Virginia Hall

Virginia Hall (Baltimore, Maryland, AEB, 1906ko apirilaren 6a - Rockville, Maryland, AEB, 1982ko uztailaren 8a) estatubatuar agente sekretua izan zen, Bigarren Mundu Gerran Frantzian alemaniar okupatzaileen aurka jardun zuena. 1941etik 1943ra SOE (Special Operations Executive) britainiar zerbitzu sekretuan lan egin zuen, eta 1944tik 1945era OSS (Office of Strategic Services)  estatubatuar zerbitzu sekretuan. Irrati-operadorea, ilustratzailea eta sare-burua izan zen. Hasieran, Frantziako erresistentziarentzat lan egin zuen Lyongo eskualdean eta Frantziako erdialdean, eta, ondoren, Chambon-sur-Lignon-eko paraxutisten sarraldiak eta Loira Garaiko askapena antolatzen lagundu zuen.

 Identitateak 

 Egoera zibila: Virginia Hall.
 SOEren Frantziako agente zenean
 Gerra-izena (field name): "Marie", gero (1942ko iraila) "Philomène"
 Nortasun faltsua (hoteleko erregistroa): Brigitte Lesur
 Hainbat izengoiti: Germaine, Marie Monin, La dame que boite (herrenka dabilen andrea).
 Alemaniarrek emandako goitizenak: Artemis; La dame qui boite.
 OSSeko agente zenean:
 Gerra-izena: Diane.
 Bertan behera utzi zuten Austriako misio batean: Anna Müller "Camille".
 Zehaztu beharreko beste misio batzuetan: Nicolas, Mae...

 Biografia 

 Gaztaroa 
Virgina Hall 1906ko apirilaren 5ean jaio zen Baltimoren, Marylanden. Aitak zinema areto bat zuen han. Ipar Amerikako eta Europako eskolarik onenetara joan zen, Columbia Unibertsitatera barne. Erraz hitz egiten zuen frantsesez, alemanez eta italieraz, eta bere asmoa Estatu Batuetako zerbitzu diplomatikoan sartzea zen.

 Diplomazialaria 
1931n, Virginia Hallek postu administratibo bat lortu zuen Varsoviako Estatu Batuen enbaxadan idazkari gisa. Horren ostean, Turkiako kontsulatu batera bidali zuten. Herrialde hartan, ehiza-istripu baten ondorioz, eskuineko hankaren behealdea moztu behar izan zioten. Orduan, Estatu Batuetara itzuli zen, «Cuthbert» izenaz bataiatu zuen hanka ortopediko batekin. 1934. urtearen amaieran, Europara itzuli zen Veneziako Kontsulatu Amerikarrean lan egitera, baina dimisioa eman zuen Estoniara bidali baino lehen.

Alemaniarrek Frantziaren aurka zuzenduriko Blitzkrieg-a (Tximista gerra) Parisera hurbiltzen ari zela, Hallek, garai hartan hiri horretan bizi baitzen, Frantziako armadarentzat anbulantziako erizain gisa lan egitea erabaki zuen. Armistizioaren ondoren, Espainian zehar Frantziatik alde egitea lortu zuen, eta Londresko Estatu Batuetako kontsulatura iritsi zen.

 Zerbitzu sekretuetako agente Frantzian 

 Erresuma Batuko SOEko agentea, okupatu gabeko eremuan 
1941ean, Nicolas Bodington, Special Operations Executive (SOE) zerbitzu sekretu britaniarreko F saileko Frantziako ataleko buruetako bat, ezagutu zuen. Bodingtonek Hall errekrutatu zuen, apirilaren 1ean, Frantzian misio bat egiteko. Aurretik, beharrezko prestakuntza eman zioten (armen erabilpena, segurtasuna...).

