Yoshizawa-Randlett sistema

Yoshizawa-Randlett sistema  origami irudien tolesak deskribatzeko erabiltzen den kodifikazioa da, ikur eta diagramak ezartzen dituena. Origamiaren kode hau nazioartekoa da, eta argitalpen moderno guztiek erabiltzen dute 1950eko hamarkadaz geroztik. Akira Yoshizawa izan zen sistemaren asmatzailea eta Samuel L. Randlett, hobetu zuena, hortik izen elkartua. 

Origami liburu asko oinarrizko tekniken deskribapenarekin hasten dira, irudiak eraikitzeko erabiltzen diren tolesak irakatsiz. Badira oinarri estandar batzuk ere, tolesteko lehen urrats gisa erabili ohi direnak. Irudiek trebetasun txikia, ertaina edo handiz eskatzen dute, tolesketan erabilitako tekniken konplexutasunaren arabera.

Historia

Toleste-diagramak egitea 1797ko “Senbazuru Orikata” liburuan sortu zen, inoiz argitaratu zen lehen origami liburua. Liburu honetako diagramak ez ziren oso argiak, eta, askotan, toleste-prozesuaren emaitza bakarrik erakusten zuten, eta tolestailea ez zegoen guztiz ziur irudia nola sortu zen.

Ondorengo liburuetan irudi bat nola tolesten zen zehaztasunez erakusteko sistema bat asmatzen saiatu ziren. Liburuen arabera, sistema desberdinak erabiltzen ziren: ikur multzo ilun batetik, urrats bakoitzaren argazki edo zirriborro batera zihoazen. Sistema horietako bakar bat ere ez zen nahikoa irudi guztiak deskribatzeko, eta, beraz, bakar bat ere ez zen hedatu.

1950-1960ko hamarkadetan, Akira Yoshizawak diagrama-sistema bat proposatu zuen. 1954an argitaratu zuen bere lehen monografikoan, Atarashi Origami Geijutsu ("Origami Arte Berria"). Lerro puntudunak erabili zituen mendi-haran tolesak irudikatzeko, eta beste ikur batzuk, hala nola "puztu" eta "biribildu". Sistema honek Samuel Randlett eta Robert Harbin-en arreta piztu zuen, "biratu" eta "hurbildu" bezalako ikur batzuk gehituz, gero estandartzat hartuz. Yoshizawa-Randlett sistema osoa lehen aldiz 1961ean deskribatu zen, Samuel Randletten Art of Origami ("Origami Artea") liburuan. Orduan, estandartzat onartu zen nazioarteko origamizaleen artean, eta harrezkero erabiltzen da.

Ikurrak

Origamiaren bi ikur-mota nagusiak lerroak eta geziak dira: geziek adierazten dute nola tolesten edo mugitzen den origami papera; lerroek aldiz, hainbat ertz mota adierazten dituzte:
Lerro jarrai batek paperaren ertza adierazten du.
Lerro eten batek haran toles bat adierazten du: papera ikuslearenganatz tolesten da.
Lerro puntu-marradun batek mendi toles bat adierazten du: papera ikuslearengandik at tolesten da.
Lerro fin batek aurreko toles batek markatutako tokia adierazten du.
Lerro puntudun batek aurreko toles bat adierazten du, edo beste paper baten atzean ezkutatzen dena, edo batzuetan oraindik egin gabeko toles bat.

Tolesak

 Haran tolesa 
Toles sinple bat da, ahurra (barrurantz).

 Mendi tolesa 
Haran tolesaren alderantzizkoa, ganbila (kanporantz).

 Tximista tolesa 
Haran-mendi tolesen segida. Batzuetan sigi-saga deritzo. 

 Tximista bikoitz tolesa 

 Barruranzko tolesa 

 Kanporanzko tolesa 

 Utxi-belarrak tolesa 

 Petalo tolesa 

 Zapaltze tolesa 

 Hondoratze toles irekia 

 Hondoratze toles itxia

Oinarriak

Origamian oinarri batzuk daude hainbat irudi egiteko balio dutenak. Oro har, "oinarria" paper tolesketa mota bat da irudia amaituaren azken tolesen aurretik datorrena. Jarraian zerrendatzen direnak, oro har, origami oinarri tradizionaltzat hartzen dira:

Erreferentziak

 Ikus, gainera 
 Kirigami
Washi
Paperezko hegazkin

 Kanpo estekak 

Kategoria:Origami