Durkhanai Ayubi

Durkhanai Ayubi (Kabul, Afganistan, 1985)  sukaldaria, Afganistango gastronomian aditua, eta sukaldaritza liburu sarituen egilea da. Australiako Adelaide hirian bizi da. Ezaguna da, batez ere, Parwana sukaldaritza-liburuarengatik eta sukaldaritza-memoriengatik. Afganistango eta familiako errezeta tradizionalak aurkezten ditu, eta horietako asko Ayubik eta haren familiak prestatu izan dituzte izen bereko jatetxean. Liburuan zehar, Afganistango historia eta bertako gizarte anitza arakatzen ditu antzinarotik idatzitako unera arte. Zera deskribatzen du, ideologia berriak, hala nola inspirazio sobietarreko komunismoak eta estremismo islamikoak, Afganistango kultura eta tradizioak desafiatu zituzten mugimenduak sortu zituztela, eta afganiarren desplazamendu handia ekarri zutela, haien familiako kide askorena barne. 2018. urteaz geroztik, London School of Economics-en egoitza duen Atlantic Fellows programako kidea da, zeinaren helburua desberdintasun globalei ekintza kolektiboaren bidez heltzea den. 2022. urtean, «40 urtetik beherako 40» inpaktu sozialeko saria irabazi zuen, Australia hegoaldeko gazte ekintzaileak aintzatesten zituen urteroko lehiaketa.

 Bizitza 
Durkhanai Ayubi 1985ean jaio zen Afganistango hiriburu eta hiririk handienean, Kabulen. Zelmai eta Farida Ayubiren alaba da. Gerra sobietar-afganiarrak Ayubi familia erbesteratu zuen, eta 1987. urtean Australiara emigratu zuten Pakistanen zehar. Hasieran Melbournen finkatu ziren eta geroago, 1989. urtean, Adelaidara joan ziren bizitzera.

2009. urtean zabaldu zuen Ayubi familiak lehen jatetxea, Parwana izenekoa Adelaidan, gero bere sukaldaritza liburua inspiratu zuena. Familia 2012. urtean itzuli zen Afganistanera lehen aldiz, emigratu eta 15 urtera. 2014. urtean, bigarren jatetxea zabaldu zuten, Kutchi Deli Parwana, bidaian ezagutu zuten kaleko janariaren kultura islatzen zuena.

Ayubiren ama Sayd Majrouh (1928-1988) filosofo, poeta, kazetari, diplomatiko eta literatur jakintsuaren lehengusina da, Ego-Monstre poema epikoarengatik ezaguna, eta Afganistango Informazio Zentroko zuzendari gisa Sobietar gerraren eraginaren jarraipen lana egin zuen.

 Lan ibilbidea 
2018. urtean, egoitza Erresuma Batuan duen Atlantic Fellows in Society Equity programako senior kide bihurtu zen. Zuzentasun sozialarekin lotutako gaiei buruzko hitzaldietan parte hartu zuen. Hizlari nabarmena izan zen 2021. urtean Melbourneko Berdintasun Sozialeko Institutuan, Apatridiari buruzko Peter McMullin Zentroarekin batera. The Telegraph (Londres) bezalako aldizkako argitalpenetarako idatzi du elikadurarekin zerikusia duten gaiei buruz.

 Sukaldaritza liburua: Parwana: Afganistango sukaldaritza baten errezetak eta istorioak 
Durkhanai Ayubik bere Parwana: Recipes and Stories from an Afghan Kitchen (euskaraz: Parwana: Afganistango sukalde baten errezetak eta istorioak) izeneko sukaldaritza liburua, kaleratu zuen 2020. urteko irailean. Bere familian inspiratutako 100 errezeta inguru ditu, horietako asko amak, Farida Ayubik, erakutsitakoak. Errezeta horiek Afganistango historia, kultura eta politikaren inguruko gogoetekin uztartu zituen Durkhanai Ayubik. Parwana liburua Interlink Publishing (Massachusetts, AEB), kultura globalarekin zerikusia duten liburuetan espezializatua, sukaldaritza liburuak eta kultur gidak barne.

2021. urtean, The Guardian egunkari britainiarrak Parwanaren errezeta batzuk aurkeztu zituen, Durkhanai Ayubi eta bere ama Faridari buruzko istorio batekin batera, janari eta edari australiarrari buruzko seriean. Bereziki, Faridaren aita alargunak seme-alaben gosarirako prestatzen zituen plateren errezetak sartu zituen. Harvard liburu-dendak Ayubi aurkeztu zuen eta honelaxe deskribatu zuen Parwana: «Sukaldaritza-liburu bat ez ezik, sukaldaritzaren familia-historia bat ere bada.». Hedabide askorekin —BBC barne— podcastetan eta irrati elkarrizketetan agertu da.

 Sariak eta aintzatespenak 

 2021: Durkhanai Ayubik kritikaren laudorioak jaso zituen Parwana lanarekin. Liburuak urteko sukaldaritza liburu onenaren Art of Eating saria irabazi zuen 2021ean, eta nazioarteko sukaldaritza liburu onenaren Guild of Food Writers saria 2021ean. Horrez gain, Fortnum & Mason Food and Drink Award sarietarako ere izendatu zuten, 2021ean urteko debuteko sukaldaritza-liburu onenaren atalean. Ayubi eta Parwana liburua goraipatu dutenen artean daude Nigella Lawson idazle gastronomiko britainiarra eta Malala Yousafzai Nobel sariduna.

 2022: 2022. urtean, Ayubi Australia Hegoaldeko ekintzaileentzako lehiaketan sarituetako bat izan zen, «40 urtetik beherako 40» Australia hegoaldeko gazte ekintzaileentzat. Sariak Australian migratzaileen alde egindako lana aitortu zuen, eta 2021. urtean Afganistan talibanen erregimenaren aurrean erortzeak eragindako afganiarrentzat 180 000 dolar baino gehiago biltzeko egindako ahalegina nabarmendu zuen. Ayubik berak nabarmendu zuen Australian afganiar herriei eta migratzaileei buruzko ulermena sustatzeko konpromisoa, aldi berean justizia soziala sustatuz.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Afganistandar emakumeak
Kategoria:Adelaidetarrak
Kategoria:Sukaldariak
Kategoria:Emakume sukaldariak
Kategoria:Idazleak
Kategoria:Emakume idazleak
Kategoria:Australiako idazleak
Kategoria:Afganistango idazleak