Demetrio Bilbatúa

Demetrio Bilbatúa Rodríguez (Vigo, Espainia, 1935eko urtarrilaren 17a), Demetrio Bilbatúa izenez ezaguna, argazki-zuzendaria eta dokumentalen zuzendari hispano-mexikarra da. Ibilbide profesional ia osoa Mexikon egin zuen, eta 1970ean nazionalizatu zen, Gustavo Diaz Ordaz Mexikoko presidentearekin batera Guatemalako mugan izandako istilu baten ostean.

 Biografia 
Familia sozialista batean jaio zen, eta Espainako Gerra Zibilaren hasieran bere aita, Demetrio, Vigoko PSOEko militantea eta 1936ko maiatzean Errepublikako presidentea aukeratzeko konpromisarioa zena, eta bi osaba, Antonio, Pontevedrako diputatu sozialista, eta Luis, Vigon fusilatu zituzten matxinatuek (lehenengo biak abuztuaren 27an eta bestea irailaren 14an). Bere izebak, Margaritak, ihes egin eta Frantzian erbesteratu ahal izan zuen, eta ondoren Mexikon.

Demetrioren amak Coruñan bizi ziren senide batzuekin eraman zituen haurra eta haren anaia Angel eta arreba Maria Luisa; han igaro zituen bizitzako lehen urteak, eta Concepción Arenal eskolan ikasi zuen irakurtzen eta idazten. Bederatzi urte zituela, Mexikora erbesteratu zen familiarekin, eta lotura estua izan zuen zinemagintzarekin. 1954an Mexikoko zineman hasi zen bere anaia Angelekin batera eta aurrerago Agustín Barrios Gómezekin elkartu eta Producciones Barrios Gómez Bilbatúa enpresa sortu zuen. 1960ko hamarkadan Telesistema Mexicano-rentzat (Emilio Azcárragarena, ondorengo Televisa-ren enbrioia) hasi zen lanean.

Argazki zuzendaria, dokumentalista, zuzendaria eta ekoizlea, Demetrio Bilbatuak ikus-entzunezko hainbat proiektutan parte hartu zuen, askotan Mexikoko gobernuaren zerbitzura. Mexikoko eta nazioarteko hainbat sari jaso ditu 50 urte baino gehiagoko ibilbide profesionalean. Bere zinema-ondarea ikaragarria da, 35 mm-tan filmatutako 1000 dokumental baino gehiagorekin.

 Aintzatespenak 
Arte eta Zientzia Zinematografikoen Mexikoko Akademiako ohorezko kidea da. 2005eko azaroaren 12tik 19ra ospatu zen Off Cine Orenseko X. Zinema Independentearen Zine-festibalak omenaldia egin zien Bilbatua anaiei. 2022an, honoris causa doktoretza jaso zuen Mendebaldeko Unibertsitatearen (Sinaloa) eskutik, Sylvia Paz Díaz Camacho errektorearen eskutik.

 Obra 

 Filmografia 
Demetrio Bilbatuaren filmografia oso zabala da. Kopuru zehatza ezezaguna den arren, iturri ugarik "milatik gora" direla aipatzen dute. Zinemagileak berak aipatzen du 1,060 dokumentalen kopurua. Filmografia zehatz baterako, ikus Demetrio Bilabtúa. Testigo de México, 589 zinta biltzen dituena, bere izenburu, deskribapen eta errealizazio urtearekin. Hona hemen bere film labur dokumentaletako batzuk: 
UrteaIzenburuaKredituakOharrakHiperesteka1967El triunfo de la razón1967III informe presidencial del licenciado Gustavo Díaz OrdazArgazki-zuzendaria1967El mar de Cortés1968Ayer y hoyArgazki-zuzendaria1969Paz y libertadArgazki-zuzendaria1969Plan ChontalpaEkoizlea eta zuzendaria1969Alas de MéxicoArgazki-ekoizlea, -zuzendaria eta -zuzendaria1970Ruta de la amistadArgazki-zuzendaria1970Aquí México1970Descubra México: Quintana RooArgazki-zuzendaria1976Desarrollo económicoArgazki-zuzendaria1980El Valle Sagrado del UrubambaZuzendarikideaHezkuntza, zientzia edo dibulgazio artistikoko film labur onenaren Ariel Sariaren irabazlea.https://www.youtube.com/watch?v=TCdadKLW99E&t=500s

 Liburuak 

 Galicia-México. Imaxe máxica, 2006, ISBN 978-84-8288-883-5.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Demetrio Bilbatuaren zirriborro biografikoa Mexikoko Arte eta Zientzia Zinematografikoen Akademiaren webgunean

 Demetrio Bilbatuaren biografia Galaxia argitaletxearen webgunean (galegoz).

Kategoria:Espainiako zinema argazkilariak
Kategoria:Mexikoko zinema zuzendariak