Nitropropano

Nitropropanoa konposatu organikoa da, C3H7NO2 formula duena, nitroderibatuen klasekoa. Bi isomero ditu: 1-nitropropanoa eta 2-nitropropanoa. Bi isomeroak likido kolorge, oliotsu eta sukoiak dira. 1-nitropropanoaren irakite-puntua 132 C-koa da eta 2-nitropropanoarena 120 C. Ezaugarri hau usatzen da biak destilazioz separatzeko. Disolbagarriak dira etanoletan, kloroformotan eta dietil eterretan. Narritagarriak dira. 2-nitropropanoa kartzinogenoa da.
+1-Nitropropane202x202px|2-Nitropropane1-nitropropanoa2-nitropropanoa

 Sintesia 
Nitropropanoa propanoa eta azido nitrikoa gas fasean eta 350-450 C-ko tenperatura-tartean erreakzionaraziz sintetizatzen da. Erreakzio-emaitza interes industrialeko lau nitroalkanoen nahastea da: nitrometanoa, nitroetanoa, 1-nitropropanoa eta 2-nitropropanoa. Laurak destilazioz bereizten dira.

 Erabilera 
Nitropropanoaren bi isomeroek antzeko erabilera dute. Disolbatzaile legez usatzen dira pinturetan, itsagarrietan, bernizetan, polimeroetan, erretxinetan eta estalduretan. Halaber, sintesi organikoan ere baliatzen dira lehengai gisa.

 Toxikotasuna 
Bi isomeroak narritagarriak dira. Larruazalean zehar, arnasketaz edo irentsiz narritadurak eragiten dituzte begietan, mukosetan edo arnas-aparatuan. Gibel- eta giltzurrun-arazoak eragin ditzakete.

Bestalde, 2-nitropropanoa tabako-kearen osagaia da eta kartzinogenotzat jotzen da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nitro konposatuak