Lavinia Norcross Dickinson

Lavinia "Vinnie" Norcross Dickinson (Amherst, Massachusetts, AEB, 1833ko otsailaren 28a - 1899ko abuztuaren 31) Emily Dickinson estatubatuar poetaren ahizpa gaztea izan zen eta haren lana argitaratzeko ardura hartu zuena.
erdian|thumb|Lavinia Dickinson

Biografia

Vinnie, Edward Dickinson, AEBetako kongresistaren alaba,  eta bere emazte Emily Norcross-ena Amherst-en (Massachusetts)  jaiotako Dickinson neba-arreben artean gazteena zen. Izeba Lavinia-rekin Sewall, Richard B.. 1974. The Life of Emily Dickinson. New York: Farrar, Straus, and Giroux. . p.324izen bat partekatu zuen. 1840ko irailaren 7an, Vinnie eta bere ahizpa Emily Amherst Academy-ko eskolara joaten hasi ziren, bi urte lehenago emakumezko ikasleei ireki zitzaien mutilen eskola ohia.Sewall, Richard B.. 1974. The Life of Emily Dickinson. New York: Farrar, Straus, and Giroux. . p.337

Emily Dickinson-en bizitzako pertsona esanguratsuenetako bat bere ahizpa Lavinia izan zen. Emily baino bi urte geroago jaio zen, 1833ko otsailaren 28an, eta adin berekoak balira bezala hezi zituzten biak. Amherst Akademiara elkarrekin joaten hasi ziren 1841eko udaberrian, hamar eta zortzi urte zituztela, eta gela eta ohea partekatu zituzten hogei urte baino gehiago iizan zituzten arte. Bakoitzak, ordea, bere lagunartea zuen, eta nortasun oso ezberdina.

Vinnie ahizpa praktikoa izatera iritsi zen, enkarguak egin eta etxeko garbitasuna kudeatzen zuena. "Ez dut Vinnie asko ikusten, batez ere eskailerak hautseztatzen ari da!" (L176) Emilyk hasperen egin zuen behin. Azkarra eta polita, musikala eta mimika burutua, Vinniek mihi zorrotza zuen eta batzuetan egiari itzala egiten zion, ez zen ikasle serioa. Amherst Academy-n zortzi urte eman ondoren eta Ipswich Academy-n "ikastaro laburtua" bi terminotan argitaratu ondoren, Amherst-en bizitza sozial aktiboa izan zuen hainbat urtez. Bere flirtatness adeitsuak Amherst Collegeko ikasleak erakarri zituen, baina ezkontzeko hainbat proposamen jaso arren, Dickinsondarren lagun Joseph Lyman-ekin epe luzerako "elkar ulertzea" barne, Vinnie, bere ahizpa bezala, ezkondu gabe geratu zen.

Oso ezberdinak izan arren, oso gertukoak ziren ahizpak. Austin bere ahizpa gazteenarekin sarritan sumintzen zen bitartean, poetak Lavinia-rekin zuen lotura «goiztiarra, seriosa, banaezina» zela esan zuen. Izan ere, emakumetasun gaztetik, Emily Vinnie-ren presentzia fisikoaren mende zegoen, gizarte-jardueretan aritzen zenean edo arropa berriak behar zituen garaian; izan ere, Vinniek jostunarekin lan egiten zuen eta bientzat eredu izan zen. Hogeita hamar urte bete zituenean, poeta baztertzaileak (Emily-k) aitortu zuen:

"Vinnie betidanik izan da, hain aspaldidanik, ordu betez berarengandik aparte ibiltzeak, ikararik arraroena sentitzen dut, ekaitzik sor ez dadin eta aterperik gabe joan ez nadin."

Vinniek bere ahizpa distiratsuaz zuen harrotasuna hura babesteko zuen debozioa bezain indartsua zen. 1874an aita hil eta hurrengo urtean ama iktusa izan ondoren, Vinnie-k eta Emily-k, Margaret Maher neskamearen laguntzarekin, ama baliogabea zaindu zuten 1882an hil zen arte. Emily 1886ko maiatzean hil zenean, Vinnie-k bere ahizparen korrespondentzia erre zuen, eskatu bezala, baina, bere harridurarako, Emilyk argibiderik eman ez zion ehunka poema aurkitu zituen. Horiek guztiak munduarekin partekatzeko asmoz, Vinniek arrakastaz igaro zituen hurrengo hamahiru urteak, beste batzuei eskatzen eta konbenzitzen – Susan Dickinson, Mabel Loomis Todd, Thomas Wentworth Higginson, Roberts Brothers argitaletxeak –ahizparen poemak eta gutunak argitaratzeko.

Vinnie erabakigarria izan zen ahizparen poemen hil osteko argitalpena lortzeko, Emily-k bere lana bildu zuen berrogei inguru eskuizkribu bakoitiak aurkitu ondoren. Bere ahizpari korrespondentzia eta paper pertsonal guztiak suntsituko zituela agindu arren, Vinnie-k bere ahizparen poesia editatzea eta argitaratzea bilatu zuen Emily-ren bi korrespontsal pertsonalengatik, Thomas Wentworth Higginsonek eta Mabel LoomisTodd-ek. Emily Dickinson hil eta lau urtera, 1890ean, Roberts Brothers-ek (Boston) argitaratu zuen Poems [Olerkiak]. 1892. urtearen amaieran, hamaika ediziotara heldu zen jada.Sewall, Richard B.. 1974. The Life of Emily Dickinson. New York: Farrar, Straus, and Giroux. . p. xxviii

Vinnie ez zen inoiz ezkondu, eta Dickinson Homestead [Etxealdean] egon zen hil zen arte.

 Heriotza 
Lavinia Dickinson 66 urte zituela hil zen, kardiopatia iskemiko baten ondorioz, 1899ko abuztuaren 31n. Azken bi urteetan, Mabel Loomis eta David Toddden arteko liskarraren tentsioak, Ned ilobaren heriotzak eta Evergreens-en eta etxeko liskarrek asko zaildu zuten bere osasuna eta kemena.

 Legatua 
Lavinia Norcross Dickinson (1833-1899):

«[Emilyk] pentsatu behar izan zuen: hori egiteko geneukan bakarra zen. Aitak sinesten zuen; eta amak maite zuen; eta Austin-ek Amherst zuen; eta nik familia nuen zaintzeko».  

 Herri kulturan 

 Apple TV+en 2019-2021 Dickinson telesailean, Anna Baryshnikovek Dickinson-en papera egiten du interpretazio komiko batean.
 2016ko  A Quiet Passion filmean, Jennifer Ehle-k antzezten du Lavinia.
 Erreferentziak 

 Bibliografia 

  Gordon, Lyndall (2010). Lives Like Loaded Guns: Emily Dickinson and Her Family's Feuds. Penguin. ISBN 978-1-101-19019-7. [Bizitzak pistola kargatuak bezala: Emily Dickinson eta bere familiaren liskarrak]
  ["Azokara: Dickinson-tarren egile-eskubideren gerrak" Emily Dickinson-aren egunerokoa 5(1): 88-120]
   [Ahizpa] Originaletik artxibatuta 2018ko  apirilaren 15ean
 Kanpo estekak 

Kategoria:Massachusettsarrak
Kategoria:XIX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Emakume kudeatzaileak