Favianna Rodriguez

Favianna Rodríguez (Oakland (Kalifornia), Ameriketako Estatu Batuak, 1978ko irailaren 26a) artista eta ekintzailea da. Afro-perutar sustraiak dituen queer eta latinoamerikar gisa identifikatu du bere burua. 90eko hamarkadan hasi zen Rodriguez kartel politikoak diseinatzen, Oaklanden (Kalifornia), arraza-justiziaren aldeko borrokan. Bere artea aktibismorako tresna gisa erabiltzeagatik da ezaguna. Rodriguezen diseinuek eta proiektuek hainbat gai jorratzen dituzte; besteak beste, globalizazioa, immigrazioa, feminismoa, patriarkatua, interdependentzia eta genetikoki eraldatutako elikagaiak. Ekintzailea Presente.org erakundearen sortzaileetako bat da, eta Culture Strike erakundearen zuzendari exekutiboa. Arte-erakunde nazional horretan, artistak, idazleak eta interpreteek parte hartzen dute migratzaileen eskubideen aldeko borrokan.

 Ibilbidea 
Rodriguez Kaliforniako Oakland ekialdeko Fruitvale auzoan jaio zen. Bere gurasoak Perukoak ziren eta Kaliforniara emigratu zuten 60ko hamarkadaren amaieran. Rodriguezen talentu artistikoa gaztetatik nabarmendu zen. Lehen Hezkuntzan, Rodríguezek arte-lehiaketa batzuk irabazi zituen. Gurasoek, artea babesten bazuten ere, medikuntza edo ingeniaritza karrera bat ikas zezan presionatzen zuten.

Fruitvale nagusiki auzo latinoa da, eta bertan Rodriguezek aurrez aurre jasan izan zuen latinoen aurkako arrazakeria. Bere komunitateko ikasleak eskola sistemak estigmatizatzen zituela eta "pandillero" bezala katalogatzen zituztela ikusi zuen, komunikabideetan ere irudi negatiboa proiektatuz. Nerabezaroan, 13 urterekin, Mexiko Hirira joan zen, eta 15 urte bete arte ez zen itzuli. Lehenengo izebarekin bizi izan zen, eta, ondoren, alokatutako gela batean. Han hasi zen politikoki konprometitutako arteaz interesatzen, muralen testuinguru politikotik ikasiz eta baita Frida Kahloren lanetatik ere, zeinarekin berehala identifikatu baitzen. Oaklandera itzuli zenean, aktibismoari ekin zion, eta erakunde latinoetan sartu zen, eskolan lehen klub latinoa sortuz. Rodriguezek 16 urte zituenean, Kaliforniako 187 Estatuko Lege-proposamena aurkeztu zen, argi eta garbi, etorkinen aurkakoa, eta horrek are gehiago indartu zuen bere konpromiso politikoa.

1996an Skyline High Schoolen graduatu ondoren, Rodriguezek hainbat proposamen jaso zituen Ameriketako hainbat unibertsitatetan bekarekin ikasteko, eta horietatik Berkeleyko Kaliforniako Unibertsitatea aukeratu zuen. Baina, 20 urterekin, gurasoen nahiaren kontra, unibertsitateko ikasketak utzi eta bere bidea hartuko du. Yreina Cervantez artista txikanoak sartu zuen grabatuaren disziplina artistikoan, eta artearekin lotutako ibilbide politikoa jarraitzea erabaki zuen.

 Artea eta aktibismoa 
Rodriguez kartelek eta erreproduzitu daitekeen arteak erakarri zuten; horien artean grabatuak, komunitateak hezteko, antolatzeko eta askatzeko zuten botereagatik. Bere ilustrazioak hainbat gai defendatzeko erabili ditu: ikasketa etnikoak, etorkinen eta emakumeen eskubideak, baiezko ekintza patriarkaturaino, interdependentzia, elikadura-justizia, ingurumen- eta arraza-justizia, jasangarritasuna eta gazteen aktibismoa.

