María Victoria Gondra Oraá

María Victoria Gondra Oraá (Busturia, Bizkaia, 1931- Madril, 1990eko urtarrilaren 21a) historialaria eta ikertzaile autodidakta izan zen. Bizkaiko zenbait udalerriren historiari buruzko monografikoak argitaratu zituen. Bizkaiko Ariketa Batzordeko presidentea izan zen, Gorlizko Damen Ongintzako Batzordeko eta Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kidea. Bere senarrarekin batera Gondra Barandiaran Fundazioa sortu zuen.

 Bizitza 
María Victoria Gondra Bizkaiko familia aberats batean jaio zen, Fernando Gondra Lazurteguiren alaba izan zen, Etxebarriko Laminaciones de Bandas en Frío enpresako greba eragin zuen zuzendari kudeatzailea, eta Emilia Oraá Sanzen alaba.

Gondrak Batxilergoa ikasi zuen Bilboko Jesusen Bihotzaren Esklaboen Ikastetxean, Tivoli kalean. Goi mailako ikasketarik jarraitu ez bazuen ere, familiak liburutegi oparoa zuen, eta bertan Maria Victoria modu autodidaktikoan, bere kabuz, zaletu zen historian. Liburu horietako batzuk Pedro Garmendiaren liburutegitik zetozen, "Torres de Vizcayako" Javier Ybarrarekin batera egilekidea.

 Lan ibilbidea 
80ko hamarkadan hasi zen Busturialdeko herriei buruzko ikerketak argitaratzen, besteak beste, Mundaka, Sukarrieta, Forua, Murueta, Lumo eta Arrieta udalerriei buruzkoak. Bere ikerketen artean, Julio Lazúrteguiri buruz egindakoa nabarmendu zen, bere arbasoa baitzen. Angel Arrien eta Julen Kaltzada parrokoak izan ziren bere iturri informatzaileetako batzuk.

Besteak beste, José María de Areilzaren, Julio Lazúrteguiri buruzko liburuaren hitzaurrea idatzi zuena, eta Luis de Castresana kazetariaren aintzatespen publikoa jaso zuen. Azken horrek 1986an El Correo Español - El Pueblo Vasco egunkarian erreseina idatzi zuen Juan Crisóstomo de Arriagari eskainitako Gondraren hitzaldi bati buruz, Bilboko Merkataritza Ganberak Mendeurrena ospatzeko antolatutako ekitaldien programan.

Bizkaiko Gogo-Jardunen Batzordeko presidentea izan zen, Gorlizko Damen Ongintzako Batzordeko eta Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kidea.

Guillermo Barandiaran Alday bere senarrarekin batera (2012an hil zen), 1989an bere abizenak eraman zituen Fundazioa eratu zuen. 2013an Gondra Barandiaran Fundazioak Manuel Losadaren "Areatzako pasealekua" koadroa eman zion Bilboko Arte Ederren Museoari eta geroago, 2017an, Fundazioa museo horren Patronatuan sartu zen.

Halaber, Gondraren liburutegia Deustuko Unibertsitateari eman zitzaion 2010ean, eta Maria del Pilar Careaga Basaberen artxiboak Bilboko Udal Artxiboari.

 Lanak 

 " Mundaka y Pedernales: primeras anteiglesias de una vieja merindad" ("Mundaka eta Sukarrieta: merindade zahar bateko lehen elizateak") (1981).
 "Forua y Murueta: la historia de Vizcaya presente en estas Anteiglesias hoy desconocidas"  ("Forua eta Murueta: Bizkaiko historia gaur egun ezezagunak diren Elizate hauetan") (1982).
 "Las Anteiglesias de Luno y Arrieta de Líbano: vigilando desde las cumbres una vieja merindad" (" Libanoko Arrieta eta Lumo elizateak: gailurretatik merindade zahar bat zaintzen") (1984).
 "El Bilbao de Julio Lazúrtegui: la acertada visión del futuro industrial y mercantil del País Vasco adelantada por un bilbaíno del XIX" ("Julio Lazúrteguiren El Bilbao: Euskal Herriko industriaren eta merkataritzaren etorkizunaren ikuspegi egokia, XIX. mendeko bilbotar batek aurreratu zuena") (1984).
 "Monografía de la Anteiglesia de Ugarte de Muxica: estudiando la realidad de un pariente mayor, su linaje y su solar" (" Ugarte Elizatearen monografia: ahaide nagusi baten errealitatea, leinua eta orubea aztertzen") (1985).
 "Monografía de la Ledanía o Concejo de Axangiz: aclarando unos textos originales" ("Ledaniaren edo Axangizko Kontzejuaren monografia: testu original batzuk argituz") (1988).
 "Monografía de Busturia, Anteiglesia y Merindad" ("Busturia, Elizatea eta Merindadeko monografia") (1990).

 Sariak eta aitorpenak 

 1977an, Euskalerriaren Adiskideen Elkarteak inbestitu zuen, Emakumezkoen Lehen Bazkide Nagusi gisa.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Busturiako monografia

Kategoria:Busturiarrak
Kategoria:Madrilen hildakoak
Kategoria:Bizkaiko idazleak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Euskal Herriko historialariak
Kategoria:Emakume historialariak
Kategoria:Euskal Herriko gaztelaniazko idazleak