Carmen Ayuso García

Carmen Ayuso García (Espainia, 1955) zientzialaria, medikua, irakasle eta ikertzailea da, genetikan eta gaixotasun arraroetan aditua. Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioak ematen duen Medikuntza eta Osasun Zientzietako Gregorio Marañón Ikerketa Sari Nazionala jaso zuen lehen emakumea da, gaixotasun arraroen ikerketa genetiko, epidemiologiko, kliniko eta terapeutikoan egindako ibilbidearengatik. 

 Bizitza 
Medikuntza eta Kirurgiako lizentziatura lortu zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Medikuntza Fakultatean. Doktoretza Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Medikuntza Fakultatean egin zuen.

 Lan ibilbidea 
Ginekologia, pediatria, anatomia patologikoko eta fisiologia saileko ohorezko irakaslea izan zen. 2008 urtetik 2012 urtera Espainiako Bioetika Batzordeko kidea. 2009 urtean Kalitatea Ebaluatzeko eta Egiaztatzeko Agentzia Nazionalak irakasle titular akreditatu zuen.

2006 urtean, Gaixotasun Arraroen Sareko Ikerketa Zentroko 704 ikerketa-unitateko ikertzaile nagusi lanean hasi zen.

Osasun Ministerioko aholkulari ere jardun du Osasun Sistema Nazionaleko Genetika eta Genomikako Zerbitzu Zorrorako eta Lagundutako Giza Ugalketako Batzorde Nazionalerako, baita Espainiako Medikuntzako Errege Akademia Nazionaleko akademiko gisa ere, 2022 urtean, giza genetikaren plazarako. 

2009 urtean, Jiménez Díaz Unibertsitate Ospitaleko Genetika Saileko burua izan zen, eta fundazio bereko Osasun Ikerketako Institutuko zuzendari zientifikoa eta Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Medikuntza Genomikoko irakaslea ere bai.

Fundazioko buruzagitza Madrilgo osasun sare publikoaren barruan dauden Quirónsaludeko beste hiru ospitaletako zerbitzuetara zabaltzen da, hauexek izanik: Rey Juan Carlos Móstolesen, Infanta Elena Valdemoron eta General de Villalba Collado Villalba eremuan.

1979 urtean, aktiboki parte hartu zuen genetikaren eta genomikaren alorreko aurrerapenak eta haien ondorio bioetikoak hedatzen.

 Ikerketa-lerroa 
Bere ikerketa-ildoa jatorri genetikoa duten gaixotasun arraroetan, jatorri oftalmogenetikoa duten gaixotasun arraroetan, diagnostiko molekularrean, jaio aurreko diagnostikoan, aholkularitza genetikoan, medikuntza genomikoan eta sekuentziazio masiboan oinarrituta dago. Era berean, herentziazko gaixotasun neurosentsorialetan, farmakogenetikan, terapia genetikoan eta zelularrean aplikazio terapeutikoa.

Mekanismo patogenikoen eta gene berrien aurkikuntzan parte hartu du. Aldi berean, genetika espezialitate mediko gisa ikusarazten lagundu du, eta gaixotasun arraroei ikuspegi translazional batekin heltzeko eraldaketan, medikuntza pertsonalizatuaren eta doitasunaren erronkak lortuta.

Minbiziaren aurkako borrokan abangoardia zientifikoarekin egin duen ekarpenak eta hartu duen konpromisoak erakundeen arteko lankidetza sustatu du gaixotasun hematologikoen tratamenduan aurrera egiteko.   

Era berean, PRPH2 geneak eragindako erretina-distrofia hereditarioen azterketan sakondu du genotipo-fenotipo korrelazio-azterketen bidez.

Human Molecular Genetics-en argitaratutako ikerketan erretinosi pigmentarioa eragiten zuen gene berri bat identifikatu zuen, ZNF408 genea, eta horrek bide berriak zabaldu zituen begiko patologia horren tratamendua hobetzeko.

Gaixotasun arraroei buruzko ikerketetan oinarritutako diagnostikoari buruz, honako hauek aipatu ditu:Haien beharrei aurrea hartzen ahalegindu behar dugu, gizarteak osasun-arloan dituen beharrei aurrea hartzen, medikuntza prebentiboagoa eta ez hain erreaktiboa egiten. 

 Sariak eta aintzatespenak 

 2014an, FEDEPE Emakume Profesionalen Saria (Emakume Zuzendari, Exekutibo, Profesional eta Enpresarien Espainiako Federazioa), XXIII. edizioan, bere ibilbide profesionala aitortzeko.
 2017an, Genetika Sari Nazionala Genetika Aplikatua modalitatean.
 2018an, FEDER Ikerketaren Saria (Gaixotasun Arraroen Espainiako Federazioa) Raregenomics Sarearentzat.
 2018an, Espainiako Osasunaren 25 enbaxadoreren saria Diario Medico egunkariagatik.
 2018an, Berrikuntza eta Osasunaren Sari Nazionala, Fenin-ek emana.
 2021ean, Medikuntzako Osasun Saria, Erredakzio Medikoak emana.
 2022an, Espainiako Medikuntzaren Errege Akademia Nazionaleko (Ranme) kide bezala ziurtatzen duen Domina eta diploma jaso zituen.
 2022an, Zuzendaritza Zientifikorik Onenaren Saria Smart Woman Awards-en I. Edizioan, Fenin-ek emana, ikerketari egindako ekarpena kontuan hartuta.
 2024an, Miresgarriak Saria Diario Medicok ematen duen Ikerkuntza kategorian.
 2024an, Medikuntza eta Osasun Zientzietako Gregorio Marañón Saria, gaixotasun arraroei buruz egindako ikerketengatik, gene eta mekanismo patogeniko berriak aurkitzeagatik, Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioak emana.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Espainiako zientzialariak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Espainiako medikuak
Kategoria:Emakume medikuak
Kategoria:Espainiako ikertzaileak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Espainiako irakasleak
Kategoria:Emakume irakasleak