Loli Moreno Iglesias

Dolores "Loli" Moreno Iglesias (Sestao, Bizkaia, 1944ko martxoaren 4a) desgaitasuna duten pertsonen aldeko bizkaitar ekintzailea da. Sestaoko «Afises» elkarteko (Sestaoko Ezindu Fisikoen Elkartea) sortzaileetako bat izateaz gain, presidente ohia ere bada. Era berean, Heldu elkarteko (Bizkaian urritasuna duten pertsonen elkarteen federazioa) presidentea eta sustatzaileetako bat ere izan da.

 Biografia 

 Haurtzaroa 
Loli Moreno Iglesias 1944ko martxoaren 4an jaio zen Sestaoko El Oquillo auzoan, haren gurasoen etxean, hain zuzen. Haren amak etxetik kanpo lan egiten zuen, eta aitak ere bai, Labe Garaietan, zehazki.

Loli Moreno, 9 hilabeterekin ibiltzen ikasi bazuen ere, urte eta erdi zeukanean, poliomielitisak jo zuen eta garapenean eragin zion. Garai hartan, ordea, ez zen ohikoa gurpil-aulkiak lortzea; beraz, gurasoek kuxinak balde baten barruan jarri eta bertan esertzen zuten; eta horrela pasatzen zituen goiz nahiz arratsaldeak kalean lagunekin jolasean Loli Morenok.

Hiriak, gainera, Sestao barne, arkitektura-oztopoz josita zeuden; esate baterako, egungo Musika Eskolan zegoen eskolak edo Vista Alegre eskolak eskailera ugari zeuzkaten. Hortaz, Loli Moreno ezin izan zen eskolaratu, horren ordez irakasle batekin ikasi behar izan zuen.

 Gaztaroa eta Helduaroa 
Gazte zelarik zendu zitzaion aita Loli Morenori, hori dela-eta, familiari laguntzeko asmoz, josteko makina erosi eta hori bihurtu zuen haren ogibide. Are gehiago, bi neska kontratatu zituen joskintzan lagun ziezaioten.

Geroago, ama ere hil zitzaion, orduan erabaki zuen Loli Morenok bakarrik biziko zela; Sestaoko 1.lonja izan zen harena etxebizitza bihurtzeko baimena lortu zuena. Orduan ere erosi zuen lehen gurpil-aulki elektrikoa; ordura arte eskuzkoak baino ez zituen erabili, tartean, bizikleta antzeko aulkia ere izan zuen, Iruñean egindakoa, aurreko gurpila kentzen zitzaiona.

Garai hartan sortu zitzaion Loli Morenori ikasteko grina; umetan ikasketa arauturik jaso ez zuenez gero, analfabetoen multzoan sartzen zen bera; eta hori aldatzeko asmoz, hasi zen Eskola-Graduatua ateratzen BBK-k kudeatzen zuen Centro de Promocion de la Mujer delakoan. Hori egin ahal izateko bere gizarte-laguntzaileak zentroraino joateko furgoneta bat topatu zion, eta ikastexe hura lehen pisuan zegoenez, irakasle eta ikaskideek zamatu eta horrela igotzen zuten, aulki eta guzti. Zortzi urte eman zituen horrelaxe, zentroa itxi zen arte. Eskola-Graduatua Sestaoko Musika Eskolan antolatu zen gala batean eman zioten.

 Afises elkartean lana 
Eskola-Graduatua ateratzen ari zeneko furgonetako txoferrak, Barakaldoko desgaituen elkarte batetik zetorrena, proposatu zion 1999an Loli Morenori elkarte bat sortzea Sestaon, eta bigarren honek onartu zuen; horrela sortu zen Afises.

Hasiera batean lokalik ez zeukatenez, Morenoren etxean elkartzen ziren. Geroago, Sestaoko Udalak batzeko lokal bat eman zion Afisesi Las Llanaseko Eskola Zaharretan; eta egun, oraindik ere elkarte bakarra da Ezkerraldean berezko egoitza duena. Afisesen 20 urte eman zituen Loli Morenok presidente; eta kargua utzi zuenetik, batzordekide eta kolaboratzaile aritzen da bertan.

Sorreratik Afises elkarteak desgaitasuna duten Sestaoko pertsonei gizarte-inklusiorako laguntza eman izan die; esate baterako, banakako terapia ematen die, txangoak eskaintzen dizkie, hitzaldiak edo tailerrak. Horrez gain, irisgarritasunaren aldeko lana ere egiten dute.

 Lortzen zentroa 
Aurrerago, Afises egoitzako eraikuntza berean zegoen ondoko lokala ere lortu zuten Lortzen zentroa egiteko: Autonomia Pertsonalerako Zentroa, ezgaitasuna duten Ezkerraldeko pertsonei laguntza doan eskaintzeko zentroa da. Bertan bi fisioterapeuta, terapeuta okupazional bat eta gimnasio bat dago. Diputazioaren babesa dauka zentro horrek, eta bertako ardura Loli Morenok berak dauka.

 Heldu elkartean lana 
Heldu elkarteko presidentea izan da Loli Moreno; are gehiago, sustatzaileetako bat ere izan da. Federazio hori Bizkaiko lurraldeko elkarteek osatzen dute, besteak beste, Bidaideak, eta irisgarritasunaren aldeko lana egiten dute; esaterako, desgaitasuna duten pertsonak udan itsasoan bainatu ahal izateko Hondartza programa abian jarriz.

 Sariak eta aitortza 
Loli Morenoren elkarteek, Afises-ek eta Helduk, sari ugari jaso izan dituzte; era berean, Loli Morenok berak ere, maila pertsonalean jaso izan ditu sariak, hala nola:
 Diputazioak Vidas Anonimas Ejempláres saria eman zion.
 2009an IV. Nagusi Saria jaso zuen. Sari hauek Enplegu eta Gizarte Gaietako Sailak ematen dizkie adinekoei lotutako eta gizartea hobetzeko egunero lan egiten duten pertsona, erakunde, kolektibo edo instituzioei.
 2015eko martxoan Sestaoko Berdintasun arloak Loli Morenori aitortza egin zion Afises elkartean egindako lanagatik. Gaztelekun "Atzoko eta gaurko emakumeak Sestaoren alde lanean" erakusketaren bidez, hain zuzen ere, egin zitzaion aitortza hori.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Sestaoarrak
Kategoria:Euskal Herriko aktibistak
Kategoria:Emakume aktibistak
Kategoria:Desgaitasuna duten aktibistak
Kategoria:Pertsona desgaituen eskubideen aldeko ekintzaileak