Francisco de Ceballos y Vargas

Francisco de Paula de Ceballos y Vargas, Torrelavegako lehen markesa, teniente jeneral mailako espainiar militarra izan zen, eta  Euskal Probintzien eta Kubaren kapitain jenerala izan zen, eta Santanderko probintziaren Erresumako biziarteko senatari gisa.

Bere ibilbide militarrean, Lehen Karlistadan parte hartu zuen, Isabel II.ari leial; Marokoko Gerran, Leopoldo O'Donnellekin batera; eta San Gileko kuarteleko altxamenduaren eta Seiurte Demokratikoa hasi zuen 1868ko iraultzaren aurka. Monarkiari, Isabel II.ari eta Alfontso XII.ari, eta Espainiako Lehen Errepublikari zerbitzatu zien.

Gerra ministroa izan zen Antonio Cánovas del Castilloren gobernuan, Alfontso XII.aren erregealdian. Alderdi Kontserbadorearen kidea ere bazen.

 Biografia 

 Lehen urteak 
Francisco de Ceballos y Vargas 1814ko urriaren 9an jaio zen, Torrelavegako Kantabriar udalerrian. Juan Pablo de Ceballos Prieto, Errege Kontseiluetako abokatua, eta bere emazte Basilisa Vicenta María Díaz de Vargas Gutiérrezen semea zen.

Zuzenbide tradizioko familia batekoa izanik, oso gaztetatik erakutsi zuen karrera militarra egiteko interesa. 19 urte zituela, 1833ko uztailaren 11n, Fernando VII.aren Guardia Gorputzean sartu zen. Hala ere, handik gutxira, 1833ko irailaren 29an, monarka hil zen, eta urriaren 6an, Santos Ladrón de Cegama jeneralak Carlos María Isidro Borboikoa Espainiako errege izendatu zuen Errioxako Tricio herrian, Lehen Karlistada hasi zen egunean.

 Jokabidea Gerra Karlistan 
Fernando VII.a hil ondoren, Ceballosek Isabel II.aren eta Maria Kristina Borboikoa erregeordearen kausa babestu zuen Fernando erregearen anaia zen Carlos María Isidroren aurka. Euskal Herria Lehen Karlistadaren gudu-zelai nagusietako bat izan zen. Bilbo, gune liberal eta ekonomikoa, karlisten helburu nagusia izan zen. Tomas Zumalakarregui jeneralak herria hartzen saiatu zen 1835ean, baina huts egin zuen eta Begoñatik gertu zauritu zuten, egun batzuk geroago bere jaioterrian, Cegaman, hil zen. Hurrengo urtean, bigarren setio bati eutsi zion, non Baldomero Esparterok karlistak garaitu zituen Lutxanako guduan. Ceballosek iparraldeko frontean parte hartu zuen, paper garrantzitsua jokatuz. 1836an, bere lehen ekintza militarrean parte hartu zuen Iparraldeko Operazio Armadan, orduko Ramón Castañeda koronelaren agindupean, eta geroago Castrejanako ekintzara jarraitu zuen, non zauritu zuten, eta Archandakora.

1838an, Gandesa, Daroca eta Morellako ekintzetan egon zen. 1843an, Zaragozako setioan, setioaren ondoren, Durangoko Altueretako guduetan, Morellako, Cuitorresko eta Torre Miróko setioetan parte hartu zuen. Gerra amaitu zenean, Ceballos teniente koronel izendatu zuten eta San Fernandoko Errege eta Militar Ordenako Lehen Mailako Gurutzea jaso zuen 1838ko abuztuaren 17an, Torre Miróren aurkako erasoagatik. Laredoko 19. Probintziako Erregimentuko kapitaina zen.

 Cienfuegos eta Santa Clarako gobernadoreordea 
1845eko martxoaren 21ean, Santanderreko portutik abiatu zen Kubako uhartera bidean, eta han, berak eskatuta, bertan zeuden indar militarretara batu zen. Kuban, hainbat kargu izan zituen, bai militarrak bai politikoak, Cienfuegosko gobernadoreorde eta Santa Clarako gobernadoreorde gisa arituz. Karibeko uhartean egon zen bitartean, administrazio publikoa berrantolatu eta arreta handia eskaini zion ongizate publikoari: Cienfuegosko Ongintzako Ospitalea sortu zen haren ekimenez.

