Mitläufer

Mitläufer bat (alemanez, "bidelagun"; plurala, Mitläufer, femeninoa, Mitläuferin) gizarte-mugimendu jakin batzuei lotutako pertsona edo haien jarraitzaile pasiboa da, sarritan mugimendu nagusi, eztabaidagarri edo erradikalak direnak. Ingelesez, terminoa maizago erabili zen Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Mendebaldeko Alemaniako desnazifikazioan, nazien krimenak leporatzen ez zitzaizkien pertsonak, baina  Alderdi  naziaren alde edozein jarduera egin zutenak, izendatzeko erablitzen zuten. Hauek ez ziren zigor gabe geratu.

 Etimologia 

Mitläufer alemaniar hitza (literalki "ibiltzen denarekin" edo "norekin ibiltzen den") ohikoa izan da XVII. mendetik. Taldeko presioari amore ematen dion pertsona bat esan nahi du "jarraitzaile" gisa, literalki "lagun egiten duena". Mitläufer bat jarraitzen duen eta erresistentziarik eskaintzen ez duen taldearen ideologiaz konbentzituta ez dagoena da, adore faltagatik edo oportunismoagatik.

Terminoa ingelesera modu desberdinetan itzuli ohi da «parasito», zein «bidelagun» bezala, baina ez da ez bata ez bestearen baliokidea. Alemanezko hiztegi batek ingelesezko itzulpena "jarraitzaile" gisa eskaintzen du. Ingelesezko hiztegi batek "jarraitzaile pasibo" gisa definitzen du.

Mitläufereffekt alemaniar hitza Mitläufer-etik dator. Mitläufereffekt, Bandwagon-Effekt (bandwagon efektua) ere deitua, arrakasta hautemangarri batek gizabanakoen nahimenean esperotako arrakastarekin bat egiteko eragiten duen efektuaz ari da. Adibidez, boto-emaileei irabazlearen alde egotea gustatuko litzaieke, eta horregatik nahiago dute irabaziko duela uste duten hautagaia aukeratu.

 Legezko definizioak 

Aliatuek okupatutako Alemaniako sektore estatubatuarrean "jarraitzaile" bat bigarren taldeako edo kategoria baxuenekoa zen desnazifikazio prozeduretan. Desnazifikazio audientziek bost multzotan sailkatu zituzten alemaniarrak: 

 1. Arau-hausle nagusiak (alemanez: )
 2. Arau-hausleak: aktibistak, militanteak edota espekulatzaileak (alemanez: )
 3. Delitugile adingabeak (alemanez: )
 4. Jarraitzaileak (alemanez: )
 5. Pertsona exoneratuak (alemanez: )

Aliatuek okupatutako Austrian,  (bidelagun) termino errusiarra alemanierara itzuli zuten  hitza sortuz. Hitz berri honek "delitugile txiki"-ei adierazteko erabiltzen zen. Zehazki,  hitzak gerra-krimenetan parte hartzeagatik formalki epaituak ez zeuden pertsonei edota erregimen naziarekin harreman estuagoa zuten pertsonei egiten zion erreferentzia.
 Ebaluazioa 

Bost kategorietatik, Mitläufer da eztabaidagarriena, ez baitu inolako jarduera kriminal nazi formalekin zerikusirik, Nurenbergeko epaiketetan definitzen den bezala, baizik eta nazien krimenen zeharkako laguntza zehaztugabearekin soilik.Arzt, Donna (1995). «Nuremberg, Denazification and Democracy. The Hate Speech Problem of the International Military Tribunal». New York Law School of Human Rights (689). Horregatik, Helmut Schmidt Alemaniako kantziler ohiak zera esan ahal izan zuen Herbert von Karajanen Alderdi Naziko kide txartelari buruz: "Karajan, jakina, ez zen nazia. Mitläufer bat zen."

Funtsean, Mitläuferrek errudun jo zituzten de facto nazien krimenetan parte hartzeagatik, nahiz eta ideologikoki funtsezko doktrina nazi batzuekin konprometituta ez egon, bereziki arrazakeria biologikoarekin eta juduen sarraski-politikarekin.Ott, Hugo (1993). Martin Heidegger: A Political Life. London: Harper Collins. p. 407. ISBN 0-00-215399-8.

Mitläufer nazia, sarritan, beste mota batekoak izaten ziren: naziekin bat egiten zuten, baina genozidioa bezalako nazien ankerkerietan zeharka baino ez zuten parte hartzen. Hori dela eta, kategoria hau askotan erabili zen modu erraz bat legez alemaniar gehienak desenkusatzeko nazien krimenak.
 Adibideak 
Von Karajanez gain,  ezagunenen artean Martin Heidegger filosofoa, Leni Riefenstahl zinemagilea eta Wilhelm Stuckart aurkitu ditzakegu.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Arrastatze-efektua
 Saldoaren portaera
 Gerra krimenengatik akusatutako Ardatzeko kideen zerrenda
 Holokaustoa

 Kanpo estekak 

  gerraosteko bi film alemaniarretan

Kategoria:Alemanezko hitzak eta esaldiak