Babeldaob

Babeldaob edo Babelthuap Palauko uharte handiena da, Karolina uhartediko mendebaldean aurkitzen dena. Palauko hiriburua den Ngerulmud uharte honetako ekialdeko kostaldean kokaturik dago eta uharteak guztira 5.500 biztanle inguru ditu, 2020ko erroldaren arabera.

 Geografia 
Filipinetako itsasoan aurkitzen da eta Mikronesiako bigarren uharte handiena da, Guamen ondoren. Itxuraz borobildua da eta lurmutur estu bat luzatzen da iparralderantz. Uharteak luzetara 45,8 km neurtzen ditu eta zabaletara 15,4 km. Guztira 331 km²-ko azalera du, Palau guztiaren %70a, eta herrialdearen populazioaren %30a du. Datu horiek erakusten dute uharteak populazio dentsitate txikia duela, hiriburua bertan dagoen arren.

Uhartea menditsua da. Punturik altuena Ngerchelchuus mendia (242 m) da. Uhartearen ekialdean hondartza ugari daude eta ekialdean mangladiak hartzen du itsasertza.

 Historia 
Palauko lehenengo biztanleak Asia ekialdetik eta Filipinetatik iritsi ziren K.a. 4000-3000 urteetan. Aurkitu diren aztarna zaharrenak K.a. 1000 urte inguruko zeramika zatiak eta hileta errituak izan dira. K.a. 100-200 urteetako harrizko monolitoak ere badaude Badrulchau arkeologia eremuan.

Ruy López de Villalobos espainiar esploratzailea izan zen lehen europarra Palauko uharte nagusiak ikusten, Babeldaob, Koror eta Peleliu. 1543ko urtarrilean izan zen eta Los Arrecifes ("uharriak") izena eman zien. 1710an Francisco Padilla espainiarrak ikusi zituen eta 1712an Bernardo de Egoyk esploratu zituen. 1689 eta 1899 artean Espainiar Ekialdeko Indiak barnean kokaturik egon ziren.

1899an Espainia-Estatu Batuak Gerra galdu ondoren Palau, Karolinak eta Ipar Marianak Alemaniari saldu zizkion 17 milioi markoren truke. Sokehs leinuak altxamendua ein zuen alemaniarren aurka eta alemaniako agintariek 426 sokehs hil zituzten.

Lehen Mundu Gerran japoniarrek okupatu zituzten uharteak eta Bigarren Mundu Gerran 21.449 soldadu japoniar bizi izan ziren Babeldaob uhartean. 1944ko Peleliuko borroka latzaren ondoren Estatu Batuek eskuratu zuten Palau guztia eta 1947an Nazio Batuen Erakundeak Estatu Batuen esku utzi zuten agintea. 1979an Mikronesiako Estatu Federatuetan sartzeko bozketa egin zen eta Palauk independentziaren alde egin zuen.

 Ekonomia 
Palauko ekonomia jarduera nagusia turismoa da gaur egun. Turistak uharriak ikustera joaten dira, baita Bigarren Mundu Gerran urperaturiko itsasontziak ere.

 Azpiegitura 
Uhartearen hegoaldean Koror uhartearekin lotzen duen Koror–Babeldaob zubia dago, "Japonia-Palau Anaitasunaren zubia" izenaz ezagutzen dena, Japoniaren laguntarekin eraiki baitzen.

Uhartearen hegoaldeko muturrean Roman Tmetuchl Nazioarteko Aireportua aurkitzen da. Manila, Tokio, Hong Kong, Taipei eta Australiako hainbat hiritarako hegaldiak kudeatzen ditu.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ozeaniako uharteak
Kategoria:Palauko uharteak