Azetilzisteina

Azetilzisteina edo N-azetil-L-zisteina konposatu organikoa da,C5H9NO3S formula duena, aminoazidoen klasekoa. L-zisteinaren deribatua denez tiol talde bat du egituran. Solido kristalino zuri eta higroskopikoa da. Disolbagarria da uretan, etanoletan  eta etil azetatotan. Narritagarria da.

 Sintesia 
Azetilzisteina L-zisteina naturalaren azetilazio zuzenaz sintetizatzen da. Normalean erreakzioaren lehengaia L-zisteinaren klorhidratoa izaten da, L-zisteina bera erraz oxidatzen baita. Klorhidratozko ur-disoluzio oso kontzentratua lehenik eta behin sodio hidroxidozko % 40ko disoluzioarekin neutralizatzen da pHa gutxi gorabehera 7,5 izan arte (hasierako pHa 1 ingurukoa da) nitrogeno-atmosferan eta etengabe hoztuz. Anhidrido azetikoa astiro erantsita zisteinaren nitrogeno-atomoa azetilatzea jadesten da.. Erreakzio-nahastea N-azetilzisteinaz, sodio kloruroz eta azido azetikoz osatuta dago. Azido azetikoa destilazioz erauzten da erreakzio-ingurunetik eta, ondoren, kristalizazioz azetilzisteina bereizten da.

 Erabilera 
Azetilzisteina botika gisa baliatzen da bere ezaugarriak medio. Batetik agente mukolitiko moduan, hots, mukien likatasuna gutxiagotzeko pneumonia edo bronkitisaren moduko arnasketa-arazo kronikoak dituztenengan baliatzen da. Bestetik, parazetamol-intoxikazioak, gaindosiak, tratatzeko ere eraginkorra da. Espainian eta Frantzian botika generiko gisa merkaturatzen da nagusiki. Ahoz, inhalazioz eta zain barneko injekzioz hartzen da.

Munduko Osasun Erakundearen funtsezko sendagaien zerrenda dago.

 Albo-ondorioak 
Azetil zisteinaren albo-ondorioak hartzeko moduaren menpe daude.

Zain barnetik hartzen den kasuan albo-ondorio ohikoenak urtikaria eta azkura dira.

Azetilzisteina inhalazioz hartzearen ondorio kaltegarriak goragalea, oka, estomatitisa, sukarra, errinorrea, logura eta bronkokonstrikzioa dira.

Ahoz hartuta oka eta botagura dira albo-ondorio ohikoenak.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Antidotoak
Kategoria:Antioxidatzaileak
Kategoria:Munduko Osasun Erakundearen funtsezko sendagaiak