Ferdinand Johann Wiedemann

Ferdinand Johann Wiedemann (Haapsalu, 1805eko martxoaren 30agreg./martxoaren 18ajul. – San Petersburgo, 1887ko abenduaren 29agreg./abenduaren 17ajul.) estoniar hizkuntzalaria izan zen, uraldar hizkuntzak aztertu zituena, batez ere estoniera. Eleaniztuna zen eta hogei hizkuntza baino gehiago zekizkien. 

Botanikaria ere izan zen, eta pertsona hori egile gisa adierazteko izen botaniko bat aipatzerakoan Wiedem. egilearen laburdura estandarra erabiltzen da.

 Bizitza 
Jatorri alemaniar-suediarreko epaitegiko idazkari baten semea, Wiedemann Haapsalun jaio zen. Tallinngko Probintziako Ikastetxean (1819-1821) eta Tartuko Unibertsitatean (1824-1826) ikasi ondoren, antzinako hizkuntzetako irakasle gisa lan egin zuen Miitavin (Jelgava) eta 1837tik 1857ra Tallinngo Probintziako Ikastetxean. Fino-ugriar hizkuntzekiko interesa zuenez, gai horri buruzko lan ugari argitaratu zituen, eta horregatik San Petersburgoko Zientzien Akademiak kide urgazle izendatu zuen 1854an eta akademiko 1857an. Wiedemann San Petersburgon kokatu zen, eta han bere jarduera emankorrak jarraitu zituen bizitzaren amaierara arte. 1882tik 1885era San Petersburgoko Asiaren Museoko zuzendaria izan zen.

Hizkuntzalaritzan doktoretzarik ez bazuen eta Tartuko Unibertsitateko irakasle izan ez bazen ere, hizkuntzalaritza klasikoan honoris causa doktore izendatu zuten 1866ko martxoaren 30ean.

San Petersburgoko Smolenskoie hilerri luteranoan lurperatuta dago, eta bere hilarrian estonierazko inskripzio bat dago.

 Sariak eta aintzatespenak 

 1854: San Petersburgoko Zientzien Akademiako kide urgazlea
 1857: San Petersburgoko Zientzien Akademiako kide supernumerarioa
 1859: San Petersburgoko Zientzien Akademiako kide osoa
 1868: Finlandiako Zientzia Elkarteko ohorezko kidea
 1871: Hungariako Zientzien Akademiako atzerriko kidea
 1880: Tartuko Unibertsitateko honoris causa doktorea
 Santa Ana ordena (III. klasea)
 San Vladimir ordena (III. klasea)
 San Estanislao ordena (I. klasea)

 Lan hautatuak 

 Wiedemann, Ferdinand Johann. 1851. "Grammatik der Wotjakischen Sprache nebst einem kleinenwotjakisch-deutschen und deutsch-wotjakischen Wörterbuche." Kluge and Strom.
 Wiedemann, Ferdinand Johann; Weber, Eduard Franz 1852. Beschreibung der phanerogamischen Gewächse Esth-, Liv- und Curlands : mit möglichst genauer Angabe der Fundorte und der geographischen Verbreitung nebst Andeutung über den Gebrauch in medicinischer, technischer und öconomischer Beziehung. Reval: Franz Kluge.
 Wiedemann, Ferdinand Johann 1852 Einige Bemerkungen über das Neugriechische und sein Verhältniss zum Altgriechischen und zu den romanischen Sprachen
 Wiedemann, Ferdinand Johann 1856 Musikalische Effectmittel und Tonmalerei
 Wiedemann, Ferdinand Johann 1857 Der Frühling : ein Vortrag
 Wiedemann, Ferdinand Johann 1865 Grammatik der ersa-mordwinischen Sprache nebst einem kleinen mordwinisch-deutschen und deutsch-mordwinischen Wörterbuch
 Wiedemann, Ferdinand 1869. Ehstnisch-deutsches Wörterbuch. St. Peterburg: Kaiserliche Akademie der Wissenschaften.
 Wiedemann, Ferdinand Johann 1875. Grammatik der ehstnischen Sprache, zunächst wie sie in Mittelehstland gesprochen wird, mit Berücksichtigung der anderen Dialekte. St.-Pétersbourg: MM. Eggers et Cie, H. Schmitzdorff.
 Ferdinand Johann Wiedemann, Uurimus võru murdest. "Versuch ueber den Werroehstnischen Dialekt"-en itzulpena (1864). Itzultzailea: Inge Annom 2002
 Ferdinand Johann Wiedemann, "Eesti keele grammatika". Itzultzailea eta hitzaurrearen egilea: Heli Laanekask; editorea: Ellen Niit. Eesti Teaduste Akadeemia Emakeele Selts, Tallinn 2011, 712 or; ISBN 9789985942192
 Ferdinand Johann Wiedemann, "Mälestusi minu elust. Teateid ja ülestähendusi minu sugulaste kohta, kogutud St. Peterburis 1858. aastast alates". Itzultzailea: Anti Lääts; editorea: Jaak Peebo. Ajajõe tagant saila, Ilmamaa, Tartu 2014, 456 or; ISBN 9789985774106

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Estoniako hizkuntzalariak
Kategoria:Gizon hizkuntzalariak
Kategoria:Eleaniztunak
Kategoria:Estoniako biologoak
Kategoria:Botanikariak
Kategoria:Tartuko Unibertsitateko ikasleak
Kategoria:Estoniako irakasleak
Kategoria:Akademikoak
Kategoria:Honoris causa doktoreak
Kategoria:San Petersburgon hildakoak