Sara Eccleston

Sara Chamberlain de Eckleston (Lewisburg, Pennsylvania, 1840ko apirilaren 8a - Buenos Aires, Argentina, 1916ko urriaren 10a) Argentinako Estatuak XIX. mendearen amaieran Argentinan lan egiteko kontratatutako estatubatuar irakasletako bat izan zen. Bere lanak, "bere esfortzuak, bere borroka makurrak, Argentinako haur hezkuntzaren aztarna aitzindaria ireki zutenak", "Haurtzaindegietako Amona" titulua zuzentasunez irabazi zuen, gaur egun ere aintzatetsia dena.

 Biografia 
Sara Chamberlain 1840ko apirilaren 8an jaio zen Lewisburgen (Pennsylvania, Estatu Batuak), Estatu Batuetako familia ospetsu batean. Bucknelleko Unibertsitatearen ondoko Andereñoen Eskolan ikasi zuen eta 1858an graduatu zen.

1861ean Sezesio Gerra piztu zenean, Sara Chamberlain erizain izan zen Estatu Batuetako Osasun Batzordean (AEBetako Gurutze Gorriaren aitzindaria), Batasuneko armadaren zerbitzura, Nashvilleko (Tennessee) ospitaleetan jardunez. Gatazkan zehar, Charles Friederick Eccleston kapitaina ezagutu zuen, garai hartan Batasuneko tenienteordea zena, eta berarekin ezkondu zen 1866ko urriaren 24an. Bi seme-alaba izan zituzten, John (1868) eta Emily Eccleston (1869).

1875ean alargundu zen, eta nahiz eta gurasoak tematuta egon haiekin egoteko, Sara Chamberlain Ruth Burrittseko Eskola Normalean sartu zen Filadelfian. Garaiko irakaskuntzaren arlo berrian espezializatu zen, kindergarten-ean, eta 1877an nota bikainekin graduatu zen.


 Ibilbidea 
Graduatu zenean, urte horretan bertan, Domingo Faustino Sarmiento ezagutu zuen, Elizabet eta Mary Peabody ahizpekin zuen adiskidetasunaren bidez. Elizabet Estatu Batuetan Friedrich Fröbelen ideiak bere herrialdean zabaltzeagatik eta Ipar Amerikako lehen haurtzaindegia sortzeagatik ezaguna zen.  Mary Peabody, Horace Mannen emaztea eta Estatu Batuetako hezitzaile nabarmena, izan zen kindergartena «lehen hezkuntzaren euskarri gisa» ezartzeko ideia Sarmientori transmititu ziona.

Lewisburgera itzuli zenean, bere jaioterriko lehen haurtzaindegian irakasle aritu zen 3 urtez. 1880an Minnesotako estatuak Kindergarteneko Irakasleen Eskola Normal bat sortzeko enkargua eman zion Winonan. Bere bizitzako hiru urte eta erdi eskaini zizkion eginbehar honi. San Luisera, Missourira eta Chicagora bidaiak egin zituen, garai hartan Estatu Batuetako onenak ziren haurtzaindegiak aztertzeko.

1883an, Eduardo Wilde Julio Argentino Roca presidentearen Instrukzio Publikoko ministroak Franc Allyni, Paranako Irakasleen Eskola Normaleko zuzendariari, irakasle espezializatuak bidaltzeko agindu zion, bere herrialdean hezkuntza publikoa bultzatzeko. Peabody ahizpek animatuta, Sara Chamberlain de Ecclestonek bere alaba Emilyrekin Londresera eta handik Argentinara joatea erabaki zuen, Buenos Aires hirira 1883ko abuztuaren 24an iritsiz.

William F. Phelps pedagogo ezagunak, Estatu Batuetako Hezkuntza Elkarte Nazionalaren (National Education Association of the United States) sortzaile eta presidenteak, Ruth Burritts Filadelfiako Kindergarten Eskola Normaleko zuzendariak eta Elizabeth Peabodyk biziki gomendatuta, gobernuak berehala bidali zuen Paranako Eskola Normalera. Han, José María Torres zuzendariak Haur Eskola antolatzeko eta zuzentzeko ardura eman zion. Bere lanean murgiltzen zen bitartean, Argentinako bere lehen urteko zailtasun handienei aurre egin zien, «hizkuntza, alabaren egokitzapena eta erlijio protestantea». Altzariak Estatu Batuetan enkargatu zituen eta Bertha von Marenholtz-Bülow baronesaren, Fröbelen ikasle eta lagun berlindarraren, El niño y su naturaleza liburua txertatu zuen. Liburu honek Fröbelen ideiak garatzen zituen eta irakasle berrien prestakuntzarako baliagarria izango zen. Azkenean, institutu berria 1884ko abuztuaren 4an inauguratu zen.

Leku horretan lan handia egin zuen ikasketa programak eguneratuz eta ordura arte herrialde horretan existitzen ez zen haurtzaindegiko irakasle karrera sortuz. Era berean, lehen mailako eskoletan eskulana zabaltzea lortu zuen, haurrek trebetasun praktikoak gara ditzaten.

Estatu Batuetan egon zen John semearen gaixotasunaren berri izan zuenean, lizentzia eskatu zuen eta 1886ko urtarrilaren 30ean bere aberrirantz abiatu zen. Semea sendatu ondoren, urte horretan bertan itzuli zen Argentinara.

1888an Concepcion del Uruguain haurtzaindegi bat sortu eta zuzendu ondoren, Entre Rios probintziako Paraná herrira itzuli zen eta bertan egon zen 1897ra arte. 

