Maureen Forrester

Maureen Forrester, jaiotzez Maureen Katherine Stewart Forrester (Montreal, Quebec, 1930eko uztailaren 25a - Toronto, Ontario, 2010eko ekainaren 16a), Kanadako kontralto bat izan zen, batez ere errezitalista eta bereziki famatua Mahlerren eta Brahmsen interprete gisa.

 Bizitza eta karrera 
Maureen Forrester Quebeceko Montrealen jaio eta hazi zen. Thomas Forrester eskoziar jatorriko ebanistaren eta May Arnold Irlandan jaiotako haren emaztearen lau seme-alabetatik zaharrena zen. Elizako eta irratiko abesbatzetan abesten zuen. Hamahiru urte zituela, eskola utzi zuen familiari laguntzeko, eta Bell Telephon etxean aritu zen telefonista eta idazkari lanetan.

Anaia gerratik itzuli zenean, kantu eskolak hartzeko konbentzitu zuen. 1951ko udaberrian, Forresterrek CBC irratian emititzen zen "Opportunity Knocks" izeneko lehiaketan parte hartu zuen  Musikari goseti eta  lanaldi partzialean diharduen telefonista gisa aurkeztu zuen bere burua. Händelen  "Ombra mai fu" aria abestuz bigarren postuan geratu zen. Gerora antzeko programa gehiagotan lehiatu zen. 1953an eman zuen lehen kontzertua bertako YWCAn. Beethovenen Bederatzigarren Sinfonia interpretatu zuen Montrealeko Orkestra Sinfonikoarekin, Otto Klempererren zuzendaritzapean. 

1953an, John Newmark  piano-jolearekin gurutzatu zen, eta, harrezkero, bere laguntzaile nagusia izan zen errezitaldian, bere ibilbide osoan. Garai hartan kanadarrek interes handiz ikusten zuten bere telebista nazionalaren sorreran. Lehen hamarkadetan Forresterrek eta Newmarkek interpretaturiko goi-mailako lanak aurkeztu zituzten, baita musika, antzerkia, balleta emanaldi gogoangarriak ere. Igande gauetako emanaldiak izaten ziren jarraituenak:  L'Heure du concert eta ondoren Les beaux dimanches saioa 

1955eko otsailean, Maureen Forresterrek debuta egin zuen Parisko, Gaveau aretoan.Oso ondo hitz egiten zuen frantsesez, haurtzaroa frantses hiztun-ingurune batean bizi izan zuelako, nahiz eta jatorri irlandarra (amaren aldeko) eta eskoziarra (aitaren aldeko) zituen.  Frantziako Jeunesses Musicales elkarteak antolatutako Europako birak Frantzian eta inguruko herrialdeetan ezagutarazten du.. 

New Yorkeko Town Hall aretoan kontzertu bat eman ondoren, 1956ko azaroaren 12an Carnegie Hallen agertu zen, Bruno Walterrek zuzendutako Gustav Mahlerren Resurrección izeneko 2. sinfonian. Sinfonia hori 1953an hil zen Kathleen Ferrier kontralto ingelesaren ordezko baten bila zebilen. Emanaldi honek zirrara, apar eta bizkortu egiten du bere nazioarteko ibilbidea. Ondoren, Boston eta Filadelfiako orkestra sinfonikoekin aritu zen, eta, ondoren, Europara joan zen, Michael Raucheisenekin Alemanian hobetzera. Orduan ere Holandan, Belgikan, Austrian, Frantzian, Ingalaterran, Espainian, Mahler, Brahms, Schumann, Strauss, Elgarren lanetan agertzen da kontzertuan. 

Montrealedko Claude Gingras kritikoaren arabera: « Bere loria-titulurik handiena: Bruno Walter, Mahlerren dizipulu eta bere Das Lied von der Erde-ren sortzaileak, Bruno Walter, zuzendari ospetsuak, pertsonalki hautatu izana obra Carnegie Hall-en interpretatzeko 1960an. »

Operari heldu zion, lehen aldiz Toronton, 1961ean, Orfeo rolean, Glucken Orfeo eta Euridize operan. New York City Operan izugarrizko arrakasta izan zuen 1966an, Haendelen Giulio Cesare filmean Corneliaren paperean. Paper hori Buenos Airesko Colon Antzokian berreskuratu zuen, 1968an, eta, ondoren, Londresko Royal Opera Housen estreinatu zen, 1971n, Fricka interpretatuz Der Ring des Nibelungen operan, New Yorkeko Metropolitan Operan, 1975ean, opera bereko Erda interpretatu zuen. Vancouverreko eta San Frantziskoko operetan ere aritu zen.

Operan, batez ere mezzosoprano eta kontraltorako roletan aritu zen, hala nola Ulrica Un ballo in mascheran, Hänsel und Gretelen Sorgina, Klytamnestra Richard Straussen Elektran edota Massaneten Cendrillon operako Madame de la Haltière, Madame de Croissyrena Poulencen Dialogues de carmelites operan, Kondesarena Txaikovskiren Pikovaya Dama lanean, Madame Florarena Gian Carlo Menottiren Medium-en. Bere errepertorioan Wagnerren operatako pertsonaiak ere agertzen ziren, hala nola, Erda Das Rheingold-en, Fricka Die Walküre-n edo Brangaene Tristán und Isolde-n.

