Ana María Barrenechea

Ana María Barrenechea (Buenos Aires, 1913ko martxoaren 6a - Buenos Aires, 2010eko urriaren 4a) argentinar idazlea, hizkuntzalaria, literatur kritikaria eta irakaslea izan zen.

 Karrera 
Filologia ikasketak amaitu zituen Buenos Aireseko Irakasleen Goi Institutuan. Amado Alonso eta Pedro Henríquez Ureña izan zituen maisu, eta ikerketara eta kritikara bultzatu zuten. Henríquez Ureñarekin batera Colección Archivos argitaratu zuen, dominikarrak egindako ekintzailetza filologikoa. 1953an beka bat jaso eta Ameriketako Estatu Batuetako Bryn Mawr College-ra joan zen. Han, Literaturan doktoratu zen, 1956an.

Buenos Airesera itzuli zenean, ikerketan eta irakaskuntzan hasi zen (Gramática castellana eta Introducción a la literatura) Argentinan, eta geroago beste herrialde batzuetan, hala nola Mexikon, Puerto Ricon eta Estatu Batuetan, non Harvardeko Unibertsitatean irakatsi baitzuen, besteak beste. Irakaskuntzako lehen urte horietan Gaztelania eta Sintaxia eta Estilistika ikastaroak eman zituen, eta 1958tik 1966ra Buenos Aireseko Unibertsitateko irakasle izan zen. Azken urte honetan uko egin dio karguari, agintari politikoek egindako presioengatik. CONICETeko Filologiako Aholku Batzordeko kide izan zen 1964tik 1966ra, eta 1984tik 1987ra.

1967 eta 1974 artean, «Iberoamerikako eta Iberiar Penintsulako hiri nagusietako hizkuntzaren azterketa koordinatuaren proiektuan» (PILEI) parte hartu zuen.

1953an Mexikoko Kolegioaren Beka jaso zuen eta 1968an Guggenheim Beka hizkuntza ikerketetarako.

Espainiako Errege Akademiako eta beste erakunde batzuetako kide izan zen, hala nola Hispanisten Nazioarteko Elkartekoa. Elkarte horretako presidente izan zen 1977 eta 1980 artean, eta, urte horretatik aurrera, ohorezko presidente. Elkarte horretako presidente izan zen lehen emakumea izan zen.

1985etik 2002ra Buenos Aireseko Unibertsitateko Filosofia eta Letren Fakultateko "Dr. Amado Alonso" Filologia eta Literatura Hispanikoen Institutuko zuzendaria izan zen. Zuzendari gisa, filologiaren inguruko eremu profesional baten berreraikuntzaren buru izan zen, eta ikuspegi berriak sortu zituen, bai hizkuntzalaritzan (estrukturalismoa, funtzionalismoa), bai literaturaren kritikan (postestrukturalismoa, kritika genetikoa, literatura-teoria azterketa autonomo gisa). Bertan Filologia aldizkaria argitaratu zuen.

 Obra 
Idealismo linguistiko kritikoaren korronte baten barruan ikertzen hasi zen, eta, aurrerago, pragmatikaren eremuan sakondu zuen, hizketa-egitateei eta testu-hizkuntzalaritzari buruz. Gramatika teorikoaz ere idatzi zuen.

 Entseiuak 
Autore honen lanik klasikoena eta aitortuena  La expresión de la irrealidad en la obra de Jorge Luis Borges da. Bere tesiaren parte izan zen 1955ean eta lehen aldiz 1957an argitaratu zuen Mexikoko Ikastetxeak. Lan horretan, sakon aztertzen du Borgesen ekoizpena, Borgesek sortutako unibertsoaren oinarrizko kategoriak eta hura osatzen duten gai nagusiak barne hartuta: 

1) Denbora 

2) Kaosa eta kosmosa

3) Panteismoa eta nortasuna

4) Denbora eta betikotasuna

5) Idealismoa eta irrealtasunaren beste forma batzuk

 Lanen zerrenda 

 1957 La expresión de la irrealidad en la obra de Borges (doktore-tesia).
 1957 La literatura fantástica en Argentina
 1962 El pronombre y su inclusión en un sistema de categorías semánticas.
 1969 La voz pasiva en el español hablado de Buenos Aires (Mabel Manacorda Rosettirekin elkarlanean).
 1969 Estudios de gramática estructural.
 1973 La duplicación de objetos directos e indirectos en el español hablado de Buenos Aires.
 1973 A propósito de la elipsis en la coordinación.
 1975 Problemas semánticos de la coordinación.
 1978 Textos hispanoamericanos: de Sarmiento a Sarduy.
 1979 Estudios lingüísticos y dialectológicos. Temas hispánicos.
 1983 Cuaderno de bitácora de ‘Rayuela’ (Julio Cortázarrekin).
 1987 El habla culta de la ciudad de Buenos Aires. Materiales para su estudio.
 2003 Archivos de la memoria.

Artikulu ugari idatzi zituen aldizkari tematikoetarako, hala nola Nueva Revista de Filologia Hispánicarako.

 Sariak 
Sari hauek jaso zituen: 

 1967 Smith Collegeko Honoris Causa Doktorea, AEB. AEB.
 1973 Linguistic Society of Americako ohorezko kidea.
 1980az geroztik, Hispanistikako Nazioarteko Elkarteko ohorezko presidentea da.
 1984 Buenos Airesko Unibertsitateko irakasle emeritua.
 1984 "Amado Alonso" Nazioarteko Saria, Nazioko Hezkuntza eta Justizia Ministerioak emana.
 1986 Platinozko Connected Saria Hizkuntzalaritzan eta Filologian.
 1986 Diploma del Mercé Linguistica y Filologia.
 1992 Argentinako Hispanisten Elkarteko Ohorezko Kidea.
 1994 Esteban Echeverría Saria entsegu bakoitzeko, Gente de Letras erakundeak emana.

1996an, Giza Zientziak saileko Konex sariaren epaimahaia osatu zuen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Ana María Barrenechearen artikuluak sarrera irekian. Dialnet

Kategoria:Buenos Airesen hildakoak
Kategoria:Argentinako literatura kritikariak
Kategoria:Guggenheim bekak
Kategoria:Gaztelaniazko hitzkuntzalariak
Kategoria:Emakume hizkuntzalariak
Kategoria:Argentinako hizkuntzalariak