Aitor Soroa

Aitor Soroa Etxabe (Igeldo, Donostia, Gipuzkoa, 1970eko abenduaren 23a) informatikaria Hitz katedraren zuzendaria da Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da eta Ixa Taldeko kidea. Informatika Fakultatean irakaslea da 1996etik, Konputazio-Zientziak eta Adimen Artifiziala sailean, eta euskararen prozesamendu automatikoa lantzen duen HiTZ zentroko kidea da 2019tik, lehenago 1996tik Ixa taldeko kidea ere izan zela. UEUko kidea ere bada.

 Ikasketak eta doktorego-tesia 
1992an lortu zuen Informatikako lizentziatura EHUko Informatika Fakultatean. 2004an Informatikako doktore titulua lortu zuen EHUko Informatika Fakultatean. Xabier Artola Zubillaga irakaslearen zuzendaritzapean egin zuen tesiren izenburua hau izan zen:   "Izaera heterogeneoko baliabide lexikalen integraziorako arkitektura baten proposamena. Datu integrazioaren arlotik egindako ekarpena"   non XML lengoaia eta TEI testu-kodeketarako gidalerroak erabili zituen era askotako ezagutza linguistikoa modu normalizatuan errepresentatzeko.  Ixa Taldeak hasita zituen euskararen lexikografia, morfologia eta sintaxia automatikoki aztertzeko lanak, eta hura izan zen lehenengo urratsa hain diferente ziren ezagutza mota horiek modu orokor estandarizatuan errepresentatu eta hainbat aplikazio informatikotan baliatu ahal izateko.

Testu-corpusak sortzen eta lantzen ere aditua da, Euscrawl corpus erraldoiaren sorreran parte hartu zuen, esate baterako. Ikerketako 40 proiektutan parte hartu du, gutxienez.

Lau doktorego-tesi zuzendu ditu (Cristina Aceta, Josu Goikoetxea, Zuhaitz Beloki eta Ander Barrena), eta lau ikaslibururen egilekidea da. Informatikaren, adimen artifizialaren eta hizkuntzalaritza konputazionalaren arloetan egin dituen argitalpenak ehun baino gehiago dira.

 Hitz katedraren zuzendaria 
Adimen Artifiziala eta Hizkuntza Teknologiak sustatzen dituen HiTZ Katedraren zuzendari izendatu zuten 2025ean. Katedra EHUko hainbat ikerkuntza taldek osatzen dute (Hitz zentroa, Aldapa, ISG eta RSAIT), Avature enpresarekin batera eta zenbait laguntzalerekin (Orai NLP, Ikerlan, Euskaltel/MasOrange, Multiverse eta Tecnalia.

Katedra hori unibertsitate-enpresa motakoa da, eta akademiaren eta industriaren arteko topagune izateko bokazioarekin sortu zen. Adimen artifizialaren sektorearen berezitasunetako bat bada ikerkuntza eta produktua oso gertu daudela; beste arlo askotan ez, beste ziklo batzuk baitituzte, luzeagoak. Horregatik, katedra topagune bat izan nahi du kalitatezko ikerkuntzaren eta industriaren artean elkarrekintza sustatuko duena.

Espainiako Eraldaketa Digitaleko Ministerioak  adimen artifizialaren inguruko 25 katedra sortzeko deialdia egin zuen 2024an, ENIA estrategia-planaren bitartez [Espainiako Adimen Artifizialeko Estrategia]. Katedra horietako bat izan zen adimen artifiziala eta hizkuntza teknologiari buruzkoa. Hitz zentroak proposamen bat koordinatu zuen eta horrela katedra sortzeko diru laguntza lortu zuen.

 Irakaslea 
1996ean hasi zen irakasle gisa EHUn.  Informatika eta programazioa irakasteaz gain (Oinarrizko programazioa,  Informatika hizkuntza teknologiarako,...) grafikoen tratamenduaren arloko ikasgaiak ere eman ditu urteetan zehar (Aplikazio grafikoak, Moldeaketa eta diseinu grafikoa,  Modelatzea eta diseinu grafikoa...).

