Bariko Emirerria

Bariko Eemirerria () berbereek zuzenduriko iraupen gutxiko emirerria izan zen.Islam in the World Today: A Handbook of Politics, Religion, Culture, and Society. p. 17.Alex Metcalfe, The Muslims of Medieval Italy (Edinburgh University Press, 2009), p. 21. Italiako hegoaldeko Bari hiritik kontrolatua, 847an ezarri zuten, eskualdea Bizantziar Inperiotik hartu zutenean, baina 24 urte beranduago, 871n, Luis II.a enperadore karolingiarraren armadaren eskuetara erori zen. Emirerria Italiako penintsulan ezarritako estatu musulman bakarra zelako nabarmena da.

 Historia 
Bari arabiarren edo berbereen erasoaldien helmuga bihurtu zen 840. urtearen amaieran edo 841. urtearen hasieran, labur okupatu zutenean.Kreutz, 25 Al-Baladhuriren arabera, Kalfünek Bari konkistatu zuen Bizantziar Inperioen eskuetatik. Hau Afrikako aglabtar emirraren  mirwah bat -agian morroi edo esklabo iheslaria- izan zen.Kreutz, 38 Kalfün (Khalfun) ziurrenik berebere jatorrikoa zen, Siziliako emirerrikoa beharbada. Gaur egungo musulmanek garrantzi gutxikotzat hartu zuten konkista, izan ere, figura txikiago batek egin zuen, beste inongo estatu musulmanen laguntzarik gabe. Hala ere, Kalfünen ondorengoak, Mufarrag ibn Sallamek, eskaerak bidali zizkien al-Mutawakkil Bagdadeko abbastar kalifari eta bere Egiptoko gobernadore probintzialari, wali tituluarekin konkista aitor zezaten. Hauek titulua eman zioten. Mufarragek musulmanen eragina eta emirerriaren lurraldea zabaldu zituen.

Bariren hirugarren eta azken emirra Sawdan izan zen, 857 ingurura Mufarrag hil ondoren agintaldira iritsi zena. Beneventoko lonbardiar printzerriko lurrak inbaditu zituen, Adelchis printzea zerga ordaintzera ere behartuz. 864an lortu zuen azkenean Mufarragek hasieran eskatutako inbestidura ofiziala. 860ko hamarkadaren erdialdean, Bernardo izeneko fraide franko bat eta bi lagun Barin gelditu ziren Jerusalemerako erromesaldi batean.Kreutz, 39 Arrakastaz eskatu zizkioten Sawdani Egipton eta Lur Santuan zeharreko bide osorako igarobaimen gutunak. Itinerarium Bernardiren arabera, Bernardoren gertakariaren erregistroa, Bari,  zen, lehenago "beneventarrena" izan zena.

Ahimaazen Kronika Hebrearrak dioenez, Sawdanek, Bariren azken emirrak, zuhurki gobernatu zuen hiria, eta harreman onak izan zituen Abu Aaron judu jakintsuarekin. Eliz-kronika kristauek, ordea, emirra  () bezala erretratatzen zuten. Egia esan, musulmanek kristauen (eta juduen) aurka egindako erasoek ez zuten etenik izan Sawdanen agintaldian. Kultura sofistikatu baten frogak daude Barin une honetan.Drew, 135.Kreuger, 761. Giosuè Muscak emirerria bedeinkapen bat zela eskualdeko ekonomiarentzat, eta denbora horretan esklaboen salerosketak, ardo-merkataritzak eta zeramika-merkataritzak aurrera egin zutela iradoki zuen. Sawdanen agintaldian, Bari hiria meskita batez, jauregiz eta herri-lanez edertu zuten.

859an, Lamberto I.a Spoletokoa Gerardo Marsiko kondearekin, Maielpoto Teleseko gastaldekin eta Wandelbert Boianoko gastaldekin elkartu zen, Sawdan, Capua eta Terra di Lavororen aurkako kanpaina baten ondoren,  Barira itzul ez zedin. Gudu odoltsu baten ondoren, emirra arrakastaz sartu zen bere hiriburuan.

Bariko emirerriak bere bizilagun kristauekin harremanetan jartzeko adina denbora iraun zuen. Chronicon Salernitanumen arabera, Salernora enbaxadoreak (legati) bidali zituzten, eta han apezpikuaren jauregian geratu ziren, gotzainaren atsekaberako. Bari Luis II.a enperadorearen aurkari politiko baten babesleku ere izan zen, matxinada batean harengana ihes egin zuen Spoletoko matxino bat. 865ean, Luisek, agian Elizak presionatuta, Italiaren erdian estatu musulman batekin beti deseroso, Bariri eraso egiteko kapitular bat jaulki zuen, Italia iparraldeko borrokalariak 866ko udaberrian Luceran biltzera gonbidatzen zituena.Kreutz, 40. Ez dakigu, iturri garaikideetatik, indar hori inoiz Bariren gainera joan ote zen, baina urte hartako udan enperadorea Campanian bira egiten ari zen Angelberga enperatrizarekin, eta Adelchis Beneventokoa, Guaifer Salernokoa eta Landulfo II.a Capuakoa printze lonbardiarren babesa jaso zuen-Bariri berriro erasotzeko.

