Claudia Alexander

Claudia Joan Alexander (Vancouver, 1959ko maiatzaren 30a - Los Angeles, 2015eko uztailaren 11) Kanadan jaiotako estatubatuar zientzialari ikertzailea izan zen, geofisikan eta  planetologian espezializatua. Estatu Batuetako Geologia Zerbitzuan eta NASAren Erreakziozko Propultsio Laborategian lan egin zuen. NASAk Jupiterrera bidalitako Galileo misioaren azken proiektu-kudeatzailea izan zen, eta hil zen arte NASAk 67P/Txuriumov-Gerasimenko kometa aztertzeko Europako Espazio Agentziak zuzendutako Rosetta misioan izan zuen zereginaren proiektu-kudeatzaile eta zientzialari gisa jardun zuen.     

 Biografia 
Alexander Vancouverren jaio zen, Columbia Britainiarrean, Kanadan. Alexanderren ama Gaynelle Justena Williams Alexander (1929-2017) izan zen, Intel-eko liburuzain korporatiboa. Alexanderren aita Harold Alfred Alexander (1917-2010) zen, gizarte langilea. Alexanderren neba-arrebak Suzanne eta David dira.  Alexander bere amak Santa Claran (Kalifornia) hazi zuen.

Alexanderrek kazetaria izan nahi zuen, baina gurasoek ingeniaria izatea nahi zuten. Ames Ikerketa Zentroan udako lana egin ondoren, zientzia planetarioan interesatu zen. Ingeniaritza sailean lan egiteko kontratatu bazuten ere, zientzia sailera joaten zen isilpean, eta han konturatu zen ez zela bakarrik ona lanean, baizik eta espero baino errazagoa eta atseginagoa zela berarentzat.

1983an, Alexander Kaliforniako Unibertsitatean  Berkeleyn geofisikan  lizentziatu zen, eta zientzialari planetario batentzat prestakuntza ona izango zela pentsatu zuen. Alexanderrek Kaliforniako Unibertsitatean (Los Angeles) lortu zuen maisutasuna, geofisikan eta fisika espazialean, 1985ean. Bere masterraren tesiak Pioneer Venus Orbiter-eko datuak erabili zituen Artizarraren ionosferaren muturreko erradiazio ultramoreko eguzki-aldaketak eta eguzki haizearekin duten interakzioa aztertzeko. Zientzia Atmosferiko, Ozeaniko eta Espazialetan doktoretza lortu zuen, plasma astrofisikoaren fisikan espezializatua, Michigango Unibertsitatean, 1993an.

 Ibilbide profesionala 
Alexanderrek Estatu Batuetako Geologia Zerbitzuan lan egin zuen plaken tektonika aztertzen eta Ames Ikerketa Zentroan Jupiterren sateliteei begira, 1986an NASAren Zurrusta-propultsioko Laborategira joan aurretik. Plasma uhinen instrumenturako koordinatzaile zientifiko gisa lan egin zuen Galileo espazio-ontzian, misioaren proiektuaren azken faseko zuzendari bihurtu aurretik. Misioak Jupiterren 21 ilargi berri aurkitu zituen eta Ganimedesen atmosfera baten presentzia. Atmosferaren aurkikuntzak, "azalari lotutako exosfera" bat hain zuzen ere, zientzialariek Ganimedes ilargi ez-aktiboa zelaren usteak berriz aztertzea eragin zuen. Kudeatzailea izan zen, eta espazio-ontzia Jupiterren atmosferan nola murgiltzen zen ikuskatu zuen misioan, 2003an.  

Alexanderrek ikertzaile gisa lan egin zuen hainbat gaitan, besteak beste: kometen bilakaera eta barne-fisika, Jupiter eta haren ilargiak, magnetosferak, plaken tektonika, plasma espaziala, etenak eta eguzki-haizearen hedapena  eta Artizarra planeta. Proiektuaren taldea ere koordinatu zuen Cassini-Huygens misioan, Saturnora.

Emakumeen eta gutxiengoen defendatzaile sutsua izan zen STEMen esparruetan, eta zientzia-komunikatzaile sutsua. 2015eko apirilean, TEDx hitzaldi bat aurkeztu zuen Columbia College Chicagon, The Compelling Nature of Locomotion and the Strange Case of Childhood Education izenburupean, eta haurrak zientziaren inguruan hezteko duen ikuspegia erakutsi zuen. Gazteen aholkulari ere izan zen, zientziarekiko grina pizteko.  

