Janine Charrat

Janine Charrat (Grenoble, Frantzia, 1924ko uztailaren 24a – Paris, Frantzia, 2017ko abuztuaren 29a) dantzari, koreografo, ballet maistra eta konpainia frantseseko zuzendaria izan zen. Dantza ikasi zuen Jeanne Ronsay, Olga Preobrajenska, Liubov Jegorovarekin eta Alexander Volininerekin. Roland Petitekin Ballets des Champs Élysées sortu zuen 1945ean, Parisko Balletetako kide izan zen eta 1951n bere konpainia sortu zuen, Ballets de Janine Charrat (gero Ballet de France). Dantzari eta koreografo gisa, mundu osoko konpainia eta antzokietako artista gonbidatua izan zen. Serge Lifar bere aholkulariaren estilo neoklasikoarekin bat zetorren kontzeptu koreografiko eklektikoari eutsi zion, baina baita bere garaikide izan ziren Roland Petit eta Maurice Béjarten berrikuntzei ere.

 Bizitza 

 Hastapenak 
Janine Charrat haur prodijio bezala hasi zen hamabi urte besterik ez zituela, La mort du cygne (zuzendari lanetan Jean-Benoît Lévy, 1937) lanaren koreografiaren egile eta Parisko Operako Baletaren zuzendari Serge Lifarrek zuzendutako paper txiki batean. Okupazioaren sasoian Irène Lidova enpresariaren bidez ezagutu zuen Roland Petit, orduan Parisko operako balleteko kidea zena, eta bi gazteek hainbat errezitaldi antolatu zituzten Pleyel Aretoan, eta publikoak eta kritikak harrera ona egin zieten. 1945eko abuztuan Parisko Askapenaren ostean, errezitaldi hauek soirées de la danse (dantzaren gaualdiak) delakoetan amaitu ziren, Charrat-Petit bikoteak Sarah Bernhardt Théâtren benetako anbizio profesionalarekin ospatutakoak.

 Los Ballets des Champs Élysées eta Parisko Balletak 
Dantza gau horien arrakastak Roland Petit bere konpainia propioa osatzera bultzatu zuen, non Janine Charrat dantzari eta koreografo lanetan toki nabarmena izan zuen. Harexi zor zaio Jeu de cartes-en koreografia (mús. 1945eko urriaren 12an Théâtre des Champs Élysées antzokian egin zuen debutean, Les forains de Petit lanarekin konpainia gaztearen arrakasta ziurtatu zuena. 1946ko apirilean konpainiak Londresen egin zuen aurkezpenean errepikatu zen arrakasta. Bere kabuz eta Petitekin kolaboratzeaz gain, Charrat-ek 1947an koreografia bat egin zuen Parisko Opéra Comique Concerto 3 (mús. Prokofiev). Urte hori bukatzean, Roland Petitekin bat egin zuen Parisko Balletetako abentura berrian. Konpainia berri horren lehen denboraldian, 1948ko maiatzean Théâtre Marigny-n inauguratua, Charrat-ek Zizi Jeanmaire eta Colette Marchandekin emakumezkoen hirukote izarra osatu zuen, koreografo gisa Allegro (mús. Ravel), La femme et son ombre  Paul Claudelen libretoarekin eta Adame miroir Jean Geneten libretoarekin, Darius Milhauden musika eta Paul Delvauxen escenografia.

 Janine Charraten Balletak eta Frantziako Balleta 
Desadostasun artistikoek eta pertsonalek Charrat eta Petiten arteko haustura sortu zuten. Berlingo Staatsoper-en egonaldi labur bat egin ostean, 1949an, Werner Egk Charrat-en libreto eta musikarekin Abraxas koreografiatzeko, 1951n bere konpainia sortu zuen, Janine Charrat-en Balletak (1953tik aurrera, Ballet de France), zeinarentzat pieza enblematikoak sortu baitzituen, hala nola Concerto ( Edvard Grieg musikaria, 1951), Les Algues (Guy Bernard musikaria, 1953), Héraklès (Maurice Thieret musikaria, 1953). Aldi berean, beste konpainia batzuetarako balletak koreografiatu zituen, hala nola , Diagramme (Johann Sebastian Bach musikaria) Grand Ballet du Marquis de Cuevasentzat (1957) eta Buenos Aireseko Teatro Colon eta Milango La Scala antzokirako. 1961ean, Charratek istripu larria izan zuen telebistako errodaje batean bere soinekoak su hartu zuenean, eta urte batzuetan dantzatzeari utzi bazion ere, laster itzuli zen lanera, 1962tik 1964ra Genevako Grand Théâtre taldea zuzenduz. 1968an Charrat agertokietatik erretiratu zen eta 1970ean dantza estudio bat zabaldu zuen Parisen. 1978tik 1988ra Parisko Georges Pompidou Zentroko arte-aholkularia izan zen. Bere azken lanetako bat Jesukristoren Pasioa izan zen, aktore eta dantzariekin egindako ikuskizuna, 1999ko Avignongo Antzerki Jaialdian aurkeztua.

 Sariak eta aintzatespenak 

 Commandeur des arts et des lettres, 1979
 Légion d´honneur, 1990
 Meriteko batzorde nazionala, 1995
 Légion d´honneur eskolako Commandeur, 1999

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Alexander J. Balcar, Knauers Ballett-Lexikon, Munich, 1958
 Irène Lidova, Roland Petit, Paris, 1956
 Horst Kögler, The Concise Oxford Dictionary of Ballet, Oxford 1988

 Kanpo estekak 

 Nekrologikoa Le Figaro-n
 The New York Times-en nekrologikoa

Kategoria:Grenobletarrak
Kategoria:Parisen hildakoak
Kategoria:Frantziako dantzariak
Kategoria:Emakume dantzariak
Kategoria:Frantziako koreografoak
Kategoria:Emakume koreografoak
Kategoria:Dantza irakasleak