Eter halogenatu

Eter halogenatuak eterren azpikategoria bat dira. Eter halogenatuak beste eter batzuetatik bereizten dira halogeno-atomo bat edo gehiago daudelako karbono -atomoen ordezkatzaile gisa. 

Eter halogenatuak, oro har, berotegi efektuko gasak dira.

 Erabilera 

 Anestesiko gisa 
Arnasten diren anestesikoen erabilera praktikoa nabarmen hobetu zen eter halogenatuak hala nola, isofluranoa, enfluranoa eta sebofluranoa usatzen hasi zirenean. 1980ko hamarkadan sartu zenetik, isofluranoa oso erabilia izan da, hepatotoxikotasuna izateko arriskua gutxitzen duelako eta ordura arte nagusi zen halotanoarekin alderatuz gero egonkortasun hemodinamiko hobea duelako. 1990eko hamarkadan sebofluranoaren garapena gertatu zen, bereziki lagungarria izan zena anestesia pediatrikoan, indukzio eta errekuperazio profil are azkarragoak ematen zituelako.

Gaur egun eter halogenatuak nagusi dira anestesikoen eremuan nahiz eta halotanoa, oxido nitrosoa eta xenona ere baliatzen diren.

 Polimeroetan 
Epoxido perfluoratuak komonomero moduan usatzen dira politetrafluoroetileno bereziak prestatzeko. Polimeroaren mikroegitura aldarazten dute, kristaltasuna txikiagotuz eta malgutasuna eta gogortasuna emendatuz.

 Su-atzeratzaile gisa 
Eter halogenatu askok bromoa edo kloroa dute. Konposatu bromatuak bereziki eraginkorrak dira, beroarekiko esposizioan daudenean bromo erradikalak askatzen dituztelako. Erradikal horiek errekuntza-prozesua eteten dute sugarraren erradikal askeekin erreakzionatuz, eta, horrela, suaren hedapena oztopatzen dute. Eter kloratuek ere antzera funtziona dezakete kloro erradikalak askatuz. Bi halogeno-motek suaren aurkako propietateei laguntzen diete, baina askotan bromatutako eterrak faboratu egiten dira, eraginkortasun handiagoa dutelako eta behar diren kontzentrazio txikiagoak dituztelako kloratutako homologoekin alderatuta.

DekabromodIfenil eterra eta beste polibromatutako difenil eterrak horietakoen adibide egokiak dira. Dena dela, ingurugiro-arazoak eragiten dituzte oso egonkorrak direlako eta naturan luze irauten dutelako. Horietako batzuk poluitzaile organiko iraunkorrak dira eta Stockholmeko hitzarmenean jasotzen dira.

 Eter halogenatu anestesiko ohikoenak 
+Halogenatutako eterrakEter halogenatuaFormula kimikoaEgitura kimikoaErabileraSebofluranoC4H3F7O233x233px|2d Structure of SevofluraneAnestesia orokorra eragitea eta mantentzea heldu eta harruenganIsofluranoC3H2ClF5O233x233px|2D Isoflurane structureAnestesia orokorra eragitea eta mantentzea heldu eta harruenganDesfluranoC3H2F6O235x235px|Desflurane StructureAnestesia orokorra eragitea eta mantentzea helduengan. Haurrengan anestesia mantentzea beste agernte batzuk eragin eta geroMetoxifluranoC3H4Cl2F2O205x205px|2D Methoxyflurane structureMina arintzeko erabilia epe laburrez. Anestesiko gisa ez da usatzen nefrotoxikotasun-arriskua medio. EnfluranoC3H2ClF5O273x273px|2D Enflurane structureAnestesia orokorra eragitea eta mantentzea. Erditzean mina arintzeko ere usatzen da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Eterrak
Kategoria:Konposatu organohalogenatuak