Naia Arantzamendi

Naia Arantzamendi Larrañaga (Ondarroa, Bizkaia, 1994ko irailaren 30ean) euskal gidoilaria eta zinemagilea da. Hainbat proiektu  gauzatu ditu, este baterako ”Sutan” film laburraren gidoilari eta zuzendaria izan zen eta “Koaxi” film luzearen gidoilaria. Hortik aparte, hainbat dokementaletan, telebistako zenbait programatan eta idatzizko komunikadeetan lan egin izan du. 

 Formazioa 
Arantzamendik Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU) Ikus-entzunezko komunikazio gradua egin zuen, umetatik zetorkion zaletasunari bide emanda. “Betidanik izan dut gustuko filmak ikustea. Familiatik ikasitako zerbait dela esango nuke. Unibertsitatean kazetaritza ikasketetan ikus-entzunezko graduko irakasgai batzuk genituen, eta une horretan konturatu nintzen nire gustuko alorra zein zen: zinema pasio nuela deskubritu nuen”, adierazi zuen.

Orduantxe finkatu zen bere ibilbidea, eta norabide horrekin harremanetan zeuden ikasketak egin zituen jarraian: Erasmus+ programa Milango Sacro Cuore Unibertsitatean, Ikus-entzunezko gradua ikasten ari zela; Zinema, telebista eta antzerkigintzako gidoigintza masterra, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan; Produkzio masterra, San Pablo Unibertsitatean; eta ECAM-en (Madrilgo Zinematografia eta Ikus-entzunezkoen Eskola), zuzendaritza ikastaroa.

 Ibilbidea 
2019an, Lekeitioko Euskal Zine Bilerak antolatutako 15. Kameratoian Urak Dakarrena komediazko film laburrak irabazi zuen Sari Nagusia. Filma Ondarroako Marilyn taldeak aurkeztu  zuen, tartean zen Naia Arantzamendi, beste hiru lagunekin batera, Goretti Serrano, Nerea Ansola eta Leire Ikaran.

Ondoren hainbat proiektu gauzatu zituen eta horien artean dago Sutan film laburra, 1813ko Donostiako sarraskiari buruzkoa. Arantzamendi gidoilaria eta zuzendaria izan zen.  Proiektu horrekin 2020an Zineako I. Film laburren gidoi lehiaketa irabazi zuen. Maluta Films ekoiztetxe donostiarra izan zuen bidelagun ekoizpena egiterako orduan eta Naroa Miguel Arregik, Joseba Usabiagak eta Iker Galartzak osatu zuten aktoreen zerrenda.

2024an ondarroarrak “Koaxi” filma lantzeko Etxe Betea proiektuak antolatutako Gela bat norberarena izeneko egoitza artistikoan egonaldia egin zuen, 2024ko urritik 2025eko ekainera arte. Emakume zinemagileei bideratutako proiektuaren bosgarren edizioa izan zen Arantzamendik parte hartu zuena.

Gela bat norberarena 2017an sortutako proiektua da, Gariza Films ekoiztetxeak antolatutakoa, Basque Know Hox Fundazioak bultzatutakoa, eta BBK eta Eusko Jaurlaritzak babestutakoa. Etxe Betea Bilboko egoitza euskal emakume zinemagileen kabia bilakatzeko asmoz sortutako proiektua da, eta artista ezberdinak saretzea du helburu. Lara Izagirrek 2017an erein zuen sormen egonaldien lehen hazia, eta proiektua zenbait adarretan garatu zuten ordutik. Emakume zinemagileei beren film luzeak garatzen laguntzeko, egonaldiak egiteko proiektu bat abiatu zuen Izagirrek 2017. urtean. Arantzamendi Koaxi proiektua lantzen aritu zen bertan eta Aintzane Usandizaga izan zuen bidelagun. Izan ere, egonaldia egiten dutenek mentorea aukeratzen baitute, eta idazlea hautatu zuen narrazioari lotutakoak zituelako kezka nagusiak.

