Fugu

arrain tetraodontidoen (Takifugu, Lagocephalus edo Sphoeroides generoko espezieak) eta hauen haragitik abiatuta prestatutako plater japoniarra edo Diodon generoko arrain diodontidoak izendatzeko erabiltzen den japonierazko hitza da.

Fugua duen tetrodotoxinagatik hilgarria eta pozoitsua izan daiteke; beraz, kontu handiz prestatu behar da zati toxikoak kentzeko edo erauzteko eta haragia ez kutsatzeko. Fugu jatetxearen mailako prestaketa legeak zorrotz kontrolatzen du Japonian eta beste herrialde batzuetan, eta entrenamendu zorrotz baten bidez kalifikatu dituzten chefak bakarrik baimentzen zaie arraina prestatzea.

Fugua sashimi eta nabemono (hot pot arrain eta barazkiekin) gisa zerbitzatzen dute. Azken plater honen barietate bati tetchiri diote Osakan, tetraodontidoa eta barazkiak barne hartzen dituena. Batzuen ustez, gibela da zatirik zaporetsuena, baina pozoitsuena ere bada, eta 1984an organo hori jatetxeetan zerbitzatzea debekatu zuten Japonian. Fugua modu hilgarrian pozoitsua denez, behar bezala prestatzen ez bada, Japoniako sukaldaritzako plater ospetsu eta nabarmenetako bat bihurtu da.

 Toxikotasuna 
Fuguak tetrodotoxina kantitate hilgarriak ditu organoetan, bereziki gibelean eta obulutegietan, baita larruazalean ere. Pozoiak, sodio-kanalen blokeatzaile dena, muskuluak geldiarazten ditu biktima erabat kontziente dagoen bitartean eta, azkenik, itota hiltzen da. Gaur egun ez dago antidoto ezagunik, eta arreta mediko estandarra arnasketa- eta zirkulazio-sistemak bermatzen saiatzea da, pozoia ezabatu arte.

2008an, fuguaren ikerketan eta laborantzan egindako aurrerapenei esker, zenbait arrain-haztegik ale ez-toxikoak masiboki ekoizteko aukera izan dute. Ikertzaileek fuguaren tetrodotoxina bakterioz beterik zeuden beste animalia batzuen kontsumotik zetorrela jakin zuten, eta immunitatea garatu zuten denborarekin. Arrain saltzaile askok pozoirik gabeko fugua ekoizten dute gaur egun, eta arrainak bakterio horietatik urrun mantentzen dituzte. Usuki, Ōita prefekturako hiri bat, pozoitsua ez den fugua salduz ospetsu egin zen. Orain arte ez da pozoitze-kasurik izan ale horiengatik.

 Kontsumoa 
Fugua mendeetan zehar kontsumitu dute Japonian. Arrain horien hezurrak aurkitu dira Jōmon aldiko kaizuka izeneko hainbat maskortegitan, gutxienez duela 2300 urtekoak. Tokugawa shogunerriak (1603 – 1868) Edon eta bere eragin-eremuan fugu kontsumoa debekatu zuen, baina shogunerriaren boterea ahuldu zenean berriro ezagun egin zen. Japoniako mendebaldeko eskualdeetan, non gobernuaren eragina txikiagoa zen eta arrantzatzeko fugu errazena, hainbat prestakuntza-metodo garatu ziren segurtasunez kontsumitzeko. Meiji Aroan (1867 – 1912) fugua berriro debekatu zuten Japoniako toki askotan. Japoniako enperadoreari bere segurtasunagatik ofizialki debekatutako gozamen bakarra ere izan zen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Japoniako gastronomia
Kategoria:Tetraodontidae
Kategoria:Arraindun platerak
Kategoria:Japonierazko hitzak eta esaldiak