Chandra Wilson

Chandra Danette Wilson (Houston, Texas, AEB, 1969ko abuztuaren 27a) aktore, abeslari eta zuzendari estatubatuarra da, bereziki 2005 urtetik ezaguna ABC telebistan Grey's Anatomy telesailean Miranda Bailey pertsonaia interpretatzeagatik, lan horrekin lau aldiz Emmy saria jasotzeko izendatua izan da. 1991 urtean egin zuen debuta New Yorkeko eszenatokian, eta ordutegi nagusiko telebista-saio ugaritan gonbidatua izaten hasi zen.

Theatre Under the Stars (TUTS) konpainiarekin hasi zuen antzerki ibilbidea, bost urte zituela. High School for the Performing and Visual Arts-era eta New Yorkeko Unibertsitateko Tisch School of the Arts-era joan zen, eta bertan lizentziatu zen Arte Ederretan.

 Bizitza 

 Lehen urteak 
Wilson Houstonen (Texas) jaio eta hazi zen. Bere amak, posta-langilea zenak, alaba aktibo mantendu nahi zuenez, Chandra eskolaz kanpoko jarduera mordo batean inskribatu zuen, bere ibilbidearen norabidea ikuskizunaren munduan markatu zuena. "Lau urterekin hasita, amak etxean haur alfer bat ez zuela izango erabaki zuen", gogoratu izan du Wilsonek. Beraz, astearte eta ostegunetan dantza klaseak hartzen hasi zen, eta gero astelehen, asteazken eta ostiraletan emanaldi klaseetara joaten zen, eta larunbatetan modelatzen. Horixe izan bere haurtzaroa. 

Bost urte zituela, Wilsonek musikaletan hartzen zuen parte Theatre Under the Stars de Houston taldearekin. Arte eszeniko eta bisualetarako Houstoneko bigarren mailako eskolan izan zen eta New Yorkeko Unibertsitateko Tisch School of the Arts-en jarraitu zuen, BFA batekin draman graduatu zen 1991 urtean. 

Hurrengo lau urteetan, 1991 urtetik 1995 urtera, Lee Strasberg Theatre & Film Institute-n ikasi zuen, eta, aldi berean, antzerki-kreditu profesionalak pilatu zituen. New Yorken egin zuen debuta, The Good Times Are Killing Me lanaren 1991 urteko ekoizpen batean, eta Theatre World Award bat irabazi zuen, Debut Emanaldi Onenaren kategorian. 

Bere hasierako lanetan Broadwaytik kanpoko Paper Moon ekoizpenak daude: The Musical eta Little Shop of Horrors. New Yorkeko eszenatokian izen bat egiten ari zen bitartean, Wilson gonbidatu gisa agertzen hasi zen ordutegi nagusiko hainbat telebista saiotan. 

The Cosby Show (1989), Law & Order (1992) eta CBS Schoolbreak Special (1992) saioetan agertu zen. Tom Hanks eta Denzel Washingtonekin batera egin zuen debuta Filadelfia film arrakastatsuan, 1993 urtean. Ia bere emanaldi guztiengatik laudorio handiak jaso arren, Wilsonek urte luzez borrokatu zuen paper garrantzitsuagoak izateko. 

Zortzi urtez, izar nagusien munduan sartzen saiatzen ari zela, Wilsonek denbora erdiz lan egin zuen Deutsche Banken kutxazain gisa, bizimoduari aurre egiteko. 1990 urteko hamarkadaren bukaeran eta 2000koaren hasieran, Wilsonek emanaldi gogoangarriak, laburrak izan baziren ere, aurkezten jarraitu zuen herri-telebistako saioetan. Third Watch (2001), Sex and the City (2002), The Sopranos (2004) eta Law And Order: SVU telesailean agertu zen, noizbehinka. Eta telebistan rol errepikariak lortzeko borrokan ari zela, Wilsonek garrantzi handia lortu zuen Broadwayko eszenatokietako musikaletan, hala nola, On the Town (1998), Avenue Q (2003) eta Caroline, edo Change (2004) . 

