Jesus Maria Sanz Serna

Jesús María Sanz Serna (Valladolid, 1953ko ekainaren 12a) espainiar matematika aplikatuan aditua eta integrazio geometrikoan aitzindaria da. Espainiako zientzialaririk aipatuenetakoa eta sarituenetakoa da.

Dahlquist Saria eman zion Estatu Batuetako Filadelfian egoitza duen Society for Industrial and Applied Mathematics erakundeak. Valladolideko Unibertsitateko errektorea izan zen 1998tik 2006ra. Gaur egun, Madrilgo Karlos III.a Unibertsitateako (UC3M) katedraduna da, eta bertan Bikaintasun Katedra lortu zuen 2014an.

 Heziketa eta irakaskuntza 
Jesús María Sanz Serna Valladoliden jaio zen 1953ko ekainaren 12an. Batxilergoa Jesuitekin egin zuen, San Jose Ikastetxean (Valladolid). Matematikako Lizentziatura ikasketak Valladolideko Unibertsitatean bertan egin zituen 1970 eta 1975 artean. Amaitu zuenean, unibertsitatean bertan kontratatu zuten. Analisi funtzionalari buruzko tesi batekin doktoratu zen (Espazio bektorial topologikoetako segida-espazioak), Antonio Pérez Gómezen zuzendaritzapean, 1977an. Tesia amaitu ondoren, Eskoziara joan zen, eta Dundeeko Unibertsitatean Zenbakizko analisiari buruzko master bat egin zuen, arlo horretako aditu ezagunen eskutik: R. Mitchell, J. Lambert, Roger Fletcher, A. Watson eta David Griffiths. 1981ean, estatu mailako lehiaketa baten bidez, Zenbakizko Analisian irakasle agregatu plaza lortu zuen, eta Valladolideko Unibertsitatera itzuli zen, katedradun gisa. Eta han bere ikerketekin jarraitu zuen.

American Mathematical Society eta Ingeniaritzako Zenbakizko Metodoen Espainiako Elkarteko kidea da.

 Ikerketa 
 Hamiltondarren problemen zenbakizko integrazioa 
Hurrengo urteetan, Sanz Sernak matematika aplikatuaren arlo batean jarri zuen bere ikerketa, problema hamiltondarren zenbakizko integrazioan, hain zuzen ere. Hala, 1998 Matematikarien Nazioarteko Biltzarra parte hartzera gonbidatu zuten 1994an, eta 1995ean, lehen deialdian, Society for Industrial and Applied Mathematics-en Dahlquist Saria jaso zuen, 2005ean hil zen Germund Dahlquist matematikariaren omenez ezarria.

 Integrazio geometrikoa 
Problema hamiltondarren zenbakizko integrazioan egin diren aurrerapenei esker, Integrazio Geometrikoa izeneko ikerketa-eremu bat finkatu da, eta, horri esker, ekuazio diferentzialak ebatz daitezke, propietateei eutsiz. Sanz Sernaren eta bere ikerketa taldearen ekarpenak aitzindariak izan dira diziplina honen garapenean.

 Sariak 
Besteak beste, Jesús María Sanz Sernak sari eta goraipamen hauek jaso ditu:

 1995: Dahlquist Saria, Society for Industrial and Applied Mathematics, Lehen deialdia
 1995: Zientzia eta Teknologiako Iberdrola Saria Donostian, besteak beste, hiru Nobel saridunek osatutako epaimahai batek emana: Dudley R. Herschbach, Jean M Pierre eta Jack Steinberger, edozein arlotako ikertzaile espainiar onenari emandakoa
 1995: Zientzien Errege Akademiaren Saria
 1997: Ikerketa Zientifikoaren Saria Gaztela eta Leonen
 1999: Zientzia Zehatz, Fisiko eta Naturalen Errege Akademiako kide
 2001: Doctor honoris causa, Universidad Experimental Nacional de los Llanos Ezequiel Zamora, Venezuela
 2002: Pernambucoko Unibertsitate Federalaren Urrezko Domina, Brasil
 2007: Zientzia Zehatz, Fisiko eta Naturalen Errege Akademiako euskaltzain osoa Integrazio geometrikoa, 2007ko azaroaren 28an sartzeko hitzaldia eta Amable Liñánen erantzuna
 2008: Valladolideko Medikuntza eta Kirurgiako Errege Akademiako euskaltzain osoa, Matematika eta Medikuntza, Sarrera hitzaldia 2008ko maiatzaren 30ean
 2009: Society for Industrial and Applied Mathematics-eko kide ezaguna -Fellowship
 2011: IMAko kidea - Institute of Mathematics and its applications - Erresuma Batua
 2019: Espainiako Matematikako Errege Elkartearen Domina
 2022: Ikerketarako Jakue I.a Erregearen Saria

 Argitalpenak 
80 artikulu baino gehiago argitaratu ditu nazioarteko aldizkarietan, 20 kapitulu baino gehiago liburuetan eta bestelako argitalpen, hitzaldi eta diskurtsoetan.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Ander Murua Uria

 Kanpo estekak 
 Jesús María Sanz Sernaren orri pertsonala UVan Artxibatua
 Jesús María Sanz Serna, Madrilgo Carlos III Unibertsitatea
 Jesús María Sanz Serna UVa-ren orri pertsonala
 Jesús María Sanz Serna Akademikoa RACen Artxibatua
 Jesús María Sanz Sernari elkarrizketa I-Math-en
 Obituary Germund Dahlquist, 2005eko maiatzaren 1a –ingelesez–
 Ingeniaritzako Zenbakizko Metodoen Espainiako Elkartea

Kategoria:Valladolidtarrak