Chordeleg kantonamendua

Chordeleg Ekuadorreko Azuay probintziako kantonamendu bat da. Kantonizazio data 1992ko apirilaren 15a da. Eskulanengatik da famatua, hala nola zeramikagatik, eskuz egindako bordatuengatik eta bitxiengatik. Bitxi-denda ugari ditu, bertako biztanleen urregintza lan zoragarriak erakusten dituztenak.

Mundu osoan ezaguna da bere kultura-eduki zoragarriagatik, eta bakarra da bere artisau-lanen kalitate handiagatik, buztinezkoak, lastozkoak edo metal noblezkoak izan.
Kantonamenduaren hirigunean ehun bitxi-denda baino gehiago daude, eta bertan urrez, zilarrez, urre zuriz eta latitude horietako biztanleek duela milaka urtetik erabiltzen dituzten gainerako metalez egindako maisulan ugari aurki daitezke.

Buztinezko lanak eboluzionatuz joan dira hastapenetan buztingintzako lehen piezak egin zirenetik, duela bost mila urte baino gehiago (K.a. 3000). Gaur egun, teknika landuekin lan asko egiten dira, eta horrek erakusten du Chordelegeko buztingintza maisutasunez ezagutzen dela, baina oraindik ere eremu horretan bizi izan ziren indigena kañariek utzitako ezaugarriak mantentzen dira.

Mundu osoan dira ezagunak lastoarekin egiten diren lanak. Izan ere, latitude horietan eta Manabin egiten dira panama kapelak izenarekin gaizki ezagutzen direnak, baina, berez, Ekuadorreko kapelak deitu beharko litzaieke, jatorri ekuadortarra baitute. Chordelegeko gizon-emakumeak tradizio horien erdian hazten dira, eta beren eskuekin egindako lanetik bizi diren artistak sortzen dituzte.

 Klima 
Chordelegeko klima hotza, erdi hezea da, eta ekialdeko erregimenaren eragina du batez ere. Klimari dagokionez, Paute ibaiaren erdialdeko arroari dagokio, 2200 eta 2600 m bitartekoa. Urtean 500 eta 1000 mm arteko prezipitazioak jasotzen du.

 Hidrografia 
Santa Barbara ibaia erdigune populatutik 1200 m-ra pasatzen da. Pungo-Huayco ibaia kantonamenduko hirigunetik 400 m-ra dago, gutxi gorabehera. Zhio, Gsare eta Guaymincay ibaiak kantonamendu honen hidrografiaren zati dira. “Neguko” ibaiak daude; izan ere, urtearen zatirik handienean, lehorrak dira, eta neguan bakarrik izaten dute emaria. Ur horiek guztiak Santa Barbara ibaian biltzen dira.

 Administrazio-barrutia 

 Hiri-parrokia 

 Chordeleg (kantonamenduko hiri nagusia)

 Landa-parrokiak 

 La Unión
 Luis Galarza Orellana
 Principal (Ekuador)
 San Martín de Puzhío


 Biztanleria 
INEC Estatistiken eta Errolden Institutu Nazionalak 2022an egindako erroldaren arabera, Chordeleg kantonamenduak 12.577 biztanle ditu, horietatik 5.821 gizonezkoak eta 6.756 emakumezkoak.

Kantonamenduaren hirigunean 2.374 biztanle daude, periferian 3.104 eta landa parrokietan 5.831 biztanle.

70eko hamarkadatik gaurdaino eta 1994tik sakonduta, Josefinaren hondamendiarekin migrazioa etengabea da eta biztanleriaren ehuneko handi batek kanpora emigratu du, batez ere Ameriketako Estatu Batuetara eta Espainiara, eta gaur egun migrazio-indizea %30 ingurukoa da.

Ikasleek 15 hezkuntza-establezimendutara jotzen dute, eta horien % 60 kantonamenduko hirigunean daude.

Dolarizazioak biztanleriaren bizi-maila jaistea eragin du, SIISEren arabera biztanleriaren %73 txiroa da eta hauen artean %29 pobrezia larrian bizi da, hau baliabide ekonomiko eskasetan eta asetu gabeko behar multzoan oinarritzen delarik.

Hiri-eremuan, eskulangintzan eta merkataritzan oinarritzen da lehentasunezko lan-okupazioa; landa-eremuan, berriz, eskulangintza eta nekazaritza dira nagusi.

 Erreferentziak 

 Kanpo loturak 

Kategoria:Ekuadorreko Herri Magikoak
Kategoria:Ekuadorreko kantonamenduak