Sofia Smidovitx

Sofia Nikolaievna Smidovitx (errusieraz: Софья Николаевна Смидович ) (Tula, 1872ko otsailaren 24a - Mosku, 1934ko azaroaren 24a), Txernosvitova (errusieraz: Черносвитова) bere jaiotza-izenez, eta Lunatxarskaïa lehen ezkontza izenez,  errusiar eta sobietar iraultzaile eta politikaria izan zen, Errusiako Langileen Alderdi Sozialdemokratako kidea, aurrena, eta, geroago, Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistakoa.

 Biografia 
Sofia Nikolaievna Txernosvitova 1872ko otsailaren 24an jaio zen Tulan, Tulako gobernantzan, Moskuko hegoaldean. Bere familia noblea zen, eta Alexandr Puxkin poetarenarekin lotura zuen. Chtchoutchie herrian hazi zen, Veniov-eko ujezd-ean. Aita lur-jabea eta abokatua zuen. Honek, liberala izanik, ideia iraultzaileak zituen, bere etxean ikasleak hartzen zituen, eta bere alabarentzako eskola bat eraikiarazi zuen, lizeoa amaitu ondoren, baserritarren seme-alabei irakas ziezaien. 18 urterekin Platon Lunatxarski mediku eta zirujauarekin, Anatoli Lunatxarskiren anaia nagusiarekin, ezkondu zen.

Atzerrira joan eta Lanaren Askapena taldean (errusieraz: Освобождение труда) ibili zen, Errusiako lehen talde marxistan, eta Gueorgui Plekhanov eta Véra Zassoulitch sortzaileek laster bihurtu zuten sozialdemokrata konbentzitua. Taldeak Vladimir Leninen arrebarekin, Anna Ulianovarekin, harremanetan jarri zuen Moskun. Garai hartan hasi zen Ulianov familiarekiko adiskidetasun handia.

1898an, Errusiako Langile Alderdi Sozialdemokratan (errusieraz: Российская социал-демократическая рабочая партия) afiliatu zen. 1901ean, atxilotu egin zuten, eta Toulara erbesteratu. Horko liburutegi publikoan lan egin zuen, eta bere jarduera politikoarekin jarraitu. 1903an, bigarren aldiz atxilotu zuten, 1903ko irailaren 14ko manifestazioak prestatzen, Platon Lunatxarski senarrarekin batera, parte hartzeagatik. Hau 1904an irten zen elbarri espetxetik, eta urte bereko abenduaren 12an hil zen.

1905ean, Sofia Nikolaievna hirugarren aldiz atxilotu zuten, eta Kievera erbesteratu urtebeterako. 1905ean, Toulara itzuli zen, eta Errusiako Langile Alderdi Sozialdemokrataren batzordean (boltxebikea) sartu zen. Ondoren, Moskuko alderdiaren erakundeetan lan egin zuen. 1910ean, berriro atxilotu zuten, eta 1911n, bi urterako erbesteratu Toulara. Ondoren, jarduera iraultzaileetan ezagututa, Piotr Smidovitxekin ezkondu zen.

1914an, Moskuko eskualdeko alderdiaren batzorde zentraleko kide izan zen. Moskun zegoen Otsaileko Iraultza eta Urriko Iraultza izan zirenean; bertan, aktiboki parte hartu zuen.

Ondoren, alderdi boltxebikearen eta sobietar organoen funtzionamenduan zuzenean inplikatu zen: Moskuko eskualdeko  Errusiako Langile Alderdi Sozialdemokrataren batzorde zentraleko bulegoko idazkaria izan zen, emakumeen saileko lan batzordeko kidea, informazio saileko arduraduna eta Moskuko Sobietaren Praesidiumeko idazkaria Urriko Iraultzan. 1918an eta 1919an, Moskuko Herri Hezkuntza Departamentuko kide izan zen, eta 1919 eta 1922 artean, Moskuko Alderdi Komunista Errusiarraren (boltxebikea) Komite Zentraleko Emakumeen Ataleko buruzagitza hartu zuen berriro.

1922an, Jenotdel-eko buru zen Alexandra Kollontai ordezkatu zuen.Jenotdel-a Sobietar Errusiako Alderdi Boltxebikeko Emakume Langileen eta Emakume Nekazarien Departamendua zen. Eta kargu horretan ari izan zen, 1926an Klavdia Nikolaievak ordezkatu zuen arte.

1925etik 1930era, Batzorde Zentralaren Kontrol Komisio Zentraleko zerbitzuetan lan egin zuen, eta batzorde horretako alderdiaren elkargoko kide izan zen. 1931n eta 1932an, 1930ean Jenotdel desegin zenean emakumeen bizi- eta lan-baldintzak hobetzeko martxan jarritako batzordeko presidenteordea izan zen, eta 1932tik aurrera, Boltxebike Zaharren Elkarterako lan egin zuen.

1934ko azaroaren 24an hil zen, Leningradon Sergei Kirov hil baino egun batzuk lehenago. 

 Argitalpena 

 (ru) Работница и крестянка в Октябрьской революции [« Langileak eta nekazariak Urriko Iraultzan »], Гос. изд-во,‎ 1927 

 Goraipamenak 

 Leninen Ordena, 1933ko martxoaren 8koa, emakume langile eta nekazarien heziketa komunistarako egindako lan eta sakrifizio nabarmenagatik.

 Gerora 

 Toulako kale batek Sofia Smidovitx du izena.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Tula oblasteko jendea
Kategoria:Moskun hildakoak
Kategoria:Politikarien ezkontideak
Kategoria:Errusiako feministak
Kategoria:Boltxebike Zaharrak
Kategoria:Leninen Ordenarekin sarituak
Kategoria:Errusiako Langileen Alderdi Sozialdemokratako kideak
Kategoria:Emakume politikariak
Kategoria:Sobietar Batasuneko politikariak
Kategoria:Errusiako komunistak