Tina Leser

Tina Leser (1910eko abenduaren 12a – 1986ko urtarrilaren 23a)  Estatubatuar moda diseinatzailea zen. Leser kirol arroparen diseinatzaile aintzindarren belaunaldiko partehartzailea izanez, bera bereziki ezaguna zen bere eragin globalagatik..

 Bizitza pertsonala 
Tina Leser Christine Buffington jaio zen. Bere jaiotzaz gurasoak Mary Edith Cox eta Charles Buffington izan ziren. Cox-ek  bere lehenguseinak Georgine  Leser-en adopzioa antolatu zuen, berak eta bere senarrak, Charles Shillard-Smith-ek, Kalifornian negua igarotzen hilabeteak eman ondoren. Bere izena Christine Wetherill Shillard-Smith bihurtu zen Filadelfia-n.  Artea ikasi zuen Pennsylvania-ko Arte Ederren Akademian, Filadelfia-ko Arte Industrialen Eskolan eta Parisko Sorbona-n.  Leser-ek 1929an egin zuen debuta Filadelfia-n.

Tina, Curtis Leser itsas biologoarekin ezkondu zen 1931ko azaroan eta bikotea Honolulura joan zen, non Curtisek Zientzia Akademiarako lan egin zuen. Tina-k spearfishing eta urpekaritza egin zuen Hawaiiko biztanleekin. 1936an, Leser-tarrak dibortziatu egin ziren, baina Tina-k Leser bere izen profesional gisa mantentzea erabaki zuen bere ibilbidearen gainerako denboran.

1948an, Tina Leser James J. Howley-rekin (1920-2012) ezkondu zen.  Bikoteak alaba bat izan zuen.  1949an, Leserrek eta Howleyk Leserren nazioarteko estetika garatzen lagundu zuen munduko birako eztei-bidaia eginaz.  1982an, Long Islandeko Leser eta Howey-ren etxea lurperatu zuten. Bi milioi dolar artelan eta zilar lapurtu zituzten, tartean Picasso bat eta Monet bat.  Lapurrak harrapatu zituzten.

Leser-ren amak, Georgine Shillard-Smith-ek, Gulf Coast Art Center [Golkoko Kostaldeko Arte Zentroa] sortu zuen.  Leser erakundeko presidentea izan zen 1952tik 1954ra.  Golkoko Kostaldeko Arte Zentroa 2009an itxi egin zen.

 Ibilaldia 
Leser-ek 1935ean denda berezi bat ireki zuen Honolulu-n, Tina Leser Gowns izenekoa,  Royal Hawaiian Hotel-aren aurrean kokatua kalea zeharkatuz. 1942an itxi zen arte, dendak resort jantziak saltzen zituen, batez ere playsuits [Playsuit-a honakoa izan daiteke: Haur edo emakume baten pieza bakarreko jantzia,  buzo edo kirol-jantzia edo  modukoa baina hanka motzekin. Body mota bat, emakumeentzako azpiko arropa bat, pieza bakarreko forma-doikuntzarekin, edota azalerako arropa estuarekin.] eta estalpeak, Leser-ek diseinatuak, frantziar jostun baten laguntzarekin sortu zituenak. Erabilitako oihalen artean, bela-oihalak, hawaiiar eta filipinar oihalak zeuden. Bere bezeroen artean The Dolly Sisters [Ahizpak] eta Joan Crawford bezalako ospetsuak zeuden. Erakusketak bere diseinuak Bonwit Teller [Bonwit Teller & Co. New York hiriko luxuzko saltoki estatubatuarra izan zen, Paul Bonwit-ek 1895ean Seigarren Etorbidean eta 18. kalean sortua] eta Saks Fifth Avenue  [Saks Fifth Avenue (jatorriz Saks & Company; lagunartean Saks) Andrew Saksek sortu eta New York hirian egoitza duen luxuzko saltoki kate estatubatuarra da. Saks originala Washington Hiriko F Street merkatal barrutian ireki zen 1867an ]  saltoki handietara saltzeko aukera eman zion. Pearl Harbor-eko erasoaren ondoren, denda itxi eta uhartetik alde egin behar izan zuen.

