Annie Rockfellow

Annie Graham Rockfellow (1866ko martxoaren 12a – 1954ko urtarrilaren 17a) Tucson-eko (Arizona, Estatu Batuak) lehen arkitektoa izan zen XX. mendearen lehen hamarkadetan. Tokiko arkitektura "lekukotasuna"ren sortzaile gisa defendatu zuen.

 Bizitza eta lana 
Annie 1866ko martxoaren 12an jaio zen, Monte Morrisen (New York). Samuel L. Rockfellow izan zuen aita eta Julia L. Conkeya ama. Bidaiak presente egon ziren Annieren haurtzaroan. Sei urte zituela Ipar Carolinara bidaiatu zuen familiarekin batera, New York, Washington eta Richmond bisitatuz. Annieri herri arkitekturaren aldakuntzek leku zentzu bat nola sortzen duten erakutsi zioten bidaia askoren artean lehena izan zen. Bigarren mailako ikasketak egiten ari zela, Massachusettseko Institutu Teknologikoko (MIT) katalogo bat aurkitu zuen eta arkitektura ikastea erabaki zuen. Rochester hirian (NY) bizi zen William C. Walker bertako arkitektoak bere enpresan lan bat eskaini zion graduatzen zenerako MITeko arkitektura-karrerak ateak ireki zizkien emakumezkoei 1884an. Rockfellow izan zen izena eman zuen lehen ikaslea.Taldekideek "Rocky" izenez ezagutzen zuten, eta 1887an graduatu zen. .

William Walkerrek bere hitza bete zuen eta marrazkilari eta diseinatzaile gisa kontratatu zuen graduatu ostean. Bere sinaduran sei urtez lan egin zuen, 1893ko Depresio iparramerikarrera arte.

1895ean, Rockfellowk zortea probatzea erabaki zuen Tucsonen, non John neba zaharrena sei urte lehenago finkatu zen..Johnek Arizonako Unibertsitatean egiten zuen lan eta Ingelesa, Historia eta Geografia irakasten postu bat lortu zion arrebari. Bere egonaldian zehar, eskualdeko arkitektura behatzeari eta aztertzeari utzi gabe, zera zehaztu zuen: "herrialdeko alde honetarako Tucson-Mexicano arkitektura estiloa deitzen diodanaren miresle bat naiz, beheko solairuko eraikuntzek eta adobezko horma lodiek Mexikoren eragina erakusten dute eta topografia eta klima honetakoak dirudite. Zutik daudenak zaintzearen eta erabiltzearen alde nago".

Handik bi urtera, Unibertsitatearekin zuen kontratua bukatzean, Europara joan zen lau hilabeterako. 1898an itzuli zen Estatu Batuetara, eta bere bulego propioa jarri zuen Mount Morrisen.

1905ean, Arizonako Tombstone herrira joan zen, bere aita Samuelen osasun txarrean laguntza ematera eta, ondoren, John A. Rockfellow semearekin bizitzera, garaiko aginduak jarraituz.

1916an, Tucsonera joan zen bizitzera eta Henry O Jaastad arkitektoaren sinadurarako lan egin zuen.  1916tik 1938ra diseinatzaile nagusi gisa. Arizonako Unibertsitateko Fakultateko kide izan zen 1895etik 1897ra, eta Tucson-eko hainbat gizarte-klubetako kide ere bai, besteak beste, American Pen Women, Arizonako Historia eta Arkeologia Elkartea, Tucson-eko Natur Historiaren Elkartea eta Tucson-eko Arte Ederren Elkartea. Han, bere nebarentzako etxe bat diseinatu zuen Tucsonen, eta bisitetako batean, Henry O arkitektoak. Jaastadek laguntza eskatu zion Miamiko YMCArako lehiaketa baterako. Irabazi ostean, Jaastadek lan iraunkorra eskaini zion bere bulegoan.

Bidaiatu aurretik, Rockfellowek amaitu gabeko hainbat proiektu burutu zituen eta Panamá-Pacific Nazioarteko Erakusketa bisitatu zuen San Diegon, Kalifornian. Horrek eragina izan zuen bere diseinu estiloan. Bere eraikinak eskualdeko estiloetan oinarritu ziren, Berpizkunde Herria eta Espainiar Misioaren Berpizkundea barne. Tucson-eko eraikin garrantzitsuenetariko batzuk sortu zituen, Hotel El Conquistador eta Safford-eko Eskola barne. Gero bulegoan sartu zen 50 urterekin (1916). 22 urte eman zituen Jaastad enpresan lanean, “lan eta gainbegiratze guztietan parte hartuz, baina batez ere diseinuetan”. Arizonan horrela erregistratutako lehen arkitektoa izan zen. 

