Paula Hertwig

Paula Hertwig (Berlin,1889ko urriaren 11 - Villingen-Schwenningen, 1983ko martxoaren 31) alemaniar biologoa eta politikaria izan zen. Bere ikerketak erradiazioakosasunean dituen ondorioetan zentratu ziren. Hertwig Berlingo Friedrich-Wilhelms-Universität-en (gaur egungo Berlingo Humboldt Unibertsitatea) zoologiaren arloan gaitu zen lehen emakumea izan zen. Alemaniako unibertsitate bateko lehen biologoa ere izan zen. Hertwig erradiazioaren genetikaren sortzaileetako bat da, Emmy Steinekin batera. Hertwig-Weyersen sindromeak, gizakiengan oligodaktilia (eskuetako edo oinetako bost hatz baino gutxiago izatea) erradiazioarekiko esposizioaren ondorioz deskribatzen duenak, bere izena eta Helmut Weyers lankidearena darama.

 Biografia 
Paula Julie Elisabeth Hertwig Berlinen jaio zen 1889ko urriaren 11n. Oscar Hertwig unibertsitateko irakaslearen alaba zen, Günther Hertwig anatomistaren arreba eta Richard Hertwig zoologoaren iloba. 1908an graduatu zen Realgymnasium eskolan. Zoologia, botanika eta kimika ikasi zituen Berlingo Unibertsitatean, eta medikuntzan doktoratu zen. Ondoren, Berlingo Unibertsitateko Institutu Anatomiko-Biologikoko laguntzailea izan zen.

1916-21 denboraldian, Hertwig ordaindu gabeko zoologiako laguntzailea izan zen bere aitaren Institutu Anatomikoan. 1919an, Berlingo Friedrich-Wilhelms-Universität-eko (gaur egungo Berlingo Humboldt Unibertsitatea) zoologiaren arloan gaitu zen lehen emakumea izan zen. Ondoren, Biologia Orokorreko eta Herentziako Privatdozentin izan zen institutu honetan. 1921ean, Nekazaritza Eskolako herentzia eta hazkuntza ikerketarako Institutuko laguntzaile ere izendatu zuten, eta han Erwin Baurrentzat lan egin zuen. 1927tik 1945era, genetika irakasle elkartua izan zen Berlingo Unibertsitateko Medikuntza Fakultateko Institutu Biologiko-Anatomikoan. Alemaniako unibertsitate bateko lehen biologoa izan zen eta bertan medikuntza ikasleentzako biologia eskolak eman zituen. 1940an Herentzia Institutuko Zoologia Saileko buru izendatu zuten.

Hertwig Alemaniako Alderdi Demokratako kidea zen, eta 1932an Parlamentuko kide hautatu zuten Prusiako Landtag-en, eta 1933ko otsailean berriro diputatu, Prusiako azken Landtag-en.

Alemania naziaren garaian, 1937an, Alemaniako Irakasleen Liga Nazional Sozialistako kidea zen, baina ez zen Alderdi Nazira batu. 1937tik aurrera, Burmuinaren Ikerketarako Max Planck Institutuan lan egin zuen eta Deutschen Gesellschaft für Vererbungswissenschaft (Herentziaren Alemaniako Elkartea) erakundeko idazkari izan zen. 1939tik aurrera, Zehlendorfeko Berlingo Unibertsitateko Herentziari eta Hazkuntzari buruzko Ikerketa Institutuan ere lan egin zuen ikerketa-laguntzaile gisa. 1941 eta 1942 artean, saguei buruzko Erbschädigungsprobuche GFAren ikerketa-proiektuan parte hartu zuen.
1945eko maiatzean, Halle-Wittenbergeko Martin Luther Unibertsitateko Medikuntza Fakultatera deitu zuten, eta bertan, 1948an, Biologia Orokorreko eta Herentziako irakasle izan zen. Alemaniako Emakumeen Liga Demokratikoaren (DFD) sorrerako kongresuan, 1947ko martxoan, Batzorde Exekutibo Federaleko kide hautatu zuten. 1947tik 1948ra, DFDko Saxonia-Anhalt estatu-elkarteko presidentea izan zen; eta 1948ko martxotik 1949ko martxora, sobietarren okupazio eremuko 1. Herri Kontseiluko kidea (SBZ).

