Oihan Beltza (pastela)

Oihan Beltza pastela (alemanez, Schwarzwälder Kirschtorte) Badengo sukaldaritzako opil tipikoa da, eta Alemaniako gastronomiako gozoki bereizgarrienetako bat. Kirschetan txertatutako eta esne-gainarekin eta gereziekin tartekatutako txokolate-bizkotxoaren zenbait geruzaz osatuta dago, eta chantilly kremaz, txokolate-txirbilez eta gereziz estalita dago. Alemanez, Schwarzwälder Kirschtortek "Oihan Beltzeko gerezi opila" esan nahi du.

Txokolatezko bizkotxo geruza batzuk ditu, esnegain harrotuarekin eta gereziekin tartekatuta. Esne gain harrotua, gereziak marraskinoarekin eta txokolate-txirbilak ditu apaingarri. Tradizioz, kirschwasser gehitzen zaio, gingekin egindako likore argia. Batzuetan beste edari batzuk ere erabiltzen dira, rona esaterako, ohikoa baita Austriako errezetetan. Alemaniako legearen arabera, Schwarzwälder Kirschtorte etiketa duen postre orok kirschwasser izan behar du.

 Historia 
Tartaren izenaren jatorria ez dago argi. Josef Keller gozogileak (1887–1981) adierazi zuen Schwarzwälder Kirschtorte asmatu zuela gaur egungo forman 1915ean Bad Godesberg-eko Agner kafetegian, orain Bonneko auzo bat dena, Oihan Beltzetik 300 km iparraldera. Hala ere, baieztapen hori ez da inoiz berretsi. Duela zenbait mende, gereziak, esnegaina eta kirschwasser-a postre batean konbinatzen ziren, eta postre horretan gerezi egosiak ematen ziren, esnegainarekin eta kirschwasser-arekin. Tradizio honen jatorria Alemaniako hego-mendebaldeko Oihan Beltzaren eskualdean dago, gereziondo ugariengatik ezaguna dena.

Udo Rauch, Tubingako artxibista, Cafe Walz-eko Erwin Hildenbrand maisu gozogilea izendatzen du postrearen "asmatzaile", eta 1930ean sortu zuen. Hiria, Oihan Beltzarekin lotu ohi ez dena, barruti honetakoa izan zen 1818tik 1924ra. Kellerren hasierako errezeta pastelaren interpretazio ezagunenen berdina ez zenez, bertsio sinpleagoa baizik, pentsa liteke bi gozogileek eragina izan zutela bere sorkuntzan.

Schwarzwälder Kirschtorteren lehen aipamen idatzia 1934koa da. Une horretan, Berlinekin lotzen zen bereziki, baina Alemaniako, Austriako eta Suitzako beste hiri batzuetako gama altuko gozotegietan ere lor zitekeen. 1949an, Oihan Beltza pastelak 13. postua hartu zuen ezagutzen diren Alemaniako opilen zerrenda batean. 2007ko Portal bideo-jokoak Oihan Beltz opil bati egiten dio erreferentzia, eta horrek Interneteko meme bat inspiratu zuen.

 Errekorrak 
Munduko benetako Oihan Beltza pastelaren errekorra K&U Bakeryk ezarri zuen Alemaniako Europa Parken, 2006ko uztailaren 16an. Ia 80 m²-ko azalerarekin eta 3000 kg-ko pisuarekin, 10 metroko diametroa duen tartak 700 litro esnegain, 5600 arrautza, 800 kg gerezi, 40 kg txokolate txirbil eta 120 litro kirsch behar izan zituen. 2012ko abenduaren 9an, Jörg Mink eta Julien Bompard chefek zuzendutako talde batek Asiako Oihan Beltza pastela handiena egin zuen Singapurreko S-One Expon. 500 kg-ko pastelak 165 litro krema, 1500 arrautza, 60 kg txokolate txirbil eta 10 litro kirsch hartu zituen.

 Eskualde-aldakuntzak 
Errezeta Alemaniatik esportatu zen, Bigarren Mundu Gerraren aurreko eta ondorengo kultura-trukearen eta emigrazioaren bidez. Kirscharen alkoholak lagundu zuen pastela hobeto kontserbatzen klima epelagoetan, eta bere osagaiak erraz egokitu zitezkeen kultura ezberdinetara, adibidez gerezien ordez bertako fruta bat jarriz edo herrialde musulmanetan alkohola alde batera utziz. Munduko toki batzuetan pastelak duen ospeak, tarteka, postrea bertakoa dela sinestera eraman ditu sukaldari eta okinak. Schwarzwaldtårta izeneko pastel suediar bat Oihan Beltzeko pastel tradizionalarekin erlazionatuta dago, baina izen bakarrarekin: ez du gerezirik, baizik eta merenge-geruzaz eta krema irabiatuaz estalitako hurrez osatuta dago, eta txokolate beltzezko eta kakao-hautsezko geruza fin batez apainduta daude.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Heizelmann, Ursula: "Black Forest cake" in Goldstein, Darra (arg. ): The Oxford Companion to Sugar and Sweets. Oxford University Press, 2015. ISBN 9780199313624

 Kanpo estekak 

Kategoria:Tartak