Europako esparru ekonomikoko kideen lurralde bereziak

Europako Esparru Ekonomikoko (EEE) kideen lurralde bereziak Europar Batasuneko (EB) estatu kideen eta Europako Merkataritza Libreko Erkidegoko (EMLE) estatu kideen 32 lurralde bereziak dira. Arrazoi historiko, geografiko edo politikoengatik EBren eta EMLEren barruan edo kanpoan estatus berezia dute.


EBko estatu kideetako lurralde bereziak hiru ataletan sailkatzen dira:

 Europar Batasunaren parte diren bederatzi eskualde ultraperiferikoak (EUP) (, , ): Europa kontinentalarekiko urruntasun geografikoa dela-eta EBko lege batzuen salbuespenen onuradun dira.
 Europar Batasunaren parte ez diren hamahiru itsasoz haraindiko herrialde eta lurralde (, , ): itsasoz haraindiko herrialdeen eta lurraldeen elkartzearen bidez, EBrekin lankidetzan aritzen dira.
 Azkenik, Europar Batasunaren parte diren hamar kasu bereziak (Faroe eta Clipperton uharteen salbuespenekin): EBko legeak ad hoc egiten dituzte.

Eskualde ultraperiferikoak 1992an Maastrichteko Ituna sinatu zenean onartu ziren, eta 2007an Lisboako Itunak berretsi zituen.

 Eskualde ultraperiferikoak 
Eskualde ultraperiferikoak (EUP) Europar Batasuneko estatu kide baten parte diren lurraldeak dira, baina Europa kontinentaletik oso urrun daude. Egoera hori dela eta, EBko politika batzuen indargabetzea dute, Europako Batasuneko eta Euroguneko parte izan arren.

Hauek dira Europar Batasuneko 9 eskualde ultraperiferikoak:
BanderaArmarriaIzenaKokalekuaAzaleraBiztanleriaHiriburuaHiri handienaHizkuntza ofizialaEstatuaborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxAzoreakIpar Atlantikoa245 746Angra do Heroísmo Horta eta Ponta DelgadaPonta DelgadaPortugesaborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxMadeira289 000FunchalFunchalborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxKanariak2101 924Santa Cruz Tenerifekoaeta Las PalmasLas Palmas Kanaria HandikoaGaztelaniaborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxGuyana FrantsesaHego Amerika281 612CayenneCayenneFrantsesaerdian|58x58pxGuadalupeKaribea402 119Basse-TerreLes abymeserdian|80x80pxMartinika385 551Fort-de-FranceFort-de-Franceborder|erdian|80x80pxerdian|72x72pxSaint Martin36 286MarigotMarigoterdian|58x58pxMayotteIndiako ozeanoa256 518MamoudzouMamoudzouerdian|58x58pxReunion865 826Saint-DenisSaint-DenisGuztira99 855 km24 864 582
Kategoria:Europar Batasunaren kanpo harremanak
Kategoria:Gainbegiratu gabeko itzulpenak

 Itsasoz haraindiko herrialdeak eta lurraldeak 
Europar Batasunaren parte ez dira hamahiru herrialde eta lurralde hauek. Itsasoz haraindiko herrialdeen eta lurraldeen elkartzearen bidez, EBrekin lankidetzan aritzen dira.
banderaArmarriaIzenaeskualdeaAzaleraBiztanleriaHiriburuaHiri handienaEuroguneaHizkuntza ofiziala(k)Estatu burujabeaborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxGroenlandiaIpar Atlantikoa eta Artikoa2 166 086 km256 483NuukNuuk (DKK)groenlandiarborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxCuraçaoKaribea160 337WillemstadWillemstad (ANG)Nederlandera  papiamentoa  ingelesaborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxAruba104 822oranjestuoranjestu (AWG)Nederlandera, papiamentoa, ingelesa, gaztelaniaborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxSint Maarten33 609PhilipsburgoPrintzearen Behe Auzoa (ANG)Nederlandera, ingelesaborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxBonaire18 905KralendijkKralendijk (USD)nederlanderaborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxSan Eustakio3 193oranjestuoranjestuborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxSaba1 991HondoaHondoaborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxPolinesia FrantsesaPazifikoa275 918Pape'eteFa'a'ā (CFP Euroarekin lotuta)Frantsesaborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxKaledonia Berria268 767NouméaNouméaerdian|58x58pxWallis-et-Futuna11 899Mata-UtuMata-Utuerdian|58x58pxSaint BarthélémyKaribea9 279gustaviagustaviaerdian|58x58pxSaint Pierre eta MikeluneIpar Atlantikoa6 080Saint-PierreSaint-Pierreborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxFrantziaren Lurralde Austral eta AntartikoakIndiako ozeanoa eta Antartika0Ez dago biztanleria egonkorra, zientzialari eta militar frantsesak izan ezik.Port-aux-Français (basea)Port-aux-Français (basea)Guztira2 630 007 km2  945 893

