Torfhildur Þorsteinsdóttir

Torfhildur Þorsteinsdóttir (Kálfafellsstaður, 1845eko otsailaren 2a – Reykjavik, 1918ko azaroaren 14a), Torfhildur Hólm izenez ere ezaguna, islandiar idazlea izan zen, urte asko Kanadan eman zituena. Idaztetik bizimodua ateratzen zuen lehen islandiarra izan omen zen, eta Islandiako lehen emakume eleberrigile gisa maiz aipatzen da.

 Bizitza 
Torfhildur Kálfafellsstaðuren jaio zen, Skaftafellssýslan  (gaur egun Austur-Skaftafellssýsla), non bere aita, Þorsteinn Einarson, artzain gisa aritu zen. 17 urterekin Reykjavikera joan zen. Han eta Kopenhagen ikasi zuen eta irakasle pribatu gisa lan egin zuen. 29 urterekin Jakob Hólmekin ezkondu zen. Urtebete geroago alargundu ondoren, Kanadara emigratu zen 1876an eta han Islandia Berrian eta Winnipegen bizi izan zen 13 urtez. Hainbat urtetan zehar irakasle izan zen. 1889an  Islandiara itzuli zen eta bi urte geroago Althingek idazle pentsioa eman zion. Halako laguntza artistikoa jaso zuen lehen emakume bihurtu zen Islandian, horren egokitasunari buruzko eztabaida bat sortu zen, pentsioa murriztu egin zen eta azkenean alargun-pentsioaren parte bihurtu zen. Torfhildur Reykjaviken hil zen 1918ko gripe pandemian.

 Idazle ibilbidea 
Bere lehen ipuina 1879an argitaratu zuen Framfarin, Ipar Amerikako lehen islandierazko aldizkarian. Lehen eleberria, Brynjolfur Sveinsson biskup, Reykjaviken plazaratu zuen 1882an. Emakumezko egile islandiar baten lehen eleberria eta Islandian formalki inprimatu zen lehen idazlana izan zen. 1889an Elding eleberri historikoa idatzi zuen. Bere lan batzuk Chicagon argitaratzen zen Illustrered Familjeblad danierazko aldizkarian agertu ziren. Islandiara itzuli ondoren, bi literatura aldizkari editatu zituen, Draupnir eta Dvöl, eta bertan argitaratu zituen bere ipuinak eta bi eleberri. Tíbrá haurrentzako aldizkariaren sortzailea ere izan zen. Kanadan egon zen lehen urteetan islandiarrengandik jaso zituen ipuin herrikoiak 1962an argitaratu ziren, eta David Buchan folkloristaren arabera, islandiar eta faroear ohituren arteko desberdintasun interesgarri bat adierazten dute: azken honetan, balada gizonezkoen jendaurreko emanaldi bat da, eta islandiar ohitura, berriz, emakumeekin eta etxearekin lotuta dago, batez ere.

Torfhildurren idazkerak ezaugarri erromantikoak zein errealistak ditu; bere ipuin batzuk alegiak eta alegoriak dira, baina beste batzuek bere garaiko bizitza jorratzen dute, emakumeen hezkuntzaren garrantzia gai errepikakor gisa hartuta. Eleberri historikoko idazle onenetakotzat hartzen da islandierazko literaturan.

 Lanak 
Eleberriak
 Brynjólfur Sveinsson biskup (1882)
 Kjartan og Guðrún (1886)
 Elding (1889)
 Högni og Ingibjörg (1889)
 Jón biskup Vídalín (Draupnir)
 Jón biskup Arason (Draupnir)
Ipuinak
 Spekingurinn og heimskinginn (1878)
 Andvari (1878)
 Guð heyrir börnin (1878)
 Stjarnan mín (1878)
 Seint fyrnist forn ást (1879)
 Tárablómið (1879)
 Heiðarbærinn (1879)
 Gunnlög og Sigrid (1880)
 Sögur og ævintýri (1884; bilduma)
 Smásögur handa börnum og unglingum (1886; haurrentzako ipuin-bilduma)
 Barnasögur (1890; haurrentzako ipuin-bilduma)
 Þjóðsögur og sagnir (hil ostekoa, 1962)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Islandiako eleberrigileak
Kategoria:Emakume eleberrigileak
Kategoria:Eleberri historikoko idazleak
Kategoria:Emakume ipuingileak
Kategoria:Islandiako haur literaturako idazleak
Kategoria:Islandierazko idazleak
Kategoria:XIX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:1918ko gripe pandemiak hildakoak