Himantoglossum hircinum

Himantoglossum hircinum Orchidaceae familiako orkidea bat da. Europa eta Afrika iparraldean dagoen Himantoglossum generoko orkidea mota bat da.

 Etimologia 
Landarearen ingelesezko izen arrunteko “musker” hitzak loreen forma eta kolorea adierazten ditu. Himantoglossum generoak latinez “uhal-mihia” esan nahi du, lorearen labeloaren formagatik, eta “hircinum” epiteto espezifikoak “ahuntzena” esan nahi du, loreek jariatzen duten usainagatik. Alemanez, landareari “Bocks Riemenzunge” esaten zaio eta “oreinaren uhalaren mihia” esan nahi du. Izen frantsesak (orchis bouc”) “akerraren orkidea” esan nahi du.

 Deskribapena Himantoglossum hircinum 115 zentimetroko altuera harrapatzen duen landare belarkara da. Lurrean tuberkulu oboide/subgloboso pare bat bezala irauten du, sustrai laburrekin. Hostoak 5-20 cm-ko luzerakoak dira, basalak goikoak baino handiagoak dira eta landarea glabroa da. Loreak berde-zuriak dira, eta hainbat kolore izan ditzakete, labelo luze eta bihurritu batekin: zuria, berdea, morea edo marroia. Akerraren usain handia darie loreek.
thumb
thumb
Antzeko itxura duen espezie bat, Himantoglossum adriaticum izenekoa, Ekialdeko Europan dago.

 Habitata eta banaketa 
Orkidea hau zelai lehorretan, eremu arrokatsuetan, eta baso irekietan hazten da. Hegoaldera begira dauden hegal belartsuetan hazteko joera du, Bromus eta Brachypodium generoko gramineoen artean. Frantzian askotan, errepideen ertzetan egoten da. Erresuma Batuan 850 metroko altuerara iristen da.

Espezie hori Europa osoan dago, Espainiatik ekialdera, Balkanetara eta Afrikako iparraldeko mendebaldera arte. Ez da oso ohikoa izaten, baina batzuetan, habitat egokietan kantitate handitan egoten da. Espezie hori dagoen lekuen adibideen artean, Erresuma batuko  Sandwich badiako harea-dunak, Frantziako Erdialdeko  erdigunea eta Italiako Mugello harana daude.

 Ekologia 
Himantoglossum hircinum intsektuak engainatzen dituen orkidea espezie bat da, eta horrek esan nahi du haien loreek normalean ez dietela nektarrik ematen beren polinizatzaileei.Hala ere, Britania Handiko eta Irlandako Botanika elkarteak dio aurkitu dela landare batzuek nektarra ematen dietela polinizatzaileei, eta oraindik ez dagoela argi zein espezie diren orkidea muskerraren polinizatzaile nagusiak, nahiz eta iradokitzen duten Andrena erleak direla.H. hircinum mikorriziko jeneralista dela iradoki da, nahiz eta batzuek zalantzan jarri duten espeziearen banaketa mugatua dela eta, eta arazoa ,konpondu gabe dago oraindik.

 Kimika 
Orkinola, loroglossol eta hirzinola fenantrenoideak dira, eta kutsatutako Loroglossum hircinum-etik isolatu daitezke. 

 Galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 J. Claessens, J. Kleynen: Orquídeas	europeas – Andrena	sp. polinizador de Himantoglossum hircinum''

Kategoria:Orchidaceae