Tannenberg lerroko gudua

Tannenberg lerroko gudua (; ) edo Mendi Urdinen Gudua () Alemania Naziaren eta Sobietar Batasunaren Leningradeko Frontea deritzon taldearen arteko gatazka militarra izan zen. 1944ko uztailaren 25etik abuztuaren 10era arte borrokatu ziren Ida-Viru eskualdeko Narvako Istmoa estrategiko garrantzitsuaren kontrola lortzeko. Bigarren Mundu Gerran Ekialdeko Frontean kokatu zen borrokaldi hura.

Sobietar Batasunaren helburu estrategikoa Estoniako Operazioan Estonia berriz okupatzea zen, Finlandia eta Ekialdeko Prusia inbaditzeko abiapuntu egokia baitzen. Waffen-SS gudarosteen artean, 24 infanteria batailoi boluntario zeuden: SS Nordland Dibisioa, SS Langemarck Dibisioa, SS Nederland Dibisioa eta Waloniako Legioa. Infanteriako soldaduen erdiak gutxi gorabehera SSko 20. granadari taldeak osatzen zuen. 22.250 lagun inguruko talde alemaniarrak 136.830 sobietarren erasoari eutsi zioten. Indar sobietarrak etengabe berritzen zirenez, Mart Laar estoniar historialariaren arabera, Sobietar Batasunak 170.000 hildako eta zauritu izan zituen guztira.

Testuingurua

Narvako zubiburua sei hilabetez defendatu ondoren, indar alemaniarrak Tannenberg Lerrora erretiratu ziren 1944ko uztailaren 26an, Sinimäed izeneko muinoetara (). Muino horiek ekialdetik mendebaldera luzatzen dira: ekialdekoa estonieraz Lastekodumägi (; ), erdikoa Grenaderimägi (Granadondoen Muinoa; Grenadierhöhe), eta mendebaldekoena Tornimägi (Dorretxe Muinoa edo 69.9/Liebhöhe - Muino Maitea alemanez). Muinoek 20–50 metroko garaiera dute eta aldapa malkartsuak.

Gruppenführer Felix Steinerren III SS Panzer Korpusaren unitateek erretiratzea gelditu eta muinoetan posizio defentsiboak hartu zituzten. SS-ko 4. Panzergrenadier Borrokalari Brigada boluntarioa, Herbehereak ezker hegalean (iparraldean) kokatu zen, SS-ko 20. Waffen Grenadier Dibisioa (1. estoniarra) erdigunean, eta SS-ko 11. Panzergrenadier Borrokalari Dibisioa, Nordland eskuineko hegalean (hegoaldean). Beste sektore bat, Ekialdeko Prusiako 11. Infanteria Dibisioa (Wehrmacht)k defendatua, hegoalderago zegoen, Krivasooko zubiburuaren aurrean, 8. Armadaren aurka.

Sobietar mariskal Leonid Govorovek Tannenberg Lerroa Iparraldeko Armada Taldearen giltzarri gisa ikusi zuen eta Leningradeko Fronteko indar onenak bertan bildu zituen. Ivan Fedyuninsky jenerala 2. Talka-Armadaren agintean jarri zuten eta bere esku utzi zituzten 122. eta 124. Fusil Kidegoak eta 117. Fusil Kidegoaren dibisio batzuk. 2. Talka-Armadaren Gerra Kontseiluaren helburua III. SS Panzer Korpusa apurtzea zen Lastekodumägin, Jõhvi hirira iristea eta Kunda ibaira heldu arte, abuztuaren 1erako. Hori lortzeko, Govorovi komunikazioak apurtzeko agindua eman zioten eta Jõhvi eta Tapako tren geltokien aurkako aire erasoak egiteko, uztailaren 26an.

