Renzo Pi Hugarte

Renzo Wifredo Pi Hugarte (Durazno, 1934ko azaroaren 23a - Montevideo, 2012ko abuztuaren 15a) antropologoa, unibertsitateko irakaslea eta idazle uruguaitarra izan zen. Daniel Vidartekin batera, Uruguaiko Antropologiaren sortzaileetako bat izan zen.

 Biografia 
1934an jaio zen Duraznon, Uruguain, kreolen semea, kataluniar eta euskal jatorrikoa. Errepublikako Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean egin zituen ikasketak. Arlo horretan gizarte-zientzietara bideratu zen, eta, beste batzuekin batera, Gizarte Zientzien Institutua garatu zuen Zuzenbide Fakultatearen barruan. Landa-baserriei buruzko lehen landa-ikerketa etnografikoak ere egin zituen, Unibertsitate Hedakuntzako programaren barruan. 1956an Amazoniara egindako esplorazio-bidaia batek konbentzitu zuen Antropologiarako zuen zaletasunaz.

Darcy Ribeiro antropologo brasildarraren laguna, kolaboratzailea eta itzultzailea izan zen, eta Frantzian ikasketak sakontzeko konbentzitu zuen. Parisko Sorbonan Antropologia kulturala ikasi zuen, baina ezin izan zen graduatu 1968ko maiatzeko Frantziako gertakarien ondorioz; bere irakasleen artean André Leroi-Gourhan eta Claude Levi-Strauss zeuden.

Uruguaira itzultzean Parisen bere graduko tesia izango zena argitaratu zuen, bere arloan semen-liburu bat, "El Uruguay Indígena", Gure Lurra bilduman. Urtebete geroago, Daniel Vidartekin batera, "El legado de los inmigrantes" argitaratu zuen bilduma berean. Bertan, "ekialdekoak" nola bihurtu ziren "uruguaitar" aztertzen du, immigrazio-korronte batzuk gehituta.

70eko eta 80ko hamarkadetan Uruguain eta Argentina, Peru eta Ekuador bezalako Latinoamerikako hainbat herrialdetan garatu zuen bere ikerketa lana, bertan hamar urtez bizi izan zelarik, 1973-1984ko Uruguaiko Diktaduran erbesteratua. 

Demokrazia berrezarri zenean, Uruguaira itzuli zen familiarekin, eta Humanitate Fakultatean eskolak eman zituen, eta 5. graduko irakasle titularra izatera iritsi zen, baita Antropologia Zientzien arloko zuzendaria ere. Bere izena beti izan zen erreferentzia saihestezina bere espezialitatean eta hainbat arlotan: immigrazioa, integrazio latinoamerikarra, giza eskubideak, indigenismoa; gai honi dagokionez, jarrera argigarria izan zuen antzinako Ekialdeko Bandan uruguaitarrek zuten ustezko nagusitasunari buruz.

90eko hamarkadan, Uruguaiko erlijiotasun herrikoiaren fenomenoetan jarri zuen arreta, batez ere, kultu afro-brasildarretan, zeinei buruz "Los cultos de posesión en el Uruguay" argitaratu baitzuen; eta baita Brasilgo eliza pentekostaletan eta herrialdean izan zuten sarbidean ere.

1990ean "Nuestras Raíces" bilduma koordinatu zuen, non hainbat ikertzailek Uruguai modernoa osatzen duten migrazio-korronteak aztertu zituzten.

1992an Uruguaiko jatorrizko herrien gaira itzuli zen lan handiago batekin, "Los indios del Uruguay", MAPFREk Amerikako herri indigenei buruz argitaratutako bildumaren zati bat. Gero, "Historias de aquella gente gandul" lanarekin itzuliko zen gaira. Konkistaren garaiko Ekialdeko Bandako espainiarren eta indiarren arteko elkarrekintza gogor eta bortitzaren hainbat istorio kontatzen ditu, modu atsegin eta ulergarrian.

2007an, Pi Hugarte eta bere lankide eta lagun Daniel Vidart Montevideoko Hiritar Ospetsu izendatu zituzten.

Hiru seme-alaba izan zituen: Laura, Alejandro eta Carmen.

 Obrak 

 Uruguai Indigena, Nuestra Tierra, Montevideo, 1969.
 El legado de los i2013ko maiatzaren 15eannmigrantWayback Machinenes. (Daniel Vidartekin), Nuestra Tierra, Montevideo, 1969-1970.</ref>
 Los indios del Uruguay, MAPFRE, Espainia, 1992.
 Los cultos de posesión en el Uruguay, Banda Oriental, 1995
 Historias de aquella "gente gandul". Españoles y criollos vs. indios en la Banda Oriental, EUDECI/Fin de Siglo, 1999

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 "Los indios del Uruduay sobre Salsipuedes" lanaren zati bat
 "La antropología en el sarao de las seudociencias" artikulua.
 Obituarioa: Gustavo Laborde

Kategoria:Parisko Unibertsitateko ikasleak
Kategoria:Errepublikaren Unibertsitateko irakasleak
Kategoria:Uruguaiko saiakeragileak
Kategoria:Uruguaiko antropologoak
Kategoria:Euskal uruguaitarrak
Kategoria:Montevideon hildakoak