Andrée Blouin

Andrée Madeleine Blouin (1921eko abenduaren 16a - 1986ko apirilaren 9a) Afrikako deskolonizazio mugimendu panafrikanistako ekintzaile politikoa zen,  emakumeen askapenaren eta giza eskubideen defendatzailea .

 Biografia 

 Haurtzaro eta nerabezaroa 
20. mendean Afrika Erdiko Errepublika bilakatu zen herrialdean jaio zen Andreé. Bere ama Josephine Wouassimba hamalau urteko neskatoa izan zen, banziri herrikoa, eta aita Pierre Gerbillat berrogei urteko kolonizatzaile frantziarra. 

Hiru urte zituela, bere aitak eta amaorde Henriette Pousiminek Andrée amarengandik bereizi zuten eta neskato mestizoentzako umezurztegi batean sartu zuten, Brazzaville hirian, Kongo frantziarrean. Bertan, mojen abusu eta tratu txarrak bizi izan zituen. Umezurztegi hau europarren "ohitura libertinoen" ebidentzia estaltzeko sortu zuten (bortxaketen ondorio gertatutako haurdunaldiak eta jaiotzak ugariak ziren) eta "partzialki zuriak diren haurrak Afrikako bizi-baldintza pribitiboetatik babesteko". 15 urte zituela, mojek presio egin zioten behartutako ezkontza bati baietz esateko, baina bereari eutsi zion neskak, eta berak eta beste bi neskatok 1938an ihes egin zuten umezurztegitik.

Umezurztegitik ihes egitean, Andrée amarekin itzuli zen eta jostun lanetan hasi zen. Kongo kolonialean Roger Serruys izeneko aristokrata belgikarra ezagutu zuen eta haurdun geratu zen. Serruysek harremana sekretu baizik ez zuen bilatzen zuen, eta Andreek ez zuen hori onartzen, haurra bakarrik izatea erabaki zuelarik. 19 urte bete zituenean erditu zen Rita alabaz, 1940ko abenduaren 16an.

 Aktibismora jauzia 
Beste europar bat ezagutu zuen ondoren, Kongo frantziarrean zebilen Charles Greutz, ezkondu egin zen harekin, eta seme bat izan zuten, René. Bi urteren buruan malariaz gaixotu zen haurra, baina bertako ospitaleetan kinina medikazioa ukatu zioten Frantziako administrazio kolonialak behin eta berriz esan ziolako amari “soilik europarrentzat” zela hango osasungintza. Semea hil egin zen, eta horrek eraginda Blouin aktibista bihurtu zen. Hala, Blouinek kanpaina bat abiarazi zuen Ekuatoreko Afrika Frantziarren legeen kontra, malariarako beharrezko zen kinina ukatu egiten baitzitzaien afrikar jatorriko pertsonei.  Era berean Andreek erabaki zuen geratzen zitzaion Rita alaba ez zela Afrika kolonialean haziko, eta Frantziara joan zen bizitzera Greutzen familiarekin. 

Greutzengandik dibortzioa lortu ondoren André Blouin ingeniari frantsesa ezagutu zuen eta harekin ezkondu. Gizon hark "mentalitate kolonialistatik ihes" egin zuela zioen emazteak. Patrick eta Sylviane seme-alabak izan zituen harekin, eta bere deitura erabili zuen harrezkero.

 Antikolonialismoa eta emakumeen antolakuntza politikoa 
Afrikan emakume langile eta ekintzailea izan zen Andrée Bluoin. Enpresa kudeatzaile gisa lan egin zuen garraio-enpresa batean eta plantazio batean ere. Poesia ere idatzi zuen. 

1950eko hamarkadan, Ginean izan zen sarri zuen herrialdeko mugimendu independentistari babesa emateko. Gineako Alderdi Demokratikoko buru Sékou Tourerekin bat egin zuen Blouinek, Frantziaren independentziaren aldeko borrokan. Aktibismo horren bidez, beste ekintzaile asko ezagutu zituen, hala nola Ghanako Kwame Nkrumah eta Boli Kostako Felix Houphouet-Boigny. Guzti horrengatik,Charles de Gaulle Frantziako presidenteak kanporatu zuen Gineatik bere aktibismo politikoagatik. Afrika Erdialdera itzuli zen bertako borroka independentistari babesa ematera. 

Baina bere ekintzailetza beste kolonia batzuetara ere hedatu zen, eta Kongo belgiarreko Afrikar Elkartasunaren Alderdiarentzat (PSA, Parti Solidaire Africain) emakumeen antolakuntza bat eratu zuen. Kongoko probintzia guztietan ireki zituen egoitzak mugimenduak eta bertako emakumeak ahaldundu zituen mugimenduan lidergo rolak har zitzaten.

1960ko maiatzerako 45.000 emakumezko sartu ziren PSAn. Blouinen gidaritzarekin, emakume hauen plataforma politikoaren eskaerak izan ziren honakoak: 

 Emakume guztiak alfabetatzea, adina kontuan hartu gabe.
 Osasunari eta higieneari buruzko kanpainak sustatzea.
 Alkoholismoari aurre egitea.
 Emakumeen eskubideen alde lan egitea.
 Emakume eta haurrentzako babes neurri bereziak.
 Afrikarren aurrerapen sozialaren alde lan egitea.

 Kongo independentea: inplikazioa eta ihesa 
1960an horretan, Kongok Belgikarengandik independentzia lortu zuen eta Patrice Lumumbak osatu zuen gobernua, Blouin Lumumbaren gobernuko protokolo-buru bihurtu zelarik. Hitzaldiak idazten zituen eta Europako gobernuekin lotura diplomatikoak eratzen lan egin zuen. Lumumba erail zutenean, Blouin jomuga bihurtu zen eta Kongotik ihes egitera behar izan zuen. 

AEBetako Eisenhower administrazioak eta Belgikako agintariek Blouinen ustezko lotura komunistengatik markatuta izan zuten Blouien.  New York Timesek “muturreko nazionalismo afrikarraren defendatzaile” deitu zion. Blouinek berak Afrikako nazionalismoarekin konprometitutako sozialista gisa deskribatu zuen bere burua.

1973an Parisen jarri zen bizitzen. Hor jarraitu zuen bere lana, berdintasun sozialaren eta emakumeen eskubideen defendatzaile gisa, baita justizia ekonomikoa eskatuz Afrikako hainbat herrialderentzat.

 Bibliografia 

 Blouin, Andrée (2025, berrargitalpena, autobiografia). My Country, Africa: Autobiography of the Black Pasionaria.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Autobiografoak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Afrika Erdiko Errepublikako emakumeak
Kategoria:Kongoko Errepublika Demokratikoko politikariak
Kategoria:Kongoko Errepublika Demokratikoko emakumeak
Kategoria:Sozialistak
Kategoria:Panafrikanistak