Adelita del Campo

Adela Carreras Taurà, Adelita del Campo izenez ezaguna (Bartzelona, Katalunia, 1916ko abuztuaren 3a - Perpinyà, 1999ko ekainaren 24a) kataluniar dantzaria, aktorea eta aktibista feminista eta anarkokomunista izan zen.

 Biografia 
Adela Carreras Taurà Bartzelonan jaio zen 1916ko abuztuan, eta, bi hilabete baino ez zituenean, gurasoak Ameriketara joan ziren bira bat egitera, aitona-amonen ardurapean utzita. Txikitatik, Adela aitonarekin batera joan zen hirian egiten ziren langile-bileretara. Artista izateko interesa ere txikitatik erakutsi zuen, eta, Pauleta Pàmies andereñoaren dantza-eskoletara joateko aukera izan zuen.

Hogeiko hamarkadaren amaieran, Adelaren gurasoek «Espectáculos Rialto» barietate-konpainia sortu zuten, eta bertan egin zuen debuta Adelitak 12 urterekin: «Adelita Carreras artista txikia» izenaz aurkezten zuten eta La filla del pagès abesten zuen, Olimpo irudikatzen zuen koadro batean amodio-zantzuak agertuz.

Gaztetan Juventudes Libertarias taldean sartu zen bere bizilekuan, Alcañizen. Han igaro zuen Espainiako gerra zibilaren zati handi bat, eta borrokalariei laguntzeko hainbat proiektu sozial eta kulturaletan atzeguardiako militante sutsua izateagatik nabarmendu zen.

Gobernuak odol-ospitaleetan laguntzeko deia egin zien boluntarioei, eta Adela ikastaro azkar batean izan zen erizain laguntzaile gisa Armengol doktorearekin, eta kaltetutako eliza batean jarritako odol-ospitale batean hasi zen lanean.

Mujeres Libres erakunde anarkistako kide izan zen, eta Aragoiko parte-hartzaile garrantzitsua. Langileen Batasun Orokorrak sostengatutako Teatro del Frente antzokian eta Titan egunkarian aritu zen.

Gerra zibila amaitu zenean Frantzian erbesteratu zen. Gutxienez hiru kontzentrazio esparrutatik igaro zen han, eta horregatik eman zioten Adelita del Campo ezizena. Argelès-sur-Mer-eko kontzentrazio-esparruan, kultura sustatzeko jarduera bizia garatu zuen, poesia-errezitaldiekin, hezkuntza- eta alfabetatze-kanpainekin eta egunkarien edizioarekin, besteak beste Boletín del Alumno delakoarekin, eta, zelaietatik kanpo, Canigó Eskola Koloniako ama-eskola zuzendu zuen. 

Garai horretan ezagutu zuen gerora bere bikotekidea izango zena, Julian Antonio Ramirez Hernando lider komunista, La Barraca antzerki taldeko kide izandakoa eta erbestean Espainiako Alderdi Komunistan sartzerakoan eragina izango zuena. Frantziar erresistentziari lagundu zion Alemania naziak herrialdea okupatu zuen bitartean. Bigarren Mundu Gerraren amaieran Toulousen lekutu zen Julian Ramirezekin batera.

Frantzian bere militantzia politikoa aktibo mantendu eta hainbat enpresatan lan egin ostean, bere senarrarekin Parisen kokatua, 1946an biak Radio Pariseko proiektuan sartu ziren espainierazko emisioan, frankismoaren aurkako irratirik aktibo eta iraunkorrenetako batean. Adelitak Espainiako irrati-talde teatralean sartzea lortu zuen, eta horri esker lortu zuen hori. Radio Paristik Adelita del Camporen ahotsa erbesteko espainiarren eta 1976ra arte Espainian zeuden demokraten gauetan bidelagun zen, programazioa beti esaldi honekin zabalduz: "Aquí radio París! ". Trantsizio politikoarekin, Espainiara itzuli ahal izan ziren, eta Muchamielen (Alacant) finkatu ziren. Han, aktibo jarraitu zuen Alderdi Komunistaren komunikazio-proiektuetan, 1999an hil zen arte.

Adelita del Campo eta Julian Antonio Ramirez senarraren artxiboa 2016an eman zion Carlos Ramirez Carreras semeak Nicolau Primitiu Valentziako Liburutegiari. Batez ere erbestealdiari dagozkion testu- eta grafiko-dokumentuek osatzen dute. Hogeiko hamarkadatik berrogeita hamarreko hamarkadara arteko «barietateen» mundu artistikoari buruzko informazio-iturri garrantzitsua ere bada.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Francie Kategoria. Spanish culture behind barbed wire: memory and representation of the French, Concentration Camps, 1939-1945. Lewisburg, PA: Bucknell UP, 2004. ISBN 9780838755464 or. 150 eta 293.
 Martí García-Ripoll Duran / Cinto Niqui Espinosa. La ràdio en català a l'estranger, Ed. Radio 4, 2007 ISBN 978-84-490-2499-, pp. 95 eta 96.
 Rodrigo, A. (2018). Adela del Camporen lan pedagogikoa, emakume librea Frantzia hegoaldeko kontzentrazio esparruetan. Laberintos (20), 167-178. or.

 Kanpo estekak 

 Alacanteko Unibertsitateak Adelita del Campo eta Julian ANtonio Ramirezi egindako omenaldia, 2003
 Portal Devuélveme la voz : Paris Irratiko audioak

Kategoria:Bartzelonarrak
Kategoria:Kataluniako anarkistak
Kategoria:Frantziako irrati esatariak
Kategoria:Kataluniako dantzariak
Kategoria:Kataluniako feministak
Kategoria:Espainiako Alderdi Komunistako politikariak
Kategoria:Kataluniako kazetariak
Kategoria:Kataluniako politikariak