Jennifer Nansubuga Makumbi

Jennifer Nansubuga Makumbi (Mengo, Kampala, 1967) Ugandako idazle eta irakaslea da, eleberrigintzan eta ipuingintzan nabarmendu dena. Bere lanetan ahozko tradizio afrikarrak, Ugandako historia eta kolonialismoaren ondorioak uztartzen ditu. Bere obra nagusien artean Kintu, The First Woman eta Manchester Happened daude. Ugandako literaturaren berpizkundearen ikur nagusietakoa da.

 Haurtzaroa eta Heziketa 
Makumbi Mengo auzoan jaio zen, Kampala hiriburuan. Bere gurasoak banandu egin ziren bera bi urte zituela, eta denbora batez aitonarekin bizi izan zen. Idi Aminen diktaduraren garaian, bere aita, bankaria zena, atxilotua izan zen eta tratu txarrak jaso zituen, eta horrek familiaren bizitzan eragin handia izan zuen.

Makumbik hezkuntza Ugandako hainbat eskola katolikotan jaso zuen, eta irakasle bihurtu zen lehenik. Geroago, Erresuma Batura joan zen eta bertan master eta doktoretza ikasketak egin zituen sormen idazketan. Manchester Metropolitan University-n masterra lortu zuen, eta Lancaster University-n tesia egin zuen, zeinetan bere lehen eleberri ospetsua, Kintu, sortu baitzen.

 Lan Literarioa 

 Kintu (2014) 
Makumbiren lehen eleberriak, Kintu-k, Ugandako historiaren eta mitologiaren inguruko saga epiko bat osatzen du. 1700eko hamarkadako Buganda Erresuman hasten da, eta famili baten madarikazioaren istorioa kontatzen du hainbat belaunalditan zehar. Liburu hau Ugandan kultuzko liburu bihurtu da, eta nazioartean ere goraipamena jaso du, batez ere Afrikako literatura tradizioak eta egungo kontakizunak uztartzeko gaitasunagatik.

 Let’s Tell This Story Properly / Manchester Happened (2019) 
2014an, "Let’s Tell This Story Properly" ipuinarekin Commonwealth Short Story Prize irabazi zuen. Geroago, ipuin bilduma zabalago bat argitaratu zuen, Manchester Happened izenburupean, diasporako bizitzari buruzkoa. Liburu horrek Ugandako jatorrizko pertsonaiak eta Erresuma Batuan bizi diren afrikarren esperientziak uztartzen ditu, identitatearen zatiketa eta kulturarteko tentsioak aztertuz.

 The First Woman / A Girl is a Body of Water (2020) 
Bigarren eleberria 2020an argitaratu zen. Eleberri hau Kirabo izeneko neskato baten heldutasun-bidaia da, Ugandako landa eremuko komunitate batean kokatua. Emakumeen historia ezkutatuak, matxismoaren aurkako borroka eta ahozko istorioen transmisioa dira liburu honen ardatzak. Eleberriak sari ugari irabazi zituen eta kritika onak jaso zituen nazioartean.

 Estilo eta Gai Nagusiak 
Makumbiren lanetan Ugandako ahozko tradizioek presentzia nabarmena dute. Mitologiak, kondairek, eta herri-kulturak bere kontakizunetan leku garrantzitsua hartzen dute. Haren idazkera ugandarra da erroetan, baina nazioarteko irakurleentzako eskuragarria ere bada. Bere lanetan emakumeen ahalduntzea, kolonialismoaren ondorioak, identitate krisiak eta diasporako bizipenak jorratzen ditu.

 Aitorpenak eta Sariak 
Jennifer Nansubuga Makumbik sari ugari jaso ditu bere ibilbidean:

 2013: Kwani? Manuscript Project irabazi zuen Kintu lanarekin.
 2014: Commonwealth Short Story Prize ipuin labur onenaren saria.
 2018: Windham–Campbell Literature Prize fikzio kategorian.
 2021: Jhalak Prize The First Woman eleberriagatik.

 Gaur Egun 
Makumbi irakasle da Erresuma Batuko unibertsitate batean eta sormen idazketako ikastaroak ematen ditu. Literaturaren bidez Ugandako kultura eta istorioak nazioartean zabaltzen jarraitzen du, eta Afrikako emakume idazleen artean erreferente bilakatu da.