Genero arkeologia

200px|thumb|Birka, emakumezko bikingo gerlariaren hilobia.
Genero arkeologia iraganeko gizarteak aztertzeko metodo bat da, eta identitateen eta giza harremanen gizarte-eraikuntza aztertzen du, kultura materialaren alborapena dela eta. Genero arkeologiaren jarduera antzinako populazioen emakumezkoen historia azaleratzean zentratzen da, izan ere tradizionalki gizonezkoa erdigunean jarrita eraiki baita historia. Horregatik generoen arteko harremana gizarte teoria guztien zati integrala izan behar dela aldarrikatzen du.

Arkeologo eskandinaviarrak eta anglosaxoiak izan ziren 1970. hamarkadaren amaieran eta 1980. hamarkadaren hasieran genero arkeologiaren hastapenak egin zituztenak, hala nola Liv Helga Dommasnes norvegiarra eta Margaret Conkey, Janet D. Spector eta Joan Gero estatubatuarrak. Conkeyk hala esan zuen: "Ezin dugu milaka urtetan metatutako materiala interpretatu, guztia gizonezkoen jarduerekin lotuta dagoela baieztatuz".

 Teoria 

Arkeologiak eskaintzen dituen datu, metodologia eta ezaugarrien berirakurketa hausnartua planteatzen du genero arkeologiak. Horretaz gain kultura materiala ikertuz emakumezkoen parte hartze historikoa aztertzeko tresna kontzeptual, metodologiko eta teknikoak jartzen ditu eskura.

Feminismoaren aldetik emakumezkoek historian izan duten rola azaleratzea bilatzen da. Bestetik emakumezkoari esleitu izan zaizkion funtzioak (etxearen mantentzea eta ekoizpen teknologikoaren lanak) mespretxatuak izan dira eta hauek ere balioan jarri nahi ditu. Azkenik gizonezkoari esleitu zaizkion rolak inongo frogarik gabe esleitu zaizkiola aldarrikatzen du.

Bi alderditan oinarritzen da genero arkeologia:

 Determinismo biologikoa kritikatzen du. Jaiotzatik sexu biologikoa izan arren generoa eraikuntza sozial baten ondorioa da, kulturaren eta garaiaren arabera aldatu izan dena. 
 Sexuen arteko botere harremana, ziurtzat hartu izan dena, oraindik ikergai garrantzitsua da arkeologoen artean, izan ere historian zehar harreman horiek aldatu izan baitira.

 Genero arkeologiako lanak 
Genero arkeologia landu duten arkeologo ezagunenak honako hauek dira:

 Liv Helga Dommasnes: 1979an Were they all men? ("denak gizonezkoak ziren?") tailerra abiatu zuen.
 Margaret Conkey eta Janet D. Spector: 1984an Archaeology and the study of gender ("Arkeologia eta generoaren ikerketa") artikulua argitaratu zuten.
 Margaret Conkey eta Joan Gero: 1991n Engendering Archaeology:Women and Prehistory ("Arkeologia generizatzen: Emakumea eta Aurrehistoria") artikulua argitaratu zuten.
 Almudena Hernando:  etnoarkeologia, teoria arkeologikoa, genero arkeologia eta identitate eraikuntzan aditu handia da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Arkeologia
Kategoria:Feminismoa eta gizartea