Gaye Adegbalola

Gaye Adegbalola sortzez Gaye Todd (Fredericksburg, Virginia, AEB, 1944ko martxoaren 21a) estatubatuar Blues abeslari eta gitarra-jotzaileea da, baita  irakaslea, hizlaria, aktibista eta argazkilaria ere.

 Haurtzaroa eta hezkuntza 
Gaye Adegbalola 1944ko martxoaren 21ean jaio zen Fredericksburg-en, Virginian. Adegbalolaren aita, Clarence R. Todd, Fredericksburg-eko lehen eskola beltzeko kontseiluko kidea izan zen, baita jazz musikaria ere. Gazte beltzentzako arte eszenikoen talde bat sortu zuen, "Souls of Shade" [Gereizparen arimak] izenekoa, gaur egun "Harambee 360° Experimental Theater" bezala ezagutzen dena. Bere ama, Gladys P. Todd, Fredericksburg-eko eskubide zibilen aldeko mugimendu lokalaren antolatzaile goiztiarra izan zen eta Gaye gazteari emateko Youth Canteen lanpostuko jazz disko zaharrak maiz ekartzen zituen etxera.

Abegbalola Walker-Grant High School izeneko batxilergo segregatu batera joan zen, eta bere klaseko valedictorian [Valedictorian titulu akademikoa da, hezkuntza-erakunde batean graduatzen direnen artean mailarik altuena duen ikasleari ematen zaiona, normalean nota altueneko puntuko batezbestekoan oinarrituta.]  gisa graduatu zen 1961ean. Walker-Grant High School-en egon zen bitartean, eserialdi protesta eta pikete ugaritan parte hartu zuen eskubide zibilen aldeko mugimenduko kide gisa. Ondoren, Boston-go Unibertsitatera joan zen, eta han graduatu zen gradu batekin biologian.

 Ibilbidea 
Adegbalol-aren lanbideak unibertsitatearen ondoren TRW Systems-eko zuzendari teknikoa, Rockefeller Unibertsitateko ikertzaile biokimikoa eta Harlem Ospitaleko bakteriologoa izan ziren, non tokiko sindikatuen ordezkaria ere izan zen. Nerabezaroan egin zuen lehen lanarekin kontraste handia zuten horiek guztiek; izan ere, arropa garbitzeko estera batean lan egiten zuen, orduko berrogeita bost zentimoan. 1966tik 1970era, New York-eko Botere Beltzaren Mugimenduan parte hartu zuen, eta Harlem-go Autodefentsa Batzordea antolatu zuen, non Audre Lorde bezalako gizabanakoak ezagutu zituen.

1970ean, Adgbalola Fredericksburg-era itzuli zen, eta bertako eskoletan zientzia, talentu eta pentsamendu sortzaileko ikastaroak eman zituen. Bere aitari Harambee Antzokia zuzentzen lagundu zion, batzuetan bere burua antzeztuz, 1977an hil zen arte. Urte horretan bertan, Gaye gitarra ikasten hasi zen, bere institutuko bandan zegoela jada flauta menderatu ondoren. 1978an, Virginia State University-ko Hezkuntza Komunikabideen Masterra jaso zuen, eta 1982an, Virginiako Urteko Irakasle izendatu zuten. 1980ko hamarraldiaren zati handi bat motibazio- eta irakaskuntza-teknikei buruzko irakasle-tailerrak zuzentzen eman zuen.

Saffire – The Uppity Blues Women 1984an [Saffire - The Uppity Blues Women hiru emakumek osatutako blues talde musikala izan zen Washington, DC eremuan.] sortu zuten lehen aldiz bikote gisa Adegbalola-k eta bere gitarra irakasleak, Ann Rabson-ek, Earlene Lewis geroago batu zelarik hirukotea osatzeko. Lewis, Andra Fayek ordezkatu zuen 1992an. Saffirek 1987an grabatu zuen bere lehen diskoa, Middle Age Blues, [Erdiaroko Blues] zigilu propioan, "They Call Me Miss Thang" [Thang andereinoa deitzen naute] eta "Middle Age Blues Boogie" [Erdiaroko Blues boogie-a] abestiekin. Hurrengo urtean, Adegbalola denbora osoko blues interprete bihurtu zen eta 1990ean taldeak bere lehen diskoa grabatu zuen Alligator Records diskoetxearentzat, eta "Urteko abestia" irabazi zuten W.C. Handy Award [W.C. Handy Saria], "Middle Age Blues Boogie" abestiagatik.

