Gertrude Leverkus

Gertrude Leverkus (1898ko irailaren 26a - 1989ko azaroaren 8a) alemaniar-britainiar arkitektoa izan zen.

 Haurtzaroa eta hezkuntza 
Gertrude Wilhelmine Margaret Leverkus 1898ko irailaren 26an jaio zen Oldenburg-en (Alemania). Ida Christine Rosalia, jaiotzaz Schmidt eta Otto Leverkus esportazio merkatariaren hiru alabetatik bigarrena izan zen. Jaio eta gutxira, bere familiak Manchester-era (Ingalaterra) migratu zuen, eta Forest Hill-era (London) joan zen bizitzera 1910ean.

Sydenham High School eta, ondoren, University College London (UCL) unibertsitatera joan zen. Arkitekturako lizentziatura 1916tik 1919ra egin zuen UCL-en, eta azken azterketak egin zituen 500 gizonen artean emakume bakarra izan zen.  Gertrude Leverkus Bartlett Arkitektura Eskolako lehen mailako titulua da, eta aitzindaria izan zen emakumea Erresuma Batuko arkitekturan sartzen.  Zenbait emakumek -tartean bere bi ahizpek - Ethel eta Bessie Charles, lehenago eman zuten izena, baina titulurik lortu gabe. London University College zen garai hartan London-en arkitektura ikasteko aukera bakarra -Architectural Association-ek ez zuen emakumerik onartzen. Izan ere, lanbidea oso maskulinizatua zegoen orduan

1919an Horace Field-ekin lan egin zuen praktiketan eta 1922an bere laguntzailea izan zen. Urte horretan, Arthur Stratton eta A. E. Richardson irakaslearekin, Field-ek Royal Institute of British Architects (RIBA) erakundeko kide elkartu izateko proposatu zuen, hori egin zuen lehen hiru emakumeetako bat bihurtuz. Espainiako arkitekturan (“The Architecture of Spain as a Witness to Her History”) [Espainako arkitektura bere historiaren lekuko gisa] oinarritutako tesia defendatu ondoren, 1925ean hirigintza-titulua (Town Planning Certificate) lortu zuen UCLen.  

 Ibilbidea 
1923an, Leverkus, Women's Pioneer Housing Limited (WPHL)-ek [Emakumeen etxebizitza aitzindaria mugatuta] kontratatu zuen bere jabetzak emakumeentzako pisu bihurtzeko. Proiektu horietako bat Earls Court-en, 31 Gledhow Gardens, Gunter Estate izenez ere ezaguna, emakume langileak hartzeko pisu bihurtzea izan zen. 1924an WPHLko arkitekto izendatu zuten ofizialki. 

1930ean Earl's Court-eko 65 Harrington Gardens  eraikineko Women's Pioneer jabetzako antzinako dantzalekutik bihurtu zen pisu batera joan zen bizitzera, eta elkarteko maizter izan zen erretiroa hartu zuen arte.

1938an Clapham-eko Annie McCall Maternity Ospitalearen luzapena diseinatu zuen anbulatorioen saila sortzeko; gaur egun ospitalea II. mailako eraikin katalogatua da.

1928an, Leverkusek, Laura Annie Willson, Ethel Wood, Caroline Haslett eta Gladys Burlton-ekin batera hitz egin zuen Emakumeen Boto-emaileen Batasunak antolatutako karrera-ekitaldi batean.  

1931ko abenduan, Leverkus, Royal Institute of British Architects [RIBAko bekadun hautatu zuten, soilik bigarren emakumea baimendua FRIBA inizialak bere izenaren ondoren jartzen. Lehen emakumea, Gillian Harrison, urte horren hasieran baino ez zuten hautatu.

Bigarren Mundu Gerran, Leverkus-ek praktika pribatua utzi zuen, gerrako esfortzurako erabili beharreko jauretxeen ikuskatzaile gisa eta London-eko ebakuatuen antolatzaile gisa lan egiteko. 1943tik 1948ra, West Ham-eko Hirigintza Bulegoko etxebizitza-arkitekto gisa lan egin zuen. 1948tik 1960an erretiratu zen arte, Norman and Dawbarn Architects enpresan lan egin zuen. Aldi horretan, merkataritza-desfile bat eta pisuak diseinatu zituen Swiss Cottage metro geltokian, eta Crawley zein Harlow-ko herri berrietan lan egin zuen.

Leverkus emakumeen talde ugaritako kide izan zen, eta 1932an RIBAko emakumeen batzordea ezarri zuen. 1930eko hamarkadan, batzordeko idazkaria izan zen, eta bere lanak emakume arkitektoen interesak sustatu zituen, graduatu berriak bultzatu eta aholkatu zituen, baita diskriminazio kasuak erregistratu ere. 1935ean, Leverkus-ek jakinarazi zuen ia hogeita hamar arkitekto enpresa "erabat emakumeek zuzentzen zituztela", udal bulegoetan lan egiten zuten emakume arkitekto kopuru gero eta handiagoa azpimarratzen zuen bitartean. Garai hartan emakume arkitektoentzat eragozpen handiena "aurrekari falta" zela uste zuen, "eta horrek aparteko gauza bihurtzen du emakume bati garrantzi handiko lan handi baten ardura ematea".

Leverkus Women's Provisional Club [Emakumeen Behin-behineko Klubean] ere parte hartu zuen, beste emakume profesional batzuekin batera, hala nola Eleanor Rathbone diputatua, Caroline Haslett ingeniaria, Lady Rhondda eta Louisa Martindale doktorea.  [Emakumeen Boluntariotza Zerbitzuko] eta International Federation of Business and Professional Women [Emakume Enpresarial eta Profesionalen Nazioarteko Federazioko] kide izan zen.  

Gertrude Leverkusi buruz ezagutzen dugun informazioaren zati handi bat argitaratu gabe utzi zuen autobiografiatik dator, London-eko Emakumeen Liburutegian (Women’s Library) dagoena. Bere ohar eta hitzaldien artean, Leverkusek, esate baterako, bere ikasketetan zehar sentitzen zuen bakardadea edo bere presentziak bere gizonezko lankideengan sortzen zuen harridura aipatzen ditu, bere hastapenetan zenbait paternalismoren objektu izanik.

Rebecca Spaven-ek Historia Arkitektonikoa MA ikasi zuen The Bartlett School of Architecture eskolan eta hau zen Leverkus-i buruzko hausnarketa:  "Emakume profesionalen historiak une honetan lurpetik ateratzea zein aberasgarria izan daitekeen erakusten duen adibide bat da. Bere bizitzaren xehetasunak nekez iristen dira, eta bere ibilbidea ez zen, inondik ere, bere ikaskideen artean nabarmenena, baina emakume talde aitzindari bat ordezkatzen du, eta, haien aurkako karrerak aukeratzean, arraroak ziren erakundeetan, gizonek arkitektura bezalako lanbideetan zuten monopolioa apurtzen hasi ziren."

 Geroko bizitza 
1960an arkitektura praktikatik erretiratu ondoren, Leverkus Brixton Eraikuntza Eskolako gobernadore izan zen. 1960an Brightonera joan zen bizitzera. 26 Wilbury Villas, Hove-n, Sussex, hil zen 1989ko azaroaren 8an.

 Erreferentziak 

 Ikus gainera 

 Emakumeak arkitekturan

 Kanpo estekak 

Kategoria:Britainiarrak
Kategoria:Arkitektoak
Kategoria:Erresuma Batuko arkitektoak
Kategoria:XX. mendeko arkitektoak
Kategoria:Emakume arkitektoak