1972an, Hertwig Villingen-Schwenningen-era joan zen bizitzera, Oihan Beltzean. Urte bereko ekainean, Heidelbergeko Unibertsitateko Medikuntza Fakultateak honoris causa doktoretza eman zion.

Hertwig erradiazioaren genetikaren sortzaileetako bat da, Emmy Steinekin batera. Hertwig-Weyers sindromeak, erradiazioarekiko esposizioaren ondorioz oligodaktilia gizakiengan deskribatzen duenak, bere izena darama, baita bere lankide Helmut Weyersena ere.

Hertwig 1983ko martxoaren 31n hil zen Villingen-Schwenningen.

 Hautatutako lanak 

 Durch Radiumbestrahlung verursachte Entwicklung von halbkernigen Triton- und Fischembryonen, 1916
 Ein neuer Fall von multiplen Allelomorphismus bei Antirrhinum, 1926
 Handbuch der Vererbungswissenschaft. III, A. u. C, Partielle Keimesschädigungen durch RAdium und Röntgenstrahlen , 1927
 Die genetischen Grundlagen der Röntgenmutation, 1932
 Energiehaushalt: besondere Einflüsse auf Ernährung und Stoffwechsel, 1932
 Die künstliche Erzeugung von Mutationen und ihre teoretischen und praktischen Auswirkungen, 1932
 Handbuch der Ernahrung und des Stoffwechsels der Landwirtschaftlichen Nutztiere als Grundlagen der Futterungslehre. 4, Energiehaushalt. besondere Einfusse auf Ernahrung und Stoffwechsel, 1932
 Geschlechtsgebundene und autosomale Koppelungen bei Hühnern, 1933
 Deutsche Gesellschaft Vererbungswissenschaft : Bericht über die. . . Jahresversammlung Im Auftrage der Gesellschaft herausgegeben von Paula Hertwig. , 1934
 Erbanlage und Umwelt, 1934
 Der Alkohol in seiner Wirkung auf die Fortpflanzungszellen, 1935
 Artbastarde bei Tieren, 1936
 Handbuch der Vererbungswissenschaft, 1936
 Strahlenschäden und Strahlenschutz im zellulären Bereich, 1957
 Anpassung, Vererbung und Evolution., 1959
 Differences in the development capabilities of F₁ mice after x-raying of spermatogoniia and mature and immature spermatozoa, 1959

 Sariak eta aintzatespenak 

 1953an, Leopoldina Zientzia Akademiako kide aukeratu zuten. 
 1955etik, Saxoniako Zientzia eta Humanitateen Akademiako kide izan zen. 
 1956an, Alemaniako Errepublika Demokratikoaren Sari Nazionala eta Brontzezko Merezimenduaren Ordena Patriotikoa eman zioten
 1959an, Herriko Zientzialari Nabarmenduaren titulua jaso zuen Hurrengo urtean erretiroa hartu zuen.
 1972an Heidelbergeko Unibertsitateko Medikuntza Fakultateak honoris causa doktoretza eman zion.
 Bere ikerketen oroimenez, Paula Hertwig eta bere osaba Richarden izena duen sari zientifiko bat dago, ingurumenerako eta osasunerako ikerketa zentro batek babestua. Ingurumenarekin eta osasunarekin zerikusia duen edozein gairi buruzko diziplinarteko lanei ematen zaie.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Gerstengarbe, Sybille: Paula Hertwig: Geneticist in the 20th century; a search for clues (series Acta Historica Leopoldina), Stuttgart: Scientific Publishing Society 2012, ISBN 978-3-8047-3030-4.
 Harwood, Jonathan (March 1993). Styles of Scientific Thought: The German Genetics Community, 1900-1933. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-31881-3.
 Herbst, Andreas (ed.), Winfried Ranke, Jürgen Winkler: That's how the GDR worked. Volume 1: Encyclopedia of Organizations and Institutions, Departmental Union Leadership, League for International Friendships (= rororo Manual, Vol. 6348). Rowohlt, Reinbek at Hamburg 1994, ISBN 3-499-16348-9, p 190.

Kategoria:Alemaniako biologoak
Kategoria:Emakume biologoak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume politikariak
Kategoria:Emakume zientzialariak