Indarren konparaketa 

Sobietarrak
Ez dago Tannenberg lerroko guduko sobietar indarren egitura edo tamainaren ikuspegi osoa. Uztailaren 29ko erasoaldirako, Govorovek Sobietar Batasuneko unitate gaituenak bildu zituen: 11 dibisio eta sei tanke erregimentuz osatua. Galerak jasan zituzten unitateak giza baliabide freskoekin osatu zituzten berriz. Artilleria astun sobietarra ere iritsi zen, 109., 117. eta 122. fusil kidegoetako bederatzi dibisioak babesteko. 109. eta 117. Korpusak Sinimäed muinoen inguruetan kontzentratu ziren, eta 122. Fusil Kidegoa hegoaldeko sekziora, Vaivarako elizaren ingurura, bidali zuten. 11. Infanteria Dibisioa (Wehrmacht)k defendatutako posizioak 8. Armada (Sobietar Batasuna)ren 35.000 soldaduk eraso zituzten, 112. Fusil Kidegoa, bi tanke erregimentu eta 1.680 eraso kanoi zituztelarik, bederatzi artilleria erregimentutan eta 150 ibilgailu blindatutan banatuta. Indar blindatuetan IS-2 tanke berriak zeuden, armadura gehigarria eta 122 mm-ko kanoi batekin. Bere ahulgune nagusia munizio gaitasun mugatua (28 tiro) eta kanoi nagusiaren birkargatze luzea zen. Indar hauek 13. Aire Armadak (576 hegazkin) babestu zituzten.

1944ko uztailaren 28ko egoera honetan:
Leningradeko Frontea –  Leonid Govorov mariskala
 2. Talka-Armada – Teniente jenerala Ivan Fedyuninsky
 109. Fusil Kidegoa – Jeneral Nagusi Ivan Alferov
 72. Fusil Dibisioa – Ilya Yastrebov
 109. Fusil Dibisioa – Jeneral Nagusi Nikolai Truzhkin
 125. Fusil Dibisioa – Koronel Vassili Zinovev
 122. Fusil Kidegoa
 124. Fusil Kidegoa – Koronel Mikhail Papchenko
 131. Fusil Dibisioa – Jeneral Nagusi Pyotr Romanenko
 191. Fusil Dibisioa – Jeneral Nagusi Ivan Burakovski
 21. Ingeniarien Brigada – Teniente koronel Vasilkov

Guztira: 26.850 infanteria, 458 artilleria pieza, 112 tanke

 8. Armada – Teniente jenerala Filipp Starikov
 2. "Masuriar" Fusil Dibisioa
 377. Fusil Dibisioa
 112. Fusil Kidegoa – Jeneral Nagusi Filipp Solovev
 48. Fusil Dibisioa – Koronel Yakov Koževnikov
 117. Fusil Kidegoa – Jeneral Nagusi Vasili Trubachev
 120. Fusil Dibisioa – Jeneral Nagusi Alexandr Batluk
 201. Fusil Dibisioa – Jeneral Nagusi Vyacheslav Yakutovich
 256. Fusil Dibisioa – Jeneral Nagusi Anatoli Koziyev

Guztira: 28.000 infanteria, 518 artilleria pieza, 174 tanke eta 44 autopropultsatutako kanoi

Beste korpus eta dibisio batzuk (baliteke goian aipatutako armadetako baten menpe egotea):
 8. Estoniar Fusil Kidegoa – Teniente jenerala Lembit Pärn
 11. Fusil Dibisioa
 43. Fusil Dibisioa
 98. Fusil Dibisioa
 123. Fusil Dibisioa
 189. Fusil Dibisioa
 206. Fusil Dibisioa

Alemaniarrak
Sobietar indarren aurrean, Alemaniako erreserbarik gabeko erregimentu nekatuek eusten zuten defentsa posizioei, artilleriak gogor erasotuta. "Narwa" Armada Taldeko komandanteak, Infanteriako Jenerala Anton Grasserek, egoera nahikoa ez zela ebaluatu zuen. Armak eta munizio nahikoa bazuten ere, boluntario germaniarren morala asko kaltetuta zegoen, eta estoniar tropa batzuen espiritua apurtuta. Hala ere, ondorengo borrokak kontrakoa frogatu zuen.

