Cēsisko gudua

Cēsisko gudua (; ; , ) Estoniako Independentzia Gerrako zein Letoniako Independentzia Gerrako gudu erabakigarria izan zen. Borroka gogorren ondoren, iparraldetik zetorren estoniar indar batek, letoniar unitatez lagunduta, Baltikoko alemaniarren erasoei aurre egin zien eta kontraerasoari ekin zion. Letoniako Cēsis inguruan gertatu zen.

 Aurrekariak 
Letoniak independentzia aldarrikatu zuen 1918an, baina ezin izan zuen Armada Gorriaren aurrerapena geldiarazi, Riga hiriburua sobietarren eskuetan geratu baitzen. Letoniako Errifledun eliteko tropa gorrien aurrerapena Alemaniako VI. Erreserba Gorputzak gelditu zuen. Rüdiger von der Goltz jeneralaren agindupeko Erreserba Gorputza Baltische Landeswehr, Freikorpseko Burdinazko Dibisioa eta Guardiako Erreserba Dibisioak osatzen zuten. Behin-behineko gobernuari leial zitzaizkion boluntario letoniarrak ere Baltische Landeswehrraren agindupean jarri zituzten. 1919ko apirilaren 16an, Apirileko Putscha izeneko estatu-kolpean, alemaniarrek Kārlis Ulmanisen gobernua kanporatu zuten, eta Letoniako Behin-behineko Gobernu Alemaniarra sortu zuten, Andrievs Niedra buru zuela. Hala ere, Letoniar Brigada, Jānis Balodis buru zuena, pasiboki alemaniarren agindupean geratu zen.

Riga Armada Gorritik birkonkistatu ondoren, VI. Erreserba Gorputzak iparrerantz mugitzen jarraitu zuen. Aldi berean, III. Estoniar Dibisioa, sobietarrak Estoniako hegoaldetik kanporatu ostean, Letonian barrena egiten ari ziren iparretik. Estoniak Ulmanisen gobernua ezagutzen jarraitzen zuen, momentuan erbestean zegoena. Ez batak ez besteak zegoen atzera egiteko prest. Borrokak ekainaren 5ean hasi ziren, Landeswehrreko uniteteek hurrengo egunean Cēsis hartuz. Ekainaren 10ean, aliatuen bitartekaritzarekin, su-etena aldarrikatu zen, baina elkarrizketek porrot egin zuten eta ekainaren 19an borrokak berrabiarazi ziren.

 Gudua 
Burdinazko Dibisioak estoniar posizioak Ekainaren 19an eraso  zituen, Limbažitik gertu. Garai hartan, Estoniako III. Dibisioak, Krišjānis Berklinis koronelaren menpeko Letoniako II. Cēsisko erregimentua barne, 5.990 infanteriaz eta 125 zalditeriaz osatuta zegoen. Alemaniarren aldeko indarrek 5.500-6.300 infanteria inguru eta 500-600 zalditeria inguru zituzten, baita abantaila handia kanoi, metrailadore eta morteroen alorrean. Alemaniarrek nolabaiteko arrakasta izan zuten Limbaži inguruan hasiera batean, baina berehala atzera egin zuten. Landeswehrreko eraso nagusia ekainaren 21ean hasi zen, Letoniako II. Cēsisko erregimentuko posizioak hautsiz Rauna ibaiaren aldean. Estoniako III. Dibisioarentzat egoera kritikoa bazen ere, alemaniarren erasoa Estoniako hiru tren blindatuk eta Kuperjanov Partisanoen Batailoiak geldiarazi zuten.

Landeswehrrak frontearen zenbait aldetan erasotzen jarraitu zuen, eta estoniar indar gehiago batu ziren guduan. Alemanen azken erasoak gelditu ondoren, estoniar indarrek ekainaren 23an kontraeraso zabala  hasi zuten fronte osoan zehar, Cēsis askatuz eta alemaniarrak Rigara bultzatuz.

 Ondorioak 
Cēsisko gudua Estoniarentzat garaipen erabakigarria izan zen alemaniarren armadaren aurka. Estoniako III. Dibisioak Rigarantz aurrera egiten jarraitu zuen. Uztailaren 3an estoniarrak hiriaren kanpoaldean zeuden. Estoniak, Letoniak eta Alemaniarren aldeko Behin-behineko Gobernuak Strazdumuižako su-etena sinatu zuten Ententeren eskariz. Armistizioak Ulmanisen gobernua berrezarri zuen Rigan. Alemaniarrek Letoniatik alde egiteko agindua jaso zuten, Landeswehrra Letoniako gobernuaren agindupean jarri zuten eta Armada Gorriaren aurka borrokatzera bidali zuten. Hala ere, Ententeren aginduak saihesteko, soldadu alemaniar asko, alde egin beharrean, Mendebaldeko Errusiako Bolondresen Armadan sartu ziren, nominalki Armada Zuriaren menpean zegoen unitate militarra. Estonian bakea lortu bazen ere, Letonian eta Lituanian oraindik ere 1919ko abendura arte zenbait borroka eman ziren. 
Estoniak guduaren urteurrena Garaipenaren Eguna gisa ospatzen du, festa nazionala. Aldi-bereko Letoniarren guduaren oroipen-ekitaldiak ekainaren 22an ospatzen dira Cēsisgo Askatasunaren Monumentuan.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:1919ko gatazkak
Kategoria:Errusiako Gerra Zibileko guduak
Kategoria:Estoniako Independentzia Gerrako guduak
Kategoria:Letoniako Independentzia Gerrako guduak
Kategoria:Alemaniak parte hartutako Errusiako Gerra Zibileko guduak
Kategoria:Estoniak parte hartutako guduak