Ana Roque de Duprey

Ana Roqué de Duprey (ezaguna Flor del Valle ezizenez; Aguadilla, Puerto Rico, 1853ko apirilaren 18a – Río Piedras, Puerto Rico, 1933ko urriaren 4a) sufragista, hezitzailea, idazlea eta zientzialaria izan zen.  Emakumeen eskubideen aldeko ekintzailea eta Puerto Ricoko Unibertsitatearen sortzaileetako bat izan zen. Bestalde, feminismoaren aitzindarietako bat da Puerto Ricon, eta 1917an Liga Femínea Puertorriqueña sortu zuen, mugimendu horri atxikitako lehen erakundea herrialde hartan.

 Bizitza 

 Lehen urteak 
Ana Roque de Duprey Puerto Ricoko Aguadilla herrian jaio zen. Ama lau urte baino ez zituela hil zitzaion, eta bere aita, izeba eta amonak hazi zuten, hirurak hezitzaileak. 1860an, zazpi urte zituela, eskola erregular batera bidali zuten, eta bi urteren buruan graduatu zen. Eskolatik irten eta amona Ana Maria Tapia de Roque-rekin josten jardun zuen, amona ere maistra izana baitzen, eta aitarekin aritmetika ikasten jarraitu zuen. Etxean jarraitu zuen ikasten. 

 Irakasle ibilbidea 
1864an, hamaika urte zituela, Puerto Ricoko irakasle laguntzailerik gazteena bihurtu zen. 1866an, hamahiru urte zituela, eskola bat sortu zuen bere etxean. Geografiari buruzko ikasle testu bat ere idatzi zuen, gero Puerto Ricoko Hezkuntza Sailak hartu zuena. Maistra lizentzia eskatu eta azterketak pasatu zituen.

 Literatur lana 
1884an, Areciboko irakasle postua eskaini zioten eta berak onartu egin zuen. Gainera, Institutu Probintzialean izena eman zuen eta bertan filosofia eta zientziak ikasi zituen. 1894an, La Mujer izeneko aldizkaria sortu zuen, eta Puerto Ricoko Asunción García Gaona, emakume bat, editore izan zuen lehen argitalpena izan zen.

Artikuluak idatzi zituen hainbat egunkaritarako: El Buscapié, El Impartzial eta El Mundo. Halaber, La Evolución (1902), La Mujer del Siglo XX (1907), Álbum Puertorriqueño (1918) eta Heraldo de la Mujer (1920) sortu zituen. 1899an, San Juan Eskola Normaleko zuzendari izendatu zuten. 

Astronomia zale amorratua izan zen, eta Frantziako Astronomoen Elkarteko ohorezko kide izendatu zuten.

 Aktibista 
Roqué, Isabel Andreu de Aguilar (1887-1948) eta Mercedes Sola (1879-1923) aktibista feminista ezaguna izan zen. 1917an, Puerto Ricoko Liga Feminea sortu zuen, herrialde hartan emakumeen eskubideekin zerikusia zuten gaietan aritu zen bere motako lehen erakundea; bere batzarretako batzuk San Juan, Ponce eta Arecibon egiten ziren, eta bere lehen ekintzetako bat legegintzaldira emakumeen sufragio-eskaera bat egitea izan zen. 1924an, Puerto Ricoko Emakume Sufragisten Elkartea sortu zuen, eta erakunde boteretsuenetako bat bihurtu zen emakumeen bozkatzeko eskubidea ezartzeko borrokan. Zeregin hori 1932. urtean gauzatu zen, eta 1935. urtean jarri zen indarrean emakume guztientzat.

 Lanak 
Besteak beste, lan hauxek egin zituen:

 1888: eta Ana Geigel. Elementos de geografía universal para la enseñanza primaria, elemental y superior. Humacao:  Otero argitaletxea.
 1889: Explicación de la gramática castellana. Humacao: n.p.
 1894: Explicaciones de pedagogía. Humacao:  El Criterio argitaletxea.
 1894: “Flor sin alma.” La ilustración Puertorriqueña. Uztailak : 86-87.
 1894: Pasatiempos. Humacao: n.p.
 1895: Novelas y cuentos. Ponce: n.p.
 1895: Sara la obrera y otros cuentos. Ponce: Manuel López argitaletxea.
 1903: Luz y sombra. Ponce: Tip. De Quintín Negrón Sanjurjo.
 —,hitzaurrea. Lizabeth Paravisini-Gebert. Rio Piedras: Ed. ICP and Ed. UPR, 1991.
 —. Rio Piedras:Universidad de Puerto Rico argitaletxea, 1994.
 1908: “Estudio sobre la flora puertorriqueña.” Cuarto centenario de la colonización cristiana de Puerto Rico. San Juan: Tipografía Boletín Mercantil. 211-215.
 1917: “Apreciaciones falsas.” La mujer del siglo XX, Irailak 3.
 1917: “Via-Crucis.” La mujer del siglo XX, 7 (Abustuak 31).
 1919: Un ruso en Puerto Rico. Ponce:  Manuel López argitaletxea.
 1929: “A la mujer puertorriqueña.” Revista de la asociación de mujeres graduadas de la UPR 4.1: 20-21.
 1933: “A las mujeres puertorriqueñas: aclaraciones.” MS. Colección de manuscritos de Ana Roqué de Duprey. Puerto Rico: Biblioteca digital puertorriqueña, Universidad de Puerto Rico.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Puerto Ricoko irakasleak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Puerto Ricoko feministak
Kategoria:Emakume idazleak
Kategoria:Puerto Ricoko saiakeragileak
Kategoria:Puerto Ricoko eleberrigileak
Kategoria:Emakumeen eskubideen aldeko ekintzaileak
Kategoria:Sufragistak