Lydia Makhubu

Lydia Phindile Makhubu (Suazilandia, 1937ko uztailaren 1a - 2021eko uztailaren 24a) swazi farmazialaria  izan zen eta Suazilandiako Unibertsitateko kimikako irakaslea, dekanoa eta errektoreordea.

 Bizitza 
Usuthu misioan jaio zen, Suazilandian. Gurasoak irakasleak zituen, eta aitak angarilari gisa ere egiten zuen lan ospitaleetan. Medikuntzarekin izandako lehen harremanak eragin handia izan zuen bere karrera aukeraketan; hasieran mediku izan nahi zuen, baina gero kimikara aldatu zen.

Makhubu 1963an graduatu zen zientzietan Pio XII Unibertsitatean (gaur egun Lesotoko Unibertsitate Nazionala). Ondoren, 1967an, Kanadako Commonwealth-eko beka batekin, zientzia maisutza egin zuen, zehazki kimika organikoan, Albertako Unibertsitatean. 1973an medikuntzako kimikan doktoratu zen Torontoko Unibertsitatean, eta, hala, doktoretza lortu zuen lehen emakume swazia bihurtu zen.

Bere herrialdera itzuli eta Suazilandiako Unibertsitateko fakultatean hasi zen lanean. Kimika saileko irakaslea izan zen 1973an, zientzia dekanoa 1976tik 1980ra, senior irakaslea 1979an eta errektoreordea 1988tik 2003ra. Bere ikerketak Swazi sendatzaile tradizionalek erabiltzen zituzten landareen efektu medikoetan zentratu zen.

1993an sortu zenetik 2005era arte, Makhubu Garapen Bidean Dauden Mundurako Zientzian Emakumeen Erakundeko presidentea izan zen. Erakunde horrek graduondoko ikasketetarako ikerketa-bekak ematen ditu. Commonwealtheko Unibertsitateen Elkarteko batzorde exekutiboko lehen emakumezko presidentea izan zen. Erakunde ugariri eman zien zerbitzua, hala nola Nazio Batuen Garapenerako Zientzia eta Teknologiaren Aholku Batzordeari.

 Sariak eta aintzatespenak 
Hainbat beka eta ohore jaso ditu, besteak beste, MacArthur Fundazioaren beka bat (1993-1995) eta hainbat unibertsitatetako ohorezko doktoregoak, Saint Mary Unibertsitateko lege-doktoretza bat barne 1991n.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Farmazialariak
Kategoria:Emakume kimikariak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume zientzialariak