Ikaridina

Ikaridina (ingelesez: icaridin), pikaridina (ingelesez: picaridin) ere deitua, intsektu-uxagarri bat da, azalean edo arropan zuzenean erabil daitekeena. Eraginkortasun zabala du hainbat artropodoen aurka, hala nola eltxoak, akainak, euliak eta arkakusoak. Ia koloregabea eta usaingabea da. 2010ean egindako ikerketa batek erakutsi zuen pikaridina espraiak eta kremak %20ko kontzentrazioan 12 orduko babesa ematen zutela akainen aurka. DEETek ez bezala, ikaridinak ez ditu plastikoak edo sintetikoak disolbatzen, usaingabea eta koipegabea da eta toxikotasun arrisku txikiagoa du eguzkitako kremarekin erabiltzen denean, bi konposatuen larruazalaren xurgapena murriztu baitezake.

Picaridin izena Osasunaren Mundu Erakundeari (OME) Nazioarteko Izendapen Komuna gisa proposatu zitzaion, baina OMEk onartu duen izen ofiziala ikaridina (icaridin) da.. Kimikaria piperidina familiaren parte da, farmazia eta alkaloide askorekin batera, hala nola piperina, piperbeltz beltzari bere zapore mina ematen diona."Picaridin". npic.orst.edu. Retrieved 2020-03-29.

Izen komertzialak Bayrepel eta Saltidin dira, besteak beste. Bayer enpresa kimikoak garatu zuen konposatua 1980ko hamarkadan, eta Bayrepel izena eman zioten. 2005ean, Lanxess AG eta Saltigo GmbH filiala Bayerretik banandu ziren eta produktuak Saltidin izena hartu zuen 2008an.

1998tik Europan saldu denez (intsektuen uxatzaile salduena izanez), 2020ko uztailaren 23an, Europako Batzordeak berriro onartu zuen ikaridina, uxatzeko produktuetan erabiltzeko. Onespena 2022ko otsailaren 1ean sartu zen indarrean, eta hamar urteko indarraldia du.

 Eraginkortasuna 
Ikaridina eta DEET eskura dauden intsektu-uxagarri eraginkorrenak dira. 2018ko berrikuspen sistematiko batek ez zuen aurkitu icaridina eta DEETen arteko errendimendu ezberdintasun koherenterik azterketetan, eta ondorioztatu zuen eltxo-uxatzaile gogokoenak ere badirela. Adierazi zuen DEETen % 50ek babes luzeagoa eskaintzen duela, baina herrialde batzuetan ez dagoela eskuragarri.

Ikaridina DEET bezain eraginkorra dela jakinarazi dute, %20ko kontzentrazioan, DEETri lotutako narritadurarik gabe. OMEren arabera, ikaridinak "aldarapen-propietate bikainak erakusten ditu, DEET estandarraren parekoak, eta, askotan, hobeak". 

 Ondorio kaltegarriak 
Ikaridinak begi-narritadura arina edo moderatua eragin dezake ukipenean, eta zertxobait toxikoa da irentsiz gero.

 Ikus, halaber 

 DEET
 Intsektizida

 Erreferentziak 

Kategoria:Alkohol primarioak
Kategoria:Piperidinak
Kategoria:Karbamatoak
Kategoria:Etxeko kimika
Kategoria:Konposatu kimikoak funtzioaren arabera
Kategoria:Insektu-uxagarriak