Sareta (ingeniaritza)

Sareta edo zertxa, ingeniaritzan, erretikula formako egitura zurruna da, plano bakar batean horizontalean, bertikalean eta diagonalean jarritako hainbat barra zuzenez osaturik dagoena. 

Zertxa osatzen duten barrak metalezkoak edo zurezkoak izan daitezke, eta triangeluak eratuz ezarri ohi dira; triangeluek, sekuentzian antolatuta, materialaren erabilera optimizatzen duen plano egonkor bat sortzen dute.

 Izena 
Leihoetako saretarekin duen antzagatik ematen zaio izen hori.

 Egitura 
Sareta junturetan konektaturiko atal zuzenek osatzen dute. Atal horien elkarketak triangelu-erretikula bat eratu ohi du. Antolaketa triangeluarrari esker, jasandako kargak modu uniformean banatzen dira egitura osoan, makurdura minimizatuz eta erresistentzia maximizatuz. Atalak soldaduraz edo torlojuz lotu daitezke. 

Hormigoizkoa edo zurezkoa izan badaiteke ere, ohikoena arima arinduko altzairuzko sareta-habea da. Makurdura ebakitze-esfortzua baino garrantzitsuagoa denean erabiltzen da, hots, argi handiak eta karga ez oso handiak daudenean.

Egiturari dagokionez, hauek dira sareta-haberik erabilienak:
 Pratt habea: barra bertikal eta diagonalez osatutako sareta-habe "bermatua", hots, diagonalak habearen zentrotik bermaguneetarako noranzkoan paratuta dituena. Modu uniformean banatutako kargak jasateko egokia da.
 Howe habea: barra bertikal eta diagonalez osatutako sareta-habe "esekia", hau da, diagonalak bermagunetik habearen zentrorako noranzkoan paratuta dituena. Karga kontzentratuak jasateko egokia.
 Warren habea: barra diagonalez bakarrik, hau da, trakzioz lan egiten duten eta konpresioz lan egiten duten barrak txandakatuz osatutako sareta-habea. Argi handiko eraikuntzetan erabiltzen da.

 Historia 
1570ean argitaratu zen Andrea Palladioren I Quattro Libri dell'Architettura-k zurezko sareta-zubiak eraikitzeko jarraibideak ematen ditu.

XIX. mendean ohikoa izan zen sareta-zubiak egitea, batez ere altzairuaren ingeniaritza garatu zelarik. Euskal Herrian Ormaiztegiko zubibidea (1863) eta Zangozako burdinazko zubia (1891) dira horren adibide.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ingeniaritza zibila
Kategoria:Arkitektura elementuak
Kategoria:Egitura-elementuak