2000tik hil zen arte, Alexanderrek NASAk Rosetta-n zuen zereginaren proiektuan parte hartu zuen, hau da, Europako Espazio Agentziak 67P / Churyumov-Gerasimenko kometan ikertzeko eta lurreratzeko duen misioan. Misioan 35 milioi dolarren arduraduna izan zen instrumentazioan, hiru instrumenturen tenperatura bezalako datuak bilduz orbitatzailean. NASAren Espazio Sakoneko Sarearen jarraipena eta nabigazio-euskarria ere gainbegiratu zituen espazio-ontzirako.

 Bizitza pertsonala 
Bere lan zientifikoaz gain, idazteko grina ere bazuen Alexanderrek. Haurrentzako liburuak idatzi zituen, "Windows to Adventure" serieko batzuk barne, Which of the Mountains Is Greatest of All? eta Windows to the Morning Star. Zientzia-fikzioa ere idatzi zuen eta Romance Writers of America-ko kidea izan zen. Horrez gain, idazteko trebetasunez baliatu zen bere beste pasioetako bati, tenisari, laguntzeko, eta Bleacher Report tenis-blogerako idatzi zuen. Bidaiatzea eta zaldiz ibiltzea ere gustatzen zitzaion.  

2015eko uztailaren 11n, Alexander Arcadian (Kalifornia) hil zen, bularreko minbiziaren aurka 10 urtez borrokatu ondoren. San Joseko (Kalifornia) Oak Hill Memorial Parken dago lurperatuta.  

 Sariak eta aintzatespenak 

 Michigango Unibertsitatean graduatu zen urtean U-M Woman of the Year in Human Relations izendatu zuten.
 2002an Atmospheric, Oceanic and Space Sciences Alumni Merit Award saria eskuratu zuen.
 2003an, Alexanderri Career Communications Group, Inc.-ek —Black Engineer & Information Technology Magazine aldizkariaren argitaratzaileak— Emerald Honor for Women of Color in Research & Engineering eman zion, Koloreko Emakumeen Ikerketa, Zientzia eta Teknologia Konferentzia Nazionalean.
 2007an Claudia Alexander beka sortu zen unibertsitateko ikasleentzat, Jiles Williams osabak bere alma mater-ean. Bekaren bidez, Michigango Unibertsitateko Ingeniaritza Fakultateko Klimaren eta Espazioaren Ingeniaritzan eta Zientzietan espezializatzen diren ikasleei laguntzen zaie.
 Alexander Amerikako Geofisika Batasuneko kidea izan zen, eta bertan aniztasun azpibatzordeko presidente gisa aritu zen. Bertan, lurraren eta espazioaren zientzien hezkuntzan eta aniztasunean jarri zuen arreta.
 Emakume Geozientzialarien Elkartean ere aritu zen, eta "Urteko Emakumea" izendatu zuten.
 2015ean, Europako Espazio Agentziaren Rosetta misioko zientzialariek hildako lankidea omendu zuten misioaren helburuan, 67P/Churyumov-Gerasimenko kometan, dagoen ezaugarri bati haren izena jarriz. Kometan ate itxurako ezaugarri bati C. Alexander Atea izena jarri diote.
 Michigango Unibertsitateko Zientzia eta Ingeniaritza Emakumeen bulegoak urtero sari bat ematen du haren omenez: Claudia Joan Alexander Trailblazer saria, STEM-i egindako lorpen eta ekarpen berritzaileengatik.
 2020an, Amerikako Astronomia Elkartearen Zientzia Planetarioen Dibisioak Claudia J. Alexander saria aurkeztu zuen, arloan aurrerapen handiak egin dituzten zientzialariei ematen zaiena.

 Hil eta gutxira, Miles From Tomorrowland telesaileko "A Growing Problem" eta "The Tardigrade Escapade" atalak bere oroimenez kaleratu ziren.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Bideoa: "First Person: Claudia Alexander"
 NASAren omenaldia: Claudia Alexander (1959-2015)
 Women in Planetary Science aldizkariko elkarrizketa Alexanderrekin

Kategoria:Los Angelesen hildakoak
Kategoria:1959ko jaiotzak
Kategoria:2015eko heriotzak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako geologoak
Kategoria:Bularreko minbiziaren ondorioz hildakoak
Kategoria:Geofisikariak
Kategoria:Emakume astronomoak
Kategoria:Emakume geologoak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Zientzia dibulgatzaileak
Kategoria:Emakume zientzialariak