Mirasol Kondearen kalea (Bilbo)

Mirasol kondearen kalea San Frantzisko auzoan dago, Bilboko udalerrian, Bizkaiko lurralde historikoan.

 Kokapena 
Mirasol Kondearen kalea Mesedeetako kaian hasi eta Gorte kalean amaitzen da, 1890eko urriaren 1eko udalbatzaren erabakiz, 1933ko urriaren 4an aldatu zena. Kalea Ibaiondo barrutian dago (Bilboko 5. barrutia).

 Testuinguru geografikoa 
Antzina, kale hori Urazurrutia, Martzanatik gora, eta Naxa ingurua, San Frantzisko komentuarekin lotzen zituen bidea zen.San Frantziskoko zubia eraiki ondoren, gainera, auzotarrek Erriberako azokara joateko zuten biderik zuzenena izan zen.Horregatik, kalea auzoaren urbanizazioaren bigarren fase baten zati izan zen (1879-1886), eta San Frantzisko kalea eta Ibaizabal itsasadarra lotzen zituzten kaleei arreta berezia eskaini zitzaien.

 Historia 
Kalearen izena Mirasolgo kondea zen Rafael Aristegi Velezi egindako omenaldia da (Jerez de la Frontera, 1794ko urtarrilaren 15a - Madril, 1863ko azaroaren 9a). 1835ean, Lehen Karlistaldian Hiribilduak jasan zuen setioan, Bilboko plazako komandante nagusi eta gobernadore izendatu zuten. Bere jarduera onagatik eta emandako zerbitzuengatik, Landa-mariskal izendatu zuten blokeoa gainditu ondoren.

 Kalearen beste izenak 
San Frantzisko auzoko eta ondoko Bilbo Zaharreko kale askorekin gertatu zen bezala, inguru horretako urbanizazioa, Bilbok berenganatu arte Abandoko Elizatearena izan zena, izen aldaketa ugari jasan zituen, egungo Mirasol Kondearen izenera iritsi arte. Aldaketa horiek aztertzean, Mesedeetako kaitik San Frantzisko kalerainoko tartea bereizi behar da, batetik, eta handik Gorte kalerainoko tartea, bestetik:

 XVII. mendean, gaur egun Martzana eta San Frantzisko kaleen arteko tarteari Beatas galtzada esaten zitzaion, baina Bilbo Zaharreko Aldapa izenarekin ere ezaguna zen. 1871ko martxoaren 16tik 1881eko abuztuaren 18ra bitartean, ofizialki, La Cuesta kalezuloa izan zen, eta egun horretan Vista Alegre kalea izena hartu zuen. Izen hori bera izan zuen kale-tarte horrek 1890eko urriaren 1era arte, noiz, azkenean, Mirasol kondea izena jarri zioten.
 1933. urtean, Mirasol Kondearen kalea La Fuente kalearen zati batez jabetu zen, eta biak bide bakar bihurtu ziren, 1890eko urriaren 1eko osoko bilkurak hala erabakita. Kale zati hori, San Frantzisko kalearen eta Gorte kalearen arteko tartea zen, eta tarte horrek La Amargura kale izena ere izandakoa zen.

 Auzoko eraikinik zaharrena 
Kale horretan dago San Frantzisko auzoko eraikinik zaharrena omen dena, 1850. urtekoa, Mirasol kondearen 4. atariari dagokiona.

 Udaltegiaren eraikina 
Kalearen hasierako eskuineko espaloia San Frantzisko barrutiko udaltegiaren eraikinari dagokio soil-soilik. Sarrera Mariaren Bihotza plazatik badu ere, Mirasol Kondearen kaleko 2. ataria da.

Eraikina Tomas Meabe Ereduzko Eskola Taldearen proiektuaren zati bat izan zen. Proiektu horrek Mariaren Bihotza plaza osoa hartzen zuen, eta lehen harria Niceto Alcala Zamora Espainiako Bigarren Errepublikako Gobernuko Presidenteak jarri zuen 1933ko maiatzaren 2an. Eraikinak bi solairu zituen San Frantzisko kalearen parean, baina Mirasol kondearen fatxadan, eta kalearen desnibelera egokituta, beste lau solairu zituen. Proiektua ezin izan zen amaitu Espainiako gerra zibilaren ondorioz, eta gerra amaitu zenean, frankismo garaian, eraikinak suhiltzaileak hartu zituen 1939 eta 1950 artean, Eskolako Ikuskaritza Medikoa 1954an, Arte Berreginen Museoa 1955etik eta sorospen-gela 1985ean, besteak beste. Gaur egun, eraikinak oraindik ere hainbat udal-zerbitzu hartzen ditu.

 XXI. mendea 
Auzoa urbanizatzeko lanen planaren barruan, eta zehazki Martzana kalekoarekin batera, Erriberako zubiaren ondoan dagoen Mirasol Kondearen espazio librean ere esku hartu zen, plaza txiki moduzko bat eta begiratoki bat osatuz.

 Zerbitzuak 
Mirasol kondea 2an dauden udal-zerbitzuak hauek dira:

 Eraikinaren behealdean San Frantziskoko Jubilatu eta Pentsiodunen Etxea dago.
 Berreginen Museoa San Frantzisko kalean dago, baina hemen ditu administrazio-bulegoak.

 Ikus, halaber 

 Erriberako zubia

 Erreferentziak 

 Bibliografia 




 Kanpo estekak 

 Hogar de Jubilados y Pensionistas San Francisco (Gazteleraz)
 San Frantziskoko Oinarrizko Gizarte Zerbitzua

Kategoria:Bilboko kaleak
Kategoria:San Frantziskoko kaleak (Bilbo)