Familisterio

Familisterioa Jean-Baptiste André Godin industrialariak Guisen (Frantzia Garaia) XIX. medean eraikitako falansterioa da. Sozialismo utopikoaren teoriak aplikatzeko saiakera izan zen, eta xede nagusia zen industria-langileak (familiak eta banakoak) elkarrekin bizitzea, bertan denda kooperatiboak eta aisialdia izanik.

"Familistère" izena eman zien Godinek 1858 eta 1883 bitartean langileentzat eta familientzat eraiki zituen bizitegi-eraikinei, ziurrenik Victor Calland arkitektoaren planoetan oinarrituta. Godin Charles Fourierren falansterioan oinarritu zen, baina, beti bezala, teoria aztertu zuen bere ideietara egokitzeko eta, batez ere, bideragarriagoa egiteko.

Historia

1846an, Jean-Baptiste Godin industrialaria Guisen kokatu zen sukaldeko eta berokuntzako tresnak ekoizten zituen enpresa bat sortzeko: berak asmatutako "Godin berogailu" (poêles Godin) ospetsuak. Burdinurtuz eginda, beroa askoz hobeto zabaltzen zuten antzinako modeloen xafla metalikoek baino, eta horri esker, jatorri apalekoa izanik azkar aberastu zen. Hala ere, langile industrialen bizi eta lan baldintza lazgarrien oroitzapena mantentzen zuen, 1835 eta 1837 bitartean egindako bidaian ere ikusi zuena. Godinek, horrela, bere aberastasuna erabili zuen bere langileen bizitza hobetzeko eta langileen pobreziaren arazoari berezko irtenbideak proposatzeko.

Charles Fourierren ikaslea, "eskola sozialarekin" harremanetan jarri zen eta, 1854an, bere ondasunen herena inbertitu zuen Texasen Phalanx kolonia bat ezartzeko ahaleginean, Victor Considéranten gidaritzapean. Esperimentuak porrot egin zuen, baina era berean konbentzitu bere ideia propioak praktikan jartzeko, modu progresibo eta pragmatikoan.

Ezaugarriak 
Familisterioak hainbat eraikin-multzo ditu:
Jauregi Soziala (Palais social), eraikin nagusia bizitegi-erabilerarako. Erdiko pabiloi handi bat eta alboetan bi hegal txikixeagoz osatua. Landrecies pabiloia eta Cambrai pabiloia, Jauregi Sozialetik bananduak daudenak, eskuineko hegalaren aurrean, horiek ere bizitegi-erabilerarako. Azken eraikin hau, 1883 eta 1884 artean eraikia,
haurtzaindegia eta haur-eskola, Gizarte Jauregiko pabiloi nagusiaren atzean, Lehen Mundu Gerran suntsitua
ekonomatuaren eraikina, Gizarte Jauregiaren ezkerreko hegalaren aurrean
eskolaren eta antzokiaren eraikina, Gizarte Jauregiaren pabiloi nagusiaren aurrean
garbitegia, komunak eta igerilekua, Oise ibaiaren beste ertzean, fabrikaren aldean.

Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Arkitektura utopikoa