Stenbock etxea

Stenbock etxea (estonieraz: Stenbocki maja) Toompea muinoan dagoen eraikin neoklasiko nabarmena da, Estoniako hiriburua den Tallinneko alde zaharrenean. Gobernu nazionalaren egoitza ofiziala da, eta Estoniako Gobernua eta Stenbock Etxea terminoak metonimiak dira.

 Historia 
alt=Count Jakob Pontus Stenbock (1744-1824)|ezkerrera|thumb|170x170px|Jakob Pontus Stenbock kondea (1744-1824)
Eraikinaren historia 1780ko hamarkadara doa, Tallinngo (Reval) tokiko agintariek, garai hartan Errusiar Inperio ohiaren parte zena, eraikin administratibo berriak altxatzeko eskema bat abiarazi zutenean. Hasiera batean, eraikina epaitegi gisa proiektatu zen. Jakob Pontus Stenbock kondeak, eragin handiko tokiko aristokrata eta Hiiumaako finka handi baten jabeak, Tallinn erdialdeko Toompea muinoan eraikin berri bat altxatzeko lizitazioa irabazi zuen. Etxe berriaren arkitektoa Johann Caspar Mohr izan zen, Estoniako eraikin publikoen mantentzeaz arduratu zen probintziako arkitektoa eta tokiko jauretxeen diseinatzaile ezaguna.

Eraikinaren eraikuntza 1787an hasi zen. Hala ere, berehala, Errusiako gobernu inperialak funts gutxi lortu zituen Errusia-Turkia Gerrarekin (1787-1792) lotutako gastuen ondorioz. Ondorioz, probintzia Stenbockekin zorpetu zen, eta amaitu gabeko eraikina bere eskuetara igaro zen. Ondoren, bere Tallinn egoitza bezala erabili zuen, eta eraikinak oraindik izena darama bere oroimenean. 1828an, Stenbock hil ondoren, eraikina jabe desberdinen artean igaro zen 1899ra arte, azkenean probintziako administrazioaren jabetza bihurtu zen arte, eta epaitegi gisa erabiltzen hasi zen.

Estoniaren lehen independentzia aldian (1918–1940) zein sobietarren okupazioan (1944–1991) epaitegi gisa erabiltzen jarraitu zen. Eraikinaren mantenua alde batera utzi zen 1970eko eta 1980ko hamarkadetan, bi epaitegiko sabaiak eta epaitegiko artxiboa amildu zirenean. 1991n Estoniako independentzia berrezarri zenerako, eraikin osoa erortzeko arriskuan zegoen. 1996-2000 urteetan eraberritze lan oso bat egin zen. Eraikin berritu berria Estoniako gobernu nazionalaren egoitza ofizial bihurtu zen 2000. urtean berriro ireki zenean.

 Arkitektura 
Eraikinaren estilo arkitektonikoa neoklasizismoaren forma nahiko sinplea da. Aurrealdeko fatxadan sei pilastra eta Saaremaako dolomitaz egindako bi pilastra erdi-pilastra eta pedimentu horzdun bat daude. Erdizirkularra den patio batera ematen du, hain apainduak ez diren kanpo-eraikinez inguratua. Eraikinaren kalearen aurrealdean, beraz, eraikin irtenak daude, nahiko desitxuratuak. Kalera ematen duen eraikin-horman, sobietar estalinisten okupazio-erregimenak hil zituen Estoniako parlamentu eta gobernuko kideen izenak dituen plaka oroigarri bat dago. Eraikinaren ikuspegirik ezagunena (irudia) atzealdekoa da, Toompea muinoaren ertzean egoteagatik itsasoaren ikuspegi oztoporik gabea duena. Aurpegi horretan, zutabe dorikoen gainean altxatutako balkoi handi bat da nagusi. Dena dela, eraikinaren kanpoaldeak, gutxi gorabehera, jatorrizko edifizioa islatzen du oraindik. Sobietar okupazioan barrualdea oso kaltetua izan zen, eta gaur egun zati handi batean berreraiki da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Tallinngo eraikinak