2005 urtean, Wilsonek bere paper handia lortu zuen. Miranda Bailey pertsonaia interpretatu zuen ABC Grey's Anatomy telesail arrakastatsuan.

 Ospea 
Wilsonek telebista katean egin zuen lehen papera Bob Patterson (2001) telesail efimeroan izan zen. USA Today-ren iruzkin batean, Robert Biancok Wilsoni buruz zera esan zuen: "berriro ikusteko irrikitan imajina dezakezun pertsona bakarra". Era berean, Los Angeles Times-ek esan zuen: "Grazioski idatzita dagoen pertsonaia bakarra Boben laguntzaile berria da, Claudia (Chandra Wilson)". Law & Order SVU, Sex and the City eta The Sopranos lanetan ere agertu zen, eta Lone Star (1996) lanean paper txiki bat izan zuen. Wilsonek ere ibilbide bat izan zuen antzerkian: Bonna Willis izan zen The Good Times Are Killing Me lanean, eta Tony, Caroline, edo Change deituriko musikalean agertu zen. Wilson abeslari aparta da eta hainbat ekoizpenetan abestu du.

Wilsonek Deutsche Bank Alex enpresan lan egin zuen teknikari lanetan, non inbertsio banka unitateetarako aurkezpenak egin zituen. Banker's Trust 130 Liberty Street-en lan egin zuen, World Trade Center-eko Hegoaldeko Dorretik irailaren 11ra arte, eraso terroristen ondorioz eraikin hori galdu arte. Wilson artean banku batean lanean ari zen Grey's Anatomy telesaileko pilotua egin zuenean. Miranda Bailey pertsonaia antzezteko aukeratu zuten, hasiera batean emakume kaukasoar ilehori gisa sortutako papera. Ikuskizuna arrakastatsua bihurtu zen. 2006 urtean, 2007an, 2008an eta 2009an Emmy Sarietan drama batean bigarren mailako emakumezko aktore onenaren izendapena jaso zuen. 2007 urtean, Screen Actors Guild Award izendatu eta irabazi zuen, serie dramatiko batean emakumezko aktore onenaren kategorian; SAG sari bat ere irabazi zuen Grey's Anatomy telesailean, Drama telesail bateko talderik onenarena.

Wilsonek telebistako zuzendari gisa egin zuen debuta  "Give Peace a Chance" atalarekin, Grey's Anatomy telesailaren 6. denboraldiko zazpigarren atalarekin. Era berean, zuzendu zituen denboraldi bereko 17. kapitulua ("Push") eta 7. denboraldiko bosgarren kapitulua ("Almost Grown"), zortzigarren denboraldiko 21. kapitulua ("Moment of Truth"), bederatzigarren denboraldiko seigarren kapitulua ("Second Opinion") eta bederatzigarren denboraldiko 17. kapitulua ("Transplant Wasteland"). Bailey doktorearen partea, ospitaleko pasanteen ikuskatzailea, neska ilehori kaukasoar batentzat idatzia izan zen, baina Wilsonek, afrikar jatorrikoak, hain audizio ikaragarria egin  zuen, ezen ikuskizunaren ekoizleek papera ematea erabaki zuten. Wilsonek kritika bikainak jaso zituen Bailey doktore gogorraren pertsonaia antzeztean egindako lanarengatik. Elkarren segidako lau Emmy saritarako izendatu zuten Wilson (2006-2009) eta lau NAACP Irudi Sari irabazi zituen ondoz ondo (2007-2010), Serie Dramatiko bateko Bigarren Mailako Emakumezko Aktore Onenaren atalean. 2008 urteko People's Choice Saria ere irabazi zuen, Eszena gogokoena-Izarren lapurreta filmarengatik. 2009 urtean, artean Grey's Anatomy lan egiten zuen.

Wilsonek esan zuen aktore ibilbidean ospea izatean eta aurreko urteak alderatzean, ezberdintasun bakarra jendeak kalean ezagutu egiten zuela zela. "Nire karreran dudan ezberdintasun bakarra orain dudan ikusgarritasuna da", gaineratu zuen. 

