Mona Seif

Mona Seif (,  ahoskatua; Kairo, Egipto, 1986ko martxoaren 12a) genetitista, ikerlaria eta giza eskubideen aldeko ekintzailea da. 2011ko Egiptoko iraultzan eta ondorengo mugimendu disidenteetan parte hartzeagatik da ezaguna, baita sare sozialen erabilera sortzailea egiteagatik eta protestatzen ari diren zibilen aurkako proba militarrak amaitzeko egindako lanagatik ere. Horrez gain, Biologian graduatutako ikaslea da eta bularreko minbiziaren BRCA1 genea ikertzen du.

 Bizitza 

 Jatorria 
Mona Seif ekintzaile-familia batean hazi zen, eta haurtzaroan etxean etengabe eztabaidatzen zen politikaz. Bere aita, Ahmed Seif, 2014an hil zena, giza eskubideen aldeko abokatua zen eta Hosni Mubaraken erregimenean oposizioko buruzagia, horregatik eman zituen bost urte espetxean. Atxilotuta egon zen bitartean, torturatu egin zuten. Bere ama, Laila Soueif, matematikako irakaslea unibertsitatean eta aktibista ere bada. Mubaraken erregimenaren aurkako manifestazioak antolatzen lagundu zuen hura erori aurreko hamarkadetan.

Alaa Abd El-Fattah, Seifen nebak, Manalaa blog egiptoar agregatzailea sortu zuen eta 2005ean Mubaraken erregimenak egindako gehiegikeriak dokumentatzen hasi zen. Alaa 2006an atxilotu zuten manifestazio batean, eta 45 egunerako espetxeratu zuten; denbora horretan, Monak eta bere emazte Manalek neba askatzeko kanpaina bat antolatzen lagundu zuten. Seifen ahizpa gazteena, Sanaa Seif, ere aktibista izan da.

Seif biologia onkologikoan graduatuta dago. Bularreko minbiziaren BRCA1 genea eta bere mutazio patroia aztertzen ari da Egiptoko pazienteetan. Lanaldi osoko bi lanbide dituela dio: bata genetika arloan minbiziaren ikerketan, eta bestea giza eskubideen aktibismoan.

 2011ko Egiptoko Iraultza 
eskuinera|thumb|Nour (Ayman Nourren semea) & Mona Seif.
Iraultzaren aurreko urtean, Mona mugimendu disidentean inplikatu zen, kontzientziazioa sustatuz eta manifestazioetan parte hartuz. Urtarrilaren 25etik otsailaren 5era bitartean, Tahrir plazako protestetan parte hartu zuten bere gertuko familiako kideek eta gainerako senide askok ere. Monak gogoan du: "Tahrir plazan zeuden pertsona gehienei bizitza aldatu zien momentua izan zen. Pertsonei egindako tiroak ikus zitezkeen...".

 Mubaraken ondoren 
Seif "No to Military Trials for Civilians" taldearen sortzaileetako bat izan zen, iraultzan atxilotutako pertsonen askapenaren alde borrokatzen zuen taldea; epaitegi militarrek zibilei egindako epaiketen amaieraren alde; epaiketaren zain zeuden zibil guztiak auzitegi zibilen jurisdikziora lekualdatzearen alde; eta polizia militarrak egindako tortura-alegazioak ikertzearen alde. Seif-ek Ma3t bere blogean polizia militarrei buruz idatzi zuen; izan ere, Tahrir-eko manifestazioetan neurri zorrotzak betearazten ari baitzen, eta eskatuz jendeak beren historien berri eman zezaten.

Egiptoko behin-behineko gobernuaren, Indar Armatuen Kontseilu Gorenaren (SCAF), ekintzak kritikatu ditu manifestarien askapenaren inguruan baieztatuz, erabateko exoneraziorik gabe: "Euren kondenak eten izanak ez die merezi duten harrotasuna ematen, ez baitzuten ezer desegokirik egin". “Beren kondenak eten izanak ez die iraultzaile gisa merezi duten harrotasuna ematen."

Seifen kalkuluen arabera, auzitegi militarrek 7.000 zibil epaitu zituzten 2011ko otsailean Hosni Mubarak kanporatu zutenetik. Adierazi zuen SCAFen ikuspegian aldaketa bat egon zela eta manifestariek epaiak etenda jasotzen zituztela, aurretik jasotzen zituzten 3 eta 5 urte arteko kondenak jaso beharrean. Berak suposatzen zuen hori ohiko martxak gelditzeko saiakera bat izan zitekeela eta giza eskubideen aldeko nazioarteko taldeen presioari ere zor zitzaiola.

SCAFen taktikak kritikatzen jarraitu zuen: "Militarrak oraintxe bertan euren jomuga manifestariengan finkatzen ari diren frogak ditugu. Tahrir-eko protesten irudi publiko ezagunak aukeratu zituzten. Jende ezagunaren artean eta torturatu eta jo egin zituzten... Eta askatutakoen testigantzak irakurri edo entzuten badituzu, gutxi baitira, oraindik jende asko daukagu atxilotuta konstituzioaren aurka. Eta ikus dezakezu ez dela bakarrik torturatuak edo jipoituak izaten ari direla, baizik eta Armadaren zati bat espiritu iraultzailea apurtzen saiatzen ari dela ere bai."

Seifen proiektuaren zati batek bultzatzen zuen aske utzitako atxilotuei gertatu zitzaiena dokumentatzeko eskatzea. Kasu batzuetan bere testigantzak askatu eta berehala lortu zituela zioen eta ondorioz ubeldurak eta erredurak grabatzea lortu zuela. Seifen iritziz, kasu horietan, tratu txar horien aurka borrokatzeko modu bakarra internet bidezkoa izan zen.

2012an, Seif finalista izan zen "The Front Line Defenders Award" sarian, eta azkenean Razan Ghazzawi blogari siriarrari eman zioten.

 Eztabaida 
2013ko apirilean, Seif Human Rights Watchek aurkeztutako Giza Eskubideen Defendatzaileen Martin Ennals Sariaren finalistetako bat zela iragarri zenean, bai bera eta baita HRW ere kritikatu egin zituzten  esanez Palestinaren aldeko jarrera irmoa hartu zutela. UN Watch gobernuz kanpoko erakundeak sionismoaren alde egindako salaketen arabera, Seifek indarkeria babestu omen zuen sareetan; izan ere, Israel eta Jordania hornitzen duten gas egiptoarraren hodiaren aurka izandakoa, Israelek Kairon duen enbaxadaren inbasioa ere bai eta Israeli egindako misil erasoak. Akusazioak xehetasunez aztertu eta baztertu zituen Scott Longek, eta ukatu egin zuen aztertu zituen 93.000 txioetatik 3 horiek indarkeriarekiko edozein babesen frogak erakutsi izana.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Asmaa Mahfouz
 George Ishak
 Wael Ghonim
 Mohamed Soliman
 Hossam el-Hamalawy

 Kanpo estekak 

Kategoria:Kairotarrak
Kategoria:Giza eskubideen aldeko ekintzaileak
Kategoria:Emakume aktibistak
Kategoria:Egiptoko aktibistak
Kategoria:Emakume genetikalariak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Egiptoko zientzialariak