Konposizioaren filosofia

Konposizioaren filosofia (ingelesez eta jatorrizkoan, The Philosophy of Composition) Edgar Allan Poe idazle estatubatuarraren saiakera bat da. Konposizioaren metodo izenez ere ezaguna, 1846ko apirilean argitaratu zen lehen aldiz, Filadelfiako Graham's Magazine aldizkarian. Bertan, Poek "ongi idazteko" autore batek erabili beharreko idazketa metodoaren inguruko teoria zorrotz bat plazaratzen du. Horretarako, bere poema ezagunena nola idatzi zuen azaltzen du idazle estatubatuarrak, hots, Belea (ingelesez, The Raven). Poeren teoria bat-bateko sorkuntzaren metodoari, besteak beste, Coleridgek Kubla Khan azaltzean defendatzen zuenari, kontrajartzen zaio.

Saiakera honetan Poek fikziozko lan bat idatzi aurretik autoreak haren amaiera eta irakurlearengan sortu nahi duen erantzun emozional edo eragina hautatu bear dituela defendatzen du. Horiek lehenik hautatzeari ezinbesteko deritzo, eta horiek hautatu ostean baizik ezingo du idazleak lanaren konposizioari dagozkion gainerako aspektuak lantzen hasi. Gainerako aspektu horiek lirateke, esaterako, gaia, testuingurua, pertsonaiak, korapiloa ala argumentua. 

Saiakera honetan bertan, Poek ipuingintzaren defentsa irmoa egiten du, hau delakoan sortu nahi duen eraginera hobekien egokitzen den literatur generoa. Hala, luzera handiagoko lanen aurka egiten du, halako eraginak eserialdi bakarrean irakur daitezkeen lanekin bakarrik lor daitezkeela argudiatuz.

Dena den, hain da logikoa idazketa prozesuaren gainean Poek ematen duen azalpena, ezen zenbait kritikarik defendatu duten saiakera hau autorearen satira edo ironia baten zati bezala ulertu behar dela. Kritikari horien artean G. R. Thompson nagusitzen da, Poeren ipuingintzako ironia erromantikoaren inguruko lan baten egilea.

 Bibliografia 

 Poe, Edgar Allan (1987) Ensayos y críticas, Julio Cortázarrenitzulpena, hitzaurrea eta oharrak. Alianza Editorial, Madril. ISBN 84-206-1464-5.
 Poe, Edgar Allan (2001) Escritos sobre poesía y poética, María Cóndor Orduñaren itzulpena. Ediciones Hiperión, S.L., Madril. ISBN 84-7517-681-X.
 Poe, Edgar Allan (2001) La filosofía de la composición = The philosophy of composition, José Luis Palomaresen itzulpena. Cuadernos de Langre, S.L., San Lorenzo de El Escorial. ISBN 84-932381-0-4.
 Poe, Edgar Allan (2002) Poesía completa, Arturo Sánchez eta Federico Revillaren itzulpena. Ediciones 29, Sant Cugat del Vallés. ISBN 84-7175-502-5.


 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Konposizioaren filosofia (testu osoa gaztelaniaz).
 Konposizioaren filosofia (jatorrizko testu osoa ingelesez).

Kategoria:Edgar Allan Poeren idazlanak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako saiakerak