Jane Parminter

Jane Parminter (Portugal, 1750eko otsailaren 5a - Ingalaterra, 1811ko azaroaren 6a) ingeles arkitektoa izan zen, Mary Parminter-ekin batera A La Ronde etxea eraiki zuena.

 Biografia 
Ingeles familiakoa, Jane Parminter Portugalen jaio zen 1750ean. Aita John Parminter (1712–1780) izan zuen, ama, berriz, Jane Arboyne o Arbouinen (1712-1773). Aita ardo merkatari arrakastatsua zen Lisboan. Ingalaterrara joan zen aitarekin haurtzaroan, eta harekin bizi izan zen Londresen hil zen arte.

Bakarrik geratu zenean, Europan zehar bira bat egitea erabaki zuen. Jarduera hori ohikoa zen garai hartako goi-klaseko gizonentzat, ez, ordea,  emakume batentzat. Bidaiatzeko beste hiru emakume batu ziren, horien artean 28 urteko ahizpa Elizabeth eta 17 urteko lehengusina, Mary Parminter. Bidaiak gutxienez 4 urte iraun zuen, eta Frantzia, Suitza, Italia eta Alemania bezalako herrialdeetan ibili ziren, Janek berak finantzatuta.

1796an, Parminter lehengusinek, elkarrekin, aurrez moldatutako ezkontzak egiteari uko egin ziotenek, Janek aitarengandik jasotako herentzia erabiltzea erabaki zuten, biak bakarrik bizitzeko etxe bat eraikitzeko, Elizabeth Parminter 1791n hil baitzen.

 Lanak 

 La Ronde 
Etxe honi A La Ronde izena eman zioten eta gaur arte egoera onean mantentzen da Devon izeneko Ingalaterra hegoaldeko hiri batean. Bere diseinua Ravennako (Italia) San Vitale basilika oktogonalaren eraginez sortu zuen. 1796 eta 1799 artean eraikia, A La Ronde eraikinak altuera bikoitzeko bolumen oktogonala du erdiko espazio gisa, eta altuera txikiagoko zenbait espazio elkarrekin lotzen dira. Espazio bakoitzak kanpoalderako bistak ditu, diamante formako leihoen bidez. Leiho horiek alde bakoitzaren angeluan/ertzean daude zentratuta, barrualdera ahalik eta argi gehien biltzeko. Kanpoko bolumena hexadekagono bat da, eta Parminter-en logelak ekialdera begira zeuden; hala, egunak aurrera egin ahala, mendebalderantz mugitzen ziren espazio konektatuen bidez, argi naturalari, etxearen diseinuaren ideia nagusietako bati, etekin handiagoa ateratzeko.

Barruko gelen banaketak, hogei guztira, etxeak txoko txiki asko izatea behartu zuen, baina Parminter-ek ziurtatu zuten txoko bakoitza aprobetxatzen zutela bidaietatik ekarritako objektuak, liburuak eta pinturak erakusteko, 25.000 maskorreko bildumarekin batera.

Ondoren, gertuko kapera txiki bat eraikitzea erabaki zuten –eguraldi txarreko egunetan hirira jaistea oso zaila gertatze zitzaielako–. Jane 1811ko azaroan hil zen, amaitu eta gurtzarako sagaratu baino lehentxeago. Orduan, Mary ongintzazko antolaketa bat ezartzeko kudeaketa eta amaieraren kargu geratu zen. Kapilau egoiliarra kaperan gurtza egiteko eta karitateko lau etxe emakume behartsuak hartzeko, baita eskola txiki bat ere, baliabiderik gabeko tokiko sei neskarentzat.

1991n, National Trust-ek erosi eta ireki zuen etxea, britaniar erakunde kontserbazionistak. Erakunde hau interes kolektiboko monumentuak eta tokiak kontserbatzeko eta haiei balioa emateko sortu zen.

A La Ronde 1. graduko ondare historiko gisa katalogatu zuen English Heritagek:

 Ikus, gainera 

 Emakumeak arkitekturan
 Mary Parminter

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Portugaldarrak
Kategoria:Portugalgo arkitektoak
Kategoria:Emakume arkitektoak
Kategoria:Erresuma Batuko arkitektoak
Kategoria:Gainbegiratu gabeko itzulpenak