Abuztuaren 23an, Lisboara joan zen hegazkinez, eta handik, Bartzelonatik igarota, Vichy hirira, SOEko F sailak bidalita, Frantzian misio iraunkor bat burutzeko. 15 hilabetez, New York Post egunkariko kazetari bat zelako itxurak eginez, HECKLER sareko burua izan zen, "Germaine" ezizenarekin: informazioa bildu eta transmititu zuen, eta erresistentzia frantsesari lagundu zion, lehenik Vichyn eta gero Lyonen.Lyonen erresistentziako kide asko ezagutu zituen. Gainera, hirian misioan zeuden beste agente batzuek Virginia Hall bisitatu behar izan zuten. Haietako batek, Denis Rakek, geroago hau idatzi zuen: «Virginia Hall, nire ikuspuntutik, eta nire lankide askoren ikuspuntutik ere, gerrako agenterik onena izan zen». Hainbat ekintzaren arduraduna izan zen, adibidez, hiri horietatik pasatu behar zuten agenteei ostatu eman zien, Londresera bidali zituen frantziar erresistentziako buruzagiek —Emmanuel d'Astier de la Vigerie-k eta Germaine Tillion-ek, besteak beste— igorritako txostenak, eta presoen ihesaldi ikusgarriak antolatu zituen, tartean 1942ko uztailaren 16an Mauzac-eko barneratze-eremuan preso ziren SOEko F saileko hamaika agenterena.

1942ko azaroan, alemaniarrek  eremu okupatua eta librea bereizten zituen muga zeharkatu eta berehala Frantzia osoa okupatu zuten.  Robert Alesch-ek, Virginia Hall-en sarean infiltraturiko alemaniarren zerbitzuko agente bikoitzak, salatuta, Hallek haren atzean izan zituen Gestapoko agenteak. Azkenean —zailtasun handiz, herrenagatik—, Espainiara ihes egitea lortu zuen.Bitxia bada ere, bere hanka ortopedikoak izen propioa zuen, "Cuthbert". Abiatu aurretik, Hallek SOEko kideei esan zien Cuthbertek bidean arazorik ez ematea espero zuela. Beraiek, erreferentzia ulertu gabe, erantzun zioten: "Cuthbertek problemak sortzen baditu, akabatu!". Frankistek Miranda de Ebroko kontzentrazio-esparruan espetxeratu zuten, baina handik atera zen AEBetako Bartzelonako kontsularen gestioei esker.

 Londresera itzuli eta Espainiako misioa 
1943an, Espainiara itzuli zen, Chicago Times egunkariko erreportari gisa. Bere misioa, ordea, Pirinioak zeharkatzeko ihes-bide erabilgarriei buruzko informazioa biltzea zen. Ondoren, azaroan, Ingalaterrara itzuli zen eta SOErako irrati-operadore izateko prestakuntza hartu zuen.

