Serapias vomeracea

Serapias vomeracea Orchidaceae familiako belar-landare iraunkorra da.

 Deskribapena 
Belar-landare geofito erraboiltsua da, bi errizoma globular ditu lur azpian eta zurtoin tenteak, urdin-ardo kolorekoak eta 20-60 cm-ko garaiera aldakorrekoa. Hostoak linealak eta lantzeolatuak dira. Infloreszentzia soltea eta luzea da, eta lore bakan batzuk ditu tartekatuta (3tik 8ra), bakoitza braktea more luze batez lagunduta. Loreak kanpoko 2 tepaloetatik abiatuta eratzen dira, lantzeolatuak eta soldatuak, tepalo krosko zorrotz bat eta krosko moduko bat osatzen duten  bi barne tepalo. Labeloa, hiru lobulatua eta gorri iluna ezproirik gabekoa da; ezpainaren kanpoko aldea (epikiloa) golde baten forman tolestuta egoten da, eta17-35 mm-ko luzera eta 9-14 mm-ko zabalera izaten du (bere motako Serapias handienetako bat). Obarioa berde argia da, ginostemoa gorri iluna, polinia horiak.

 Habitata 
Lur silizeotan bizi da, eremu hareatsuetan, sastraka garaietan, eta nahikoa argi igarotzen uzten duten baso argietan. Iberiar penintsulan. Frantzia hegoaldean eta Ekialde Hurbilean. 
Frantziako eskualde batzuetan babestutako espeziea da.

 Taxonomia 
Serapias vomeracea (Burm.f.) Briq-ek deskribatu zuen, eta Prodrome de la Flore Corse 1:378.1910 argitaratua

 Etimologia 
Serapias: jatorri grekoko izen generikoa, antzina ziurtasunez identifikatu gabeko orkidea bati aplikatu zitzaiona, agian Orchis morio. Egiptoko jainko batengandik dator, Serapis izenekoa, zeinaren tenpluetan elizkoiak haragiaren  plazeretara dedikatzen baitziren. Liinneok genero honi eman zion izena agian orkidea batzuei efektu afrodisiakoak egozten zaizkielako da.

Vomeracea: latinezko epitetoa, “golde baten antzekoa” esan nahi duena.

Subespezieak
Hiru azpiespezie daude :

 Serapias vomeracea subsp. vomeracea ; especie tipoa bezala.
 Serapias vomeracea subsp. laxiflora ; loraldi iraunkorragoarekin, 18 milimetro inguruko luzera duen labeloarekin.
 Serapias vomeracea subsp. orientalis ; hostoekin eta labeloarekin, kaskoa baino handiagoak.

Sinonimoa
 Orchis vomeracea Burm.f. (1770).
 Serapiastrum vomeraceum (Burm.f.) Schinz & Thell. (1913).
 Serapias cordigera subsp. vomeracea (Burm.f.) H.Sund. (1980).
 Orchis lingua All. (1785), nom. illeg.
 Helleborine longipetala Ten. (1811).
 Helleborine pseudocordigera Sebast. (1813).
 Serapias hirsuta Lapeyr. (1813).
 Serapias pseudocordigera (Sebast.) Moric. (1820).
 Serapias lancifera St.-Amans (1821).
 Serapias longipetala (Ten.) Pollini (1824).
 Lonchitis longipetala Bubani (1901).
 Serapiastrum longipetalum (Ten.) A.A.Eaton (1908). 

Hibridoak

Serapias vomeracea frecuentemente hibrida con otras especies de Serapias. 

 Serapias × albertii E.G.Camus (1892) (híbrido di S. neglecta × S. vomeracea)
 Serapias × broeckii A.Camus, Rivièra Sci (1926) (S. parviflora × S. vomeracea)
 Serapias × garganica H.Baumann & Künkele, (1989) (S. orientalis × S. vomeracea)
 Serapias × intermedia Forest. ex F.W. Schultz (1851) (S. lingua × S. vomeracea)
 Serapias × kelleri A.Camus (1926) (S. cordigera × S. vomeracea)

Anacamptis generoko espezieekin hibrido intergenetiko batzuk : 

 × Serapicamptis fontanae (E.G.Camus) H.Kretzschmar, Eccarius & H.Dietr., 2007 (A. morio × S. vomeracea)
 × Serapicamptis garbariorum (Murr) J.M.H.Shaw, 2005 (A. morio × S. vomeracea)
 × Serapicamptis ligustica (E.G.Camus) J.M.H.Shaw, 2005 (A. papilionacea × S. vomeracea)
 × Serapicamptis rousii (Du Puy) J.M.H.Shaw, 2005 (A. laxiflora × S. vomeracea)
 × Serapicamptis tommasinii (A.Kern.) J.M.H.Shaw, 2005 (A. coriophora × S. vomeracea)

 Galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak  

Kategoria:Orchidaceae