Zanzibarko Sultanerria

Zanzibarko Sultanerria  (, ) 1856 eta 1964 artean izen bereko uhartean zegoen estatu afrikarra izan zen. Sultanerriko lurraldeak aldatu egin ziren denborarekin, eta hedadurarik handienean egungo Kenyako lurralde osoa eta Zanguebar edo Swahili Kostaldeko Zanzibar uhartedia hartu zituzten. Bere gainbeheraren ondoren, estatuak Zanzibar eta 10 km karratuko zerrenda bat Kenyako kostaldean zehar baino ez zuen kontrolatzen, Kenyako barnealdea Kenya Britainiarrak kontrolatzen zuelarik.

 Historia 
 Omanen anexioa 
1698an, Zanzibar omandar jabetzetan sartu zen. Omandarrek goarnizioak ezarri zituzten Zanzibarren, Pemban eta Kilwan, eta 1832an edo 1840an, zenbait iturriren arabera, Said ibn Sultanek bere hiriburua Maskatetik Zanzibarrera eraman zuen. Gainera, arabiar gobernari elite bat ezarri zuen, eta iltze-landaketen garapena bultzatu zuen uhartearen eskulan esklaboa erabilita. Zanzibarko merkataritza gero eta gehiago Indiako azpikontinenteko merkatarien esku zegoen, Saidek uhartean finkatzera animatzen zituenak.

1856an hil ondoren, bere semeetako bik, Majid ibn Said eta Thuwaini ibn Said, oinordekotzagatik elkar borrokatu zuten.

 Independentzia 
1861ean Zanzibar eta Oman bi printzerritan banatu ziren. Majid Zanzibarko sultan bihurtu zen bitartean Thuwaini Omango sultan bihurtu zen. Sultan bezala izan zuen hamalau urteko erregealdian, Majidek Ekialdeko Afrikako esklabo-merkataritzan zuen boterea sendotu zuen. Bere ondorengoa, Barghash ibn Said, Zanzibarko esklaboen salerosketa indargabetzen lagundu zuen eta neurri handi batean herrialdeko azpiegiturak garatu zituen. Hirugarren sultanak ere, Khalifah ibn Said (Khalifa I.a), herrialdearen aurrerapena sustatu zuen esklabotzaren aboliziorantz.

1886ra arte, Zanzibarko sultanak Afrikako ekialdeko kostaldearen zati handi bat kontrolatu zuen, baita kontinente osoan zehar hedatzen ziren merkataritza-bideen zati handi bat ere, Kongo ibaiaren ertzean dagoen Kindu bezalako toki urrunetaraino hedatzen zirenak. Urte hartan, britainiarrak eta alemaniarrak isilpean bildu ziren, eta berriro berrezarri zuten eremua sultanaren kontrolpean. Hurrengo urteetan, europar potentziek sultanerriaren jabetza kontinental gehienak hartu zituzten. 1890ean Heligoland-Zanzibar Ituna sinatu zutenean, Ali ibn Saiden (Ali I.a) erregealdian, Zanzibar protektoratu britainiar bihurtu zen.

1896ko abuztuan Erresuma Batua-Zanzibar Gerra gertatu zen, 38 minutuko iraupenekoa (historiako laburrena). Gerra horren ondorioz, Hamad ibn Thuwainiren heriotzaren ondoren Khalid ibn Barghashek boterea hartu zuen. Britainiarrek Hamud ibn Mohammed sultan bihurtzea nahi zuten, berarekin lan egitea askoz errazagoa izango zelakoan. Khalidi ordubete eman zioten Harrizko Hiriko sultanaren jauregia husteko, baina ez zuen egin, eta 2.800 soldaduko armada antolatu zuten britainiarren aurka borrokatzeko. Hauek jauregia eta hiriko beste leku batzuk eraso zituzten. Khalid erretiratu eta erbestera ihes egin zuen, eta Hamud modu baketsuan jarri zuten sultan.

 Tanzania 
1963ko abenduan Erresuma Batutik independentzia lortu zuen eta sultanak zuzenduriko monarkia konstituzional bihurtu zen. Hau, Jamshid ibn Abdullah, Zanzibarko Iraultzak hilabete beranduago eraitsi zuen. Jamshidek erbestera ihes egin zuen eta Zanzibarko Herri Errepublikak sultanerria ordezkatu zuen. 1964ko apirilean, Errepublika Tanganikarekin elkartu zen Tanganika eta Zanzibarko Errepublika Batua eratzeko, sei hilabete beranduago Tanzania bilakatuko zena.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 


 Kanpo estekak 

Kategoria:Tanzaniako historia
Kategoria:XX. mendean desagertutako herrialdeak
Kategoria:Desagertutako Afrikako monarkiak
Kategoria:Zanzibar