Ameriketako Estatu Batuetako presidente

Ameriketako Estatu Batuetako presidente (; POTUS) Estatu Batuetako  estatuburua eta gobernuburua da. Herrialdeko goi-kargu politikoa da, bere eraginagatik eta aintzatespenagatik. Presidentea Gobernu federalaren botere betearazlearen buru da.

Beste botere eta erantzukizun batzuen artean, Estatu Batuetako Konstituzioaren II. artikuluak presidenteari ematen dio lege federala «zehatz-mehatz betearazteko» ardura, presidentea Indar Armatuetako komandanteburu bihurtzen du, ofizial exekutibo eta judizialak izendatzeko baimena ematen dio Senatuaren kontseilu eta baimenarekin, Estatu Batuen kanpo-politikaren buru jartzen du, eta presidenteari barkamenak edo luzamenduak emateko baimena ematen dio.

Presidentea hautesleku batek (edo Ordezkarien Etxeak, hauteslekuak ez badio botoen gehiengoa hautagai bati ematen) aukeratzen du zeharkako sufragio bidez, lau urteko agintaldi baterako. 

1951n Konstituzioaren Hogeita Bigarren Zuzenketa berretsi zenetik, inor ezin da presidente kargurako bi aldiz baino gehiagotan hautatu. Presidentearen heriotza, kargugabetzea, dimisioa edo uko egitea gertatuz gero, presidenteordeak hartuko du presidentetza.

Orain arte, berrogeita bost pertsonak hartu dute kargua, eta berrogeita zazpi presidente izan dira. Izan ere, Grover Cleveland presidenteak eta Donald Trump elkarren segidakoak ez diren bi agintalditan balio izan zuten, eta ordena kronologikoan kontatzen zaie bai Clevelandi (hogeita bigarren eta hogeita zazpigarren presidente) bai Trumpi (berrogeita bosgarren eta berrogeita zazpigarren agintaldietan). Kargurako aukeratutako pertsonetatik, lau hil ziren euren agintaldian, arrazoi naturalengatik edo gaixotasunengatik (William Henry Harrison, Zachary Taylor, Warren G. Harding eta Franklin D. Roosevelt), batek dimisioa eman zuen (Richard Nixon) eta beste lauak hil egin zituzten (Abraham Lincoln, James A. Garfield, William McKinley y John F. Kennedy).

 Hautaketa prozesua 

 Hautagarritasuna 
Konstituzioaren bigarren artikuluko lehen ataleko bosgarren klausulak presidente hautagarri izateko baldintzak ezartzen ditu. Presidentetzarako hautagai batek egin beharrekoak:

 Estatu Batuetako jaioterria izatea;
 Gutxienez hogeita hamabost urte izatea;
 Estatu Batuetan gutxienez hamalau urtez bizileku iraunkorra izatea.

 Hautaketa eta zina 
Estatu Batuetan presidentea zeharkako sufragio bidez aukeratzen da. Hautesle ordezkari kopuru jakin batek, kolektiboki <i>Hautesleku</i> gisa ezagutzen direnek, presidentea hautatzen dute ofizialki. «Election Day»-n (azaroko lehen astelehenaren ondorengo asteartean), estatu bakoitzeko eta Columbia Barrutiko hautesleek hautesle horiek bozketa bidez hautatzen dituzte. Estatu bakoitzak hautesle-kopuru jakin bat du esleituta, eta kopuru hori bat dator estatu horrek Kongresuko ganbera bakoitzean dituen ordezkarien baturarekin. Estatu gehienetan botoen gehiengoa lortzen duen hautagaitzak estatuko hautesle guztiak irabazten ditu Hauteslekuan bozkatzeko.

 Kargua uztea edo ezgaitasuna 
Presidente kargua hutsik gera daiteke hainbat arrazoirengatik: heriotza, dimisioa eta kargugabetzea.
Presidentearen ondorengotza-lerroa1Lehendakariordea2Ordezkarien Ganberako presidentea3Senatuko pro tempore presidentea4Estatuko idazkaria5Altxorraren idazkaria6Defentsako idazkaria7Fiskal nagusia8Barne idazkaria9Nekazaritza idazkaria10Merkataritza idazkaria11Lan idazkaria12Osasun eta Giza Zerbitzuetako idazkaria13Etxebizitza eta Hiri Garapenerako idazkaria14Garraioko idazkaria15Energia idazkaria16Hezkuntzako idazkaria17Beteranoen Gaietarako idazkaria18Segurtasun Nazionaleko idazkaria

 Soldata 
+Soldata presidentzialaren bilakaeraEzarpen-urteaSoldata (dolarrak)Baliokidetza 2017an178925 000718 000187350 0001 060 000190975 0002 080 0001949100 0001 030 0001969200 0001 340 0002001400 000554 000Erreferentziak:

 Egoitza 
1800etik aurrera, John Adams presidentea zenean, Etxe Zuria EBetako presidentearen egoitza ofiziala da Washington D.C.-en. Karguan dagoen bitartean, bere instalazioak eta langileak erabiltzeko eskubidea du, mediku-laguntza, aisia, etxeko zerbitzuak eta segurtasun-zerbitzua barne.

Thurmont Itsas Laguntzarako Instalazioa, Camp David izenez ezaguna, Catoctin Mountain Park-en dagoen instalazio militar bat da, Frederick konderrian (Maryland), Washington D.C. kanpoaldean. Gaur egun, presidentearen eta bere gonbidatuen atsedenerako egoitza ofizial gisa erabiltzen da.

Blair House Eisenhower-en bulego exekutiboen eraikinaren ondoan dago, Etxe Zuriaren eta Lafayette parkearen gunean. Presidentearen ostatu-etxe ofiziala da, eta, behar izanez gero, presidentearen bigarren egoitza.

 Erreferentziak 

 Orokorrak




 Berariazkoak

 Ikus, gainera 

 Ameriketako Estatu Batuetako presidenteordea
 Ameriketako Estatu Batuetako presidenteen zerrenda

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako lehendakaritza
Kategoria:Gobernuburuak