Alemaniar armadaren ordena (1944ko uztailaren 28an):
Narwa Armada Taldea – Infanteriako Jenerala Anton Grasser
 III (germaniar) SS Panzer Korpusa – SS-Gruppenführer Felix Steiner
 SS Nordland Dibisioa – SS-Brigadeführer Joachim Ziegler
 SS Panzergrenadier Erregimentua 23 Norge – SS-Obersturmbannführer Fritz Knöchlein
 SS Panzergrenadier Erregimentua 24 Danmark
 SS-ko 20. Waffen Grenadier Dibisioa (1. estoniera) – SS-Brigadeführer Franz Augsberger
 Waffen Grenadier Erregimentu 45 – Waffen-Obersturmbannführer Harald Riipalu
 Waffen Grenadier Erregimentu 46
 Waffen Grenadier Erregimentu 47
 Artilleria Erregimentua
 SS 4. Borrokalari Panzergrenadier Brigada boluntarioa (Herbehereak) – SS-Brigadeführer Jürgen Wagner
 SS Panzergrenadier Erregimentu De Ruyter
 SS 5. Borrokalari Sturmbrigadea, Wallonia – SS-Sturmbannführer Léon Degrelle
 SS 6. Borrokalari Sturmbrigadea, Langemarck – SS-Sturmbannführer Conrad Schellong
 227. Infanteria Dibisioa (Wehrmacht) – Erreserbaren Jeneralmagister Maximilian Wengler
 113. Segurtasun Erregimentua
 XXVI. Armada Korpusa (Wehrmacht) – Infanteriako Jenerala Anton Grasser
 11. Infanteria Dibisioa (Wehrmacht) – Generalleutnant Hellmuth Reymann
 300. Xede Bereziko Dibisioa – Generalmajor Rudolf Höfer

Banakako unitateak:
 Lau Estoniar Polizia Laguntzaileen batailoi
 Ekialdeko sektorea, kostaldeko defentsa – Generalleutnant Alfons Luczny
 Bi estoniar muga-defentsako erregimentu
 513. Itsas Artilleriako Batailoia
 502. Panzer Astun Batailoia
 752. Panzer-kontrako Batailoia

Guztira: 22.250 soldadu, 25 estoniar eta 24 alemaniar, nederlandar, daniar, flandriar, italiar, norvegiar eta waloitar batailoietan banatuta

Borrokaldiak

Lastekodumägiko borroka

Uztailaren 26a
Uztailaren 26an, alemaniar tropak erretiratzen ari zirela aprobetxatuz, Sobietar Batasunaren erasoa Tannenberg Lerrora heldu zen, Narwa Armada Taldeak defentsarako posizioak eraiki aurretik. Aire indar sobietarrek eta artilleriaren suak alemaniarren posizioak bonbardatu zituzten, muinoetako baso gehiena suntsituz. SS Nordland Dibisioaren posizioak 201. eta 256. Fusil Dibisioek eta 98. Tanke Erregimentuak eraso zituzten, Lastekodumägiren ekialdeko aldea hartuz.

Uztailaren 27a
Uztailaren 27ko goizean, Sobietar indarrek artilleriaren beste oldar handi bat abiatu zuten Sinimäed muinoetan. Infanteriaren erasoa aurreikusten, Steinerrek bere zazpi tanke erabilgarriak kontzentratzea agindu zuen. Nordland Dibisioko unitateak bi muinoen artean kokatu ziren eta defentsa 1. Estoniar Konpainiaren panzer-kontrako unitateak osatu zuen.

Alemaniarren defentsa kolapsatzear zegoen. Uztailaren 27an, Ferdinand Schörner jenerala Sinimäed muinoetara iritsi zen. Lastekodumägiren berreskurapena agindu zuen, soldaduengandik erresistentzia fanatikoa eskatuz. Johannes von Scholzek bilera bat antolatu zuen erasoaren taktika adosteko, baina bilera amaitu aurretik hil zen, shrapnel zati batek jota, egoitzaren aurrean.

Uztailaren 28a
Uztailaren 28an, Sobietar 2. Talka-Armadari 31. eta 82. Tanke Erregimentuak, hiru haubitze brigada eta bederatzi artilleria erregimentu gehitu zizkioten.