Kontraste handiko koloreak eta irudi grafikoak dira Rodriguezen artearen ezaugarri nagusiak. Ezaguna da inmigrazioari, arrazakeriari, gerrari, globalizazioari eta mugimendu sozialei buruzko kartel ausartengatik[8]. Mexiko, Europa eta Japoniako artistekin lan egin du, eta bere lanak The Glasgow Print Studioko eta Los Angeles Konderriko Arte Museoko bildumetan erakutsi dira. 2008an, Utne Reader aldizkariak "mundua aldatzen ari diren 50 ameslarietako" bat izendatu zuen Rodriguez.

 Erakundeetan parte hartzea 
Rodríguez CultureStrike-ren zuzendari exekutiboa eta sortzaileetako bat da. Immigrazioaren inguruko mugimendu artistiko nazionala eta mundukoa babesten duen artista- eta aktibista-sare nazional bat da CultureStrike. Presente.org komunitate latinoen ahalduntze politikoan diharduen sare nazionaleko zuzendaritza-batzordeko kidea ere bada.

Rodriguezek erakunde ugari ezartzen lagundu du, tokiko komunitateei eta artistei laguntzeko. Tumis Inc diseinu-estudio elebidunaren sortzaileetako bat da; eta grafikoak, web orria eta garapen teknologikoa eskaintzen ditu justizia sozialerako. Era berean, Rodríguezek EastSide Aliantza Artistikoa eta Kultura Zentroa ere sortu zituen. Artista eta antolatzaile komunitarioen erakunde bat da EastSide, eta komunitatearen iraunkortasuna sustatzea du helburu, kontzientzia politiko eta kulturalaren bidez eta lidergoa garatuz.

2003an, Jesús Barrazarekin batera, Rodríguezek Taller Tupac Amaru inprimatze-tailerra sortzen lagundu zuen, Kaliforniako artisten artean serigrafiaren praktika sustatzeko eta haren berpiztea sustatzeko. Justseeds Kooperatibako kide ere bada, eta mugimendu sozialei eta ingurumenekoei buruzko inpresioak eta argitalpenak banatzen ditu. Programa horien bitartez, Rodriguezek dozenaka artista gazte sortu berriak trabatu ditu, eta East Oaklandeko langile klasearen bihotzean erabilera anitzeko zentro artistikoa sortzen lagundu du.

Rodriguezek 200 ikastetxetan baino gehiagotan eman ditu hitzaldiak arteak konpromiso zibikoan duen erabilera eta botereari buruz eta komunitatearen eta museoaren artean, tokikoaren eta nazioartekoaren artean, zubi bat eraikitzeko lan egiten duten artisten lanari buruz. Halaber, kultur antolakuntzari eta teknologiari buruzko hitzaldiak ematen ditu, gizarte-aldaketa inspiratzeko, eta arte-tailerrak zuzentzen ditu herrialde osoko eskoletan. Rodriguezek hitzaldiak eman dituen eskola ugarietako batzuk UC Santa Cruz, Stanford, Michigan State eta Syracuse University dira.

 Eraginak 
1970eko eta 1980ko hamarkadetako mugimendu txikanoaren eta arte feministaren eragina jaso du Rodriguezek. Arte politikoaren historia aztertu du, Pantera Beltzei eta 70eko hamarkadako mugimendu feministari lotutako artelanak barne, Los Angelesko Grafiko Politikoen Azterketarako Zentroan egin zuen egonaldiari esker.

Favianna Rodriguezengan eragina duten artisten artean daude: Ester Hernandez, Yolanda Lopez, Rufino Tamayo, Rupert Garcia, Romare Bearden, Pablo Picasso, Herri Grafika Tailerra, Ospaaal, Wangechi Mutu, Frida Kahlo, Swoon (artista) eta Malaquias Montoya.

 Proiektuak 
2013an, Rodriguezek YouTube I Am Other kanalarekin elkarlanean Migration is Beautiful sortu zuen, Estatu Batuetako immigrazio politikaren eta etorkinen pertzepzioaren inguruko eztabaida jorratzen duen hiru zatiko dokumental sorta.

