Maria Pilar Lasarte Zubitur

Maria Pilar Lasarte Zubitur (Leitza, Nafarroa Garaia, 1937ko urriaren 12a) Euskaltzaindiko Gipuzkoako ordezkaritzako idazkari jardun zuen 1968tik 2000ra, erretiroa hartu arte.

Euskaltzain urgazle izendatua 1983ko apirilaren 28an eta Euskaltzain ohorezko 2021eko azaroaren 26an. 

 Bizitza 
Gurasoak, Maria Zubitur eta Martin Jose Lasarte izan zituen. Batzokia izandakoan jaio zen. Zazpi senidetan bigarrena, bost mutil eta bi neska, ama batenak denak, baina bi aitarenak. Izan ere, Maria Pilarrek sei urte zituela, aita, Martin Jose Lasarte hil egin zen. Ameriketan ibilia, Montevideon. Diabetikoa zen eta biriketako gaitzak eraman zuen artean sasoikoa zela. Maria Zubitur lau seme-alabarekin geratu zen alargun, eta gerora Jose Aizpuru nuarbetarrarekin ezkondu eta beste hiru seme-alaba izan zituen.

Maria Pilarrek hilabeteak zituela Batzokitik Lasarteneara pasatu ziren. Lasartenea, etxe ezaguna zen Leitzan; taberna zeukaten, eta ez nolanahikoa. Otorduak ematen zituzten, apopiloak hartzen, gaseosa eta sifoi-fabrika ere bazen, denda... «Emakume-lan handia» zegoen etxe hartan, eta gainera amak eskuak busti ezin, azalean zeukan gaitzarengatik eta Maria Pilar neska txikia zela, aulkira igo eta ontziak garbitzen aritzen zen.

 Lan ibilbidea 
Nebek ikasketak egin zituzten; berak, ordea, hamahiru urte zituela, ahizpa gazteena jaio zenean, mojen ikastetxea utzi eta tabernan hasi behar izan zuen lanean. Lasartenea taberna itxi zutenean, hemeretzi urterekin, Maria Pilar Berrobiko Uranga paper-fabrikan hasi zen lanean, herriko beste asko bezala, ofizioa ikasteko. Eguneko 23,75 pezeta irabazten zuten, hamar ordu lan eginda, eta jornal horrekin ezin ziren apopilo jarri. Halanda ze, egunero egin behar izaten zuten Leitzatik Berrobirako joan-etorria. Berastegiko Etxabetarren autobusean ibiltzen ziren. Leitzako paper-fabrika ireki zutenean, hara aldatu ziren herriko langileak. Nagusiak berberak ziren, katalanak, eta gerentea Patxi Arrazola izeneko gizona.

1965-66 ikasturtean Elgetara joan zen mojek utzi berri zuten ikastetxe batera irakasle. Itxaro Lizarraga eta Lupe Ibarbia, magisterioko tituludunak ziren hango irakasleak, eta Maria Pilar txikienekin aritu zen. Larunbatetan Donostiara joaten zen, Katalina Iruretarekin batera, ordurako Zarauzko ikastolan zebilen Karmele Esnal Zulaika andereñoarekin zerbait ikastera. Egoera horretan, ikasketekin jarraitu behar zuela erabaki zuen Maria Pilarrek, eta batxilerra egiten hasi zen.

1967an Donostian jarri zen bizitzen, Andereñoen Erresidentzian, Pakita Arregi zuzendari zela. Hura gaixotu eta bere ordez, Maria Pilar eta Katalina Irureta izan ziren arduradun, urtebetez. Izan ere, Erresidentzia Aramiek zuzentzen zuten, eta sortzen ari ziren ikastoletarako andereñoak gaitzea zuen helburu. Ikasketa ofizialak Magisteritza Eskolan egiten zituzten, eta Erresidentzian hortik aurrerako prestaketa eta giroa eskaintzen zitzaien.

Hogeita hamabi urtez Euskaltzaindiko langilea izan zen, Akademiak Donostian izan zituen egoitza ezberdinetan. 1968an sartu zen, Arantzazuko Batzar erabakigarria egin zen urtean, eta 2000garrenean utzi zuen lanbide hori aurrejubilazioarekin. Euskaltzaindiko lehen langile emakumezkoa izan zen.

 Ikasketak 
28 urterekin hasi zen batxilerra ikasten, azkar batean. Lehen hiru mailak urtebetean osatu, bosgarrena eta seigarrena zientzietatik egin, errebalida gainditu eta batxilergo nagusia burutu zuen.Azken bi urte hauek nahiko luzeak gertatu zitzaizkidan. Neba kartzelan, ikasteko giro kaxkarra eta institutuan librez aurkeztu beharra azterketetara, ikasturte osoa egun pare batean jokatuz.Magisteritza hasteko asmotan zegoenean, beste aukera bat egokitu zitzaion: unibertsitatera sartzeko 25 urtetik gorakoentzako azterketa gainditu eta Donostiako EUTGn sartu zen, jesuiten ikastetxean, lehengo Románicasen ordez sortu berri zuten Filologia Hispanikoa egiteko. Arratsaldez joaten zen klasera. 40 urterekin lizentziatu zen.

Ikasketa ia denak Euskaltzaindian lanean ari zela hasi eta bukatu zituen, baina bitarte horretan irakasle ere aritu zen. Diputazioan, bertako langileei ematen zizkien euskarako klaseak. Lizentziatu eta gero, 1979-80 ikasturtean Magisteritza Eskolan aritu zen, hor ere euskarako klaseak ematen.

 Erlijioa 
Aramiak (Arantzazuko Amaren Misiolari Irugarrendarrak) taldeko kide izan zen, Euskal Herria, euskara eta kristautasuna uztartzen zituen taldea. 1960ko hamarkadan. Urte luzez, erlijio ezberdinen arteko elkarrizketa giroetan sartuta ibilia bete-betean; antropologiatik abiatu eta budismoa, zen-filosofia eta taoismoa jorratu zituen, kristautasunari uko egin gabe; aitzitik, elkarguneak bilatzen dituzten maisu-maistren eskutik.

 Aintzatespenak 

 Euskaltzain urgazle eta ohorezko 

 1983an euskaltzain urgazle izendatu zuten, beste hamazortzi lagunekin batera, horietatik lau emakumezkoak: Maria Pilar, Miren Azkarate, Ana Maria Etxaide eta Arantxa Urretabizkaia. 
 2021eko azaroaren 26an, berriz, Euskaltzain ohorezko izendapena jaso zuen.

 Domina 

 1993an Euskaltzaindiak bere langileekin egin ohi duen bezala, lanean hogeita bost urte bete zituela-eta, domina eman zioten. Nafarroako Diputazioan jaso zuen sari hori Lasartek.

 Lanak 

 Zortzi urte arteko ikastola hiztegia egiten parte hartu zuen, Aingeru Irigarai, Karlos Santamaria, Joxe Migel Zumalabe eta Xalbador Garmendiarekin batera.(1970)

 Dao de jing / Lao Zi [itzul. elkarlanean] (2007).

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Leitzarrak
Kategoria:Euskaltzain urgazleak
Kategoria:Euskaltzain ohorezkoak