Gauean, alemaniarrek Lastekodumägiren berreskurapena saiatu zuten berriro. Unitate txikien "irristatze" taktikarekin sobietarren posizioetara sartu ziren eta maldako lubakiak hartu zituzten. Baina tanke sobietar eskadroia iristean, alemaniar erasoak porrot egin zuen. Sirgala herrixkaren hegoaldean, 11. Infanteria Dibisioa (Wehrmacht)k eusten zuen posizio batean, sobietar tankeen kolpean apurtzeko arriskua zegoen. Steinerrek Grenadiermägira erretiratzea agindu zuen. Agindua ez zen alemaniar tropa guztietara iritsi eta batzuk Lastekodumägin geratu ziren. Sobietar eraso nagusi baten aurrean, Steinerrek Norge Erregimentua eta Danmark Erregimentuako arma astunak bi taldean bateratzea erabaki zuen. Gauean borroka baretu zen.
Granadondoen muinoko borroka

Prestaketa
Uztailaren 29ko goizean, Sobietar artilleriaren prestaketa suzkoa hasi zen: 25.000 obus jaurti zituzten. Tannenberg Lerroa hauts laino batean estali zen. Sinimäed muinoetako basoak suntsitu ziren, zuhaitzak 2–3 metrora moztuta geratu ziren. Efektu psikologiko handia izan arren, Katyusha suziriak edo "Stalin organoak" deituak ez ziren zehatzak, eta kalte txikia eragin zieten alemaniar lubakietan zeuden soldaduei. Alemaniarren 70–80 Nebelwerfer su emaileek erantzun zuten. Horren ostean, sobietar bonbardagailuek alemaniar tropak jo zituzten, baina kamuflaje uniformez jantzita, tropak pilotuek antzeman ez zituzten.

Aitzindarien erasoa Grenadiermägin
Goizeko 09:00etan hasi zen 6.000 soldaduko sobietar infanteriaren erasoa, ia 100 tankez osatutako erregimentu batekin babestua (gehienak IS-2 tanke astunak). 122 mm-ko kanoiak erabiliz, bizirik zegoen edozein gotorleku zuzenean jo zuten eta bunkerrak suntsitu zituzten. Alemaniar aitzindarien hondarrak desegin ziren. Lapshin tenienteak zuzendutako pelotoiak muinoaren goialdera iristea lortu zuen. Efendiyev sarjentuak gotorleku bat suntsitu zuen ausardia handiz. 937. Fusil Erregimentuko Komsomol-eko antolatzaile V. I. Lavreshinek, bandera gorri bat eskuetan hartuta, muinoaren tontorrean altxatu zuen.

Indar nagusien erasoa
Sobietarren erasoaren printzipioa Sinimäed inguruan kolpe zuzen eta masibo bat ematea zen, helburura gutxi batzuk iritsiko zirela aurreikusiz. Artilleriaren suak alemaniar atzealdetik laguntzak eragozten zituen bitartean, 8. Armada (Sobietar Batasuna)k eraso egin zuen, eta 11. Infanteria Dibisioa (Wehrmacht)ren iparraldeko hegalean zulo bat ireki zuen. Erasoko helburu taktiko nagusia Grenadiermägi zen, eta 109. Fusil Kidegoa (Sobietar Batasuna)k hartu zuen bere gain. Nederland Erregimentuak iparraldetik babesten zuen muinoa, eta 120. Fusil Dibisioa ekialdetik oldartu zen. 72. Fusil Dibisioak 3. Estoniar Erregimentuko II. Batailoia erasotu zuen iparraldetik. 117. Fusil Kidegoa azken defentsa-lerroa hausteko prest zegoen.

Lastekodumägi sobietarren esku geratu zen, 191. Fusil Dibisioaren aurrealdearekin. Erasoaren erdian soldadu asko hil ziren eta azken defendatzaileek Grenadiermägira ihes egin zuten. 201. eta 256. Fusil Dibisioak indar gabe geratu ziren eta 109. Fusil Dibisioa bakarrik jarraitu zuen aurrera. Defentsa Josef Bachmeier-ek, II. Batailoia, Norge-ko komandanteak, zuzendu zuen. Bere agindupean zeuden 3. Estoniar Erregimentuko 1. eta 2. batailoiek 20–30 gizonez osatutako unitate txikiak ziren. Komunikazioetako langileak ere borrokara bidali zituzten.

