Zitalopram

Zitaloprama konposatu organikoa da, C20H21FN2O formula duena. Konposatu organofluoratua eta nitriloa da. Solido zuria da. Uretan disolbagaitza da, baina disolbagarria etanoletan. Narritagarria da.

Zitaloprama kirala da, estereozentro bat du. Ondorioz, bi estereoisomero daude, (S) forma eta (R) forma. Errazematoa [(S)-formaren eta (R)-formaren 1:1 nahastea] zein eszitalopram enantiomeroa [(S)-forma] erabiltzen dira sendagai gisa. Bi enantiomeroen efektu farmakologikoak ikertu dira eta eszitalopramaren erantzuna errazematoarena baino azkarrago  dela behatu da.
ezkerrera|thumb|Zitalopramaren bi enantiomeroak goian (R) goian eta (S) behean
Zitaloprama serotoninaren birkaptazioaren inhibitzaile selektiboa eta ezaugarri hori medio botika gisa usatzen da depresio-nahasmendu larria, nahasmendu obsesibo konpultsiboa, izu-nahasmendua eta fobia soziala tratatzeko. Espainian eta Frantzian botika generiko gisa merkaturatzen da. Ahoz hartzen da pilula moduan.

Munduko Osasun Erakundearen funtsezko sendagaien zerrendan dago.

 Sintesia 
Zitaloprama lau urratseko sintesi baten bidez sintetiza daiteke. Lehen urratsean, 5-bromoftalida 4-fluorofenilmagnesio bromuroarekin erreakzionarazten da bentzofenona bitarteko bat osatzeko. Litio aluminio hidruroarekin erredukzioa egin eta ondorengo eraztuna itxi ondoren, bentzofurano tarteko bat lortzen da. Hirugarren urratsak bromo-atomoa ordezkapen nukleozale baten bidez ziano talde batez ordezkatzea dakar, kobre(I) zianuroa erreaktibo gisa erabiliz. Ondoren, helburu-konposatua 3-dimetilaminopropil kloruroarekin erreakzionatuz lortzen da, sodio hidruroaren eta dimetil sulfoxidoaren presentzian.

458x458px|Citalopram synthesis01

 Albo-ondorioak 
Albo-ondorio arruntak hauek dira: goragalea, lo egiteko arazoak, disfuntzio sexuala, nekea eta izerdia. Albo-ondorio larrien artean, 25 urtetik beherakoek beren buruaz beste egiteko arrisku handiagoa, Sindrome serotoninergikoa eta eta glaukoma daude.

 Kontraindikazioak 
Zitaloprama ez dute hartu behar berriki monoamino oxidasaren inhibitzaileak hartu dituztenak. Kezka dago ea ez ote dion kalerik egiten emakume haurdunen fetuari.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Antidepresiboak