Bartonella

Bartonella generoa bakterio Gram negatiboz osatuta dago, bazilo txikiak direnak. Bartonellaceae familiako genero bakarra da. Genero honetako espezie batzuk aspalditik ezagutzen ziren, baina Rickettsia eta Rochalimaea generoetan sailkatzen ziren, Bartonella generoa sortu aurretik, 1993an.  Forbes, B., Sahm, D., Weissfeld, A. : Diagnóstico Microbiológico Ed. Pan Americana 489 orr. ISBN: 950-06-0796-4 .

Genero honek Alberto L. Barton mikrobiologo perutarrarengandik hartu zuen izena.

Aerobioak dira eta oxidasa negatiboak. Zelula barneko parasitoak dira gehienak, eta horietako batzuk patogenoak (batez ere, oportunistak)  Pons, I; Sanfeliu, I; Nogueras, MM; Sala, M; Cervantes, M; et al Seroprevalence of Bartonella spp. infection in HIV patients in Catalonia, Spain BMC Infect Dis, 2008 Maiatza; 8, 58 orr. .

Eskakizun nutritibo zorrotzak dituzte eta ez dute hazkuntza-ingurune askotan hazten. Laborategian kultibatzeko odola duten hazkuntza-ingurune bereziak erabiltzen dira   Bartonella Diccionario Médico, Clínica Universidad de Navarra .

Bartonella batzuek hainbat patologia sor ditzakete gizakiengan. Zoonosiak dira gehienak, hots, animaliengandik transmititutako gaixotasun infekziosoak. Artropodo txikiak eta hematofogoak (akainak, arkakusoak, zorriak...) dira Bartonellak sortutako gaitzen bektoreak. 

Bartonella patogenoek zelula endotelialak eta eritrozitoak infektatzen dituzte. Bertan luzaro bizi daitezke, zelula barneko parasitoen modura.

 Fisiopatologia 

Ez dira oraindik oso ondo ezagutzen Bartonellaren infekzioen nondik-norako guztiak, XX. mendeko bukaerara arte mikrobio horien bizi zikloak hutsune asko zituelako. Harrezkero, Bartonellaren eragina gaixo immunogutxitu askoren sindrome klinikoetan frogatu egin da, bakterio hauekiko interesa areagotu duena.  Forbes, B., Sahm, D., Weissfeld, A. : Diagnóstico Microbiológico Ed. Pan Americana 489 orr. ISBN: 950-06-0796-4 .

Gaur egun (2025ean) zortzi espezie patogeno ezagutzen dira Bartonella generoaren barruan, patologia ezberdinak sortzen dituztenak. Patologia hauei "bartonelosi" deritze. Ezagunenak katu-harramazkagatiko gaixotasuna, angiomatosi bazilarra, lubakietako sukarra eta Carrion gaitza dira.

katu-harramazkagatiko gaixotasuna Bartonella henselaek sortzen du. Arkakusoak dira bakterioaren bektorea, katuak infektatzen dituztenak. Era berean, katuek gizakia kutsatzen dute. Sukarra, buruko mina, nekea eta linfadenopatia dira sintoma nagusiak. Gaitza berez sendatu ohi da, gaixo kronikoengan edo pertsona immunogutxituengan izan ezik (horietan tratamendu antibiotikoa ezinbestekoa da).

angiomatosi bazilarra Bartonella henselaek ere sortzen du, eta baita Bartonella quintanak ere. Larruazalean eta barne organoetan lesio basougalkorrak sortzen ditu.

lubakietako sukarra: Bartonella quintanak eraginda. Gaitz honek I. Mundu Gerran milaka soldadu jo zituen. Bakteriemia, hezurretako mina, sukarra, buruko mina eta batzuetan esplenomegalia dira sintoma ohikoenak. Zorriak dira gaitzaren bektoreak  B. Hernández, M. Ortega, JM. Eiros, A. Orduña (2001eko ekaina): Infecciones por Bartonella Medicina Integral, Vol. 38, nº 2, 49-88 orr. 

Carrion gaitza: Andeetan eta Perun endemikoa dena. Bartonella bacilloformis-ek eragiten du. Sukarra, anemia, hepatomegalia eta linfadenopatia eta larruazaleko ohiko lesioa ("garatxo perutarra") sortzen ditu. Gaitz larria da, tratamendurik gabe hilgarria izan daitekeena.

Bartonelosi gehienak mugatuak dira eta berez sendatzen dira aste gutxi batzuetan tratamendurik gabe. Batzuetan asintomatikoak dira. Halere, umeengan eta immunogutxituengan larriagoak izan daitezke, eta tratamendu antibiotikoa behar dute.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria: Rhizobiales