Diasistema

Hizkuntzalaritzan, diasistemaEuskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2002] «dialektoen, hizkuntza-mailen eta hizkuntza-estiloen multzo konplexu samarra» da. Diasistema bat ez da hizkuntza-sistema bat, elkarren artean harremanetan sartzen diren hizkuntza-sistema batzuk baizik, hizkuntza bateratua osatzen ez duen multzo bat osatuz (hau da, sistema koherente bat), baizik eta aldakorra (alderdi sozial, funtzional eta geografikoetan) eta, aldiz, etengabea. Ez da diasistema hizkuntza estandarrarekin nahastu behar. Hizkuntza baten estandarra edo estandarrak hizkuntzaren elaborazio artifizialak dira, eta irakaskuntzarako, erabilera ofizialetarako eta erabilera idatzi eta formaletarako eredu bihurtzeko planifikatzen dira (inork ez du hizkuntza estandarra erabiltzen, abstraktu eskuraezina da).

Bost aldakuntza-mota bereiz daitezke:
 Diatopikoa: kokapen geografikoaren araberakoa da (hizkuntza, dialektoa eta hizketa bereizten ditugu)
 Diafasikoa: egoeraren testuinguruaren araberakoa da, eta erregistroarekin du zerikusia.
 Diastratikoa: gizarte-faktoreen araberakoa da, hala nola klase ekonomikoa, ikasketa-maila, adina, sexua...
 Diakronikoa: aztertutako denboraren araberakoa da (hizkuntzak historian izan duen bilakaera aztertzen du)
 Diamesikoa: komunikazioa idatziz edo ahoz egiten den, horren araberakoa da (aldeak daude horien artean)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Soziolinguistika