Oñatiko Unibertsitateko kaperako erretaula

Oñatiko Unibertsitateko kaperako erretaula Oñatiko Sancti Spiritus Unibertsitateko kaperako erretaula pizkundetarra da, XVI. mende erdialdekoa. Egilea, ustez, Pierre Picart eta haren eskola dira. 

 Babeslea 
Rodrigo Mercado Zuatzola oñatiar apezpikuaren babesarekin egin zen erretaula, Unibertsitatea bera bezalatsu. Bere testamentua ezaguna da, eta han bi erretaularen enkargua egin zuela argi geratzen da. Bata hau, Sancti Spiritusekoa, eta bestea Oñatiko San Migel parrokia elizan Zuatzolaren beraren kaperan eraiki zen Pietataren erretaula. Zuatzola bera beste eliza horretan dago ehortzia, hilobi monumental batean.

 Egileak 
Dokumentuak daude ziurtatzen dutenak Zuatzolak kontratuak izan zituela Pierres Picart artista frantsesarekin kaperako lana egiteko, eta baita Jerónimo Rodríguez eta Cristóbal Bustamante margolari gaztelarrekin "kapera urreztatzeko".

 Pierres Picart 
Picart zenbait hiritan bizi izan zen Frantzian eta Gaztelan, lanek batetik bestera eramaten zuten bitartean. Burgosen bizi izan zen 1533 eta 1536 artean, berriz hiri berean 1540ko hamarkada hasieran, eta 1542an Valladoliden ezarri zen. Hiri honetan kontaktatu zuen hain zuzen orduan Avilako apezpikua zenarekin, Zuatzolarekin, 1545an, Unibertsitaterako lanak egiteko. Jarraian lan horiek burutzeko Oñatira joan zen bizitzera, eta 1548an bertan Katalina Elorduirekin ezkondu zen. Oñatiko bere tailerretik lana egin zituen Gipuzkoan, Araban eta Nafarroa Garaian zehar.

 Polikromiaren margolariak 
Polikromiaren arduradunak Avila hiriko eta beronen jurisdikziopeko Fontiveros herrixkako bi margolari-urreztatzaile izan ziren, Jeronimo Rodríguez eta Cristobal Bustamante. Sarritan egin zuten lan elkarrekin bere lanbidearekin lotutako lanetan Avilako elizbarrutian, 1540 eta 1550eko hamarkadetan zehar. Elizbarrutiko burua Zuatzola zelarik, inguruan ezagutzen zituen egilerik onenak aukeratu izana izan daiteke arrazoia hauek Oñatira budaltzeko, baina posible da inguruan izeneko margolari asko ere ez izatea, inguruko beste artista ezagun erresuma hedatuan ari baitziren lanean urte haietan, Avilatik urruti, Isidro de Villoldo edo Joan Bautista Vázquez zaharra, bereziki,.

 Deskribapena 
Nahiko erretaula handia. Azpiko bankua, bankua, hiru atal eta atikoa ditu. Bankuan eta lehen atalean, hiru kale eta tarteko lau kale ditu, eta goiko ataletan, berriz, hiru kale eta tarteko bi kale.

Erretaula San Mikeli eta Espiritu Santuari eskainita dago, eraikuntza osoaren titularra baita. Mukulu biribileko tailak eta kalitate artistikorik handieneko erliebeak erdiko kalean daude: San Mikel eta Espiritu Santuaren etorrera lehen atalean; eta Ama Birjinaren Jasokundea gero.  Irudiak banaka daude zizelkatuak, ez eszenak osatzen , baina bakoitza mugimenduan ari dela dirudi, zangoak gurutzatuz, ileak eta bizarrak haizeak astinduta bezala profeta batzuen kasuan, Picartek manierismoaren zantzuak ezarri zituelarik bere lanean. Banakako eskulturez gain, erliebean egindako irudi bakarra mendekostearen eszena da. 

 Behetik gorantz 
Beheko bankuan, profeten erliebe handi batzuk daude (Isaias eta Jeremias). Armarri bat ere badago, Zuatzolari erreferentzia eginez, bi eguzkirekin, lau telamonek eta lau bertuteek lagunduta.https://www.euskadi.eus/app/ondarea/patrimonio-mueble/retablo-de-sancti-spiritus/retablo-casillero/onati/-casco-historico/fichaconsulta/23825 

Lehen gorputzean erdiko hobian San Mikelen irudia da nagusi: adierazgarritasun bizikoa da eta apainketa platereskoa dauka. San Joan Bataiatzailea eta San Lukas alde banatara, eta bankuko gainerako lau irudiak santu fundatzaileenak. eskumatara San Anbrosio eta San Agustin, eta ezkerretara San Jeronimo eta San Gregorio.  

Bigarren gorputzean, alboko kaleetan, San Marko eta San Mateo daude. Gainerako kaleetan, San Anton eta San Agustin Ebanjelioaren aldetik, eta San Blas eta San Nikolas pistolaren aldetik. Atal horrek giza irudi eta aingeru batzuk ditu amaieran, muturretan. 

Azken ataleko etxetxoak txikiagoak dira, eta berriz Zuatzola apezpikuaren armarria han bi aingeruk eutsia dago, profeta buruak ageri direla alboetan. Atikoa borobila da eta goian Aita Betikoa dago, serafinez inguraturik. Alboetan buru batzuk, eta baita aingeru biluzi batzuk ere hobi txikietan.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Oñatiko Unibertsitatea
Kategoria:Euskal Herriko erretaula nagusiak