Asma bint Shihab

Asma Bint Shihab al-Sulayyya (IX. mendea – 1087a) Yemengo erregina, agintarikidea, politikaria eta poeta izan zen bere lehengusu ezkontidearekin, Ali al-Sulayhirekin, eta geroago bere seme Ahmad al-Mukkaramekin eta errain Arwa al-Sulayhirekin, 1047tik 1087ra.  

Bere subirano titulu osoa, "al-Sayyida al-Hurrat-ul", honelaxe itzultzen da:  «Libre eta independentea den emakume noblea, inongo agintari gorenen aurrean makurtzen ez den emakume subiranoa».   Emakume agintari bezala, Asma bint Shihab mundu musulmanaren historian posizio ia bakarra izan zuen: nazioarteko mundu islamiarrean beste subirano batzuk egon baziren ere, Asma bint Shihab eta Arwa al-Sulayhi izan ziren mundu arabiar musulmanean nagusi izan ziren emakumezko monarka bakarrak.  

 Bizitza 
Asma bint Shihab bere lehengusuarekin ezkondu zen, Ali al-Sulayhi, sultana eta Sulayhid dinastiaren sortzailea. Txostenen arabera, senar-emazteak zoriontsuak izan ziren, eta Alik bere babesa izan zuen boterera igotzeko.   

 Lehen erregekidetza 
1047an Ali errege bihurtu zenean, bere erregina, malika, izendatu zuen, baina ez bakarrik bere ezkontidea, baizik eta formalki onartu zen gobernarikidea eta bazkide politikoa zela, bere ondoan Yemengo erresuma gobernatzeko. Horren aitorpen gisa, bere izena jutban bere ezkontidearenaren ondoan aldarrikatu zen, estatu musulman bateko subirano baten pribilegio tradizionala: jutba Yemengo meskitetako pulpituetatik aldarrikatzen zen bere senarraren izenean eta bere izenean, bere senar eta subiranoaren ondoren esanda: historian lehen aldia izan zen emakume baten izena jutean aldarrikatu zela. Beste gertaera ia bakar bat izan zen Asma bint Shihab erreginak «kontseiluetara bere aurpegia agerian joaten zela», hau da, belorik eraman barik, eta gainera gortina baten atzean ezkutatu barik. Muhammad al-Thawrek honelaxe deskribatu zuen:Bere garaiko emakumerik ospetsuenetakoa eta boteretsuenetako bat zen. Eskuzabala zen. Olerkiak konposatu zituen emakume poeta bat izan zen. Poetek al-Sulayhi senarrari emandako laudorioen artean zegoen emaztetzat eduki izana... Bere izaeraren perfekzioa egiaztatu zuenean, senarrak berari utzi zion estatuko negozioen administrazioa. Oso gutxitan hartzen zituen bere aholkuaren kontrako erabakiak, eta begirune handiz hartzen zuen, eta inoiz ez zion berea ez zen iritziari lehentasuna ematen1067an, Mekarako erromesaldian, Banu Najah klanak, Zabid-eko Sa'id Ibn Najah printzearen menpean, Ali eta Asmaren bidaia-taldeari eraso egin zion, Ali hil eta Asma preso hartuta. Zabid-eko espetxe sekretu batean bahituta egon zen, eta txostenen arabera, bere ziegatik ikus zitekeen zutoin batean iltzatu zuten bere ezkontidearen burua. Urtebetez kartzelan egon ostean, Sanan semeari eta errainari mezu bat bidaltzea lortu zuen, eta semeak Zabid erasotu eta askatu egin zuen.

 Bigarren erregekidetza 
Asma bere erresumara itzuli zen eta bere seme Ahmad al-Mukkaram eta erraina, Arwa al-Sulayhi, hil arte lagundu zien erresumako administrazioan.  Bere seme al-Mukarram ikusi zuenean, bere aitaren oinordeko bezala konfirmatu zuen, baina handik gutxira gaixotu eta paralizatuta geratu zenean, berak, semearekin adostasunean bere gobernarikidea izan zen Arwa errainarekin batera, erresumaren erregeordekide bezala kontrola berreskuratu zuen, semea egoeragatik gobernatzeko gai ez zela ikusi zuelako.  

 Legatua 
Asma erregina, herriak maitatua eta Sabako Erregina Txikia izenez aipatua izan zen, Muhammad al-Thawr-en arabera, «zenbait poeta, Asma miresteagatik eramanak, Sabako erreginaren tronua bikaina izan bazen, Asmarena are ederragoa zela esatera ausartu ziren». Hori gauza nabarmena da, Sabako erregina jahiliyakoa baitzen, Islamaren aurreko sasoikoa, tradizionalki negatibotzat jotzen zena. Berarentzat eta bere errain eta agintarikidearentzat erabilitako beste izen bat malika hazima izan zen: malika hitzak erregina esan nahi du, eta hazim, berriz, gai politikoetan jakituria eta judizio handiena erakutsi izanagatik aintzat hartutako pertsonei emandako epitetoa zen.  

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Sayyida al-Hurra
 Al-Khayzuran
 Arwa al-Sulayhi
 Razia Sultana
 Shajar Al-Durr
 Zubaida bint Ŷaʿfar
 Qatr al-Nada

 Kanpo estekak 


Kategoria:Yemengo emakumeak
Kategoria:Urte ezezagunean jaiotakoak
Kategoria:Agintariak
Kategoria:Erreginak
Kategoria:Emakume politikariak
Kategoria:Emakume poetak