Alla Horska

Alla Horska (: ; Jalta, Krimea, 1929ko irailaren 18a - Vasylkiv, Ukraina, 1970eko azaroaren 17a) 1960ko hamarkadako Ukrainako margolari monumentalista izan zen, eta Ukrainako underground mugimenduaren lehen ordezkarietako bat. Ukrainako 60ko hamarkadako giza eskubideen mugimenduko ekintzailea ere izan zen. 41 urterekin erail zuten, haren familiak KGBren hilketa gisa dokumentatu duen gertakari batean.

 Biografia 
1960ko hamarkadaren hasieran, Nikita Khrustxov zelarik Sobietar Batasuneko buru, irekitze bat gertatu zen Ukrainan, non ikuspegi nazional bat onartuagoa izan zen tarte batez. Ingurune horretan artista eta intelektual talde bat osatu zen, "60tarrak" izenekoa, eta han ibili zen Hroska.

Alde artistikotik, talde horretako beste batzuen ildoan, obra politiko monumentalak landu zituen Hroskak Donetsken eta Krasnodonen: beirateak, muralak, mosaikoak... Alderdi politikotik erreibindikazio nazionalista sinbolikoetan ere murgildu zitren. Garai bertsuan bere ama hizkuntza errusiera zuelarik, ukrainera ikasi eta hiztun bilakatu zen. 

1968an 139. protesta-gutuna sinatu zuen, Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako idazkari nagusi Léonid Brezhnevi zuzendua, Viatxeslav Txornovil ekintzaile politiko disidentearen kontrako  prozedura judizialak bertan behera uzteko eskatuz. Ondorioz, KGB gutuna sinatu zutenei presio egiten eta mehatxu egiten hasi zen.

Alla Horska 1970eko azaroan hil zuten. Aitaginarrebaren etxera joan zen, eta ez zen beste berririk izan. Aitaginarreba hila aurkitu zuten biharamunean trenbide baten ondoan, eta jarraian haren etxera sartu zirelarik, han zerraldo aurkitu zuten Horska, aizkorakadak zituela buruan. Ikerketak determinatu zuen aitaginarrebak hil zuela, eta gero suizidatu egin zela hiltzailea. Familiak ez zuen inoiz ontzat eman bertsioa, eta 1991n, Oleksii Zaretski semeak informazioa biltzeari ekin zion, eta 1996an liburua argitaratu zuen hura KGBren ekintza izan zela dokumentatuz.https://life.pravda.com.ua/culture/2023/11/28/257970/

Hileta hurrengo abenduaren 7an izan zen, eta erresistentzia zibileko kanpaina bihurtu zen, non Jevgen Sverstiuk, Vassyl Stus, Ivan Hel eta Oles Serhienko disidente ezagunek hitzaldiak eman zituzten. 

 Lanak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Sobietar Batasuneko disidenteak
Kategoria:Sobietar Batasuneko margolariak
Kategoria:Ukrainarrak
Kategoria:Muralistak