Yanette Bautista

Yanette Bautista (Bogota, Kolonbia, 1956 - 2025eko irailaren 1a) Kolonbiako abokatu eta giza eskubideen defendatzailea izan zen. Amnistia Internazionalarentzat lan egin zuen eta FEDEFAM erakundeko presidentea izan zen. Nydia Erika Bautista Fundazioa sortu zuen, bere ahizparen hilketagatik justizia eskatzeko eta beste emakume batzuei desagertuak bilatzen laguntzeko. Kolonbiako desagertze behartuaren aurkako borrokan aitzindarietako bat izan zen.

 Bizitza 
Yanett Bautista Bogotako klase ertaineko auzo batean hazi zen, sei neba-arrebako familia batean. Aita Alderdi Liberaleko kidea zuen eta ama osasun-langilea.

Bere ahizpetako bat, Nydia Erika Bautista, soziologia ikaslea izan zen Unibertsitate Nazionalean eta, ondoren, M-19ko militantea. Hori dela eta, 1987ko abuztuaren 30ean, Kolonbiako ejertzitoak desagertu arazi egin zuen.  Bere ahizparen bahiketaren ondorioz, Yanett Bautistak idazkari exekutibo izateari utzi zion eta denbora osoz bere ahizparen bila aritu zen, eta horrek mehatxuzko deien jario etengabea ekarri zion.

Lau urte geroago, 1991n, Bernardo Alfonso Garzon sarjentuak, Inteligentziako 20. batailoiko kideak, Nydiaren gorpua Guayabetalerako bidean hilda utzi zutela aitortu zuen eta horrela berreskuratu zuten gorpua, izen bereko udalerriko hilerrian.

Aitorpena eta Estatua inplikatzen zuten beste froga batzuk gorabehera, krimenak zigorrik gabe jarraitu zuen. Ahizparentzat justizia bilatzeko eta beste emakume batzuei desagertuak bilatzen laguntzeko asmoz, 1999an, Yanette Bautistak, Andrea alabarekin batera, Nydia Erika Bautista Fundazioa sortu zuen. Ordutik, Fundazioak laguntza juridikoa, psikosoziala eta prestakuntza eman die desagertutako pertsonen 500 familiari baino gehiagori. Desagertutako pertsona gehienak Putumayo, Valle del Cauca, Bolivar, Cauca, Meta, Casanare eta Bogotakoak ziren, Kichwa San Marcelino babesleku indigena barne, eta Valle del Cauca eta Bolivarreko iparraldeko afrikar ondorengoak.

Bere ahizparen bilaketak erbestera behartu zuen Yanette Bautista, eta zazpi urte eman zituen Alemanian. Denbora horretan, Amnistia Internazionalarentzat lan egin zuen, emakumeen aurkako indarkeriari buruz idazten eta ikertzen, eta Atxilotuen eta Desagertuen Senideen Elkarteen Latinoamerikako Federazioko (FEDEFAM) presidente izan zen. Azkenik, 2007an Kolonbiara itzuli ahal izan zen.

Haren lanari esker, desagerpena delitutzat jo zuten Kolonbian, eta gai garrantzitsua izan zen herrialdeko agenda publikoan. Gainera, behartutako desagertzeen biktimei omenaldia egiten dien legea sortzen lagundu zuen, bai eta Desagertutzat emandako Pertsonak Bilatzeko Unitatea ere, 2016ko Bake Akordioa, eta Bilaketa Sistema Nazionala, 2022-2024 Garapen Plan Nazionalean. Bilaketa Sistema Nazionalaren Aholku Batzordeko kide ere izan zen.

Horrez gain, giltzarri izan zen 2024ko lege bat onartzeko, Emakume Bilatzaileen Legea izenez ezaguna, emakume bilatzaileak babes konstituzional bereziko subjektutzat eta bake eraikitzailetzat aitortu zituena. 

 Sariak eta aintzatespenak 

 1999an, Yanette Bautistak, Nydia Erika Bautistaren ahizpak, Shalom saria jaso zuen Eichstätteko Unibertsitate Katolikotik (Alemania) eta Amnistia Internazionalaren Alemaniako Sailetik "Giza Eskubideen Saria", biak Latinoamerikan desagertutako atxilotuen alde egindako lana aitortzeko.
 2012ko abenduaren 13an, Nydia Erika Bautista Fundazioak "Antonio Nariño" Giza Eskubideen aldeko Frantzia-Alemaniar Saria jaso zuen, desagertze behartuen biktimen senideak ahalduntzeko egindako lanagatik eta egia eta justizia izateko eskubidearen alde egindako lanagatik, bakea eraikitzeko ekarpen gisa.
 2023ko irailaren 8an, Yanette Bautistak 2023ko Kolonbiako Giza Eskubideen Sari Nazionala jaso zuen " “Reconocimiento A Toda una Vida" kategorian, isilaraziak izan zirenen oroimenaren sugarra bizirik mantentzeagatik eta bortxazko desagerpenaren ekintza krudela pairatu dutenentzat justizia eskatzeagatik.
 2025eko ekainaren 9an, Bakerako Jurisdikzio Bereziak (JEP) Bautista gatazka armatuaren biktima zela egiaztatu zuen, desagertze behartuaren krimenak ikusarazteko eta memoria-, egia- eta erreparazio-politiken eraikuntzan izan zuen eragina aitortzeko.

 Ikus, gainera 

 Día Internacional de las Víctimas de Desapariciones Forzadas (gaztelaniaz)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Yanette Bautista emakume bilatzaile nekaezinari omenaldia (1956 - 2025) Desagertutako Pertsonak Bilatzeko Unitatearen eskutik (UBPD)

Kategoria:Giza eskubideen aldeko emakumeak
Kategoria:Emakume abokatuak
Kategoria:Emakume ekintzaileak