867ko udaberrira arte ez zuen Luisek emirerriaren aurkako neurririk hartu. Berehala setiatu zituen Matera eta Oria eta lehena erre zuen.Kreutz, 41 Oria leku oparoa zen musulmanen konkistaren aurretik; Barbara Kreutzek Materak Luisi aurre egin ziola, eta Oriak, berriz, ongietorria egin ziola, eta, beraz, lehen herria suntsitu egin zutela uste zuen.Kreutz, 172, n26 Honek Bari eta Tarantoren arteko komunikazioak eten zitzakeen, hegoaldeko Italiako botere musulmanaren beste poloa. Enperadoreak goarnizio bat ezarri zuen Canosan Beneventoren eta Bariren arteko mugan, baina 868ko martxoan lehenengora erretiratu zen. Litekeena da garai hartan Luis Bizantzioko enperadore berriarekin, Basilio I.arekin, negoziatzen hasi izana. Luisen alabaren eta Basilioren seme zaharrenaren, Constantinoren, arteko ezkontza bat eztabaidatua izan zen, Bizantziar itsas laguntzaren truke, Bari hartzerakoan.Kreutz, 42. Chronicon Salernitanumek Luis eta Basiliori egozten die elkarrizketa horietarako ekimena.

Eraso bateratua 869ko udaren amaierarako proiektatu zuten, eta Luis Beneventon egon zen ekainera arte, operazioa planifikatzen. Bizantziar flota -Annales Bertinianik fidagarriak badira, laurehun ontzikoa- Niketas Orifasen agindupean iritsi zen, Luisek bere alaba berehala entregatuko zuelakoan.Kreutz, 43. Honek uko egin zion, baina arrazoi ezagunik gabe, baina agian Niketasek bere titulu inperiala aitortzeari uko egin ziolako, Luisek geroago gutun batean komandantearen "jokabide iraingarriaz" hitz egiten baitzuen.Kreutz, 44. Agian, ordea, flota beranduegi iritsi zen udazkenean.

870ean Bariko musulmanek euren erasoaldiak areagotu zituzten, Garganoko penintsula- Monte Sant'Angeloko santutegia barne- suntsitzeko bezain urrun joanez.Kreutz, 45. Luis enperadoreak erantzun bat antolatu zuen, Apulian eta Calabrian gogor borrokatuz, baina Bari edo Tarento bezalako biztanle-gune garrantzitsuak setiatuz. Antza denez, herri gutxi batzuk musulmanen kontrolpetik askatu zituzten, eta aurkitutako gudaroste musulmanak garaitu zituen. Arrakasta hauek bultzatuta, Luisek Bari eraso egin zion frankoz, alemaniarrez eta lonbardiarrez osatutako lurreko indar batekin eta dalmaziar (esklabeniar) flota baten laguntzarekin. 871ko otsailean gotorlekua erori zen eta Sawdan harrapatu eta Beneventora kateaturik eraman zuten. De administrando imperioan Konstantino Porfirogenetaren txosten batek bizantziarrek hiriaren erorketan paper garrantzitsua bete zutela zioen, baina seguruenik hau asmakizun bat besterik ez da.Kreutz, 173 n45.

Emirren zerrenda
Kalfün (Khalfun), 841–852
Mufarrag ibn Sallam, 852–857
Sawdan (Sawdān), 857–871

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Di Branco, Marco; Wolf, Kordula. (2013) "Berbers and Arabs in the Maghreb and Europe, medieval era". The Encyclopedia of Global Human Migration, ed. Immanuel Ness, vol. 2. Chichester, pp. 695–702.
 Kreutz, Barbara M. (1996) Before the Normans: Southern Italy in the Ninth and Tenth Centuries. Philadelphia: University of Pennsylvania Press. ISBN 0-8122-1587-7.
 Musca, Giosuè (1964). L'emirato di Bari, 847–871. (Università degli Studi di Bari Istituto di Storia Medievale e Moderna, 4.) Bari: Dedalo Litostampa.
 Drew, K. F. (1965) Review of L'emirato di Bari, 847–871, Giosuè Musca. The American Historical Review, 71:1 (Oct.), p. 135.
 Krueger, Hilmar C. (1966) Review of L'emirato di Bari, 847–871, Giosuè Musca. Speculum, 41:4 (Oct.), p. 761.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bari
Kategoria:Italiako Erdi Aroa
Kategoria:Apuliako historia
Kategoria:Desagertutako Europako monarkiak
Kategoria:Desagertutako emirerriak
Kategoria:IX. mendean desagertutako herrialdeak