Lehen Karlistaldia Gipuzkoan

Lehen Karlistaldia Gipuzkoan 1833tik 1839ra jazo zen, Hego Euskal Herrian gertatzen ari zen gerra handiagoan. Gerra karlista horren erdigunea Euskal Herrian izan zen, Espainian ere borrokatu bazen ere, eta Gipuzkoa astindu zuen, Bortuz hegoaldeko beste euskal lurraldeak bezala. Aldi horretan, lehenik Nafarroa Garaian altxamendu karlista hasi zen Lizarran, 1833ko urrian, eta luze gabe beste lurraldeetan ere piztu zen, baita herrialdearen gehienera zabaldu ere. Hiriburuetan, ordea, ez zuten arrakastarik izan, hala nola Donostian, goi burgesiaren eta kapitaintza militarraren egoitza. 

Gipuzkoako herritarrak boluntario karlistak izan ziren gehienean. Tomas Zumalakarregi ormaiztegiarra jarri zen milizia karlisten buru Lizarran, baina euskaldunek armada liberaletan ere parte hartu zuten (txapelgorriak edo peseteroak, bertan gerlari sartuz gero pezeta bat kobratzea eskaintzen zutelako). Liberalen aldean borrokatu ziren buruzagi gipuzkoar bakan horietako bat Gaspar Jauregi izan zen, Artzaia. Lehen Karlistaldiaren amaiera (1839) Oñatin umotu zen, Baldomero Espartero eta Rafael Marotoren artean, gerora Bergarako Besarkadan eszenaratua, euskal batailoi askok traiziotzat hartua.

Kategoria:Gipuzkoako Aro Garaikidea
Kategoria:Lehen Karlistaldia