Herman Heijermans

Herman Heijermans (Rotterdam, 1864ko abenduaren 3a - Zandvoort, 1924ko azaroaren 22a) Herbeeretako antzerkigile, eleberrigile eta ipuingilea izan zen. Onartua dago Joost van den Vondel ondorengo Aro Garaikidearen antzerkigile nagusia gisa. Bere herritik kanpo ere arrakasta ezagutu du. Nederlanderaz idazten zuen. Marie Heijermans margolaria bere arreba zen.https://socialhistory.org/bwsa/biografie/heijermans-c

 Biografia 
Heijermans Rotterdamen jaio zen, familia judu liberal batean. Hermanen eta Matildaren (Moses) 11 seme-alabetatik bosgarrena izan zen. Marie Heijermans margolaria bere arreba zen. 1891-92ko neguan, Heijermansek bere lehen antzezlana idatzi zuen, Henrik Ibsenen Panpin baten etxea antzezlanaren gaia erabiliz eta pertsonaia berriak, ekintza Holandako benetako ingurune bat kokatuz. 
Dora Kremer, ondoren, 1893ko apirilaren 25ean estreinatu zen Rotterdameko Groote Schouwburgen baina gaitzespen orokorra jaso zuen. Heijermansek, umiliazioa mendekatzeko irrikaz, holandar literatura modernoaren amarrurik ausartenetako bat asmatu zuen: holandarra ez zen edonork Holandako eszenatokian ongietorri beroa jasoko zuela frogatzera deliberatuta, "Ivan Jelakowitch" errusiar sonoritatea ezizena hartu zuen eta, bere nortasuna isilpean gordez, bere obra berria, Ahasverus, iragarri zuen. Lanak familia judu bat aurkezten zuen, 1880ko hamarkadako pogromen indarkerian harrapatuta. Antzezlanak arrakasta handia izan zuen. De Telegraaf egunkariko artikulu batean, Heijermansek, kritikoen mortifikazio handirako, bere sekretua argitu zuen, Ahasverusen kritikak eta Dora Kremerri buruzko iruzkinak aipatuz. Gertaera horien ondoren, Heijermans Amsterdamera joan zen bizitzera.

Ivan Jelakowitch izenarekin garaipen bat lortu ondoren, Heijermansek beste ezizen bat hartzea erabaki zuen: "Samuel Falkland Jr. ", eta Amsterdamgo bizitzaren zirriborro batzuk argitaratu zituen De Telegraafen eta, geroago, Algemeen Handelsblad egunkarian. Testu horiek, "Falklandjes" izenekoak, liburu moduan bildu eta argitaratu ziren, hemezortzi liburukitan.

Amsterdamen eman zituen lehen urteetan, Marie Sophia Peers kabaret abeslariarekin maitemindu zen Heijermans. Hamazazpi urterekin ezkondu zen, baina senarra Estatu Batuetara joan zen, eta atzean utzi zuen, bi seme-alaba txikiekin pobreziari aurre egiteko. Heijermansek berarekin bizitzera joateko konbentzitu zuen, emaztea bezala tratatuz eta azkenik berarekin ezkonduz. Haren zoriona, ordea, lausotu egin zuten auzokide buru itxiek, ezkontza gaizki ikusi baitzuten. Heijermansek 1896an 'Koos Habbema' ezizenarekin idatzitako Sin in a Furnished Room eleberri autobiografikoan erretratatu zituen bere lehen urteetako esperientziak; liburu horretan gizarte burgesaren ezkontza ustelen aurrean, maitasun librearen garbitasunaren defentsa egiten zuen.

1896an Heijermansek De Telegraaf eta Amsterdam utzi eta Marie Peersekin Wijk aan Zee-ra joan zen. Alderdi Langile Sozialdemokratarekin bat egin zen eta bere aldizkari propioa sortu zuen, De Jonge Gids (Gazteen gida), lau urtez mantendu ahal izan zuena.Bertan bere obraren zati handi bat agertu zen, ipuinak, ekitaldi bateko obrak eta iraupen luzeko antzezlanak zein eleberrien zatiak barne.

1900en Op Hoop van Zegen antzezlana plazaratu zuen, XX. mendearen amaieran Herbehereetako arrantzaleen ustiapenaren salaketa bat. Heijermansen lanik ezagunena bihurtu zen eta bere ospea bere aberriaz haratago, mundu osoko herrialdeetara zabaldu zuen.

Heijermans minbiziak jota hil zen 1924an, Zandvoorten, 59 urte zituela, eta Zorgvlied-eko hilerrian lurperatuta dago.

 Bibliografia 
 1892 -  'n Jodenstreek?
 1892 - Trinette
 1893 - Ahasverus
 1893 - Dora Kremer
 1893 - Fleo
 1897 - Sabbath
 1898 - Diamantstad
 1898 - Ghetto
 1898 - Het antwoord
 1898 - Kamertjeszonde 
 1898 - Nummer tachtig
 1898 - Puntje 
 1899 - De machien 
 1899 - De onbekende
 1899 - Ego 
 1899 - Het zevende gebod 
 1900 - Eén mei 
 1900 - Het pantser 
 1900 - Op hoop van zegen 
 1901 - Ora et labora 
 1903 - Bloeimaand
 1903 - Buren 
 1903 - Het kamerschut 
 1903 - Het kind
 1903 - In de Jonge Jan 
 1903 - Schakels
 1904 - Kleine verschrikkingen 
 1904 - Saltimbank 
 1905 - Allerzielen 
 1905 - Artikel 188
 1905 - Biecht eener schuldige 
 1905 - De meid 
 1905 - Interieurs 
 1906 - Feest 
 1906 - Kleine vertelsels 
 1907 - Uitkomst 
 1907 - Vreemde jacht
 1907 - Wat niet kon
 1908 - Berliner Skizzenbuch 
 1908 - De groote vlucht 
 1908 - De opgaande zon
 1908 - Joep's wonderlijke avonturen 
 1909 - De roode Flibustier 
 1909 - De schoone slaapster
 1910 - Beschuit met muisjes 
 1910 - Nocturne 
 1911 - Gevleugelde daden 
 1911 - Glück auf! 
 1912 - Duczika
 1914 - Brief in den schemer 
 1914 - De buikspreker
 1914 - Een heerenhuis te koop 
 1914 - Robert, Bertram en Co.
 1916 - Dageraad 
 1916 - Eva Bonheur 
 1917 - De wijze kater 
 1920 - De vliegende Hollander 
 1923 - Van ouds `De Morgenster''' 
 1924 - De moord in de trein 
 1924 - Droomkoninkje 
 1925 - Vuurvlindertje''

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Herman Heijermans in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren.

Kategoria:Rotterdamdarrak
Kategoria:Nederlanderazko idazleak
Kategoria:Herbehereetako idazleak
Kategoria:Herbehereetako antzerkigileak
Kategoria:Herbehereetako ipuingileak
Kategoria:Herbehereetako juduak
Kategoria:Minbiziak hildakoak
Kategoria:Herbehereetako sozialistak