 AEBetako OSSko agentea Frantziako erdialdean 
1944ko martxoan, Estatu Batuetako Office of Strategic Services (OSS) inteligentzia zerbitzuan sartu zen, operazio berezien adarrean, eta Frantziara itzultzeko eskatu zuen. Etsaien lerroen atzeko jarduera klandestinoetan aritzeko entrenamendu beharrik ez zuela ikusita, OSSek eskaera onartu zuen. Hala, martxoaren 21ean, britainiar itsasontzi (MTB) batek, zerbitzu amerikarraren aginduz, Bretainiako kostaldera eraman zuen, bere hanka ortopedikoak Frantzian paraxutez sartzea eragozten baitzion. "Diane" kode izenarekin, harremanetan jarri zen Erresistentziarekin Frantziako Erdialdean (lehenik Creuse departamenduan, eta gero Cher eta Nièvre departamenduetan): Ingalaterratik zetozen materialak eta komandoak jaurtitzeko lekuak kartografiatzen zituen; etxe seguruak aurkitzen zituen; Frantzia barruan aritzen ziren borrokalari taldeak prestatzen eta armez hornitzen laguntzen zuen. 1944ko uztailean, Loira Garaiko Le Chambon-sur-Lignon-etik gertu hasi zen irrati-operadore gisa lanean, departamenduan borrokan zebiltzan FFIko (Forces françaises de l'intérieur)Frantziako Barne Indarrak (FFI) (frantsesez: Forces françaises de l 'intérieur) 1944tik aurrera, Bigarren Mundu Gerran, Frantzian jarduten zuten izaera militarreko talde klandestinoak biltzen zituen eta indar aliatuak sostengatzen zituen erakundea izan zen. FFI osatzen zuten taldeen artean Armée secrète, Organisation de résistance de l' armée, eta Francs-tireurs et partisans zeuden. makiak armaz hornitzeko. Hallek gainbegiratu zituen paraxutajeei esker, FFIko hiru batailoi hornitu zituzten beren sabotaje eta gerrilla misioak burutu ahal izateko. Misio horiek erabakigarriak izan ziren Normandiako eta Proventzako lehorreratzeen ondoren alemaniarren mugimenduak atzeratzeko. Horrez gain, Ingalaterra eta makien arteko irrati loturez arduratu zen, eta etsaiei buruzko informazio-fluxu baliotsua eman zuen.

Proventzako lehorreratzearen ondoren, abuztuaren amaieran, kontaktua izan zuen eskualdean jaurti zituzten Jedburgh operazioko Jeremy taldearekinJedburgh Bigarren Mundu Gerran indar aliatuek antolatutako operazioa izan zen. Bere helburua zen, batetik, makien ekintza eta indar aliatuen Kuartel Nagusi Gorenaren plan orokorra koordinatzea, eta, bestetik, erresistentziako borrokalariak Frantzian eta Herbehereetan ekipatzea, Ardatzeko indarrak Normandiako lehorreratzearen unean kostaldetik urrun geldiarazteko. Talde bakoitza hiru kidek, taldeko lider batek, laguntzaile batek eta irratiko operadore batek osatzen zuten., eta gero talde militar frantziar-estatubatuar batekin. 1944ko irailean, makien talde txiki bat antolatu zuen, ekialdeko borrokan jarraitzeko prest, baina azkenean Ain departamenduan desmobilizatu zuten. Ondoren, Parisera joan zen, gero Londresera, eta, azkenik Napoli ingurura (Italia) destinatu zuten, Austrian infiltrazio misio arriskutsu baterako prestatzeko. Azken unean, 1945eko maiatzaren 8an, Armistizio Egunean, bertan behera utzi zuten proiektua.

 Gerra ondoren. CIAko agentea 
Gerraren ondoren, Hallek Lyon bisitatu zuen, bere kolaboratzaileen patua ezagutzeko. Bere kolaboratzaileren batentzat gerran burututako zerbitzuengatik konpentsazioren bat edo beste lortu ahal izan zuen, baina beste laguntzaile gehienek ez zuten ezer jaso. Ezagutzen zituen pertsona askok bizia galdu zuten, haien artean, bere «ilobak» deitu zituen hiru gizonek, Buchenwalden erailak.

1946an, CIA sortu berrian sartu zen, eta horrela, erakunde horretako lehen emakumeetako bat izan zen. Emakume gisa, diskriminatu egin zuten, agentziak geroago aitortu zuen bezala. Ez zuten aintzat hartu promozioetarako, ez eta ohoreetarako eta kualifikatuta zegoen lanerako ere, nahiz eta bere lana zuzenean ezagutu zuten nagusien laguntza eta ahaleginak izan. Bulego-lana eman zioten inteligentziako analista gisa, sobietarrek Europako herrialdeetan izandako hedapenari buruzko informazioa biltzeko. 1948an utzi egin zuen agentzia, eta 1950ean berriro kontratatu zuten, berriz ere bulegoan lan egiteko.

