Jenny Rosenthal Bramley

Jenny Rosenthal Bramley (Mosku, Errusia, 1909ko uztailaren 31 - Lancaster, Pennsylvania, AEB, 1997ko maiatzaren 26a) errusiar-estatubatuar fisikaria izan zen. AEBko erakunde batean Fisikako doktoretza lortu zuen lehen emakumea izateagatik da ezaguna, eta INgeniari Elektriko eta Elektroniken institutuko (IEEE) kide gisa aukeratutako bigarren emakumea izan zen. Elektroluminiszentziari eta elektro-optikari buruzko patente ugari ditu, eta IEEEk «laserretan egindako lan berritzaileagatik» aipatzen du.

 Bizitza 
Bramley Moskun jaio zen, Errusian, 1909ko uztailaren 31n, Jenny Rosenthal izennaz. Bere gurasoak lituaniarrak ziren, eta berak eta bere familiak Errusia utzi zuten Lituaniaren eta Sobietar Batasunaren arteko bahituen truke baten parte bezala. Berlingo bigarren hezkuntzako eskolara joan zen, eta Parisko Unibertsitateko lizentziatura lortu zuen 1926an, 16 urte zituela.

Ingelesez, errusieraz, frantsesez eta alemanez hitz egiten zuen eta bere itzulpen-trebetasunak askotan erabili zituen bilera profesionaletan eta artikulu teknikoen itzulpenean.

1927an lizentziatura lortu zuen eta doktoretza 1929an, 19 urte zituela, New Yorkeko Unibertsitatean. Unibertsitate horretako unibertsitateko funtzionarioek adierazi zuten Bramley zela Estatu Batuetako erakunde batetik Fisikako doktoretza bat jasotzen zuen lehen emakumea.

Bramleyk bere senarra, Arthur Bramley, ezagutu zuen Belmarren (New Jersey), Estatu Batuetako Armadako Seinaleen Gorputzeko Ingeniaritza Laborategian fisika lanetan ari zela. Jenny Bramley 1997ko maiatzaren 26an hil zen Lancasterren, Pennsylvanian. 87 urte zituen. Alaba bat, seme bat, hamaika biloba eta birbiloba bat zituen. 

 Ibilbidea 
New Yorkeko Unibertsitatean graduatu ondoren, Bramleyk Johns Hopkins Unibertsitatean eta Michigango Unibertsitatean ikertu zuen, Brooklyn Collegen eta New Yorkeko Unibertsitatean irakatsi aurretik.Gregory Breitekin batera, Bramley izan zen trantsizio hiperfinan hedatutako karga nuklearraren efektua eta aldaketa isotopikoa kalkulatzen lehena, Breit-Rosenthalen zuzenketa bezala ezagutzen den efektua. Beste arlo batzuetan ere lagundu zuen, hala nola egoera solidoko pantailetan eta biltegiratze-gailuetan elektroluminiszentzia aplikatzen eta eraginkortasun handiko laserrak garatzen. Bramleyk kodifikazio-teknikak eta informazio piktorikoa deskodetzeko metodoak ere asmatu zituen, gero ikerketa sailkatuetan erabili zirenak.

Bigarren Mundu Gerran, Bramleyk ikerketa sekretu bat egin zuen, garai hartan argitaratzerik izan ez zuena. 1950eko hamarkadan, Monmoutheko Unibertsitatean lan egin zuen, eta bertan Matematika saileko buru gisa aritu zen.

Jenny Rosenthal Bramley New Yorkeko Unibertsitateko ikasle ohi leiala izan zen. Fisika Sailean espektroskopiari laguntzeko dirua jarri zuen: Tycho Sleator irakaslearen laborategiak "Jenny Rosenthal Bramley Laser Espektroskopia Laborategia" izena du orain.

 Sariak eta ohoreak 

 Emakume Unibertsitarioen Elkarte Estatubatuarraren Sarah Berliner ikerketa-beka
 American Physical Societyren beka
 Ingeniari Elektriko eta Elektronikoen Institutuko kidea
 Wise Lifetime Achievement 1985 Saria, Zientzian eta Ingeniaritzan Emakumeari buruzko Erakunde arteko Batzordeko «gobernu federaleko zientzialari nabarmenena» izateagatik
 Washingtongo Zientzia Akademiako kidea

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Moskutarrak
Kategoria:Emakume fisikariak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako fisikariak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako zientzialariak
Kategoria:Parisko Unibertsitateko ikasleak