Ekomodernismo

Ekomodernismoa ingurumen-filosofia bat da, zeinak garapen teknologikoak natura babes dezakeela defendatzen duen, baita giza ongizatea hobetu. Desakoplamendu ekoekonomikoaren bidez egin nahi du hau, hau da, hazkunde ekonomikoa eta ingurumen-inpaktuak bereiziz.

Ikuspegi linealeko diseinu prozesu baten ordez, fordismoan eta taylorismoan oinarrituta, ekomodernismoak William McDonough eta Michael Braungarten "hondakinak janaria dira" (waste equals food) natura modeloa besarkatzen du, baira Walter R. Stahelek 1970eko hamarkadan asmatutako sehaskatik sehaskarako diseinua, non diseinua eta fabrikazioak "zirkulua ixtea" zuten helburu. 

 Deskribapena 
Ekomodernismoak energia, teknologia eta soluzio sintetikoak ekosistema zerbitzu naturalekin ordeztea barne hartzen du, betiere ingurumenaren gaineko inpaktua murrizten laguntzen badute.

Mugimendua Eric Benson eta Peter Fineren ikuskera akademikotik sortu zen, 2010ean argitaratutako artikulu batean, baita hainbat artikulu, dokumentu politiko eta liburutatik ere, Stewart Branden Whole Earth Discipline barne. Hainbat eztabaida gainhartzen ditu ekomodernismoak, homo sapiensa Lurreko ekosistemetan eragiten duen indar nagusi noiz bihurtu zen eztabaida barne (Antropozeno honetarako proposatutako hasiera-datak duela 10.000 urte nekazaritza sortu zenetik, XX. mendean arma atomikoak asmatu ziren arte doaz).

Besteak beste, ekomodernistek nekazaritza areagotzea (nekazaritza intentsiboa), zehaztasunezko nekazaritza, nekazaritza bertikala eta nekazaritza birsortzailea, janari transgeniko eta zelula-nekazaritza (laborategiko haragia), akuikultura-haztegietatik datorren arraina, gatzgabetzea, hondakinen birziklatzea eta ekonomia zirkularra, basogintza iraunkorra eta errestaurazio ekologikoa. Proiektu sorta zabala barne hartzen du, hala nola, higadura kontrolatzea, basoberritzea, espezie ez-natiboen eta malezen desagerraraztea, lur degradatuak birlandatzea, erreken argiztapen naturala, bertako espezieak (tokian tokikoak diren espezieak ahal izanez gero) habitatetan birsartzea eta banatzea. Gainera, helburu diren espezieak hobetzea du helmuga, baita uraren kontserbatzea, eraikuntza iraunkorreko informazioa modelatzea, azpiegitura iraunkorra eraikitzea, baliabideen eraginkortasuna aztertzea…

Horrekin batera, honako gaiak eta erronkak ere kontuan hartzen ditu: urbanizazioa, hiri adimenduna, hiri-dentsitatea eta bertikalizazioa, ibilgailu elektrikoak eta hidrogenozko ibilgailuak hartzea, dronedun argi-ikuskizunak erabiltzea, proiekzio-mapeoa eta 3D hologramak egitea su artifizialei alternatiba teknologiko jasangarriak emateko…  Karbonoa automatizatzea, atzitzea eta biltegiratzea, energia biltegiratzea, bioplastikoak eta oinarri biologikoko materialak naiz goi-teknologiako materialak bezalako alternatibak erabiltzea, energia garbietarako trantsizioa, hau da, energia-dentsitate txikiko energia-iturriak ordezkatzea (adibidez, sarrera txikiko herrialdeetan egurra, baso-soiltzera daramana) energia-dentsitate handiko iturriekin, betiere ingurumenean duten eragin garbia txikiagoa bada (energia nuklearreko plantak eta energia berriztagarri aurreratuak). Baita 3D inprimaketa, digitalizazioa, miniaturizazioa, produktuen serbitizazioa eta desmaterializazioa, beste batzuen artean.

Ingurumen-etika ekomodernoaren funtsezko helburuetako bat teknologia erabiltzea da, giza jarduera areagotzeko eta natura basatiarentzat leku gehiago egiteko.

Ekomodernismoaren oinarria osatzen duten eztabaidak etsipenetik sortu ziren, energia-iturriak (hala nola, energia nuklearra) ukatzen zituzten erakunde tradizionalekin. Horren ondorioz, gas fosilarekiko mendekotasuna areagotu egin zen eta, txikitzeaz hurrun, emisioak handitu egin ziren (adibidez, Energiewende).

