Txurka

Txurka, edo batzuetan kartola, artisau-gaztagintzan erabilitako egurrezko euskarria da. Esne mamitua edo matoinari gazurra ateratzen laguntzeko erabilia.

 Itxura 
Zurez egindako taula mehe eta luzanga bat zen, pago edo zumarraren egurrez egindakoa, ertz borobilduna eta zulatua izaten zen. Zuloen formak bi motatakoak izan zitezkeen, zulo angeluzuzenak tresnaren luzeeran edo erdialdean zulo borobilak. Marra etenak eta bestelako marrazkiak ere eduki zitzakeen.

Otsagabian ertzek azpildurak izaten zituzten gatzur jario ez erortzeko.

Beste kasu batzuetan taula bat erabili beharrean elkarri atxikitutako listoiak erabiltzen ziren.

 Erabilera 
Abatza edo kaikuaren gainean horizontalki eta ertzetatik eutsita jartzen da. Gainean zimitza jartzen da, honen euskarri izango da. Zimitzean matoina zapaltzean gazurra galtzen joaten da, tresnen zuloetatik abatzera pasatu arte. 

Aldiz, Legazpin, zimitza lurrean oinekin eutsi bitartean txurka erabiltzen zen maitona zapaltzeko. Honen zuloetatik gatzurra ateratzen zelarik. 

Aralarren eta Urbian maitona jalki bitartean tresna hau jartzen zioten gainean.
 Izendapenak 
Lekuaren arabera izen ezberdinekin ezagutzen da tresna hau. Ekialdean kartola deritzo, hala nola Lapurdin, Baztanen eta Ultzaman. Mendebaldean ordea,Aralar-Beasain,  Anboto-Abadiano, Ataun, Urbia, Ezkio eta Aizkorrin, txurkea esan ohi zen. Izendapen honetatik eratorritako "Churca" aldaera ere erabili izan da Amezkoabarrenan eta Aialan. Eta bestelako izendapenak ere jaso ditu, adibidez, xurri Urepelen, gazta egur Aramaion eta zortze Otsagabian zein Urzainkin. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Museotik. Gordailua. Gipuzkoako Ondare Bildumen Zentroa. "Txurka".
 Museotik. Museo vasco de Bilbao. "Txurka".
  XX. LA FABRICACIÓN DEL QUESO. GAZTAGINTZA