Bere bizitzako aldi horretan, hasierako hezkuntzaren alorrean lanean jarraitu zuen eta Argentinako gobernuak delegatu izendatu zuen 1893an Chicagon egindako kindergarteni buruzko munduko biltzarrean. Ekitaldian, Kindergarteneko Instrukzio Saileko presidenteorde izendatu zuten.

Urte berean Union Froebeliana Argentina sortu zuen 103 kiderekin, hasierako hezkuntzaren printzipioak eta abantailak herrialdeko irakasleen eta amen artean zabaltzeko. Helburu hori lortzeko, ez zuen begien bistatik galdu sistema herrialdearen egoerara eta ezaugarrietara egokitzeko beharra. Izan ere, Union Froebeliana sortu zenean, aldi berean, Enrique Carbó Ortiz Paranako Eskola Normaleko zuzendariak bere memorietan adierazi zuen kindergartena eboluzionatu egin zela «(...) benetan argentinarra eta ez alemaniarra edo iparramerikarra izan behar duen hezkuntza-sistemara iristeko». 

1897an Buenos Aireseko Haurtzaindegietako Irakasleria  sortu zenean, Antonio Bermejo ministroak bere zuzendaritza eman zion. 

Errepublikako hiriburutik irakaskuntzan eta «mailaren garrantzia zabaltzen» jardun zuen, eta «haurtzaindegiak bertako ikasleen bitartez herrialdean zehar zabaltzeko funtsezko rola» bete zuen.

1899an, Sara Ecclestonek Kindergarteneko Nazioarteko Elkartea sortu zuen, egoitza Buenos Airesko Viamonte kaleko 1583. zenbakian zuena, eta bera izan zen presidentea eta Flora Amézola erakundeko idazkaria.

1900eko irailaren 25ean Kindergarteneko Nazioarteko Elkartea Emakumeen Nazioarteko Kontseiluan (International Council of Women) sartu zen eta Argentinako Errepublikako Emakumeen Kontseiluaren sorrera aktaren sinatzaileetako bat izan zen.

Urte horretan, "Jardines de Infantes" gaiaren ordezkari eta arduradun gisa joan zen J. Alfredo Ferreira doktorea buru zuen Biltzar Pedagogikora.

Garai horietan, etengabe egin behar izan zion aurre hainbat funtzionarioren ulertezintasunari, askotan haurtzaindegien eta maisu-maistra espezializatuen prestakuntzaren garrantzia gutxiesten baitzuten.

Ondoren, haurtzaindegietako ikuskatzaile izendatu zuten, 1903an erretiratu zen arte. Funtzio publikotik erretiratuta, Buenos Aires hiriko Askatasuna kaleko haurtzaindegi bat zuen lehen hezkuntzako eskola pribatu bat sortu eta zuzendu zuen hil arte. Charcas kaleko American College ere erosi zuen, Ipar Amerikako eta Ingalaterrako egoiliarren seme-alabentzako erakundea, eta haurtzaindegi bat erantsi zion.

Urte horietan, hasierako hezkuntza zabaltzen eta sustatzen jarraitu zuen, ikastaroak eta hitzaldiak eskainiz, liburuxkak argitaratuz, Estatu Batuetako pedagogoekin korrespondentzia aktiboa mantenduz eta arlo horretako elkarteetan parte hartuz. Haurrentzako abesti eta jolas liburu bat ere argitaratu zuen, ingelesetik eta alemanetik itzuli zuena.

1910ean, Mendoza probintziako gobernuak haurtzaindegi berri bat antolatzeko agindua eman zion, ikastetxe «zabal eta modernoena» sortu ahal izateko beharrezko baliabideak bere eskura jarriz. Zentro hori bere ikasle izandako Custodia Zuloagaren ardurapean utzi zuen.

Buenos Aires hiriko Belgrano auzoan hil zen 1916ko urriaren 10ean, eta Buenos Airesko Britainiar Hilerrian hobiratu zuten. Berarekin batera daude Frances G. Armstrong de Besler (1988tik San Nikolas de los Arroyoseko udal hilerrian), Jennie Howard (1991tik San Nikolas de los Arroyoseko udal hilerrian) eta Minnie Armstrong de Ridley, Sarmiento, Avellaneda eta Rocako presidentetzetan ekarri zituzten lehen emakumezko irakasleak.

 Sariak eta aintzatespenak 
 Jose B. Zubiaur doktoreari eman zioten haren gorpuzkiak agurtzeko ardura, Hezkuntzako Liga Nazionalaren izenean, Sara Chamberlain de Eccleston kide izan zuen erakundeetako baten izenean.
 Bere ikasleek monumentu bat eraiki zuten bere hilobiaren gainean inskripzio honekin: "Hormari itsatsitako huntza bezala, edo inoiz itzaltzen ez zen Vestaren birjinaren sugar sakratua bezala, horrela bete zenuen zure eginkizuna, maistra gurea; eta horrela utzi zenigun zure arimaren gogo bizia".
 Bizitza osoa eman zuen Argentinako hezkuntza hobetzen.
 Bere izena darama Buenos Aires Hiriko Gobernuaren menpeko Hasierako Hezkuntzako Irakasleen Goi Mailako Institutuak, 1937ko apirilaren 8an sortua, baita herrialdeko hainbat hezkuntza erakunde estatalek eta pribatuk ere.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Hezkuntza Argentinan
 Hezkuntzaren historia Argentinan

 Kanpo estekak 

 Argentinako Errepublikako Hezkuntza Ministerioaren webgune ofiziala
 Sarmientok ekarri zituen irakasleak

Kategoria:Buenos Airesen hildakoak
Kategoria:XX. mendeko emakumeak
Kategoria:XIX. mendeko emakumeak
Kategoria:Emakume pedagogoak
Kategoria:Emakume erizainak
Kategoria:Emakume irakasleak
Kategoria:Emakume zientzialariak