Hannah Dugan

Hannah C. Dugan (AEB, 1959) Milwaukeeko (Wisconsin) abokatu eta epaile estatubatuarra da. 2016tik Milwaukee konderriko zirkuitu-epailea da. Karrera judizialaren aurretik, Duganek Catholic Charities USAko zuzendari exekutiboa izan zen, estatuaren hego-ekialdean, Milwaukeeko Abokatuen Elkargoko presidentea ere izan zen, eta laguntza juridikoko hainbat erakunderekin lan egin zuen.

2025eko apirilaren 25ean, Ikerketen Bulego Federalak (FBI) atxilotu zuen, etorkin irregular bati atxiloketa saihesten laguntzea egotzita. Atxiloketak arreta handia eragin zuen AEBetan, eta espektro politiko eta juridiko osoaren iritziak piztu zituen.

 Ibilbidea 
Dugan Ikasketa Juridikoetan lizentziatua da, Wisconsin-Madisoneko Unibertsitatean, eta master bat du Estatu Batuetako ikasketetan, Boston Collegen. Wisconsineko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean graduatu zen, 1987an, eta Zuzenbide ikastaroak eman zituen Marquette Unibertsitatean eta Seattleko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean. 1999tik 2000ra, Milwaukeeko Abokatuen Elkargoko presidentea izan zen.

Duganek bere ibilbidearen zati handi bat ordezkaritza legala ordaindu ezin duten pertsonentzako laguntza judizialeko erakundeekin lan egin zuen, eta Wisconsineko Hego-ekialdeko Karitate Katolikoen zuzendari exekutibo gisa aritu zen 2006tik 2009ra. Erakunde profesionaletan ere aktiboki parte hartu zuen, eta Wisconsineko Abokatuen Erregulazio Bulegoak aurkeztutako abokatuen diziplina kasuak arbitratu zituen. 2016an Milwaukee Independenten egindako adierazpenetan adierazi zuen Milwaukeeko egoera judiziala zaila iruditzen zitzaiola, baina bertako epaileen independentzian sinesten zuela.

Dugan Wisconsineko zirkuitu auzitegiko epaile izendatu zuten 2016an, eta Paul Rifelj titularra garaitu zuen botoen %65arekin. Bere agintaldian, auzitegiko delitu txikien banaketaren kasuak gainbegiratu zituen nagusiki.

 Atxiloketa 
alt=A man in a blue suit escorts Hannah Dugan, who is wearing a pair of handcuffs, to a black van. Two individuals, one male and one female, with blurred faces stand on each end of the vehicle.|thumb|FBIko agenteak Dugan atxilotzen, 2025eko apirilean
2025eko apirilaren 18an, Ameriketako Estatu Batuetako Immigrazio eta Aduanen Kontrolerako Zerbitzuak (ICE) atxilotze agindua eman zuen 30 urteko etorkin irregular mexikar baten aurka, lesio delitu txiki bat leporatuta; Duganen auzitegian agertu behar zuen, lesio eta etxeko tratu txarrengatik.

FBIko agente batek aurkeztutako zinpeko adierazpen baten arabera, Duganek «oso-oso deseroso» zegoela esan zuen jakin zuenean ICEko agenteak migratzailea atxilotzeko bere epaite kanpoan zain zeudela. Ustez, agenteei aurre egin zien pasilloan, eta agindu judizialik ba ote zuten galdetu zien. Agenteek atxilotzeko agindu administratiboa zutela erantzun zioten. Agindu judizial bat behar zutela esan zien agenteei, ez agindu administratibo bat, eta adierazi zien konderriko zirkuituko epaile buru Carl Ashleyrekin hitz egiteko, auzitegira itzuli aurretik.

Milwaukee Journal Sentinel-en arabera, Carl Ashley-k Dugani posta elektronikoz aginduaren berri eman zionean, hau erantzun zion: «Ez zen agindurik aurkeztu seigarren solairuko korridorean».
alt=FBI charging document|thumb|FBIren akusazio agiria
Dugan bere salara itzuli zenean, entzunaldia egin beharrean, epaimahaiko aretotik pasillo publikora irteteko adierazi zien akusatuari eta bere abokatuari.  Irteera alternatiboak korridore bat zeharkatzen zuen, bera eta agenteek hitz egin zuten gune publikora zabaldu aurretik. Migratzaileak igogailu bat hartu zuen, Drogen Kontrolerako Administrazioko (DEA) agente batek ikusi eta jarraitu zuen, eta eraikinetik atera zen. ICEko agenteek jazarri egin zuten, eta West State Street eta Tenth Street bidegurutzetik gertu atxilotu zuten, eta gaur egun Wisconsineko Juneau herrian dagoen Dodge-ko atxilotze zentroan dago atxilotuta.

