Euryapsida

Euryapsida narrasti talde fosil bat da, Mesozoiko aroan bizi izan zena. Talde honetako kideak bereziki itsas narrastiak dira, eta lepo motza eta gorputz hidrodinamikoa izateagatik bereizten dira. Euryapsidoek garezur-egitura berezia dute, non begi-alboan hutsune bakar bat duten (euryapsido motako garezurra).

 Taxonomia eta sailkapena 
Euryapsidoak tradizionalki sauropsidoen barruko talde gisa sailkatu dira, baina egun parafiletikotzat hartzen dira. Talde nagusiak:
 Sauropterygia ordena
 Plesiosauroak
 Pliosauroak
 Notosauroak
 Ichthyopterygia ordena
 Iktiosauroak

 Ezaugarri morfologikoak 
eskuinera|thumb|200px|Plesiosauro baten errekonstrukzioa
 Garezur euryapsidoa: hutsune temporal bakarra
 Hankak errematze-formara egokituak
 Isats motza (plesiosauroetan) edo luzea (iktiosauroetan)
 Arnas-aparatua birikak, ez zakatzak

 Eboluzioa eta iraungipena 
Euryapsidoak Permiar berantiarrean agertu eta Kretazeo amaieran iraungi ziren, K-T mugako iraungipen masiboan. Itsas-ingurunera egokitzearen adibide bikainak dira:
 Plesiosauroek lepo luze eta buru txikia garatu zuten
 Iktiosauroek arrantzalen itxura konbergentea garatu zuten

Euskal Herriko loturak:
 Zumaiako flysch estratuetan Kretazeoko itsas narrastien fosilak aurkitu dira, baina oraindik ez da euryapsidorik identifikatu.
 **Iktiosauroen** arrastoak aurkitu dira Pirinioetan (Aragoi aldean), Euskal Herriko mugatik gertu.
 Euskal Herrian itsas narrastien aztarnak bilatzen dituen paleontologo talde aktiboa dago (EHUko ikertzaileak barne).

 Erreferentziak 
 Etxebarria, J. (2020). Mesozoiko itsas narrastiak Euskal Herrian. Eusko Ikaskuntza.


 Kanpo estekak 
 Aranzadi Zientzia Elkartea
 Palaeontology Online
 UCMP Berkeley