Leone N. Farrell

Clarice Leone Norwood Farrell (Monkland, Ontario, 1904ko apirilaren 13a – Toronto, 1986ko irailaren 24a) Kanadako mikrobiologo eta biokimikaria  izan zen. Bere ikerketarekin, Jonas Salk garatzen ari zen poliomielitisaren txertoa masan ekoizten lagundu zuen, eta horrela, bere eraginkortasunaren eta lehen entsegu kliniko handia egin ahal izan zen.

 Bizitza 
Monklanden jaio zen, Kanadako Ontario probintzian.  Leone N. Farrell Toronton hezi zen, Torontoko Unibertsitatean kimikan graduatu zen eta 1929an zimologian masterra lortu zuen, hartziduraren kimika ardatz hartuta. 1929tik 1931ra Kanadako Ikerketa Kontseilu Nazionalean eztiaren mikrobiologiari buruzko proiektu batean lan egin ondoren, Erresuma Batura joan zen penizilina ekoizten zuten onddoen metabolismoa aztertzera, London School of Hygiene and Tropical Medicine eskolara. 1933an, berriz ere Torontoko Unibertsitatean, biokimikan doktoratu zen. Tesi-zuzendaria William Lash Miller izan zen, eta harekin lanean jarraitu zuen urtebetez. Gero, ikerketa-laguntzaile gisa hasi zen lanean Ikerketa Medikoko Connaught Laborategietan (gaur egun, Sanofi Pasteur Canada). Laborategi horiek 1914an ezarri ziren Torontoko Unibertsitatean, hasiera batean, toxina antidifterikoa ekoizteko, eta, ondoren, teknologia biomedikoko beste produktu batzuk ekoizteko eta banatzeko.

Connaught laborategietan, Farrellek hasieran lan egin zuen estafilokokoek eragindako infekzioen eta kukurruku-eztularen aurkako txertoak prestatzen.Ikerketarako, laborategietan zelula-kultiboak edo bakterio edo birus ugari eduki behar ziren. Ikerketa talde batek kultibo sintetiko bat diseinatu zuen minbiziaren ikerketarako, eta urte batzuk geroago oso baliagarria izan zen zelulak hazteko eta polioaren birusarekin infektatzeko. «Medi 199» deitu zioten, lortu arte egin zuten entsegu kopuruagatik.

Aldi berean, Farrell-ek "Toronto metodoa" izenez ezagutu zen sistema bat garatu zuen, bakterio-mota espezifikoen eskala handiko hazkuntzen ekoizpena handitzeko. Bakterioak likido erdisintetikoa zuten botiletan haztea zen. Botila horiek erreteilu batean jartzen ziren, mugitu eta aireztatu egiten zituen, eta errendimendua askoz handiagoa zen.  1940ko hamarkadaren hasieran, Farrellek Toronto metodoa kukutxeztularen txertoa ekoiztera egokitu zuen, eta hurrengo hamarkadan, aldaketaren batekin, poliomielitisaren txertoa eskala handian ekoizteko balio izan zuen. Jonas Salkek desaktibatutako birus batetik gaixotasun honen aurkako txerto bat lortu zuen, baina ez zekien nola ekoitzi milioika pertsona txertatzeko behar zen kopuru handian. Farrellek, Toronto metodoarekin, masan ekoiztea lortu zuen eta poliomielitisaren txertoaren ekoizpenean erabili zen metodoa da 1970eko hamarkadaren amaiera arte.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Kanadako biologoak
Kategoria:Txertoak
Kategoria:Mikrobiologoak
Kategoria:Kanadako kimikariak