Halloumi

Halloumi (grezieraz χαλοχ μι; turkieraz Hellim; arabieraz حلوم Halumi) Zipreko gazta bat da. Tradizioz, ahuntz-esnearen eta ardi-esnearen arteko nahasketa batekin egiten da, baina behi-esnearen halloumia ere aurki daiteke. Industrialki egindako halloumiak behi esne gehiago du ahuntz eta ardi esnea baino. Proportzioaren aldaketa horrek kostua murrizten du, baina zaporea ere aldatzen du, gresillan jartzean dituen ezaugarriez gain.

 Ezaugarriak 
Gazta zuria da, geruzetan ehundura bereizgarria du, mozzarellaren antzekoa, eta zapore gazia. Bere zuku naturalekin batera (gazurrak) eta gatzun antzeko batekin biltegiratzen da, urtebetez kontserbatzen da −18 °C-tan gogor izozten bada eta supermerkatuetan desizoztuta saltzen bada +4 °C-ko tenperaturan egon behar du. Gazta honek urtze-puntu handia du, eta urtzeko erresistentzia handia ematen dio.  

Modu tradizionalean egindako halloumiak forma erdizirkularra du, zorro handi baten tamainakoa, eta 220-270 g pisatzera iristen da. Gantz-edukia produktuaren pisu hezearen % 25 ingurukoa da, eta % 47koa produktua lehorra bada. Proteina-proportzioa % 17 ingurukoa da. Testura sendoa duenez, kozinatu bada, hortzen artean "karraskatzen" du kosk egitean.

Gaur egun, jatorri deiturako Halloumi  Zipreko produktu gisa erregistratzen da (1990eko hamarkadatik), Ameriketako Estatu Batuetan eta Europan (2021etik). Produktu industrialetan behi-esnearen edukiaz eztabaidatzen duten esneki ekoizleen artean dagoen gatazkaren ondorioz etorri zen atzerapena.

Zipreko turkiarrek "Hellim" izena erregistratu dute lehenik IZTEn eta ondoren, 2009. urtean Turkian.

 Nola zerbitzatu 
Halloumia fresko zerbitzatu ohi da menda-adartxo batzuekin, tomate lehorrarekin eta pesto saltsarekin. Menda zaporetsua omen da, baina bakterioen aurka egiten duenez, denbora gehiagoz fresko egoten laguntzen du, eta gaztaren bizitza luzatzen.
ezkerrera|thumb|267x267px|Halloumi pestoarekin.
Kozinatzeko erabiliko balitz, gainazalean marroi samar jarri arte friji daiteke, urtu gabe (urtze-puntu altua duelako, hain zuzen). Horrela, gazta bikaina izango da errekietarako edo gresillan erretzeko (saganakian zerbitzatzen den bezala), entsaladetan laguntzeko osagai gisa, edo, besterik gabe, frijitua eta barazkiekin zerbitzatua.  

Udaberriko eta udako hilabete beroetan halloumia sandiarekin jan ohi dute zipretarrek. Ez dago meze zipretarrik halloumi eta lounza ez duenik. Plater hori halloumi gazta eta urdaiazpiko xerra baten konbinazioa besterik ez da (kasu honetan, meloiaren eta urdaiazpikoaren  antza du), edo arkume saltxitxa bat (benetako lounza zein den eztabaidatzen da), besterik gabe, eta xerratan moztuta bere azalean, eta gero parrillan jarrita. Halloumia sandwichekin eta hirugiharrarekin ere hartzen da, baina bakarrik edo entsaladarekin jan daiteke.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ardi esnedun gaztak
Kategoria:Ahuntz esnedun gaztak
Kategoria:Greziako gaztak