Tetrodotoxina

Tetrodotoxina edo TTX konposatu organikoa da,C11H17N3O8 formula duena, amina hidroxilatuen klasekoa. Solido kristalino kolorgea da. Disolbagarria da azido azetiko diluitutan. Hilgarria da.

Tetrodotoxina produktu naturala da. Izena zor die tetraodontiforme ordenako arrainei beraien obarioan eta gibelean aurkitzen baita. Beste espezie batzuetan ere aurkitu da hala nola, igeletan, uhandretan, karramarroetan eta bakterioetan.

 Sintesia 
Tetrodotoxina Tetraodontidae generoko arrain-espezie askoren obario eta gibeletik kromatografiaz erauzten da, bereziki globo arrainetik. Normalean lehengairen 1.000 gramotik 8-9 tetrodotoxina lortzen da

Hainbat bide sintetiko ere aipatzen dira literaturan.

 Toxikotasuna 
Tetrodotoxina neurotoxina da. Tetrodotoxina tentsio azkarreko sodio-kanal azkarren poroei lotzen zaie nerbio-zelulen mintzetan, nerbio-ekintzako potentzialak inhibituz eta nerbio-transmisioa blokeatuz.

Toxikapenik ohikoean Tetraodontidae generoko arrainen haragia jatean gertatzen da, baldin eta arraina ez bada ongi garbitu. Izan ere, obarioetan sortutako toxina, gibelean eta azalean metatzen da. Japoniako Fugu ezaguna arrain horiekin prestatzen da. Toxikapenaren hilkortasun-maila % 50a da. Aintzat hartu behar da LD50 honokoa dela: 8 µg/kg zain barnetik hartzen bada, 2 µg/kg arnasten bada eta 30 µg/kg irensten bada.

 Sintomak 
Minutu gutxiren buruan hasten dira sintomak, toxina injektatu edo arnastuz gero, baina, irentsiz gero, mantsoago garatzen da (10-40 minutu).

Toxikapenaren lehen sintoma ezpainen eta mingainaren sentikortasunik ez arina da, eta toxina hartu eta 20 minutu eta hiru ordu bitartean agertzen da. Hurrengo sintoma aurpegiko eta gorputz-adarretako parestesia da, eta, horren ondoren, arintasun-sentsazioa ager daiteke. Buruko mina, min epigastrikoa, goragalea, beherakoa eta/edo gorakoak izan daitezke. Noizean behin, oinez ibiltzeko zailtasunak ere ager daitezke.

Toxikapenaren bigarren etapa paralisiaren areagotze bat da: biktima asko ez dira mugitzeko gai, esertzea ere zaila izan daiteke. Biktimak ahultasuna, begi-ninien dilatazioa, tikak, dardarak eta muskuluen koordinazioaren eta ahotsaren galera ditu. Arnas gutxiegitasuna areagotu egiten da. Paralisia eta konbultsioak, adimen-minusbaliotasuna eta bihotz-arritmiak areagotu egiten dira. Biktima, erabat paralizatuta egon arren, kontziente egon daiteke, eta, kasu batzuetan, erabat erne, hil aurretik.

Heriotza normalean lau eta sei orduren bueltan gertatzen da

 Tratamendua 
Tratamendua toxinaren xurgapena ahalik eta gehien mugatzea eta sintomatologia arintzea da, gaur egun ez baitago antidotorik. Urdail-garbiketa egitea komenigarria da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Neurotoxinak
Kategoria:Toxikologia