Napoleonen hilobia

Napoleonen hilobia (frantsesez, "tombeau de Napoléon") Parisko Les Invalides-en eraikitako monumentua da. 1840an Santa Helenatik Frantziara aberriratu ondoren (Retour des cendres esan izan zitzaion ekimen politiko eta sinbolikoa) Napoleonen gorpuzkiak gordetzeko eraiki zen, Luis Filipe I.a erregearen eta bere ministro Adolphe Thiersen ekimenez. Hilobiaren plangintza 1840an hasi zen arren, bi hamarkada geroago baino ez zen amaitu eta Napoleon III.a enperadoreak inauguratu zuen 1861eko apirilaren 2an, bere sustatzaile Luis Filipe I.a, Louis Visconti arkitektoa eta James Pradier eta Pierre-Charles Simart eskultore nagusiak hil ondoren.

 Aurrekariak 
1840. urtearen hasieran, Adolphe Thiers buru zuen gobernuak hamabi kideko batzorde bat izendatu zuen (Commission des douze), hileta-monumentuaren kokapena eta eskema erabakitzeko eta bere arkitektoa hautatzeko. Batzordea Charles de Rémusat politikariak zuzendu zuen eta Théophile Gautier, David d'Angers eta Jean-Auguste Dominique Ingres idazle eta artistek osatu zuten, beste batzuen artean.

1840ko apirilean hamabien batzorde hark lehiaketa bat antolatu zuen, non 81 arkitektok parte hartu zuten, eta haien proiektuak berriki amaitua zen Palais des Beaux-Arts-en erakutsi ziren. Prozesu luze baten ondoren, Louis Visconti arkitektoa hautatu zuten 1842an. Viscontik 1843aren erdi aldera amaitu zuen diseinua. 

 Diseinua eta eraikuntza 
Viscontik hutsune zirkular bat sortu zuen, kripta ireki bat, Invalides-eko kupula handiaren azpian. Kriptara sartzeko, alboetan Francisque Joseph Duretek egin zituen bi atlante dituen ate bat dago, goian inskripzio bat duena, Napoleonek Parisen ehortzia izan nahi zuela gogorarazten duena, testamentuan hitzez hitz jaso zuen bezala. 

Garaipen napoleonikoak aipatzen dituzten hamabi pilarek eusten duten galeria zirkular batek inguratzen du espazio biribila, eta James Pradierrek zuzendu zuen haren eraikuntza 1852ko ekainean hil zen arte. Galeriaren hormetan Napoleonen lorpenak ospatzen dituzten hamar erliebe alegoriko handi daude, Pierre-Charles Simartenak: Pacificación de la nation, Centralization administrative, , Code civil, Concordat, , Cour des comptes, Code du commerce, Grands , Légion d'honneur. Beste bi panelek, François Jouffroyrenak hauek, Retour des cendres edo gorpuzkinen itzulera gogoratzen dute. Cella batek erdi urreztatutako Napoleonen estatua bat du, koroatzeko janzkeraz (hau ere Simartena da).

 Materialak 
Zirkuluaren erdigunean sarkofago handi bat dago, askotan porfiro gorriz egina bezala deskribatu dena, baina egiazko Errusiako Karelian ustiatutako Xokxa kuartzita morezkoa da, baina porfiroaren oihartzun sinbolikoa ematea zen helburua, beste harri hori erromatar ehorzketa berantiar aberatsetan erabili baitzen. Sarkofagoa Vosgeetako granito berdezko oinarri baten gainean dago. Granitozko bloke hori, aldi berean, marmol beltzezko lauza baten gainean dago (5,5m × 1,2m × 0,65m neurriz), Sainte-Lucen harrobitik Parisera zailtasun handiz garraiatua. Guztira, proiektuak Frantziako eta atzerriko hamar harrobi desberdinetako harria erabili zuen, Italiako Carrarako marmola barne. 

Monumentuak urteak behar izan zituen osatzeko, neurri batean material eskakizunengatik. Kuartzita errusiarra, 1848an Giovanni Bujatti ingeniari italiarrak atera zuen harrobietatik Nikolas I.a tsarraren baimen berezian, eta Kronstadt eta Le Havre bidez Parisera bidali zuen, non 1849ko urtarrilaren 10ean iritsi zen. Ondoren, sarkofagoa Seguin marmolista familiaren tailerrak zizelkatu zuen lurrun-makineriako teknika berritzaileak erabiliz. 

1853ko abendurako ia amaituta zegoen, baina azken etapak atzeratu egin ziren, hilabete horretan Visconti bat-batean hil zelako eta Napoleon III.ak bere osabaren atseden-lekua Saint-Denisko basilikara aldatzeko proiektu alternatiboa egin zuelako. Saint Deniserako planak Eugène Viollet-le-Duci   enkargatu ondoren, damutu eta atzera egin zuen bere asmoan enperadoreak. Invalidesko lanean Viscontiren ondorengoa Jules Frédéric Bouchet izan zen eta, azken hau 1860an hil ondoren, Alphonse-Nicolas Crépinet. 

 Inaugurazioa eta ondorengoak 
1861eko apirilaren 2an, Napoleonen gorpuzkiak, azkenean, sarkofagora eraman zituzten Saint-Jérômeko gertuko kaperatik, non 1840tik egon ziren. Zeremonia ez zen izan bereziki hanpatua: Napoleon III.a, Eugania enperatriza, Louis-Napoleon printze inperiala, senide ziren beste printze batzuk, gobernuko ministroak eta koroaren goi kargudunak bakarrik egon ziren bertan.

1862an eta 1864an Napoleonen bi anairen hilobiak jarri zituzten kupulape berean, Jerôme Bonaparte Westafaliako errege izandakoarenak eta Josef Bonaparte Espainiako errege izandakoarenak.

1940ko abenduaren 15ean, Napoleon II.aren hilkutxa Vienatik garraiatu zuten bere aitarenaren ondoan jartzeko, Adolf Hitlerren erabakiz, hark Otto Abetz Frantzian zuen enbaxadorearen aholkuari jarraiki: Frantziak Alemaniarekin abegikor jokatzea okupazioaren pean, hori izan zen asmoa. 1969an, hilkutxa hori lurpera eraman zuten, cellara, eta marmolezko lauza batek estali zuten.

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Napoleon Bonaparte
Kategoria:1861ean amaitutako eraikinak
Kategoria:Parisko monumentu historikoak
Kategoria:Pertsona jakinen hilobiak