1950eko hamarkadan, baina, berriz zuzendu zituen Frantziako operazio paramilitar ultra-sekretuak, sobietarren erasoren bat gertatuz gero Europako hainbat herrialdetan erresistentzia taldeak sortzeko eredu gisa. Bere lana erabat balioetsi zuten, eta, CIAren ezkutuko ekintza-adarrean lehen emakume-operazioko ofiziala izanik, Jarduera Berezien Dibisioko kide estimatua izan zen. Hala ere, bere lana inoiz ere gainbegiratu ez zuen nagusi baten balorazio eskasa jaso zuen.

Gerra Hotzaren garaian, «Altzairuzko oihalaren» beste aldean lan egin zue CIArentzat.

 Erretiroa 
1957an, Paul Goillot-ekin ezkondu zen, Loira Garaian ezagutu zuen OSSko agente ohiarekin.

1966an, erretiroa hartzeko adina bete zuenean, CIA utzi eta Barnesvilleko (Maryland) etxalde batera erretiratu zen.

Virginia Hall Goillot 1982ko uztailaren 8an hil zen, Rockvilleko Shady Grove Adventist Hospital-en, Maryland-en. Ridge Cemeteryn lurperatuta dago, Pikesville-n, MD.

 Esker onak 

 AEB: Distinguished Service Cross (DSC), 1945; domina hori lortu zuten bi emakumeetako bat, Jeannette Guyotekin batera;
 Erresuma Batua: Britainiar Inperioko Ordenako ofiziala (OBE);
 AEBetako inteligentzia militarreko pertsona ospetsuen memorialeko inskripzioa (1988);
 Frantziako eta Britainia Handiko enbaxadek egindako omenaldia, bere ausardiagatik (2006ko abenduaren 12a).

 Iturriak 

 Virginia Hall fitxa, argazkiekin: 1. fitxa, 2. fitxa, Special Forces Roll of Honour webgunean.
 Foot, Michael R. D.; «Des Anglais dans la Résistance. Le Service Secret Britannique d'Action (SOE) en France 1940-1944», annot. Jean-Louis Créados-Brilhac, Tallandier, 2008, (ISBN 978-2-84734-329-8). 
 Nouzille, Vincent; «L'espionne : Virginia Hall, une Américaine dans la guerre», Paris, Fayard, octobre 2007, 443 or. (ISBN 978-2-213-62827-1)
  Pearson, Judith L.; «The Wolves at the Door : The True Story of America's Greatest Female Spy», The Lyons Press, 2005, .
 Courvoisier, André; «Le réseau Heckler: de Lyon à Londres», Paris, Editions France-Empire, 1984, 299 or. (ISBN 978-2-7048-0342-2).
 Calvi, Fabrizio; «OSS. La Guerre secrète en France 1942-1945. Les services spéciaux américains, la Résistance et la Gestapo», Hachette, 1990.
 Kechichian, Robert; «L'espionne qui boîte», frantziar dokumentala (52 min), France 5-en 2012ko azaroaren 18an emana.
  Binney, Marcus; «The Woman Who Lived in Danger», Hodder & Stoughton, 2002.
 Fayol, Pierre; «Le Chambon-sur-Lignon, sous l'Occupation (1940-1944). Les résistances locales, l’aide interalliée, l’action de Virginia Hall (OSS)», Henri Nogueresen hitzaurrea, L'Harmattan, 1990.

 Oharrak eta erreferentziak 

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Dictionnaire universel des créatrices
 Oxford Dictionary of National Biography
 Virginia Hall : Comment elle est devenue l'Espionne que les Nazis redoutaient ? Lehen zatia, bigarren zatia.

Kategoria:Ohorezko Legioko zaldunak
Kategoria:Bigarren Mundu Gerrako espioiak
Kategoria:Wikipedia:Autoritate kontrola duten artikuluak
Kategoria:Emakume espioiak
Kategoria:Bigarren Mundu Gerrako erresistentziaren emakumeak