1990eko hamarkadan, Adegbalola-k blues musikaren hainbat alderdiri buruzko tailerrak egin zituen, eta World Cafe saioko blues musikaren erreportari gisa lan egin zuenNational Public Radio irratian. 1998an, Blues Music Association-eko Zuzendaritza Batzordea sortu zuen. Bere bakarkako lehen diskoa,  Bitter Sweet Blues, [Blues gazigozoak] 1999an grabatu zuen. Jatorrizko konposizio propioez gain ("You Don't Have to Take It (Like I Did)," "Big Ovaries, Baby" eta "Nothing's Changed"), [ Ez duzu zertan jasan behar (Nik egin nuen moduan), Obario handiak,  bihotz eta Ezer ez da aldatu] diskoak Bessie Smith, Smokey Robinson, Ma Rainey eta Nina Simone-ren  abestien bertsioak zituen.

Adegbalola bi Outmusic sarietarako izendatu zuten 2005ean. Adegbalola-ren "Big Ovaries Baby" abestia The War On Democracy! [Demokraziari gerra] podcasta. Saffire - The Uppity Blues Women taldea 2009an desegin zen modu adiskidetsuan, baina Adegbalola-k bakarkako proiektuekin jarraitzen du.

Adegbalola Virginia-ko Emakumeen Historiako Liburutegiko ohorea izan zen 2018an.

 Bizitza pertsonala 
1992an umetokiko eta umetoki lepoko minbizia diagnostikatu zioten Adegbalola-ri, eta, zorionez, osatu egin zen azkenean.   2000. urtean, The Advocate   [Abokatua] filmean egindako lanari eta ibilbideari buruzko pieza labur batean, Adegbalola lesbiana gisa atera zen. Bere bikotekidearekin, Suzanne Moe-rekin, bizi zen 1991tik.

1960ko hamarkadaren amaieran, Harlem-en bizi zenean, Adegbalola Olumide-rekin ezkondu zen, garai hartan Azken Poeten kudeatzailea zena. Bere semea, Juno Lumumba Kahlil 1969an jaio zen, eta ondoren bere marka propioa egin zuen goth/industrial music musikaren munduan. Handik gutxira, Adegbalola eta Olumide dibortziatu egin ziren.

Bere abizena, Adegbalola, 1968an ezagutu zuen apaiz Yoruba batek [Yorùbá erlijioak (yoruba: ìṣṣe [ìṣē]), mendebaldeko afrikar orisak (Òrìṣà [ˈʃṣìa]) edo isesek (ìṣṣe) osatzen dute yoruba herriaren kontzeptu eta praktika erlijioso eta espiritual tradizionala. Gaur egungo Nigeria hego-mendebaldean eta Benin hegoaldean du sorterria.] eman zion. Abizenak "Nire erregetza berreskuratzen ari naiz" itzultzen du, eta Gay-ek izena erabiltzen du bere ondare beltzarekiko harrotasuna adierazteko.

 Diskografia 

 Bitter Sweet Blues (1999) [Blues gazigozoak]
 Neoclassic Blues [Blues neoklasikoa] (2004)
 Roddy Barnesekin
 Blues Gone Back (2006) [Blues bueltatuak]
 Juno Lumumba Kahlil-ekin aka DJ Blacula – The Junabomber
 Gaye Without Shame [Gaye  lotsarik gabe] (2008)
 Blues In All Flavors [Blues sapore guztietan] (2012) 
 Parents' Choice Gold Award in Music[Gurasoek aukeratutako urrezko saria musikan]
 The Griot (2019) ["Griot" bat istorio kontalaria, poeta, laudorio kantaria eta Mendebaldeko Afrikako musikari ibiltaria da. Frantsesez "jeli" edo "djeli" ere esaten zaie. Griotek berebiziko garrantzia dute beren komunitateetako ahozko historia eta kultura gorde eta transmititzeko, eta, askotan, musika erabiltzen dute narrazioak osatzeko.]
 Is It Still Good To Ya? [Ona izaten jarraitzen zaizu] ? (2019)
 Satisfied [Asetuta] (2023)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Gaye Adegbalolaren webgune ofiziala
 Saffire The Uppity Blues Women taldearen webgune ofiziala
 The Griot Gaye Adegabalola You Tube-n 2019an
 Tell mamala Gaye Adegabalola You Tube-n2021ean
 Gaye Adegbalola: Eskubide zibilek eta Blues, 2017. 82min. hitzaldia University of Mary Washington, Fredericksburg,Virginia, 2017ko irailaren 21ean.

Kategoria:Gizabanako biziak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako eskubide zibilen aldeko ekintzaileak
Kategoria:Afro-estatubatuarren eskubide zibilen aldeko mugimenduko ekintzaileak
Kategoria:LGBT Ameriketako Estatu Batuetan
Kategoria:XXI. mendeko abeslariak
Kategoria:Musika-hizkuntza
Kategoria:Virginiarrak
Kategoria:Musika-irakasleak
Kategoria:XX. mendeko musikariak
Kategoria:XX. mendeko emakumeak
Kategoria:Afro-amerikar aktibistak
Kategoria:Blues abeslariak
Kategoria:Blues musika taldeak
Kategoria:Emakume aktibistak
Kategoria:Emakume abeslariak