Elsi Naemi Borg

ezkerrera|thumb|275x275px|Helsinkirako hiri-diseinurako proposamena, 1921. 5. Elsi Borg
Elsi Naemi Borg (Nastola, Päijänne Tavastia, Finlandia, 1893 - Helsinki, Finlandia, 1958) Finlandiako emakume arkitektoen artean aitzindaria izan zen, baita bere arkitektura-bulegoa ireki zuen lehenengoetako emakumea ere.

 Lehen urteak 
1893ko urriaren 3an jaio zen, Finlandiako Nastola udalerrian, Päijänne Tavastia eskualdean. Bere neba, Kaarlo Borg ere arkitektoa zen, eta bere ahizpa Margit Borg-Sundman, aldiz,  irakaslea eta parlamentuko kidea izan zen.

Elsi arkitekturan graduatu zen Helsinkiko Unibertsitate Politeknikoan, 1919an. Ostean, Diseinu Industriala ikasketak egin zituen Central School of Applied Arts-en. Borgek Finlandiako hegoaldean eta Skånen jardun zuen, Eva Kuhlefelt arkitektoarekin batera, etxeak, gazteluak eta lorategiak dokumentatzen eta marrazten.

 Ibilbidea 
1919an, Tumstocken elkarte informala sortu zuen, Finlandiako Arkitekto eta Politeknikoen Elkarteko Arkitektoen Klubaren aurka, Unibertsitateko arkitekto egresatuen belaunaldiarekin batera. Borgek Finlandiako Emakume Arkitektoen Elkarte Ofiziala sortu zuen, luzaroan aktibo mantengu zena, Wivi Lönn eta beste batzuekin batera.

1920ko hamarkadako lehen urteetan, Borgek arkitektura- eta paisaia-estudio pribatuetan egin zuen lan, harik eta, 1927an, bere bulegoa ireki eta arkitekto-laguntzaileekin arkitektura-bulego propioa zuen emakume arkitekto bakarretako bat bihurtu zen arte.

1929 eta 1956 artean Defentsa Ministerioko Obra Sailean lan egin zuen, Elsa Arokallio bezalako beste arkitekto batzuekin batera; bertan egindako lanak, beste lan batzuen artean, Viipurirako Ospitale Militarra hartu zuen, Olavi Sorttarekin lankidetzan.

Borgek lehiaketa ugaritan hartu zuen parte, bai arkitekturan, bai diseinu industrialean. Parte hartu zuen lehen eraikin monumentala Taulumäkiren Eliza izan zen, Jyväskylä herrian, lehiaketa irabazi ondoren. Bertan parte hartu zuten, besteak beste, Alvar Aaltok eta Enrik Brygmanek. Finlandian eliza bat eraikitzeko lehiaketa bat irabazi zuen lehen emakume arkitektoa izan zen.

Borgen lan oihartzun handienetakoa Otto Flodin eta Olavi Sorttarekin elkarlanean diseinatutako Lastenlinna edo Haurren Hiria izan zen Helsinkin. Enkargua 1939an bere neba hil ondoren transferitu zitzaion. Haurren hiria 1940ko hamarkadan Finlandian egindako eraikuntza publikoaren adibide bat da eta monumentu arkitektonikoen barnean katalogatua dago.

Bere lehen lanek 1920ko hamarkadako klasizismoarekin bat egin zuten eta gero, 1950ean, bere lanek arkitektura modernoaren ezaugarriak hartu zituzten.
Borg marrazkigintzan ere aritu zen. 1927an, Oiva Kallioren bulegotik, Helsinkiko zentrorako Planaren perspektibak egin zituen. Arkitekto gisa egindako jarduerez gain, marrazketa-irakaslea izan zen Vyborg-eko Marrazki Eskolan eta Helsinkiko Tölön eskola mistoan. Artista grafiko gisa, Borgek liburuak ilustratu zituen, idazkunak eta kartelak diseinatu zituen, eta markak, eszenografiak eta altzariak diseinatzeko lehiaketetan parte hartu zuen.
Bere marrazkietako batzuk Finlandiako Arkitektura Museoan daude eta hainbat gairi dagozkie, hala nola diseinu grafikoari, altzarien diseinuari eta arkitektura-lanei.

 Lanak 

 Helsinkiko Haurraren Hiria, 1917
 Taulumäkiren Eliza Jyväskylä, 1928
 Simpeleen eliza, 1933
 Milital Ospitalea Viipurin
 Hil-kapera Petäjävesin
 Vehmasmäkiren Hil-kapera, Kuopi

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Emamkumeak arkitekturan

 Kanpo estekak 

Kategoria:Finlandiarrak
Kategoria:Finlandiako arkitektoak
Kategoria:Emakume arkitektoak