Antrakinona

Antrakinona konposatu organiko aromatikoa da, C6H4(CO)2C6H4  formula duena, hiru zikloz osatuta, zetonen klasekoa. Hainbat isomero dauzka eta antrakinona aipatzean normalean 9,10-antrakinona izaten da. Solido kristalinoa horia da. Uretan disolbaezina da, baina disolbagarria etanoletan eta dietil eterretan. Sukoia eta narritagarria da.

Naturan hoelita mineralean egoten da antrakinona.

Antrakinoaren gainerako isomeroek hala nola 1,2-, 1,4-, eta 2,6-antrakinonek, ez dute garrantzia komertzialik.

 Sintesia 
Antrakinona sintetizatzeko hainbat metodo sintetiko daude:

 Antrazenoa kromo(VI)rekin oxidatzea.
 Bentzenoaren eta azido ftalikoaren arteko erreakzioa aluminio kloruroa katalizatzaile gisa usatuz. Friedel-Crafts erreakzioa da.
 Diels-Alder erreakzio bati jarraituz naftokinona butadienoarekin erreakzionatzea.
 BASF prozesuan estirenoa dimerizatzen da azido fosforikoa katalizatzaile gisa baliatuz, 1,3-difenilbutenoa emateko zein ondoren oxidazioz antrakinona bihurtzen den.

 Erabilera 
Antrakinonak erabilera asko ditu industrian. Tindu eta pigmentu askoren sintesian bitarteko produktua da. Papergintzako Kraft prozesuan eta pneumatikoen fabrikazioan aditibo moduan usatzen da. Halaber, landare-olioen prozesaketan katalizatzaile gisa erabiltzen da. Azkenik, hegazti-uxatzailea ere bada.

 Erreferentziak