Komando zentraleko postua suntsitu egin zen sobietar suaren ondorioz, baina alemaniarrak, norvegiarrak, estoniarrak eta flandriarrak bunkerretan bizirik atera ziren. Muinoaren goialdean Nederland zegoen. Artilleriaren suak sobietar infanteriaren eta tanke lerroaren artean zuloak sortu zituen, baina aurrerakada ez zuen gelditu.

Tankek muinoa inguratzen zuten tiro egiten zuten bitartean, baina alemaniar panzer-kontrako kanoiek eta aire-kontrako kanoiek defentsan jardun zuten eta sobietar tankeei kalte handiak eragin zizkieten. Beste tanke batzuk Tornimägira heldu ziren. Bunkerretan babestutako defendatzaile batzuk kanpotik erasotu zituzten. S.F. Smirnov sobietar komandanteak bost gotorleku suntsitu zituen. Tanke batek Vaivarako udal etxea jo zuen, paretan zulo bat eginez. Hori izan zen sobietar armadak Ekialdeko Estonian lortu zuen mendebaldeko punturik urrutiena 1944ko irailaren bukaerara arte.

29ko eguerdirako, sobietarrek ia kontrol osoa zuten Tannenberg Lerroren gain. Alemaniarrek kontraerasoak egin zituzten: bat Tornimägiko sobietarrak uxatzeko, bestea Narva–Tallinn errepidea babesteko eta hirugarrena Grenadiermägi eta trenbidearen artean. Kontraerasoaren ostean, alemaniar Panther (tanke) bakarra geratu zen erabilgarri.

Alemaniarrek Grandondoko muinoa berreskuratu zuten
Alemaniarren kontraerasoaren ostean, egoera taktikoa Tannenberg Lerroren inguruan nahasia zen. Norge Erregimentuko II. Batailoiko hondarrek sobietarrei eraso egin zieten Grenadiermägin. Sobietarrek galerak izan zituzten baina berrantolatu eta norvegiarrak muinoaren ekialdeko aldean isolatu zituzten.

Muinoaren mendebaldeko terrazan, Kampfgruppe Bachmeier eta 3. Estoniar Erregimentuko III. Batailoia eusten ari ziren. Sobietarrek bunkerretan dokumentuak eta presoak bilatzen hasi ziren. Steinerrek aire eraso bat agindu zuen Tallinn aireportutik Junkers Ju 87 bonbardaketa hegaldunekin. Sobietarrek erasoaren berri aurrez izan zuten eta aire-kontrako unitateak Lastekodumägira mugitu zituzten, hegazkin alemaniar batzuk jaurtiz, eta ondoren infanteriari tiro egin zioten.

Steinerrek batailoi bakarra zuen: Waffen Grenadier Erregimentua 45 Estland-eko (1. Estoniar) I. Batailoia, aurreko kontraerasoetatik at mantendu zutena gizon osasuntsuak gutxi zirelako. Sturmbannführer Paul Maitlak ospitaleetako gizonetatik laguntza eskatu zuen eta 20 zauritu arin borrokara batu ziren. Beste unitate hondarrekin eta Kriegsmarineko marinelekin batera, Panther tanke bakar baten babesean oldartu ziren.

Kontraerasoa Vaivarako hilerritik abiatu zen. Ezker hegalean sobietarrak Tornimägitik kanporatu zituzten. Tontorrera aurreratu ziren artilleria eta hegazkin sobietarren suaren azpian, eta lubaki-sasietan borroka estuan aritu ziren. Munizioa agortu zenean, alemaniarrek sobietarren armak eta granadak erabili zituzten. Beterano batzuen arabera, sobietar bonbardagailuek soldadu alemaniar bakoitza jotzen saiatu ziren, kraterren artean jauzika zebiltzanean, batzuetan leherketek lur azpian lurperatuta utziz. Azkenean, sobietarrak Grenadiermägitik erretiratu ziren.

Sobietarren saiakerak muinoa berreskuratzeko
Uztailaren 29ko arratsaldean, sobietar indarrek zortzi aldiz saiatu ziren Grenadiermägi berreskuratzen. Alemaniarren azken erreserbak borrokara bidali ziren, horniketa unitateak barne. Maitlaren inprobisatutako pelotoiaren bi erasok Lastekodumägin sobietar aurrerapena geldiarazi zuten eta alemaniarrei birantolatzeko denbora eman zieten.

