Chalupas sumendia

Chalupas egoera aktiboan dagoen sumendi bat da, Napo eta Cotopaxi probintzien artean dagoena, Ekuadorren, Quitotik 80 kilometrora.

 Toponimia 
ezkerrera|thumb|Chalupaseko erupzio baten irismena
Galdara motako sumendi hau 1980an aurkitu zuen Jose Manuel Navarro geologo espainiarrak. Ipar Andeetako handienetako bat da (arrazoi honengatik hainbat pertsonak sumendi edo Megasumendi izena eman diote). Chalupaseko galdara sortu zuen azken erupzio handia orain dela 211 mila urte inguru izan zen.

Erupzio handi hark errauts eta apar-harri metaketa lodi eta nabarmena eragin zuen, Chalupaseko igninbrita izenez ezaguna. Orain arte gordetzen den errauts-geruza hori erradialki banatzen da galdaran, eta Sierra eskualdean zehar azaleratzen da. Batez ere, San Felipe inguruan (Latacunga). Han, apar-harria eta errautsa ateratzen dituzte, helburu industrialekin.

Galdarak 16 km-ko diametroa du gutxi gorabehera, ekialde-mendebalde ardatzean neurtuta, eta Quilindaña sumendiaren inguruan dagoen sakonune eliptiko oso nabarmen gisa ikusten da, metakin bolkanikoz beteta dagoena.

 Arrisku bolkanikoa 
Sumendi honek duela 200 mila urte baino gehiago izan zuen azken erupzioa, Pleistozenoan, eta ekuatorearen hedaduraren % 60 hartzen du. Agintari nazionalek adierazi zutenez, «ez dute inolako ebidentziarik ikusten beste erupzio kataklsmiko bat Chalupasen gertatuko dela aurreikusten den etorkizun batean. Gertaera horien errepikapen-tarteak ez dira ez erregularrak ez aurresangarriak»

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ekuadorko sumendiak