Venancio del Val

Venancio Ramón del Val de Sosa (Gasteiz, Araba, 1911ko apirilaren 1a - ib., 2004ko urriaren 29a) kronista eta kazetaria izan zen. Calles vitorianas hiztegia bere lanik ezagunena izan zen.

 Bizitza 
Gasteiztarra izanik, bertoko eskola batean ikasi zuen eta 13 urterekin seminarioan sartu zen. Bertan, urte batzuk geroago Andre Maria Zuriaren Kofradiako abade izatera eramango zuen heziketa erlijiosoa jasotzeaz gain, bere lehen testuak idatzi zituen. Kazetaritza-ibilbidea 18 urte besterik ez zituela hasi zuen, Heraldo Alavésentzako artikuluekin. Bai bere izenarekin, bai hainbat ezizenekin — hogeita hamar inguru izan zituen, Vitoriano de Álava barne —, artikuluak sinatu zituen Euzkadi, La Libertad, Norte, Pensamiento Alavés, Hoja del Lunes eta El Correo egunkarietan, zeinen gasteiztar edizioa zuzentzera iritsiko baitzen, baita tokiko aldizkarietan ere, Celedón, Txistulari, Gasteiz, Vida Vasca, Boletín de la Sociedad Excursionista Manuel Iradier eta Estíbaliz barne. Guztira, zortzi mila kronika baino gehiago argitaratuko zituen. Radio Vitorian ere haren ahotsa entzun ahal izan zen. Aldi berean, udaleko funtzionario-lanak egin zituen, eta 1941 eta 1979 bitartean, erretiroa hartu zuen urtean, hainbat eginkizun bete zituen.

Arabako pertsonaia historikoei eta probintziako ohitura eta tradizioei buruzko lan ugari argitaratu zituen. Bere lan nagusiak, Calles vitorianas izenekoak, Gasteizko toponimiaren errepasoa egiten du, izena ematen dieten pertsonaiak, herriak, geografia-gorabeherak eta abar aipatuz. Lehen edizio bat 1944an argitaratu zuen, eta gero beste bat, osatua eta eguneratua, 1979an.

Del Valek jarri zizkion gaur egun kantatzen diren gaztelaniazko hitzak San Prudentzioren erretretari.

Gasteizen hil zen, 2004ko urriaren 29an, 93 urte zituela.

 Omenaldiak eta oroigarriak 
Orduan, plaza batek bere izena zeraman bere omenez, Urrezko Zeledoia eman zioten, eta hiriko seme kutun izendatu zuten. Gainera, San Prudentzio bezperako eta Andre Maria Zuriaren jaietako pregoilaria ere izan zen. Gasteizko artxiboak Del Valek hil baino urtebete lehenago utzitako funtsa gordetzen du.

 Lanak 
Calles vitorianas (1944 eta 1979)
¿Quién fue Celedón? (1965)
Nuestra Señora de la Blanca (1971)
En torno a Ramiro de Maeztu (1974)
Botánicos alaveses (1984)
Mujeres alavesas (1987)
Tipos populares vitorianos (1991)
Cuerpo foral de Miñones (1992)
José Mardones (1993)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Gasteiztarrak
Kategoria:Arabako kazetariak
Kategoria:Gasteizen hildakoak
Kategoria:Urrezko Zeledondunak