Nii Ayikwei Parkes

Nii Ayikwei Parkes (1974ko apirilaren 1a, Lincolnshire, Erresuma Batua) ghanar-estatubatuar idazle, poeta, saiakeragile eta editorea da. Bere lanetan Afrikako literatura garaikidea, postkolonialismoa, identitatea eta ahozko tradizioak uztartzen ditu. Ibilbidea Ghanan hasi zuen, baina mundu osoko literaturan eragina izan du, bere lanak hainbat hizkuntzatara itzuli baitira. Hala, Parkesek Afrikako idazleen belaunaldi berriaren ordezkari nagusietako bat izaten jarraitzen du.

 Bizitza eta Hezkuntza 
Nii Ayikwei Parkes Erresuma Batuan jaio zen, baina bere haurtzaroa Ghanan pasatu zuen. Hainbat urte eman zituen Ghanako hezkuntza sisteman, eta horrek bere literaturaren oinarri sendoa ezarri zuen. Parkesek ikasketak Manchester Metropolitan Unibertsitatean eta Birkbeck College-n (Londres) egin zituen. Haur literaturari eta poesia emanaldiari buruzko interesa hasi zen bere gaztetan, eta horretan murgilduta, African Writers' Club taldean parte hartu zuen.

 Literatur ibilbidea 
Parkesek hainbat genero jorratzen ditu: poesia, eleberriak, saiakerak eta haur literaturaren alorrean ere egindako lanak ditu. Bere lanetan identitateari, gizarteari, kulturen arteko harremanei eta Afrikako munduaren ikuspegiei buruzko gaiak jorratzen ditu.

Parkesek bere lehen eleberria, Tail of the Blue Bird (2009), argitaratu zuen, Ghanako herrixka batean girotutako istorio bat, krimenaren, misterioaren eta gizartearen aniztasunaren inguruan. Eleberri hau nazioartean aintzatespena jaso zuen, eta hainbat hizkuntzatara itzuli zen.

Poesian, Parkesek eyes of a boy, lips of a man (1999) eta M is for Madrigal (2004) lanak argitaratu zituen, bere idazkera poetikoaren indarra erakutsiz. Bere poesia idazteko estiloa emozioz eta sormenez betea da, eta bere herrialdeko gizarte eta kultura kontzeptuak jasotzen ditu.

Bere azken poesia-liburuak, The Makings of You (2010) eta The Geez (2020), Afrikako literaturaren testuinguru garaikidean kokatzen dira. The Geez Poetry Book Society-k gomendatu zuen eta Walcott Prize sarirako hautatu zuten. Horrela, Parkesek Afrikako literatura garaikidearen zutabeetako bat bihurtu da.

 Haur Literaturaren Alorrean 
Parkesek K.P. Kojo izenarekin lan egiten du haur literaturan. Haurrei zuzendutako The Parade (2010) eta Tales From Africa (2017) liburuak argitaratu ditu, Afrikako tradizioen eta baloreen inguruko istorioak eskaintzen dituztenak. Haur literaturan ere bere estilo berezia erakutsi du, eta mundu osoko haurrei Afrikako kulturaren parte bat gerturatzea lortu du.

 Editore lana eta ekintzailetza 
2001ean, Parkesek flipped eye publishing argitaletxea sortu zuen, eta bertan literatura garaikidea argitaratzen dute. Argitaletxe honek Afrikako idazle eta sortzaileei aukera eman die, eta Parkesek editore lan garrantzitsua egin du. Horrela, hainbat idazle berri ezagutarazi ditu eta Afrikako literaturaren oihartzuna handitu.

Parkesek Ghanan, bere herrialdean, idazketa sortzailea bultzatzeko egitasmoak abian jarri ditu. Ama Ata Aidoo Centre for Creative Writing zentroaren zuzendari sortzailea izan zen, eta Afrikako idazle gazteek beren sormena garatzeko espazioak sortzeko lan egin du. Bere ekimenak Afrikako literaturaren etorkizuna sustatzeko eta garatzeko helburuarekin egiten dira.

 Aintzatespenak 
Parkesek hainbat sari jaso ditu bere literatur lanengatik. Hauek barne hartzen dituzte:

 Prix Baudelaire (2010)
 Prix Laure Bataillon (2010)
 Walctt Prize (2020)

Horrez gain, Parkesek Afrikako literatura garaikidearen figura esanguratsu bihurtu da, eta haren lanak nazioarteko literaturan toki garrantzitsua hartu du.

 Ondorioa 
Nii Ayikwei Parkesek Afrikako literatura garaikidea aberastu du bere lanekin, eta identitatearen, gizartearen eta kulturen arteko harremanen inguruko hausnarketak eskaintzen ditu. Poema eta prosa idatziak nazioartean goraipatuak izan dira, eta bere ahotsa Afrikako literaturaren historia eta etorkizunaren barruan ezinbestekoa da.