Naila Ayesh

Naila Ayesh (arabieraz:  نائلة عياش) (Jerusalem, Palestina, 1960)  palestinar ekintzailea da, Lehen Intifadan (1987-1993) emakumeek gidatutako mugimenduaren antolaketan egindako lan nabarmenagatik ezaguna. Bere lana erabakigarria izan zen okupazio sionistaren aurkako mobilizazio sozial eta politikoan, herri erresistentzia eta emakumeen parte-hartze aktiboa sustatuz mugimendu palestinarraren lidergo egituretan.

Giza eskubideetan, justizia sozialean, genero-berdintasunean eta askatasunean oinarritutako hainbat ekimenetan lan egin du Palestinan. Bere historia autodeterminazioaren eta emakumeen eskubideen aldeko borrokaren sinbolo gisa nabarmentzen da, kolonialismo eta okupazio testuinguru batean.

 Biografia 
1960an jaio zen Jerusalemen, Palestinan. 1969an, zortzi urte besterik ez zituela eta bere lau ahizpekin eskolan zegoela, irakasleen bidez jakin zuen Israelgo okupazio indarrek bere etxea eraitsi berri zutela. Urruti ez zeudenez, gertaeraren lekuko izan ziren. Gertaera horrek bere bizitza erabat markatu zuen eta berak deskribatzen duena elikatu zuen: okupazio militar sionistarekiko etsaitasuna.

1980an Bulgariara ikastera joateko erabakia hartu zuen, bertan bere senarra izango zena ezagutu zuen, Jamal Zakout, aktibista palestinarra hori ere. Aldi horretan, jatorri bereko ikasle siriar, libanoar eta jordaniarrekin harremanak izan zituen, guztiak Palestinako auziarekin konprometituak.

 Militantzia eta konpromiso politikoa 
Bulgarian graduatu ondoren, Ramallah-ra itzuli zen, non Palestinaren Askapenerako Fronte Demokratikoarekin bat egin zuen, okupazioak palestinarren antolaketa politikoa kriminalizatu zuen arren, emakumeak aktiboki parte hartzera animatuz. Lehen Intifadaren aurreko urteetan, mugimendu sozialarekin zuen inplikazioa areagotu egin zen, eta, ondorioz, bai bera eta bai Zakout, okupatzaileen aldetik zorrotz zainduak izan ziren. 1987an, haurdun zegoela, Gazan zuen etxean atxilotu zuten indar sionistek Naila. Jerusalemgo Maskubiako espetxean atxilotu zutenean, tortura eta zabarkeria medikoa jasan zituen, eta horrek zorigaiztoko abortua ekarri zion. "Bi astez galdekatu ninduten. Aulki bati oso modu deserosoan lotuta egon nintzen zenbait egunez. Esan nien haurdun nengoela. Haiek esan zidaten ez zitzaiela axola, emakumea, gizona, haurdun ala ez, haientzat, esan zuten, ni saboteatzailea nintzen. Odoletan hasi nintzen". Orduan jarri zen harremanetan bere senarra Oren Cohen kazetari israeldarrarekin. Azkenik, kasuaren inguruan izan zuen hedapenari, presio mediatikoari eta hainbat talderen babesari esker askatu zuten. Urte bereko abenduan, Lehen Intifada hasi zen. 

Askatu ondoren, Ayeshek aktibismo politikoarekin jarraitu zuen. Paper nabarmena izan zuen planifikatutako manifestazio eta boikotei buruzko informazioaren koordinazioan eta komunikazioan. Eta, testuinguru horretan, haurdun geratu zen berriro. Senarra Kairon erbesteratu zuten, Majd lehen semea erditu baino lehentxeago. Ondoren, emakume palestinarrekin indarrak batu zituen, haien senarrak egoera berdinean zeudelako edo martirizatuak izan zirelako. Instituzio paraleloak sortu zituzten eguneroko bizitzaren gaineko kontrol militar sionistari aurre egiteko, greba politiko masiboak eta hezkuntza klandestinoa antolatuz. Nailak buletinak banatu zituen, eta ekintzarako deia egin zuen, ogietan ezkutatuta, seme jaioberria besapean zeramala.

1988ko urrian okupazioko indarrek atxilotu zuten eta sei hilabetez atxiloketa administratiboan egon zen bere jarduera politikoak zirela eta.Telmondeko espetxera eraman eta egun gutxira, agintari sionistek bere seme jaioberria espetxean berarekin elkartzea baimendu zuten. "Nire semea zen espetxean zegoen haur bakarra. Hainbeste min ikusi nuen beste emakume presoen begietan. Denek zituzten seme-alabak". Askatu ondoren, bi urte erbestean igaro behar izan zituen, Kairon hain zuzen, Majdekin bidaiatu eta senarrarekin elkartu ahal izateko aukera bakar gisa. 

