Skaði

Skaði edo Skaðe (antzinako eskandinavieraz  ahoskatua) eskandinaviar mitologian, neguko jainkosa eta arkudun ehiztaria izan zen. 

 Bizitza 

 Mitologia 
Þjazi erraldoiaren alaba zen, eta hau Æsirrarrek hil zutenean, Asgardera joan zen mendeku bila. Neguko jainkosari aurre egiteko beldurrez, Odin Skadiri eskaini zion bere aitaren begiak izarrak bailiran jartzea eta jainko batekin ezkontzea. Horretarako baldintza bakarra jarri zioten: hautagaien oinak ikuste hutsarekin aukeratu behar zuela kidea. Baldr aukeratzea espero zuen, baina huts egin zuen eta Njörðr, itsasoko jainkoa, aukeratu zuen. Ez zeuden bata bestearentzat eginak, eta, azkenean, banandu egin ziren. Batzuek diote Ullr elur-patinen eta arku-tiroaren jainkoarekin ezkondu zela. 

 Izenaren jatorria 
Herri etimologia oso zabalduaren arabera, "Eskandinavia" izena Skaði (Skaðiren Lurraldea") izenaren eratorria dela baieztatzen  da, proto-germaniar edo saami mailegu batetik (sami edo "lapon") zuzenean. Ustez zuzenena den etimologiak dioenez, ostera, Skaði eta Eskandinavia/Escania ("Skandinavien/Skåne") ez dira bata bestearengandik eratorriak, baina bai erro proto-indoeuropar beretik: *ska-, *sak-, edo *skad/skid-, zeinek "moztu, bitan zatitu, zauritu, kaltetu" esan nahi duten. Erlazionatutako hitz modernoen artean, "sax" ("guraizeak" suedieraz), "skada", "schaden" ("zauria" suedieraz eta alemanieraz, hurrenez hurren) eta "scathe" ("kalte egin, min eman" ingelesez) daude. Era berean, "ski" hitza erro beretik dator. Eskandinaviaren kasuan, izen geografikoa *skaney-tik dator ("uharte arriskutsua/k", Danimarkako eta Baltikoko hegoaldeko hondar-bankuak direla eta).

 Teoriak 
Zenbait mitologok uste dute Eskandinaviako mitologiaren lehen garaietan, Skaði ehizaren jainkosa gisa gurtzen zutela, eta Freyja jainkosaren aurkaria zela garrantziari eta ospeari zegokionez. Hala ere, eskandinaviar sinesmenek aurrera egin ahala, bere garrantzia gutxituz joan zela dirudi, eta ezer gutxi geratu zen horretatik herri tradizioan.

Interesgarria da azpimarratzea Skaði izena Eskandinaviako leku zaharrenetan agertzen dela. Izenak "kaltea" edo "infernuko jainkosa" adieraz lezake.

 Familia-formak 

 Skade (Eskandinaviako barnealdea)
 Skadhi ("Skaði" transliterazioa)
 Skadi ("Skaði" transliterazioa)
 Skathi ("Skaði"ren transliterazio alternatiboa)

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Faulkes, Anthony (Trans.) (1995). Edda. ISBN 0-460-87616-3
 Ellis Davidson, H. E. (1965). Gods And Myths Of Northern Europe. Penguin. ISBN 0-14-013627-4
 Grundy, Stephan (1998) The Concept of the Goddess. Routledge. ISBN 0-415-19789-9
 Sturluson, Snorri. Heimskringla: History of the Kings of Norway, trad. Lee M. Hollander maniobra. Erantzun. University of Texas Press, Austin, 1992. ISBN 0-292-73061-6
 Larrington, Carolyne (Trans.) (1999). The Poetic Edda. Oxford World's Classics. ISBN 0-19-283946-2
 Lindow, John (2001). A Guide to the Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs. Oxford University Press. ISBN 0-19-515382-0.
 Näsström, Britt-Mari (1998) The Concept of the Goddess. Routledge. ISBN 0-415-19789-9
 Orchard, Andy (1997). Dictionary of Norse Myth and Legend. Cassell. ISBN 0-304-34520-2
 Simek, Rudolf (2007) trad. Angela Hall. Dictionary of Northern Mythology. D.S. Brewer. ISBN 0-85991-513-1

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ehizaren jainkosak
Kategoria:Jotunak
Kategoria:Mendekuaren jainko-jainkosak