Glóriako funikularra

Glóriako funikularra () Lisboan dagoen funikular bat da, Carris garraio-enpresa publikoak kudeatua, Portugalgo hiriburuaren erdialdeko Praça dos Restauradores plaza Bairro Alto delakoarekin (São Pedro de Alcântara lorategiarekin) lotzen duena. Carris enpresak kudeatzen dituen hiru funikularretatik erabiliena da; urtero, 3 milioi bidaiari baino gehiago garraiatzen ditu.

 Historia 
Raoul Mesnier du Ponsard ingeniari portugaldarrak diseinatu zuen eta 1885eko urriaren 24an inauguratu zen. Lisboako Igogailu Mekanikoen Konpainia Berriaren (Nova Companhia dos Ascensores Mecânicos de Lisboa) ekimenez hirian ezarritako mota horretako bigarrena izan zen. Jatorrizko trakzio-sistema kremailerazkoa eta ur-kontrapisuz orekatutako kablezkoa zen, eta geroago lurrunezkoa. 1915eko irailean elektrizitatearekin funtzionatzen hasi zen.

XIX. mendearen amaierara arte, gaueko bidaietan, kandelak erabiltzen zituen kabina barrua argiztatzeko.

1913 eta 1926 artean, txirrindularitza-proba bat antolatu zen, Glóriako Igoera, 2013tik aurrera berreskuratu zena. Erlojupeko lasterketa bat da, profesional eta zaleentzat, ibilbide osoan aldapan gora duena. Aurreko errekorra, 55 segundo, 1926an lortu zen eta 2013ra arte ez zen hautsi.

1987an, Rádio Macau taldeak «O Elevador da Glória» abestia kaleratu zuen maxi single eta LP homonimoetan, eta berehala bihurtu zen bere kanturik ezagunena eta rock portugaldarraren ikono.

2002ko otsailetik Monumentu Nazional gisa izendatuta dago.

 Istripuak 
2018ko maiatzaren 7an, mantentze-akats larri baten ondorioz, kabinetako bat errailetik atera zen, baina ez zen irauli eta ez zuen biktimarik eragin. Funikularra hilabete batez egon zen zerbitzurik eman gabe.

2025eko irailaren 3an, funikularraren egiturako segurtasun-kable bat askatu zen, eta 1 zenbakiko bagoia errailetatik atera eta aldapan behera abiatu zen ziztu bizian. Azkenean, Glóriako galtzadaren bihurgunean zegoen eraikinaren aurka talka egin zuen; bestalde, 2 zenbakiko bagoia, beheko posizioan geldirik zegoena, Praça dos Restauradores ondoan, metro bat inguru erori zen, eta barandan harrapatuta geratu zen erreiaren beheko mugan, errailetik atera gabe. Istripuak hamasei hildako eta gutxienez hogei zauritu eragin zituen, bagoiko bidaiarien eta Gloriako espaloitik zihoazen oinezkoen artean, bederatzi larri.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Portugalgo funikularrak
Kategoria:Lisboako garraioa
Kategoria:Portugalgo turismoa
Kategoria:Portugalgo monumentu nazionalak