 Liburuak 

 Aitzol Astigarraga Pagoaga, Koldo Gojenola Galletebeitia, Kepa Sarasola Gabiola eta Aitor Soroa Etxabe. TAPE Testu-analisirako PERL erremintak. UEU 2009.
 Iñigo Lopez Gazpio, Aitor Soroa Etxabe. Git bertsioak kontrolatzeko sistemarako eskuliburua, UEU, 2024.

 Sariak eta errekonozimenduak 
Hainbat sari lortu ditu Aitor Soroak, HiTZ taldearekin zein Ixa Taldearekin. Sari aipagarrienak hauek dira:

 2020: Hizkuntzaren prozesamendua lantzen duen COLING nazioarteko kongresuan Aparteko Artikuluaren Saria jaso zuen (Outstanding Paper Award). Artikulua beste ikertzaile hauekin idatzi zuen: Jon Ander Campos, Kyunghyun Cho, Arantxa Otegi, Aitor Soroa, eta Gorka Azkune. Izenburua hau zen: Improving Conversational Question Answering Systems after Deployment using Feedback-Weighted Learning. (Elkarrizketa moduko galdera-sistemak hobetzea inplementazioaren ondoren, atzeraelikaduraz haztatutako ikaskuntza erabiliz).
 2019: COVID-19 Open Research Dataset Challenge. Estatu Batuetako gobernuak bultzatutako COVID-19 gaixotasunaren inguruan antolatutako adimen artifizialeko txapelketan saria. Ixa Taldeko Arantxa Otegi eta Jon Ander Campos ikertzaileek eta Eneko Agirre eta Aitor Soroa irakasleek hartu zuten parte.
 2013: Abbadia saria jaso zuen Ixa Taldeak Gipuzkoako Foru Aldundiaren eskutik.thumb|300x300px|IXA Taldea Abadia Saria jasotzen (2013)

 2013: Donostiako udalaren eskutik Ixa taldearen aldeko adierazpen instituzionala.
 2012: Ibilaldian omendua izan zen teknologia berrietan euskara sartzeko egindako lanengatik, beste hauekin batera: Lapurdiko Harluxetar lehengusu ingeniariak: Klaudio Harluxet eta René Harluxet; Aurki, Sustatu, Codesyntax: Luistxo Fernandez; UEUko Informatika saila: Olatz Arbelaitz; EHUko Donostiako Informatika Fakultatea (Ixa taldea eta Eneko Agirre tartean; EHUko Aholab Taldea: Inma Hernaez; puntueus: Iratxe Esnaola; kaixo.com: Aitor Lopez de Aberasturi; Erentzun ikastola: Fultxo Crespo; Hachtibista, sare sozialak: Gorka Julio; Euskal Jakintza: Maite Goñi.
 2002: Toribio Etxeberria saria. ELEKA INGENIARITZA LINGUISTIKOA, S.L. spin-off enpresa sortzeagatik
 2001: Manuel Laborde Werlinden saria. ELEKA INGENIARITZA LINGUISTIKOA, S.L. spin-off enpresa sortzeagatik

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Donostiako Informatika Fakultatea
HiTZ zentroa
 Ixa Taldea
 Eneko Agirre
 Arantza Diaz de Ilarraza
 Xabier Artola
 Iñaki Alegria
 Xabier Arregi Iparragirre
 German Rigau

 Kanpo estekak 

Aitor Soroa  Google Scholar
 Aitor Soroa HiTZ zentroa webgune ofiziala
 Ixa taldea.
 HAP: Hizkuntzaren azterketa eta analisia master ofiziala.
 UPV/EHUko Informatika Fakultatea

Kategoria:Usurbildarrak
Kategoria:Donostiarrak
Kategoria:Euskal Herriko informatikariak
Kategoria:Euskal Herriko Unibertsitateko ikasleak
Kategoria:Euskal Herriko Unibertsitateko irakasleak
Kategoria:Euskarazko tesi egileak
Kategoria:Hizkuntzalaritza konputazionala
Kategoria:Hizkuntzaren prozesamendua