Clara Montes

Clara Montes Gámir (Cadiz, Espainia, 1968ko abenduaren 31), artistikoki Clara Montes bezala ezaguna, espainiar egile abeslaria eta koplaria da.

 Ibilbide artistikoa 
Clara Montes ahots argi eta gardena duen emakumea da, Cadizen jaio eta bizi dena. Musikalki, flamenkoari errespetu handia dio, eta aitaren eraginez flamenkoari ekin zion, 1990ean Buenos Airesen abeslari gisa hasi eta Andrés Batista maisuarekin gitarran jotzen ikasi aurretik. Hasierako ibilbide artistikoan Ana Mercedesek (1991-1994) zuzendutako Contrastes dantza koadroan abestu zuen. Espainiako Abestien Lehen Saria irabazi zuen (Madrilgo Herritarren Partaidetzarako Lehiaketa, 1992). Sari horren ondoren, Madrilgo kafe-kontzertuen zirkuituan parte hartu zuen eta Amancio Pradaren Emboscados (1994) albumean parte hartu zuen, baita Ricard Mirallesen Oratorio para dos voces, guitarras, flauta, percusión, violín y violoncelo con arreglos, eta lan horrek sorrarazi zuen biran ere (1993-1997). Hasierako beste kolaborazio garrantzitsu bat Carlos Canoren Diván del Tamarit (1998) izan zen, Federico García Lorcaren testuei buruzkoa. Kantautore andaluziarra omendu zuen Carlos Cano. Ametsek nabigatu dezatela (2001) Tango de las madres locas kantuarekin.

1998an argitaratu zuen bere bakarkako lehen diskoa, Clara Montesek Antonio Galari abesten dio, publiko zabalari bere burua ezagutarazteko eta musika bere ahots gozoan aurkitzen duten idazle kordobarraren amodiozko poemak aurkezteko, egilearen onespenarekin eta Rosa Leónen ekoizpenarekin. Ura niri ematen zidaten, Zuk abandonatuko nauzu, A pie van mis suspiros edo Buscador bezalako gaiak jendarteratzen ditu. Pedro Ruizek TVEko La noche abierta saioan eman du ezagutzera.

Bere bigarren diskoan, Clara Montesek bere cadiztar jatorriari omenaldia egin zion El sur de la pasión (2000) diskoan, Rosa Leonek zuzendu eta ekoitzitako albumean, Jacques Morelenbaumen moldaketekin eta Por alegrías, Plata y albero, Luna brava edo Lisboa bezalako kantuekin. "Moldakortasunik gabeko artista" gisa deskribatzen da Montes, "azkenean bere eremura – abesti andaluziarrarena – fado bat, kopla bat, samba bat edo sevillana bat eramaten duena". 2001ean disko kolektiboetan kolaboratu zuen: Mujer, "Te recuerdo Amanda" abestiarekin, eta Hay que volver a empezar diskoan, Sólo mía abestiarekin. Urte berean, Sólo mía eta I love you, baby filmetan parte hartu zuen. 

2002an, Madrilgo Pavón Antzokian grabatutako Canalla pa 'bien argitaratu zuen. Kontzertu hori Nacho Mañók (Presunto Implicados) eta Clara Montesek (Clara Montes) koproduzitu eta konpondu zuten, eta errepertorioa abesti berriez osatuta egon zen, aurreko diskoetako kantuen berrikuspenen batekin. Clara Montesek Arcangel, Shuarma (Elefantes ohia), Natalia Dicenta edo Josele Santiago Los Enemigos taldeko kidearekin partekatu zuen agertokia, besteak beste. Diskoan Sólo mía dago, Javier Balaguerrek zuzendutako izenburu bereko filmaren jatorrizko soinu-bandaren abesti nagusia.

Urte horretan, Kubak, Habanako Antzoki Nagusiaren bitartez, Carlos Cano granadar kantautore eta poetari egiten dion omenaldian parte hartu zuen, Pablo Milanes eta Javier Ruibal artistekin batera agertokia partekatuz, besteak beste, Habaneras de Cádiz edo La bien pagá bezalako abesti ezagunak interpretatuz. Ventura Pons zinema zuzendari katalanaren El gran Gato dokumentalean parte hartzen du, Gato Pérez rumberoari egindako omenaldian. Bertan, Luna brava kantua antzezten du.

