Balerko setioa

Balerko setioa, 1898ko uztailaren 1a eta 1899ko ekainaren 2a artean, Filipinetako Iraultzan zehar, Luzon uhartean filipinar matxinatuek Baler herriko elizan gotortutako espainiar destakamentu militar baten aurka burututako setioa izan zen.

 Setioa 
1898ko abenduan Espainia eta AEBek Parisko Hitzarmena sinatu eta Filipinak Espainiar Inperioaren kolonia izatetik AEBen kolonia izatera igaro ziren. 

Halere, setioak hitzarmen hori aintzakotzat ez hartu eta 1899ko ekainaren 2rarte Balerko espainiar soldaduak beraiek baina askoz ere gehiago ziren filipinar matxinoei ez ziren errenditu, setioak 337 egun iraunez. Horregatik, espainiar herri kulturan soldadu talde horren adorea eta egoskortasuna ospetsu egin eta Filipinetako Azkenak ezizena jaso zuten.

Filipinar agintariek espainiarrek eskatutako baldintza ohoretsudunak zituen kspitulazioa onartu zuten, eta preso hartu gabe, Manilara joatea utzi zieten, bertan, Emilio Aguinaldo filipinar presidenteak espainiar destakamentuaren kemena goraipatuz dekretua argitaratu zuen. Filipinetako hiriburuan harrera jendetsua izan ondoren Espainiara itzuli zituzten.

 Indarrak  
Espainiar destakamentua 61 gizonez osatua zegoen: kapitaina, 2 teniente, teniente medikua, 53 ehiztari, apaiza eta 2 fraile. Guzti hauen artean 2 euskal herritar zeuden:

 Julián Galbete Iturmendi, 2. mailako soldadua (Morentin, Nafarroa Garaia), 1898ko uztailaren 31n zaurien ondorioz hila.
 José Sanz Veramendi soldadua (Sagues, Nafarroa Garaia), 1899ko otsailaren 13an gaixotasunez hila.

Setioan parte hartutako filipinar matxinoak 800 inguru izan ziren.

 Galerak 
Espainiarrek 17 hildako eta 6 desertore izan zituzten.

Filipiniarrek 700 hildako inguru.

 Zinema 
 Los últimos de Filipinas (1945)
 1898: Los últimos de Filipinas (2016)

 Kanpo estekak 

Kategoria:Setioak
Kategoria:Espainiar Inperioa
Kategoria:Filipinetako historia
Kategoria:1898ko gertakariak
Kategoria:1899ko gertakariak