Ageda Goiti

Ageda Goiti Arteaga (Mañaria, Bizkaia,1899ko otsailaren 5a– 1990) frankismoaren biktima izan zen, bere ideologia nazionalistengatik kartzelaratua eta Mañariko 13 Alabak taldeko izenetako bat.

 Bizitza 
Pedro Goiti Bustinza eta Rafaela Arteaga Ozerinen bosgarren alaba, 38 urte zituen kartzelaratu zutenean. 1937ko uztailaren 29 hartan Mañarian egindako emakume sarekadan kamioneta baten sartuta eraman zuten. 

Abuztuaren 12an, Mañariko Elizateko udalbatza guztia batuta, Bilboko Instrukzio Militarreko 4. Epaitegiari luzatutako idatzian aipatzen dute Ageda Goiti eta zerrendatutako beste 9 andrazkok, EAJko kideak guztiak, “jokabide ona antzeman izan zaiela, bai alderdi moralean, bai erlijiosoan”.

Abuztuaren 12 horretan hain justu, Bilbon epaile militar batek deklarazioa hartu zion eta idatzi zuten dokumentuan jaso bezala Agedak aitortu zion Emakume Abertzale Batzako kidea zela bi urte lehenagotik eta euskal nazionalistei eman ziela botoa, baina ez zuela inongo kargurik batzokian, eskribauaren idatzian “en el bachoqui”. Zera ere esan zuen, ez zuela salatu eskuindar ideologiako pertsonarik gorri-separatistak agintean zeuden sasoian eta lana eta lasaitasuna besterik ez zuela nahi. Hori eta lau seme-alabak izan zituen zain bere Intxuntxe baserrian, Larrinagako espetxean hiru hilabete eta erdi eman ostean azaroaren 12an libre laga zutenean, Carlota Goiti, Angela Aldekoa eta Teresa Subinas herrikideekin batera.


 Aitortzak 

 2020an, Gerediaga Elkartearen ikerketa historikoaren emaitza bezala Atearen ostean, Mañariko 13 Alabak izenburuko dokumentala aurkeztu zen, “oroimena berreskuratzeko eta egindako kaltea konpontzeko” xedearekin Mañariko udalak  bultzatu eta Bideografikek ekoiztutakoa
 Jaioterriko plazan ikusgai dagoen erakusketa iraunkorreko protagonistetako bat da Ageda Goiti
 Mañariko pilotalekuaren ostean zuri-beltzezko mural bat dago ikusgai, Wallart arte estudioak margotutakoa Ageda bera eta kartzelaratuak izan ziren gainontzeko 12 emakumeen omenez, guztien izen-abizenak jasoz.

 Erreferentzia 

 Kanpo estekak 
 Atearen ostean, Mañariko 13 Alabak dokumentala, Julen Orbegozok eta Carlos Iglesiasek zuzendua

Kategoria:Mañariarrak
Kategoria:Frankismoaren biktimak
Kategoria:Euskal Herriko frankismoak kartzelaratutakoak
Kategoria:Emakume Abertzale Batza