Cora Mayers

Cora Mayers Glehy (Valparaiso, Txile, 1895 – Santiago, 1931ko urtarrilaren 12a) Txilen medikuntza titulua izan zuen lehen emakumeetako bat izan zen, Txileko Unibertsitatean eskuratu zuen 1917an. Osasun Publiko eta Pediatria arloetan profesional aditua izan zen. Txileko Unibertsitateko Erizaintza Eskola sortu zuen, eta haren lehen zuzendaria izan zen. Jaioberriaren zainketei buruzko lan aipagarriak egin zituen medikuen elkartean.

Lankide eta bikotekideak tiroz hil zuen.

 Biografia 
Valparaison jaio zen 1895ean. Batxilergoko ikasketak 15 urterekin amaitu zituen. Medikuntza ikasi zuen Txileko Unibertsitatean, ikasle nabarmen gisa eta medikuntzako beste pertsonaia nabarmen batzuen lankide gisa, hala nola Arturo Scroggie. 1917ko azaroaren 17an mediku zirujau titulua lortu zuen 22 urte zituela, eta garai hartako emakume mediku bakanetakoa izan zen.

Gobernuak beka emanda, Sorbonneko Unibertsitatean (Paris) ikasi zuen, eta han osasun publikoan eta pediatrian trebatu zen; gero, Londresen eta Berlinen hobetu zuen bere maila.

Txilera itzulita, San Vicente de Paul ospitalean egin zuen lan. Osasun Zuzendaritza Nagusiko osasun-hezkuntza saileko buru izan zen 1925ean. Txileko Unibertsitateko Erizaintza Eskolako zuzendaria ere izan zen. Eskola hori 1930ean sortu zuen, eta karguan egon zen bikotekideak erail zuen arte.

 Feminizidioa 
1931ko urtarrilaren 12an, Meyers Alfredo Demaría lankide eta bikotekideak tiroz hil zuen. Heriotza unean 35 urte zituen. Hilerri Nagusian lurperatu zuten.

 Legatua 
Cora Mayers-en ondarearen barruan, Puerikultura Zerbitzuaren sorrera dago San Borja Ospitalearen barruan, Alemanian puerikultura irakasteko erabilitako "Haurraren Museoaren" antzekoa. Rio de Janeiron egindako haurraren kongresu panamerikarraren ordezkari txiletarra ere izan zen, 1925ean Santiago hurrengo kongresuaren egoitza izatea lortuz, eta Perun eta Ameriketako Estatu Batuetan Txile ordezkatzen jarraitu zuen.

Txileko Pediatria Elkartearen sortzaile gisa, hainbat lan argitaratzen zituen, besteak beste: La mujer defensora de la Raza (1925) eta La puerikultura al alcance de todos (1933).

Bere administrazio-karguen artean, Osasun Zuzendaritza Nagusiko Osasun Hezkuntzako Saileko burua izan zen. Bertan, Osasun Erizainen Eskola sortu eta Ospitaleetako Erizainen Eskolarekin bat egin ondoren, bere kudeaketari esker, Txileko Unibertsitateko Erizaintza Eskola sortu zen 1930ean, eta bertan, gainera, Mayersek lehen zuzendari jardun zuen.

Osasun-arloko lehen hezitzailetzat hartzen da, batez ere puerikulturan. Bertan, "Hileroko gutunak amentzat" argitaratzen eta banatzen zituen, emakume asko haurrak kontroletara eramatera eta haurren zaintzan laguntzera bultzatuz.

XX. mendearen lehen erdiko Txileko emakumerik garrantzitsuenetarikoa izan zen, mediku aipagarria, bai gaztea zelako, bai atzerrian espezializatutako lehenengoetarikoa izan zelako.

Uste da Mayersen meritua izan zela erizainak osasun-arretan funtsezko laguntzailetzat hartuak izatea, medikuen zerbitzuko enplegatutzat hartuak izan beharrean; izan ere, haien prestazioak laguntza-adar guztietan zabaldu behar izaten zituzten.Aitorpen horri esker, Txileko Unibertsitateak lehendik zuen Erizainen Eskola eta Osasun Erizainen Eskola bateratzea lortu zuen, eta, hala sortu zen Txileko Unibertsitateko Erizaintza Eskola 1930ean. Bere lana eskertzeko, eskolako lehen zuzendari izendatu zuten eta karguan mantendu zen 1931ko urtarrilean erail zuten arte.
 Eztabaida 
Zalaparta handia sortu zuen Txileko Unibertsitateko Medikuntza Fakultateak hil osteko omenaldia egin zielako Mayers-i ez ezik, Alfredo Demaría bere feminizidari ere. 

 Bibliografia propioa 

 La mujer Defensora de la Raza/Emakumea Arrazaren Defendatzailea. Santiagoren inprenta. 1925.
 La Puericultura al Alcance de todos/Puerikultura denon eskura. Txileko Unibertsitateko prentsa. 1933 (hil ostean argitaratutako lana)

 Aintzatespenak 

 Bere izena duen kale bat dago Las Condesen. Manquehue ipar etorbidearen eta Cuarto Centenario etorbidearen arteko bidegurutzean.

 2024an bere bizitzan eta feminizidioaren kasuan oinarritutako eleberri txiletar bat argitaratu zun, Editorial Cuarto Propio argitaletxeak "Cora 1931" izenekoa.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Medikuntza Museo Nazionala, Txile
 Haurtzaintza denon eskura PDF bertsioan Txileko Memoriaren gunean
 La mujer defensor de la Raza, PDF bertsioan, Txileko Biltzar Nazionaleko Liburutegian
 Cora Mayers Gley Txileko Unibertsitateko Erizaintza Eskolaren sortzailea

Kategoria:Txiletarrak
Kategoria:Santiagon (Txile) hildakoak
Kategoria:Feminizidioak
Kategoria:Txileko medikuak