Malu Egiluz

Malu Egiluz (Zeanuri, Arratia, Bizkaia) baserritarra, abeltzaina, EHNE Bizkaia sindikatuko kidea eta ekintzailea. Arteako Herriko Benta proiektua martxan ipini zuen beste kide batzuekin batera.

 Bizialdia 
Malu Egiluz baserritarren alaba da, Latinoamerikan eman ditu hainbat urte. Bertan lurrarekin elkarlanean aritzeko eta lurra lantzeko beste modu batzuk ezagutu eta ikasi zituen. Itzuli ondoren, familiaren ganaduaz arduratzea erabaki zuen eta Zeanurin harategia zabaldu zuen, haragia merkaturatzeko. Geroago, benta eta jantoki bilakatu da Txoko Sagarna. Errota ere berreskuratu zuen, eta ogia laberatzeari ekin zion. 

Artea Sarearekin konpromiso handia dauka eta argi ikusi zuen bere lurra migratzaileei harrera egiteko lekua izan zitekeela.

 Hastapenak 
Zeanuriko Lanbreabe auzoan hazi zen eta bertan igarotako lehen urteek markatu dute Egiluz, bertakoen jakintzek, bertan ikusi eta ikasitakoek, zaporeek. Bidaiatu duenean ere lurrarekin zerikusia dutenengana hurbiltzeko joera izan du beti, baserritarrengana (emakumeengana bereziki) zein merkatuetara.

Kanpoan ibili ostean herrira itzuli eta aldatuta topatu zuen bere auzoa: sasiak hartutako lurrak, pinuaren monolaborantza... guraso helduek eusten zioten lurrari lotu zitzaion eta espazio horiei berriz bizia ematen saiatu zen. Baserriko lanetara bueltatzea, bizimodu berri bati ekitea bezala izan zen.

 Aldarrikapenak 
Bizitzan emakume handiek harritu naute, baina lurrari itsatsita aurkitu ditudanak dira gehien hunkitzen nautenak.

Gogoan ditut nire auzoko baserritarrak: Josepa Juli, Kasinta... amama beharretan, herriari komunitate-sentimendua emanez. Ai, arratsalde haiek! Artoa ereiten, trapa pasatzen, eguzkiaren berotan lurrez hautseztatuta. Ipuin zaharren run-run-ean eta eztiz betetako talo artean hazi ginen. Emakume baserritar haiek unibertsoa eraikitzeko modu bat oparitu zidaten, harrezkero nirekin daramadana.

Egia da gaztetan ez nuela garbi ikusi, izan ere, gaztea nintzenean, aurkitu baino gehiago bilatu egiten nuen, eta hala joan nintzen, mundura, bilatzera. Violeta Parra kantatu nuen bortizki, eta Beauvoir irakurri nuen arintasunez. Ikasi, estropezu egin eta ibili egin nintzen. Norabidearekin eta norabiderik gabe. Hegan egiten nuen, baina ez nekien lurreratzen. Gerora arte zer zen jakin ez nuen zerbaiten bila nenbilen. Nindoan lekura nindoala, tokian tokiko haziak biltzen nituen.

Guatemalako indigenak wipil koloretsuekin lurra lantzen ikustean, beti itzultzen nintzen hasierako usainera, beti. San Cristobal de las Casasen aitzurrez armatuta ikusi nituenean. Arratiara itzuli eta emakume haien lurra abandonatuta aurkitu nuenean. Hortxe sentitu nuen andre lurra.

Nekazaritzaren egunsentia sumatu nuen, garbi ikusi nuen espazio bizi, aske eta zintzo baten sorrera. Emakumeak, lurra eta elikadura subiranotasuna ama lurraren kosmogonia hazteko jaio ziren.

(...)

Neure bizi-espaziora itzuli nintzen. Neure burua birziklatzeko itzuli nintzen, kontsumo-gizartearen konplexuetatik irteteko. NekazariaB naizela aldarrikatzeko. Baserritarra. Haur bat besoetan nuela itzuli nintzen. Lekanda haitzetik datorren ibaiaz eta haize finaz gozatzera itzuli nintzen. Martxoaren 8 honetan, emakume baserritarrok lurra maite dugula eta hegan egiten dugula aldarrikatzen duen haize librea.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Zeanuritarrak
Kategoria:Emakume ekintzaileak
Kategoria:Emakume nekazariak
Kategoria:Emakume abeltzainak