Pleibak

Pleibak 2024an Miren Amurizak plazaratutako helduei zuzendutako bere bigarren eleberria izan zen. 2024. urtean Susa argitaletxeak argitaratua.  "Nerabe paisaia rural-poligonero inguruan kokatutako eleberri laburra eta gordina" da Amurizarena.https://www.txalaparta.eus/es/libros/pleibak?srsltid=AfmBOory1XPhihJorPADDXEq5-M7glbsPbiyXnx05eXYodWoc66d1f7q Istorioak nerabezaroko harreman bat du ardatz, «gaurtzarotik» kontatua. Hizkuntzarekin esperimentatu du egileak, ahozkotasunetik hurbil dagoen testu bat sortuz. 

 Izenburua 
Izenburua playback ingelesezko hitzarekin jolasten du. «Pleibaka egitea esaten ari zarena kontrolatzen duzulako plantak egitea da». Lengoaia propio bat asmatzea ere bada pleibaka egitea, Miren Amurizaren esanetan, «erdarak euskararen egituretatik eta ahoskeretatik pasaraztea». Horrela azaltzen du izenburua egileak berak. 

«Pleibak kasetea behin eta berriro errebobinatzea da», azaldu zuen Amurizak. «Baina ez da nostalgia ariketa bat, edo ez hori bakarrik nahiz eta garai bateko erreferentzia ugari erabili.

 Argumentua 
Amurizak bi lagun jarri ditu istorioaren ardatzean; zehatzago esanda, bi lagun ohi: Jone eta Polly. Inguru berekoak dira bi pertsonaiak, Berrizko baserri auzo batekoak (Bizkaia), baina izaeraz oso desberdinak dira. Biek 15-16 urte dituzteneko garaia kontatzen du nobelak; ikasturte bat, Lekeitioko (Bizkaia) Antzar Egunarekin hasi, eta Berrizko San Pedro jaietara bitarteko tartea hartzen duena. Jonerena da ahots nagusia, narratzailearena, eta lagun izandakoari mintzatzen zaio. Baina hogeitaka urte geroago mintzo da, harremana galdua duten sasoitik, «elkarren arrotz diren gaurtzarotik».  Bi plano horiek nahasian jasoko ditu irakurleak, hala gaztaroko intentsitatea nola zer gertatuko den dakienaren begirada.

 Pertsonaiak 
Gehien batean bi agertzen dira:
 Jone Unzueta: narratzailea da, Pollyri, lagun ohiari zuzenduta. Malota itxura egiten du, ikasle txarra, gatazkatsua,  
 Polly: urrundu zen laguna. Ikasle ona, zintzoa itxuraz, bulkada politikoak ditu.

 Ezaugarriak 
Lau ataletan eta berrogei kapitulu laburretan egituratu du testua Amurizak. «Abiadura bizi-bizian doa kontakizuna, eta uste dut testuari eta, batez ere, irakurleari arnasa apur bat emateko, kapitulu laburrek laguntzen dutela», azaldu du. 

Eleberri honetan Amurizak bereziki hizkuntzarekin lan egin du, oso erregistro desberdinak erabiliz: gazte hizkera, ingelesa, bizkaiera, argotak, gaztelania... Nolabait ahozkotasunetik hurbil dagoen testu bat da. «Euskararen sintaxian zutabetuta, lexikoari zukua ateratzera jo du idazleak, zikintzera. Jonek nola hitz egingo lukeen, horretara hurbiltzera. Hizkuntzan ere bagarelako nor». Hain zuzen, hizkuntzarekin jolastea, esperimentatzea izan da egilearentzat liburua idazteko bulkada nagusia. Idazleak zehaztu du saiatu dela sintaxian euskararen jatorrizko egiturak ahalik eta gehien zaintzen, baina «malguago» jokatu duela lexikoarekin. Horrek testua dezente zaildu egin du.

 Sariak 
111 Akademiaren saria jaso zuen. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Eleberri osoa Susa argitaletxearen webgunean.
 Ainhoa Sarasola: "‘Pleibak’ plazaratu du Miren Amurizak, bere bigarren nobela", Berria, 2024ko azaroaren 27a.
 Aurkezpenaren bideoa.

Kategoria:Miren Amurizaren eleberriak
Kategoria:2020ko hamarkadako eleberriak
Kategoria:2024ko liburuak
Kategoria:Euskarazko eleberriak
Kategoria:Eleberri laburrak
Kategoria:Emakumeek idatzitako literatura lanak
Kategoria:Susa argitaletxearen liburuak