Ezinbestean, 2. Talka-Armadako Komisario politikoak goiko komandantzari bidalitako uztailaren 30eko txostenean gezurrez adierazi zuen Grenadiermägi oraindik 109. Fusil Kidegoa (Sobietar Batasuna)ren esku zegoela. Defentsa alemaniarra apurtu ez izanaren justifikazio gisa, artilleria eta infanteriaren arteko lankidetza eskasa aipatu zuen. Tankeen koordinazio falta, aitzindarien lan gabezia eta sarraskiaren errua ofizial batzuek mozkortuta borroka zuzentzen ari zirela ere esan zuen.
Uztailaren 30–31
Uztailaren 30ean, borrokak antzeko moduan jarraitu zuen. Sobietar artilleriaren intentsitatea handitu egin zen: 30.000 obus jaurti zituzten alemaniarren aurka, eta alemaniar artilleriaren erantzuna 10.000 jaurtigunekin etorri zen. Tanke astunen ondorengo sobietar erasoa De Ruyter bigarren batailoiaren defentsa apurtzeko zorian egon zen: 35–45 gizon eraginkor besterik ez zeuden metrailadoreen artean korrika.

Bitartean, sobietar pelotoiak Grenadiermägira igotzen saiatu ziren bonbardaketa gogorraren erdian. Azkenean, alemaniar granadei esker, eraso hori uxatu zuten. 3. Estoniar Erregimentuko II. Batailoiko soldaduek 12 tanke suntsitu zituzten eta erasoari eutsi zioten. Sobietar 8. Armada (Sobietar Batasuna)ren unitateek hegoaldeko basoetan aurrera egin zuten.

Uztailaren 31n, sobietar komandantziak artilleriaren suaren norabidea aldatu zuen, muinoaren atzealdera zuzendurik, eta alemaniar defendatzaileak armada nagusitik bereizita geratu ziren. Jaurtigai kopuruaren jaitsiera (9.000 jaurtiketa) sobietar erasoa ahultzen ari zela adierazten zuen. Sobietar infanteria muinora igotzen hasi zen. Estoniar unitateek munizio gabeziaren ondorioz nekez eutsi zioten. 3. Estoniar Erregimentuko I. Batailoiko hondarrek hegoaldeko hegalean jarraitu zuten erresistentzian.

Orduan, 2. Talka-Armadako komisario politikoak defentsa hausteko ezintasuna onartu zuen bere txostenean, artilleria suak atzerapenez eragin zuela argudiatuz. Gainera, Grenadiermägi alemaniarrek uztailaren 30ean soilik hartu zutela esan zuen, gezurrez.

Sobietar indar berritzeak abuztuan
Stalinek Tallinnera iristeko agindua eman zuen eta Govorovek Rakvere abuztuaren 7rako hartzeko ardura eman zion Fedyuninskyri. Abuztuaren lehen egunetan, 2. Talka-Armadak 110. eta 124. Fusil Kidegoa jaso zituen, eta berriro 20.000 soldadu inguruko indarra bildu zuten. 8. Armadak ere indar berriak jaso zituen, 112. eta 117. Korpusa erasora bidaliz.

Sobietar tanke indarrak ere berreraiki zituzten, 104 ibilgailu blindaturekin. Bederatzi kilometroko fronte zati batean, 1.913 eraso kanoi bildu zituzten —300 kanoi kilometro bakoitzeko. Grenadiermägiri 365 artilleria astun eta Sirgalako sektore hegoaldean 200. Eguneroko erabilerarako, 200.000 jaurtagai esleitu ziren artilleriarentzat. Abuztuaren 1ean, ez zen borrokarik izan, bi aldeak berrantolatzen ari baitziren. Leningradeko Fronteak pisu estrategikoa hegoaldera mugitu nahi izan zuen.

