Fariba Adelkhah

Fariba Adelkhah (Teheran, Iran, 1959ko apirilaren 25a) antropologoa eta Parisko Ikasketa Politikoen Institutuko akademikoa da. Sortzez irandarra, 2008az geroztik Frantziako nazionalitatea ere badu. 2019ko ekainean atxilotu zuten Iranen; 2023ko otsailean askatu zuten, eta urte hartako urrian itzuli zen Parisa.

 Bizitza 
Fariba Adelkhah Teheranen jaio zen. Goi mailako ikasketak egin zituen Frantzian, lehenik Estrasburgo II Unibertsitatean eta geroago Gizarte Zientzietako Ikasketa Aurreratuen Eskolan. 1990ean, aipamen «oso ohoragarria» lortu zuen bere tesiarengatik; Irango emakumeei buruzkoa, hain zuzen ere,  («Iraultza osteko Irango ikuspegi antropologikoa: islamiar emakumeen kasua»). Jean-Pierre Digard izan zuen ikerketa zuzendaria. 2004tik, Parisko Ikasketa Politikoetako Institutuko Ikerketako zuzendaria izan da Adelkhah. Iran eta Afganistani buruzko hainbat argitalpen idatzi zituen erakunde horretako ikertzaile gisa. Iranian Studies eta Revue des mondes musulmans et de la Méditerranée aldizkarietako zientzia-kontseiluko kidea da.

2019ko uztailaren 14an, Irandik kanpoko persierazko hedabideek jakinarazi zuten Iranen atxilotu zutela. Atxiloketa ekainaren 7an gertatu zen, bere WhatsApp kontuan azken aldiz egun horretan konektatu baitzen. Iranen giza eskubideen alde diharduen Gozaar webguneak adierazi zuen Guardia Iraultzaile Islamikoaren indarrek atxilotu zutela eta Evingo espetxean atxilotuta zegoela. Frantziako agintariek adierazi zuten Adelkhahi laguntza kontsularra ukatzen ari zitzaizkiola, eta hura askatzeko exijitu zuten.

2020ko urriaren 3an jakinarazi zuten behin-behinean askatu zutela, eta besoko elektroniko baten bidez kontrolpean izango zutela.

 Lanak 
 Frantsesez idatziak 
 Ramadan et politique («Ramadan eta politika»). Paris: CNRS, 2000.
 Guerre et terre en Afghanistan (Gerra eta lurra Afghanistanen) Aix-en-Provence PUP, Presses Univ. de Provence 2013.
 Dubai, cité globale («Dubai, hiri globala»). Paris: CNRS, 2001.
 Les mille et une frontières de l'Iran: Quand les voyages forment la nation (Irango mila eta bat mugak: bidaiek nazioa osatzen dutenean).
 The Moral Economy of the Madrasa: Islam and Education Today («Madrasaren ekonomia morala: islama eta hezkuntza») (New Horizons in Islamic Studies)
 Thermidor en Iran («Thermidor Iranen»). Bruxelles: Complexe, 1993.
 Etre moderne en Iran («Iranen modernoa izatea»). Paris: Karthala, 1998.
 La révolution sous le voile: Femmes islamiques d'Iran («Iraultza belopean: Irango emakume islamikoak»).
 Voyages du développement : émigration, commerce, exil  («Garapenaren bidaiak: emigrazioa, merkataritza, erbestea»). Paris: Éd. Karthala, 2007.
 Les mosquées : espaces, institutions et pratiques («Meskitak: espazioak, instituzioak eta praktikak»). Aix-en-Provence: Presses Universitaires de Provence, 2009.

 Ingelesez idatziak 

 Being Modern in Iran (The CERI Series in Comparative Politics and International Studies) London : Hurst & Company, 2000. (Modernoa izan Iranen)
 The Thousand and One Borders of Iran: Travel and Identity («Irango mila eta bat mugak: bidaiak eta identitatea»). London: Routledge, 2015. 
 The Moral Economy of the Madrasa («Madrasaren ekonomia morala»). New Horizons in Islamic Studies: Second Series. London; New York: Routledge, 2011.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Adelkhahren lantoki den Parisko Ikasketa Politikoetako Institutuaren webgunea.
  Curriculum Vitaea.

Kategoria:Emakume antropologoak
Kategoria:Irango zientzialariak
Kategoria:1959ko jaiotzak
Kategoria:Gizabanako biziak
Kategoria:Frantziako antropologoak
Kategoria:Emakume aktibistak
Kategoria:Teherandarrak