Estoniaren Burujabetza Aldarrikapena

Estoniaren Burujabetza Aldarrikapena () Estoniako Sobietar Errepublika Sozialistako Kantu Iraultzan 1988ko azaroaren 16an argitaratu zen testua da.  Estoniaren subiranotasuna eta Estoniako legeen nagusitasuna berretsi zuen Sobietar Errepublika Sozialisten Batasunarekiko (SESB).  Estoniako parlamentuak Estoniaren mugen barneko baliabide natural guztiak ere aldarrikatu zituen: lurrak, barneko urak, basoak, mineral-biltegiak eta industria-ekoizpen bideak, nekazaritza, eraikuntza, estatu bankuak, garraioak, udal-zerbitzuak, etab.

 Testuingurua 
Bigarren Mundu Gerraren ostean, Estoniak bere subiranotasuna galdu zuen eta Sobietar Errepublika bihurtu zen. Mendebaldeko estatu kapitalista gehienek uko egin zioten Estoniari de jure Sobietar Batasunean sartzeari eta Estoniako SESren de facto gobernua baino ez zuten onartu.  

1980ko hamarkadan, Sobietar gobernuak politika berriak ezarri zituen perestroika eta glasnost esparruan. Ondorioz, Baltikoko hiru nazioen, Estonia, Letonia eta Lituaniaren independentzia ekarri zuten gertakariak gertatu ziren. Gertaera horien testuinguruan, 1988ko azaroaren 16an, Estoniako Sobiet Gorenak Estoniako Sobietar Errepublika Sozialistaren Burujabetza Aldarrikapena onartu zuen. 

Estoniak bere burujabetza aldarrikatu zuenetik ia hiru urtera berreskuratu zuen independentzia, 1991ko abuztuaren 20an.  

 Aldarrikapena 
ESTONIAKO SOBIETAR ERREPUBLIKA SOZIALISTAREN SOBIET GORENAREN ADIERAZPENA, ESTONIAKO SES-REN SUBIRANOTASUNA ERRESPETATZEKO

 Estoniar herriak bost mila urte baino gehiagoz landu du bere lurra eta garatu du bere kultura Itsaso Baltikoaren ertzetan. 1940an, Estoniako Errepublika, nazionalki homogeneoa eta subiranoa zena, Sobietar Batasunaren parte konstituziogile izatera pasa zen, nazioaren subiranotasun eta oparotasun bermeak zaintzeko xedapenekin. Estalinismoaren eta geldialdiaren garaiko barne politikak ez zituen berme eta jarrera horiek aintzat hartu. Horren ondorioz, Estonian estoniarrentzat egoera demografiko kaltegarria garatu da talde etniko nagusi gisa, ingurumen naturala hondamendi egoeran dago errepublikako eskualde askotan eta ekonomiaren etengabeko ezegonkortasuna errepublikako biztanleria osoaren bizi-mailan negatiboki eragiten ari da.

 Estoniako RSSko Sobiet Gorenak irtenbide bakarra ikusten dio egoera zailari: Estoniaren ondorengo garapena burujabetza baldintzetan egin behar da. Estoniako RSSaren subiranotasunak esan nahi du botere gorena duela bere lurraldean, botere organo goren gisa, gobernua eta botere judiziala. Estoniako SESaren burujabetza integrala eta zatiezina da. Horren arabera, SESBen barruan errepublikak izango duen estatusa batasun itun baten bidez zehaztu beharko litzateke.

 Estoniako SESren Sobiet Gorena ez dago ados SESBren Sobiet Gorenaren Presidumak eztabaidatu zituen SESBren Konstituzioari egindako zuzenketa eta gehikuntzekin, Estoniako SESren autodeterminazio eskubide konstituzionala baztertzen baitute. 1966ko abenduaren 16ko Eskubide Ekonomiko, Sozial eta Kulturalen eta Eskubide Zibil eta Politikoen Nazioarteko Itunean eta nazioarteko zuzenbidearen beste arau batzuetan oinarrituta, Estoniako SESren Sobiet Gorenak, herri-boterea ordezkatzen duen organo gorenak, bere legeen nagusitasuna deklaratzen du Estoniako SESren lurraldean.

 SESBren Konstituzioaren aldaketak eta gehikuntzak indarrean jarriko dira Estoniako SESren lurraldean, Estoniako SESren Sobiet Gorenak onartu ondoren eta Estoniako SESren Konstituzioan dagozkion aldaketak eta gehikuntzak sartu ondoren.

 Estoniako SESren Sobiet Gorenak dei egiten die euren patua Estoniakoarekin lotu duten guztiei, gizarte estoniar demokratiko eta sozialista bat eraikitzeko ahaleginak sendotzeko. Subiranotasunaren errealizazio juridiko eta faktikoak ere esan nahi du Estoniako herriak ez duela etorkizunean onartuko Estoniako Sobietar Errepublika Sozialistan bizi diren beste edozein nazionalitateko ordezkariak diskriminatzen dituen legerik.

 Estoniako SESren Sobiet Goreneko Presidiumeko presidentea:  A. Rüütel

 Estoniako SESren Sobiet Goreneko Presidiumeko idazkaria: V. Vaht

 Tallinn, 1988ko azaroaren 16an 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:1988 politikan
Kategoria:Estoniaren independentzia
Kategoria:Sobietar Batasunaren desegitea