Sarah Cortelezzi

Sarah Cortelezzi Marzola (La Plata, Argentina, 1897 - ibidem, 1976ko maiatzaren 10a) zientzialari, geologo eta irakaslea izan zen. Mineralogiaren arloan aritu zen Argentinako geologo garrantzitsua izan zen. La Platako Unibertsitate Nazionaleko Natur Zientzien Fakultatean eta Museoan 1932 urtean Natur Zientzietako Doktoretza ikasketak bukatu zituen lehen emakumea izateagatik da ezaguna, geologia gai bati buruzko tesiarekin.

 Bizitza 
Bere aita Pedro Cortelezzi izan zen eta ama Ana Marzola. Aita Milandik etorri zen, urte gutxi batzuk lehenago sortutako hiri honen eraikuntzan igeltsero aritzeko. Cortelezzi senar-emazteek hainbat alaba izan zituzten, eta horietako gehienak unibertsitateko esparru akademikoarekin lotuko ziren azkenean. Sarahz gain, Juana geologoa izan zen, María marrazketa irakaslea, Ana zoologoa eta Carmen kimika eta mineralogiako irakaslea.

Gaztetan La Platako Andereñoen Lizeoan ikasi zuen, La Platako Unibertsitate Nazionaleko Andereñoen Kolegio bezala ere ezagutzen dena (gero Victor Mercante Lizeoa). 1915 eta 1918 urteen artean La Platako Museoan Geologiako doktoretza egin zuen eta bertan geologia eta mineralogia espezialitatea aukeratu zuen. 

 Lan ibilbidea 
Museoan Geologiakoan Moises Kantor irakasleak antolatutako landa-lanen bidaietan parte hartu zuen Sierra de la Ventana eta Buenos Airesko kostaldera, baita Montevideo hiriaren inguruetara ere, azterketa geologiko eta mineralogikoak egiteko. Sarahk ikasketak 12 ikasgaiak eginda bukatu bazituen ere, ez zuen bere tesia aurkeztu. 

Urte horietan, bitarteko laborategi-laguntzailea izan zen (1915), ataleko laguntzailea 1917 urtetik 1918 urtera, eta prestatzaile-laguntzailea 1918-1919 bitartean. 1920 urtetik aurrera, Mineralogia, Geologia, Geografia Fisikoa eta Petrografia Saileko Lan Praktikoen Buru izan zen, izendapen barik, baina 1924 urtean izendapen berria lortu zuen. Urte horietan La Platako Andereñoen Lizeoko Botanika eta Zoologia irakaslea ere izan zen. 1928 urtean, Mineralogia eta Geologia katedrako Lan Praktikoen Buru izateari utzi zion, eta Juana ahizpak hartu zuen haren lekua, tarte batean.

1918 urtean Felix Mouzorekin ezkondu zen, eta La Platako Museoan lanean jarraitu bazuen ere, 1932 urtera arte ez zuen bere tesia aurkeztu Walter Schiller-en zuzendaritzapean. Museoaren gai geologikoei buruzko lehen tesia izan zen, "Sobre la existencia de bixbyita en la Patagonia (euskaraz: Patagonian bixbyita izateari buruz)" izenburukoa, eta mineral horren munduko bigarren aurkikuntza aurkezten du. Schiller-ek Sarahren beraren eskuizkribu-lan batean oinarrituta eman zuen ezagutzera aurkikuntza hori, Chubut probintziako Las Plumas haranean identifikatutako material bati buruzkoa.

 Heriotza 
La Plata hirian hil zen 1976 urteko maiatzaren 10ean, 79 urte zituela. Bere semeak, Felix H. Mouzok, geologoa izan zen, bere amaren familia tradizioari jarraipena emanez.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Argentinako zientzialariak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Emakume geologoak