Cyrillus Kreek

Cyrillus Kreek, jaiotzez Karl Ustav Kreek, (Võnnu, Lääne konderria, 1889ko abenduaren 3agreg./azaroaren 21ajul. – Haapsalu, 1962ko martxoaren 26a) estoniar musikagile, abesbatza-zuzendari, musika-irakasle eta folklorista izan zen. Zeresan handia izan zuen Estoniako musikaren nazio-ezaugarrien garapenean, eta herrialdeko musika koralaren berritzaile garrantzitsuenetako bat izan zen.

 Bizitza 
Gustav (Konstantin) Kreek irakaslearen eta haren emazte Mari (Maria) Pootsiren seme-alabetatik bederatzigarrena, Karl Ustav Kreek 1889an jaio zen Võnnun eta Lääne konderrian hazi zen. Jaio eta bost aste bataiatu zuten eliza luteranoan. Familiako hamaika seme-alabetatik sei heldutasunera iritsi ziren: Louise Johanna, Gerhard Fürchtegott (Methodius), Wilhelm Traugott (Vladimir), Karl Ustav (Cyrillus), Maria Helmi (Maria) eta Adolphine Hilda (Nadežda). 1896an, aita Vormsi uhartera joan zen irakasle, eta familia osoa denbora batez han bizi izan zen. Politika tsarista zela eta, Vormsi uharteko suediar-estoniar guztiak bezala, kristautasun ortodoxora konbertitu behar izan ziren, izenak aldatuz. Handik gutxira, amak Haapsalura lekualdatzea erabaki zuen zen seme-alabei heziketa hobea emateko. Kreekek Haapsaluko San Nikolas eskolan ikasi zuen eta han pianoa, tronpeta eta tronboia jotzen hasi zen.

Zortzi urte San Petersburgoko Musika Kontserbatorioan eman zituen, 1908tik 1912ra tronboia eta 1912tik 1916ra konposizioa ikasiz. Ikasle Estoniarren Elkarteko kidea zen, eta abesti herrikoiak biltzeko interesa piztu zitzaidon. 1911n espedizio etnografikoetan parte hartzeari ekin zion, eta fonografo batean herri-musika grabatu zuen lehen pertsona izan zen Estonian. Horrez gain, bizitza osoan 1.300 abesti herrikoi baino gehiago jaso zituen ikasleengandik.

Estoniak independentzia aldarrikatu ondoren, jaioterrira itzuli zen. Rakvereko Irakasleen Eskolan (1919-1920), Tartuko Musika Eskolan (1920-1921) eta Haapsaluko Irakasleen Eskolan (1925-1932) musika irakatsi zuen, besteak beste. Sobietar Batasunaren okupazioaren garaian (1940-1941, 1944-1950) teoria musikaleko irakasle izan zen Tallinngo Kontserbatorioan. Gainera, hainbat abesbatza zuzendu zituen.

Cyrillus Kreek Haapsalun hil zen 1962ko martxoaren 26an. Hileta-zeremonia herriko ikastetxeko aretoan egin zen apirilaren 1ean, eta Haapsaluko hilerri zaharrean lurperatu zuten. 2001ean, museo bat ireki zen Kreeken Haapsaluko etxean, eta 2007az geroztik, Tõnu Kaljustek eta Lootsi fundazioak Cyrillus Kreeken omenezko musikaldia antolatzen dute urtero.

 Obra 
Cyrillus Kreeken musika-lan ia guztiak folk musikan oinarritzen badira ere, estilo neoklasikoaren eragina ere izan zuen.

Kreeken lanik garrantzitsuena 1927ko Requiem da. Wolfgang Amadeus Mozarten izen bereko lanaren hitzak erabili zuen, eta estonierazko itzulpena Georg Schultz-Bertram folkloristak egin zuen. Genero horren lehen adibidea da Estoniako musikan.

 Lan hautatuak 

 Requiem in C Minor (Reekviem) (1927)
 Musica sacra (1943)
 Armastuslaul 13. sajandist (XIII, mendeko maitasun-kanta) (1943)
 Kalevipoeg nõiakoopas (Kalevipoeg aztiaren kobazuloan) (1953)
 Setu sümfoonia (Seto sinfonia) (1953)

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Estoniako musikagileak
Kategoria:Sobietar Batasuneko musikagileak
Kategoria:XX. mendeko musikagileak
Kategoria:Abesbatza zuzendariak
Kategoria:Estoniako irakasleak
Kategoria:Musika-irakasleak
Kategoria:Estoniako folkloristak
Kategoria:San Petersburgoko Musika Kontserbatorioko ikasleak
Kategoria:Ekialdeko ortodoxiara konbertituak