Ebidentzian oinarritutako jarrera zientifiko eta pragmatikoetatik abiatuta, ekomodernismoak ingurune naturalak hobeto babesteko, deskarbonizazioa bizkortzeko, klima-aldaketa arintzeko eta munduko pobreen garapen ekonomikoa eta soziala bizkortzeko eztabaidan parte hartzen du. Eztabaida horietan, ekomodernismoa beste pentsamendu-eskola batzuetatik bereizten da, hots, ekonomia ekologikoaz, beherapenaz, biztanleriaren murrizketaz, laissez-faire ekonomiaz, "energia bigunaren" bideaz eta plangintza zentralez. Ekomodernismoa pragmatismoan, ekologia politikoan, ekonomia ebolutiboan eta modernismo estatubatuarrean oinarritzen da. Ideien aniztasuna eta disentsua balio aldarrikatuak dira estremismotik eta dogmatismotik sortutako intolerantzia saihesteko.

Erakunde ekomodernistak ezarri dira herrialde askotan, hala nola Alemanian, Finlandian, eta Suedian. 'Ekomodernismo' hitza 2013tik ingurumen modernista deskribatzeko baino erabili ez bada ere, terminoak historia luzeagoa du diseinu akademikoko idatzietan eta ideia ekomodernistak aurreko testu batzuetan garatu ziren, batik bat, Martin Lewis-en Green Delusions, Stewart Brand-en Whole Earth Discipline eta Emma Marris-en Rambunctious Garden. 

2015ean egindako manifestuan, 18 ekomodernista autoaldarrikatuk, Breakthrough Instituteko, Harvardeko Unibertsitateko, Jadavpur Unibertsitateko eta Long Now Foundation-eko akademikoak barne, mugimenduaren ikuspegia argitu nahi izan zuten.

 Manifestu ekomodernista bat 
2015eko apirilean, 18 ekomodernistez osatutako talde batek An Ecomodernist Manifesto (Manifestu ekomodernista bat) argitaratu zuen kolektiboki. Autoreak honako hauek izan ziren: John Asafu-Adjaye, Linus Blomqvist, Stewart Brand, Barry Brook, Ruth DeFries, Erle Ellis, Christopher Foreman, David Keith, Martin Lewis, Mark Lynas, Ted Nordhaus, Roger A. Pielke, Jr., Rachel Pritzker, Joyashree Roy, Mark Sagoff, Michael Shellenberger, Robert Stone, eta Peter Teague.

Egileek idatzi zuten: "Orain arte bakoitzak bere aldetik idatzi dugun arren, gure iritziak gero eta gehiago eztabaidatzen dira. Ekopragmatikoak eta ekomodernistak deitzen gara. Adierazpen hau eskaintzen dugu gure ikuspuntuak baieztatzeko eta argitzeko, gizadiaren aparteko botereak Antropozeno loriatsu bat sortzeko baliatzeko dugun ikuspegia deskribatzeko.”

2015eko manifestuan, ekomodernistek, Breakthrough Institute, Harvardeko Unibertsitatea, Jadavpur Unibertsitatea eta Long Now Foundation erakundeetako akademikoak barne, Eric Bensonen 2010eko eta Peter Fineren jatorrizko definizioa zabaldu zuten: "epe luzerako ingurumen-ideal bat ezartzen dugu, hau da, gizateriak murriztu egin behar ditu ingurumenean dituen eraginak, naturari leku gehiago uzteko, eta beste bat errefusatzen dugun bitartean, giza gizarteek naturarekin harmonizatu behar dutena, ekonomiaren eta ekologiaren kolapsoa saihesteko".

 Harrera eta kritika 
Ingurumen-kazetari batzuek Manifestu ekomodernista goraipatu dute. The New York Times egunkarian, Eduardo Porterrek ekomodernismoaren garapen iraunkorrerako ikuspegi alternatiboa onartuz idatzi zuen. Manifesto Calls for an End to "People Are Bad" Environmentalism izeneko artikulu batean, Slateko Eric Holthaus hau idatzi zuen: "Inklusiboa da, zirraragarria, eta aldaketa lortzeko borrokatu beharreko zerbait ematen die ingurumenaren aldekoei". Nature aldizkari zientifikoak manifestuari buruzko editoriala argitaratu zuen ere. 

