Sara Purca

Sara Regina Purca Cuicapusa (Lima, Peru, 1974) zientzialaria, ingeniaria eta ozeanografoa da.

 Bizitza 

 Ikasketak 
Federico Villarreal Unibertsitate Nazionalean (UNFV) arrantza-ingeniaritzako titulua lortu zuen 1998an, "El fenómeno La Niña en el Mar Peruano (eskaraz: La Niña Fenomenoa Peruko Itsasoan)” izeneko tesiarekin. Tesi hori Peruko Itsas Armadako Hidrografia eta Nabigazio Zuzendaritzan (DHN) garatu zen. Gero, Concepción Txileko Unibertsitatean Ozeanografiako Doktore gradua lortu zuen Alemaniako Truke Zerbitzu Akademikoaren (DAAD) beka bati esker, “Variabilidad temporal de baja frecuencia en el Ecosistema de la  Corriente Humboldt frente a Perú (euskaraz: Frekuentzia baxuko denbora-aldakortasuna Humboldt itsaslasteraren Ekosisteman), Peruko Itsas Institutuan (IMARPE)” egindako tesiarekin.

 Lan ibilbidea 
Purca doktoreak ikertzaile gisa lan egiten du IMARPEn, Kostaldeko Itsas Ikerketen Arlo Funtzionalean. El Niño Oscilación Sur (ENOS) delakoaren urtaro barneko eta hamarkadetako aldakortasunak Peru aurreko itsas ekosisteman duen eraginari buruzko 20 argitalpen baino gehiagotan parte hartu du.

2013az geroztik, ozeanografia-ikastaroak eman ditu San Markoseko Unibertsitate Nazional Nagusiko maistratza-programetan eta Merkataritza Itsasketako Itsas Eskolako “Almirante Miguel Grau” doktoretzan. Nazio Batuen Ingurumen Programak (NBIP) sustatutako “Itsas Zaborra: plastikoak eta mikroplastikoak, ikasgai globalak eta aldaketa-ekintzak eta gida politikoa inspiratzen dituzten ikerketak” txosten teknikoko aztertzaileen programaren parte izan da, eta CRN3070: Aldakortasun Ozeanografikoa Hego Amerikaren inguruan proiektuaren ikertzaile nagusia izan da.

Energia Atomikoaren Nazioarteko Erakundearen (OIEA, 2024-2028) Plastikoen Kutsadura Kontrolatzeko NUclear TEKnologia ekimenaren barruan "Contribución al monitoreo mundial de la contaminación marina por plásticos (euskaraz: Plastikoek eragindako itsas kutsaduraren mundu mailako monitorizazioari ekarpena)" proiektuan parte da, eta Exeterreko Unibertsitatearekin, berriz, Ekialdeko Zabor Plastikoa Murriztuz proiektuaren bidez.

Era berean, ikerketa bat egiten ari da denbora-serie ozeanografikoak aztertzeko eta Humboldt-en (NHCE) Iparraldeko Itsaslasterraren Ekosistemako ekosistemaren eta klima-aldakortasunaren kudeaketa-indizeak zehazteko. Ikerketaren helburua epe luzeko plangintza-esparru estrategiko bat formulatzea da, gobernantza hobetu baterako eta itsas baliabide eta zerbitzu bizien erabilera jasangarrirako oinarria emateko asmoz.

 Emakumeak Zientzian 
Purca doktorea erreferentea da, zalantza barik, ikertzaile edo zientzialari izan nahi duten neskentzat. Txikitatik, inguruko mundua arakatzeko gogo bizia sentitu zuen, eta Lucila ahizparekin batera tximeletak disekatzen aritzen ziren. Harrapatu, alkohola bota eta sailkatu egiten zituzten. Carabaylloko Santa Isabel auzoan hain ezaguna bihurtu zen denbora-pasa zen, ezen bizilagunek intsektuak harrapatu eta txikien etxean uzten baitzituzten.

Jakin-min horrek eta amaren motibazio etengabeak bultzatu zuten Sara ikerketa zientifikoan jardutera. Handik urte batzuetara, Norma Chirichigno Fonseca ezagutu zuen eta Unibertsitateko lehen urteetan bere lan zientifikoa sustatu zuen. Purcak esan izan du haren laguntza garrantzitsua izan zela ikertzaile gisa trebatzeko. Chirichigno bere aholkulari akademiko bihurtu zen, eta arrainen, krustazeoen, fitoplanktonaren eta zooplanktonaren sailkapen taxonomikoarekin eta identifikazioarekin lotutako guztia irakatsi zion.

Peruko Itsas Institutuak (Imarpe) Zientzian Emakume eta Nesken Nazioarteko Eguna ospatzeko egiten duen "Zientzialarien itsaso baten alde" ekimenaren bultzatzaile nagusia da. Ekimen horren bidez, 8 eta 12 urte bitarteko neskek elkarrekin jardun dezakete, eta gertutik ezagutu dezakete zientziaren mundu liluragarria eta itsasoarekin duen harremana. Jarduera aldi berean egiten da Imarpeko 11 egoitzetan.
 Sariak eta aitorpenak 

 2018an, L’Oreal-UNESCO Fundazioak, UNESCOk Liman duen bulegoak, Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzarako Kontseilu Nazionalak (CONCYTEC) eta Zientzien Akademia Nazionalak (ANC) babestutako “For Women in Science” sariaren irabazleetako bat izan zen. Nazioarteko sari horrek hainbat ekarpen egin ditu, hala nola aztertzen ari den astronomo txiletar batena, gaixotasunen detekzio goiztiarra hobetzea helburu duen kimika arabiar batena, eta atmosferara joan ez dadin karbono dioxidoa berrerabili nahi duen fisikokimika mexikar batena.
 Purca doktorea aukeratua izan zen ozeanoei eta kreosferari buruzko txosten berezia idazteko. Klima Aldaketari buruzko Gobernu arteko Taldeak (IPCC) babesten du txostena.
 2013an, Alemaniako Errepublika Federaleko Ikerketa Proiektuen Lehiaketan (BMBF) irabazle izendatu zuten, proiektu honekin: "Iniciativa Peruana-Alemana para la preparación conceptual de una propuesta para establecer un Centro de Excelencia Peruano para el manejo costero marino e hídrico sustentable (euskaraz: Peruar-alemaniar ekimena, proposamen baten prestakuntza kontzeptuala egiteko, Peruko Bikaintasun Zentro bat ezartzeko itsas eta ur kudeaketa jasangarrirako”.
 2021ean, Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzaren Kontseilu Nazionalak egindako ekarpenak aitortu zizkion, eta "Científicas del Perú: 24 historias por descubrir (euskaraz: Peruko zientzialariak: 24 historia ezagutzeko)" izeneko liburuan sartu zuen.
 Bere ekoizpen zientifikoa Concytec-eko Zientzia, Teknologia eta Berrikuntza Teknologikoaren Erregistro Nazionaleko III. mailako ikertzaile gisa katalogatzen du.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 UNESCO
 L'Oréal-UNESCO Sariak, Zientziako Emakumeentzat
 Emakume eta Neska Zientzialarien Nazioarteko Eguna

 Kanpo estekak 

 Ikertzaile profila Concytec-eko ikertzaileen erregistroan
 Emakumeak Zientzian saria
 Peruko zientzialariak: 24 istorio aurkitzeke

Kategoria:Perutarrak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Ozeanografoak
Kategoria:Emakume ingeniariak