Ġbejna

ġbejna (malterako ahoskera: [ˈd͡ʒbɛjnɐ]; plurala: ġbejniet ) ġobna (" gazta ") txikitzailea da, "gazta txikia" gisa itzul daitekeena.

Artikulu honen gainerakoan ġbejna tan-nagħaġ ("ardi gazta") deskribatzen da, Maltan eta Gozon egiten den Maltako gazta mota bat;

Maltan egindako gazta borobil txiki bat da, ardi-esnea, gatza eta gatzagia oinarri dituena. Maltan ekoizten den ardi esne gehiena gazta txiki horiek ekoizteko erabiltzen da.

Maltan, tradizioz, ahuntzak jezten zituzten kaleetan, eta esnea berehala saltzen zuten zegoen bezala.  Saldutako pasteurizatu gabeko esnea izan zen bruzelosia (malteraz, Deni Irqiq «Maltako sukarra») XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran hedatzearen arrazoietako bat. Themistocles Zammiti pandemia geldiaraztea ziurtatu zaio.

Maltak Europar Batasunarekin bat egin aurretik, Maltak egindako eskaera onartu zuen EBk, hau da, ricottaren aldaera tradizionalarekin batera, ġbejna babestea.

 Prestaketa eta barietateak 
Ġbejna kanabera lehorrez egindako gazta-ontzi bat da, nahiz eta gaur egun plastikozkoak ere erabiltzen diren. Tradizionalki, gela txiki eta aireztatuetan lehortzen dira, leihoak eltxo-sare batekin babestuta. Esaten da itsasoko ura erabiltzen zela garai batean gazta mamitzeko. Gatzagia gaur egun erabiltzen da, eta esne pasteurizatuan eta pasteurizatu gabean eskuragarri dago.

ġbejniet hainbat modutan prestatu eta zerbitzatzen dira: freskoak (friski edo tal-ilma), lehortuak ( moxxa, bajda edo t'Għawdex ), gatzarekin onduak ( maħsula ) edo piperrez ( tal-bżar ). Barietate freskoak ehundura leuna eta esne zaporea ditu eta bere gazuraren barruan mantentzen da, mozzarellaren antzera. Lehortutako barietateak zapore definituagoa du, intxaur usaintsua, ia musketakoa, eta nahiko gogorra da. Piperdun barietatea piper beltz ehoarekin estali eta ontzen da, eta ondoren olioan edo ozpinetan gorde daiteke. Zapore sendoa pikanteagoa bihurtzen da ontzen diren heinean eta ehundura xehatua ere garatzen dute.

 Maltako gastronomian 
Ġbejna elementu garrantzitsua da soppa tal-armla bezalako plater ugaritan. Askotan pasta edo zopa platerei gehitzen zaie (kusksuan adibidez) zaporea hobetzeko, pizza-gain gisa  edo ħobż biż-żejt egiteko betegarri gisa.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ardi esnedun gaztak