Estoniako garraioa

Estoniako garraioa batez ere errepide eta trenbide sareetan oinarritzen da. 

 Errepideak 

 Guztira: 57.565 km (16.465 km errepide nazional barne)
 Asfalto-zoladura: 12.926 km (99 km sarbide mugatuko bideak barne)

 Errepide nazionalak 
Errepide nazionalek Estoniako errepide sarearen muina osatzen dute. Guztira 16.489 km luze dira (hau da, bide guztien % 28), eta horietatik % 67 asfaltatuta daude. Garrantziaren arabera 4 klasetan banatzen dira:

 errepide nagusiak (1.607 km)
 oinarrizko errepideak (2.406 km)
 bigarren mailako errepideak (12.476 km)
 tokiko errepideak (18.455 km)

+Estoniako errepide nagusiakZenbakiaE-bideaIbilbideaLuzera (km)OharrakT1E20Tallinn – Narva21180 km-ko autopista Tallinnetik kanpo eta 7 km-koa Kukruse eta Johvi artean. San Petersburgora jarraitzen du Errusiako A180 gisaT2E263Tallinn – Tartu – Võru – Luhamaa291Tallinnetik 79 kilometrotara dagoen autobidea. Estonia zeharkatzen du hego-ekialdeko norabidean Tallinnetik 7 errepide nazionalarekin bat egitekoT3E264Jõhvi – Tartu – Valga216jarraitzen du Valgatik Rigara Letoniar A3 bezalaT4E67Tallinn – Pärnu – Ikla193Tallinnetik 14 km-ra eta Pärnutik 7 km-ra dagoen Expresswayk Ikla-tik Riga-ra jarraitzen du, Letoniar A1 Bezala.T5Pärnu – Rakvere – Sõmeru184Pärnutik Paidetik Rakvere inguruko 1 errepide nazionalarekin bat egitekoT6Valga – Uulu125de Pärnu via Kilingi-Nõmme a ValgaT7E77Riga – Pskov22Sekzio laburra Estoniako hego-ekialdean Misso bidez, Errusiako A212 eta Letoniako A2 bezala jarraitzen du.T8E265Tallinn – Paldiski49Keila bidez, Keila-Paldiski zatia E 265eko zati bat da, eta ferryan jarraitzen du KapellskärrerainoT9Ääsmäe – Haapsalu – Rohuküla81ferry konexioa Rohukülatik HiiumaaraT10Risti – Virtsu – Kuivastu – Kuressaare144ferrya Virtsu eta Kuivastu artean (Muhumaa)T11E265Tallinn ingurabidea38T92Tartu – Viljandi – Kilingi-Nõmme130

 Ibilgailu elektrikoen sarea 
Estonia da EBn eta munduan ibilgailu elektrikoen bateriak kargatzeko zerbitzu-sistema publikoa eskaini duen lehen herrialdea. Karga azkarreko 165 estaziok CHAdeMO estandarreko konektoreak dituzte. Herrialde osoan zehar daude, uharteak barne, eta 40-60 km arteko gehienezko distantzia dute. Kargalekuak smartphone aplikazio baten bidez ikus daitezke (gaur egun, Androiderako bakarrik). Sare nahiko trinkoa eta 30 minutuko karga azkarrak eraikitzen dira herrialde osoko ibilgailu elektrikoen sarea ahalbidetzeko. Sistemak erreserba-zerbitzu bateratua eta hainbat tarifa eskaintzen ditu, eta horietako batzuk prezio baxu errekargarria dute. Karga-estazioen sareak Estonia abangoardian jartzen du Europan, nahiz eta Norvegiak ibilgailu elektrikoa zabalduago. Estoniak 1.000 biztanleko ibilgailu elektriko 1en tasa du, eta Norvegiak, berriz, 1.000 biztanleko 4 ibilgailu.

 Trenbideak 

 Guztira: 900 km garraio-linea arrunt soilak (1.200 km, linea industrial dedikatuak barne)

 Trenbide-loturak inguruko herrialdeekin 

Poloniarekin Letonia eta Lituania barrena abiadura handiko linea lotzeko Rail Baltica proiektua 2030ean amaitzea aurreikusten da. 

