Johanna Weber

Johanna Weber (Düsseldorf, Alemania, 1910eko abuztuaren 8a - Surrey, Erresuma Batua, 2014ko urriaren 24a) alemaniar jatorriko britainiar matematikari eta aerodinamikaria izan zen. Ezaguna da batez ere Handley Page Victor bonbaketariaren eta Concordearen garapenean egindako ekarpenengatik.

 Biografia 
Johanna Weber Valoniar jatorriko familia batean jaio zen, Düsseldorfen (Alemania), 1910eko abuztuaren 8an. Bere aita Lehen Mundu Gerran hil zen. 'Gerrako umezurtz' izateagatik, Weberrek laguntza ekonomikoa jaso ahal izan zuen, eta komentuko eskola batera joan zen.

1929an Koloniako Unibertsitatean Kimika eta Matematika ikasketak hasi zituen, baina urtebete geroago Göttingengo Unibertsitatera aldatu zen. 1935ean graduatu zen lehen mailako ohorezko graduarekin, eta gero irakasle gisa trebatu zen bi urtez. Nazien Alderdian sartu ez zenez, ez zioten irakasle postu batean sartzen utzi. Geratzen zitzaion familiak, bere ama eta ahizpa barne, laguntza ekonomikoa behar zuen, eta, beraz, armagintzan lana bilatu zuen.

 Ibilbide profesionala 
Weber Kruppekin elkartu zen Essenen, balistikako ikertzaile gisa. Bere lanetan kalkulu matematiko gogorrak erabili zituen Brunsviga kalkulagailu mekanikoak erabiliz.

 Aerodinamika Ikerketa Institutua 
1939an, Weber Göttingengo Aerodinamika Ikerketa Institutuan (Aerodinamische Versuchsanstalt Göttingen) sartu zen. Talde teoriko txiki bateko kide izan zen, eta aerodinamikan zuen hasierako prestakuntza haize-tunelen zuzenketetan zetzan. Bertan Dietrich Küchemann ezagutu eta berarekin bizitza osoko elkarlana hasi zuen.

Ordurako, Institutuko zientzialariek fluxuaren teoria koherente bat landu zuten hegazkin baten inguruan. Hori, hala ere, hurbilketa bat izan zen, singularitateak erabiliz igogailua sortzen zuten zurrunbiloak irudikatzeko, eta Weberri hobetzeko lana eman zitzaion. Konturatu zen bere lanetako batzuk Küchemannek jet motorren hartualdiei buruz egindako ikerketekin gainjartzen zirela. Teilatu egin zuten, Weberrekin garapen teorikoa eta haize-tunelen probak eginez, eta Küchemannek bere ikerketaren norabidea ezarri zuen fabrikatzaileekin egindako kontsultan oinarrituta. Bigarren Mundu Gerraren garaian, lan multzo mamitsua sortu zuten.

 Aireontzien Errege Establezimendua 
1945ean AEBetako armadak Göttingen hartu ondoren, hiria britainiarren okupazio eremuan erori zen. Britainiarrek Weberri eta Küchemanni ordaindu zieten beren ikerketen monografiko bat egiteko. Hauek Aerodinamics of Propulsion (Propultsioaren Aerodinamika) testuaren oinarria izango ziren. Halaber, Alemaniako zientzialariak animatu zituzten Erresuma Batuko hainbat defentsa-instalaziotan sei hilabeteko kontratuak egitera, AEB-UK plan konbinatuaren barruan (Paperclip Operazioa eta Zirujau Operazioa), Alemaniako zerbitzuak eta teknologiak eskuratzeko. 1946ko urrian, Küchemann Aerodinamika sailean sartu zen Farnbourougheko Aierontzien Errege Establezimenduan (ingelesez Royal Aircraft Establishment, RAE), eta Weber konbentzitu zuen harekin bat egiteko. Biek sei hilabeteko kontratuak berritzen jarraitu zuten, nahiz eta biek ala biek atzerritar etsai gisa sailkatuta jarraitu zuten, 1953an biak britainiar nazionalitatea lortu arte.

