Basilio Augustín

Basilio Augustín Dávila (Cádiz, 1840ko otsailaren 12a – Gasteiz, 1910eko abuzutaren 7a) administratzaile kolonial espainiarra izan zen, Filipinetako gobernadore nagusia Espainia eta AEB-ren arteko gerran.

 Biografia 
Estatu Nagusiko Gorputzaren Eskola Berezitik atera zen 1859an, eta handik bi urtera, gorputz horretako kapitain izatera igo zen. 1864an Puerto Ricora bidali zuten, eta hurrengo urtean Estatu Nagusiko sekzioan hartu zuen destinoa. Bertan, bitarteko kargua bete zuen, Kapitaintza Orokorreko Estatu Nagusiko buru, hainbat alditan. Puerto Ricon egindako egonaldia bat dator uharte horretako matxinadekin eta Kubako gerrarekin. 1868ko irailean, hiriburuaren zati bat zenbait unitateren buru zen, Laresen piztutako matxinada independentista itzaltzeko asmoz. Bertan, Francisco Ramirez buru zuen gobernu errepublikarra eratu zen (Laresen oihua); asaldatzaileak murriztea eta atxikitako espainiarrak askatzea lortu zuen.

1869an, Kubako gerra piztu zenean (hamar urteko gerra), Kubara iritsi nahi zuen dominikar talde baten lehorreratzea geldiarazteko mandataria izan zen, matxinoen alderdiarekin bat egiteko, buruzagi gisa; Puerto Ricon egindako egonaldian hartutako merituengatik, teniente koronel gradua eman zitzaion, eta, Penintsulan, Amadeo Savoiako erregeari leialtasuna eta Konstituzioaren zina egin ondoren, koronel maila eman zitzaion, Errege horren aginduen laguntzaile izendatuz.

1873tik aurrera, Iparraldeko Armadara joan zen, indar karlistek setiatutako hainbat hiriren askapenean aktiboki esku hartuz (Laguardia, Bilbo, Gasteiz), baita guduetan ere (Montaño mendia, Trebiñu, Montejurra); karlistadan egindako lanagatik, Armadako brigadier izatera igo zen (1875), eta euskal probintzietan geratu zen Bigarren Zalditeria Brigadaren agindupean, baita erantzukizuneko beste kargu batzuetan ere. 1893an, dibisioko jeneral gisa, Baskongadetako Kapitaintza Nagusiko bigarren kabo eta Arabako gobernadore militar eta Gasteizko plaza izendatu zuten; enplegu militar handiagoko agintari gisa, kapitain jenerala ez zegoenean, gerra-egoera deklaratu zuen Araban, erakunde berriarekin Gasteizi kapital-maila kentzen zitzaiola jakitean sortu ziren iskanbilen ondorioz.

Iparraldean hogeita bat urte eman ondoren, Seigarren Armada Kidegoko bigarren buru eta Burgosko gobernadore militar izendatu zuten (1894). Teniente jeneral mailara igoa (1895), Galiziako kapitain jeneral eta Zortzigarren Armada Kidegoko komandante buru izan zen, eta geroago Burgos, Nafarroa eta Baskongadetako kapitain jeneral eta Seigarren Armada Kidegoko komandante buru.

Bere karrera militar bikainak sekulako porrota jasan zuen Espainiak Estatu Batuekin izandako gerraren bezperan (1898ko martxoa) Sagastak Filipinetako gobernadore eta kapitain jeneral izendatu zuenean, apirilean Fernando Primo de Rivera jenerala ordezkatuz. Egun hauetan, Hong Kongeko eskuadra estatubatuarra espainiarrari eraso egiteko prestatzen ari zen. Maine ibaiaren leherketarekin, Espainiaren eta AEBen arteko harremanek tentsio handia hartu zuten, eta apirilaren 27an Manilan Estatu Batuen gerra-deklarazioa jaso zuen. Maiatzaren 1ean, Montojo almirantearen ontzi apalak AEBetako eskuadra indartsuak suntsitu zituen; ordutik aurrera, iparramerikarrek eta filipinarrek setioa itxi zieten Manilan bildu ziren espainiar tropei. Hiriburua berehala hartuko zuenez, Augustinek Espainiaren aldeko zibil filipinarrak mobilizatu zituen; era berean, Paternok, Biak-na-batóko Bakearen negoziatzaileak, zuzendutako "kontsulta-batzar" bat sortu zuen, Filipinetako jeneralen zati bat erakartzea lortu zuena (Buencaminos, P. del Pilar, E. Flores, etab.) Manilaren defentsan lagun zezaten, baina ideiak ez zuen aurrera egin. Augustinen itxaropen bakarra Cámara almirantearen agindupean Cádizetik irten zen espainiar eskuadra iristea zen. Hiru gertakarik azkartu behar zuten zorigaiztoko amaiera: Cerveraren eskuadraren porrota Kuban, Cámarako eskuadra Espainiara itzultzea Port Saiden bidea itxi ondoren eta tropa estatubatuarrak Filipinetara iristea Merrit jeneralaren agindupean. Augustinek Madrilgo Gobernuari bidalitako telegrametan izandako abaildura eta ezkortasuna ikusita, Sagastak abuztuaren 4an artxipelagoko bigarren agintari Fermín Jáudenesekin ordezkatzea erabaki zuen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Cádiztarrak
Kategoria:Espainiako jeneralak
Kategoria:Bigarren Karlistaldiko militarrak
Kategoria:Gasteizen hildakoak
Kategoria:Santa Isabel hilerrian lurperatutakoak