Bizantziar baliza sistema

IX. mendean, Arabo–Bizantziar gerren garaian, Bizantziar Inperioak baliza bidezko seinale-sistema erabili zuen, Abbastar Kalifa-herriaren mugatik Asia Txikiko probintzia osoan barrena mezuak transmititzeko, Konstantinoplaraino, inperioaren hiriburua.

Iturri bizantziarren arabera (Konstantino Porfirogeneto, Teofanes Continuatus eta Simeon Logoteta), balizen lerroa Loulongo gotorlekuan hasten zen, Ziliziar Ateen iparraldeko irteeran, eta jarraitzen zuen Argaios mendiarekin (gehienetan Hasan Dağiko Keçikalesı-rekin identifikatua, baina baita Zesareako Erciyes Dağı-rekin ere), Samos edo Isamos mendiarekin (identifikatu gabea, ziurrenik Tuz aintziraren iparraldean), Aigilon gotorlekuarekin (identifikatu gabea, seguruenik Dorylaionen hegoaldean), Mamas mendiarekin (identifikatu gabea; ordean Konstatino Porfirogenetok Misiako Olinpo mendia aipatzen du), Kyrizos mendiarekin (Ascania aintziraren eta Kioseko golkoaren artean, baliteke Katerlı Dağı izatea, W. M. Ramsayren arabera), Mokilos mendiarekin (Pylas gainean, Nikomediako golkoaren hegoaldean; Ramsayk Samanlı Dağırekin identifikatzen du), San Auxentzio mendiarekin (gaur egungo Kayış Dağı, Kalzedoniatik —gaur egungo Kadıköy— hego-ekialdera) eta, azkenik, Konstantinoplako Jauregi Handiko faroarekin (Pharos). Lerro nagusi hau bigarren mailako adar batzuek osatzen zuten, mezuak beste toki batzuetara eta mugako lerroan bertan transmititzeko.

Baliza nagusien lerroak 720 kilometro hartzen zituen. Asia Txikiaren eremu zabaletan, estazioak 97 km inguruko distantzian zeuden, eta Bitinian, lurralde malkartsuagoetan, tarteak 56 km ingurura murrizten ziren. Esperimentu modernoen arabera, mezu bat ordubetean bidali zitekeen lerro osoan zehar. Sistema hori, antza denez, Teofilo enperadorearen (829-842) agintaldian asmatu zuen Leon Tesalonikakoak, eta bi ur-erloju berdinen bidez funtzionatzen zuen: bata Loulonen, bestea faroan. Hamabi orduei mezu desberdinak esleitu zitzaizkien; horrela, lehenengo itsuargian ordu jakin batean sua pizteak gertaera zehatz bat adierazten zuen, eta seinalea Konstantinoplaraino transmititzen zen.

Bizantziar kronikari batzuen arabera, Mikel  III.ak (842-867) sistema desegin zuen, Teofiloren seme eta oinordekoak. Idatzitakoaren arabera, balizak piztuta ikusteak eta arabiar inbasioaren berriak herria asaldatu eta jendea Hipodromoko lasterketetan gurdi-gidari gisa zuen agerraldian arreta kentzea eragin zezakeen. Hala ere, kontakizun hori gaur egungo historialariek, oro har, baztertzen dute, X. mendeko iturri batzuek Mikel III.aren irudia txartzeko eta ondorengo dinastia makedoniarraren mesedetan egindako propaganda kanpainaren parte gisa. Egia-izpirik balego, baliteke sistemaren murrizketa edo moldaketa adieraztea, agian Mikel III.aren agintaldian arabiar arriskuaren atzerakadagatik. Hala ere, sistemaren hondar batzuk edo antzeko sistema berri bat Emanuel I.a Komnenosen (1143-1180) garaian berraktibatu zirela dirudi.

 Ikus, gainera 

 Heliografo
 Telegrafia optiko

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bizantziar Inperioa
Kategoria:Arabiar-Bizantziar gerrak
Kategoria:Bizantziar Anatolia
Kategoria:Telekomunikazioaren historia