Edna Woolman Chase-k eta Carmel Snow-ek bultzatuta, Leser erosleekin bildu zen Saks Fifth Avenue-n [Bosgarren Etorbidean], eta 500 playsuit erosi zizkioten Leser-i.  Leser-ek bere konpainia propioa zuzendu zuen New York-en 1941etik 1943ra bitartean.  1941eko bere bildumetan Hawaiiko palaka [ palaka kotoi gogorrezko sargazko oihal batez ehunduta zegoen, laukizko diseinu batez hariz tindatuta] oihala, eskuz margotutako oihala eta gizon-arropa zeuden.  Garai hartan, bere negozioak Manhattan-go West 47th Street-eko [Mendebaldeko 47. kalean] 1. zenbakian zuen egoitza.  1941eko artikulu batek bere saloiak "eskuz margotutako satenezko errezelak eta itsas maskorreko aulkiak" zituela deskribatzen du.

1942tik 1952ra, Leser-ek Edwin H. Foreman kirol arropa enpresarentzat diseinatu zuen.  Edwin H. Foreman-ekin lanean ari zela, Leser-ek harem prakak, dhoti prakak eta toreatzaile prakak sartu zituen emakume estatubatuarrentzako "etxean" arropa gisa.

1952an, Leser-ek berriro sortu zuen bere konpainia, Tina Leser Inc., eta haren buru izan zen 1964an erretiroa hartu zuen arte.  Egoitza nagusia Manhattan-go 550 7. etorbidean zegoen.  Bere ibilbideko fase honetan, Leser-ek eskuz margotutako Hawaiiko estanpazioa, sarong motako jokorako arropa eta kaxmirrezko soinekoak sustatu zituen.

1949tik 1953ra, Leser-ek, Tina Leser saria antolatu zuen diseinatzaile japoniarrentzat.

Leser-en bezero ospetsuen artean Joan Crawford, Joan Fontaine, Paulette Goddard, Audrey Hepburn eta Kim Novak zeuden. 1950eko Born to be Bad filmerako jantziak diseinatu zituen Leser-ek.  Joan Fontaine izarrak esan zuen "filmeko arte onargarri bakarra Tina Leser-ek diseinatutako nire armairua izan zen". Leser-ek 1946ko Broadway-ko Musikalarentzat Park Avenue  jantziak ere diseinatu zituen.

Tina Leser 1986ko urtarrilaren 23an hil zen.

 Legatua 
Liz Claiborne-k bere ibilbidea modelo  eta zirriborro artista  gisa hasi zuen Tina Leser -entzat.  Leser-engandik, Clairbornek "diseinatzaile izateak lan ordu gogorrak, luzeak, etengabe luzeak... esan nahi zituela..." ikasi zuen.

Tina Leser-en lana Metropolitan Museum of Art ,  Museum of Fine Arts Boston-en, Philadelphia-ko  Arte Museoa, Phoenix-eko Arte Museoa eta Kent State University-ko Museoaren esku dago,

 Sariak 

 Neiman Marcus Moda Saria, 1945
 Coty saria, 1945
 Diseinatzaile aipagarria, Philadelphia Museum School of Art, 1955 [Arte eskola museoa 
 Kirol Jantzien Diseinu Saria,Sports Illustrated [Kirol Ilustratuak aldizkaria], 1956

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 "Usoak," Metropolitan Museum of Art
 Beach cover-up, Metropolitan Museum of Art
 Arratsaldeko taldea, Metropolitan Museum of Art
 Emakumearen bainujantzia, Arte Ederren Museoa
 Emakume jantzia, Filadelfiako Arte Museoa
 Woman's ensemble, Filadelfiako Arte Museoa

Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako moda diseinatzaileak
Kategoria:XX. mendeko emakumeak