Gladys Casely-Hayford

Gladys May Casely-Hayford, Aquah Laluah izenez ere ezaguna, (Axim, Urre Kosta Britainiarra, 1904ko maiatzaren 11 – Akkra, 1950eko urria) sierraleonar idazlea izan zen, krio hizkuntzan idatzi zuen lehen egilea.

 Bizitza 
Gladys 1904ko maiatzaren 11n jaio zen Urre Kostako  Axim herriko Casely-Hayford familian. Haurra zela, Aquah Laluah izena erabili zuen garaian, irakurle amorratua zen, zazpi urterekin Charles Kingsleyren Heroes liburua ezagutu zuena. Gaztetatik abesten, dantzatzen eta poesia idazten zekien. Ingelesa, kreolea eta fantera (bere aitaren hizkuntza) menderatzen zituen. Lehen eta bigarren mailako ikasketak Urre Kostan egin zituen, baina arrazoi medikoengatik Europara eraman zuten, eta han jarraitu zituen ikasketak, besteak beste, Galesko Colwyn Bay herriko Penrhos Collegen. Gero Berlingo jazz banda batekin bidaiatu zuen dantzari gisa. Estatu Batuak ere bisitatu zituen. 1932an krisiak izaten hasi zenean, etxera joan behar izan zuen. Afrikara iritsi eta gero, bere ama Adelaide Casely-Hayfordek zuzendutako Freetowngo Nesken Lanbide Eskolan irakatsi zuen, Afrikako folklorean eta literaturan espezializatuta.

1936 inguruan Arthur Hunterrekin ezkondu zen, eta 1940an Kobina semea izan zuen. Garrantzi handia eman zion bere jatorri afrikarrari, eta bere belztasuna ohoratu zuen Rejoice eta Nativity poemetan, besteak beste. Bizitzan zehar poema asko argitaratu ez bazituen ere, 1960ko hamarkadan bere poema asko antologizatu ziren. Nativity (1927), The Servant Girl (1941) eta Creation (1926) bezalako poemak antologia askotan argitaratu dira. Harlemgo Pizkundeko idazleek bere obra goraipatu zuten.

Gladys May Casely-Hayford bere bizitzaren zati handi bat Freetownen (Sierra Leona) bizi izan zen. Geroago Akkrara joan zen bizitzera, bere aitaren familia bizi zen hirira, eta han hil zen 1950eko urrian ur beltzen sukarraren ondorioz.

 Lanak 

 Take'Um So (1948)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Sierra Leonako idazleak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Emakume poetak
Kategoria:Sierra Leonako emakumeak
Kategoria:Malariak hildakoak
Kategoria:Sierra Leonako kristauak