Mendabiako Nafarroako kateak

Mendabiako Nafarroako kateak Mendabiako Legardako baselizan gordetzen den erlikia bat da, Nafarroako Kateen ustezko kate zatia. 

 Kondaira 
Navas de Tolosako (Jaen) guduan, 1212ko uztailaren 16an, Antso VII.a Azkarrak, Gaztela eta Aragoiko erregeekin batera, hirurak Miramamolin, Al Nazir errege mairuaren aurka gogor borrokatu ziren. Garaipen handia lortu zuten islamaren aurka. Guduaren ondoren, harrapakin handi bat jaso zuten. Antso VII.a Azkarra erregeak, bere aberastasun zatiaz gain, errege-denda inguratzen zuten kate eta burdin sare zatiak ekarri zituen Nafarroara ospil gisa.

Nafarroako erregeak Ama Birjinari eskainitako santutegi garrantzitsuenetan jartzeko agindu zuen, Karmengo Amaren egunean lortutako garaipena eskertzeko.

Erregearekin zihoazen zaldunetako bat, don Gomez Garces, Mendabiako jauna zen eta erregearen estandartearen alfereza. Zaldun honi esker, litekeena da kateen zati bat Legardako Andre Mariaren tenplura, hau da, Legardako baselizara ekarri izana, gaur egun bertan baitaude.

 Kateen kondairaren ondarea 
Julio Asunción historialariak egindako ikerketaren arabera, Mendabian gordetzen diren kateak betidanik gogoratzen dira herrian. Ez da inon ageri kate horiek inoiz egin zirenik. Mendeak dituen tradizioa da, eta arrastoa utzi du Mendabian. Horren adibide argia, eta tradizio horrek herri kulturan duen errotasunarena, herrian abesten den jota hau da:

Gainera, tokiko historiografiak ere babesten du tradizio horren egiazkotasuna. Hori egiten du Angel Elvirak, Mendabiako historialari eta artista ezagunenak, Mª Ines Sainzekin 2017an argitaratutako "Mendavia, su pasado" liburuan. Gauza bera egiten du Bruno Arpón Matutek 2007ko "Nuestra Señora de Legarda: Mendavia" lanean. Bi liburuak udalak argitaratu zituen.

Aipatutako lehenengo liburuan jasotzen den bezala, mendeetan kateak zintzilik izan dituzte baselizan, baina hondatu ez zitezen eta kateei dagokien garrantzia emateko helburuz, gaur egun koadro batean daude ikusgai (argazkian ageri den bezala). Bestalde, baselizan bertan, kateen alboan ikus dezakegu ere Angel Elvirak egindako koadroa, non Antso VII.a Azkarra ikus dezakegun kateak Legardako Ama Birjinari eskainiz.

 Erlikiak 
Mendabian gordetzen diren Nafarroako Kateen katebegiez gain, Nafarroako beste tenplu batzuetan ere badira katebegiak:

 Orreagako Kolegiatan, bertan dagoen Antso VII.aren panteoian, bi zati gordetzen dira.
 Tuterako Katedralean, erretaula nagusiaren ezkerreko azpiko aldean, beste zati bat dago.
 Nafarroako Diputazioaren Jauregian beste zati bat dago.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Erlikiak
Kategoria:Mendabia
Kategoria:Antso VII.a Nafarroakoa