Florence van Straten

Florence van Straten, Flossie van Straten izenez ere ezaguna (Darien, Connecticut, 1913ko azaroaren 12a – Bethesda, 1992ko martxoaren 25a), estatubatuar ingeniari aerologikoa izan zen, Bigarren Mundu Gerran eta ostean itsas meteorologiaren zientziaren aurrerapenari egindako ekarpenengatik egin zen ezagun.

 Biografia 
Holandar etorkinak ziren Florenceren gurasoak. Bere amak sei hizkuntza zekizkien  eta Herbehereetako goi ofiziala zen Ameriketako Estatu Batuetara joan aurretik. Jacques van Straten aitak Metro-Goldwyn-Mayer zinema-konpainiarentzat egin zuen lan, New Yorkeko bulego nagusietan. Metro-Goldwyn-Mayerrerako egin zuen lanak atzerriko herrialdeetara joatera beharko zuen sarritan. Horrela, Florencek urtebete eman zuen Nizan, frantsesa hobetzen. Ordurako nederlanderaz, alemanez, italieraz, gaztelaniaz eta ingelesez hitz egiten zuen. Van Stratenek idazle izan nahi zuen, baina Kimikako lizentziatura egin zuen New Yorkeko Unibertsitatean. Doktoretza ikasi zuen Massachusettseko Teknologia Institutuan 1933an eta doktoretza tesia defendatu zuen 1942an.

Pearl Harborko erasoaren ostean (1941), Itsas armadak gero eta meteorologo gehiago entrenatu zituen, haien artean ehunka emakume. 1942an Armadak Women Accepted for Volunteer Emergency Service (WAWES) emakume boluntarioen programa sortu zuen. Lehenengoetako bat van Straten izan zen, eta berehala Itsas Aerologia zerbitzua esleitu zitzaion. Van Straten tenienteak ez zuen aurreko esperientzia militarrik, eta gerra Washingtongo zentral meteorologikoan igaro zuen, hasiera batean Ozeano Bareko borroka operazioetan denboraren erabilera aztertuz. Marshalls-Gilberts sarekadei buruzko txostena ere idatzi zuen, Mikronesiako irlen gaineko aire eraso taktikoak. Txosten horien helburua zen «oinarri bat osatzea, etorkizuneko operazioetarako denborari buruzko informazio-aplikazioak hobeto ulertzeko». Gero, Straten I + G sailera eraman zuten, eta han aritu zen lanean gerra amaitu arte, radarrarekin eta beste teknologia berri batzuekin.

1943an, Van Straten Aeronautika Bulegoko Aerologia sailera aldatu zuten, eta Operazioen Analisiaren Atalean lan egin zuen. Klimak itsas operazioetan izan dituen eraginen analisi luzeak bildu zituen, bai iturri historikoenak, bai itsas ekintza berrienenak. 1946an, Itsas Operazioen buruaren aholkulari zibil bihurtu zen, nahiz eta gerraren ahaleginean lagundu zuten emakume gehienak etxeko lanetara itzultzera bultzatu zituzten. Gerraren ondoren, Stratenek lanean jarraitu zuen Itsas Meteorologia Zerbitzuarentzat fisika atmosferiko zibil gisa, eta goi-atmosferaren baldintzak aztertzeko egin zuen lanak irismen handiko misilen teknologia garatzen lagundu zuen. 1948tik 1962ra, baldintza teknikoen ataleko zuzendari izan zen, «operazio militarretan ingurumen-faktoreak aplikatzea» gisa deskribatu zuen zeregin batean.

1958an «urteko emakume» izendatu zuen Amerikako Medikuntza Aeronautikoaren Elkarteko emakumezkoen adarrak. 1962an hartu zuen erretiroa, 16 urtez Itsas Meteorologia Zerbitzuko buru izan ondoren, baina Itsas Armadako aholkulari gisa jarraitu zuen fisika atmosferikoko gaietan 1973ra arte.

 Heriotza 

Minbiziak jota hil zen 1992ko martxoaren 25ean, 78 urte zituela, Bethesdako (Maryland) bere etxean.

 Ekarpen zientifikoak 
Van Stratenen txostenek erakutsi zuten nola indar militarrek baliatu ahal izan zituzten baldintza meteorologikoak beren mesederako, eta baita eguraldiari buruzko ezjakintasunak kontrako emaitzak izan zituen adibideak ere.

Van Stratenek fenomeno meteorologikoak (ekaitzak, adibidez) erabiltzeko metodoak garatzen lagundu zuen, itsasontzien maniobren eta hegazkin-ontzietako hegaldien plangintzan. Halaber, lainoak aldatzeko eta atmosferan karbonoa injektatuz euria egiteko teknika bat garatu zuen. Armadan egindako lanean hainbat arazoz arduratu zen, lainotik euri erradioaktibora doazenak. Hegazkinetan izotza ez pilatzeko gailu akustiko bat ere patentatu zuen.

Van Stratenek zeregin erabakigarria izan zuen zunda-suziriaren garapenean. Suziriak irrati-zunda bat jaurtiz goi-atmosferako datuak biltzeko. Suzirien jaurtiketen ibilbidea planifikatzeko garaian datu meteorologikoak erabiltzea iradoki zuen. Altuera konstanteko puxika meteorologikoa ere garatu zuen: puxika hustua helioz aireratzen zen, puztu egiten zen atmosfera finago bihurtzen zenean bete arte, eta une horretan bere altuera konstante mantentzen zen. "Navy Oceanographic Meteorological Automatic Device" (NOMAD) estazio meteorologiko flotatzailea garatzen ere lagundu zuen.

Tresna meteorologikoetarako etxola garatzen ere lagundu zuen, elementuen tresna sentikorrak eta balantzin-plubiometroa babesten zituena.

 Lanen hautaketa 

 "Weather or Not". Science Education 53 (2): 181. 1969.  10.1002/sce.3730530269.  .
 Aerology and Amphibious Warfare Series (9 book). Chief of Naval Operations Aerology Section. Washington D. K.:1944
 Aerology and Naval Warfare Series (4 book). Chief of Naval Operations Aerology Section. Washington D. K.:1945
 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Estatubatuarrak
Kategoria:Emakume meteorologoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armadako ofizialak
Kategoria:Minbiziak hildakoak
Kategoria:Emakume ingeniariak