Bere ospearen hauskortasunari buruz eta aurkitu berri dituen aberastasunei buruz ere argia izan da. Azkenean Deutsche Bank-eko lana utzi eta Grey's Anatomy-n zentratu zenean, Wilsonek kontu handia izan zuen itzultzeko aukera izateko. Berak esan zuen: "Esan zidaten itzul nintekeela emanaldiak funtzionatzen ez bazuen eta nik zera esan nien: 'Eutsi nire eserlekuari bero'".

 Filmografia 

 Zinea 
UrteaFilmaPaperaOharrak1990Peer Pressure, Drugs and... You	1993Mad Dog and GloryPhiladelphiaChandra1996Lone StarAthena2003Head of StateJaimeEgiaztatu gabe2005I Love the 80's 3-DBere burua2008A Single WomanCoretta Scott King2010Frankie & AliceMaxine2018Christmas HarmonyKaren

 Telebista 
UrteaIzenburuaRolaOharrak1989The Cosby ShowDinaAtala: "The Lost Weekend"1992CBS Schoolbreak SpecialLoriaAtala: "Sexual Considations"Law & OrderSerena PriceAtala: "Cradle to Grave"2000CosbyEzezagunaAtala: "It's a Wonderful Wife"2001Third WatchbolondresaAtala: "Man Enough"100 Centre StreetEzezagunaAtala: "No Good Deed Goes Unpunished"Bob PattersonKlaudia2002Sex and the CityPoliziaAtala: "Anchors Away"Law & Order: Special Victims UnitJenkins erizainaAtala: "Waste"2003Queens SupremeOinazeakAtala: "The House Next Door"2004Los SopranoEvelyn GreenwoodAtala: "Fiambres"2005Law & Order: Special Victims UnitRachel SorannisAtala: "911"2005-orainaldiaGrey's AnatomyMiranda Bailey medikuaPaper nagusia; 381 atal2008Halabeharrezko FriendshipYvonneTelebistako filma2009Private PracticeMiranda Bailey medikua2 kapitulu2014, 2018, 2019Ospitaleko orokorraTina Estrada Linda Massey / Sydney Val Jean3 kapitulu2018-2024Station 19Miranda Bailey medikuaPaper errepikaria; 13 atal2021Celebrity Wheel of Fortunebere buruaAtala: "Leslie Jones, Chandra Wilson and Tony Hawk"

 Antzerkia 
UrteaLanaRolaLekua1991The Good Times are Killing Me.Bonna WillisSecond Stage Theatre1998On the TownCarnegie Hall-eko emakumea, Flossie's-en laguna, New Yorkeko pertsona, Lucy Schmeeler-en ordezkoaGershwin Theatre2003Avenue QJohn Golden Theatre2004Caroline, or ChangeDotty MoffettEugene O'Neill Theatre2009ChicagoMatron "Mama" MortonAmbassador Theatre

 Zuzendari 

 Anatomía de Grey (Grey's Anatomy) 6. kapitulua, bederatzigarren denboraldia.
 Anatomía de Grey (Grey's Anatomy) 17. kapitulua, bederatzigarren denboraldia.
 The Fosters. 7. kapitulua, laugarren denboraldia.

 Broadway 

 On The Town (1998).
 Avenue Q (2003).
 Caroline, or Change (2004).
 Chicago (2039

 Sariak eta izendapenak 
Antzezleen Sindikatuaren sariak:

 2007an, Drama telesail bateko emakumezko aktore onena.

People's Choice:

 2008an, Izar baten eszena onena

 Hautagaitzak 
Emmy sariak:

 Bigarren mailako aktorea drama sailean: (2006).
 Bigarren mailako aktorea drama sailean: (2007).
 Bigarren mailako aktorea drama sailean: (2008).
 Bigarren mailako emakumezko aktore onena drama sailean: (2009).

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 


Kategoria:Houstondarrak
Kategoria:Emakume aktoreak
Kategoria:Antzerki aktoreak
Kategoria:Zinema aktoreak
Kategoria:Telebista aktoreak
Kategoria:Emakume abeslariak
Kategoria:Emakume zinema zuzendariak