Julbock

Julbock (suediera: Eguberrietako ahuntza) Suediako, Danimarkako (daniera: julebuk, juleged), Norvegiako (norvegiera: julebukk), Finlandiako (finlandiera: joulupukkiGarriga Marqués, Ramón (1978) Desde el techo de Europa, p. 249. Argos Vergara. Google Books-en. ), eta Islandiako (islandiera: fingálpn) gabonetako apaingarri tipikoa da.Ramos Pluma, Arturo (2006) Los Porques de la Navidad. Reader's Digest México. Google Books-en.Gunnell, Terry (1995) (ingelesez) The Origins of Drama in Scandinavia, pp. 107-127. Boydell & Brewer Ltd. Google Books-en. Lastoz eta hainbat tamainatako artisau eran egina. Laborantza-urtearen amaiera ospatzeko ahuntz bat sakrifikatzeko landa-tradizioan du jatorria.

 Jatorria 
eskuinera|thumb|267x267px|Julbocken apaingarri Gabonetako zuhaitz batean.
Tradizioaren jatorria ezagutzen ez den arren, zenbait adituk iradokitzen dute animalien mozorroetan oinarritutako beste erritu batzuekin antzekotasunak mitologia zelta izan zezakeela erreferentetzat; beste batzuek, berriz, tradizioa geroagokoa dela diote, eta ziurrenik Alemaniako Klapperbock, Habergeiss edo Erbsenbärrekin lotua, Hansak merkatarien eraginez Eskandinaviara iritsiko zena.

Tradizioa, batez ere XVII. eta XVIII. mendeetan zehar, gizonezkoak ahuntz baten zahagi eta adarrekin mozorrotzen ziren Eguberrietako opariek zekarten julbockena irudikatzeko, eta gero desagertu egin zen elizaren presioengatik, non ahuntza Deabruarekin lotzen den. Danimarkan 1543an debekatu zuten ospakizuna, herri mailan. Eskandinaviako beste herrialdeetan debeku ugari ezarri zituzten, baita Estatuko legeen bidez ere, eta 1808ko Suediako lege batekin amaitu ziren. mendera arte iraun zuen ohiturak. «Tomten». Nordiska museet.Rossel, Sven Hakon y Bo Elbrønd-Bek (1996) (ingelesez) Christmas in Scandinavia, p. xvi. University  of Nebraska Press. ISBN 0-8032-3907-6. Google Books-en.

Eskandinaviako Jul-aren ospakizuna Gabon kristauak baino lehenagokoa da, eta uste da neguko solstizioaren ospakizun gisa duela jatorria.

 Gävlebocken 
1966tik, 3 metroko altuera eta 7 metroko luzera zuen julbock erraldoi bat eraiki zutenetik, hiru tonako pisua zuena, urtero julbock erraldoi bat eraikitzen da Gävle hirian, Gävlebocken izenez ezagutzen dena. «Julbocken i Gävle hackad.» Aftonbladet.(ingelesez) «Christmas 2012: The Swedish goat that takes Christmas by the horns.» The Daily Telegraph. 1993koa errekorren Guinness Liburuan erregistratu zen, 16 metroko altuera lortu baitzuen, adarrak barne.

 Erreferentziak 

 Kanpo loturak 

 Gävlebocken-en eraikuntzaren irudiak (2013).. Sveriges Irratia

Kategoria:Eguberri pertsonaiak
Kategoria:Eskandinaviar mitologia
Kategoria:Ahuntzak
Kategoria:Usadioak eta ohiturak