Celia Calderón

Celia Calderón (Guanajuato, Mexiko, 1921eko otsailaren 10a – Mexiko Hiria, Mexiko, 1969ko urriaren 9a) artista, margolaria izan zen, bere grabatu lanengatik ezaguna, baita bere oleo eta akuarelengatik ere. Mexikoko Grabatzaileen Elkartean, Herri Grafika Tailerrean eta Mexikoko Plastikaren Aretoan parte hartu zuen.

 Bizitza 
Celia Calderón Guanajuato estatuan jaio zen 1921ean. Felix Calderonen eta Enedina Olveraren alaba izan zen. Arte Plastikoen Eskola Nazionalera eta Francisco Diaz de Leonen tailerrera joan zen grabatua ikastera. Londresko Slade School of Fine Art-en ikasketak bukatzeko beka bat jaso zuen kontsulatu britainiarraren eskutik.

 Lan ibilbidea 
Bere ibilbidean zehar talde eta elkarte artistiko ugaritan parte hartu zuen eta nabarmendu ere egin zen. Halaber, bidaiak egiteko eta bekak lortzeko aukera izan zuen, bere garaikideek bere lanari ematen zioten errekonozimendua adierazten duten bekak eta artista egonezin eta dinamiko gisa bereizten dutenak. Ikasle batzuek diotenez, izaera indartsuko emakumea zen, eta, aldi berean, ikasleen konpromisoa eskatzen zuen. 

1942 urtean hasi zen Arte Plastikoen Eskola Nazionalean (ENAP). Marrazketako lehen saria irabazi ostean, Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoak (UNAM) beka eman zion Arte Liburuen Eskolan ikasten jarraitzeko. Lau urte geroago, San Carlos Akademian hasi zuen bere irakasle-ibilbidea, batez ere  grabatua irakasten, eta, neurri txikiagoan, pintura eta marrazketa. Arte Ederren Institutu Nazionalaren (INBA) mendeko eskoletan ere irakasle izan zen. Urte horretan bertan, beste kide batzuekin batera, Arte Plastikoak Sustatzeko Elkartea sortu zuen. 1947 urtean, Mexikoko Grabatzaileen Elkartera (SMG) batzeko gonbita egin zioten, eta Mexikoko Plastikaren Aretoaren kide fundatzailea izan zen 1949 urtean; 1955 urtean, Neguko Saria jaso zuen. 

Atzerrira bidaiatzeko beste aukera bat 1950 urtean aurkeztu zitzaion, Londresko Slade School of Art-en ikasteko beka bat eman ziotenean, Arte Ederren Institutu Nazionalak (INBA) eta Britainiar Institutuak finantzatua. Bajoneroren esanetan, garai horretan hobetu zuen metal grabatuaren teknika. Urte berean, Lehen Biurteko Interamerikarrean parte hartu zuen.

TGPn sartu zen berrogeita hamarreko hamarkadaren lehen erdian. Nahiz eta Tailerrean denbora baterako kide izan ziren artista asko eta asko bere kide ezagun eta karismatikoen itzalpean garatzen ziren, hori ez zen bere kasua izan. Leopoldo Mendezek Celiaren sormen handia aipatu zuen, Angel Bracho eta Pablo O’Higginsekin parekatuz, nortasun artistiko handia izan duten artistak baitira. Bere ikaskideen aintzatespenari esker, Sobietar Batasunean eta Txinako Herri Errepublikan bidaiatzeko eta ikasteko aukeratua izan zen, eta hori aukera bereziki ezohikoa zen. Pekingo Artisten Zentroan erakusketak egiteaz gain, Celiak Txinako hainbat artista ospetsuren tailerrak ezagutu zituen, eta haiekin gogor lan egin zuen. 1963 urtean lidergo handiagoa lortu zuen, Elizabet Catlett eta Mercedes Quevedorekin batera Herri Grafika Tailerreko zuzendaritza osatu zuen eta.  

 Lanak eta erakusketak 
1947 urtean, Mexikoko Grabatzaileen Elkartearekin bat egitera gonbidatu zuten Celia, eta 1952 urtean, Herri Grafika Tailerrera. Akuarelekin zuen trebetasunari esker, 1946 urtean hasi zen irakasle lanetan San Carlos Akademian.

Sobietar Batasunaren gonbidapen bati esker, Asiara bidaiatu zuen eta Pekinen erakutsi zuen bere lana.

1955 urtean Neguko Aretoko saria irabazi zuen Mexikoko Plastikaren Aretoaren eskutik, eta bera izan zen sortzaileetako bat.

Bere lan grafikoarengatik da ezaguna, baina olioekin eta akuarelekin egindako margolaria ere izan zen. Bere grabatu-lanak litografietan bereziki erabiltzen ziren hainbat teknika erabiltzen ditu. Akuarelekin egindako lana goraipatu zuen Justino Fernandez arte kritikariak, Mexikoko artearen historiaren aitatzat jotzen denak. Bere irudiak, batez ere, bere lan grafikoan pertsonaia ezagunak izan ziren, batez ere heroi mexikarrak.

 Heriotza 
Bere azken egoitza General Molino del Campon izan zen. Tacubayan 53. 1969ko urriaren 9an bere buruaz beste egin zuen San Carlos Akademian, buruan tiro bat emanda.

 Sariak eta aintzatespenak 

 1955 urtean Neguko Aretoko saria Mexikoko Plastikaren Aretoaren eskutik

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Mexikarrak (Mexiko Hiria)
Kategoria:Mexiko Hirian hildakoak
Kategoria:Mexikoko artistak
Kategoria:Emakume artistak
Kategoria:Emakume margolariak
Kategoria:Mexikoko margolariak