SADE enpresa

SADE akronimoa Donostiako Sociedad Anónima de Deportes y Espectáculos enpresarena da. Donostiako zinema eta antzerki eskaintzarekin lotura historikoa izan du. Azken urteotan, ordea, hotelen negozioan murgilduta dabiltza. 2025ean ehun urte bete zituen enpresak.https://sadecines.com/es/sobre-nosotros/

 Historia 
Miramar antzokia izan zen abiapuntua, 1913an. Gerora inauguratu zituzten Arte Ederren antzokia (1914) eta bi antzoki: Príncipe (1922) eta Trueba (1923). Sociedad Anonima Deportes y Espectaculos (SADE) enpresaren aurrekari gisa hartu behar dira, horien guztien ardura hartu zuelako. Hori 1925eko abenduaren 28an izan zen. ''«Mendeurrena betetzera doa SADE enpresa», Inaxio Esnaola.

Bi enpresen arteko bat-egiteari esker sortu zuten SADE: Vicente Mendizabal e Hijos eta Principe Fims, Mauricio Damborenea enpresari tolosarra buru zuena. Aurrenekoak, Miramar, Trueba eta Arte Ederrak kudeatzen zituen. Bigarrenak, berriz, Principe antzokia eta Donostiako, Madrilgo eta Zaragozako Jai-Alai frontoiak. Hain zuzen ere, pilotari eta apustuei loturiko negozioarengatik du SADEren izenak kirolarekin lotura.https://sadecines.com/es/AquellosCinesDonostiarras/1925-nace-la-sade/

Garai hartan, SADEk honela aurkeztu zuen bere burua: «Hiriko zinema areto gehienak kontrolatzen dituen eta Donostiako zinema eta antzerki emanaldiak dinamizatzen dituen etxe handi bat gara. Kapital sozial garrantzitsuari esker eta hiriko bost proiekzio aretoen gaineko kontrolari esker, Vicente Mendizabalen enpresak probintzian proiektatutako film entzutetsu gehienak eskuratu ahal izango ditu eta AEBetako, Alemaniako eta Espainiako egungo ekoiztetxe handiekin esklusiba batzuk lortu ahal izango ditu». Aipaturiko antzokiekin batera, 1925ean ireki zen Petit Casino antzokiaren ardura ere hartu zuten. 

Hiriko zinema gehienak SADE enpresaren esku zeuden eta gaur egun ere horrela da. Batzuk desagertu badira dagoneko: Astoria, Petit Casino, Miramar. Eta berri bat ireki zuten: Antiguo Berri zinemak.

 Hotelak 
Astoria zenarekin beste negozio ildo bat sustatzeari ekin zion SADEk. Zinemen errentagarritasunaz harago, hotelen eta turismoaren sektorea lehenestea erabaki zuten. Horrela, Arte Ederren eraikina luxuzko Hilton hotel bihurtuko dute. Azken proiektu hau eta lanen prozesua oso kritikatua izan da, bereziki Áncora elkartearen aldetik.https://www.diariovasco.com/san-sebastian/ancora-denuncia-video-destruccion-completa-fachadas-originales-20240928123902-nt.html

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 :SADE enpresaren webgune ofiziala.
 Inaxio Esnaola: "Mendeurrena betetzera doa SADE enpresa", Irutxuloko Hitza, 2.448 zk., 26. or.

Kategoria:Donostiako zinemak
Kategoria:Donostiako hotelak
Kategoria:Donostiako ekonomia
Kategoria:1925ean sortutako enpresak
Kategoria:Gipuzkoako enpresak