Kolonizazio-herri

Kolonizazio-herriak Frankismoak herri berriak sortzeko proiektua izan zen gerra-ondorengo garaian. Diktadurak propaganda gisa erabili zuen. Guztira 60.000 familia mugitu zituzten zerotik sortutako guneei bizitza emateko. Gaur egun asko desagertu dira eta beste asko maldan beherako egoeran daude. Dena dela arkitektonikoki badute bere interesa. https://www.traveler.es/articulos/pueblos-de-colonizacion-exposicion

Eskuaira eta kartaboiarekin diseinatutako herri hauek gosearen, errazionamendu kartillen eta meza kolpez saldutako “Una, Grande y Libre”ren idealizazioa saldu zuten bertan. Baina, era berean, lurrik gabeko milaka nekazari landa-herrialde berri baten aitzindari bihurtu ziren, ia indarrez. Kolonizazio herriak deitu zitzaien". Frankismoak kolonizazio-herriak balentria patriotiko gisa saldu zituen.

40ko hamarkadatik aurrera, erregimen frankistak nekazaritza eraldatzeko politika abian jarri zuen, “Regadío Nacional” eufemismoaren pean. Francok landa modernizatu nahi zuen nekazaritza jabetzaren egitura ukitu gabe. Beraz, latifundista handiak desjabetu ordez, herrialdeko beste leku batzuetako nekazariekin eremu despopulatuak “kolonizatzea” erabaki zuen.  

Kolonizazio Institutu Nazionala (INC) 1939an sortu zen, gerra amaitu zen urte berean. Institutu horrek mapa utopiko bat diseinatu zuten: 300 herri berri baino gehiago, Guadalquivir, Ebro eta Guadiana ibaien arroetan banatuta.  

INCko teknikariak iristen ziren lehenengo. Geografoak, agronomoak eta 
arkitektoak, ondoren. Neurtzen, proiektatzen, erabakitzen zituzten etxe kopurua, kaleen trazadura, elizen orientazioa. Dena simetrikoa eta arrazionala. Etxe zuriak eraikitzen ziren, inguruan korta, putzua eta hektarea batekin. Erdigunea: plaza, eliza eta eskola. Ez zegoen tabernarik; ondoren etorri ziren. https://www.lacajabooks.com/libro/colonizacion-historias-de-los-pueblos-sin-historia

Inguruetatik etorritako kolono horiek urteetan piztiak bezala bizi izan ziren. Ez ur korronterik, ezta argi indarrik ere. Bertaratzeko bideak ere ikustea zaila zitzaien, baita herritarrei ere. Landatzen zutena jaten zuten, lastozko koltxoietan lo egiten zuten. Lurra haiena zen, baina hipotekarekin, ordaindu behar zioten Estatuari hamarkadetan kuotak. Eta ondo lantzen ez bazuten, lotea galtzen zuten.

 Nafarroa Garaian 
Lau dira Nafarroa Garaian sortutakoak:

 Figarol
 Arrada, Nafarroa Garaian altxatutako handiena.
 Gabarderal
 San Isidro del Pinar

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Andoni Lubaki: "Nafarroako herri kolonoak, arbasorik gabekoak", naiz.eus agerkari digitala, 2025/07/04

Kategoria:Kolonizazio-herriak
Kategoria:Frankismoa
Kategoria:Nafarroa Garaiko herriak