Zehra Sayers

Zehra Sayers (Turkia, 1953ko irailaren 25a) zientzialaria, biologoa eta irakaslea da. Sabancidun Unibertsitateko Presidentea izan zen eta Synchrotron-light for Experimental Science and Applications in the Middle East (SESAME) delakoaren batzorde aholkulariaren buru izan zen. 2019an Diplomazia Zientifikoko AAAS Saria jaso zuen. Turkiako eta Britainia Handiko herritartasuna du.

 Bizitza 
Sayers Turkian jaio zen. Fisika ikasi zuen Istanbuleko Bosforoko Unibertsitatean. 1978an graduondoko ikasketak egiteko, Erresuma Batura joan zen bizitzera. King's College London GKT School of Medical Education-en egindako ikerketan doktoretza lortu zuen, titulua Londresko Unibertsitateak eman zion.   

 Lan ibilbidea 
Doktoretza ondoko ikertzaile lan egin zuen Unibertsitate Irekian eta Wallenberg Laborategian, Upsalako Unibertsitatean. 1986 urtean, Biologia Molekularreko Europako Laborategirako izendatu zuten lehen emakume zientifikoa izan zen. Sayers aitzindaria izan zen sinkrotroi erradiazioa erabiltzen zitoeskeletoaren eta kromatinaren proteinak aztertzeko. Alemanian lanean ari zela, irakasle elkartu izendatu zuten. 1996 urtean irakasle titulua jaso zuen Hanburgoko Unibertsitate Alemanaren tesi batekin.  

1998 urtean, Turkiara itzuli zen eta Sabancui Unibertsitatearen sortzaileetako bat izan zen. Fundazioaren Garapen Programaren zuzendari izendatu zuten 2010 urtean, eta presidente 2018 urtean. Proteina errekonbinanteen ekoizpenean eta kromatina-zuntzen eta hari-proteinen egituran oinarritzen da ikerketa. Makromolekuletan egituraren eta funtzioaren arteko erlazioa identifikatu nahi du. Sayersek iraultza ekarri du graduaurreko irakaskuntzara, diziplina arteko ikasketa plan bat garatuz, arte liberalen hezkuntza, Turkian zientziak irakasteko.

2000 urtean SESAME proiektuan sartu zen. SESAME 2017 urtean inauguratu zuen Abdullah II.a Jordaniakoak. Bere ustez, argi-iturri sinkrotroiak hainbat diziplina eta nazionalitatetako zientzialariak integratzeko modu eraginkorra dira. Aholku Batzordeko presidente izan zen sasoian, sinkrotroi erradiazioa erabiltzeko ehunka zientzialari gazteren prestakuntza gainbegiratu zuen. SESAMEko Aholku Batzordeko presidentea izan zen 2002 urtetik 2018 urtera. Aholkulari lanetan jardun du Turkiako Azeleragailu Zentroaren Proiekturako. 2013 urtean SESAMEk TEDx CERNen zituen nazioarteko lankidetzei buruz ere hitz egin zuen.

 Sariak eta aintzatespenak 

 2017an EuroScience Rammal Saria jaso zuen, SESAMEren programa zientifikoa eraikitzeko egindako ekarpenengatik.
 2019an, Diplomazia Zientifikoaren AAAS Saria irabazi zuen Turkiako lehen herritarra izan zen, eta Turkiako Zientzia Akademiako Elkarteko ohorezko kide bihurtu zen.
 2019an, 100 Emakume (BBC) eraginkorrenen arteko zerrendan sartu zen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Turkiako zientzialariak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Emakume biologoak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:100 Emakume (BBC)