaugarri zehatzagoak aztartzen dira seriazio konplexuagoak sortzeko. Ezaugarriak batzuk asko alda zitekeen denboran zehar: ontzien forma, marrazten ziren gaiak, marrazten ziren motibo geometrikoak, irudien estiloa.... 

 Seriazio mota bi 

 Testuinguru-seriazioa: artefaktu-estiloen iraupenaren arabera.
 Maiztasun-seriazioa: zeramika-estilo baten ugaritasunean edo maiztasun proportzionalean izandako aldaketak.

Estratigrafiak, geruzen kokapenean oinarrituz, kronologia erlatiboko erlazioak ezartzeko balio badu, seriazioa gauza bera egiten saiatzen da objektu arkeologikoekin. Hainbat jatorritako artefaktuen kronologia erlatiboak ezartzen ditu, haien ezaugarrien pixkanakako bilakaeran oinarrituta eta agertzen diren testuinguruak kontuan hartu gabe (metodo tipologikoa: Thomsen, Montelius, besteak beste).

Azkenean, arkeologian datazioak asmatzeko, datazio mota askotarikoen konbinazioa egin beharra dago.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Geologia estrukturala
Kategoria:Arkeologia
Kategoria:Kronologia
Kategoria:Matematika