Gallura

Gallura ( edo ,  ahoskatua; ,  ahoskatua) ipar-ekialdeko Sardinian dagoen eskualde historiko eta geografikoa da. Erdi Aroan, uharteko lau epailetzako () bat izan zen.

Hiri eta herri nagusiak Olbia, Tempio Pausania, La Maddalena, Arzachena eta Calangianus dira. 2016 arte Olbia-Tempioko probintziaren parte izanda ere, egun Sassariko probintziaren parte da.

Bertako jendeak gallureraz hitz egiten du. Hauxe, berez, sardinieraren diasistema bat da, korsikerarekin estuki lotua.

Aireportu bat dago Olbian (Olbia-Costa Smeralda). Kortxo, granito eta elikagaien industriak Obia eta Tempion daude. Costa Smeraldan eta La Maddalena uhartean turismo asko dago.

 Historia 
Oraindik ez dute egiaztatu Paleolitoan Galluran gizakia dagoenik. Gizakia duela 700.000 urte inguru iritsi zen Sardiniara, sardo-korsikar blokea zeharkatuz, Toskanar artxipelagoan biltzen den itsasartea zeharkatu ondoren. Hori dela eta, oso litekeena da Galluran Paleolitoan gizakiak egotea. Gizakiaren existentziarik zaharrena Neolitokoa da. Lu Littaroniko Para Aglientun eta Spargiko uharteko Cala Corsararentzat Arci mendiko zeramika eta obsidiana ugari aurkitu zituzten. Horrek erakusten du, beste behin ere, Galluratik orduko "urre beltza" igaro behar izan zela antzinako garaietan. Sardiniatik eta Sardiniarako ibilbideak oso ezagunak ziren, eta bertako baliabideek jende asko erakartzen zuten. Egungo Gallura eskualdean korsikarrak bizi ziren, Erromatar Inperioa hedatu aurretik. Garai nuragikoan, Gallura izan zen Korsikako hegoaldean kultura nuragikoa hedatzeko zubi-burua, bereziki, eta "korridore" baten (Korsikako tipoei dagokienez gertu) eta "tholos korridore mistoaren" hedapena eta mota tipikoa ikusi ziren, askotan inguruko egitura arkitektonikoen eta harkaitzen integrazioarekin lotuak.

K.a. 238an erromatarrek Sardinia konkistatu zutenean, Olbia hiri punikoak garrantzi handia hartu zuen, penintsulatik hurbilen zegoena baitzen eta Calares Turris Lybissonisekin lotzen baitzuen.

 Bibliografia 
Deecke, W. (1904). Italy: A Popular Account of the Country, Its People, and Its Institutions (Including Malta and Sardinia). Londres: Swan Sonnenschein 
Domenico, Roy (2002). The Regions of Italy: A Reference Guide to History and Culture. Westport, CT: Greenwood Press 
 S. Chessa, Le Dimore rurali in Sardegna, con particolare riferimento al Monteacuto, al Goceano, al Meilogu e alla Gallura, Cargeghe, Documenta, 2008 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Italiako eskualde historikoak
Kategoria:Sardiniako geografia