Nuruddin Farah

Nuruddin Farah (somalieraz: نوردين فرح; Baidoa, Somalia, 1945eko azaroaren 24a) somaliar eleberrigile, antzerkigile eta saiakeragile ospetsua da. Bere lanak Somalian eta Afrikan gertatzen diren gatazka politikoak, genero-arrazoiak, eta postkolonialismoari buruzko gaiak jorratzen ditu. Ingeles eta somalieraz idazten du, eta bere eleberriak mundu osora itzuli dira. Literatura sari ugari jaso ditu, hala nola Neustadt Nazioarteko Literatura Saria (1998) eta Premio Cavour (Italia, 2000)

 Bizitza eta Hezkuntza: 

 Lehen urteak: Somalian jaio zen, baina haurtzaroa Ogadenen (Etiopia) igaro zuen. Ama hizkuntza somaliera du, baita amharera eta ingelesa ere.
 Ikasketak: Delhiko Unibertsitatean (India) filosofía eta literatura ikasi zituen, eta geroago Ingalaterran eta Estatu Batuetan sakondu zituen ikasketak.
 Erbestealdia: 1970eko hamarkadatik aurrera Somaliatik kanpo bizi da, Siad Barre diktadorearen erregimenaren aurka idazten hasi zelako.

 Literatura-ibilbidea: 
Farahren lehen eleberria, "From a Crooked Rib" (1970), emakume baten borroka kontatzen du Somaliako gizarte patriarkal batean. Liburuak nazioartean arrakasta lortu zuen, eta kritikariek "feminismo postkolonialaren aitzindari" gisa deskribatu dute.

 Trilogia nabarmenak: 

 "Variations on the Theme of an African Dictatorship" (1980–1983):
 Sweet and Sour Milk (1980)
 Sardines (1981)
 Close Sesame (1983)  Trilogia honek Somaliako diktaduraren errepresioa eta erresistentzia aztertzen ditu.
 "Blood in the Sun" (1986–1998):
 Maps (1986)
 Gifts (1993)
 Secrets (1998)  Somaliko gerra zibilaren ondorioak eta nortasunaren galera lantzen ditu.
 "Past Imperfect" (2004–2011):
 Links (2004)
 Knots (2007)
 Crossbones (2011)  Gerraosteko Somalian itzultzen diren pertsonaien istorioak kontatzen dira.

 Gai nagusiak: 

 Genero-berdintasuna: Emakumeen aurkako indarkeria eta haien autonomia defendatzen ditu bere eleberrietan.
 Kolonialismoaren ondorioak: Mendebaldearen eragina eta Somaliako nortasun kulturalaren galera.
 Erbestearen sentipena: Bere pertsonaiak maiz "etxegabetuta" daude, erbestean edo beren herrian arrotz bezala.

 Sariak eta Aitortzak: 

 Neustadt Saria (1998): Literatura Nobelaren aurrekari kontsideratua.
 Premio Cavour (2000): Italiako literatura-sari garrantzitsua.
 Hurston/Wright Legacy Award (2013): Crossbones eleberriagatik.
 Asturiasko Printzea Sarirako izendatua (2020).

 Obra aipagarriak: 
UrteaIzenburua (Ingelesez)Gai nagusia1970From a Crooked RibEmakumeen eskubideak Somaliako gizartean1986MapsMuga politikoak eta nortasuna2004LinksGerra zibilaren ondorioak2018North of DawnErbestea eta erradikalizazioa

 Kritika eta Ondarea: 
Farahren lana "Somalia modernoaren ahots literario" gisa deskribatu da. Salman Rushdiek zioenez: «Farahk erakusten du nola literaturak herrialde baten historia salba dezakeen». Hala ere, Somalian debekatuta egon dira bere liburu batzuk, gobernuaren kritika zorrotzagatik.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Somaliako idazleak