Ziklofosfamida

Ziklofosfamida konposatu organikoa da, C7H15Cl2N2O2P formula duena, fosfodiamidatoen klasekoa. Solido kristalino zuria da. Disolbagarria da etanoletan, kloroformotan eta dioxanotan. Narritagarria eta toxikoa da.

Ziklofosfamida kirala da eta bi esteroisomero ditu.

 Sintesia 
Ziklofosfamida sintetizatzeko bis(2-kloroetil)amina eta fosforo(V) oxikloruroa erreakzionarazten dira lehenik. Lortzen den azido fosforikoaren amidadikloruroak 3-amino-1-propanolarekin erreakzionatzen du trietilaminaren presentzia ziklofosfamida emateko. Emaitza nahaste errazemikoa da.

471x471px|Cyclophosphamid-Synthese

 Erabilera 
Bere ezaugarriak medio botika gisa usatzen da. Kimioterapia gisa, hutsik edo beste konposatu batzuekin nahasita zenbait linfoma-mota tratatzeko baliatzen da, hala nola mieloma anizkoitza edo leuzemia. Tumore solidoak tratatzeko ere erabiltzen da obulutegiko minbizia, bularreko minbizia, zelula txikien biriketako minbizia, neuroblastoma eta sarkoma, besteak beste. Ziklofosfamida substantzia proaktiboa da, hau da, metabolizatu egin behar da, bere eragin antitumorala gauzatu ahal izateko.

Immunosupresore gisa erabiltzen dira lupus eritematoso sistemikoan,  esklerosi anizkoitzean eta aurrekoen konplikazioetan, sindrome nefrotikoan adibidez. Transplante baten ondoren errefus akutua saihesteko ere erabiltzen da. Ahotik edo zain barnetik ematen da.

Espainian Genoxal markarekin eta generiko gisa merkaturatzen da; Frantzian Endoxan markarekin eta generiko moduan.

 Albo-ondorioak 
Ziklofosfamidaren albo-ondorioen artean hauek aipa daitezke besteak beste: leukopenia, neutropenia, goragalea, gorakoak; zistitisa, mikrohematuria, alopezia, sukarra, hotzikarak, astenia eta ondoeza.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Munduko Osasun Erakundearen funtsezko sendagaiak