 Kasu bereziak 
banderaArmarriaIzenaAzaleraBiztanleriaEstatu jabeaEBko parteAduana batasunera lotutaBEZ arauakZerga bereziakEuroguneaborder|erdian|80x80pxerdian|58x58pxMelilla86 384border|erdian|80x80pxerdian|58x58pxCeuta85 144border|erdian|80x80pxerdian|58x58pxÅland30 129border|erdian|80x80pxerdian|58x58pxFaroe uharteak52 337 (DKK)border|erdian|80x80pxerdian|58x58pxNazio Batuen buffer eremua Txipren8 686 (Ipar Zipren TRY erabiltzen da)border|erdian|80x80pxerdian|58x58pxLivigno6 721border|erdian|80x80pxerdian|58x58pxCampione d'Italia1 961 (CHF)erdian|58x58pxBüsingen am Hochrhein1 536 (CHF ere erabilia)border|erdian|80x80pxerdian|58x58pxHeligoland1 265border|erdian|80x80pxAthos mendia1 811border|erdian|80x80pxClipperton Uhartea1,7 km20Euroa de jure dibisa da baina biztanleria ez dagoenez, ez dago merkataritzarikGuztira3 930 km2 303 283

 EBean ez diren herrialdeak eta EBarekin integrazio partziala duten lurraldeak 
Europako beste herrialde batzuetako lurralde bereziek lotura handia dute Europar Batasunarekin. Honako hauek dira:

 Europako Merkataritza Libreko Elkarteko (EMLE) kide diren estatuetako eremu bereziak:
 Norvegia
 Jan Mayen
 Svalbard: ez da Schengen eremuaren  Norvegiako BEZaren eremuaren edo EBko merkatu bakarraren parte; pertsonen zirkulazio askea lurraldean edozein nazionalitateentzatVAT act of 19 June 2009 no. 58, Norwegian Tax Administration, updated May 2014.Immigrants warmly welcomed, Al Jazeera, 4 July 2006.
 Bouvet uhartea
 Petri I.a uhartea eta Maud Erreginaren Lurraldea  Antartikari norvegiarrek egindako aldarrikapenak dira baina ez dute populazio iraunkorrik.
 Suitza
 Samnaun eta Val Sampuoir: Suitzako BEZaren eremutik kanpoFederal Act on Value Added Tax, Federal law of the Swiss Confederation.
 Basel Badischer Bahnhof plataformak: EBko Aduana Batasunaren parte  BEZaren eremua eta merkatu bakarrean dago.
 Erresuma Batua jada ez da EBko estatu kide bat  baina Euratomen  jarraitzen du, eta EBko Joint European Torus and Fusion for Energy enpresa mistoetako partaide izaten jarraituko du. Europako Berrikuntza eta Teknologia Institutuko eta EBko agentzia exekutiboetako partaide da ere, lurralde batzuk eta Koroaren Mendekotasunak EBrekin partzialki integratuta jarraitzen duten bitartean:
 Ipar Irlandak Europar Batasuneko barne-merkatuan eta Europar Batasuneko Aduana Batasunaren de facto parte da. Brexit-a erretiratzeko akordioaren Ipar Irlandako Protokoloaren menpe jarraitzen du, salgaien ondorioetarako soilik, Irlandako uhartean aduana muga bat sortzea eragozteko. Erresuma Batuaren gainerako zatiarekin, Koroaren Dependentziekin eta Irlandako Errepublikarekin batera, Schengen eremutik kanpo Bidaia Eremu Komuna osatzen jarraitu du.
 Akrotiri eta Dhekelia, britainiar lurraldea, Ziprerekin partzialki integratuta dago nekazaritza, moneta, aduana, zeharkako zerga, gizarte segurantza eta mugen kontrolaren arloetan.
 Gibraltar, Erresuma Batuko lurraldea ere, EBrekin negoziatzen ari da Schengen Eremuan eta (salbuespenak salbuespen) Merkatu Bakarrean parte hartzeko moldaketa bat, aplikatzeko dagoena.Protocol relating to the Sovereign Base Areas of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland in Cyprus, Agreement on the withdrawal of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland from the European Union and the European Atomic Energy Community, EUR-Lex, 12 November 2019.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Europako Esparru Ekonomikoa
 Europar Batasuna
 Europako Merkataritza Libreko Erkidegoa
 Europar Batasunaren zabalkuntza potentziala
 Holandarren Antillak
 Europako herrialdeak azaleraren arabera
 Itsasoz Haraindiko Frantzia

 Kanpo estekak 

 EUPen webgune ofiziala (ingelesez): https://ec.europa.eu/regional_policy/policy/themes/outermost-regions_en
 Itsasoz haraindiko herrialdeak eta lurraldei buruzko webgunea EBean (ingelesez): https://www.eeas.europa.eu/eeas/overseas-countries-and-territories_en

Kategoria:Europar Batasunaren kanpo harremanak