Indarkeria bikario

Indarkeria bikarioa —bortizkeria bikarioa ere deitua— genero indarkeria mota bat da, emakumeei kaltea edo mina eragiteko asmoz, haien senide edo hurbileko adingabeen aurka erabiltzen dena. Seme-alabak haien amak kontrolatzeko erreminta bihurtzean, alegia. Hori dute helburu erasotzaile batzuek, eta, horretarako, indarkeria bikarioa darabilte. Badakite haurrei min egitea indarkeria gehigarria dela emakumeendako, eta horiek hiltzeak bizi osorako sufrimendua eraginen diela. Fenomeno hori tratu txarrak ematen dituenak erabiltzen dituen indarkeria psikologikoko mekanismoetako bat da, eta genero-indarkerian adituak diren hainbat pertsonak indarkeria instrumentaltzat hartzen dute.

Indarkeria hori jasaten dutenen hitzetan, sistemak huts egiten du emaztekiak nahiz umeak babesteko orduan. Euskal Herrian 2003. urtetik 2025 arte, hamahiru adingabe hil dituzte gizonezkoek, indarkeria bikarioa erabilita. Isabel Jaurena: «Bortizkeria bikarioa: bizi osoko zigorra», Berria, 2025-07-23.

Indarkeria bikarioa, zuzenean pertsona jakin bati eraso ordez, hark maite dituen pertsonengana zuzentzen den indarkeria da, azkenean lehen pertsona hari min egitea helburua duena. Genero-indarkeriaren aldaera bat da, normalean.https://www.gizapedia.org/indarkeria-bikarioahttps://addi.ehu.es/handle/10810/58211 Indarkeria bikarioak adingabeen garapen psiko-fisikoan eragina du.https://www.icagi.net/archivos/archivoszonapublica/formacion/ficheros/Programa%20Jornada_Violencia%20Vicaria_Jardunaldia_Indarkeria%20Bikarioa.pdf

 Etimologia 
Sonia Vaccaro psikologo feminista argentinarrak sortu zuen hitza 2012an.https://www.es.amnesty.org/en-que-estamos/blog/historia/articulo/que-es-la-violencia-vicaria "Bikario" hitza latinetik dator, vicarius, euskaraz beste baten "ordezkoa", eta hau vicis hitzatik, euskaraz, "txanda".https://dle.rae.es/vicario Nolabait, seme-alabek emakua ordezkatzen dute tratu txarren emailearen zigorra jasotzerakoan.

 Ondorioak 
Kasu larrienetan indarkeria mota honek seme-alaben heriotzarekin amaitu daiteke. Emakumearen kasuan, biktimaren osotasun emozionalaren aurka eraso egiten du. Munduko Osasun Erakundeak eta zenbait psikologia-korronteek adierazi dute indarkeria-prozesu horiek «ondorio psikologiko oso larriak» eragiten dituztela, «tortura mentala» eta «beldurrarekin eta izuarekin bizitzea» eragiten baitituzte, eta horiek dira erasotzaileak bilatzen dituen helburuak.https://dialnet.unirioja.es/servlet/articulo?codigo=6588970

 Ezaugarri batzuk 
EKIM Emakumeen kontrako indarkeria matxistari buruzko informazio-atariak irizpide hauek azaltzen ditu indarkeria mota hau identifikatzeko:https://web.archive.org/web/20250522191128/https://ekim.euskadi.eus/hasiera/ 

 Seme-alabak manipulatu edo erabiltzen baditu bikotekideari min emateko.
 Seme-alabei, lagunei edo beste senide batzuei min egiten badie.
 Seme-alabak kentzearekin mehatxu egin badio bikotekideari.
 Seme-alabak hiltzearekin mehatxu egiten badio eta min handiena ematen dion horixe egingo diola esaten badio.
 Seme-alaben tratamenduak eteten baditu.
 Bisita-erregimenetako jasotzeko eta uzteko momentuak erabiltzen baditu bikotekideari iraintzeko, mehatxatzeko edo umiliatzeko.
 Bikotekideari buruz eta bere familiari buruz gaizki hitz egiten badu seme-alaben aurrean.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Emakumeen aurkako indarkeria
 Gurasoen alienazio sindrome
 Genero-indarkeria

 Kanpo estekak 
  Isabel Jaurena: «Bortizkeria bikarioa: bizi osoko zigorra», Berria, 2025-07-23.
  Zer da indarkeria bikarioa?, EITBko bideoa.
  «Eider Perez de Heredia: "Indarkeria bikarioa eraso matxistarik krudelenetakoa da"», Euskalerria Irratia, 2024-11-25.

Kategoria:Neologismoak
Kategoria:Haurren tratu txarra
Kategoria:Infantizidioa
Kategoria:Filizidak
Kategoria:Gizarte psikologia
Kategoria:Emakumeen aurkako indarkeria