Johanna Weber, zientzialari alemaniarren artean emakume bakarra zenez, RAEko langileen ostatu batean hartu zuten. Abiadura Txikiko Haize-Tunelen dibisioan sartu zen RAEn, Frances Bradfield buru zuena. John Seddonekin aire-hartuneei buruzko lan esperimentalak egiten hasi zen.

1946an, Erresuma Batuko Aire Ministerioak distantzia ertaineko propultsatutako bonbaketari bat zehaztu zuen, arma nuklear bat garraiatzeko gai zena. Handley Page Victor bonbaketaria izan zen erantzun gisa proposatutako diseinuen artean handinahiena. Küchemannek alemaniarren lanaren berri izan zuen izerdi-hegaleko hegazkinetan, bereziki kreszente formako hegalean eta hegaldi supersonikoaren aerodinamikan. Garaileak ilgora formako hiru hegal segmentatu izango lituzke, bakoitza ekorketa-angelu desberdinarekin. Weberrek kalkuluak egiten lagundu zuen, eta diseinu-hobekuntza gehiago sartu zituen, motorraren aire-sarrerak barne, Küchemannekin gerran egindako lanean oinarrituta. Bere eredu aerodinamiko lineal eta sinpleak eskuz kalkulatu zituen emakume 'konputagailu' talde batek. 1945eko irailean, Küchemannekin batera, hegal eta fuselaje berriaren aerodinamika aztertzen zuen artikulu zientifiko bat idatzi zuen.

Weberrek Küchemannekin egin zuen ondorengo lana aerodinamika subsonikoaren teoria hobetzean izan zen. Hasierako metodoek hegoaren lodiera eta altxatzea modu isolatuan tratatzen zituzten. 1950eko hamarkadan, hegal baten ezaugarri guztien aldibereko tratamendua garatu zuen (lodiera, twist, sweepback, camber), haren gaineko aire-presioaren banaketa iragartzeko. Orduan, Vickers hegazkin-taldeak alderantzizko problema konpondu zuen - eskatutako presio-banaketa bati hobekien egokitzen zitzaion hego-forma zehaztearena. Erresultante forma, zibilentzako itsasontzirik aurreratuena, Vickers VC10 hegazkin-ontzian erabili zen.

 Concorde 
Weberrek garraio supersonikoari buruzko ikerketari ere ekin zion. 1955ean, delta hegal mehe batek, eraso-angelu handiarekin, aireratzeko eta lurreratzeko gaitasuna emateko igogailu nahikoa sor zezakeela erakutsi zuen, aldi berean errendimendu supersoniko eraginkorra ahalbidetuz. Küchemannek, orduan, hego-konfigurazio hori aldeztu zuen Erresuma Batuko Gobernuarekin, eta, ondorioz, Garraio Supersonikoaren Aholku Batzordeak (ingelesez, Supersonic Transport Advisory Committee, STAC) 1956an Mach 2 hegazkinontzi baten alde egin zuen.

1961ean hegazkin prototipo bat eraiki zen, Handley Page HP.115 izenekoa, delta hegal lirainaren abiadura baxuko errendimendua probatzeko.

Weberrek funtsezko bi ekarpen egin zituen esfortzu supersonikoan: alde batetik, delta hegaldun hegazkin lerden batean arrastea aurreikusteko tresnak hegaldi supersonikoan, eta bestalde, hegalari forma ematea, haren puntako ertzean zurrunbiloak sortu ahal izateko, haren gainean edo azpian sortu beharrean. 1959tik aurrera egin zuen lanak Concorde diseinatzen eta eraikitzen lagundu zuen.

