Gau odoltsua

Gau odoltsua (Noite Sangrenta) 1921eko urriaren 19ko gauean Lisboan gertatutako matxinada erradikala izan zen. Egunean zehar estatu-kolpe batek António Granjo lehen ministroaren dimisioa eragin zuen, baina presidenteak uko egin zion kolpistek zuzendutako gobernu bat izendatzeari. Gauean, Abel Olimpiok zuzendutako talde batek Sidonista erregimeneko bost pertsona hil eta beste bat larri zauritu zuen.

 Aurrekariak 
1921eko uztailaren 10ean, Alderdi Errepublikano Liberalak hauteskundeak irabazi zituen lehen aldiz, eta António Granjo lehen ministro bihurtu zen. Berehala, muturreko errepublikanoak eta Guardia Nazional Errepublikanoa gobernuaren aurka konspiratzen hasi ziren.

 Kolpea 
1921eko urriaren 21eko goizaldeko 5:00ak eta 6:00ak bitartean, hainbat zibil, Guardia Nazional Errepublikanoko kideak eta Itsas Armadako kideak Praça do Comercion bildu ziren, eta Liberdade etorbidetik abiatu ziren, eta artilleria Eduardo VII.aren Praçan jarri zuten. Manuel Maria Coelho koronela matxinoen buruzagia izan zen. António Granjoren gobernuak ezin izan zion eutsi eta dimisioa eman zuen. Gaua iristean, herrialdea gobernurik gabe zegoen, António Jose de Almeida presidenteak uko egin baitzion kolpistek nahi zuten gobernua izendatzeari.

 Istiluak 
Gauean zehar, talde bat politikari nabarmenen bila ibili zen haiek hiltzeko. António Granjo, José Carlos da Maia, António Machado Santos, Freitas da Silva, Botelho de Vasconcelos eta Carlos Gentil hil zituzten.

 Ondorengo gertaerak 
Gau hartan presidenteak Manuel Maria Coelho izendatu zuen lehen ministro. Gobernuak azaroaren 3ra arte iraun zuen, eta hurrengo gobernuak abendura arte. 1922ko hauteskundeak ezegonkortasun eta indarkeria giroan ospatu ziren.

 Bibliografia 
 Rosas, Fernando (2007). Lisboa revolucionária: 1908-1975. Lisboa: Tinta da China Edições. ISBN 978-989-671-025-5.
 Farinha, Luís (2017). "A Noite Sangrenta: crime e castigo". Violência política no século XX: 252–261.
 Vieira, Duarte Pedro Cação (2019-11-21). "A burguesia às urnas? O voto na 1ª República (As eleições de 1922)".
 Baiôa, Manuel Pimenta Morgado (2012). "Elites e organizações políticas na I República Portuguesa: o caso do partido republicano nacionalista".

 Kanpo estekak 

Kategoria:Portugalgo historia