Práxedes Mateo Sagastaren hamalaugarren gobernua

Práxedes Mateo Sagastaren hamalaugarren gobernua, 1901eko martxoaren eta 1902ko martxoaren artean, Sagastaren Espainiako Lehen Ministro gisa izan zen, eta Borboien Berrezarkuntza sistema politikoaren azken etaparen parte izan zen. Aldi hau laburra baina esanguratsua izan zen, batez ere 1898an azken koloniak (Kuba, Puerto Rico eta Filipinak) galdu ondoren testuinguru konplexu batean ezarritako gizarte eta politika erreforma batzuengatik.

 Testuinguru orokorra 
Espainiak Berrezarkuntza sistemaren krisi bat jasaten ari zen, turnismoaren (liberalen eta kontserbadoreen arteko txandakatzea adostua) desprestigioa galduz.

Espainia-Estatu Batuak Gerran (1898) izandako porrotak herrialdea depresio ekonomiko, demoralizazio sozial eta erreforma beharraren egoeran utzi zuen.

Alderdi Liberala, Sagastak gidatuta, boterera itzuli zen Silvela (Kontserbadorea) 1901eko martxoan dimisioa eman ondoren.

 Neurria eta erreformak 
Udal hauteskunde sistemaren erreforma:

 Udal kontseiluetarako hauteskunde lege bat (1901eko Legea) sustatu zen, tokiko mailan errolda bidezko sufragioa ezabatuz eta gizonezkoen udal sufragio unibertsala ezarriz.

 Erreforma honek demokratizazio eta parte-hartze politiko handiagoa bilatzen zuen, nahiz eta bere eragina kazikismoak (buruzagi politikoak) mugatu zuen.

Hezkuntza Laikoa:

 Eliza hezkuntzan duen eragina murrizten saiatu zen, doako eskola laikoak eta publikoak sustatuz.

 Neurri hauek sektore kontserbadoreenen eta Elizaren beraren oposizioa sortu zuten.

Arazo militarra:

 Gobernuak armadaren baldintzak hobetzen eta 1898ko hondamendiaren ondoren jasotako arazo batzuei aurre egiten saiatu zen.

 Hala ere, ez zen erreforma sakonik lortu, eta militarren arteko istiluak jarraitu zuten.

Politika ekonomiko eta soziala:

 Ez zen egitura-aldaketa handirik ezarri, baina politika moderatu eta kontinuista mantendu zen, egonkortasun ekonomiko maila bat bilatuz.

 Administrazio eta fiskal erreforma txikiak sustatu ziren.

 Gobernuaren eta legatuaren amaiera 
Sagastak, jada adinekoa (70 urte baino gehiago) eta osasun txarra zuela, 1902ko martxoan dimisioa eman zuen, baina gobernu berri bat hedatu zen berarekin agindupean.

Handik gutxira, 1902ko maiatzaren 17an, Alfontso XIII.a adin nagusikotzat jo zuten, bere erregealdi eraginkorraren hasiera eta Maria Kristinaren erregeordetzaren amaiera markatuz.

Gobernu hau liberalismo dinastikoaren azken erreformismo ahalegin handia dela uste da, baina baita Berrezarkuntza sistemaren zisne-kantua ere, 1902ko erregimenaren sorreraren aurretik.

 Kabinetea 
+Ministroen Kontseilua, 1901eko martxoaren 6a – 1902ko martxoaren 19aFuntzioaMargolanaIzena eta abizenakDenboraMinistroen Kontseiluko presidentea120x120pxPráxedes Mateo Sagasta1902ko martxoaren 9a – maiatzaren 17aEstatu ministroa78x78pxJuan Manuel Sánchez y Gutiérrez de CastroAgintaritza ministroa88x88pxSegismundo MoretGerra ministroa106x106pxValeriano WeylerItsas Armada ministroa78x78pxVeraguako dukeaGrazia eta Justizia ministroa102x102pxJulián García-San MiguelOgasun ministroa96x96pxÁngel Urzáiz y CuestaSustapen ministroa110x110pxMiguel VillanuevaIrakaskuntza Publikoko eta Arte Ederretako ministroa106x106pxRomanonesko kondea

 Ikusi ere 

 Práxedes Mateo Sagastaren hamabosgarren gobernua
 Práxedes Mateo Sagastaren hamaseigarren gobernua
 Práxedes Mateo Sagastaren hamazazpigarren gobernua

 Kanpo estekak