Azido glutariko

Azido glutarikoa edo azido pentanodioikoa, konposatu organikoa da, COOH(CH2)3COOH formula duena azido dikarboxilikoen klasekoa. Solido kristalino gardena da. Disolbagarria da dietil eterretan, bentzenotan eta kloroformotan. Korrosiboa eta narritagarria da.

 Biokimika 
Azido glutarikoa modu naturalean sortzen da gorputzean aminoazido batzuen metabolismoren ondorioz, lisinarena eta triptofanoarena etsenplurako. Bide metaboliko horretako akatsek aziduria glutariko izeneko eritasuna eragin dezakete, non azpiproduktu toxikoak pilatzen diren eta entzefalopatia larria eragin dezaketen.

 Sintesia 
Hainbat bide dago azido glutarikoa sintetizatzeko. Industrian ziklopentanona oxidatu egiten da azido nitrikoa baliatuz banadio-katalizatzaile batekin, banadio zianuroa esaterako

 Erabilera 
Azido glutarikoa hidrogenatuz 1,5-pentenodiola sintetizatzen da zein polimero-plastifikatzaile gisa usatzen den.

Azido glutarikoa monomero gisa erabili izan da poliamidak eta poliolak prestatzeko.

 Erreferentziak