Jan Evangelista Purkyně

Jan Evangelista Purkyně (Libochovice, 1787ko abenduaren 17a edo 18a – Praga, 1869ko uztailaren 28a) txekiar anatomista eta fisiologoa izan zen.

Bohemiako Erresuman jaio zen, orduan Austrohungariar Inperioaren zati zena eta gaur egun Txekiar Errepublika. Bigarren hezkuntza amaitu ondoren eskolapioetan sartu zen monje gisa, baina zientziara dedikatzeko utzi zuen.

1818an Pragako Unibertsitate Karolinoan Medikuntzan graduatu zen eta fisiologiako irakasle izendatu zuten. Purkinjek argi urdinarekin alderatuta giza begiak argi gorriarekiko duen sentikortasun txikiagoan duen eragina aurkitu zuen, eta fenomeno entoptikoen deskribapenak argitaratu zituen.

Psikologia esperimentalaren aitzindaria izan zen eta 1839an fisiologia saila sortu zuen Breslauko Unibertsitatean. Eslaviar gizarte literarioa ere sortu zuen. 1850etik hil zen arte Fisiologiako katedraduna izan zen Pragako Unibertsitatean.

Purkinjeren zelulak (zerebeloko neurona handiak) eta Purkinjeren zuntzak aurkitu zituen. Plasma eta protoplasma terminoak ere sartu zituen.

Mikrotomoa mikroskopioan aztertzeko ehun-xerrak egiten lehena izan zen. 1829an, kanfor, opio, belladona eta turmentinak gizakiengan zituen ondorioak deskribatu zituen. 1833an izerdiaren guruinak aurkitu zituen.

Kategoria:Anatomistak
Kategoria:Fisiologoak
Kategoria:Royal Societyko kideak
Kategoria:Pragan hildakoak