Yamín Benarroch Benzaquén

Yamín Benarroch Benzaquén (Tetuán, 1882 – Melilla, XX. mendearen erdialdea) merkatari, filantropo eta buruzagi komunitario judu-espainiarra izan zen, XX. mendeko Melillako komunitate juduaren figura garrantzitsuenetakotzat hartua. Bere lan humanitarioak, Israelgo Komunitatean izan zuen lidergoak eta juduen kultura eta erlijio ondareari eman zion bultzadak, hiriaren garapen sozial eta arkitektonikoa sakonki markatu zuten.

 Biografia 
Yamin Benarroch Tetuanen, Maroko iparraldeko hirian, jaio zen 1882an, sefardi familia batean. Gaztea zela, Melillara joan zen, Afrika iparraldeko espainiar enklabera, eta han merkataritza-karrera arrakastatsua egin zuen Espainiako Armadaren hornitzaile gisa.

Bere aberastasunak ez zion bere gizarte-konpromisoa eragotzi. Hiriaren ongile handia bihurtu zen, batez ere behartsuenen aldekoa. Urteetan pertsona xumeentzako oturuntza publikoak eskaini zituen, euren erlijioa edozein izanda ere, eta baliabiderik gabeko familia juduentzako etxebizitzak merke mantendu zituen, mantenuaren kargu eginez hamarkadatan.

 Lidergo komunitarioa 
1924 eta 1930 artean, gutxi gorabehera, Melillako Komunitate Israeldarreko presidentea izan zen. Aldi horretan:

 Eskola hispaniar-israeldarraren sorrera sustatu zuen, familia xumeetako haur juduentzako hezkuntza bermatu zuena.
 Or Zaruah sinagogaren eraikuntza bultzatu zuen, Europako judaismo sefardiaren tenplu ederrenetako bat, oraindik Melillan mantentzen dena.

 Esker onak 
Egindako lan humanitario bikainagatik eta bakearen eta elkarbizitzaren balioen defentsagatik, hainbat ohore jaso zituen:

 1932an, Keren Kayemet LeIsrael (KKL) erakundearen Urrezko Liburuan inskribatu zuten, komunitate juduaren nazioarteko aitortza.
 1921eko uztaileko Melillako gertakari tragikoen ondoren (Annualeko Hondamendia), Espainiako gobernuak Benefizentziako Gurutze Handia diamantedun platinoan eta Bakearen Domina eman zizkion.

 Hil osteko omenaldia 
1997an, Melillako Hiri Autonomoak Yamín Benarroch plaza inauguratu zuen bere oroimenez, oroitzapenezko monolito batekin batera, bere ondare filantropiko eta kulturalaren lekuko gisa.

 Legatua 
Yamín Benarroch Benzaquén Melillaren historia hurbileko judu garrantzitsuenetakotzat gogoratzen da, ez bakarrik bere eskuzabaltasunagatik, baita 1492ko kanporatzearen ondoren Espainiako lurraldean judaismo sefardia berreraikitzeko izan zuen funtsezko rolagatik ere.

 Ikus, halaber 

 Melillako juduen komunitatea
 Yamín Benarrochen etxea

 Erreferentziak 

Kategoria:Melillako historia
Kategoria:Espainiako juduak
Kategoria:Judaismoa Espainian