Carolyne zu Sayn-Wittgenstein

Carolyne zu Sayn-Wittgenstein (Monastyryska, Ukraina, 1819ko otsailaren 8a – Erroma, Italia, 1887ko martxoaren 9a) poloniar idazlea eta epistolografoa izan zen. Noblea izan zen, Franz Liszt hungariar konpositorearekin 40 urteko harremana izan zuena.
ezkerrera|thumb|Carolyne zu Sayn-Wittgenstein bere alaba Marierekin, 1840 inguruan.|200x200px
 Bizitza 

Karolina Elżbieta Iwanowska Woronińcen jaio zen (gero Voronivtsi [Воронівці], Ukraina), Poloniaren ekialdean, sasoi hartan Errusiar Inperioko probintzia zena, bere gurasoek zituzten lursailetako batean.

1836ko apirilaren 26an, errusiar zerbitzuko ofizial batekin ezkondu zen, Nikolaus zu Sayn-Wittgenstein-Ludwigsburg printzearekin (1812-1864, Peter Wittgensteinen semea), Baltikoko alemaniarren noble-etxe zahar bateko kidea. Alaba bakarra izan zuten, Marie Pauline Antoinette (1837-1920), beranduago Konstantin zu Hohenlohe-Waldenburg-Schillingsfürst printzearekin ezkondu zena.

 Maitasun kontuak 
Carolynek 1847an  Errusian zehar egin zituen biretako batean ezagutu zuen Franz Liszt  erromantizismo garaiko hungariar musikagile, piano-jotzaile eta zuzendaria. Senarragandik banandua  zegoen denbora batez, eta biak elkarrekin bizitzen hasi ziren Weimarren, 1848an.

Printzesa katolikoa zen eta, azkenean, Liszt-ekin ezkondu eta bere egoera erregularizatu nahi izan zuen, baina, bera ezkonduta zegoenez eta bere senarra artean bizirik zegoenez, Elizako agintariak konbentzitu behar izan zituen euren arteko ezkontza ez zela baliozkoa izan. Prozesu korapilatsu baten ostean, aldi baterako arrakasta izan zuen (1860ko iraila). Bikoteak Erroman ezkontzeko asmoa zuen, musikagilearen 50. urtebetetzerako, 1861eko urriaren 22an. Liszt bezperan heldu zen Erromara, berarekin ezkondu ezin izan zen printzesaren bila. Izan ere, eta antza denez, printzesaren senarrak eta Errusiako tsarrak lortu zuten ezkontza baimentzen zuen Vatikanoaren baimena baliogabetzea. Gero ikusi zen, beste behin ere, horren atzean kontu ekonomiko hutsa baino ez zela izan, Errusiako gobernuak printzesari  bere lursailetako batzuk (milaka jopu edo zerbitzari zituztenak) konfiskatu zizkiolako, eta horrek ezinezko bihurtu zuen gero Lisztekin edo beste edonorekin ezkontzea. Gainera, eskandaluak kalte handia egin zion alabaren ezkontzari.

Gero, Liszt-ekin zuen harremana maitasun platonikoa bihurtu zen, batez ere konpositoreak Eliza Katolikoaren agindu txikiak jaso eta abbé bihurtu ondoren. 

 Idazle ibilbidea 
Carolyne zu Sayn-Wittgenstein idazlea izan zen, baina bere lan gehienak pribatuak izan ziren. Haietarik nabarmenena Des causes intérieures de la faiblesse extérieure de l'Église izan zen, 24 liburuki. Liburu hori Index Librorum Prohibitorum-ean katalogatuta egon zen.

Hil ostean La vie chretienne au milieu du monde et en notre siècle. Entretiens pratiques recueillis et publiés par Henri Lasserre argitaratu zen, Paris (1895).

Carolyne kazetari eta saiakeragile amateurra izan zen, eta Liszten hainbat argitalpen, bereziki Life of Chopin, egin zituela uste da. Korrespondentzia handia izan zuen Liszt-ekin, baita beste askorekin ere, eta horrek berebiziko interes historikoa du. Hector Berlioz miretsi eta adoretu zuen, haren eskutitz ugariek erakusten dutenez. Berliozek Los troyanos lana eskaini zion Carolyne printzesari. 

1886ko uztailaren 31n musikagilea hil ostean, lur jota geratu zen eta hilabete gutxi batzuk baino ez zituen iraun. Hain zuzen ere, Erroman hil zen 1887ko martxoaren 9an. 

Capucine aktore frantziarrak interpretatu zuen 1960ko Song Without End filmean eta Sara Kestelmanek 1975eko Lisztomania filmean.

 Lanak 

 Des causes intérieures de la faiblesse extérieure de l'Église izan zen, 24 liburuki. Liburu hori Index Librorum Prohibitorum-ean katalogatuta egon zen.
 La vie chretienne au milieu du monde et en notre siècle. Entretiens pratiques recueillis et publiés par Henri Lasserre argitaratu zen, Paris (1895)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ukrainarrak
Kategoria:Erroman hildakoak
Kategoria:Errusiako katolikoak
Kategoria:Poloniako katolikoak
Kategoria:XIX. mendeko emakume idazleak