Araceli Angulo Vargas

Araceli Angulo Vargas (Basauri, Bizkaia, 1958ko azaroaren 28a) pedagogoa, irakaslea eta hezkuntzan aholkulari jardundakoa da urte luzez. 2020tik ikertzaile lanean ari da.

 Bizitza 
Deustuko Unibertsitatean pedagogia ikasketak egin eta Basaurin aritua. Euskara irakasten hasi zen Calderon de la Barca izena zuen ikastetxean —gerora Bizkotxalde ikastetxea —. Gero, Basozelai-Gaztelun ere egon zen aholkulari lehenengo eta ondoren zuzendaritza-taldean. Gaztelun 13 urte eman zituen. Era berean, Barakaldoko Pedagogi Aholkularitza Tegian (PAT) eta Irakas-sistema Ebaluatu eta Ikertzeko Erakundean (ISEI) ibili zen.

 Ikertzaile 
2020an, pandemia garaian heldu zion ikertzaile lanari ordu asko eman baitzuen etxetik irten gabe egoteko eta Basauriko lehen emakume maistren inguruko ikerketa egin eta martxoan Marienean (Basauriko emakumeen etxea) aurkeztu zuen: Las primeras maestras de Basauri (vidas y depuraciones) 1862-1940. Lan honen bidez emakumeen memoria historikoa berreskuratzea izan zuen helburu. Basauriko hezkuntza historiaren alde ikusezinean geratu ziren emakumeak bistaratzea.

Ikerketa burutzeko hainbat ate jo zituen; Bizkaiko Foru Aldundiko Agiritegi Historikoa, EAEko Herri Administrazioaren Artxibo Nagusia, Euskadiko Artxibo Historikoa, Estatuko Administrazioaren Artxibo Nagusia (Alcalá de Henaresen dagoena), baita Aldizkari Ofizial eta egunkari asko. Zortzi edo bederatzi irakasle izenekin hasi zen eta pixkanaka lortu zuen izendatzea eta Basauriko ikastetxeetan kokatzea 100 irakasle baino gehiago, emakume zein gizon.

Frankismoaren arazketekin ere egin zuen topo ikerketan zehar. Tropa frankistak 1937ko ekainean heldu ziren Bizkaira, eta, instituzioak mendean hartu zituztenean, arazketa prozesua hasi zen. Ia funtzionario guztiak geratu ziren lan barik. Denak ziren susmagarriak, eta frogatu behar izan zuten erregimenaren aldekoak zirela; parrokoaren, Falangekoen, guardia zibilen baten edo udalekoen txosten bat aurkeztu behar zuten horretarako. Irakasle batzuk erbesteratu egin ziren, eta aldundiaren auzo eskoletako maisu-maistra batzuk zigortuak izan ziren, nazionalistak eta separatistak izatea egotzita.

Emakumeek soldatetan jasaten zuten diskriminazioa nabarmena zela aipatzen du Aracelik bere lanean.  1857ko Hezkuntza Legeak ezarri zuen andrazko irakasleek heren bat gutxiago kobratuko zutela Basaurin eskolak ematen denbora gehien eman zutenak: 

 Mari Cruz de Alcacena (Elexalden, 1865etik 1890era)
 Lucia Campos Fernandez (Elexalden, 1902tik 1952ra) 
 Sofia Taramon (Elexalden, 1902tik 1952ra) 
 Guadalupe Ormaechea (Arizgoitin,1901etik 1915era); 
 Maria Purificación (Arizgoitin, 1916tik 1934ra); 
 Genoveva Bilbao Gandarias (Arizgoitin, 1916tik 1934ra); 
 Epifania Abascal Alonso (Bentan, 1911tik 1944ra), 
 Berta Isasi (Arizen eta Kareaga Goikoan, 1922tik 1939ra) 
 Juana Izaguirre (Etxerren, 1924tik 1967ra).

 Argitalpenak 

 Liburuak 

 La tutoria en la educación (manual de ayuda)

 Aldizkarietan 
Hainbat artikulu idatzi ditu aldizkarietan:
 Hem llegit. Araceli Angulo Vargas  Guix: Elements d'acció educativa,  0213-8581, zk. 479-480, 2021, or. 77
 Bibliomèdia. Llibres. Utopedia. Trobades i convocatòries  Assumpció Vila Badia, Araceli Angulo Vargas  Guix: Elements d'acció educativa,  0213-8581, zk. 478, 2021, or. 73
 Recomanacions de bibliomèdia: Hem llegit. Trobades i convocatòries  Joana Moreno Millán, Araceli Angulo Vargas  Guix: Elements d'acció educativa,  0213-8581, zk.. 476, 2021, or. 78
 La eficacia escolar en el País Vasco  Luis Lizasoain Hernández, Araceli Angulo Vargas  DYLE: Dirección y liderazgo educativo,  2387-0273, zk. 2, 2019, or. 9-11
 Para saber más  Cristina Elorza, Araceli Angulo Vargas, Alfonso Caño Reyero  Cuadernos de pedagogía,  2386-6322,  0210-0630, zk 468, 2016, or. 66-69
 Lo que puede y no puede cambiar la escuela  Araceli Angulo Vargas, Mª Dolores Damborenea Isui, Yolanda Méndez Usillos, Carmen Núñez  Cuadernos de pedagogía,  2386-6322,  0210-0630, zk. 465, 2016, or. 84-89
 Buenas prácticas de escuelas eficaces del País Vasco. Metodología y primeros resultados  Luis Lizasoain Hernández, Araceli Angulo Vargas  Participación educativa,  1886-5097, alea 3, zk. 4, 2014, or. 17-28
 La acción tutorial y los retos educativos de futuro  Araceli Angulo Vargas  Arbela: Hezkuntza aldizkaria,  1134-2420, zk. 41, 2009, or. 52-55
 Una ayuda para la tutoría  Araceli Angulo Vargas  Cuadernos de pedagogía,  2386-6322,  0210-0630, zk. 306, 2001, or. 34-37

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
Basauri | Araceli Angulo: «Lorpen itzela litzateke Basauriko kale bati maistra baten izena ematea» YouTube

Kategoria:Basauriarrak
Kategoria:Maistrak
Kategoria:Euskal Herriko pedagogoak
Kategoria:Emakume pedagogoak
Kategoria:Euskal Herriko ikertzaileak
Kategoria:Emakume ikertzaileak