 Airbusa 
Weber ikerketa subsonikoetara itzuli zen Concorde proiektuarekin jarraituz. Zehazki, aztertu zuen zer baldintzatan aplikatzen jarraitzen ziren maila superkritikoetan soinuaren abiadura baino motelagoak ziren aire-fluxuei aurre egiteko metodoak. Existitzen ziren teorien fintasunak, fluxu konprimaezinetan oinarritzen zirenak, konputazioak automatizatzen lagundu zuen soluzio zehatzak lortzeko, gutxi gorabeherakoak izan beharrean. Aerodinamikaren eraginkortasunik ezaren iturri nagusietako bat hegalaren eta fuselajearen lotura izan zen, eta bere hiru dimentsioko profil osoa modelatzeko gai izan zen. Metodo horiek, VC10aren garapenetik eboluzionatu zuten beste batzuekin batera, Airbus A300B hegazkinaren diseinuan erabili ziren, munduko lehen gorputz zabaleko twinjetea.

 Bizitza amaiera 
Weber 1975ean erretiratu zen Goi Mailako Ofizial Zientifiko Nagusi graduan, eta RAEk aholkulari gisa atxikita jarraitu zuen. Ia 100 artikulu zientifiko zituen bere izenean. 1976an, Küchemann hil ondoren, Weberrek Hegazkinen diseinu aerodinamikoa liburuaren argitalpenean lagundu zuen, 1978an argitaratu zena. Aerodinamikarekin amaitu zuela iragarri zuen ondoren.

Weber ezkondugabe egon zen bizitza osoan. RAEko aterpetxean bizi izan zen 1953ra arte, eta gero Küchemannen Wreccleshameko (Surrey) etxeari atxikitako ohe-ator batera joan zen bizitzera, eta han bizi izan zen 1961era arte, Küchemanntarren ondoko etxea eskuratu zuen arte. Zaila ikusten zuen hipoteka bat lortzea, bankuek eta eraikuntza sozietateek joera baitzuten emakume ezkongabeei etxea erosteko mailegurik ez emateko garai hartan.

Weberrek, erretiroa hartu ondoren, Psikologian eta Geologian interes berriak aurkitu zituen, Surreyko Unibertsitatean eskolak hartuz.

Weberren ahizpa txikia, zeinarengandik oso gertu baitzegoen, osasun txarra izan zuen ia bizitza osoan. Weberrek ekonomikoki babestu zituen bera eta bere ama, Alemaniara dirua bidaliz, eta haiengana itzuli nahi izan zuen. Bere ahizpa 50 urterekin hil zen.

2010. urtera arte bizi izan zen Weber bere etxean. Farnhameko (Surrey, Erresuma Batua) zaharren egoitza batean hil zen, 2014ko urriaren 24an.

 Hainbat argitalpen 

 Küchemann, Dietrich; Weber, Johanna (1948). Application of theory of incompressible flow around a swept winf at high subsonic mach numbers. London: Ministry of Supply.
  Küchemann, Dietrich; Weber, Johanna (1949). Design of wing junction, fuselage and nacelles to obtain the full benefit of sweptback wings at high Mach number: Addendum, additional tables of coefficients. London: Ministry of Supply.
  Küchemann, Dietrich; Weber, Johanna (1951). Annular bodies of infinite length with circulation for smooth entrance. Washington, D.C.: National Advisory Committee for Aeronautics.

  Weber, Johanna; Brebner, G.G. (June 1952). A simple estimate of the profile drag of swept wings (Report RAE TN Aero 2168).
  Küchemann, Dietrich; Weber, Johanna (1953). Aerodynamics of Propulsion. McGraw-Hill.
  Küchemann, Dietrich; Weber, Johanna; Brebner, G.G. (1958). Low speed tests on 45 deg swept-back wings. London: HMSO.


 Erreferentziak 

Kategoria:2014ko heriotzak
Kategoria:1910eko jaiotzak
Kategoria:Gainbegiratu gabeko itzulpenak