López Serrano eraikina

López Serrano eraikina Kubako egoitza-eraikinik altuena izan zen, 1956an FOCSA eraiki zen arte. Ricardo Mira arkitektoak diseinatu zuen 1929an, eta hark ere "La Moderna Poesía" liburutegia diseinatu zuen jabe berarentzat 1941ean, Obispo kalean. Askotan, Habana Zaharreko Bacardí eraikinarekin konparatu izan da, Lopez Serrano baino bi urte geroago eraikia, dorreetan dituen antzekotasunengatik. Eduardo Chibás kongresista, senatari eta presidentegaia 14. solairuan bizi zen bere buruaz beste egin zuenean, 1951ko abuztuan, CMQ irrati-estazioan.

 Historia 
ezkerrera|thumb|250x250px|Lobbyaren terraza
Eraikinaren eraikuntza Jose Antonio Lopez Serranok sustatu zuen, La Moderna Poesía zuzentzen zuen editoreak. Ana Luisa Serrano eta Jose Lopez Rodriguezen semea zen, "Pote", harreman editorialak zituen bankaria.

Nerabe pobre eta analfabetoa zela iritsi zen Kubara Pote, gobernuarekin harreman garrantzitsuak zituen bankari garrantzitsua izatera iritsiz. 1890ean, Pote Ana Luisa Serranorekin ezkondu zen, Habanako liburu-denda onenetako baten jabe den alargun dirudunarekin, La Moderna Poesía. Ezkondu ostean, Potek hartu zuen negozioaren ardura, Kubako beste hainbat tokitan hainbat sukurtsal irekiz. Jose Lopezen zortea ez zetorren bakarrik Ana Luisarekin izandako ezkontza abantailatsutik, baita Kubako kausa independentista babestetik ere. Kubako buruzagi nagusiekin zituen harremanek onura ekonomiko handiak ekarri zizkioten. Aliantza politiko horien artean José Miguel Gómez jenerala zegoen, eta Potek hari finantzatu zion 1907ko hauteskunde-kanpaina, Gomez Errepublikako Lehendakaritzara bultzatu zuena. 1908an, Potek kontratu esklusibo bat lortu zuen Loteria Nazionaleko billeteak inprimatzeko, eta horrek finantza-onura handiak ekarri zizkion. Agiri ofizialen inprimaketa monopolizatu zuen, hala nola, bonoak, akzioak, zigiluak eta bankuetako ordainagiriak, Tinbre Etxean inprimatuak. Ondoren, Gomezen Gobernuaren kontzesioa lortu zuen Almendrares ibaian burdinazko zubi bat eraikitzeko, 11 kalea Miramarrekin lotuz. Jose Lopez Rodriguezek bere buruaz beste egin zuen 1921eko martxoaren 28an. 93 milioi dolarreko dirutza zuen.

 Eraikuntza 
López Serrano eraikinak AEBetako altzairuzko egitura estandarra du. A36 altzairua eraikuntza-sistema gisa erabiltzen den egiturazko altzairu-mota bat da, normalean tatxonatua edo azpildua erabiltzen dena. Kuban altzairua azpiltzeko teknologiarik ez zegoenez, López Serranoren egitura bertan soldatu zen, eta, horregatik, egitura oso erresistentea da.
Eraikinaren planoak "letra-konbinazio" batez osatuta daude, eraikinetik gunerako ukuiluaren masa-konfigurazioan eta argi- eta aire-eskakizunetan oinarrituta. Lopez Serrano eraikinaren masa, 'H' eta 'I' motakoa, Manhattango etxebizitza-eraikin askoren antzekoa da. Aurreko hogei urteetan eraiki ziren Upper East Side eta West Side auzoetan, eta karga bikoitzeko korridoreak dituzte, hogei edo hogeita hamar oineko tartearekin bereiziak, apartamentuak argiztatu eta aireztatzeko. Eraikuntzaren erdian, hamar pisuen gainean, altzairuzko hamar zutabek eusten duten lau apartamentuko dorrea dago. Hamar solairuko erdiko blokea lau korridoretan banatzen da eskailerak jartzeko, hiru igogailu eta erdian adreiluzko horma bat, blokea bi apartamentutan banatzen duena. Ekialdera eta mendebaldera dauden bi blokeek erdialdetik doazen egitura-zutabeen lerro bat dute, eta zutabe horiek, era berean, apartamentua zatitzen dute. Barruko korridore publiko bat hiru blokeen perpendikularrean doa, 13. kalearekiko paraleloan, eta eskailera batekin eta hiru igogailurekin lotzen da. Ekialdeko sarreran bigarren mailako eskailera bat dago, eskailera-buru bakoitzean leihoak dituena. Ez zegoen Habanako eraikuntza kodeak eskatzen zuen suteen aurkako eskailerarik. 