2004an, Uniendo puertos argitaratu zuen, eta, besteak beste, La mirada violeta (Cayetana Guillén Cuervo protagonista duen izenburu bereko filmaren soinu-bandaren gai nagusia) eta Extraña forma de vida (Curro el Palmo) fadoaren bertsioa eta Romance de Curro el Palmo (Joan Manuel Serraten lan klasikoa) argitaratu zituen. Mediterraneoan zehar bidaiatzen duen disko honek portugaldar fadotik italiar musikara darama, andaluziar rumbatik arabiar soinuetara pasatuz, bere kantu guztietan itsas zaporea utziz.

2005ean, Clara Montesek udazken-neguko bira bat egin zuen antzoki eta auditorioetan, Memoria del Sur ikuskizuna aurkeztuz, azken diskoaren aurkezpenekin txandakatuz, errepertorioa eta agertokia Valderrama artistarekin partekatuz, hego guztien errebindikazioa. 2005ean, halaber, Que te vaya bonito diskoan parte hartu zuen, Como yo te amé rantxerarekin Mexikori egindako omenaldi batean eta No os olvidamos ongintzako diskoan. Martxoaren 11ko biktimei omenaldia. Bertan, «De Madrid al cielo» abesten du María Dolores Pradera, Elena Bugedo, Javier Gurrutxaga eta Valderramarekin batera, eta Niños de la guerra bakarka. 2007an Desgarrada diskoa argitaratu zen. Bertan kopla berri eta zaharrak abesten ditu, Joan Valentek ekoitzia. Izen bereko biratik sortu zen diskoa, eta eboluzionatuz joan da musika zuzen-zuzena eta oso zuzenekoa eskaini arte. 2007an La Zarzuela+Pop (Fundación Autor) diskoan ere parte hartu zuen, «Por la calle de Alcalá» abestuz.

2009an, A manos llenas (Rafael de Leónen koplei egindako omenaldia) izeneko diskoa argitaratu zuen eta 2010ean Sinfónica Clara CD+DVDa, 2010eko apirilaren 11n Gijongo Jovellanos Antzokian Gijón Hiriko Orkestra Sinfonikoarekin batera zuzenean grabatutako ibilbide sinfonikoa.

2012an, "Mar de Sentimientos" aurkeztu zuen, ingurumen-konpromiso estuko proiektu bat, bere onuren zati bat Cadizko Badiako Gatz Padura Zaintzeko eta Berreskuratzeko Funtsera bideratzen duena. 2013an, Antonio Gala poetaren bertsoak berreskuratu zituen Vuelvo a Antonio Gala diskoan. Proiektu honek Bunbury, Luis Eduardo Aute, Seguridad Social, Juan Pardo, Arturo Pareja Obregón, Paco Ortega, Luis Gómez Escolar eta David Dorantes konpositoreen laguntza izan zuen, lan diskografiko honetarako aukeratutako sonetoak musikatuz.

2017an, Los Amores Oscuros argitaratu zuen, Federico García Lorcaren azken maitasunaren kontakizunari buruzko antzezlana. Bertan, Clara Montesek eta Antonio Camposek abestu eta antzeztu zuten, José Luis Montonen gitarra flamenkoaren parte-hartzearekin.

 Sariak 
Musikako bi sari ditu: 

 Espainiako Lehen Abesti Saria irabazi zuen (Madrilgo Herritarren Partaidetza Lehiaketa, 1992)
 Latino Sariak Clara Montesi Urrezko Latinezko Musika eta Poesia Saria eman zion Antonio Gala Antzokian, 2024ko maiatzaren 31n.

Era berean, jatorrizko abesti onenaren Goya sarietan finalista izan zen Solo mía lanagatik.

 Diskografia 

 Canta a a Antonio Gala (1998)
 El sur de la pasión (2000)
 Canalla pa' bien (2002)
 Portuak lotzen (2004)
 Desgarrada (2007)
 A manos llenas (2009)
 Clara Sinfonikoa (2010)
 Antonio Galara itzuliko naiz (2013)
 Los amores oscuros (2017)
 Erretratuak (2022)
 De Gala, 25 urte eta ++ (2024)
 Marinera en Tierra (2025)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Clara Montesen webgune ofiziala
 Clara Montesen webgune ofiziala Facebooken
 Clara Montesen Kanal Ofiziala YouTuben
 Datos BNE - Clara Montes

Kategoria:XX. mendeko emakumeak
Kategoria:XXI. mendeko emakumeak
Kategoria:Emakume abeslariak
Kategoria:Andaluziako kultura
Kategoria:Cádiz probintziako jendea
Kategoria:Gaztelaniazko abeslariak
Kategoria:Kopla abeslariak