Alemaniarren egoera abuztuan
Narwa Armada Taldeak bere unitate batzuk ordezkatu zituen abuztuaren hasieran, kalte gutxiago jasandakoekin. Sobietarrei galera handiak eragin zizkieten arren, Waffen-SSko unitateak pixkanaka higatzen ari ziren. Nederland Brigada erregimentu bihurtu zen, eta Langemarck Sturmbrigadearen bi erregimentuek konpainia indartuen tamaina besterik ez zuten. 2. Estoniar Erregimentua ia guztiz desegin zen eta Nordland Dibisioa (SS) bere lehen itxuraren itzal hutsa zen.

Hala ere, alemaniarren zortea izan zen sobietar inteligentziak defentsaren indarra larri gainestimatu zuela: 60 tanke eta 800 artilleria pieza baino gehiago kalkulatu zituzten, baina benetan tanke bakarra eta 70–80 kanoi besterik ez ziren geratzen Tannenberg Lerroren defentsan.

Amaiera
Abuztuaren 2rako, 2. Talka-Armada berrantolatu zen eta erasoari berriro ekin zion, aurreko taktika berdinak erabiliz. Nederland Erregimentuko bizirik atera zirenak Grenadiermägitik beherantz ihes egin zuten sobietar unitateek jarraitzen zietela. Felix Steinerren oroitzapenetan, suaren intentsitateak eta borrokaren izaerak Verdungo gudua gogorarazi zioten. Bonbardaketa amaitu ondoren, Waffen Grenadier Erregimentua der SS 46 (2. Estoniar)-eko II. Batailoia suarekin erantzun eta kontraerasoan joan zen, Grenadiermägi berreskuratuz. Sobietar tankeek hego-ekialdeko frontea hautsi zuten.

Abuztuaren 3an, sobietarrek eraso indartsuago bat egin zuten, 25.000–30.000 obuseko prestaketa artilleroarekin. Kalte handiak eragin zituzten eta defendatzaile batzuk posizioak uztera behartu zituzten. Hamaika fusil dibisio eta lau tanke erregimentuk frontean zehar zabaldu nahi izan zuten erasoaren presioa, baina berriro ere helburu nagusia Grenadiermägi zen. Alemaniar artilleriaren kohete suak sobietar kontzentrazioetan kalte handiak eragin zituen erasoaren aurretik.

110. Fusil Kidegoa Grenadiermägira zuzendutako erasoan gurutzetako supean harrapatu zen, 2. Estoniar Erregimentuko I. Batailoiko hondarrek zeuden han. Korpuseko agintariek Grenadiermägi hartu zutela jakinarazi zuten eta artilleria sua eten egin zen. Estoniarrek kontraerasoa egin eta muinoa garbitu zuten.

Egun berean, beste bi eraso egin zituzten sobietarrek: artilleriaren bonbardaketarekin hasi, eta alemaniar kontraerasoek aurreko posizioak berreskuratu zituzten. Abuztuaren 3an, 20 tanke sobietar suntsitu ziren. Abuztuaren 4tik 6ra, erasoek indar txikiagoa izan zuten: 11 tanke suntsitu ziren abuztuaren 4an, zazpi gehiago abuztuaren 5ean, eta sei gehiago 6aren aurreko gauean.

Abuztuaren 10ean, Leningradeko Frontearen gerra kontseiluak ofentsiba bertan behera uzteko agindua eman zuen eta defentsa hutsera pasatu ziren. Sobietar jarduera gutxitu zen: patruilajeak eta noizbehinkako eraso txikiak. Defendatzaileek geldialdi hori aprobetxatu zuten nekaturiko unitateak atzeratzeko eta defentsa posizioak sendotzeko. Irailaren erdialdera arte, fronteak egonkor jarraitu zuen.

Galerak
Sobietar Batasunaren garaian, Tannenberg lerroko guduan izandako galera kopuruak ez ziren argitaratu iturri ofizialetan. Azken urteotan, egile errusiar batzuek zenbaki batzuk eman dituzte, baina ez batailaren garapen osoari buruz.

