Olga Sacharoff

Olga Nicolaevna Sacharoff (Tiflis, Georgia, 1881eko maiatzaren 28a – Bartzelona, Katalunia, 1967ko martxoaren 1a) errusiar jatorriko kataluniar margolaria izan zen (Hego Kaukaso eskualdea), Parisko Eskolako kidea izan zena, kubistatik, dadaismotik, figuraziora itzulera (inuzentea, primitiboa...) pasatutako estiloarekin.

 Bizitza 
Georgian jaio zen, independentea den eta lehen Errusiako Inperioaren barnean zegoen estatuan. Ama persiar jatorrikoa zuen. Tibiliseko Arte Ederren Eskolan ikasi ostean, Munichera joan zen (1910) eta alemaniar espresionismoarekin harremanetan jarri zen.

Olga Sacharoff Parisera joan zen 1911 urtean, Paul Cézanneren eragina leporatuz kubismo erradikalenean, «sintetiko» deiturikoan, murgildu arte. Caprin, oporraldi batean, Otho Lloyd argazkilari eta margolaria ezagutu zuen. Berarekin, Marie Vassilieff margolaria buru zuen Errusiako erbesteratuen zirkuluan ibili zen. Sacharoff-en fase kubista horren adierazgarria da Busto femeninoa, Mapfre Fundazioak 1999 urtean Madrilen antolatutako Mujeres de la vanguardia española erakusketa kolektibo batean sartu zuena.

 Espainiara lekualdatzea 
Lehen Mundu Gerra hasi zenean, Sacharoff Espainiara joan zen 1915 urtean, Ottorekin batera. Lehenik, bikotea Mallorcan bizi izan zen, eta 1916 urtean Bartzelonan. Historialari batzuk uste dute bera izan zela kubismoaren sartzailea hiri horretan. Sacharoffek Bartzelonan argitaratzen zen eta dadaismoaren bozeramailetzat jotzen den Francis Picabiaren 391 aldizkarian kolaboratu zuen. Aldizkari horren lau ale argitaratu ziren, eta Marie Laurencin margolari frantziarrak eta Ghillaume Apollinaire poeta frantziarrak ere lagundu zuten horretan. 

Olga Sacharoffek lau urteko lanak erakutsi zituen Parisko Salons d'Automme-etan (1920-22 eta 1928); frantziar prentsak bere irudimena eta dekoratibismoa goraipatu zituen. Hala ere, Bartzelonan bizi zen, ia erabateko anonimotasunean, eta 1922an egin zuen lehen erakusketa hiri horretan. 1929an, Bernheim Jeune galerian, Parisko punta-puntako galerian, jarri ziren bere lanak, bakarkako erakusketa batean. Kritikak «Marie Laurencin berri bat, errusiarra» etiketatu zuen. Bartzelonan Laura Albéniz  margolari eta ilustratzailea zen laguna, eta haren etxean egin ohi ziren solasaldiak, garaiko intelektual eta artistak bertan zirela.

Une horretan, Olgak eta Ottok bikote krisia izan zuten eta banandu egin ziren. Emakumea depresio batean sartu zen eta bost urtez utzi zion margotzeari. 1934an berragertu zen, Bartzelonako Galeria Layetanoetan erakusketa bat eginda eta hurrengo urtean Montjuic Aretoan, non «Kide Sozietario» izendatu zuten.

Espainiako 36ko gerra hasi zenean (1936), Olga Parisera joan zen eta bertan Otto Lloydekin topo egin zuen berriro; adiskidetu egin ziren eta 1939an New Yorkeko Perls Galleryn egin zuten erakusketa bat elkarrekin. Gerra bukatu ostean, Bartzelonara itzuli ziren, eta haien etxea tertulia bizi baten egoitza bihurtu zen. Horren lekuko da La Colla koadroa, 41 pertsonaiarekin.

José Camón Aznarrek hautatua, Eugenio D'Ors-en I Salón de los Once Aretoan parte hartu zuen Madrilgo Biosca Galerian. Bi urte geroago, 1910-30eko Parisko bere obraren atzera begirakoa antolatu zuen, eta 1960an, Arte Ederren Zuzendaritza Nagusiak antologia bat eskaini zion. 1964an, Bartzelona Hiriko Domina eman zioten. Olga Sacharoff hiru urte geroago hil zen, 1967an.