Kanpoaldeko hormak hazbete bateko adreiluz eginak daude, eta osoko koloreko zementua dute. Kanpoko hormetan igeltsuzko apaingarriak erliebean dituzte eta igeltsuan inskribatutako lerroak, hormaren behealdean harri-hormazko lotura bat iradokitzen dutenak. Terrakotazko diseinuzko panelak ere badaude, irekidura batzuen gainean txertatuak. Eraikineko leiho eta ate guztiak beirazkoak eta zurezkoak dira. Apartamentuetako zoruak diseinu geometrikoko baldosa gorri eta berdez estalita daude, eta azulejoak ere badaude zokaloetan. Barruko hormak terrakotazko teilazkoak dira eta zementuzko igeltsuz estalita daude. Atarteko zoruak, ataripeak eta eraikineko sarrerek terrazo gorri eta beltzez edo gorri eta berdez apaindutako diseinuak dituzte. Atarteko hormak marmol gorri marokoarrez egindako panelak dira, liburuekin batera. Atariko igogailuaren horman, alpakazko erliebe bat dago, El Tiempo izenekoa, Enrique García Cabrera diseinatzaile grafikoaren lana. Igogailuaren ateek bisagra pibotatzaileak dituzte eta jatorrian alpakazkoak ziren, Art déco diseinu desberdinekin.

 Banaketa 
ezkerrera|thumb|250x250px|Apartamentuen barruko gelen banaketaren planoa.

Habanako partzelazio-legeak zirela eta, beheko solairuak 13 kalerako lorategi edo ataripea izatea eskatu zen. Merkatal establezimenduentzako espazio publikoak ere eskaini behar zituen. Horretarako, eraikinak hainbat denda, bizartegi bat, jatetxeak eta kafetegiak ditu. Goiko pisuen banaketa honako hau da: bigarren pisutik hamargarrenera, zortzi apartamentu ditu pisu bakoitzeko, eta sei apartamentu, zerbitzu-sarrera bereiziekin, zuzenean sukalde eta zerbitzuguneetara irekitzen direnak. Apartamentu bakoitzak sukaldetik "patio" baterantz du sarbidea, garbitegi zerbitzurako garbitoki batez hornitutako eremua. Habanako beste eraikin modernista batzuek ere antzeko gela bat dute, "patio" izenekoa, hala nola FOCSA eraikina (1956) eta Aseguru Medikoaren eraikina (1958), La Rampan. 

Erdian dauden lau apartamentuek bi logela dituzte. Ekialdeko eta mendebaldeko apartamentuek hiru logela dituzte eta zerbitzariarentzako logela gehigarri txiki bat sukaldearen ondoan, komunarekin eta dutxarekin. Apartamentu bakoitzak bainugela txiki bat du, logeletatik hurbil leiho bat duena. Apartamentuetako sarrera nagusiko atea zuzenean aretorantz irekitzen da. Erdiko blokeko apartamentuek bakarrik dute logelak lotzen dituen korridore labur bat. Diseinuan korridorerik ez dagoenez, zirkulazioa geletan zehar gertatzen da gehienbat. Jangela sukaldera eta patiora konektatuta dago. Hegoaldeko apartamentu zentralek sarrerako atondo txiki bat dute. Apartamentu bakoitza erosotasun moderno guztiekin hornituta zegoen: ur beroa eta hotza, gasa, irratia eta telefono zerbitzua. Lopez Serrano Eraikina herrialdeko apartamentu kooperatiboen lehen korporazioa izan zen. Hamargarren solairutik gora luxuzko apartamentuak zeuden. Jose Antonio Lopez Serrano azken solairuan bizi izan zen, ondoren Eduardo Chibasek okupatu zuena.

 Erreferentziak 

 Irudien galeria 

 Kanpo estekak 

DEconstruccion

Kategoria:Habanako eraikinak