Arku elkarlotu

Arku elkarlotuak arkitektura islamiarrean, erromanikoan eta gotikoan erabiltzen den arku edo apaingarria da, non arkuak txandakako zutabeetatik sortzen diren, elkarren artean korapilatuak, gurutzatuak edo gainjarriak.

Batzuetan, lehen arkuko arkibolta bigarrenaren gainean edo azpian txandaka ezartzen da. Beste batzuetan, arkiboltak elkar ebakitzen eta gelditzen dira, arku zorrotzak lortuz. Arku elkarlotuek arkupeak eratu ahal dituzte, baina apaingarri soil gisa ere erabiltzen dira, arkuteria itsuak eratuz.

Motiboa X. eta XI. mendeetako islamiar arkitekturan agertu zen lehen aldiz, eta, ustez, Italia iparraldera iritsi zen erromesen edo kanpaina militarren bidez, non lonbardiar eraikin erromanikoetan agertu zen, puntu erdiko arkuarekin batera, XII. mendearen hasieran. Batez ere hormetan txertatuako arku itxuak dira, edo friso moduan erabiliak. Batzuetan, arkuen traza agerian geratzen da atzealde zuri igeltsuzko batekin. Friso mota arrunta da, Italian ez ezik, baita adreiluzko erromanikoan Alemanian. Harrizko eraikuntzetan, arkuaren frisoa agertzen da sarekada gisa. Gona batean zutabeak dituen gurutze-arku baten presentzia arkitektura erromaniko ingelesaren bereizgarriagoa da.

Frisoko arkuak zorrotzak ere izan daitezke, gotikoa aurreikusiz, hala nola Siziliako arkitektura arabo-normandiarrean hala nola Cefalùko katedralean, Monrealeko katedralean eta Siziliako Erresumako beste eraikin batzuetan. Neurri txiki batean, friso puntaduna edo gezi formakoa arkitektura gotikoan agertzen da, askotan friso apaingarri gisa diseinatua. Veneziar gotikoan, arku elkarlotuen antzeko apaingarri bat erabiltzen da jauregiko fatxadetako arkiboltetan.

Erreferentziak

Kanpo estekak

Kategoria:Arkuak