Estoniako Batzar Probintziala

Estoniako Baltzar Probintziala edo Estoniako Estatuaren Dieta (estonieraz: Maapäev) Errusiako Iraultzaren garaian 1917ko maiatza eta ekaina bitartean aukeratutako Estoniako Gobernazio Autonomoko parlamentu probintziala (dieta) izan zen. 1917ko azaroaren 28an, Errusiako Urriko Iraultzaren ondoren, batzarrak bere burua botere subirano bakartzat jo zuen Estonian eta Estoniako Asanblada Konstituziogilerako hauteskundeak deitu zituen. Lehen Mundu Gerran alemaniarrek Estonia okupatu zuten egunaren bezperan, kontseiluak Estoniako Salbazio Batzordea aukeratu zuen eta Estoniaren Burujabetza Aldarrikapena eman zuen 1918ko otsailaren 24an.

 Historia 
1917ko apirilaren 12an, Errusiako behin-behineko gobernuak Estoniaren behin-behineko autonomiari buruzko agindua eman zuen. Estoniako gobernazioak (gaur egungo Estoniako iparraldea) Livoniako gobernazioaren (gaur egungo Estoniako hegoaldea) estoniar hizkuntzako iparraldearekin bat egin zuen gobernazio autonomoa osatzeko. Errusiako behin-behineko gobernuak batzar probintzialaren sorrera dekretatu zuen, zeharkako sufragio unibertsalez aukeratutako kideekin.

Asanbladak Zaharren Kontseilu bat ezarri zuen (estonieraz: Eesti maapäeva vanemate nõukogu), krisi garaian legeak egiteko boterea ere bazuena. 1917ko azaroan Petrograden (San Petersburgo) izandako estatu kolpe boltxebikearen ondoren, "Estoniako Komite Militar Iraultzaileak" boltxebikeak antzeko kolpe bat egin zuenean Revalen (Tallin), Estoniako hiriburuan, Maapäevek uko egin zion gobernu boltxebike berria onartzeari. Boltxebikeak kontseilua desegiten saiatu ziren orduan. Bere azken bileran, 1917ko azaroaren 15ean, Maapäev-ek bere burua Estoniako lege-autoritate goren izendatu zuen Batzar Konstituziogilearen deialdia egin arte. Legeak egiteko baimena eman zioten Zaharren Batzordeari.

Kontseilua indarrez desegin zuten boltxebikeek azaroaren 26an, politikari nagusiak klandestinitatera pasatzera behartuz.Maesalu, Lukas, Lauer, Pajur and Tannberg, History of Estonia, AS BIT 2002,  1918. urte hasierako Asanblada Konstituziogilerako hauteskundeetan, boltxebikeek antolatuta, boto-emaileen bi herenek babesa eman zieten independentzia nazionala defendatzen zuten alderdiei. Boltxebikeek berehala baliogabetzat jo zituzten hauteskundeak. 1918ko otsailaren 19an, Lur Kontseiluko Zaharren Batzordeak Estoniaren independentzia aldarrikatzea erabaki zuen. Horretarako, Salbazio Batzorde bat sortu zen (hiru kideko batzorde bat, Maapäevek organo betearazle gisa osatutakoa Asanbladaren jarduerak oztopatuta egon ziren aldian), botere bereziekin. Otsailaren 24an, boltxebikeek Tallindik erretiratu ostean eta Alemaniako indarrek herrialdeko hiriburua okupatu baino egun bat lehenago, Salbaziorako Batzordeak Estoniako Errepublikaren independentzia aldarrikapen formala egin zuen.

Alemaniak Estonia okupatu ondoren, Maapäevek Estoniako legealdian jarraitu zuen 1919ra arte.

 Emaitzak 
Parte-hartzea nahiko txikia izan zen hauteskundeetan, %30ekoa. 62 eserlekuetarako hauteskunde sistema oso luzea eta konplexua izan zen. Hala ere, hiri eta landa eremuen arteko diputatu banaketa orekatua eta alderdi estoniarren sistema garatzea ekarri zuen. Estatuko parlamentua 1917ko uztailaren 14an eratu zen.
+Alderdi politikoaAulkiakLanda-liga13STP - ERSP11Estonia Elkarte Sozialdemokrata9Estoniako Alderdi Sozialista Iraultzailea8Estoniako Alderdi Demokratikoa7Errusiako Langileen Alderdi Sozialdemokrata5Estoniako Alderdi Demokratiko Erradikala4Baltikoko alemaniarrak1Suediar estoniarrak1Independenteak3Guztira62Iturriak: Raun, Suny

 Presidenteak 

 Artur Vallner (1917ko uztailaren 14a - 1917ko urriaren 25a).
 Otto Strandman (1917ko urriak 25 - 1918ko azaroak 27).
 Ado Birk (1918ko azaroaren 27tik 1919ko otsailaren 3ra).
 Kaarel Parts (1919ko otsailaren 3tik 1919ko apirilaren 23ra).

 Erreferentziak 

Kategoria:Estoniako politika