Josh MacPhee-rekin batera, Reproduce y revuelve liburuaren egilekidea da. Gainera, Rodriguez Creative Commons-eko kolaboratzailea da.

CultureStrike izeneko erakundearen bidez ekologismoa, immigrazioa eta feminismoa ardatz dituen kartelen diseinua sustatu eta saltzeagatik ezaguna da Rodriguez. Rodriguezen kartelek estilo bereizgarri eta koloretsua dute, Latinoamerikako sustraietan inspiratzen dena, testuinguru garaikide batekin. Bere lana Estatu Batuetan eta nazioartean erakutsi da.

Azken proiektuetako bat Pussy Power da, ahalduntze iturri bezala koñoa birdefinitzea bilatzen duena.

Rodriguezen 2018ko azaroko proiektu ezagun bat, Ben & Jerry's izozki konpainiarekin egindako lana izan zen. Rodriguezek bilgarri fantastiko eta koloretsua diseinatu zuen, Pecan Resistance izozkiaren edizio mugatuko zaporerako; hain zuzen ere, Trumpen administrazioari aurre egiteko sortua. Proiektuaren parte gisa, Ben & Jerry's-ek 25.000 dolar eman zizkien Neta, Color of Change, Honor the Earth eta Women's March-i. Diseinuak bi pertsonaia irudikatzen zituen: bata queer generokoa da, ukabila goian duela; eta bestea, "eutsi" irakurtzen den kartel bati eusten diona, hiyab bat darama eta Rodriguezen lagun min bati omenaldia egiten diona. Diseinua zirraragarria eta koloretsua da, eta gutxiengoak ahalduntzea du helburu.

 Sariak eta aintzatespenak 

 2016 Recipient of the Creative Work Fund Saria, San Francisco, CA
 2012  Emerging Leader Saria, Chicana Latina Foundation, San Francisco, CA
 2011 Creative Work Fund Sariaren hartzailea, San Francisco, CA
 2011 Berrikuntzarako diru-laguntzen hartzailea, Kultur Berrikuntzarako Zentroa, Los Angeles, CA
 2010 Emakumeen Ospearen Aretoan sartu zen, arteen eta kulturaren eremuan, Alameda konderrian, CA
 2009 OPEN Fundazioaren banakako artistentzako bekaren hartzailea, Oakland, CA
 2008 UTNE aldizkariak herrialdeko 50 ameslari nagusietako bat izendatu zuen
 2008 Sister of Fire Saria, Koloreko Emakumeentzako Baliabide Zentroa, Oakland, CA
 2007 Belle Foundation Individual Artist Saria, San José, CA 
 2005  Art Is A Hammer Saria The Study of Political Graphics zentroarena, CA

 Erakusketak 

 Estatu Batuak 

 Museo del Barrio (New York)
 De Young Museoa (San Frantzisko)
 Mexikoko Arte Ederren Zentroa (Chicago)
 Yerba Buena Center for the Arts (San Francisco)
 Sol Gallery (Providence, RI)
 Huntington Museum eta Galería Sin Fronteras (Austin, TX)
 Multicultural Center Kaliforniako Unibertsitatean, Santa Barbara (Santa Barbara, Kalifornia)

 Atzerrian 

 Amodioaren eta Disidentziaren Etxea (Erroma)
 Parco Museoa (Tokio)

Gainera, bere lanak Ingalaterran, Belgikan eta Mexikon egon dira ikusgai. Artista egoiliarra izan zen 2005ean San Frantziskoko Young Museoan; geroago,  2006an Gaea Foundation-aren (Provincetown, MA) Sea Change errezidentzia jaso zuen 2006an; eta, 2007-2008an Kala Art Institute-n (Berkeley, CA) bizi izan zen artista gisa. Rodriguezek Center for the Study of Political Graphics erakundearen sari bat jaso zuen 2005ean.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Favianna Rodríguezen webgunea

Kategoria:Emakume aktibistak
Kategoria:Gizabanako biziak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako feministak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako LGBT eskubideen aktibistak
Kategoria:Perutar estatubatuarrak
Kategoria:Afro-amerikarrak