Elisabeth Christina von Linné

Elisabeth Christina von Linné (1743ko ekainaren 14a - 1782ko apirilaren 15a) suediar botanikaria izan zen, Carl Linnaeus 'Lineo' eta Sara Elisabeth Moræaren alaba.

 Biografia 

Bere aita Lineoren ideia misoginoen biktima izan ziren Elisabeth Christina eta bere ahizpak, Lovisa, Sara Christina eta Sophia: eskolara ere ez zituen bidali nahi izan aitak. Baina Elisabeth Christinak heziketa bere kasa egin zuen, beharbada anaia baten irakasleekin eta aitaren lorategian murgildu.

Lineoren hainbat ikasle ezagutu zituen, horien artean Erik Gustaf Lidbeck eta Daniel Solander, azken honekin ezkondu nahi izan zuen, eta Solandarrek ere bai, baina aitak ez zien utzi, eta Solander apostolu gisa bidali zuen atzerrita, ale naturalistikoak biltzera beste ikasle batzuk bidali zituen bezala (zenbait hil egin ziren apostolutzako espedizio horietan). Solandarrek Lineorengandik aldentzeko erabili zuen bere bidaia, eta Ingalaterran jarraitu zuen bere naturalista ibilbidea.

Aitak behartuta Carl Fredrik Bergencrantzekin ezkondu zen 1764an eta bi seme-alaba izan zituzten. Hala ere, bi urteren buruan, senarra utzi eta gurasoekin bizitzera itzuli zen senarraren tratu txarrak jasan zituelako: 39 urterekin hil zen, eta seme-alabak ere helduaroa baino lehen hil ziren. Heriotza goiztiarrari ezkonduta zegoen bitartean jasandako abusuari leporatu zion amak.Manktelow, Mariette; Kettunen, Petronella (2007). Kvinnorna kring Linné. 

Linné Suediako lehen emakumezko botanikaria da, zentzu modernoan. Berak deskribatu zuen lehen aldiz fenomeno botaniko bat: Tropaeolum majus  loreak tximistatxoak diruditen distirak egiten ditu, eta horren deskribapenari Elisabeth Linné Fenomenoa esaten zaio. Lineo aitak, ordea, haserre hartu zuen argitalpen hura. 1914an, Linnék deskribatutakoa fenomeno optiko gisa azaldu zen azkenik, benetako txinpartarik ez zela izaten.

Gaiari buruzko bere behaketak Suediako Zientzien Errege Akademiarako lan batean argitaratu zituen 1762an, 19 urterekin.  ("Indiako kresalaren dirdira") du izena artikuluak. Erasmus Darwin zientzialariak eta beste batzuek berretsi zituzten geroago Linnéren ikuskapenak, eta garaiko poeta batzuek ere, William Wordsworth eta Samuel Taylor Coleridgek kasu, dirdira egiten zuten loreak aipatu zituzten beren poemetan.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Lineo
Kategoria:1782ko heriotzak
Kategoria:1743ko jaiotzak
Kategoria:Emakume botanikariak
Kategoria:Suediako naturalistak
Kategoria:XVIII. mendeko naturalistak