Kuban, Koroaren interesen aldeko ekintza ugari egin zituen, besteak beste, Narciso López jeneralaren sezesio saiakeraren aurkako garaipena. Winlon itsasontzi britainiarra hondamenditik salbatu zuen, eta horrek Britainia Handiko Urrezko Domina Handia eman zion.

 Karrera militar eta politikoa Espainian eta Kubako kapitain jenerala 
Espainiara itzuli zenean (1859), koronel mailarekin, Afrikako Armadako Kapitain Jeneralaren, Leopoldo O'Donnellen, Kanpamentu Laguntzaile izendatu zuten. Marokoko Gerran parte hartu zuen, eta Castillejos, Tetuángo Llanos, Samsa Harana eta Wad-Rasko guduan parte hartu zuen. Ceballosek gerra Brigadier mailarekin amaitu zuen.

1866ko uztailaren 22an, San Gil kuarteleko matxinadan parte hartu zuen, Isabel II.a erreginaren aurkako matxinada batean, Madrilen gertatu zena Alderdi Progresista eta Demokratikoen babespean, monarkia botatzeko asmoz. Ceballosek hasieratik lagundu zuen matxinada zapaltzen, zaldia galduz eta hainbat bala zauri jasoz ekintzan zehar. Matxinadaren amaieran, erreginak mariskal mailara igo zuen. 1868ko iraultzan, Andaluzian errepublikanoen matxinada zapaldu zuen, eta horri esker Meritu Militarraren Ordenako Gurutze Gorri Handia jaso zuen.

1873ko otsailaren 11n, Espainiako Lehen Errepublika ezarri zen, eta Gobernuko presidenteak, Nicolás Salmerónek, Koronel Jeneral eta Lehen Komandante izendatu zuen, errepublikako gobernuak armada berrantolatzeko sortutako Buruzagi eta Ofizialen 1. Batailoi Nabarmenarena. 1872an, berriro ere Kubako uhartera bidali zuten; 1872ko uztailaren 11n Kubako Kapitain Jeneral izendatu zuten, 1873ko apirilaren 18ra arte bete zuen kargua. Han, Habanako Unibertsitateko medikuntza ikasleak askatzeko agindu zuen, Gonzalo Castañón izeneko espainiar baten hilobia profanatzeaz akusatu ondoren 1871n espetxeratuak.

Espainiara itzuli zenean, Cartagenako Kantoiaren setiora bidali zuten, zeinak Espainiako Errepublika unitarioarekiko independentzia mantendu zuen sei hilabetez 1873 eta 1874 artean, Iraultza Kantonalari deiturikoan. 1873ko irailaren 8an, teniente jeneral izendatu zuten gerrako merituengatik, 49 urte, 7 hilabete eta 29 egunez armadan zerbitzatu ondoren. 1875eko abenduaren 21ean, Joaquín Jovellar ordezkatu zuen Gerra Ministro gisa, eta kargua 1879ko martxoaren 7ra arte izan zuen. Garai hartan egin zuen ekintzarik garrantzitsuenetako bat 1876ko Konstituzioa Gerra Ministro gisa sinatzea izan zen.

1876ko martxoan, Alfonso XII.arekin batera joan zen Gerra Zibilean zaurituak artatzeko Santanderren ezarri ziren ospitaleak bisitatzera, eta martxoaren 15ean, Torrelavegara joan ziren Erregeak herria bisitatu zezan, eta, Santanderren, Espainiako Senatuan biziarteko senatari izan zen. Sei hilabete geroago, 1876ko urriaren 24an, Torrelavegako Markes titulua eman zioten. Beste zerbitzu batzuen artean, Ceballos Erregearen Estatu Nagusi Militarraren Buru izan zen. Bere gurasoak jaiotako Cohicillos herriarekiko maitasun berezia zuen, eta Yermoko Santa Maria eliza erromanikoa, zeina ia suntsituta zegoenez, bere kontura zaharberritu baitzuen.

1883ko martxoaren 9an, 68 urte zituela, Madrilen hil ondoren, bigarren ezkontzatik ateratako seme Pablo de Ceballos y Avilések hartu zuen markes kargua, Joaquina López-Doriga y López-Dórigarekin ezkonduta zegoena; zalditeriako alferez izendatu zuten.

 Kanpo estekak