Gibraltarko gudua (1476)

Gibraltarko 1476ko gudua Gaztelako Ondorengotza Gerrako gertakarietako bat izan zen, itsas gudu bat Gibraltarko Itsasartean gertatua.

 Gudua itsasartean 
Gerra Henrike IV.a Gaztelakoaren alaba zen Joana Beltanejaren aldekoen eta erregearen sasi-arreba zen Elisabeten aldekoen arteko gerra izan zen, Gaztelako indarrak funtsean (eta harekin Bizkaia eta Gipuzkoako ontzidiak) Elisabeten alde izan zirelarik, Elisabeten senar Fernando Aragoikoaren aragoitar indarrekin batera. Beltranejaren aldea Portugalgo Erresumak defenditu zuen.

1476ko otsailaren bukaeratik, Anton Martin Netok zuzendutako ontzidi gaztelarra bidaltzeko planak zeuden, portugaldarrei eraso egiteko eta Santo Antão uhartea okupatzeko. Espedizio hori ez zen burutu, baina prestakuntza ontzidi bat osatu zen Guadalquivir ibaiaren bokalean, zeinean zenbait ontzi eta kapitain euskaldun ziren, eta baita galera katalanak (Gaztelarekin gatazka hartan aliatutako Aragoiko erresumakoak) eta karabela gaztelarrak. Euskal ontziak ziren Zumaia, Juan Martinez de Mendaroren gidaritzapean, Salazar Pedro de Salazarren agindupean. eta Gaviola, Ortún Pérez de Gaviola buru zuela. Gaztelako bost karabelak zuzendu zituen Carlos de Valerak eta lau galera katalanak Andreu Sunyerrek.

Ontzidiak Alvar Mendesen agindupeko portugaldar flota bat geldiaraztea eta garaitzea lortu zuen apirilean edo maiatzean. 500 tripulatzaileko La Borralla galera portugesa zen Mendesen ontzi nagusia, garaiko ontzi bikainena kontsideratua, eta guduan erre eta galdu zen. Portugesen galera bat eta bi karabela harrapatu zizkieten halaber porrugesei. Pisatik armaduraz kargatutako ontzi genovar bat ere izan zen borrokan, eta honen harrapaketan, Gaztelako ontziak eta katalanenak elkarren kontra jarri ziren. Bestetik, euskal kapitain bat, Juan Martinez de Mendaro zumaiarra, guduan hil zen, eta haren ondorengoek Zumaian enkargatu zuten ondorengo botozko taulan ageri da guduko irudi bat, itsas gudu baten irudi bakana Erdi Aroko artean.
erdian|thumb|400x400px|Zumaiako botozko taula. Goian ezkerretan belauniko, Juan Martinez de Mendaro kapitaina. Behean Gibraltarko guduaren irudikapena: ezkerreko ontziak Portugalen zeinuak daramatza, eskuinekoak Gaztelarenak (zeinarekin zegoen euskal ontzidia).

 Ondorengoak 
Guduak ez zuen itsasoko gerra amaitu Portugal eta Gaztelaren artean. Jarraian, Lisboatik, Fernao Gomasen agindupeko 20 karabela Ginearantz itsasoratu direla jakinda, atzetik Carlos de Valeraren ontzidia joan zitzaion, Bizkaiko hiru ontzirekin tartea, Salazar berriro baina orain Varela bera zuela kapitain, Gaviola Pedro del Puerto kapitainiarekin orain, eta Lequeitio Antón Martín Neto buru zuela. Santo Antão uhartea arpilatu ondoren, Gaviola itzuli egin zen Iberiar penintsulara, baina Cabo Verdeko uharteak Gaztelako Koroarentzat okupatu zituen ontzidiak. Egoera horrek bakarrik iraun zuen 1479ko Alcaçovasko Itunera arte, zeinak portugaldarren nagusitasuna berrezarri zen uharteetan, Gaztelako flota garaitua izan baitzen 1478ko Gineako itsas guduan.

Gudua eragin zuen gerra, gerra zibiltzat zein Gaztela eta Portugalen artekotzat har daitekeena, Elisabet Gaztelakoaren aldeko alderdi gaztelar-aragoitarrak irabazi zuen, eta Erregina Katoliko gisa, agintean indartsu irten zen Elisabet.
 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Zumaiako historia
Kategoria:1476ko gatazkak
Kategoria:Gaztelako Erresumak parte hartutako guduak
Kategoria:Euskal ontzidi eta almiranteen itsas guduak
Kategoria:Aragoiko Erresumak parte hartutako guduak
Kategoria:Portugalek parte hartutako guduak