Lotte Beese

Charlotte Ida Anna Beese, "Lotte" Stam-Beese izenez ere ezaguna (Reisicht, 1903ko urtarrilaren 28a - 1988ko azaroaren 18a) alemaniar jatorriko arkitekto eta hirigilea izan zen, Bauhaus-en trebatu eta 1948an Rotterdameko Hirigintza Zuzendari izendatu zutena, bertan, besteak beste, Pendrecht izeneko auzoa proiektatu zuen.

 Lehen urteak 
Lotte Beese Reisichten jaio zen, Alemanian (ondoren Rokitki, Polonia). Dresdenen, 1926tik 1928ra, Beesek argazkigintzan jardun zuen, eta 1926tik 1929ra bitartean Bauhaus-en egin zituen ikasketak. Horrek etorkizuneko bizitza markatu zion, “garun-garbiketa mota” gisa deskribatu zuen berak prestakuntzagatik. Bere argazki-lana New Yorkeko Arte Modernoko Museoko (MoMA) bildumetan aurkitzen, Arthur M Museoan. Harvardeko Sackler eta Kaliforniako Getty Museoan.

Lehen seihilekoan, Lotte Beese-k, ikasle guztiek bezala, atariko ikastaroa egin zuen Josef Albers-ekin; “marrazketa analitikoa” Wassily Kandinsky-rekin; “Lettering” (kaligrafia, diseinu grafikoa) Joost Schmidt-ekin; eta geometria deskriptiboa eta “Fisika eta kimika”. 1927/1928 seihilekoaren bukaeran, Lotte Beese-k Arkitektura Sailean onartua izateko aukera ematen zuten ikastaroak egin zituen, Hannes Meyer-ekin lehenengo eta Hans Wittwer-ekin gero arkitektura ikasi zuen lehen emakumea izan zen. 1929. urtearen hasieran Beesek eskola utzi behar izan zuen Hannes Meyerrekin zuen harreman sentimentala zela eta.

 Ibilbidea 
Behin Bauhaus-etik kanpo, Beese Meyer eta Wittwers-en estudioan hasi zen lanean, Bauhaus-en proposatutako tailerren antzera funtzionatzen zuenean. Han, bi proiektutan jardun zuen: Harzgeroden tuberkulosiak jotako gaixoentzako erietxe baterako lehiaketa bat, eta Bernauko ADGBrentzako hezkuntza-konplexuaren lehiaketa saritua, 1930ean eraiki zena. Harentzat, multzoaren azken fasea garatu zuen, maisuentzako etxeak, alegia.

Hannes Meyerrekiko harremanak 1932ra arte jarraitu zuen, baina oso zaila izan zen beti, Meyer-ek ez baitzuen emaztearengandik banandu nahi izan, eta harreman horretatik jaio zen Peter,  lehen semea. Geroago, beste bi izan zituen Holandako arkitekto Martekin. 1929 eta 1933 artean Lotte Stam-Beese hainbat hiritan bizi izan zen: Dessau, Viena, Berlin, Brno, Praga, Mosku eta azkenik Jarkov. Hiri bakoitzean arkitekto modernoen taldeekin harremanetan egon zen eta arkitekto ezagunen hainbat estudiotan egin zituen lanak. 1933an, Járkov-en, Holandako Mart Stam arkitektoarekin topo egin zuen, 1928an Bauhaus-eko hirigintza-klaseetan lankide izandakoa. Stam May Brigadetako kide zen, Ernst Mayk zuzenduta Sobietar Batasunean hiri berriak diseinatzen lan egin zutenak. Handik gutxira, Margarete Schutte-Lihotzkyrekin, besteak beste, bat egin zuen taldean. Lottek eta Martek bikotea osatu zuten eta 1934 amaieran Sobietar Batasuna utzi eta Holandara joan ziren bizitzera.

1935ean Amsterdamera aldatu ziren, eta berehala abangoardiako zirkuluetan sartu ziren, 8. eta Opbouw aldizkarietako erredakzio-taldean barne, bertan Lotte Stam-Beesek maiz idatzi zuen. Bere artikuluek hainbat gai aztertzen zituzten, hala nola, Nederlandar artea, Bauhaus-eko lanaren kultura, kartelaren eta argazkiaren garrantzi soziala, Errusiako eskolen eraikuntza, hezkuntza osasuntsu baterako eta naturarekin lotutako haurrentzako kolonien beharra.

1940ko urrian, Amsterdameko Arkitektura Eskolan izena ematea erabaki zuen, nahiz eta esperientzia zabala izan, eta erreferentziazko lekuetan bere ezagutzak bermatzen zituzten tituluak eta ziurtagiriak falta zitzaizkion. Azkenean, 1945ean lortu zuen titulua, Stam utzi eta bi urtera. Titulua lortu eta bi hilabetera, Stam-Beese Rotterdamera joan zen bizitzera, eta handik gutxira Hirigintza Sailean hasi zen lanean. Bertan zuzendari izan zen 1946 eta 1968 artean, erretiratu zen urtean. Stam-Beesek gutxitan jarri zuen praktikan diseinu arkitektonikoa, bere etxea berritzetik eta Groosmanekin Nagelen egindako familia bakarreko etxebizitzen diseinutik kanpo. Hirigintza izan zen bere espezialitatea.

1948an Pendrechteko proiektua hasi zen, eta, haren bidez, auzoa hiriaren hedapen gisa definitu zuen, eta ez hiri-inguruko komunitate isolatu gisa. Berarentzat hiri proiektua komunitate baten emaitza zen, eta ez norbanako batena, eta edozein kasutan hirigile edo planifikatzailearen papera da interpretatzen jakitea eta estrategiak aurreratzea, gizarteak bere burua irudikatuta ikus dezan. Auzoa hiriaren parte da, etenik gabe; jarrera horrek hiri-lorategi-hiriko Bos Batzordeak defendatzen zituen ideien kontrakoa kokatzen du, zeinak merkataritza- eta ekipamendu-ardatzez lotutako auzo autonomoen alde egiten baitzuen. Lotte Stam-Beese-k onartu zuen hirian bizi diren pertsonen dibertsitate handia dagoela, eta, beraz, auzoak ezin zituela isolatu komunitate homogeneo gisa. 1953an zera adierazi zuen:“Pendrecht auzoak, Rotterdameko hegoaldeko hedapenaren parte gisa, hiriaren parte izateko asmoa du, barruti moduan. Ez du lorategi-hiri edo hiri-inguruko kokaleku isolatu bihurtzeko asmorik, hiriko bizitza aztoratua alde batera uzteko. Pendrechtek hiritarrez osatutako biztanleria urbanoa dauka”.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Emakumeak arkitekturan

 Kanpo estekak 

Kategoria:Poloniarrak
Kategoria:Emakume arkitektoak
Kategoria:Emakume argazkilariak
Kategoria:Herbeheretako arkitektoak