Aizkorak eta gutunak

Aizkorak eta gutunak Edorta Jimenezk idatzitako eleberria da, 2025ean argitaratutakoa Elkar argitaletxearekin. Eleberri historikoa, kronika judiziala eta thrillerra konbinatu ditu egileak pasioz idatzi eta irrikaz irakurtzen den nobela hau ontzeko: ikerketaren joan-etorriak, pertsonaien gorabeherak, epaiketako xehetasunak eta erruduntzat jotakoen zigorrak: garrotez euskal lurretan exekutaturiko emakume bakarrenetakoa, besteak beste.

 Argumentua 

1828ko irailean, Bermeoko Almika auzoan, Agirretxu baserriko gizona Juan Ormaetxea desagertu egin da, eta hura hiltzearen susmagarri egin dituzte haren emazte Josepa eta alaba Maripepatxu. Ikerketak abiaturik, gorpua agertu da, aizkorakadaz hila eta baserri aurrean lurperatua, eta ama-alabak atxilotu egin dituzte, bai eta epaiketarako bidean jarri ere.

Aizkorak eta gutunak, biak ala biak izango dira esanguratsuak Josefa Azketa eta bere alaba Maria Josefaren aurka abiatu den prozesu judizialean. Liburuak kasu osoa berreraikitzen du, gizonaren ustezko itomenaren berri ematen duten gutunetatik hasi eta amaren garrote bidezko exekuzioraino. Gordina da ama-alaben istorioa, jakingarria oso kasuak ematen duen garaiko gizartearen irudia.

 Egitura 
Hiru partetan bereizita dago nobela, epilogoarekin batera. Data adierazita dago pasarte bakoitzean, kronika itxura emanez kontakizunari. Hilketaren ikerketaren berri ematen da, pertsonaia ugarirengan fokua jarrita.

 Pertsonaia nagusiak 
Luzea da eleberrian agertzen diren pertsonaien zerrenda, nobelak kutsu korala baitu. Hona hemen batzuk:
 Juan Ormaetxea, hilik agertu zen baserritarra.
 Josefa Azketa, bere emaztea.
 Maria Josefa Ormaetxea "Maripepatxu", bien alaba.
 Juan Jose Barrena apaiza.
 Jose Azeretxo aguazila.
 Jose Bizente Aurrekoetxea alkatea. 
 Pablo Ramon Aurrekoetxea fiskala. 
 Juan eta Frantzisko Carnero borreroak.

 Estiloa 
Izan ere, Jimenezen estiloa da, Asier Urkizaren hitzetan, nobelaren dohain handietako bat, testuari une oro bizirik eusten dion prosa gihartsua. Idazkera gatzbakotik guztiz aldendutako apustua dugu Jimenezena. Orobat laburrera jotzen du autoreak eta indar handiagoa ematen dio horrek idazkerari. Azpimarratzekoa da elkarrizketetan hartutako lana, hizkera burokratiko-judizialaren euskaratze ederra eta ekitaldi itxurako eszenak euren laburrean indar doiaz hornitzeko abilidadea. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Asier Urkizaren kritia Berria egunkaria, 2025/10/19.
 Eleberriaren aurkezpena, 2025ean.

Kategoria:2020ko hamarkadako eleberriak
Kategoria:2025eko liburuak
Kategoria:Euskarazko eleberriak
Kategoria:Edorta Jimenezen eleberriak
Kategoria:XIX. mendean girotutako eleberriak
Kategoria:Euskarazko eleberri historikoak