Palma-ardo

Palma-ardoa, tokiko izen ezberdinez ezagutzen dena, azukre-palmondo, datil-palmondo eta kokondoak bezalako palmondo espezie ezberdinen izerdiz sortutako edari alkoholduna da. Izen ezberdinez ezagutzen da eskualde ezberdinetan, eta tipikoa da Afrikako hainbat lekutan, Kariben, Hego Amerikan, hegoaldeko Asian, Asia hego-ekialdean eta Mikronesian. Nekazari txikiek egindako palma-ardoak ekoiztu ditzakete, diru-sarrera erregularren iturri bihurtzen baitira, ekonomikoki saldutako zuraren balioa baino gehiago balio dezaketenak.

 Erauzketa 
Biltzaileek izerdia atera eta biltzen dute. Normalean, izerdia palmondoaren lore moztutik jasotzen da. Ontzi bat eusten zaio lorearen motzondoari, izerdia jasotzeko. Hasieran metatzen den likido zuria oso gozoa izaten da, eta hartzitu ondoren bakarrik izaten du alkohola. Beste metodo bat zuhaitza botatzea da. Hori egiten denean, batzuetan su bat pizten da moztutako muturrean, izerdia errazago biltzeko.

Palmondoaren izerdia hartzitzen hasten da bilketa egin eta berehala, legamia naturalak airean daudelako (askotan, biltzeko ontzian geratzen den hondar-legamiak estimulatzen ditu). Ordu pare batean, hartzidurak % 4ko alkohol-edukia duen ardo aromatikoa sortzen du, pixka bat horditua eta gozoa. Ardoari denbora gehiago eman dakioke, egun bat arte, pertsona batzuek nahiago duten zapore garratzagoa eta biziagoa sortzeko. Hartzidura luzeagoak ozpina sortzen du ardoaren ordez.

 Destilatzea 
Palma-ardoa destilatu egin daiteke edari indartsuago bat sortzeko, eskualdearen arabera izen desberdinak izanda (adibidez, arrack, herri-ginebra, charayam edo landetako whiskya).

Nigerian, ogogoro esaten zaio. Kamerungo toki batzuetan afofo esaten zaio. Ghanako hegoaldean, destilatuzko palma-ardoari akpeteshi edo burukutu esaten zaio. Togon eta Beninen sodabe deitzen dute, eta Tunisian, berriz, lagmi. Kenyako kostaldean chang'aa esaten zaio, eta zaurien gainean ere erabiltzen da, odoljario handiak geldiarazteko (ekintza-mekanismo ezezaguna). Boli Kostan, koutoukou deitzen da. Filipinetan, destilatuzko palma-likore ohikoena lambanoga da, tubâ zahartuz egiten dutena. Alkohol-bolumen oso handia du, % 40tik % 45era.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Tunisiako gastronomia
Kategoria:Filipinetako gastronomia
Kategoria:Nigeriako gastronomia
Kategoria:Irakindako edariak
Kategoria:Nekazaritza tropikala