Potasio klorato

Potasio kloratoaEuskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2009] klorato anioiak eta potasio katioiak osatzen duten gatza da. Bere forma hutsean kristal zuriak. Kloratorik ohikoena da industrian, eta laborategi gehienetan dago. Gehienbat oxidatzaile gisa erabiltzen da, txarolatze-lanak egiteko eta piroteknia eta lehergaiak egiteko.

Potasio kloratoa, berez, segurua da giro-tenperaturan; hala ere, material murriztaileekin edo erregaiekin nahastuta, sentikor bihur daiteke tenperaturara, eta sufrea eta fosforoa bezalako elementuekin batera ezegonkor bihurtzen da, marruskadurarekin edo talkarekin lehertuz. Horregatik, kapsula fulminanteak betetzeko erabili zen, eta piroteknia egiteko, potasio perkloratoak baztertu zuen gehienbat, egonkortasun handiagokoa baitzen.

 Ekoizpena 
Industria-eskalan, potasio kloratoa sodio kloratoaren eta potasio kloruroaren gatz-metatesiaren erreakzioaren bidez sortzen da.

NaClO3 + KCl -> NaCl + KClO3

Erreakzioa potasio kloratoaren disolbagarritasun baxuak eragiten du uretan. Erreakzioaren oreka eskuinerantz mugitzen da, produktua etengabe prezipitatzen delako (Le Chatelierren printzipioa). Sodio kloratoaren aitzindaria industrialki oso kantitate handietan sortzen da sodio kloruroaren elektrolisiaren bidez, mahaiko gatza normalean

Batzuetan, KCl elektrolisi zuzena ere erabiltzen da ur-disoluzioan; anodoan sortutako oinarrizko kloroak KOH in situ erreakzionatzen du. Uretan KClO 3ren disolbagarritasun baxuaren ondorioz, gatza erreakzio-nahasketatik behar bezala isolatzen da, eta disoluziotik prezipitatu besterik ez da egiten.

Potasio kloratoa kantitate txikitan sor daiteke, sodio hipokloritozko disoluzio batean desproportzio bidez, eta, ondoren, potasio kloruroarekiko metatesi-erreakzioa:

3 NaOCl -> 2 NaCl + NaClO3 

Kloro gaseosoa potasa kaustikoko disoluzio bero batera igaroz ere gerta daiteke:Pradyot Patnaik. Handbook of Inorganic Chemicals. McGraw-Hill, 2002, 

3 Cl2 + 6 KOH -> KClO3 + 5 KCl + 3 H2O

 Segurtasuna 
Potasio kloratoa kontuz manipulatu behar da. Indartsu erreakzionatzen du eta, kasu batzuetan, berez pizten edo lehertzen da material erregai askorekin nahasten denean. Indar handiz erretzen da ia edozein material erregairekin konbinatuta, baita normalean sukoi samarrak direnekin ere (hauts arrunt eta ilauna barne). Potasio kloratoaren eta erregai baten nahasketak azido sulfurikoarekin kontaktuan egoteagatik sutu daitezke, eta, beraz, erreaktibo horretatik urrun egon behar da. Potasio kloratoa duten konposizio piroteknikoetan sufrea saihestu behar da, nahaste horiek berez deflagratzeko joera baitute. Sufrearen zati handienak sufrea duten azidoen arrastoak ditu, berez su hartzea eragin dezaketenak: "sufre-loreek" edo "sufrea sublimatuak", purutasun orokor handia izan arren, azido sulfurikoen kopuru esanguratsuak dituzte. Gainera, potasio kloratoa eta su hartzea sustatzen duten propietateak dituen edozein konposatu nahastea (adibidez, antimonio trisulfuroa) oso arriskutsua da prestatzeko, kolpeekiko oso sentikorrak baitira.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Kloratoak
Kategoria:Potasiodun konposatuak
Kategoria:Oxidatzaile piroteknikoak