Errepublikazaletasuna Gipuzkoan

Errepublikazaletasuna Gipuzkoan, XIX. mendetik XXI. menderarte Gipuzkoan errepublikaren (Espainiako zein Euskal Herrikoa) aldeko joerari deritzo.
 Oinarria 

 Izena 

 Historia 

 Aurrekariak 

1794ko abuztuaren 14an, Gipuzkoako Errepublika independentea eratzeko proposamena egin zuten Gipuzkoako Batzar Nagusiek. Frantziarren inbasioa gertatzen ari zen bitartean, Getarian bildutako Batzar Nagusiek, 46 herritako batzarkidek osatuek, Frantziaren babespeko errepublika bat eratzea babestu zuten. Agintari iraultzaile frantsesek, ordea, ez zioten Gipuzkoari inongo maniobra ahalmen politikorik aitortu, eta batzarkide horiek atxilotuak izan ziren. Batzarkideen erabakiak Manuel Godoy espainiar estatu idazkaria eta agintariak aztoratu zituen Gipuzkoaren kontra. Abuztuaren 16an, Getarian bildutako Batzar Nagusiak Espainiaren menpetik atera ziren, eta Frantziaren protektoratupean jarri, Gipuzkoako Errepublika izendatzea eskatu zieten Konbentzioko mandatariei. Bertan, Gipuzkoako 46 herrik parte hartu zuten. Abuztuaren 26an Donostiako alkateak ez zuen Gipuzkoako Errepublika aldarrikatu baizik eta Frantziari menpekotasuna, errepublika eskatu ziotenean Napoleon Bonaparteren ordezkaria zen Salbert Pinetek 46 gipuzkoar ordezkariak atxilotu eta Baionan preso zituelako. Horrela bukatu zen Errepublika.

Bitartean, errepublikaren alde bozkatu ez zutenak Arrasaten bildu eta erresistentzia antolatu zuten irailaren 1ean egindako Batzar batean. Gabriel Mendizabalek zuzendutako Milizia Forala gogor borrokatu arren, ezin izan zuten frantziar armada gelditu. Abuztuan eta irailean, bizkaitarrak eta arabarrak ere errenditu ziren. 

 Espainiako I. Errepublikaren garaia 
Errepublika baino lehen, Seiurteko demokratikoan, Espainiako Erresuma osoan —eta Gipuzkoan ere— tirabira politiko handiak izan ziren. Tradizio politiko berri baten —tradizio errepublikanoaren— agerpenak eta garapenak eragin nabarmena izan zuen Gipuzkoan, sasoi hartan. Antolamendu-modernotasuna, praxi laizista eta diskurtso demokratikoa izan zituen ezaugarri mugimendu errepublikanoak.https://www.euskalmemoriadigitala.eus/bitstream/10357/39024/1/316788_Unai%20Belaustegi.pdf

 Espainiako II. Errepublikaren garaia 

 Espainiako II. Errepublikaren garaia 

 Espainiako Gerra Zibilean 

 Francoren diktaduran 

 Diktaduraren gainbehera 

 Frankismoaren ondoren 

 Errepublikanismoa Gipuzkoan egindako hauteskundeetan (1890-1923) 

 Sinbologia 

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Gobernu erak
Kategoria:Zientzia politikoetako terminologia
Kategoria:Politika Gipuzkoan
Kategoria:Gipuzkoako Aro Garaikidea