FBIk ikerketa abiatu zuen ondoren, etorkin bati atxiloketa saihesten lagundu ote zion argitzeko. Dugan apirilaren 25ean atxilotu zuten FBIko agenteek, eta bi delitu larri leporatu zizkioten: pertsona bat oztopatzea eta estaltzea. Kash Patel FBIko zuzendariak eman zuen atxiloketaren berri Twitter sare sozialean, eta adierazi zuen «nahita desbideratu» zituela agente federalak, «etorkina bere epaitegian atxilotu ez zezaten».

Dugan Stephen C. Dries instrukzio epailearen aurrean agertu zen goiz hartan, eta ez zuen iruzkin publikorik egin, baina bere abokatuak auzitegiari esan zionez, berak «bihotz-bihotzez deitoratu eta protesta egiten du atxilotu izanagatik. Ez zen segurtasun publikoaren mesedetan egin".  Hasierako ikustaldiaren ostean, Duganek Steven M. Biskupic  fiskal ohia eta Paul Clement prokuradore nagusi ohia kontratatu zituen, bera ordezka zezaten.

 Erreakzioak 
Ameriketako Estatu Batuetako Ordezkarien Ganberako legegile demokrata ugarik gaitzetsi zuten Duganen atxiloketa. Wisconsin ordezkatzen duen Tammy Baldwin senatari estatubatuarrak balio demokratikoen aurka egitea leporatu zion Donald Trump presidenteari, epailearen atxiloketak AEBetako Konstituzioak ezarritako botere banaketa «hausteko mehatxua» egiten duela adieraziz. Milwaukee Gwen Moore-ko batzarkideak komunikatu bat igorri zuen, honako hau esanez: «Oso kezkatuta nago Trump Administrazioaren legetik kanpo gero eta gehiago egiten ari diren ekintzengatik, eta, bereziki, ICErenak, auzitegiei desafio egiten eta Konstituzioarekiko mespretxuz jokatzen aritu direlako.» Mark Pocan biltzarkideak Axiosi esan zion atxiloketa hau «Hirugarren Munduko herrialdeetan gerta daitekeen kontua dela», eta bere atxiloketa ikertzeko eskatu zuen.

Milwaukeeko alkate Cavalier Johnsonek adierazi zuen Milwaukeeko Konderriko Auzitegian esku-sartze federal oldarkorra eragin kaltegarria izaten ari zela prozesu judizial arruntetan: «Egin dutena da jendea urrundu auzitegiaren jarduera legitimoak diren horietan parte hartzetik. Biktimak, lekukoak, auzi zibiletan parte hartzen dutenak edo trafiko isunak jasotzen dituztenak izan daitezke pertsona horiek. Pertsona horiek kanporatzen direnean, gure komunitatea ez da hain segurua». Ryan Clancy Milwaukeeko estatu asanbleistak ere eman zuen horren inguruko iritzia, honako hau esanez: «Ezin dugu sistema legal funtzional bat eduki jendeak beldur justifikatua badu prozedura legaletara aurkezteko, bereziki ICEko agenteek jada behin baino gehiagotan atxilotu dituztenean kalean adierazpen eta elkartze askatasunagatik errepresalia egoeran dauden pertsonak, beharrezko agindu judizialak lortu gabe ere. Milwaukee konderriko exekutiboak, David Crowleyk, Wisconsin Examiner-i adierazi zion Duganen atxiloketaren berri izan bazuela eta «gertaerak argitara ateratzen eta prozesu legala garatzen utzi behar dugula», baina, ondoren, atxiloketa kritikatu zuen «kontrol eta oreka sistemaren eta botere banaketaren aurkako eraso zuzena» delakoan.

Legegile errepublikanoek atxiloketa defendatu zuten. Derrick Van Orden kongresistak adierazi zuenez, «konderri osoko epaile aktibista askok jardun du politikoki, Trump presidentearen agenda saboteatzeko asmoz, eta haren alde bozkatu zuten 77 milioi estatubatuarrei boto eskubidea kentzeko asmoz». Scott Walker Wisconsineko gobernadore ohiak Dugan inpugnatzeko eta kargutik kentzeko ezohiko bilkura bat deitzeko eskatu zien Wisconsineko Agintaldiko buruzagi errepublikanoei, eta Tony Wied kongresistak bere dimisioa eskatu zuen. Tyler August Wisconsingo Ganberako gehiengoaren buruak komunikatu batean esan zuen Asanbladako errepublikarrak «akusazio larri hauek baieztatuz gero erabakitasunez jokatzeko prest» zeudela, baina ez zuen zehaztu legegileek nola bilatuko zuten «erabakitasunez jokatzea». Pam Bondi AEBetako fiskal nagusiak elkarrizketa batean adierazi zuen Trumpen immigrazio politikaren aurka dauden epaileak atxilotzen jarraituko zuela, esanez: «Zuen bila joango gara, eta auzipetuko zaitutegu. Aurkituko zaitutegu».