Rockfellowek 1938an utzi zion lan egiteari eta Santa Barbarara (Kalifornia) joan zen. 1954an hil zen 87 urte zituela.

 Eraikin nagusiak 

 Safford Eskola, (1918) (Tucson, Arizona)
 Desert Sanitorium (Tucson Centro Médico), (1926-29): Erickson House, Arizona Building, Patio Building, Water Tower, Court Buildings and Educational Buildings
 Emakume Gazteen Elkarte Kristaua, (YWCA) (1929-1936) Tucson
 Southern Arizona Bank and Trust Co., Downtown Tucson
 La Fonda Buen Provecho Inn, (1931) Tucson, Arizona
 E.P. Boss House, Tucson, 1932
 Allison-James School, (1922–24), Santa Fe
 Menaul School, Albuquerque, Mexiko Berria, (1919-1920)
 Casa Grande Women's Club, Casa Grande, Arizona 1923 (native stone)

 Anne Graham Rockfellow-ri egotzitako eraikinak 

 YMCA, Miami, Arizona, 1915
 Inspiration Grammar School, Miami, AZ, 1919
 Erresidentzia, Eric Wick jauna, Tucson, AZ, 1920
 Erresidentzia, George Martin, Tucson, AZ, 1923
 High School, Goi Eskola, AZ, 1924
 Apache Powder Co., Sixth St., Benson, AZ, 1924
 Girl’s School, Lutheran Apache Mission, White River, AZ, 1924
 School for Lone Star District #20, Graham County, AZ, 1925
 Egoitza, W.E. Rudasill, Tucson, AZ, 1926
 Grade School, Benson, AZ, 1926
 St. Helen's Chapel, Oracle, AZ, 1927
 Erresidentzia, J jauna.C. Wright, Safford, AZ 1927
 Egoitza, Caroline Marshall, Broadwayko ekialdea, Tucson, AZ
 Bizileku bikoitza, E jauna.S. Jackson, Tucson, AZ 1928
 Mortuary Chapel, Reilly Undertaking, 102 e. Pennington, Tucson, AZ, 1929 and 1935
 Erresidentzia, Hayward Hoyt, Broadway eta Wilmont, Tucson, AZ, 1929
 Egoitza, A.W. andrea Erickson, Sanitarium Basamortuan (TMC), Tucson, AZ, 1929 eta 1936
 Hotel, Safford, AZ, 1929
 Erresidentzia, R.P. Bass, Tanke Berdea Rd., Tucson, AZ, 1932
 Inspirazio etxea, Tucson, AZ, 1935
 La casa de Niños de Arizona, Tucson, AZ [Historiaren Erakundea]
 Banku eraikina, Safford, AZ
 Eliza, Miami, AZ
 Oinarrizko eskola, St. 1. David, AZ
 Lau egoitza Lee Sten., Tucson, AZ
 Hospital indio en Sells, AZ
 Methoη Obiscopal Church, Safford, AZ
 Pinal Hospital de Condado, Florence, AZ
 Erresidentzia, Dr. V.G. Presson [Preston? ], 1317 N. Stone, Tucson, AZ [eraitsia]
 Residenca, Mrs. Hobart [Herbert?] Johnson, Erickson Dr. north of Grant Road, Tucson, AZ [segur aski Desert Sanatoriumaren zati bat, ikus goian]
 Egoitza, William P. Haynes andrea, Tucson, AZ
 Egoitza, Warren Grossetta, 1645 E. Speedway, Tucson, AZ [eraitsia]
 University Heights Elementary School, Tucson, AZ

 Eraitsitako eraikinak 

 El Conquistador Hotel (1928) Tucson, (Derribado)
 Hoyl House (1929)
 Kristo Zientifikoaren Lehen Eliza, Tucson, AZ [eraitsia]

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Estatubatuarrak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako arkitektoak
Kategoria:Emakume arkitektoak