Bestalde, ekomodernismoa kritikatua izan da Holly Jean Buck, Ingurumen eta Iraunkortasun irakasle laguntzailea, esaten duena behar bezala ez aitortzeagatik: modernizazio teknologikoaren dimentsioak ustiatzaileak, bortitzak eta desberdinak direla. Eileen Crist soziologoak, irakasle elkartu emerituak, ekomodernismoa humanismoaren mendebaldeko filosofia batean oinarritzen dela ikusi zuen, "askatasun ez-humanoak" kontuan hartu gabe. Cristek dio:Giza ekimenak abian jarri duen bizi-formen iraungitze masiboak ez du inolako aipamenik jasotzen Manifestuan (eta espezieen iraungipena behin aipatzen da). Hau omisio harrigarria da manifestu "ekologiko" batentzat: desagertze masiboak geologikoki arraroak eta katastrofikoak dira; hauen gisako iraganeko kataklismoen ondoren, dibertsitate biologikoak milioika urte behar izan zituen berreskuratzeko, etorkizuneko giza belaunaldi guztientzat garrantzirik ez duen denbora-eskala. Eta, hala ere, iraungitze masiboa ez aipatzea zentzua du Manifestuaren ikuspuntutik.Rosemary-Claire Collard giza geografoak eta bere egilekideek diote ekomodernismoa bateraezina dela kapitalismo neoliberalarekin, nahiz eta filosofiak kontrakoa dioen. Bestalde, Ecomodernismo: tecnología, política y crisis climática liburuan, Jonathan Symons-ek dio ekomodernismoa tradizio sozialdemokratari dagokiola, laissez faire eta antikapitalismoaren artean hirugarren bide bat sustatzen duela eta teknologian eta giza garapenean estatu-inbertsio eraldatzaileak eskatzen dituela. Era berean, "Manifestu ekomodernistaren diagnostiko ulerkorra" lanean, Paul Robbinsek eta Sarah A. Moorek ekomodernismoaren eta ekologia politikoaren arteko antzekotasunak eta abiapuntuak deskribatzen dituzte.

Ekomodernismoarekiko kritikoa den beste korronte garrantzitsu bat beheranzko joeraren defendatzaileetatik edo estatu-ekonomia egonkorretik dator. Hemezortzi ekonomialari ekologikok "Beheranzko erantzun bat manifestu ekomodernista bati" izeneko erantzun luze bat argitaratu zuten, honako hau idatziz: "ekomodernistek ez dute oso eredu inspiratzailea ematen etorkizuneko garapen-estrategietarako, ezta gure ingurumen- eta energia-arazoetarako irtenbide asko ere".

2015eko ekainean Breakthrough Institute erakundearen urteroko elkarrizketan, ingurumen-arloko zenbait akademikok ekomodernismoaren kritika egin zuten. Bruno Latourrek argudiatu zuen Manifestu ekomodernista batean goraipatzen den modernitatea mito bat dela. Jenny Pricek argudiatu zuen manifestuak "gizatasunaren" eta "naturaren" ikuspegi sinplista eskaintzen zuela, eta, bere ustez, "ikusezin" bihurtzen direla hain termino zabaletan horiei buruz hitz egitean. 

 Ekintza pronuklearrak 
Ekomodernismoaren defendatzaileak argi eta garbi aitortzen dute haien burua pronuklear bezala, eta ekologistak aldarrikatzen dituzten beste erakunde batzuen aurka posizionatzen dira.

 Diablo Canyonen energia nuklearreko instalazioa erreskatatzeko kanpaina 
2016ko urtarrilean, Manifestu ekomodernista baten zenbait egilek, Kerry Emanuel, James Hansen, Steven Pinker, Stephen Tindale eta Burton Richter Nobel saridunarekin batera, gutun ireki bat sinatu zuten, Diablo Canyoneko zentral nuklearra ez ixteko eskatuz. Gutuna Jerry Brown Kaliforniako gobernadoreari, Pacific Gas & Electric-eko zuzendari exekutiboari eta Kaliforniako estatuko funtzionarioei zuzenduta zegoen.

 Illinoisko energia nuklearra salbatzea 
2016ko apirilean, Shellenbergerrek, Brandek eta Lynasek, manifestu ekomodernistaren egileek, beste zientzialari eta ingurumen-defendatzaile batzuekin batera (Hansen, Richter eta Emanuel), gutun ireki bat sinatu zuten Illinoisen sei zentral nuklearren funtzionamenduarekin jarraitzeko eskatuz (Braidwood, Byron, Clinton, Dresde, LaSalle eta Quad Cities). 2010ean, Illinois lehen tokian zegoen Estatu Batuetan ahalmen eta ekoizpen nuklearrari dagokionez eta bertako zentral nuklearren ekoizpena Estatu Batuetako guztizkoaren %12 zen. 2010ean, Illinoiseko elektrizitatearen %48a energia nuklearretik sortu zen.

 Ikus, gainera 

 Solarpunk

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Vincent Ialenti. Alter-Ecologies: Envisioning Papal & Ecomodernist Nuclear Energy Policy Futures . En Care for the World: Laudato Si & Catholic Social Thought in an Era of Climate Crisis (ed Frank Pasquale) Cambridge University Press, 2019.
 Vincent Ialenti. Génération. Anthropologie culturelle .
 Idéaux découplés: le" Manifeste ecomoderniste "recadre le développement durable, mais l'objectif reste le même. La nature .
 Robert Bryce. La guerre civile des écologistes. La revue nationale .
 Michael Shellenberger y Ted Nordhaus. Want to save the planet? Say bye-bye to nature USA Today .
 Fred Pearce. A green divide to keep us and nature apart would harm, not heal NewScientist.