Johannes Mentelin

Johannes Mentelinek, batzuetan Mentlin ere idazten zuen, (1410 inguruan Schlettstadten jaioa, gaur egun Sélestat; 1478ko abenduaren 12an hila, Estrasburgon) alemaniar liburu-inprimatzaile eta liburu-saltzaile aitzindaria izan zen. 1466an, alemanezko lehen biblia inprimatu eta argitaratu zuen.

 Karrera 
Mentelin Selestautik zetorren eta 1447an, Johannes Mentelinek Estrasburgoko hiritar baten eskubideak lortu zituen. Lanbidez Goldschreiber (kaligrafoa eta liburu-eskribaua) izan zen lehenik eta apezpiku-notario gisa lan egin zuen gainera. [behar den zitazioa

1450eko hamarkadaren amaieran Mentelinek bere Estrasburgoko printeria sortu zuen. Garai hartan oraindik ez zegoen Mainzez gain inprenta egiten zen beste lekurik. Litekeena da, Mentelinek bere ezagutza zuzenean hara edo bitartekari baten bidez lortu izana. Halako go-artekoa Heinrich Eggestein izan zitekeen. Johannes Gutenbergetik Mainzeko egonaldian liburuen inprentaren ofizioan sartua izan zela susmatzen da. 1460ko hamarkadaren erdialdera arte ez zuen bere Offizin (liburuak inprimatzen zituen enpresa baten alemanezko termino zaharra) sortu. Iturri falta dela eta, galdera horren azken argipenak, tamalez, erantzunik gabe jarraitu behar du oraingoz. Eskura ditugun datuetatik, hala ere, ondoriozta daiteke Mentelin Estrasburgon aktibo egon zen lehen liburu-inprimatzailea izan zela, eta, beraz, Europako edozein tokitako lehenengoetakoa, baita Heinrich Eggestein baino lehenagokoa ere.

Mentelinen izena daraman lehen inprimaketa Augustineren Tractatus de arte praedicandi da, 1465. urtekoa. Hala ere, ziurtzat jotzen da Mentelin nabarmen lehenago hasia zela inprimatzen, ziurrenik 1458an ere bai. Ezagutzen den inprimatutako bere lanik zaharrena Biblia latindar inprimatu bat da, orrialde bakoitzeko 49 lerro dituena ("B49"), eta bere lehen liburukiak 1460ko data du. Gutenbergen Biblia 42 lerro orrialdeko inprimatua zenez, Mentelinenak orrialde gutxiago zituen eta handigoa zela frogatu zuen.

Mentelinek berehala lortu zuen arrakasta enpresariala, eta horrek gizon oparo bihurtu zuen. 1466an, armarri bat ere eman zion Frederiko III.a enperadoreak. Hogei bat urtez liburuen inprimatzaile izan ondoren, Mentelin 1478ko abenduaren 12an hil zen, Estrasburgon. San Migel kaperako (jada ez zegoen) hilerrian lurperatu zuten. Haren hilobia kendu zuten gero, eta Estrasburgoko katedralaren barruan dago orain. Alaba bat Martin Schott inprimatzailearekin ezkondu zen, eta beste bat Adolf Ruschekin.

 Inprimatutako lanak 
eskuinera|thumb|Vincentius Bellovacensis "Speculum maius" Straßburg 1473 Teil 3 "Speculum historiale"
1466an, lehenengo alemanierazko Biblia inprimatu eta argitaratu zuen. Hala ere, inprimatutako 40 lan inguru Mentelinen Estrasburgoko inprimategiarekin lotuta daude. Bere argitalpenen artean, nagusiki latinezko testu teologiko eta filosofikoak zeuden, eta haien edukia akademikoek berrikusten zuten testuen kalitatea bermatzeko.

Bere inprimategian Agustin, Tomas Akinokoa, Aristoteles, Joan Krisostomo,eta Albertus Magnusen lanak argitaratu zituzten. 1472an, Nicolaus de Lyraren Bibliaren azalpena jasotzen duen Postilla super totam Bibliam lana plazaratu zuen.

Horrez gainera, antzinate klasikoko idazleen lanak ere argitaratu zituen, besteak beste, Virgilioren Opera eta Terencioren Komediak. Alemanian liburu-inprimaketaz arduratzen zen bakarretakoa zenez, Erdi Aroko gorteko literatura ere argitaratu zuen, hala nola, Wolfram von Eschenbachen Parzival eta Albrecht von Scharfenbergen Der jüngere Titurel ("Titurel gazteena").

Kategoria:Alemaniako inprimatzaileak
Kategoria:Alemaniako tipografoak
Kategoria:1478ko heriotzak
Kategoria:1410eko hamarkadako jaiotzak