Enid Cook de Rodaniche

Enid Cook de Rodaniche (Columbia Barrutia, Ameriketako Estatu Batuak, 1906ko urriaren 25a – Panama, 1988) zientzialaria, birologoa, parasitologoa, bakteriologoa eta aitzindaria izan zen.

 Bizitza 
Zientzietako aitzindaria da Panaman, bere bizitzaren erdia eman zuen herrialdean. Panamako (Panama) Osasun Ikerketen Gorgas Institutu Oroigarriko Osasun Publikoko Laborategiko burua izan zen. Han, Panamako sukar horiaren birusa isolatu zuen lehen pertsona izan zen, eta, bere senarrarekin batera, Arcadio Rodaniche mediku panamarrarekin batera, zepa birala identifikatu eta karakterizatu zuen. Panamako Unibertsitateko Medikuntza Fakultateko irakasle fundatzaileetako bat izan zen. Bryn Mawr College-n graduatu zen lehen ikasle beltza izan zen, kimikan eta biologian espezializatua. Bryn Mawr College-n graduatu zen lehen ikasle beltza izan zen, kimikan eta biologian espezializatua. Bryn Mawr College-ko Enid Cook '31 zentroak bere izena du eta Panamako Rotario Klubak Rodaniche-ko Enid Cook Domina eman du, zientzialarien eta osasungintzako profesionalen ikerketa-lana nabarmentzeko.

 Hezkuntza 
Enid Cook Washington Dko Dunbar High School bigarren hezkuntzako eskolan graduatu zen. Howard Unibertsitatera joan zen, gero 1927 urtean Bryn Mawr College-ra transferitu zen. 1931 urtean, Bryn Mawr-en graduatu zen lehen ikasle beltza izan zen, Seven Sister "zazpi ahizpen" emakumeentzako unibertsitate taldeko eskola. Bere Ph.D. birologian, Chicagoko Unibertsitatean, 1937 urtean. "San Luisen entzefalitisaren birusari buruzko ikerketak" izenburua jarri zion bere tesiari.

Cook Bryn Mawr onartzea fakultatearen eta unibertsitateko administrazioaren arteko eztabaida sutsuko gaia izan zen, eta unibertsitateko lehen emakume presidentea, Martha Carey Thomas, bereziki aurka agertu zen. Une horretan Thomas unibertsitateko presidentea ez bazen ere, berak postu bat mantendu zuen administrazio kontseiluan eta postu hori erabiltzen ahalegindu zen Cooken onarpena ekiditeko. Thomas sufragistak, bera epaimahaiburu zen bitartean, ez zuen ikasle beltzik eskolara joaten baimendu. Azkenean Bryn Mawr-en Cook onartu zutenean, campuseko logeletara sartzea ukatu zioten eta kanpusetik kanpo irakasle baten etxean bizitzera behartuta ikusi zuen bere burua. Ikasle beltzak ez ziren Bryn Mawr-eko ikasle erresidentzialak izan 1946 urtera arte.

 Ibilbidea 
Ph.D titulua lortu ostean, 1937 urtean Chicagoko Unibertsitateko birologia irakaslea izan zen 1937 urtetik 1944 urtera. Unibertsitatean zebilela, hainbat artikulu argitaratu zituen aldizkarietan, San Luisen entzefalitisari eta herpesari buruz egin zuen ikerketari buruz. 1946 urtetik aurrera, Panamako (Panama) Gorgas Oroitzapenezko Institutuko Osasun Publikoko Laborategiaren burua izan zen, eta gaixotasun biraletan eta rickettsietan oinarritu zen bere lana. Panamako Unibertsitateko Medikuntza Fakultatearen sortzailea izan zen, baita parasitologia eta mikrobiologiako lehen irakaslea ere. Bere ibilbidean zehar 30 artikulutik gora argitaratu zituen. Bere lanak rickettsiosi mota ugari aztertu zituen, Mendi Harritsuetako sukar makulosoa eta tifusa barne, baita gaixotasun biralak ere, hala nola poliomielitisa eta sukar horia. Parasitologian egin zituen ikerketetan toxoplasmosi, giardia eta malariari buruzko lanak izan zituen barne.

 Argitalpenak 

 Rodaniche, Arkadio; Rodaniche, Enid C. (1952). "Poliomyelitis akutuaren aurreko epidemia bat Panaman, 1950-1951n". ("An Epidemic of Acute Anterior Poliomyelitis in Panama in 1950-1951")(PDF)

 American Journal of Tropical Medicine and Hygiene. 1 (5): 784–788.

 Cook, Enid. A (1937). "San Luisen entzefalitisaren birusaren azterketak" ("Studies on the Virus of St. Louis Encephalitis"). Estatu Batuak: University of Chicago, Department of Bacteriology.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Panamako zientzialariak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Emakume birologoak
Kategoria:Emakume aitzindariak