Pseudoefedrina

Pseudoefedrina konposatu organiko aromatikoa da, C10H15NO formula duena feniletilamina ordezkatuen klasekoa. Efedrinaren diasteroisomero da. Solkido kristalino zuria da. Disolbagarria da etanoletan, dietil eterretan eta ohiko disolbatzaile organikoetan. Narritagarria da.

Pseudoefredinak, eta baita efedrinak ere, bina zentro kiral dituzte eta ondorioz bina enantiomero.
ezkerrera|thumb|306x306px|Bi enantiomero-bikote: efedrina goian eta pseudoefedrina barrenean
Pseudoefedrina eta efedrina produktu naturalak dira eta Efedra sinica landarean aurkitzen dira. Landare horren erauzkina Eklialdeko medikuntza tradizionalean baliatu da.

Pseudoefedrina bere eragin deskongestionatzailea medio botika gisa baliatzen da sudur-kongestioa edo muki-pilaketa tratatzeko. Beste patologia batzuk tratatzeko erabili izan da, esaterako, odol-presio baxua. Espainian botika generiko gisa merkaturatzen da. Frantzian beste printzipio aktibo batzuekin nahastuta merkaturatzen da, parazetamolarekin kasurako. Ahoz, pilula gisa hartzen da.

 Ekoizpena 
Arestian esan bezala pseudoefedrina, efedrinarekin batera Efedra sinica landarean aurkitzen da besteak beste. Dena dela, merkataritza-erabilerarako ekoizten den pseudoefedrinaren gehiena bentzaldehidoaren presentzian eginiiko destrosaren  hartziduratik lortzen da. Prozesu horretan, legamia-andui espezializatuak (normalean Candida utilis edo Saccharomyces cerevisiae) gehitzen zaizkie ura, destrosa eta pirubato deskarboxilasa entzima duten upel handiei. Legamia destrosa hartzitzen hasi ondoren, bentzaldehidoa gehitzen zaie upelei, eta ingurune horretan legamiak lehen gaiak levo-fenilazetilkarbinol bihurtzen ditu. L-fenilazetilkarbinolaren aminazio erreduktore baten bidez, metilamina eta aluminioa usatuz, pseudoefedrina bihurtzen da.

 Albo-ondorioak 
Pseudoefedrinaren albo-ondorioak hauek dira, besteak beste: insomnioa, bihotz-maiztasun handia, presio arterialaren igoera, ezinegona, zorabioak, antsietatea eta aho lehorra.

 Kontraindikazioak 
Pseudoefedrina kontraindikatuta dago diabetes mellitusa, gaixotasun kardiobaskularra, hipertentsio larria edo kontrolik gabea, arteria koronarioen gaixotasun larria, hipertrofia prostatikoa duten pazienteetan.

 Bestelako erabilerak 

 Kirolean 
Pseudoefedrina errendimendua hobetzeko droga gisa erabili da ariketa fisikoan eta kirolean, bere efektu sinpatikomimetiko eta estimulatzaileengatik. Munduko Dopingaren Aurkako Agentziaren debekatutako substantzien zerrendan dago.

 Drogen sintesian 
Pseudoefedrinak anfetaminen antzeko egitura duenez, aitzindari kimiko preziatua izan da metanfetaminaren eta Metkatinonaren legez kanpoko sintesian.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bronkozabaltzaileak
Kategoria:Agonista beta-adrenergikoak
Kategoria:Agonista alfa-adrenergikoak