Ieronim Uborevitx

Ieronim Petrovitx Uborevitx (lituanieraz: Jeronimas Uborevičius; errusieraz: Иерони́м Петро́вич Уборе́вич; Utena, 1896ko urtarrilaren 2a - Mosku, 1937ko ekainaren 12a) Errusiako Gerra Zibilean Armada Gorriaren komandante militarra izan zen. 1937ko ekainean exekutatu zuten Stalinen Purga Handiaren testuinguruan, eta 1957an birgaitu zuten.

 Biografia 
Uborevitx Lituaniako nekazari familia batean jaio zen, Antandraja herrian, Errusiako Inperioko Kovnoko gobernazioko Novoalexandrovsky Uyezd herrian (gaur egungo Utenako konderria, Lituania). Dvinskeko (gaur egungo Daugavpils) Realschulen graduatu ondoren, San Petersburgoko Institutu Politeknikoan ikasi zuen, 1915ean Petrogradoko Konstantinoren Artilleria Eskolara lekualdatu aurretik, non 1916an graduatu zen, bateria baten agintea hartuz, eta geroago konpainia batena.

Errusiako Langileen Alderdi Sozialdemokrata (boltxebikeak) sartu zen 1917ko martxoan, eta, urte hartako urriko iraultzaren ondoren, Besarabian Guardia Gorrirako tropak errekrutatzeari ekin zion. Faustschlag operazioan, 1918ko otsailean edo martxoan, Alemaniako Armada Inperialak zauritu eta gatibu hartu zuen. Uztailean edo abuztuan ihes egin zuen, Armada Gorrian sartu zen, eta artilleria irakasle eta Dvinsk Brigadako komandante aritu zen Armada Gorriaren Iparraldeko Frontean. 1918ko abenduan VI. Armadaren 18. errifledun infanteriako dibisioaren agintari izendatu zuten.

Errusiako Gerra Zibilean zehar zenbait postu esanguratsu heldu zituen, besteak beste: Hegoaldeko Fronteko eta Hego-mendebaldeko Fronteko XIV. Armadako komandantea (1919ko urriaren 6a – 1920ko otsailaren 24a, apirilaren 17a – 1920ko uztailaren 7a eta azaroaren 15a – 1920ko abenduaren 15a); Hegoaldeko Fronteko IX. Kubango Armadako komandantea (1921eko martxoaren 1a –  apirilaren 5a); Hegoaldeko Fronteko XIII. Armadako komandantea (1920ko uztailaren 10a – azaroaren 11); eta Ekialdeko Armadako komandantea (1921eko abuztuaren 27a – 1922ko abuztuaren 14a).

Zurien eta poloniarren aurkako borrokaz gain (1920an), Nestor Makhno eta Stanisław Bułak-Bałachowiczen aurkako garaipenetan ere parte hartu zuen; Mikhail Tukhatxevskiren laguntzaile gisa aritu zen Tamboveko matxinadaren aldian, 1921 eta 1922 bitartean. 1922ko abuztutik azarora Ekialde Urruneko Errepublikako Gerra ministro eta Herriaren Armada Iraultzaileko komandante buru izan zen. Azken posizio horretan, Uborevitxek 1922ko urriaren 9an Spassk-Dalnyko (gaur egungo Primorsky Krai) altxamendua gainbegiratu zuen, 1922ko urriaren 25ean Mikhail Diterikhsen tropa zuriak Vladivostoketik kanporatu zituen, eta azkenik, Primorsky Kraiko Mikhail Diterikhsen Zemskaya Rat garaitu zuen. Abuztutik azarora Cominterneko Ekialde Urruneko Bulegoan aritu zen.

Uborevitx Sobieten Komite Exekutibo Zentraleko kidea izan zen 1922tik aurrera, eta, jarraian, barruti militar batzuen buru: Uralekoa (1924ko ekaina – 1925eko urtarrila); Ipar Kaukasokoa (1925eko urtarrila – 1927ko urtarrila); Moskukoa (1928 – 1929ko azaroaren 18a); Belarusekoa (1931ko apirila – 1937ko maiatzaren 20a); eta Erdialdeko Asiakoa (1937ko maiatza). Alemaniako Estatu Nagusiko akademia militarrean ere izan zen bi aldiz (1927 – 1928 eta 1933ko ekainean). Harreman estua izan zuen bere homologoekin Reichswehren, alemaniar armamentuaren bilakaerari buruzko informazio garrantzitsua eskuratuz. Sobietar Kontseilu Militar Iraultzaileko kide ere izan zen (1930eko ekaina – 1931ko ekaina), baita Armada Gorriko armamentu-buru ere (1929ko azaroa – 1931ko apirila). Alderdi Komunistako Batzorde Zentraleko kide izan zen 1931tik 1937ra, eta 1934tik aurrera Sobietar Batasuneko Herriaren Defentsa Komisarioaren kontseilu militarreko kide izan zen.

 Atxiloketa eta heriotza 
1937ko maiatzaren 29an atxilotu zuten, "Purga Handia" izenaz ezagutzen den garaian, non Stalinek bere boterea sendotu zuen. Uborevitx, Tukhachevsky, August Kork eta beste batzuekin batera, Trotskisten Erakunde Militar Antisobietarraren Auzian sartu zuten 1937ko ekainaren 11n. Auzitegi militar klandestino batek espioitza eta sabotajearen erruduntzat jo zuenean, heriotza-zigorra ezarri zioten eta egun berean exekutatu zuten. Khrushtxoven garaian Sobietar Batasuneko Auzitegi Goreneko Kolegio Militarrak birgaitu zuen 1957ko urtarrilaren 31n.

Uborevitx bere emazte Ninak (née Maximova) eta alaba Vladimirak "Mira" biziraun zuten. Nina Uborevitx 1937ko amaieran atxilotu eta 1941ean exekutatu zuten. Mira Uborevitx umezurztegi batera bidali zuten, eta geroago (1944an) atxilotu eta kondenatu egin zuten. Bere memoriak 2008an argitaratu ziren; 2013an Russia-K telebista katerako parte anitzeko dokumental batean elkarrizketatu zuten.

 Biografia 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Sobietar Batasuneko politikariak
Kategoria:Lituaniako militarrak
Kategoria:Purga Handiaren biktimak
Kategoria:Errusiako Iraultzako biografiak
Kategoria:Errusiako politikariak
Kategoria:Exekutatutako politikariak
Kategoria:Exekutatutako errusiarrak
Kategoria:Moskun hildakoak
Kategoria:Boltxebike Zaharrak
Kategoria:Errusiako Langileen Alderdi Sozialdemokratako kideak
Kategoria:Errusiako marxistak
Kategoria:Exekutatutako komunistak
Kategoria:Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako kideak
Kategoria:1896ko jaiotzak