Ivania Cruz

Ivania Cruz (Zacatecoluca, El Salvador, 1993) abokatua, aholkularia eta aktibista da. Ameriketan jaioa, Euskal Herrian errefuxiatu behar izan du. Giza Eskubideen eta Eskubide Komunitarioen Defentsarako Elkarteko (UNIDEHC) bozeramalea da, eta, besteak beste, El Salvadorren 2022ko martxoan ezarritako salbuespen-erregimenean egindako abusuak salatu zituen.

 Ibilbidea 
Ivania Cruz El Salvadorko Zacatecoluca hirian jaio zen, 1993an. Abokatua eta aholkularia da, bai eta Nazio Askapenerako Farabundo Marti Fronteko (FMLN) kide ere. FMLN gerrilla izan zen El Salvadorko gerra zibilean (1980-1992); gerra bukatzean, alderdi politiko bihurtu zen.

 El Salvadorren 
Nayib Bukelek salbuespen-erregimena ezarri zuen El Salvadorren, eta horrek eragin zuzena izan zuen Ivania Cruzen familiarengan. Izan ere, ausazko atxiloketak egiten hasi ziren, tartean haren nebarena, Ever Stanley Cruzena, Gobernuaren lehenengotariko preso politikoa izan baitzen. Ordutik, 90.000 atxiloketa baino gehiago izan dira; horietatik 30.000, modu irregularrean eginak. Horrez gain, 400 heriotza baino gehiago dokumentatu dira El Salvadorko polizia-etxeetan. Neba atxilotu zuten unean, 2021ean, Ivania Cruz lehen semeaz erditu berri zen zesarea bidez. Hala ere, bere gain hartu zuen Preso Politikoen Batzordeko (Cofappes) bozeramaile kargua.

El Salvadorren bizi zela, Euskal Herrira zenbait aldiz etorri zen, jardunaldi, hitzaldi eta mahai-inguruetan parte hartzera. Esaterako, 2021ean eta 2024an Mundubat Gobernuz Kanpoko Erakundeak gonbidatuta egin zuen bidaia. Eta, egonaldia aprobetxatuz, Gipuzkoako batzarkide-taldeekin bildu zen, eta Eusko Legebiltzarreko Justizia eta Giza Eskubideen Batzordean El Salvadorko giza eskubideei buruzko txostena aurkeztu zuen.

 Euskal Herrian 
2025eko otsailaren 25ean, Ivania Cruz eta UNIDEHCeko bere lankide Rudy Joya abokatua Europan bira egiten ari zirela, Bukeleren gobernuak «talde kriminal» izatea leporatu zien, eta biak atxilotzeko agindua eman zuen. Egun horretan bertan —otsailaren 25ean, alegia—, haien bulego nagusian eta etxebizitzetan sartzeaz gain, erakunde bereko kide Fidel Zavala atxilotu zuten. 2025eko martxotik, beraz, Europan bizi dira errefuxiatu politikotzat; hain zuzen ere, Gallartako (Abanto) Martin Etxean, migratzaileak eta asilo-eskatzaileak hartzeko gunean.

Ordutik, El Salvadorko giza eskubideen ekintzetan jarraitu du Ivania Cruzek, Joyarekin batera, urrutitik bada ere. Hartara, 200 auzi baino gehiago darama, abokatu lanetan. Era berean, Bloque de Resistencia y Rebeldia Popular elkarteko (BRP, El Salvadorko mailako 35 erakunde biltzen dituena) kide ere bada. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:El Salvadorko abokatuak
Kategoria:Emakume abokatuak
Kategoria:Giza eskubideen aldeko abokatuak
Kategoria:Giza eskubideen aldeko ekintzaileak
Kategoria:Emakume aktibistak
Kategoria:Iheslariak