Mikhail Loris-Melikov

Mikhail Tarielovitx Loris-Melikov kondea (; ;) politikari eta militar erruso-armeniar zen, zalditeriako jenerala eta enperadorearen segizioko jenerala.

Loriko printzeak, Loris-Melikov, antzinako familia noble baten ordezkariak dira, zeinen arbasoak XIV. mendean Lori hiriaren eta izen bereko probintziaren jabe baitziren. Georgiako gizarte aristokratiko gorenekoak ziren. Loris-Melikoven printze-familia 1832an ezarri zen errusiar noblezian.

 Biografia 

 Lehen urteak 
Tbilisien jaio zen, Kaukaso Erregeordetzan, Errusiar Inperioan 1826an, armeniar jatorriko Melikov familian Tariel Zurabovitx Loris-Melikov printzeari eta honen emazte Ekaterina Ahverdova printzesari, eta San Petersburgon hezi zen, lehenik Ekialdeko Hizkuntzen Lazarev Institutuan, eta gero Zaindarien Kadete Institutuan. Husar errejimendu batean sartu zen, eta handik lau urtera (1847) Kaukasora bidali zuten, non hogei urte baino gehiago eman zituen, eta zalditeriako ofizial ospetsu eta administratzaile trebe baten ospea lortu zuen. Azken gaitasun horretan, nahiz eta soldadu sutsua izan, bere ardurapeko biztanleria gerrazale eta nahasia prestatzea zuen helburu, administrazio zibil militarretik ohiko administraziora igarotzeko, eta lan horretan maisua zuen tresnarik gogokoena.

 Karrera militarra 
1877-78ko Errusia-Turkiar Gerran, corps d'armée bereizi baten buru izan zen Turkiako mugan, Asia Txikian. Ardahango gotorlekua hartu ondoren, Ahmed Muhtar Pashak atzera bota zuen Zevinen, baina, ondoren, bere aurkaria garaitu zuen Ajarian, Kars hartu zuen ekaitzaren ondorioz, eta Erzerum setiatu zuen. Zerbitzu horiengatik hartu zuen konde titulua. Bigarren mailako San Jurgiren Ordena eman zioten 1877ko urriaren 27an, Ajarian egindako zerbitzuagatik.

 Administratzaile zibila 
Hurrengo urtean, Loris-Melikov Behe Volga eskualdeko behin-behineko gobernadore jeneral bihurtu zen, izurritearen agerraldi bati aurre egiteko. Hartu zituen neurriak hain izan ziren eraginkorrak, ezen Errusia Erdiko probintzietara eraman baitzuten nihilisten eta anarkisten aurka borrokatzeko, hauek terrorismo-politika hartu baitzuten, eta Kharkoven gobernadorea hiltzea lortu baitzuten.

Borroka horretan lortutako arrakastaren ondorioz, San Petersburgon sortu zen Batzorde Administratibo Goreneko buru izendatu zuten, 1880ko otsailean tsarraren hilketa saiakeraren ondoren, oro har terroristen asaldurari aurre egiteko. Hemen, Kaukason bezala,  aparteko neurriak baino, metodo juridiko arruntak erabiltzea nahiago zuela erakutsi zuen, baita handik gutxira bere bizitza probestu ondoren ere. Uste zuen politika onena gaizkiaren sustraia jotzea zela, herriaren nahigabearen kausak ezabatuz, eta Alexandro II.a enperadoreari erreforma administratibo eta ekonomikoen eskema handi bat gomendatu zion. Alexandrok, ordura arte erabilitako errepresio polizialaren metodo xumearen eraginkortasunean fedea galtzen hasia baitzen, entzungor egin zion iradokizunari. 1880ko abuztuan Batzorde Gorena desegin zenean, Loris-Melikov kondea Barne Arazoetako ministro izendatu zuen, aparteko botereekin.

Proposatutako erreformen eskema berehala hartu zen esku, baina ez zen inoiz gauzatu. Enperadoreak ukase bat sinatu zuen, zenbait batzorde sortuz, funtzionariz eta partikular bikainez osatuak, administrazioaren hainbat adarretan erreformak prestatzeko, eta, zemstvotarren herri ordezkariei karguak ematen zitzaizkien bitartean, ez zitzaien botoa ematen utzi. Errusiako intelektualek erreformei iseka egin zieten: Ukase hau Loris-Melikovek diseinatu eta defendatu zuen, eta enperadoreak onartu zuen egunean bertan, 1881eko martxoaren 13an, enperadorea hil zuten. Baina hilketaren ondoren, Loris-Melikovek zalantza egin zuen herri-batzorde baten agindua argitaratzeari buruz, eta tsar berriaren zain geratu zen, oso aurka baitzegoen.

Tsar berria bere aitak, Alexandro II.ak, aldarrikatutako erreforma batzuk desegiten hasi zenean, Loris-Melikov kondeak zenbait hilabete geroago dimisioa eman zuen, eta erretiratuta bizi izan zen 1888ko abenduaren 22an Nizan hil zen arte.

 Kargu politikoak 
Aurrekoa
Lev Makov80x80pxErrusiako Inperioko 17. Barne Arazoetako ministroa
1880eko abuztuaren 18 – 1881eko maiatzaren 16Ondorengoa
Nikolai IgnatievAurrekoa
Alexander Zurov Joseph Gurko92x92px

San Petersburgoko 38. gobernadorea

1880eko otsailaren 26 – 1881eko apirilaren 3

(bitarteko)Ondorengoa
Nikolai BaranovAurrekoa
Alexander Feodorovitx Minkwitz96x96px
Kharkiveko Barruti Militarreko 7. komandantea

1879ko uztailaren 16 – 1880eko abenduare 14Ondorengoa
Alexander Mikhailovitx Dondukov-KorsakovAurrekoa
Kargu sortuta92x92px
Kharkiveko 1. bitarteko gobernadore nagusia

1879ko apirilaren 19 – 1880eko otsailaren 24Ondorengoa
Alexander Mikhailovitx Dondukov-KorsakovAurrekoa
Kargu sortuta92x92px92x92px92x92px
Astrakov, Saratov eta Samarako gobernazioetako bitarteko gobernadore nagusia

1879ko otsailaren 1 – apirilaren 21Ondorengoa
Kargu disolbatutaAurrekoa
Dmitri Ivanovitx Svyatopolk-Mirsky86x86px
Terekeko oblasteko 2. eskuladeko burua

1865eko irailaren 19 – 1875eko apirilaren 29Ondorengoa
Alexander Svistunov Pavlovitx

 Kanpo estekak 

Kategoria:Tbilisiarrak
Kategoria:Errusiar Inperioko Armadako jeneralak
Kategoria:Errusiako ministroak