Valerie Saena Tuia

Valerie Saena Tuia (Samoa, XX. mendea) zientzialaria, genetikalaria eta ikertzailea da, Samoako landareetan aditua. Baliabide genetikoen arduradun ofiziala izan zen Ozeano Bareko Laborantzarako eta Zuhaitzetarako Zentro Komunitarioaren Idazkaritzan 15 urte baino gehiagoz, eta 2017an erretiratu egin zen.

 Bizitza 
Tuiak batxilergoa du Nekazaritzan, graduondoko diploma eta maistratasuna Nekazaritzan.

 Lan ibilbidea 
Samoan, nekazaritzako ofiziala eta Samoako zerbitzu publikoko ikertzaile nagusia izan zen. Eginkizun horietan, Tuia nekazariekin lan egiteko arduraduna izan zen, laboreak dibertsifikatzen eta hobetzen laguntzeko. Geroago, Fiyira joan zen Ozeano Bareko Laborantzarako eta Zuhaitzetarako Zentro Komunitarioko Idazkaritzan lan egiteko, baliabide genetikoen arduradun ofizial gisa.

Bere agintaldian, Tuiak taro landarearen sustraien hazkuntzari buruzko ikerketa zientifikoa burutu zuen. Taro landarea Araceae familiako landare jangarria da eta eskualde tropikaletan almidoia lortzeko landatzen da. Munduko taro bildumarik handiena ezarri zuen eta eskualdeko landareen banku genetikoa kudeatu zuen. Erdiko taro bilduma hostoaren ilearen gaixotasunarekiko toleranteak diren taro barietate berriak garatzeko erabili da. Ogi-zuhaitza hedatzeko sistema batean ere lan egin zuen Tuiak, metodo konbentzionalak erabiliz landatzen zirenak baino landare indartsuagoak eta altuagoak sortu zituelarik.

Erretiroa hartu eta gero, Tuia Samoara itzuli zen familia negozio bat gidatzera.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Samoarrak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume genetikalariak