Andoille

Andouille-a (frantsesez  eta amerikar ingelesez  ahoskatua) frantziar eta cajun sukaldaritzako oso hestebete tradizionala da, kasuaren arabera, urdailarekin eta hesteekin edo txerri-haragiarekin eta gantzarekin egiten dena, ketua eta oso pikantea. Cajun aldaera XIX. mendean frantziar emigranteek Mundu Berrira, eta bereziki Louisianara, XVIII. mendean ekarri zuten errezeta frantsesaren eboluzioa da.

Andouillearen jatorria Erdi Aroan kokatzen da. Ez da nahasi behar andouillette saltxitxaren aldaera frantsesarekin.

 Andouille frantsesa 
Txerriaren digestio-hodiaren zatiekin egiten da, gazituta, lehortuta eta pago-egurrarekin keztatuta. Koiperik eta irinik gehitu gabe biribilkatzen dira, eta gatzarekin, piperbeltzarekin eta gozagarriekin ontzen da. Eskualde-barietateak daude, eta ospetsuenak Bretainiakoak eta Normandiako Vire hirikoak dira. Andouille ezaguna da bere azal beltzagatik, eta ez du berotu edo gisatu beharrik. Aperitibo edo sarrerako gisa hartzen da.

 Andouille cajun 
Txerri-haragi keztatu eta koipetsuarekin nahasia, espeziatua eta baratxuri, tipula eta ardoarekin lurrindua. Louisianako LaPlace herriak "andouillearen munduko hiriburu" izena du eta "Andouilleko Jaialdia" antolatzen du urtero, urrian, musikaren inguruan.

 Aldaerak 
Andouillearen aldaketa baten ondorioz, Calabriako eskualdean Nduja izeneko saltxitxa bat sortu zen Italiako hegoaldean.

 Etimologia 
Andouille izena, jada Erdi Aroan zegoena, latin arrunteko inductile hitzetik dator, inducere (sartu) latinezko aditzetik, tripa batean sartutako betegarriari dagokiona. Hestebeteen familiakoa da, beraz. Frantses hitzetik eratorriak dira Espainiako ipar-mendebaldeko androlla eta Italiako nduja ere.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bretainiako gastronomia
Kategoria:Ketuak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako gastronomia
Kategoria:Saltxitxak