Frances Woodworth Wright

Frances Woodworth Wright (1897ko apirilaren 30a, Providence, Rhode Island, AEB,- Cambridge, Massachusetts, AEB, 1989ko uztailaren 30a) Harvard Unibertsitatean lan egin zuen  estatubatuar astronomoa izan zen. Bigarren Mundu Gerran, nabigazio astronomikoa irakatsi zien armadako ofizial eta ingeniariei.

 Gaztaroa 
Frances Woodworth Wright 1897ko apirilaren 30ean jaio zen Providence-n, Rhode Island-en (AEB). George William Wright eta Nellie Woodworth Wrighten alaba izan zen. 1907an, "Wrightek " ("Nire Poema Gogokoena") izeneko saiakera laburra idatzi zuen    St. Nicholas Magazine haurrentzako aldizkari nazional ospetsuarentzat. Brown Unibertsitatean lizentziatu zen 1920an. Barnard Collegeko astronomiako doktoretza jaso zuen 1958an, Fred Whippleko ikasle gisa.
alt=White woman standing, looking up at an astronomy exhibit.|thumb| Frances Woodworth Wright planeten erakusketa bat aztertzen.

 Ibilbidea 
Astronomia eta matematika irakatsi zituen Elmira College emakume unibertsitatean, Harlow Shapley astronomoak zuzendutako Harvard Unibertsitateko Behatokian "giza kalkulagailu" gisa kontratatu aurretik. Han, Cecilia Payne-Gaposchkin astronomoarekin adiskidetasun handia izan zuen: 1930ean elkarrekin bidaiatu zuten, autoz, Estatu Batuetan zehar, Amerikako mendebaldeko behatokiak bisitatzeko.

Bigarren Mundu Gerran, nabigazio astronomikoa irakatsi zien ofizial eta ingeniari militarrei. Ondoren, Harvardeko ikasleei eta bertako marinelei nabigazio eskolak eman zizkien. Pentsatzen nuen garrantzitsua zela unibertsitateko ikasleei Eguzkiaren eta izarren arabera beren posizioak marrazteko sestante bat edo nabigatzaile-almanaka bat erabiltzen irakastea, nahiz eta kalkulu horiek zuzenean egiten zituzten sistema modernoagoak egon. 1986an egindako elkarrizketa batean, hau esan zuen: "Erakusten dudana da nola egin norberaren posizioaren, latitudearen eta longitudearen jarraipena, nahi den tokira joan ahal izateko...Asko gustatzen zait haien aurpegi batzuen begirada zerbait ikasi dutenean. Haien zerumugari zerbait gehitu diozula sentitzen duzu, horrek gutxienez eransten duen bezala. Ikastaro horrek abentura zentzua ematen diela pentsatzeak inspiratzen nau. ».

Nabigazio teknikei buruzko hiru liburu idatzi zituen, guztiak Cornell Maritime Press-ek argitaratuak: "Celestial Navigation" (1969, 1982an berrikusia), "Coastwise Navigation" (1980) eta "Particularized Navigation: How to Prevent Navigational Emergencies" (1973). Horrez gain, "Basic Marine Navigation" (1944, Bart Bok-ekin) eta "The Large Magellanic Cloud" (1967, Paul W. Hodgekin) lanen egilekidea da. Argitaratutako ikerketak partikula meteoritikoei buruzko hainbat ikerketa biltzen ditu.

Wrightek 1971n hartu zuen erretiroa. Bere lan guztiagatik hainbat errekonozimendu jaso zituen. Besteak beste, Zientziaren Aurrerapenerako Elkarte Estatubatuarreko kide hautatu zuten 1961ean. (2133) Franceswright planeta txikia (asteroide gerrikoa) bere omenez izendatu zuten 1976ko azaroaren 20an Harvardeko Unibertsitateko Behatokian aurkitu ondoren.

 Bizitza pertsonala eta legatua 
Frances Woodworth Wright minbiziak jota hil zen 1989ko uztailaren 30ean, Cambridgen (Massachusetts), 92 urte zituela. Bere teleskopio txikia Harvard Unibertsitateko tresna zientifiko historikoen bildumaren parte da. Wrightek Frances W. Wright Nabigazio Funtsa ezarri eta hornitu zuen, ikastaroaren jarraipena ziurtatuz.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Emakume astronomoak