Zarya of the Dawn

Zarya of the Dawn Kris Kashtanovak idatzitako komiki labur bat da;  New Yorken bizi den diseinatzaile grafikoa da eta Midjourney adimen artifizialeko softwarearekin erabat ilustratu du;  erabilitako tresnak egile-eskubideen inguruko gatazka sortu du.

 Laburpena 
Komikiaren protagonista, Zarya, haur ez-binarioa da. New Yorken esnatu da inolako oroitzapenik gabe eta ikusten duenez, hiria abandonatuta dagoela dirudi. Rusty izeneko pertsona baten postala erori zaio poltsikotik, bere izena eta helbide pertsonala gogoratzeko aukera emanez. Etxera itzuli eta arropa berria berreskuratu ondoren, Zaryak Raya topatu zuen, bere "laguntzaile adimentsua", eta hark esan zion 2023an izan zen osasun mentaleko krisi batek lurreko bizitza ia erabat suntsitzea ekarri zuela. Ondoren, Zarya Zaturaren mundura eramango du Rayak, onarpenaren mundura. Han, emakume misteriotsu bat ezagutu du Zaryak, eta harekin bere sentimenduak onartzen ikasi du. Central Parkera itzultzen direnean, negutegiz estalita dago. Zaryak ohartarazi duenez, «onarpena da hartua askatzearen lehenengo pausoa».

 Egile eskubideen inguruko auzia 
2022ko irailean, Kris Kashtanovak bere komikiaren egile-eskubideak babesteko eskatu zuen United States Copyright Officen, baina honek ez zuen jakinarazi ilustrazioak Midjourney erabiliz sortu zirela, hots,  irudiak sortzen dituen adimen artifiziala. Komikiak egile-eskubideen babesa du, baina United States Copyright Officek prozedura bat jarri zuen abian artelanaren babesa ezeztatzeko, nola egin ziren jakin ondoren. 2023ko otsailean ezeztatu zuten lanaren egile eskubideen babesa, eta United States Copyright Office erakundeak ebatzi zuen gizaki batek sortutako lanek soilik jaso dezaketela babesa. 
Irudi hauek egile-eskubideek babesten ez dituzten arren, irudien antolamendua, testua eta liburuaren historia berriz, bai, Kris Kashtanovaren sormen-lana baitira, eta ez adimen artifizialarena.
Balizko eskubideak baliogabetzearen arrazoia izan zen honko hau: AAk sortutako irudiak ez dira zuzeneko giza sormenaren emaitza eta hori funtsezko baldintza obra bat egile-eskubideek babesteko.
Kashtanovak defendatu zuen aktiboki esku hartu zuela eta argibide zehatzak («prompts») eman zizkiola Midjourneyri, erabilitako AAri. Haren arabera, ehunka argibide behar izan ziren nahi zen emaitza lortzeko. Hala ere, USCOk argudiatu zuen prompt-ek eragina izan dezaketen arren, azken emaitzak ezin duela aurreikusi eta gizakiaren kontrol absolutuari ihes egiten diola, AAk ez dituelako berariazko aginduak jarraitzen, iradokizunak interpretatzen baizik. Era berean, egindako ahaleginaren argudioa baztertu zen, copyrightak ez baitu lan nekeza edo erabilitako denbora babesten, jatorrizko sormena baizik.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Egilearen webgunea
   Zarya of the Dawn egilearen webgunean

Kategoria:Ingelesezko komikiak
Kategoria:Egile eskubideak
Kategoria:Literaturako eztabaidak