Irene Bizkarra

Irene Bizkarra Usabiaga (Mañaria, Bizkaia, 1918ko urriaren 10a - 2005) frankismoaren biktima izan zen, beraien pentsaera nazionalistengatik kartzelaratuak izan ziren Mañariko 13 Alabak taldeko gazteena.

Idartza baserrikoa jaiotzaz eta Juan eta Maria Esperanzaren alaba, Zumelaga etxea zuen bizileku ahizpa Juliarekin batera 1936ko gerra garaian errepresaliatua izan zenean. Jaioterrian espetxeratzeko izen zerrenda luze bat osatu zen, tartean bi ahizpena, eta 1937ko uztailaren 29an herriko emakumeen artean burututako sarekada atxilo eraman zuten, Durangoko Goardia Zibilen Komandantziara lehenengo eta Bilbora gero.thumb|Mañariko13 Alaben erakusketa iraunkorreko taulak herriko plazan.

Abuztuaren 12an, Mañariko Elizateko udalbatza guztia batuta, Bilboko Instrukzio Militarreko 4. Epaitegiari luzatutako idatzi baten aipatzen dute Irene Vizcarra eta zerrendatutako beste 9 andrazkok, EAJko kideak guztiak, “jokabide ona antzeman izan zaiela, bai alderdi moralean, bai erlijiosoan”.

Abuztuaren 12 horretan hain justu hartu zion epaileak deklarazioa eta, idatziz gordeta dagoen modura, aitortu zuen Emakume Abertzale Batzeko kidea zela, zuzendaritzan kargurik bete ez zuen arren, ez zuela arroparik josi ez bestelakorik egin separatista gorrientzat eta ez zela beraien saioetara joan; aipatu zuen ere ez zuela propaganda egin separatista gorrien alde haiek nagusi ziren sasoian eta azkenik ez zuela esku hartu eskuineko elementuen jazarpenean.

Kartzelan zirela, Irenek egarri handia pasatu zutela gogoratzen zuen eta kontatzen zuenez kartzelazainek ura eraman bai, baina euren aurrean lurrera botatzen zuten.

Bilboko Larrinagako espetxean bi hilabete eman ondoren, irailaren 29an libre utzi zuten Julia ahizpa, Salome Arteaga, Clara Goiti, Antolina Gorospe eta Maxima Arteagarekin batera.

 Aitortzak 

 2020an, Gerediaga Elkartearen ikerketa historikoaren emaitza bezala Atearen ostean, Mañariko 13 Alabak izenburuko dokumentala aurkeztu zen, “oroimena berreskuratzeko eta egindako kaltea konpontzeko” xedearekin Mañariko udalak  bultzatu eta Bideografikek ekoiztutakoa
 Mañariko pilotalekuaren ostean zuri-beltzezko mural bat dago ikusgai, Wallart arte estudioak margotutakoa Irene bera eta kartzelaratuak izan ziren gainontzeko 12 emakumeen omenez, guztien izen-abizenak jasoz.
 Jaioterriko plazan ikusgai dagoen erakusketa iraunkorreko protagonistetako bat da Irene Bizkarra

 Erreferentziak 
 Kanpo estekak 

 Atearen ostean, Mañariko 13 Alabakdokumentala, Julen Orbegozok eta Carlos Iglesiasek zuzendua

Kategoria:Mañariarrak
Kategoria:Frankismoaren biktimak
Kategoria:Euskal Herriko frankismoak kartzelaratutakoak
Kategoria:Emakume Abertzale Batza