1991ko Madrilgo Konferentzian, talde sionistak uko egin zion Palestinaren Askapenerako Erakundearekin (PAE) harreman zuzena izateari, eta horren ondorioz, lurralde okupatuetako emakumeek osatutako ordezkaritza palestinar bat sortu zen, Hanan Ashrawi doktorea bozeramaile zela. Hala ere, ordezkaritza horrek komunikabideen bitartez jakin zuen bi aldeen arteko isilpeko negoziazioak egiten ari zirela, eta negoziazio horiek 1993ko Osloko Akordioetan amaitu ziren. Ekintzaile palestinarrek, prozesu hauetatik kanpo, adierazi zuten Intifada ez zela gelditu behar bere eskaera nagusiak kontuan hartu arte, negoziazioen norabidearekiko atsekabea eta inklusio eta errekonozimendu falta azpimarratuz.

1996az geroztik, egoitza Gazan zuen Emakumearen Gaietarako Ikerketa eta Trebakuntza Zentroko zuzendaria izan zen. Zentroak eskaintzen zituen programen artean honakoak zeuden: komunikazioan prestakuntza, kazetaritza, oinarrizko kanpainak eta gizarte-hezkuntza hartzen zituena; garapena, non emakumeek mikroenpresa-proiektuen alderdi guztiak ikasten zituzten, bideragarritasunetik hasi eta marketineraino; eta erakundeen eraketa, genero-ikuspegiaren integrazioan, administrazio-garapenean, eta gobernuz kanpoko erakundeen programen plangintzan eta kudeaketan trebatuz. Urte batzuk eman zituen Gaza eta Ramallah artean, non bere familiaren parte bat bizi zen, bi hirien artean bidaiatzeko zailtasun handiak izan arren, okupazioak palestinarren mugikortasunari ezarritako murrizketa gogorren ondorioz. 2007tik, Ramallahn bizi da, eta gizarte-lanarekin eta emakumeen lidergoa bizitza politikoan eta publikoan sustatzearekin konprometituta jarraitzen du. Azken urteetan, babesa adierazi die Ahed Tamimi bezalako aktibista gazteei, emakumeek Palestinako erresistentzian duten paperaren garrantzia azpimarratuz. 

Nostalgiaz hausnartu zuen Lehen Intifadaren inguruan, eta nabarmendu zuen gazte mobilizazioak erronka askori aurre egiten zien arren, bere hitzetan, "gure borroka ez da amaitu, eta ez goaz inora".

 Dokumentala 
Naila Ayeshen bizitza eta lana dira "Naila and the Uprising" (2017) dokumentalaren gai nagusiak. Suhad Babaa Just Vision-eko ekoizle eta zuzendari exekutiboak 2017an adierazi zuen emakume palestinarrek lidergo rolak hartu zituztela Intifadaren errepresio israeldarrean milaka gizon atxilotu, deportatu edo hil zituztenean. Hala ere, Lehen Intifadan emakumeen papera zein indarkeriarik gabeko erresistentziarena alde batera utzi edo minimizatu egin ziren.

Ayesek behin eta berriz aipatzen zuen dokumentalari buruz: "Film hori ez da nire historia. Okupazioaren aurka kolektiboki borrokatzen dugu, emakume gisa. Nire historia askoren arteko bat da". Filmak nahasten ditu animazioa eta artxiboko metraje esklusiboa hainbat aktibista eta politikariri egindako elkarrizketekin, Zahira Kamal, Sama Aweidah eta Rabiha Diab barne. "Mezu garrantzitsu bat dago pelikulan belaunaldi honentzat, nire semearen bitartez helarazia", dio Ayeshek. "Belaunaldi zaharrenak bere zatia bete du. Orain da unea gazteriak paper aktiboa izan dezan etorkizunean"

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
Al Jazeera. (2019). Naila and the Uprising: The women who drove the First Intifada. Al Jazeera. https://www.aljazeera.com/program/featured-documentaries/2019/12/16/naila-and-the-uprising-the-women-who-drove-the-first-intifada
Babaa, S. (2017). It’s time to admitit that the First Intifada was a nonviolent movement led by Palestinians. The Forward. https://forward.com/opinion/389614/its-time-to-admit-that-the-first-intifada-was-a-nonviolent-movement-led-by/
European Parliament. (2011). Presentation on Gender Palestine. https://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2009_2014/documents/dplc/dv/presentationgenderpalesti/presentationgenderpalestine.pdf
Fer Nando. (2024). Palestinian Movie - Naila and the Uprising (Subs: English & Español, Português) [Bideoa]. YouTube https://www.youtube.com/watch?v=SxUYx0-GvVI&t=57s
Hankir, Z. (2018). My story is one of many: Palestinian women behind the First Intifada. Middle East Eye. https://www.middleeasteye.net/features/my-story-one-many-palestinian-women-behind-first-intifada
Blend, B. (2021). On Israel’s history of targeting pregnant Palestinian women. Palestine Chronicle. https://www.palestinechronicle.com/on-israels-history-of-targeting-pregnant-palestinian-women/
Patel, Y. (2020). Tranpa. Bretxa. https://brecha.com.uy/la-trampa-2/

 Kanpo estekak 

Kategoria:Israel-Palestina gatazka
Kategoria:Palestinako aktibistak
Kategoria:Palestinar emakumeak
Kategoria:Emakumeen eskubideen aldeko ekintzaileak