 Trenbide arina 
Tallinnen (Estonia) gero eta tranbia sare handiagoa dago 1888tik, zaldiek bultzatutako tranbiek zirkulazioa hasi zutenetik. Lehen linea 1925eko urriaren 28an elektrifikatu zen. Lehen tranbia elektrikoak Dvigatel, Ltd. enpresak eraiki zituen, Tallinen Bigarren Mundu Gerraren aurretik eta horren ondorengo urte batzuetan ere, azkena 1954an eraiki zutelarik. 1920 eta 1930 hamarkadetan gas bidezko tranbiak ere erabili ziren. 1955etik 1988ra alemaniarrek eraikitako tranbiak erabili ziren. Guztira, 20 LOWA T54-B54 tranbia zeuden (1955eko otsailetik 1977ko martxora arte erabiltzen zirenak), 11 Gotha T57-B57 (1958ko urtarriletik 1978ko ekainera arte erabiltzen zirenak), 5 Gotha T59E-B59E (1960ko ekainetik 1980ko otsailera arte erabiltzen zirenak), 14 Gotha T2-62 eta B2-62 (1962tik 1981era arte erabiltzen zirenak) eta 50 Gotha G4 tranbia (1965eko urtarriletik 1988ko urrira arte erabiltzen zirenak). Txekoslovakiarrek eraikitako lehen ČKD Tatra T4SU 1973an iritsi zen. T4SU tranbiak 1973ko maiatzetik 2005eko irailera arte erabili ziren eta 60 izan ziren. Lehen KT4SU 1981ean iritsi zen Tallinnera eta 1981eko martxoaren 10ean erabili zen lehen aldiz. 2007an 56 KT4SU, 12 KTNF6 (berreraikitako KT4SUak, 10 bertakoak, Gerako bat eta Erfurteko bat) eta 23 KT4D (Gerako 12, Cottbuseko 6, Frankfurteko 1 (Oder) eta Erfurteko 5) erabiltzen dira. 2018tik aurrera, lau linea daude: 1 (Kopli-Kadriorg), 2 (Kopli-Ülemiste), 3 (Tondi-Kadriorg) eta 4 (Tondi-Lennujaam (Aireportua)). 5. linea (Kopli-Vana-Lõuna, 2004an itzalita erabilera txikiagatik) eta 6. linea (Kopli-Tondi, aldi baterako erabilia konponketak egiteko garaian) ere izan dira.

 Portuak 
Estoniak 45 portu ditu Estatuko Portu Erregistroan. Salbuespen gutxi batzuk kenduta, guztiak Itsaso Baltikoan daude.

Portu handienak Muuga (Tallinnetik gertu), Tallinn (hainbat portu hartzen ditu), Paldiski, Kunda, Pärnu eta Sillamäe dira.

 Itsas merkataria 
2014tik ez dago 500gt baino gehiagoko ontzirik Estoniako erregistroan. Estonian 60 merkantzia-ontzi inguru dira onuradun, eta gehienak Maltan daude erregistratuta. Ontzi horietako gehiago berriro Estoniako erregistroan sartzeko bidea hasi du gobernuak.

 Aireportuak 

 Aireportuak – pista asfaltatuekin 

 guztira: 13 (2013)
 3.047 m-tik gora: 2
 2.438tik 3.047ra m: 8
 1.524 m 2.437 m : 2
 914 - 1.523 m: 1

Lennart Meri Tallinn aireportua Estoniako handiena da.

 Kanalizazioak 

 Gas natural 859 km (2007)

 Ubideak 

 320 km iraunkorki nabigagarria

Gaur egun ura garraiatzeko erabiltzen diren bideak:

 Nazioartekoa:
 Tallinn – Helsinki transbordadorea eta (sasoiko) abiadura handiko itsasontzia
 Tallinn – Mariehamn (Åland) – Stockholmeko ferrya
 Paldiski – Kappelskär (Suedia) ferry
 Tallinn – Visby (Gotland) (urtaroko itsas bidaia) ferrya
 Bertakoa:
 Mendebaldeko Estonia:
 Rohuküla – Sviby (Vormsi uhartea) ferrya
 Rohuküla – Heltermaa (Hiiumaa uhartea) ferrya
 Sõru (Hiiumaa uhartea) – Triigi (Saaremaa uhartea) ferrya
 Virtsu – Kuivastu (Muhu uhartea) ferrya
 Pärnu – Kihnu Island itsasontzi transbordadorea
 Munalaid - Kihnu Island itsasontzi transbordadorea
 Munalaid - Manilaid Islet itsasontzi transbordadorea eta itsasontzia
 Roomassaare (Saaremaa uhartea) – Abruka uhartea itsasontziz eta itsasontziz
 Munalaid – Ruhnu Island (charter) transbordadorea eta abiadura handiko transbordadorea (urtaroen arabera)
 Pärnu – Ruhnu uhartea (urtaroen arabera) abiadura handiko artisau-transbordadorea
 Roomassaare (Saaremaa uhartea) – Ruhnu uhartea (urtarokoa) abiadura handiko artisautza-transbordadorea
 Rohuküla – Hobulaid Islet (charter) itsasontzia
 Ipar Estonia:
 Leppneeme – Prangli Island itsasontzi transbordadorea
 Tallinn – Aegna uhartea (sasoiko) itsasontzia
 Tallinn – Naissaar Uhartea (sasoiko) itsasontzia
 Dirhami – Osmussaar Uhartea (sasoiko) itsasontzia
 Kurkse – Väike-Pakri uhartea (charter) itsasontzia
 Peipus aintzira eta Emajõgi ibaia:
 Laaksaare – Piirissaar uharteko ferrya
 Kavastu (urtaroen arabera) kable bidezko transbordadorea Emajõgi ibaian zehar

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Estoniako garraioa