Megascolia maculata

Mamut liztorra edo tigre liztorra (Megascolia maculata) liztor parasitoide bat da, oso handia (Europako handiena): emea 4 zentimetroraino iristen da, baina arra txikiagoa da. Espeziea urtaro epeletan agertzen da, maiatzetik irailera. Haren tamaina eta etengabeko alarmismoa direla eta, maiz liztor asiarrarekin nahasten da. Polinizatzailea da, parasitoidea, oldarkortasun txikia duena.

 Anatomia 
Mamut liztorra dimorfismo sexual nabariko liztor parasitoidea da: sexuak erraz ezagutzen dira: emea handiagoa da, aurrerantz okertutako antena laburragoak ditu eta buru guztiz horia du, Megascolia flavifrons sinonimoak iradokitzen duen bezala; arrak, berriz, buru beltza eta antena askoz luzeagoak ditu. Gorputza ile ilunez estalia du eta kolore beltz distiratsua du, sabelaldean bi banda hori dituela, batzuetan lau orban hori osatzeko banatuta. Emeak baraila handiak ere ditu, harrapakinak manipulatzeko erabiltzen dituztenak.

 Banaketa geografikoa 
Mamut liztorra Europako hegoaldean bizi da, Txekiar Errepublikaraino (bertan, 2013an lehen aldiz ikusi zen), baita Errusian, Ipar Afrikan eta Ekialde Hurbilean ere. Britainia Handiko hegoaldean ikusi da, baina haren harrapakina han bizi ez denez, ezin da bertan finkatu.

 Habitata 
Mediterraneoko habitatetan da, hala nola hariztietan, makian eta garrigetan. Haren harrapakin Oryctes nasicornis errinozero kakalardo europarra ere den lekuetan bakarrik ager daiteke, eta Errusian ikusi denez, ohikoagoa da gizakien bizilekuen inguruan, bertan simaur-pilek, zerrategiek eta konpost-pilek bere harrapakinaren habitata eskaintzen dutelako.

 Biologia 
Helduak loreen nektarraz elikatzen dira. Maltan, orburu basatiarekin eta Carpobrotus edulisarekin lotu izan dira. Emeak egur hiletan ehizatzen ditu europar errinozero kakalardoaren larbak: ziztadaz paralizatzen du, eta gero arrautza bakarra erruten du haren gainean. Liztor larbak kakalardoarena jaten du, azala izan ezik. Kakalardoaren larba irentsi ondoren, liztor larbak kokolo bat eraikitzen du eta pupa bihurtuta, hurrengo udaberrian kokolotik heldu gisa irteten da.

 Kulturan 
Garai minoikoko urregintza handiko harribitxi bat den urrezko Malia zintzilikarioa egiteko erabilitako intsektuaren eredu gisa iradokitzen da.

 Irudi galeria 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Scoliidae
Kategoria:Euskal Herriko himenopteroak