Zoroetxea (Goya)

Zoroetxea (), 1812 eta 1819 urteen artean Francisco de Goyak margotu zuen formatu txikiko (45 x 72 zm.) taula gaineko olio bat da; lanean gaixo mental batzuk jarrera ezberdinetan agertzen diren, eroetxea irudikatuz.https://www.artehistoria.com/obras/casa-de-locos

 Historia 
Moratinen eta Goyaren laguna izan zen Manuel García de la Prada lanaren jabea izan zen; García Madrilgo alkate izan zen Napoleonen garaian, 1812an Frantziara erbesteratu zen arte. Lanak zuzenean margolariari erosi ahal izango zizkion, hau Bordelera joan baino lehen. Beste aukera bat da margolaria hil ondoren Javier Goyari erostea. Edonola ere, lana Manuel García de la Pradaren bilduman sartu zen, Madrilen, 1836 baino lehen, orduan agertzen baitziren San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiaren aldeko testamentuan. 1839an pasa zen erakunde horren eskuetara, jabea hil zenean.https://fundaciongoyaenaragon.es/obra/casa-de-locos/463

 Egoera 
Establezimendu psikiatrikoen gaia ilustratu espainiarren solasaldietan zegoen, eta koadro hori ongintza-erakunde horien garaiko egoeraren salaketa izan zitekeen. Goyak 1793ko beste pintura batean ere jorratu zuen gaia, Corral de locos izeneko lanean, alegia, baina beste honetan pertsonaien barietatea handiagoa da, pertsonaiak ez dira hain zoroak eta ez dira hain pintoreskoak;https://www.academiacolecciones.com/pinturas/inventario.php?id=0672 marjinazioaren eta gaitzespenaren biktima pobre batzuk baino argiro karakterizatuak daude.

 Deskribapena 
Giro klaustrofobikoan, argi eta garbi zapaltzailea, zeinaren kanpoko argi bakarra barroteekin itxitako leiho altu bat baita, gaixo mental batzuk daude. Hauek pertsonaia ezberdinak irudikatzen dituzte: bat — basatia, antza — buruan lumaz ukitua, beste bat trikornioarekin, ikuslea bedeinkatzeko keinua egiten duen beste bat aita santuaren tiararekin, beste asko biluzik... guztiak jarduera grotesko eta patetikoetan.https://historia-arte.com/obras/casa-de-locos

Nolanahi ere, eromenaren, itxuragabekeriaren edo perbertsioen irudikapenak erakarri zuen beti Goya.

Koadroa ere klabe alegorikoan interpreta daiteke, botere sozialaren estamentu enblematikoen galeria parodiko gisa: kleroa, armada — biluzik borrokan ari den eta trikornio bat daraman gizona baitago —. 
Eszenak «mundua alderantziz» topikoa garatuko luke, eta Zentzugabekerien estanpa-sailarekin lotuko litzateke.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Francisco Goyaren margolanak
Kategoria:Erromantizismoko margolanak
Kategoria:San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiaren bildumak
Kategoria:Historia-margolanak
Kategoria:Genero-eszenen margolanak
Kategoria:1810eko hamarkadako margolanak
Kategoria:Biluzi artistikoak
Kategoria:1819ko margolanak
Kategoria:1819 Espainian