Teresa Harina Salado

Teresa Harina Salado (Donostia, 1921 - Gasteiz, 2017ko martxoaren 1a) militante komunista izan zen, JSUetako kidea eta ondoren Euskadiko PCEko buruzagia, frankismo garaian atxilotua eta espetxeratua. Frantzian erbesteratu zenetik frankismoko presoekiko elkartasun sareko kide izan zen.

 Bizitza 
Donostiako Gros auzoan jaioa, Teresa Irina Salado Gipuzkoako Gazteria Sozialista Bateratuen (JSU) ezkutuko lanean hasi zen.

1943an atxilotu zuten, beste berrogei bat gipuzkoarrekin batera, tartean, Santiago Goñi, Angeles Arruti eta Jesus Carrera Olascoagarekin. Atxilotuak Madrilgo Segurtasun Zuzendaritza Nagusira eraman zituzten, Puerta del Solera, hain zuzen ere. Inkomunikatuta egon zen hiru hilabeteetan, Teresa Carrerari egindako torturen lekuko izan zen. 1944an epaiketa egin zen Alcala de Henaresen eta Harina Saladori 30 urteko kartzela zigorra ezarri zioten, Bigarren epaiketa baten ondoren, zigor hori sei urte eta egun batera jaitsi zen. 

Ondoren, Ventaseko emakumeen kartzelara eraman zuten, geroago Zornotzakora eta, azkenik, Segoviakora. 1946ko abenduaren 31n askatu zuten.

Askatu zutenean, eta bere testigantzaren arabera, gipuzkoarra PCEn sartu zen berriro JSUen parte gisa, eta geroago, 1948an kamarada batzuk erori ondoren, Euskadiko PCEko zuzendaritzako kidea izatera igaro zen. Urte horretan bertan, 1947ko maiatzaren 1eko grebaren antolakuntzan parte hartu ondoren, poliziak jazarri zuen bi bergararrekin batera: Josuren Gabilondo 'Baxarte', Loyola batailoiko kidea, geroago bere bizi-kide izango zena, eta Pedro Garcia.  Kontxan estropadak ospatzen zirela aprobetxatuz, Ondarroako ontzi batetik Donibane Lohizuneko ontzi batera egin zuten salto, eta handik Frantziara iristea lortu zuten. 

Grenoblen frankismoko presoekiko elkartasun sareko kide izan zen eta 70eko hamarkadan Burgosko Prozesuaren aurkako mobilizazioak babestu zituen. 1998an itzuli zen erbestetik, eta Gasteizen bizi izan zen ondoren; han hil zen 2017an.

 Sariak eta aitorpenak 

 2008an, Teresa Harina eta Pedrotxo Garcia omendu zituzten Bergarako Udalak eta Intxorta 1937 elkarteak.
 2016an, Teresak "Egiaren Iturria" saria jaso zuen Intxorta 1937 elkartearen eskutik.
 2017an, Mauro Saravia argazkilariaren "Emeek emana" erakusketak, Intxorta 1937 elkarte memorialistak bultzatuta eta Gipuzkoako Aldundiak babestuta, frankismoak errepresaliatutako 63 emakumeren lana aitortu zuen eta Teresa Harina Salado nabarmendu zen hautatutakoen artean.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Intxorta 1937ko Teresa Harina Saladori elkarrizketa, 83 urterekin

Kategoria:Espainiako komunistak
Kategoria:Emakumea