Teresa Carbó Comas

Teresa Carbó Comas (Bagur, 1908ko abenduaren 15a - Le Soler, 2010eko urriaren 17a) kataluniar maistra, aktibista eta politikaria izan zen; Balear Uharteetako Federazio Komunistako, Langile eta Nekazari Blokeko eta Bateratze Marxistako Langile Alderdiko militantea, eta Palafrugell herriarekin lotura handia zuen irakasle esperantista. Sorospen Gorriaren antolatzailea ere izan zen, eta erresistentzia antifrankistako kide erbestean.

 Bizitza 
Bagurren jaio bazen ere, oso txikitan Palafrugellera joan zen familiarekin, eta han eman zuen haurtzaroa eta gaztaroaren zati bat. 1922an, hamalau urte besterik ez zituela, kortxozko tapoiak egitem ziren fabrika batean hasi zen lanean, eta antolatutako langile mugimenduarekin harremanetan hasi zen. Primo de Riveraren diktaduran hasi zen esperantismoan. 1928an ezkondu zen zibiletik, Esteve Morellekin, eta biek eskola esperantista bat sortu zuten Bartzelonan, bizi ziren Sants auzoan, La Flor de Maig Kooperatibaren baitan.

36ko Gerra garaian, Teresa Carbó ospitaleetara joaten zen eta hainbat zereginetan laguntzen zuen (zaurituen fitxak, familiei abisua, arropa...). Manta bat eta janaria eraman zizkion Andreu Nini, 1937ko maiatzeko gertakarien ondoren atxilotu zutenean, bizirik ikusi zuen azken pertsona izan zelarik. Teresa hiru hilabete eta erdi egon zen atxilotuta, lehenengo Falcón hotelean eta gero emakumeen kartzelan. Langileen Batasun Orokorrean afiliatutako senarra ere atxilotu zuten.

1939an, Frantzian erbesteratu eta Tolosan (Okzitania) kokatu ziren. Bertan, Teresak nazien aurkako Erresistentziarekin kolaboratu zuen, Josep Rovira i Canalsen agindupean, bere etxea "Martin" ihes sarean lan egiten zuten kideentzako egonleku bihurtu zen. Bere bikotekidea SSek atxilotu zuten eta Alemaniako kontzentrazio-esparru batean sartu zuten, baina ez zen handik itzuli. Hala, alargun, eta Bigarren Mundu Gerra amaituta, seme txikiarekin Hego Amerikara joan zen (zaharrena Frantzian utzita). Horrela bizi izan ziren Santa Cruz Departamenduan (Bolivia) eta gero Sao Paulon (Brasil) eta azkenik Frantziara itzuli ziren, Parisen bizitzen jarriz. Franco diktadorea hil ondoren, Teresa berriro Palafrugellen bizi izan zen (hirurogeita hamarreko eta laurogeiko hamarkadetan).

1988an, Perpinyango Le Soler-eko egoitza batera joan zen bizitzera, eta han hil zen 2010eko urriaren 17an, ehun eta bat urte zituela.

Bere fondo dokumentala Palafrugelleko Udal Artxiboan gordetzen da.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

  Marco, Aurora (2011).  Laiovento, ed. Mulleres na guerrilla antifranquista galega (Katalanez). Brión. ISBN 978-84-8487-211-5.  |fechaacceso= requiere |url= (ayuda)
  Rodrigo, Antonina (2003). Mujer y exilio: 1939 (edizio ilustratua). Flor del Viento Ediciones S.A. p. 342. ISBN 9788489644885. 

 Kanpo estekak 

 . 2006. Retratos poumistas. Vol. 5 de Colección España en armas. Editor Espuela de Plata, 412 pp. ISBN 84-96133-71-0, ISBN 978-84-96133-71-6

Kategoria:Gironarrak
Kategoria:Espainiako ehun urtedunak
Kategoria:Kataluniako esperantozaleak
Kategoria:Espainiako ateoak
Kategoria:Kataluniako feministak
Kategoria:Kataluniako idazleak
Kategoria:Esperantozko idazleak
Kategoria:Ateoak