Martha Carey Thomas

Martha Carey Thomas (Baltimore, Maryland, AEB, 1857ko urtarrilaren 2a – Filadelfia, Pennsylvania, AEB, 1935eko abenduaren 2a) estatubatuar hezitzailea, sufragista eta Bryn Mawr College-ko bigarren errektorea izan zen.

 Bizitza 
Carey Thomas — halaxe deitzea nahiago zuen—  familia aberats bateko alaba zen. Bere familian kuakero ospetsuak zeuden, hala nola, Robert Pearsall Smith eta Hannah Whitall Smith osaba-izebak, eta Alys Pearsall Smith (Bertrand Russell filosofo aktibistaren lehen emaztea) eta Mary Smith Berenson Costelloe (Bernard Berensonekin ezkondu zena) lehengusu-lehengusinak.

Thomas bere amaren eta Hannah Whitall Smith amaren izebaren printzipio feminista sendoez inguratuta hazi zen. Bere aita, medikua, ez zen erabat zoriontsua ideia feministekin, baina alaba oso independentea zen eta bere ekimen guztietan babestu zuen. Nahiz eta irakaspen kuakero ortodoxoak irakatsi zizkioten, Thomasek zalantzan jarri zituen sinesmen horiek, eta musikarekiko eta antzerkiarekiko maitasuna garatu zuen, biak ere kuakero ortodoxoentzat debekatuak zirenak. Zalantza erlijioso horrek amarekin tirabirak sortu zizkion. 

Thomas Cornelleko Unibertsitatean graduatu zen 1877an. Johns Hopkins Unibertsitatean graduondokoa egin zuen, baina eskoletara joateari utzi ez ziotelako erretiratu zen. Graduondoko lan gehiago egin zuen Leipzigeko Unibertsitatean, baina sasoi hartan ez zitzaien titulurik ematen emakumeei. Gero, Zuricheko Unibertsitatera joan zen eta Hizkuntzalaritzan doktoretza lortu zuen, summa cum laude, 1882 urtean, Sir Gawain eta Zaldun Berdearen azterketa filologikoarekin. Europako unibertsitate batean doktoretza mota hau jaso zuen lehen emakumea izan zen. Gero, Parisen egon zen denbora batez, Sorbonan Gaston Paris jakitunak emandako hitzaldietara joan zen eta, gero, etxera itzuli zen Ameriketako Estatu Batuetara. 

 Lan ibilbidea 
1884 urtean, Thomas dekano eta errektore bihurtu zen Bryn Mawr College berrian, emakumeentzako irakaskuntza erakundea. Thomas Estatu Batuetako lehen emakume dekanoa izan zen. 

1885ean Thomasek, Mary Elizabeth Garrett, Mamie Gwinn Holdder, Elizabeth King, eta Julia Rogersekin batera, Bryn Mawr School sortu zuen Baltimore Marylanden, eta bertan sartzeko hautagaiei maila handia eskatzen zitzaien. 

1894 urtean, James Rhoads unibertsitateko lehen errektoreak erretiroa hartu zuen, eta Thomas aukeratu zuten haren ordezkoa izateko. 1922 urtera arte izan zen presidente, eta 1908 urtera arte izan zen dekano. 

1908an, National College Women's Equal Suffrage Leagueko lehen presidentea bihurtu zen. National American Woman Suffrage Association elkarteko kide nabarmena ere izan zen. 1920 urtetik aurrera, National Woman's Partyren politiken alde egin zuen. Ameriketako Estatu Batuetako Konstituzioari eskubide berdintasunaren aldeko zuzenketa baten sustatzaileetako bat izan zen. 

 Heriotza 
Thomas Filadelfian hil zen, Pennsylvanian. Bryn Mawr College-ko campusean erraustu zuten, eta haren errautsak zabaldu zituzten, Thomas Liburutegiko klaustroan.

 Bizitza pertsonala 
Thomasek urteetan bizi izan zuen harreman lesbikoa Mamie Gwinn Hodderrekin. Gwinn-ek utzi ostean, ezkontzeko, 1904an, Thomas-ek beste harreman bat hasi zuen Mary Garrett-ekin; Garrett hil arte kanpusean etxebizitza partekatuz. Garrettek, Bryn Mawrren sufragista aipagarri eta ongile batek, 15.000.000 dolarreko kopurua utzi zion Thomasi, berak egoki zeritzon bezala erabiltzeko.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 M. 1. Carey Thomas  artxibatua . (URL0n)
 The Very Best Woman's College There Is  artxibatua . (URL0n)
 Find-A-Grave biography

Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako LGBT pertsonak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako hizkuntzalariak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako sufragistak
Kategoria:Emakume hizkuntzalariak