Anna Ter Avetikyan

Anna Ter Avetikyan (Erevan, 1908ko apirilaren 23a - Armeniako Errepublika, 2013ko maiatzaren 16a) Armeniako lehen emakume arkitektoa izan zen. SESBeko arkitekto emeritu izendatu zuten 1968an.

 Lehen urteak 
Ter Avetikyan arkitekto eta hirigileen familia batetik zetorren, besteak beste, Erevango ur edangarriaren lehen sistema, hiriko lehen ospitalea eta beste zenbait mugarri sortu zituztenengantik. Bere aita Tigran farmazialariak eta bere neba Yervandek Erevango Filarmonikaren Aretoa sortu zuten, Shahumyan Plazako udaletxearen eraikina, beste lan aipagarri batzuen artean. Armenia Errusiara anexionatu zenean (Otomandar Inperiotik), bere aurrekoek Nikolas I.a tsarrarengandik noblezia titulua jaso zuten, Ivan Paskévich jeneralaren tropei laguntza eta hornidura medikoak emateagatik.

Annak 1915 eta 1924 artean Hripsimian bigarren mailako nesken ikastetxean ikasi zuen (garai horretan A. Miasnikyan zuen izena). 1924an Erevango Estatu Unibertsitatean sartu zen, fakultate teknikoan, Arkitektura atalean, gerora  Institutu Politeknikoa izan zenean. 1929an amaitu zituen ikasketak Institutu Politeknikoan.

 Ibilbidea 
1926tik Erevango Udaleko batzordean lan egin zuen, Nikoghaiós Buniatyan buru zuen arkitektura sailean. Alexander Tamanyanen lantegietan ere lan egin zuen (Erevanen eta Armeniako beste hiri batzuen planoa diseinatu zuen arkitekto ospetsua, baita bere eraikin nagusiak ere), eta gero, proiektu-erakundeetan. (Goizez klaseetara joaten zen, arratsaldez Buniatyanekin egiten zuen lan eta arratsalde-gauez Tamanyanekin). Ikasketak amaitu bezain laster, Constantin Hovhannisyanekin ezkondu zen. Honek ere arkitekto hauekin lan egiten zuen eta hiru seme-alaba izan zituzten: Eugenia, Ara eta Ashot.

1935 eta 1951 artean Erevango Udalean (1942tik aurrera, Proiektu Arkitektonikoen Batzorde Nagusian) eta arkitektura-tailerrean lan egin zuen, arkitekto proiektugile gisa. Urte berean, Sobietar Batasun osoko Emakumearen Sormen Teknikoaren Berrikuspenarekin saritu zuten. 1941 eta 1951 artean SESBeko Fondo Arkitektonikoa zuzendu zuen. 1941 eta 1943 artean, Armeniako Arkitektoen Batasuneko presidente izan zen. 1951ko maiatzaren 1etik 1951ko uztailaren 16ra arte “Yer-kagh-najaguidz” (Ereván-ciudad-proyecto) konpainian lan egin zuen arkitekto nagusi gisa. 1963 eta 1966 artean “Giprotorg” Institutuko armeniar adarreko aditu nagusi jardun zuen.

1972an hartu zuen erretiroa.

 Lanak 
Anna Ter Avedikyanek proiektatutako 40 bat eraikin eraiki dira.  

 Etxebizitza-eraikinak 

 Abovyan kalean etxebizitza, 1931 (bere lehen proiektua)
 “Ponchikanotz” ospetsua, Koryun eta Mashtotz izkinan
 Koryun eta Abovyan (Urarturen negozioa egon zen tokia)
 Moskovian eta Baghramian, 1945
 Ordjonikidze kalea (ondoren: Arshakunian etorbidea)
 Ghukasian kalea

 Ekipamendu komunitarioak 

 Senarrarekin batera Barne Arazoetako Ministerioaren eraikina proiektatu zuen (gaur egun, poliziaren saila). Nalbandian eta Charentz kaleak. 1947
 Abovyan kalea: Hizkuntza Institutua, Zientzia Akademia
 Senarrarekin batera: Sasuntzí David zine-antzokiko eraikina (1970ean eraitsi zuten)
 Merkataritza Ministerioaren eraikina (gero: Gizarte Ongizate Ministerioa). Teryan kalea.
 Bainu eta kluben proiektuak Erevanen eta probintzietan
 Ospitalea Nor-Bayazeten

 Ikastetxeak 

 E.7: “Vladimir Maiakovski”
 “Mikael Nalbandian” bigarren mailako ikastetxea
 Eskola eraikinak Gyumrí, Vanadzor, Kamó, Stepanaván eta Echmiadzín hirietan.

 Beste proiektu batzuk 

 Erevango 1. Ospitale–Klinikaren eta haren mintegien inguraketa.

 Aintzatespenak 

 1938 eta 1956: “Batasun osoan emakume arkitektoen sorkuntza aitortzea”

 1945 eta 1967: SESBeko Kontseilu Gorenaren diploma

 1948: Sobietar Batasun osoaren 1. saria emakume arkitektoari, zinematografia eraikinagatik. Urte berean: “Emakumea artean eta herri-sorkuntzaren esparruan” Parisko Nazioarteko Erakusketako diploma, ikastetxe baten proiektuagatik (gerora: Zientzia Akademiako Hizkuntza Institutua)

 1968: “Armeniako Sobietar Errepublika Sozialistako Arkitekto Emeritu” izendatu zuten.

 2002: urrezko domina “Alexander Tamanian”.

 2008: urrezko domina “Yerevango Udala”, bere 100. urtebetetzean.

 2012: Anna Ter Avedikyan 2012an Architecture, Construction aldizkarian aurkeztutako artikulu baten gaia izan zen. Artikulu horretan, Oscar Niemeyer arkitekto brasildar ospetsuarekin alderatu ziren bera eta bere lana.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Emakumeak arkitekturan

 Kanpo estekak 

Kategoria:Erevandarrak
Kategoria:Arkitektoak
Kategoria:Emakume arkitektoak
Kategoria:Armeniako ehun urtedunak