Maite Apezteguía

Maite Apezteguía Elso (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1956) arkitekto eta hirigilea da. 2021eko azaroaren 12an hautatu zuten Jakiundeko akademiko urgazle.

2024 eta 2025ean herriz herri egin den 24 Emakume zientzia, arte eta letretan izeneko erakusketaren protagonistetako bat izan zen. Bere esanetan:«Espezialitateen mundu honetan, arkitektoak “espezialistak ez izaten” espezialistak gara. Arkitektura mundua eraldatzeko aukerak aurkitzean datza. Gizakion bizitza hobea izan dadin, ingurunea aldatzeko aukerak topatzean datza. Niretzat, formen bitartez hitz egiteko eta ideien bitartez posizionatzeko modu bat da arkitektura.»

 Bizitza 
Apezteguíak Nafarroako Unibertsitateko Arkitekturako Goi Eskola Teknikoan (ETSA) ikasi zuen, arkitekto hirigile gisa graduatu zen 1979an eta bertan egin zuen doktoretza 1982an.

 Lan ibilbidea 
Irakaskuntzarako zuen bokazioak hainbat jardueretara eraman zuen: Proiektuetako irakasle laguntzailea izan zen eta irakasle elkartua, ondoren, Nafarroako Unibertsitateko Arkitektura Eskolan bertan (1986-1998), Analisi Arkitektonikoko kanpo-irakasle (La Salle, Ramón Llull Unibertsitatea, Bartzelona 1999-2000), Proiektuen Tailerreko zuzendari Arkitektura Industrialeko Nazioarteko 2. Mintegian (Gasteiz 1999), eta III. Proiektuen Tailerreko irakasle arduradun (Nafarroako Unibertsitateko Arkitektura Eskola, 2017-2018). Hainbat arkitektura-eskolatako eta hainbat erakundetako epaimahai lanetan parte hartu du.

Ikastaroetan, biltzarretan eta aldizkako hitzaldietan esku hartu izanak diziplina arkitektonikoaren izaera intelektuala zein obraren materialtasuna komunikatzea ahalbidetu dio. Ulertze-maila bikoitz hori zela-eta aukeratu zuten Espainiaren ordezkari Veneziako Bienalaren Arkitekturako Nazioarteko 8. Erakusketan (Venezia 2002), eta parte-hartzaile Espainiako Arkitekturako VIII. Bienalean, Nuevos Ministerios, Madril 2003.

1986 eta 1992 urteen artean unibertsitate bereko irakasle laguntzailea izan zen, eta 1992tik 1998ra proiektu-elkartua. Bartzelonako Ramon Llull Unibertsitatean (1999-2000) La Salleko ETSAn Analisi Arkitektonikoaren kanpo-irakasle gisa ere jardun zuen.

2012an, Azpeteguía Arquitectos estudioa sortu zuen. Donamariako Dorrea, Jauregia edo Jauregi Zaharra zaharberritzeko proiektuaren zuzendaria izan zen. Jauregia 2000 eta 2001 urteen artean zaharberritu zen, Nafarroako Gobernuaren Vianako Printzea Erakundearen babesarekin. Erdi-Aroko dorrea da, eta Donamarian dago, Nafarroan.

Arkitekto lanaz gain, Diario de Navarra egunkarian iritzi zutabeak idatzi  ditu. Emakumeak arkitekturaren munduan sartzeari buruz duen ikuspegiarekin bat datozen hitzaldi eta mahai-inguruetan ere parte hartu du.

Aldizkari ugaritan (Tectónica, Quaderns, A+T, On Diseño, Arketypo, Cercha, VPOR2, Con Arquitectura, Menhir, Promateriales, eta abar) argitaratu du bere obra, baita hainbat on line argitalpenetan ere (Tarte Magazine, Architizer, Tectónica-Online, Hic Arquitectura, Stepien eta Barno bloga, Bak, Pedro Pegenaute, eta abar).

 24 Emakume zientzia, arte eta letretan erakusketa 
24 Emakume zientzia, arte eta letretan erakusketa izan zen, 2024 eta 2025ean emakumeek jakintzaren arloetan egiten dituzten lanak ikusarazteko helburuz egindakoa. Neska-mutilek edozein diziplinatan aukera-berdintasunean ikasi eta lan egin dezaten, gure gizarteak emakumeek bizitzako arlo guztietan duten presentzia ezagutu eta ikusarazi behar da. Emakumeak ari dira zientzietan, arteetan eta letretan, eta egiten duten lanarekin gozatzen dute.

Erakusketa horren helburua gizarteari errealitate hori erakustea zen, eta etorkizuneko belaunaldiak inspiratzea. Erakusketaren harira hainbat hitzaldi antolatu ziren protagonistak bertan direla.

Erakusketan aurkeztu ziren emakumezko jakitunek, tartean Maite Apeztegúía Elso, ibilbide profesional luzea egin eta gero, bikaintasuna lortua zuten beren diziplinetan, eta, beste emakumezko jakitun gazteago batzuk punta-puntako lana egiten ari ziren beren lanbideetan. Erakusketako 24 kideen argazkiak eta bideoak Marina Palaciok eginak izan ziren eta Jakiunderen 2022 eta 2023ko egutegian zuten jatorria.

 Sariak eta aintzatespenak 
Sari ugari jaso ditu bere jardun profesionalean, eta honako hauek dira azpimarratzekoak: 

 1993an, Bentaberriko Etxebizitza Lehiaketako Epaimahaiaren 1. Saria eta Aipamen Berezia, Donostia.
 1998an, Iruñeko Batzar Jauregiaren eta Auditorioaren Nazioarteko 3. Saria
 1999an, Gipuzkoako Merkataritza, Industria eta Itsasketa Bazkundearen Egoitzarako Lehiaketa Murriztuko 1. Saria, Donostia
 2002 urtean, Apezteguía Espainiako ordezkaria izan zen Veneziako (Italia) Bienaleko Nazioarteko VIII. Arkitektura Erakusketan.
 2011n, Erruki Etxerako Bizitegi Eraikin berrirako Lehiaketa Murriztuko 1. Saria, Iruñea
 2012 urtean, Iruñeko Belaunaldi Arteko Zentroa lehiaketan parte hartu zuen epaimahai gisa. Lehiaketa Nafarroako Unibertsitateko Arkitektura Eskolak eta Irisgarritasun Unibertsala Elkarteak (AAU) deitu zuten.

2013 urteko COAVN Sariaren finalista izan zen, Nafarroako Gorraitzen 16 etxebizitza-parekatu egiteko proiektuarengatik. 
 2018 urtean, Arkitektura eta Teknologia Eskolako Arkitekturako Graduan egindako proiektu arkitektonikoen epaimahaian parte hartzekra gonbidatu zuten.

 4 COAVN Sariak, Birgaikuntza Kategoria 1999 (Zubietako errota eko-museo gisa zaharberritzea), Etxegintza Kategoria 1999 (Familia bakarreko etxebizitza Gorraitzen), Birgaikuntza Kategoria 2003 (Donamariako Jauregia Dorretxea), Zuzkidura Kategoria 2007 (Merkataritza, Industria eta Itsasketa Bazkundearen Egoitza, Donostia).

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Emakumeak arkitekturan
 Kanpo estekak 
 Apeztegia ikerketaren webgunea.

Kategoria:Iruindarrak
Kategoria:Emakume arkitektoak
Kategoria:Hirigileak
Kategoria:Euskal Herriko arkitektoak