Bere ahots malgu eta tinbre aberatsari esker, eszenatokian nabarmendu zen, komedian zein draman. Monteverdiren musika sakroaren eta Händelen oratorioen interpretazioan ere nabarmendu zen, grabazio ugaritan parte hartuz.

Maureen Forresterrek batez ere lied eta oratorioa abestu zituen munduan zehar. Bere karreraren gailurrean, urtean 120 konpromiso inguru izaten zituen. Orkestra ospetsuenekin arituz eta zuzendari ezagunekin: Bruno Walter, Thomas Beecham, Otto Klemperer, Herbert von Karajan, Fritz Reiner, Leopold Stokowski, edo Leonard Bernstein

Operan gutxiago jardun zuen arren, Metropolitan antzokitik hasita La Scalaraino iritsi zen Handel, Gluck, Verdi, Richard Wagner, Txaikovski, Richard Strauss, Poulenc eta Menottiren obrak interpretatuz. Bere ibilbide profesionalaren amaieran opereta eta jazza jorratu zituen.

Filadelfiako Musika Akademian irakatsi zuen 1966tik 1971ra bitartean eta, ondoren, Torontoko Unibertsitatean. Kanadako Arteen Kontseiluko presidentea izan zen 1983tik 1988ra. 

Eugene Kash biolin jolearekin ezkonduta zegoen. Berarekin lau alaba eta seme bat izan zituen. 2010eko ekainaren 16ko arratsaldean hil zen (79 urte zituela), bere familiaz inguratuta, hamar urte inguru Alzheimer gaixotasunaren aurka borrokatu ondoren.

 Sari eta aintzatespenak 
eskuinera|thumb|250x250px|2000. urtean, Torontoko Fama Pasealekuan Maureen Forresterri eskainitako izarra 

 1964an Urteko Emakume Kanadarra izendatu zuten, Kanadako aldizkarietako hainbat editoreri egindako inkesta baten arabera.
 1967an Order of Canada eman zioten, herrialdeko ohore zibil gorena eta Albertako Unibertsitateko Musika Sari Nazionala irabazi zuen.
 1968an Harriet Cohen Nazioarteko Musika Saria irabazi zuen.
 1972an Molson Saria jaso zuen. 
 1977an, Nazioarteko Musika Kontseiluko ohorezko kide izendatu zuten, bizitza osorako.
 1980an, Kanadako Arteen Konferentziako ohorezko diploma jaso zuen. 
 1983an Kanadako Musika Kontseiluaren Domina jaso zuen
 1986an Kanadako Aktoreen Elkarteko biziarteko kide izendatu zuten.
 1987an Maclean's aldizkariko ohorezko koadroan sartu zuten.
 1990ean Ontarioko Ordenako kide izendatu zuten eta Juno Saria jaso zuen, Kanadako Artess eta Grabazio Zientzien Akademiak (CARAS) emandakoa.
 1995ean Royal Bank saria jaso zuen
 2000an izar bat jaso zuen Canada's Walk of Famen.
 2003an Quebeceko Ordena Nazionaleko ofiziala. 
 Hogeita hamar unibertsitate inguruko honoris causa doktoregoren titularra izan da

1994an, Wilfrid Laurier Unibertsitateak, non 1986 eta 1990 urteen artean errektore izan zen, ohoratu egin zuen Maureen Forrester Musika Bekak sortuz eta bere omenezko errezitaldi-aretoetako bat izendatuz.

2011n, Jeunesses Musicales Kanadak Maureen Forrester Saria sortu zuen. Saria, hiru urtean behin ematen dena, Kanadan zehar egiten den errezital-bira bat da.

 Iturburuak 
 Alain Pâris, Dictionnaire des interprètes et de l'interprétation musicale au XXe siècle, Paris, Robert Laffont, coll. « Bouquins », 1989, 1112 p. 
 Maureen Forrester: The Diva in Winter dokumentala, CBC Television kateak 2000ko urriaren 17an Life and Times seriean aurkeztua; Donald Winklerrek zuzendua eta Cinepro CTF Productions Ltd.-k ekoitzia.
 Marci MacDONALD,  Out of Character (memoirs), Toronto, Mcclelland & Stewart, 1987 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Alzheimerraren ondorioz hildakoak
Kategoria:Kanadako Ordenaren Burkideak
Kategoria:Kontraltoak
Kategoria:Opera abeslariak
Kategoria:Musikaren historia
Kategoria:Musikariak
Kategoria:Kanadarrak
Kategoria:Emakume musikariak
Kategoria:Emakume abeslariak ahots motaren arabera
Kategoria:Emakume abeslariak
Kategoria:Abeslaria