Metilfenidato

Metilfenidatoa edo metil 2-fenil-2-piperidin-2-il azetatoa (IUPAC) konposatu kimikoa da, C14H19NO2 formula duena, esterren familiakoa. Solido kristalino zuria da. Uretan disolbaezina da, baina disolbagarria etanoletan, etil azetatotan eta etil eterretan.

Metiolfenidatoak bi kirialitate-zentro ditu eta ondorioz, lau diastomero. Diastomero guztiak ez dute ezaugarri farmakologikorik.

 Sintesia 
Beheko irudian azaltzen da metilfenidatoaren sintesiaren eskema bi erreakzori jarraituta.

 Ohiko sintesia 
492x492px|Methylphenidate classic2

 Axten-en sintesia 
484x484px|Methylphenidate axten

 Erabilera 
Metilfenidatoa bere ezaugarriak medio botika gisa usatzen da. Nerbio-sistema zentralaren estimulatzailea da eta arreta-defizitaren eta hiperaktibitatearen nahasmendua eta narkolepsia tratatzeko erabiltzen da. Pilula gisa edo larruazalean zehar hartzen da. Espainia Atenza, Concerta, Doprilten, Equasym, Medicebran, Medikenet, Methysym Retard, Metilfenadato, Rubricono eta Rubifen markekin merkaturatzen da. Frantzian Rilatine, Equasym XR, Quasym LP, Concerta, Concerta LP eta Medikinet markekin merkaturatzen da.

 Albo-ondorioak 
Metilfenidatoaren ohiko albo-ondorioen artean euforia, begi-nini dilatatuak, takikardia, palpitazioak, buruko mina, insomnioa, antsietatea, hiperhidrosia, pisu-galera, apetitua gutxitzea, aho lehorra, goragalea eta sabeleko mina daude.

Metilfenadatoaren gehiegizko erabilerak mendekotasuna sor dezake eta botika kentzean abstinentzia-sindromea ager daiteke.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nootropikoak
Kategoria:Karboxilatoen esterrak
Kategoria:CYP2D6 inhibitzaileak
Kategoria:Euforizatzaileak
Kategoria:Novartisen markak
Kategoria:Metil esterrak
Kategoria:Sigma agonistak
Kategoria:Estimulatzaileak
Kategoria:Hodi-uzkurtzaileak
Kategoria:Dopinaren Aurkako Munduko Agentziak debekatutako substantziak