Liburu ilustrazioari heldu zion Sacharoffek: La casa de Claudine de Colette (1944), Donde crecen las lilas de Cirlot, Clementina Arderiu i Voltas poetaren Sempre i ara (Beti eta orain), Fiódor Dostoyevskiren Netochka Nezvanova (1949), besteak beste.

 Analisia 
1930eko hamarkadatik aurrera, Sacharoffek bere ausardia abangoardistenak atzean utzi, Henri Rousseauren eraginak atzean utzi zituen eta gustu naif batean murgildu zen. Bere estiloak ezaugarri liriko eta atseginak hartu zituen, eta Kataluniaren ikuspegi idealizatu baten zerbitzura jarri zen: paisaiak, ohiturak, herri motak. Oro har, bere lanetan pertsonaia ugariko konposizioak ziren nagusi, trazu eskematiko eta kolore bizikoak. Madrilgo Sofia Erregina  Museo Nazionalak garai honi dagokion formatu handiko pintura dauka.

1940tik aurrera, produkzioa apaingarriagoa eta errepikakorragoa bihurtu zen, eskaerari erantzuteko eta galeria komertzialagoen zirkuituan integratzeko, gerraosteko urte haietan ez baitzen oso egokia izan abangoardiako audientzietarako. Erretratuaren generoak protagonismoa hartu zuen. 

Pere Pruna bezala, Olga Sacharoff tradizio figuratibo nahiko kontinuista edo ez-gatazkatsu batekoa zen, gerra osteko Espainian garatu zena, atzerrian abangoardiak loratzearekin batera. 70eko eta 80ko hamarkadetan kritikaren isiltasun erlatiboan zokoratuta, Sacharoffek erakusketa eta galerien zirkuituan zuen presentzia berreskuratu zuen nolabaiteko bildumazaletasunaren bultzadari esker.

 Aintzatespenak 
1994an El mon dÓlga Sacharoff erakusketa antologikoa egin zen La Pedreran (Milá Etxea), Bartzelonan, artistaren ehun lanek osatua.

2002an, Maria Blanchardekin bikote antologiko bat egin zuen Bilbon (BBK Erakusketa Aretoa, Kale Nagusia). Carmen Thyssen-Bornemisza bildumako pieza bat gehitu zen. 

Montserrat Museoan bere pintura lanak daude, Sombrerería o Floristería.

2017 urtean, Kataluniako Generalitateak Sacharoff Urtea izendatu zuen haren heriotzaren berrogeita hamar urteak ospatzeko, eta, horretarako, hainbat jarduera antolatu zituen, hala nola hitzaldiak, elkarrizketak, eztabaidak, mintegiak eta erakusketak. Kultura Sailak Elina Norandi historialari eta arte-kritikaria izendatu zuen oroitzapenaren komisario. Erakusketa nagusia Gironako Museu d'Art-en egin zen, "Olga Sacharoff: pintura, poesia y emancipación (euskaraz: Olga Sacharoff: pintura, poesia eta emantzipazioa)" izenburupean, eta artistaren laurogei lan baino gehiago erakutsi ziren bertan.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 DDAA (2004). «La Gran Enciclopèdia en català, Tomo 18». Barcelona, Edicions 62 (en catalán). ISBN 84-297-5446-6. 
  Glòria Bosch Mir, Susanna Portell (1993). «Olga Sacharoff y Otto Lloyd». Eumo editorial. ISBN 84-7602-629-3. 
  Elina Norandi (2006). «Olga Sacharoff». Al-Mudayna. ISBN 84-87090-39-7. 

 Kanpo estekak 
 Olga Sacharoffen biografia, bere pinturen argazkiekin.
 Olga Sacharoffen argazkia (1934).
 Testua Olga Sacharoff margolaria: Elina Norandiren erbesteratze eta harrera istorioa.
 Sacharoff Urtearen webgunea: http://anyolgasacharoff/iniciacion/  artxibatua .
 Gironako Museu d'Art museoak l'Any Sacharoff-en erakusketa nagusia inauguratu du, heriotzaren 50. urteurrenean

Kategoria:Georgiarrak
Kategoria:Bartzelonan hildakoak
Kategoria:Kataluniako margolariak
Kategoria:Emakume margolariak
Kategoria:XX. mendeko margolariak