Anthyllis vulneraria

Zauri-belarra (Anthyllis vulneraria) Fabaceae familiako landare bat da, eta 5-50 cm-ra iristen da

 Deskribapena 
Urteko landarea edo iraunkorra da, ia bere ezaugarri guztietan izugarri aldakorra dena, batez ere organo begetatiboen tamainan eta loreen kolorean; biltzen dituen arrazen multzoak zabaltasun ekologiko nabarmena du. 

Zurtoin iletsuak 5-50 cm-ko altuerara iristen dira, zabalduak edo goranzkoak, batzuetan tenteak. Hostoak pinatuak eta txandakatuak dira; behekoek foliolo desberdinak dituzte, obatuetatik eliptikoetara, goikoak foliolo lineal-oblongo berdinak dituzte, ia berdinak edo desberdinak. Loreak, oro har, horiak izaten dira, baina (batez ere kostaldean) krema, arrosa edo laranja kolorekoak ere izan daitezke, 4 cm-rainoko diametrokoa lore-elkarte globular dentsoetan. Bi braktea oso zatituta egoten dira normalean parez pare egoten diren buruen azpian. Petaloek 12-15 mm; kaliza  puztuta eta erpinean estututa, 5 hortz desberdinekin. 

Fruitua zorro oboide txiki bat da, erretikulatua. Oso espezie aldakorra da, eta 35 azpiespezie inguru daude identifikatuta. Udaberrian eta udan loratzen da.

 Habitata 
Belardi lehorretan, harkaitzetan eta errepideen bazterretan bizi da.

 Banaketa 
Europa osoan zehar.

 Propietateak 
Helburu sendagarrietako erabiltzen da, aireko sumitateak, infloreszentziak eta, neurri txikiagoan, landare osoa loraldian dagoenean, lehorra edo freskoa, bero artifizialik gabe lehortu behar da.

 Printzipio aktiboak 
Konposizio kimikoari dagokionez, printzipio aktibo asko agertzen dira, gero gizakiak gaixotasunen aurkako erremedio gisa erabil ditzakeenak.

 Saponinak	
 Taninoak	
  Muzilagoak
 Flavonideak: aireko zatiak.
 Pigmentu	antozianikoak. Urdina, gorria eta kolorantea.

 Erabilera sendagarriak 
Erredurak, ultzera torpidoak eta zauriak azkarrago sendatzeko erabiltzen da, baina ebakietan, ubelduretan  eta hematometan ere eragiten du. Odoljario posibleak geldiarazten ditu eta zauria orbaintzea errazten du. Antzinako garaietatik, azaleko erupzioen, sendatze geldoko zaurien, erredura txikien, ebakien eta kolpeen aurkako erremedio gisa erabili izan da, 

 Ekintza farmakologikoak 
Tokiko hemostatikoa, zaurien sendatzailea eta antiseptikoa. Herri mailan arazgarritzat eta antiemetikotzat hartzen da. Beste propietate batzuk ere baditu: libragarria, astringentea, desinfektatzailea eta zauri-belarra.

Estraktu etanolikoa poliobirus eta herpes birusen aurrean aktiboa dela frogatu da, bere jarduera inhibituz.

 Taxonomia 
Anthyllis vulneraria Carlos Linneok deskribatu zuen eta Species Plantarum 2:720.1753an argitaratu zen. 

 Etimologia 
Anthyllis: antzinako grezieratik datorren izen generikoa, anthyllis = “landare loreduna”; anthyllion = “loretxoa”; anthos-etik = lorea. Generoa Rivinus-ek ezarri zuen, eta Linneok berretsi, horrekin zerikusirik ez duten landareentzat, nahiz eta Dodonaeus-ek eta Lobelius-ek beren Anthyllis-en gaur egun horrela deitzen ditugun landareak sartu. 

Vulneraria: latinezko epitetoa, “zauriak sendatzeko” esan nahi duena.

 Sinonimoak 
OHARRA: Loturak dituzten izenak sinonimoak dira beste espezie batzuetan: 

Baliogabetutako izenak ez dira editatzen, ezta beste espezie bati  onartutako izena dutenak ere.

 Anthyllis dillenii Schult. ex Loudon
 Anthyllis linnaei	(Sagorski) Juz.
 Anthyllis rubicunda
 Anthyllis vulneraria subsp. corbierei(C.E.Salmon	& Travis) Cullen
 Anthyllis vulneraria var. corbierei C.E.Salmon & Travis, 1917
 Anthyllis vulneraria var. subrubens N.H.F.Desp., 1838

 Izen arruntak 
Gaztelaniaz: hierba de la cuchillada, pie de gallo encarnado, pitiflor blanca, uña de gato, vulneraria.

 Galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Landareak
Kategoria:Sendabelarrak
Kategoria:Europako flora