Milwaukee Journal Sentinel egunkariak jakinarazi zuenez, bost aditu juridikok, tartean fiskal federal ohiek, ez zuten uste Dugani delitu federala egotzi behar zitzaionik. Christopher Wellborn Abokatu Defendatzaile Penalisten Elkarte Nazionaleko presidenteak komunikatu bat igorri zuen atxiloketa kritikatuz, esanez AEBetako demokrazia «botere judizialaren independentzian» datzala eta «zimentarri hauek azpiratzen dituela dirudien botere exekutiboaren edozein errepresalia ekintzak gure eskrupulu hautsezina eta erantzun biribila» eskatzen duela.

Geraldine Hines Massachusettseko Auzitegi Goreneko magistratu erretiratuak aipatu zuenez, «horrelako prozesamendua [...] epaileak beldurtzeko ahalegina da».

Moira Donegan The Guardianeko zutabegileak hau idatzi zuen: «Atxiloketa, Trump administrazioaren mugimendu oso dramatiko eta publizitatu bat izan da, epaileen, gobernuko burokraten eta estatubatuar arrunten artean beldurra eragiteko diseinatua zirudien [...] FBIren akusazioak sinetsiz gero ere, Dugenan ustezko jokabide txarraren bere kontakizuna hutsala eta ahula da.»

Monica Ishamek, Sawyer konderriko zirkuituko epaileak, mezu elektroniko bat bidali zien estatuko beste epaile batzuei, gai hau zuela izenburu: «Orientazioa eskatzen dut, edo ez ditut epaiketak egingo». Mezu elektronikoan zioen Estatu Batuetako eta Wisconsineko konstituzioak defendatuko zituela zin egina zuela, eta hau zioen: «Ez dut asmorik ICEk nire aretotik inor atera eta kontzentrazio-esparru batera bidal dezan baimentzeko, bereziki beharrezko prozesurik gabe, hala eskatzen baitute babestuko ditugula zin egin genituen BI konstituzioek». Ishamek, gainera, epaiketak egiteari uko egingo ziola adierazi zuen, barrutiak orientaziorik eman ezean.

Franklyn Gimbel Milwaukeeko abokatu ohi eta fiskal federal ohiak atxiloketaren prozedurarekin hunkituta dagoela adierazi 

zuen:"Lehenik eta behin, badakit -fiskal federal ohi gisa eta hamarkada askotan abokatu defendatzaile gisa- epaile den pertsona bat, aurkitua izateko arazorik ez duen egoitza bat duena, ez litzatekeela atxilotu behar, gaizkile arrunt bat balitz bezala. Eta txundituta eta harrituta nago fiskaltzak edo FBIk ez dutelako gonbidatu bere burua aurkeztera eta prozesua onartzera delitu bat leporatu behar badiote."Carl Ashley epaileburuak komunikatu batean esan zuen Duganen kasuen karga beste legelari batek eramango zuela auzitegian, eta ez zuen adierazpen gehiagorik egin nahi izan.

Apirilaren 25ean, protestak izan ziren Milwaukeeko auzitegiaren aurrean, eta, apirilaren 26an, FBIk St. Francisen duen egoitzaren aurrean.

 Hauteskunde-historia 

 Wisconsineko zirkuituko epaimahaiak (2016, 2022) 
UrteaHauteskundeaDataHautetsiaGalduaGuztiraAniztasuna2016OrokorraApirilak 5Alderdikoia ez dena132,46164.90%Alderdikoia ez dena70,09834.35%204,08862,3632022OrokorraApirilak 5Alderdikoia ez dena89,20698.42%-Oposiziorik gabe90,640

 Ikus, gainera 

 Independentzia judiziala

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 "Hannah Dugan", Itxaro Borda, 2025eko maiatzaren 2ko Berria

Kategoria:Donald Trumpen bigarren lehendakaritza
Kategoria:Donald Trumpi buruzko eztabaidak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako katolikoak
Kategoria:Epaileak
Kategoria:Emakume epaileak
Kategoria:Estatubatuarrak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako epaileak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako emakumeak