Antolina Gorospe

Antolina Gorospe Petralanda (Mañaria, Bizkaia, 1905eko martxoaren 1a - Mañaria, Bizkaia, 1990ko abenduaren 20a), frankismoaren biktima izan zen, 1936ko Espainiako Gerra Zibilean kartzelaratua eta beraien pentsaeragatik errepresaliatuak izan ziren hamahiru andre mañariarren artekoa.

 Bizitza 
Anastasio Gorospe Yza eta Antera Petralanda Uriarteren alaba, Iturrixa baserrian bizi zela Felix Aldekoa senarrarekin eta 4 eta 6 urteko txikiekin 1936ko gerrak irten zuen. Frontera joanda, senarra desagertu egin zen eta bera milizianoentzat ogiak egiteagatik salatu zuen gizon batek, eta, bere esanetan, horregatik kartzelaratu zuten. Beste bederatzi emakumerekin batera, kamioi baten sartu eta preso eraman zuten 1937ko uztailaren 29an.

Abuztuaren 12an, Mañariko Elizateko udalbatza guztia batuta, Bilboko Instrukzio Militarreko 4. Epaitegiari luzatutako idatzian aipatzen dute Antolina Gorospe eta zerrendatutako beste 9 andrazkok, EAJko kideak guztiak, “jokabide ona antzeman izan zaiela, bai alderdi moralean, bai erlijiosoan”.

Abuztuaren 12an bertan ere epaile militar baten aurrean deklaratu zuen eta hark egindako galderei erantzunez esan zuen ez zegoela inongo alderdi politikoari lotuta eta nazionalisten aldeko botoa eman zuela. Larrinagako espetxean preso izan zuten eta justu bi hilabete egiten zituen egunean askatu zuten, irailaren 29an, Irene Bizkarra, Julia Bizkarra, Salome Arteaga, Maxima Arteaga eta Clara Goiti herrikideekin batera. 

Gutxi jatearen ondorioz, asko argalduta etxeratu zen. Kartzelan zer egiten zuten galdetzean, “gau eta egun negar” zen bere erantzuna. Bere umeak, beste pentsamendurik ez zuen izan, 16 urteko neskato ezagun baten kargu utzi behar izan zituelako eta haien berri ez zuelako.


 Aitortzak 

 2020an, Gerediaga Elkartearen ikerketa historikoaren ondoren Atearen ostean, Mañariko 13 Alabak izenburuko dokumentala aurkeztu zen, “oroimena berreskuratzeko eta egindako kaltea konpontzeko” xedearekin Mañariko udalak  bultzatutakoa eta Bideografikek ekoiztutakoa.
 Mañariko pilotalekuaren ostean mural bat dago ikusgai Wallart arte estudioak margotuta Antolina bera eta kartzelaratuak izan ziren gainontzeko 12 emakumeen omenez, guztien izen-abizenak jasoz.
 Jaioterrian herriko plazan jarrita dagoen erakusketa iraunkorreko parte da Antolina Gorospe.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Atearen ostean, Mañariko 13 Alabak dokumentala, Julen Orbegozok eta Carlos Iglesiasek zuzendua

Kategoria:Mañariarrak
Kategoria:Frankismoaren biktimak
Kategoria:Euskal Herriko frankismoak kartzelaratutakoak