Emakume jakintsuak

Emakume jakintsuak  (Les Femmes savantes) Molière antzerkigileak bertsoz idatzitako bost ekitaldiko karaktere-komedia da.  1672ko martxoaren 11n Troupe du Roy izeneko antzerki taldeak estrenatu zuen Parisko Errege Jauregian 

Molièrek, asmo satiriko eta moralez, bere garaiaren erretratu osoa marrazten zuen du bere lanetan. Horretarako bere garaiko bizioei eraso egiten zien orduko gizartea zuzendu nahian.

Bere pertsonaiak unibertsalak dira baina garaiko egoeretara egokituak eta askotan benetako pertsonaietan inspiratuak. Ironiaren eta kritikaren bidez aurkezten dituen karikaturak dira zinez. Horien bitartez kritikatzen ditu jendartearen akats eta hutsalkeriak. Ezjakintasuna, dirudunen harrokeria, zenbait elizgizonen zurikeria eta hipokresia oro har. Horretarako, elementu komikoa funtsezkoa da, eta hiru baliabidetan oinarritzen da. 

 Keinuen komikotasuna, eszenako mugimenduak eta dinamismoa.
 Hitzezko komedia, ironia, hitz-jokoak eta errepikapen barregarriak.
 Egoeren komikotasuna, ustekabeko topaketak eta gaizki-ulertuak.

 Argumentua 
Obra honetan hipokrisia eta bere garaiko gortea kritikatzen dira, literaturgile handiusteekin eta sakonki ezagutzen dituztela uste duten zientziaren aurrerapenekin obsesionatuta dauden damekin.

Protagonistak goi-klaseko familia bateko kideak dira, senar-emazteak eta bi alabak: Armanda eta Enriqueta. Enriquetak ezkontzeko asmoa besterik ez du, eta Herminek, berriz, nahiago du intelektual soila izatera dedikatu.

Armandak, Belisak eta Belindak, bere ama Filamintak bezala, literatura, gramatika, poesia eta poesiaren obsesioa dute; horregatik, Filamintak bere alaba Enriqueta intelektual handia den Trisotín izeneko poeta faltsu batekin ezkontzea du helburu, eta haren aita den Krisaliok, berriz, bere alaba maite duen ezkongaia, Clitandro onartu du suhi gisa.

 Pertsonaiak 
"Emakume jakintsuak" antzezlaneko protagonistak, Armanda, Filaminta eta Belisa, itxurati eta hantusteak dira. Trisotin jakintsua dute erreferente nagusia, Enriquetaren eta haren maitale Clitandroren sinpletasunarekin kontraste handia egiten duena. Clitandroren helburu bakarra Enriquetarekin ezkontzea eta haren maitasunaz gozatzea da.  
 Krisalio, aita. Etxeko nagusia dela dio eta emakumeek etxeko lanak baino ez dituztela egin behar azpimarratzen du; hala ere, zaila egiten zaio emazteari kontra egitea erabakiak hartzen dituenean. 
 Filaminta, ama. "Akademia" txikia zuzendu eta Trissotin aurkitu zuen. Bere harrotasuna goraipatzen du, eta jakintsu handitzat dauka, bere alabarentzat partidu ona izango dela pentsatzeraino. Emakumearen "askapenaren" alde ere borrokatzen da, eta etxeko lanak gidatzen saiatzen da, nahiz eta sen onaren aurka joan.
 Armanda, alaba zaharrena. Klitandrok gorteiatu zuenean, baztertu egin zuen, eta hura bere ahizpa Enriketaz maitemindu zen. Hori axola ez zaionaren plantak egiten ditu, baina ahizparekin jeloskor dago eta helburu bakarra du: bi maiteminduen ezkontza galaraztea. 
 Enriketa, alaba gazteena."Emakume jakintsua" ez den familiako emakume bakarra da; Klitandrorekin lotzen duten emozioak hobesten ditu, beste guztiek darabilten galimatia ergelaren gainetik.
 Belisa, izeba. Krisalioren arreba, neskazaharra da. "Emakume jakintsuen" taldean sartu zen, amorruagatik neurri batean, izan ere, emakumeak liluragarria dela uste du eta ezkongaiak asmatzen ditu. Bere ustez, Klitandrok Enriketari aitortzen dion maitasuna aitzakia bat baino ez da, benetan maite duena bera dela ezkutatzeko. 
 Aristo, osaba. Krisalioren anaia, ez du nahi Krisalio emazteak manipulatzea. Klitandro eta Enriketaren alde dago.
 Klitandro, Enriketaren gorteatzailea. Garai batean Armandez maiteminduta egon zen, baina neskak ezezkoa eman zion.
 Trissotin, pedante hutsa (hiru aldiz ergel dela esaten dute). Literatura eta zientzia oso ondo ezagutzen ditu, baina Philamintak, Belisak eta Armandak bakarrik estimatzen dituzte idazten dituen bertsoak. Itxuraz emakume kultuak interesatzen zaizkio, baina bere erudizioagatik baino gehiago bere diruagatik da.
 Vadius jakintsua, Trisotin bezain pedantea. Batzutan lagun minak dira eta beste batzuetan etsai amorratuak. Bere poemen inguruan dituzten tirabirak bien ikuspegi murritza nabarmentzen du.
 Martina, neskamea. Antzezlanaren hasieran, Filamintak gramatika arauak errespetatu gabe hitz egiteagatik kaleratu du. Obraren amaieran Klitandro eta Enriquetaren argudioak defendatzera dator.
 Notarioa. Ezkontzaz arduratzen dena.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Les Femmes Savantes, edizio ezberdinak Wikisourcen 

 Las mujeres sabias Molière-ren lanaren antzezpena RTVE telebista katean. 
 Les femmes savantes doako audioliburua Des Livres à Lire et à Entendre gunean 
 Les femmes savantes, comédie. Antzeslanaren gidoi osoa 

Kategoria:Antzezlanak
Kategoria:Molière