Olagizona

eskuinera|thumb|300x300px|Olagizona eskultura, Mirandaolan.

Olagizona Jose Luis Arzuaga legazpiar artistak egindako eskultura da, Legazpiko Mirandaola parkean kokatua. Hiru metro baino gehiagoko altuera duen kareharrizko pieza honek burdinolekin lotutako euskal historiari omenaldia egiten dio, eta burdinaren lantze tradizioa irudikatzen du. Egileak hiru urtez jardun zuen lanean, eta azkenean eskultura Legazpiko Udalari dohaintzan eman zion.

 Eskulturaren deskribapena 
Eskultura kareharrian egina dago, Tarragonatik ekarritako 12,5 tonako harria erabilita. Kolore beixeko harria hautatu zen olagizonaren tunika zurixka irudikatzeko. Pieza bakarrean zizelkatua izan zen eta guztira 3,36 metroko altuera du (oinak barne). Arzuagak egurrean egindako maketa batean oinarrituta landu zuen azken eskultura.

Irudiak olagizon bat irudikatzen du, lanpetuta eta burumakur ageri dena, pentsakor. Bere eskuetan Ricardo Mediavilla herrikideak egindako tenazak daramatza. Jose Luis Arzuagaren arabera, eskulturaren jarrera langilearen lan gogorraren adierazgarri da.

 Testuinguru historikoa 
Olagizonak burdinolaetan lan egiten zuten langileak ziren, eta burdinaren produkzio tradizionala garatzen zuten XII. mendetik XIX. mendera arte. Udan lanean ez aritzen ziren, eta lan baldintzak gogorrak ziren: beroa, zarata eta esfortzu fisiko handia.

Langile hauek txano eta amantal luzeak erabiltzen zituzten, eta burdin bola bat kolpatuz txikiagotzen zuten, gero piezak labean sartuz burdinezko barrak sortzeko.

 Egilearen ibilbidea 
Jose Luis Arzuaga 1940an jaio zen Legazpin. Ofizioz arotza izan da eta 14 urterekin hasi zen lanean. Hala ere, txikitatik izan du harriaren eta eskulturaren grina. Gaztetan Arantzazun Jorge Oteizaren apostoluak zizelkatzen ari ziren artisauei begira joaten zen, eta horrek piztu zion inspirazioa.

Arzuagaren lehen harrizko lana bere amaren bustoa izan zen, italiar marmolean egina. "Olagizona" bere proiektu handiena izan da, Legazpiko herriari uzteko egina. 2013an amaitu zuen eskultura, eta 2019an sinatu zuen dohaintza hitzarmena Legazpiko Udalarekin.

 Kokalekua eta instalazioa 
Eskultura hasieran Arzuagaren tailerrean egon zen hiru urtez. Kokalekuari buruzko hainbat proposamen egon ziren (Mirandaola, Latxartegi, errotonda industriala...), baina azkenean Mirandaola parkea hautatu zen. Hitzarmena 2019ko martxoaren 7an sinatu zuten Jose Luis Arzuagak eta orduko alkate Koldobike Olabidek.

 Testuinguru erlijioso eta kultural zabala 
Mirandaola ezaguna da 1580ko maiatzaren 3an gertatutako Mirandaolako Gurutzearen Miraria dela eta. Burdinola batean, igande batean, lan egitearen ondorioz, burdin zati txiki bat 21 cm-ko gurutze bihurtu zen. Gertakari hau herrian zabaldu eta mendeetan isilpean gorde zen, eta gaur egun urtero ospatzen da Mirandaola Eguna.

 Iturriak 






 Ikus, gainera 

 Mirandaolako burdinola
 Burdinola
 Legazpi