Serapias cordigera

Serapias cordigera Orchidaceae familiako landare belarkara iraunkorra da.

 Deskribapena 
Serapias cordigera-k loreen labelo oso zabal eta bihotz-formakoa eta purpura kolorea du, eta horrek bereizten du labelo estuagoa duten generoko beste espezieetatik. Labeloaren barnealdean bi kailu dibergente ditu (Serapias lingua-k bakarra du).

Zurtoin ertainak. 15-20 cm-ko altuerakoak, tenteak eta meheak; zurtoinaren oinarriak  tindu gorrixkak izaten ditu.

Hostoek, askotan, orban moreak izaten dituzte, estuak dira, lantzeolatuak eta ildaskatuak. Hostoek eta zurtoinaren oinarriak tindu gorrixkak izaten dituzte.

Infloreszentzia laburra da, trinkoa, 2-12 loreekin, nahiko handiak. Tepaloek krosko itxi bat osatzen dute, kanpokoak purpura kolorekoak, obatu-lantzeolatuak, puntaluzeak, muturrean libreak, barneko albokoak obatuak, ertzak ondulatuak eta oso puntaluzeak.

Labeloak erdiko uzkurdura bat du, bi zatitan banatzen duena: beherantz zuzendutako distal zati laua, mihi formarekin, zabala eta bihotz-formakoa, erdiko eremua bilotsua, eta aurrekoaren zabalera bereko beste eremu proximal ahur bat eta oinarrian bi kailu purpura kolorekoekin, ezproirik gabe.

Epikiloa zabalduta dauka oinarritik, hau da, bihotz formarekin. Hipokiloaren oinarriaren bi ildoak dibergenteak dira.

Tuberkulu oboideak, 3-5 bitartean, eserita edo estoloi gainean.
Loraldia apiriletik ekainera bitartean izaten da.

 Banaketa eta habitata 
Batez ere Mediterraneoko mendebaldeko herrialdeetan, baina ekialderantz hain urrun dauden lekuetara irits daitezke, hala nola Turkiako hegoaldera. Zenbait komunitate Pedroches-ko haranean daude, Kordoba probintzian. Azore uharteetan eta Afrikako ipar-mendebaldean ere hazten dira.

San Vicente de la Barqueratik Santanderrerako kostaldean  ere badaude. Belardietan, kostaldeko lehen lerroan.

Lur silizeotan bizi da, belardi hezeetan, sastraka altuetan, olibadietan, eta argi nahikoa igarotzen uzten duten baso argietan. Itsas mailatik 1000 metrorainoko altueretan garatzen da. Espezie babestua Balear Uharteetan.

 Taxonomia 
Serapias cordigera Carlos Linneok deskribatu zuen eta Species Plantarum, Editio Secunda 1345. 1763-n. argitaratu zuen.

 Etimologia 
Serapias: jatorri grekoko izen generikoa da, antzina ziurtasunez identifikatu gabeko orkidea bati aplikatu zitzaiona, agian Orchis morio. Egiptoko jainko batengandik dator, Serapis izenekoa, zeinaren tenpluetan elizkoiak haragiaren plazeretara dedikatzen baitziren. Linneok genero honi eman zion izena, agian orkidea batzuei efektu afrodisiakoak egozten zaizkielako da.

cordigera: latinezko epitetoa “bihotz formakoa” esan nahi duena. 

 Subdibisioak 
 Serapias cordigera subsp. azorica (Schltr.) Soó
 Serapias cordigera subsp. cordigera
 Serapias cordigera subsp. cossyrensis (B.Baumann & H.Baumann) Kreutz
 Serapias cordigera subsp. cretica B.Baumann & H.Baumann

 Sinonimoa 
 Helleborine cordigera (L.) Pers.
 Lonchitis cordigera (L.) Bubani
 Serapias lingua var. cordigera (L.) Savi
 Serapiastrum cordigerum (L.) A.A.Eaton

subsp. azorica (Schltr.) Soó
 Serapias atlantica D.Rückbr. & U.Rückbr.
 Serapias azorica Schltr.

subsp. cordigera
 Serapias lorenziana H.Baumann & Künkele
 Serapias ovalis Rich.
 Serapias vomeracea f. artemisiae (W.Hahn, Kreutz & Passin) P.Delforge
 Serapias vomeracea subsp. artemisiae W.Hahn, Kreutz & Passin
 Serapias vomeracea var. mauritanica E.G.Camus

subsp. cossyrensis (B.Baumann & H.Baumann) Kreutz
 Serapias cossyrensis B.Baumann & H.Baumann 

 Galeria 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak  

Kategoria:Orchidaceae