Koaxi film luzea da Naia Arantzamendiren lana, 1978ko euskal kostaldeko herri txiki arrantzale batean kokatutakoa. Arrantzaren sektorea gorengo puntuan zegoen garaian, lizentzien murrizketak ezarri zituzten, eta herrian ezinegona sortu zen, une nahasiak izan ziren. Horren guztiaren erdian dago filmeko protagonista. Familia arrantzale batetik datorren emakumea, eta senarrarekin batera itsasontzi bat darama. Egun batetik bestera senarra desagertu egiten da, eta enpresan birkokatze bat ematen da. Emakumeek historikoki eraman izan dute itsasontzien gestio guztia, baina beti ezkutuan. Bada, kasu horretan, publikoki egiten du protagonistak karguen birkokatzea, eta bera da arrantzale gizon guztiei aginduak ematen dizkiena. Testuinguru horretan kokatzen da proiektu berria.

2025eko maiatzean Udalbiltzaren Geuretik Sortuak proiektuaren barruan eta literaturaren alorrean egonaldia egin zuen Baigorrin (Nafarroa Beherea) eta kontakizun bat landu zuen, Kafe asko, eta ona emakumeak eta Lehen Sektorea oinarri hartutako lan bat, hain zuzen ere. Horrela, inguru hartako emakume gazteen bizipenak kontatu zituen. Testua beste narrazio batzuekin batera liburu batean jasota argitaratu zen eta Euskal Herrian zehar aurkeztu eta zabaldu.  'Hamaika irakurtzeko jaioak' izenburuarekin argitaratu zen liburua. “…euskal sortzaileon panoraman hutsune handi bat dago euskarazko proiektuak sortzeko momentuan. Horrelako proiektuak sortzaileontzako aukera oso ona dira: baliabide ekonomikoak eskaintzen dizkigu, herrian egonaldia, eta gainera, egindako proiektuaren hedapena. Askotan entzun behar izaten dugu euskal sortzailerik ez dagoela, baina kontsumitzaileak, non daude? Dena gazteleraz kontsumitzen dugu, eta euskal sortzaileon lanak hedapena izateko beharrezkoa da kontsumitzaileen papera”Arantzamendik zenbait komunikabidetan ere lan egin izan du: Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitzan kazetari gisa; Baleuko produktoran eta Eitb-n erredakzioan; eta, gidoilari indenpendente moduan ere bai.

Euskaraz lan egiten du Arantzamendik. Euskaraz bizi den aldetik bere proiektuak euskaraz sortu, errotu eta garatzen ditu. Euskararen eta emakumeen presentziaz hausnartu eta emakumeek sortutako euskarazko proiektuak behar direla pentsatzen du. Nahiz eta euskarazko ikus-entzunezkoek azken urteetan ”bultzada handia” eduki sektore barruan emakume zinemagileen proiektuak isolatuak dira. Sortzaileak egon badaude, baina ekoizpenak behar dira. Arantzamendiren ustetan euskal kultura loratzeko erein egin behar da, eta horretan dabiltza sortzaileak. Horretarako emakumeen saretzeak duen garrantzia azpimarratzen du.

 Sariak eta Aintzatespenak 
2019Lekeitioko Euskal Zine Bilerak  antolatutako 15. Kameratoian Urak  Dakarrena lanarekin, Goretti Serrano, Nerea Ansola eta Leire Ikaranekin  elkarlanean2019Cannes Dcreenplay Contest-en  finalista izan zen, ‘The strait’ proiektuarekin2020Zineako I. Film laburren gidoi  lehiaketa Sutan lanarekin2022Eusko Jaurlaritzaren gidoi  sorkuntza beka lortu zuen Koaxi proiektuarekin

·         2024an, Etxe Betea proiektuak antolatutako Gela bat norberarena  Koaxi proiektuarekin

·         Basque Audiovisual Talentuaren Guneko pitch saria irabazi zuen

·         2025ean  Gela bat norberarena egoitza artistikoan garatu zuen2025Udalbiltzaren Geuretik Sortuak proiektuan  literaturaren alorrean narrazioa. 'Hamaika irakurtzeko jaioak' liburuan kontakizuna.2025Eusko Jaurlaritzaren gidoi  sorkuntza beka jaso zuen Orue proiektua idazteko

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Ikus, gainera 
ZINEAko I. Film Laburren Gidoi Lehiaketako irabazlea, Naia Arantzamendi, ‘Sutan’ lanari buruzko azalpenak ematen

Naia Arantzamendi Etxebetea, “Koaxi” proiektua

Aintzane Usandizaga Naia Arantzamendiren mentorea Etxebetean

Hitz eta Pitz Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitzarekin (2026/02/28)

Kategoria:Emakume gidoilariak
Kategoria:Emakume zinemagileak
Kategoria:Ondarroarrak
Kategoria:Euskal zinema gidoigileak