Sohn Kee-chung

Sohn Kee-chung (koreeraz: 손기정; koreerazko ahoskera: [son.kidʑʌŋ]; 1912ko abuztuaren 29a - 2002ko azaroaren 15a) korear olinpiar atleta eta distantzia luzeko korrikalaria izan zen. Olinpiar Jokoetan domina bat irabazi zuen lehen korearra izan zen, 1936ko Berlingo Olinpiar Jokoetan maratoian urrezko domina irabaziz. Koreako penintsulan jaio zen, baina Japoniako ordezkaritzako kide gisa lehiatzera behartu zuten, garai hartan Korea Japoniaren menpe zegoelako. Sohnek 2 ordu 29 minutu 19,2 segundoko errekor olinpikoa ezarri zuen.

Sohn Kitei Son izen japoniarrarekin lehiatu zen, Korea Japoniaren okupazioaren menpe zegoelako bere ibilbidean zehar.

 Gaztaroa 
Sohn Kee-chung Miryang Son klanean jaio zen. Sohnek gaztetatik korrika egiteko talentua zuela jakinarazi da. Seigarren mailan, eskualdeko 5 km-ko lasterketa batean lehen postua lortu zuen, lehiakide zaharragoak gaindituz. Seulgo Yangchung Bigarren Hezkuntzako Eskolan ikasi zuen, atletismo programagatik ospetsua zena. Ondoren, Tokioko Meiji Unibertsitatean matrikulatu eta graduatu zen.

 Atletismo ibilbidea 
1931n, bere probintziako ordezkari gisa parte hartu zuen Seulen (Keijō) egindako Chōsen Santutegiko Lehiaketan (조선신궁대회), eta lehen postua lortu zuen. 1932an, bigarren postua lortu zuen The Dong-A Ilbo egunkariak antolatutako Kyŏngyŏng Lasterketan (경영 마라톤대회). 1932ko apirilean, Tokio-Yokohama (errepideko lasterketa) irabazi zuen.

 1936ko Berlingo Olinpiar Jokoak 
Japoniako Inperioaren izenean lehiatzen zen Sohnek urrezko domina irabazi zuen 1936ko Udako Olinpiar Jokoetan maratoian. 42,195 kilometroko ibilbidea 2:29:19.2 denboran eginaz, Olinpiar Jokoetako errekorra hautsiz. Bere taldekide Nam Sung-yong-ek brontzezko domina irabazi zuen. Korea garai hartan Japoniaren menpe zegoenez, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak (NOB) ofizialki Japoniari egotzi zion Sohn-en urrea eta Nam-en brontzea 1936ko Udako Olinpiar Jokoetako dominen zenbaketan.

2011ko abenduaren 9an, NOBk Sohnen Koreako nazionalitatea onartu zuen bere profil ofizialean. Bere Koreako izena sinatzeko ahaleginak eta elkarrizketetan Korea nazio bereizi gisa duen estatusa azpimarratu izana aipatu zituen. Mugimendua Koreako Olinpiar Batzordeak Sohnen jatorria aitortzeko behin eta berriz egindako eskaeren parte izan zen. Hala ere, NOBk baztertu egin zuen nazionalitatea eta erregistratutako izena erregistro ofizialen arabera aldatzea, distortsio historikoak saihesteko.

 Garrantzi politikoa 
Tokioko agindupean, Sohn Kee-chungek Son Kitei latindar alfabetoko izena erabiliz lehiatu behar izan zuen. Bere korear izenaren hanja ahoskera japoniarraren erromanizazioa da.

Sohnek uko egin zion Japoniako ereserkiari erreparatzeari sari-banaketa ekitaldian jotzen zen bitartean, eta geroago kazetariei esan zien lotsatuta zegoela Japoniaren alde aurkezteaz. Dong-a Ilbo egunkariak Sohn-en argazki bat argitaratu zuenean domina-banaketa ekitaldian, irudia aldatu zuen Japoniako bandera bere korrika-tunikatik kentzeko. Ekintzak Minami Jiro Koreako gobernadore nagusia, Seulen, haserretu zuen. Kempetaiko polizia militarrak egunkariarekin lotutako zortzi pertsona espetxeratu zituen eta bere argitalpena bederatzi hilabetez eten zuen.

 Ondorengo bizitza 
Sohn Koreako taldeko zuzendaria izan zen 1948ko eta 1952ko Udako Olinpiar Jokoetan, eta nazioko banderaduna izan zen 1948ko Londresko irekiera ekitaldian. Sohnek ondorengo ibilbidea Hego Korean eman zuen, beste korrikalari ospetsu batzuk entrenatzen, hala nola Suh Yun-Bok, 1947ko Bostongo Maratoia irabazi zuena; Ham Kee-Yong, 1950eko Bostongo Maratoia irabazi zuena; eta Hwang Young-Cho, 1992ko Udako Olinpiar Jokoetako maratoian urrezko domina irabazi zuena, eta Sohn Kee-chung berariaz Bartzelonara joan zen hura ikustera. 

 Heriotza eta ondarea 
Sohn 2002ko azaroaren 15ean hil zen, gauerdian, 90 urte zituela, pneumoniaren ondorioz. Daejeon Hilerri Nazionalean lurperatu zuten. Seulgo Sohn Kee-chung Parkea sortu zen haren omenez. Kirol Merezimenduaren Ordenako Kordoi Handi (Herensuge Urdina) ere izendatu zuten hil ondoren.

 Erreferentziak 

 Ikus gainera 

Kategoria:Hego Koreako atleta olinpikoak
Kategoria:Japoniako atleta olinpikoak
Kategoria:Maratoilariak
Kategoria:1936ko Udako Olinpiar Jokoetako atletak
Kategoria:1936ko Udako Olinpiar Jokoetako dominadunak
Kategoria:Olinpiar Jokoetako urrezko dominadunak atletismoan