Mercedes Baptista

Mercedes Ignácia da Silva Krieger, Mercedes Batista edo Mercedes Baptista izenez ere ezaguna (Campo dos Goytacazes, Brasil, 1921eko maiatzaren 20a - Rio de Janeiro, 2014ko abuztuaren 19a) Brasilgo ballet dantzari eta koreografoa izan zen, Rio de Janeiroko Udal Antzokiko ballet taldean sartu zen lehen emakume beltza.

Baptista ballet afrobrasiletarra sortzeaz arduratu zen, terreiros candombléan inspiratua, dantza hauen kodifikazio eta hiztegi propioa landuz.

Bere Ballet Folklorikoa, Mercedes Baptista, Brasilen dantza modernoaren sendotzearen arduraduna izan zen.  Mariana Monteiro Paulista Estatuko Unibertsitateko ikertzailearen arabera:"Mercedesek dantza afro klase bat egituratu zuen, barra, erdialdea eta diagonalarekin. Gorputzeko gramatika espezifiko bat sortu zuen, candomblearen eta dantza folklorikoen behaketatik abiatuta, eta dantzariak gainditzeko garrantzi handikoa izan zen azkenean"

 Biografia 
Mercedes Batista Campos dos Goytacazesen jaio zen. Jatorriz apala, Rio de Janeirora joan zen bizitzera, eta han hainbat lan egin zituen (besteak beste, neskame aritu zen, b baita kapela-fabrika bateko eta inprimategi bateko langile ere), baina zinema bateko txartel-saltzaile gisa piztu zitzaion arteetan lan egiteko ametsa. Tijuca auzoko udal-eskola batean izan zen, Homem de Mello udal-kolegioan.

Ballet ikasketak hasi zituen (1945ean) Eros Volúsia dantzariarekin, orduan Antzerki Zerbitzu Nazionaleko (Servicio Nacional de Teatro) irakaslea zena. Theatro Udal Dantza Eskolan (orain Maria Olenewa Estatuko Dantza Eskola) osatu zuen prestakuntza, Maria Olenewa eta Yuco Linderberg maistra errusiarrarekin, 1940ko hamarkadan. 1948ko martxoaren 18an, hautaketa-proba zail batean, Udal Antzokiko konpainian sartzeko onartu zuten, eta, Raúl Soaresekin batera, sartu ziren lehenengo pertsona beltzak izan ziren.

Hala eta guztiz ere, diskriminazio etengabea jasan zuen, lan egin ezinik geratzeraino; 1981eko elkarrizketa batean adierazi zuen: “ Madeleine Rosay, Vaslav Veltchek, Edy Vasconcelos eta Nina Verchininak nire ibilbiderako aukera onak eman zizkidaten, nire koloreari begiratu gabe. Horren ondoren etorri ziren arazoak. Denetatik baztertu ninduten, eta aurpegia estaliz alproja jartzen baninduen ere, ez zidaten eszenatokia zapaltzen uzten. Behin bakarrik gurutzatu nuen eszenatokia, eta bigarren mailan oraindik". Berak egoera saihestu nahi izan zuen, beste batean esan zuen bezala: “Dena oso zaila izan zen beti, baina nork onartuko zuen edo argi utziko zuen nire zailtasunen zati bat ni zuria ez nintzelako zela? Inoiz ez zidaten hori esango, edo arazoa arrazazkoa zela esango zuten, baina nik banekien hala zela, eta horregatik beti borrokatu nuen hobetzeko". Gero Teatro Experimental do Negron sartu zen dantzari, gero laguntzaile eta azkenik koreografo.
Katherine Dunham koreografo eta antropologoak gonbidatuta, Ameriketako Estatu Batuetan erabat afroamerikarra den dantza modernoko lehen konpainiaren sortzailea, Baptista herrialde horretara joan zen dantza modernoko klaseak hartzera eta eskubide zibilen aldeko mugimenduan parte hartzera.

Brasilera itzuli zenean, Mercedes Baptista Folklore Balleta sortu zuen, dantzari beltzak trebatzeko. Dantzari horiek Afrobrasilgo kultura ikertu eta txertatu zuten beren lan eta mugimenduetan, eta protagonismo handiagoa hartu zuten arte-eszenan, eta birak egin zituzten Europan eta Latinoamerikan.

1963an Acadêmicos do Salgueiro samba-eskolako koreografia egin zuen, eta dantza klasikoaren elementuak bere aurre-komissãoan aitzindari izan zen.” 

 Heriotza 
Diabetesak eta bihotzeko arazoek jota, Mercedes 93 urte zituela hil zen, Copacabana auzoan bizi zen zaharren egoitzan, eta bere gorpua Memorial do Carmon erraustu zuten.

 Omenaldiak 

 Baptista Rioko Acadêmicos do Cubango samba eskolek omendu zuten, 2008an, eta Unidos de Vila Isabelek, 2009an.

 2007an, Mercedes Baptistaren Balé de Pé no Chão - A dança afro dokumentala egin zuten, Lílian Sola Santiagok eta Marianna Monteirok zuzendua.

 2016an haren eskultura bat eraiki zen Rioko portualdean, Mario Pitanguyk zizelkatua.

 Bibliografia 

 Mercedes Baptista: a criação da identidade negra na dança, Paulo Melgaço, Fundação Cultural Palmares, 2007.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Rio de Janeiro estatuko jendea
Kategoria:Brasilgo aktibistak
Kategoria:Emakume aktibistak
Kategoria:Emakume koreografoak
Kategoria:Brasilgo dantzariak
Kategoria:Emakume dantzariak
Kategoria:Afro-brasildarrak
Kategoria:Bihotz-gutxiegitasunaren ondorioz hildakoak
Kategoria:Rio de Janeiron hildakoak