Zulma Janeth Dueñas Gómez

Zulma Janeth Dueñas Gómez (Tunja, Boyacá, Kolonbia, XX. mendea) zientzialaria, mikrobiologoa, ikertzailea eta irakaslea da. Kolonbian egindako ikerketa-ibilbidearengatik da ezaguna, amarekiko lotura hausteak dakartzan ondorioak aztertzen ditu.

 Bizitza 

 Prestakuntza akademikoa 
Dueñas Boyacá departamenduko hiriburuan jaio zen, Tunja hirian. Biologia eta Kimika ikasketak egin zituen Kolonbiako Unibertsitate Pedagogiko eta Teknologikoan 1988 eta 1993 urteen artean. 1995. urtean Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan Fisiologia Zientzien Maistratza ikasten hasi zen, eta 1998. urtean Neurobiologian (neurozientzian) Doktoretza osatu zuen erakunde berean. Doktoretza ondoko egonaldia Kaliforniako Unibertsitatean egin zuen, Orlando konderriko Irvine hirian.

 Lan ibilbidea 
Biologia eta Kimika programan graduatu ostean, Boyacáko Unibertsitatean irakasle jardun zuen Dueñas. Profesionalki, UNAM, Kaliforniako Unibertsitatea, Osasun Institutu Nazionala eta Kolonbiako Unibertsitate Nazionalari lotuta egon da. Dueñasen ikerketa azido gamma amino buritikoaren (GABA izenez ezagunagoa) funtzioaren zelula- eta molekula-mailako azterketan oinarritu da. Azido gamma amino buritikoa da animalien garuneko inhibitzaile neurotransmisore nagusia. Ikerketa-lan horren bidez, garunaren funtzioari eragiten dioten gaixotasunen tratamenduan ekarpenak egin nahi ditu; hala nola, Alzheimerraren tratamenduan. Filadelfiako Latinoamerikako Bankuaren Sozietateak 2000ko hamarkadaren hasieran dohaintza bat eman zion ikerketan egindako saiakerengatik, eta aintzatespen hori lortu zuen Kolonbiako lehen emakume zientzialaria izan zen. Kolonbiara itzuli zenetik, amarengandik banantzeak edoskitzaroan dituen ondorioak ikertzeko interesa izan du, batez ere animalia eredu bat hartuta.

 Argitalpenak 
Besteak beste, lan hauexek egin ditu:
 2004 - Prolactin in eyes of patients with retinopathy of prematurity: implications for vascular regression.
 2004 - Microtransplantation of functional receptors and channels from the Alzheimer's brain to frog oocytes.
 2007 - Properties of glutamate receptors of Alzheimer's disease brain transplanted to frog oocytes.
 2013 - Maternal Separation during Breastfeeding Induces Gender-Dependent Changes in Anxietyand the GABA-A Receptor Alpha-Subunit in Adult Wistar Rats.
 2016 - Maternal separation during nursing alters basal neuroendocrine levels in juvenile and adult rats.

 Sariak eta aitorpenak 

 1999 - Medalla Alfonso Caso, Mexikoko Unibertsitate Autonomoa
 1999 - Endokrinologiako Emakumeen Saria, Endokrinologia Elkartea
 2001 - José Santos Bienalaren Saria Oftalmologian, Mexikoko Osasun Fundazioa
 2002 - PEW Latin American Fellow in Biomedical Sciences USA Saria (Lehenengo emakume Kolonbiarra)
 2005 - Oinarrizko Ikerketa Biomedikoko GEN Saria, Jaiotzaren Ikerketen GEN Taldea
 2011 - Latinoamerikako PLISSER programako bekaduna
 2016 - Irakaskuntza bikaina, Kolonbiako Unibertsitate Nazionala

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Kolonbiako zientzialariak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Mikrobiologoak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume irakasleak