Zenbakiak estimazioen bidez lor daitezke. Uztailaren 29ko erasoan, 109. Fusil Korpuseko 225 kide baino ez ziren bizirik atera, eta 120. Fusil Dibisioak 1.808 hildako eta zauritu izan zituen. Beste fusil korpusek eraso gaitasuna galdu zuten. Alemaniarrek, egun berean, 600 soldadu galdu zituzten. 109. Fusil Dibisioako 259 gizon zeuden borrokatzeko gai abuztuaren 1a baino lehen, hau da, hasierako 46.385 gizonetatik milaka batzuk besterik ez. 8. Armadaren galerak antzekoak izan ziren.

Uztailaren 29ko arratsaldean, Narwa Armada Taldeak 113–120 sobietar tanke suntsitu zituela kalkulatu zuen; horietatik erdiak egun horretan. 2. Talka-Armadak 50 tanke galdu zituela aitortu zuen. Alemaniarrek 44 tanke sobietar gehiago suntsitu zituzten abuztuaren 3tik 6ra bitartean.

G. F. Krivosheev historialari errusiarrak, Soviet Casualties and Combat Losses in the Twentieth Century lanean, 1944an Leningradeko Fronteak 665.827 galera izan zituela dio, horietatik 145.102 hildako, desagertu edo preso. Mart Laar historialari estoniarraren arabera, Leningrad-Novgorod Ofentsiban, Narvako zubiburuaren guduan eta Finlandiako laugarren ofentsiba estrategikoan izandako galeren ondoren, Tannenberg Lerrorako guduan 35.000 hildako edo desagertu eta 135.000 zauritu edo gaixo izango lirateke.

TsAMOren arabera (f.217, op.1244, d.643), abuztuan Leningradeko Fronteak 1.702 hildako, 6.538 zauritu eta 196 desagertu izan zituen; irailean, berriz, 2.366 hildako, 8.405 zauritu eta 105 desagertu.

Alemaniarren aldetik, German War Graves Commission-en arabera, 1.709 gizon lurperatu ziren Estonian uztailaren 24tik abuztuaren 10era bitartean. Desagertuak gehituta, galera berreskuraezinak 2.500 ingurukoak izango lirateke. Ohiko proportzioa 1:4 denez (hildakoak eta zaurituak), guztira 10.000 alemaniar galera izango lirateke Tannenberg Lerrorako Guduan.
Ondorengo gertaerak

Irailaren 14an, Rigarako ofentsiba hasi zen, 1., 2. eta 3. Baltikoko Fronteek zuzenduta. Helburua Riga hartzea eta Iparraldeko Armada Taldea Kurlandian, Letonia mendebaldean, inguratzea zen.

Adolf Hitlerrek eztabaida luzearen ondoren onartu zuen Estoniako tropen ebakuazioa. Hilabeteak defentsan igaro ondoren, III. SS Panzer Korpuseko gizon nekatuek Tannenberg Lerrora atzera egin zuten borrokan. Irailaren 17an, 3. Baltikoko Fronteak Tallinnerako Ofentsiba abiarazi zuen Emajõgi ibaiaren lerrotik, Peipus aintzira eta Võrtsjärv aintzira lotuz. Helburua Narwa Armada Taldea inguratzea zen.

Indar alemaniarrek atzeraka jarraitu zuten Letoniako mugara. Irailaren 22an, Tallinn utzi zuten. Estoniar unitate batzuk alemaniarren aurka oldartu ziren hornikuntzak eta armak eskuratzeko, gerrilla gerra batean jarraitzeko asmoarekin. Basoko Anaiak izenez ezagutzen diren talde horiek sobietarren okupazioaren aurka borrokatu zuten 1970eko hamarkadara arte.

Kultura herrikoian
 Gudua agertzen da 2015eko Estoniako gerra-drama filmean: 1944.

Erreferentziak

Ikus, gainera
 Narvako gudua (1944) – kanpainaren lehen fasea
 Dokumentala: The Blue Hills

 Kanpo estekak

Kategoria:1944ko gatazkak
Kategoria:Estoniak parte hartutako guduak
Kategoria:Ekialdeko Fronteko guduak (Bigarren Mundu Gerra)
Kategoria:Ida-Viruko konderria
Kategoria:Alemaniak parte hartutako Bigarren Mundu Gerrako guduak
Kategoria:Sobietar Batasunak parte hartutako guduak