Glukogeno sintasa

Glukogeno sintasa glukogenoaren sintesian parte hartzen duen entzima da. Glukosiltransferasa bat da (glukosa-hondarren transferentzia katalizatzen duten entzima mota), non UDP-glukosa hondarrak sortzen ari den glukogenoaren katean txertatzen dituen. 

Glukogeno sintasak katalizatutako erreakzioaren eskema:

Glukogenoa (n)glukosa hondar + UDP-glukosa → Glukogenoa (n+1)glukosa hondar + UDP

Glukogenoa gibelean eta muskulu-zeluletan biltegiratzen da epe laburreko energia biltegi bezala. Entzima honek betetzen duen funtzioari esker animaliek glukosak gorde ditzakete glukogeno forman bereziki gibelean eta muskuluetan, non homeostasi energetikoa erregulatzen duen. Horrela zelulek glukosa behar dutenean, erabiltzeko prest egonen da. Hala nola, baraualdietan, janaldien artean, aktibitate fisikoa egiterakoan eta hornidura azkarra beharrezkoa den larrialdi-uneetan. 

 GLUKOGENO SINTASAREN EGITURA 

 Lehen mailako egitura 

Glukogeno sintasa proteina monomeriko bat da, kate bakar batez osatuta dago, 800 aminoazido inguru ditu eta egitura globularra dauka.  erdian|thumb|256x256px|

1.IRUDIA. Glukogeno sintasaren egitura globularra.thumb|2. IRUDIA. Glukogeno sintasaren 2. mailako egitura. 

 Bigarren mailako egitura 

Bigarren mailako egituran, alfa helizeak (arrosaz) eta beta orriak (horiz) agertzen dira, eta baita ausazko egitura batzuk (txuriz), 2. Irudian ikusi daitekeen moduan.

 Hirugarren mailako egitura 
Hirugarren mailako egituran, kate polipeptidikoa tolestu egiten da, egitura globular bat eratuz.  

Glukogeno sintasak, funtsezko eremu aktibo bat du, non UDP-glukosa eta glukogenoa lotzen diren. 

Aldaketa kobalenteen bitartez (fosforilazio/desfosforilazioak) glukogeno sintasa aktibatu edo deskatibatu egiten da. Gainera, alosterikoki aktibatzen du glukosa-6-fosfatoak glukogeno sintasa, interdomeinuaren itxiera erraztuz eta eremu aktiboa eskuragarri eginez . Erregulazio hormonalari dagokionez, intsulinak, fosfatasa entzimaren bidez, glukogenoaren sintesia bultzatzen du. Horrekin batera, badaude beste hormona batzuk entzimaren jarduera eragozten dutenak, hala nola, adrenalina edota glukagoia. Horien bidez, energia beharreko egoeratan glukogenoaren degradazioa erraztu egiten da.  

Glukogeno sintasa dimero edo tetramero moduan ager daiteke, espeziearen eta egoera metabolikoaren arabera. 

 Glukogeno sintasaren isoentzimak 
Bi isoentzima agertzen dira. 

 Glukogeno sintasa 1 
Muskuluan agertzen den isoentzima da eta muskuluaren uzkurdurak behar duen energia lortzeko muskulua glukosaz hornitzeko funtzioa dauka.

 Glukogeno sintasa 2 
Gibelean agertzen den isoentzima da eta baraualdian odoleko glukosa-mailari eusteko funtzioa dauka.

 GLUKOGENO SINTASAREN FUNTZIOA 
Glukogeno sintasaren funtzio nagusia glukogenoaren sintesia katalizatzea da. Horretarako, sortzen ari diren glukogeno kateei glukosa hondarrak gehitzen dizkie glukogeno sintasak, alfa-1,4 lotura glukosidikoen bitartez. Prozesu katalizatzaile horretan sustratu lana glukosa-1-fosfatoak betetzen du, UDP-glukosa (uridina difosfato) moduan. Glukogenoaren sintesia UDP-glukosarekin hasten da. Glukogeno sintasaren glukosil transferasa jarduerak UDP askatzen du eta glukosaren molekulak  alfa-1,4 lotura glukosidikoaren bitartez elkartuz doaz. 

Hainbat nahasmendu metabolikok erlazio estua dute glukogeno sintasaren jardueraren aldaketarekin, adibidez,  diabetes mellitusa. Horrek, gorputzak glukosa modu eraginkorrean pilatzea zailtzen du entzimaren jarduera murriztuagatik. Gainera, badaude glukogeno sintasaren mutazioak eragindako gaixotasunak, hala nola 0 motako glukogenoaren biltegiratzea. 

 ERREFERENTZIAK 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Entzimak