Adizio aldoliko

Kimika organikoan adizio aldolikoa karbono-karbono loturak eratzeko erreakzioa da. Adizio aldolikoan bi karbonilo taldek (aldehido edo zetona) erreakzionatzen dute β-hidroxikarbonilo konposatu bat emateko, hots aldol bat. 
alt=prototype aldol reaction|erdian

Erreazioan zehar emaitza den aldolak deshidratazio pairatzen badu, kondentsazio aldolikoa gertatu dela esaten da.

Erreakzioan parte hartzen duten bi karboniloek izaera diferentea badute, erreakzioaren emaitza produktu desteberdin nahastea izan daiteke. Adibidez azetaldehidoaren eta proñpionaldehidoren arteko adizioan lau produktu lortzen dira:

 CH3CH2CH(OH)CH(CH3)CHO, bi propionaldehidoen adizioa
 CH3CH(OH)CH2CHO, bi azetaldehidoen adizioa
 CH3CH2CH(OH)CH2CHO, azetaldehido eta propionaldehido banaren adizioa
 CH3CH(OH)CH(CH3)CHO, azetaldehido eta propionaldehido banaren adizioa

 Erreakziobidea 
Adizio aldolikoak erreakziobide desberdinei segitzen die katalizatzailearen izaera azidoaren edo basikoaren arabera.

 Katalizatzaile azidoa 
alt=An example of acid-catalyzed aldol addition.|erdian

 Katalizatzaile basikoa 
alt=An example of base-catalyzed aldol addition.|erdian

 Estereoselektibitatea 
Adizio aldolikoak bi molekula nahiko sinple beste konplexuago batean elkartzen ditu. Konplexutasun handiagoa sortzen da lotura berriaren mutur bakoitza estereozentro bihur daitekeelako. Metodologia modernoak errendimendu handiko adizio aldolikoak garatzeaz gain, estereozentro berri horien konfigurazioa erabat kontrolatzen ditu.

 Erreferentziak 

Kategoria:Erreakzio kimikoak
Kategoria:Karbono-karbono loturak sortzen dituzten erreakzioak
Kategoria:Gehikuntza erreakzioak