Ramón Paz Ipuana

Ramón Paz Ipuana (Yosipa, Guajira, 1937ko abenduaren 17a - Paraguaipoa, 1992ko urriaren 27a) Venezuelako irakasle, ikertzaile, hizkuntzalari, poeta eta idazlea izan zen.

 Biografia 
Yosipa baserrikoa izan zen jatorriz, Zulia estatuan, Venezuelako guajira erdian, Paraguaipoa herrixkatik gertu. Ipuana klanaren ondorengoa, Jalaala eskualdekoa, bere ama Josefina González Iipuana izan zen, bere klana heredatu zuena, eta bere aita Francisco de Luque izan zen, Sapuana klanekoa. Helduaroan juusayu klaneko Josefa Pazekin elkartu zen. Harekin Yawaasiru’u komunitatean bizi izan zen, eta hiru seme-alaba izan zituen: Neida Paz, Neima Paz, eta Ma'ayüi Paz.

Haren gorpuzkiak Yawaasiru'un daude, Paraguaipoan hobitik atera ondoren, 2008an.

 Ibilbidea 
Wayuera hizkuntzako idazlerik garrantzitsuenetakotzat jotzen da. Rafael Mercado Epieyu hizkuntzalari eta ikerlariaren hitzetan, «Paz Ipuana irakurtzea garaiotan geure buruaz hitz egitea da, Paz Ipuana irakurtzea berak esaten duen andereari aditzea bezalakoa da, eserita belaunaldie gazteei berak bizi izandakoa kontatzen dien adineko emakumea, eta hori da Ramon Paz bihurtu dena, lan hau irakurtzera datorren orok gure arbasoek zelan bizi izan diren ikasten du».

Ramon Paz geroko hainbat lanen aitzindaria izan zen, hainbat idazle eta ikerlari ugarik garatu dutenaren aitzindaria.

 Obrak 

 Mitos, leyendas y cuentos guajiros (Mito, kondaira eta ipuin guajiroak) (1973)
 El Conejo y el Mapurite (1979)
 El Burrito y la Tuna (1979)
 La Capa del Morrocoy (1982)
 La Leyenda de Waleker (Walekerren kondaira). (2007)
 Ale'eya. Cosmovisión wayuu: Relatos sagrados, conceptos y descriptions de la cultura wayuu (2016)

 Erreferentziak 

Kategoria:Venezuelako idazleak
Kategoria:Wayuunaikizko idazleak