Ferrocarriles Vascongados

Ferrocarriles Vascongados euskal garraio enpresa izan zen.

 Historia 
Ferrocarriles Vascongados 1906ko uztailaren 1ean sortu zuten, Bizkaian eta Gipuzkoan hainbat trenbide ustiatzen zituzten hiru tren-enpresen bat-egitearen ondorioz. Enpresa horiek guztiak zabalera estuko trenbideak ustiatzen zituzten, eta elkarren artean akziozko loturak zituzten:

 Compañía del Ferrocarril Central de Vizcaya. Trenbide hauek zituen: Bilbotik Durangorako linea eta Basauriko Bidebietako adarra, 34,107 km-koa, 1882ko uztailaren 1ean irekia; eta Durangotik Elorrio eta Arratzolarako trenbidea, 15,223 km-koa, 1905eko uztailaren 16an inauguratua.
 Compañía del Ferrocarril de Durango a Zumárraga, zeinari Durangotik Zumarragarako trenbidea eta Maltzagatik (Eibar) Karkizanorako (Elgoibar) adarra zegozkion, 52,044 km-koa, 1889ko abuztuaren 26an inauguratua.
 Compañía del Ferrocarril de Elgoibar a San Sebastián, Elgoibarretik Donostiara doan trenbidea kudeatzen zuena, 52,858 km-koa, 1901eko urtarrilaren 1ean trafikoari irekia.

Ferrocarriles Vascongados trenbide-sareak Bilbo, Bizkaiko hiriburua eta Donostia, Gipuzkoako hiriburua, lotzen zituen; trenbide nagusi horretaz gain, hainbat adar zeuden, bai Gipuzkoan, bai Bizkaian. Nagusian, Maltzaga (Eibar) eta Zumarraga lotzen zituena zen (hasiera batean Durango-Zumarraga linea zen). Debako trena ere esaten zitzaion, eta, horri esker, Ferrocarriles Vascongados eta Madril-Hendaia lotzen dituen trenbide zabaleko trenbidearen arteko korrespondentzia, bidaiari eta merkantzien nodo garrantzitsua zuen. Trenbide hori Compañía de los Caminos de Hierro del Norte de España konpainiaren linea nagusia zen, gerora RENFEn integratua, eta Urolako trena ere Zumaian zuen. Bizkaian, Central de Vizcayatik jasoa, Arizeko Bidebietako geltokirainoko adarra kudeatu zuen. Bertan, Bilbo eta Miranda Ebro eta Tutera lotzen zituen bide zabaleko Castejon-Bilbo burdinbidearekin lotzen zen.EUSKO TRENBIDEAK SAN SEBASTIÁN - BILBAO (FF CC Vascongados) Era berean, Central de Vizcayaren adarra martxan mantendu zuen, Ibaizabal Garaitik Durangoko burualdetik abiatzen zena eta Elorrioraino eta Arratzolako meategietara iristen zena. Ferrocarriles Vascongados enpresak loturak zituen beste konpainia batzuetako trenbideekin, baina bi aldeko akordioen bidez osatzen zituzten zerbitzuak. Urolako trena, Zumarraga eta Zumaia lotzen zituena, Urola haranetik; Ferrocarril de San Sebastián a la Frontera Francesa enpresak, "Topo"a kudeatzen zuena, Gipuzkoako hiriburua eta Hendaia lotzen zituen; Plazaolako trena, Andoain eta Iruñea lotzen zituena; Ferrocarriles Vascongadosekin zuen lotura, Andoaindik Lasartera doan luzapen-adarraren bidez; eta Vasco-Navarro trenbidea, Lizarra (Nafarroa) eta Bergara (Gipuzkoa) lotzen zituena, Gasteiz zeharkatuz. Trenbide horrek adar bat zuen, Bergarako erdigunetik Mekolalderaino (herri berean) hedatzen zuena, han Maltzagatik Zumarragara doan Ferrocarriles Vascongadosen adarrarekin lotzeko. Zornotzan (Bizkaia), Zornotza-Bermeo burdinbidearekin lotzen zen.

1972ko ekainaren 24an, FEVEk Ferrocarriles Vascongados trenbideak ustiatzeari ekin zion, aurreko hamarkadaren erdialdetik aurrera gainbehera ekonomikoa eta galerak izan ondoren. 1976ko otsailaren 17an, Estatuak 280.000.000 pezeta ordaindu zizkion konpainiari bere trenbide guztiengatik, eta trenbide horiek FEVErenak bilakatu ziren.

FEVEk azpiegitura kudeatu zuen garaian, Bilbotik Donostiarako trenbide nagusia modernizatu zen, Durangotik Elorriora eta Arratzolako meategiak eta Maltzagatik Zumarragarako adarra (gaur egun bide berde bihurtua) itxi ziren, eta salgaien garraioa bultzatu zuten. 1979ko ekainaren 1ean, Ferrocarriles Vascongadosen antzinako trenbideak Eusko Kontseilu Nagusiari laga zitzaizkion,Boletín Oficial del País Vasco http://www.garraioak.ejgv.euskadi.net/bopv2/datos/2007/04/0701990a.pdf eta honek, 1982ko maiatzaren 24an, egungo Eusko Trenbideak-Ferrocarriles Vascos SA (Euskotren) sortu zuen.

Enpresaren karga guztiak hainbat bidetatik konpondu ondoren, 1995eko abenduaren 29an, Akziodunen Batzar Nagusiak formalki onartu zuen konpainia desegitea.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Euskal Herriko garraio enpresak
Kategoria:Euskal Herriko burdinbidea
Kategoria:1906an sortutako enpresak
Kategoria:1995ean desagertutako enpresak
Kategoria:Desagertu edo beste enpresa batekin baturiko Euskal Enpresak