Abortatzeko eskubideen aldeko mugimendu

Abortatzeko eskubideen aldeko mugimendua gizaki guztiek izan behar dute askatasuna seme-alabarik izan nahi duten ala ez eta zein unetan erabakitzeko.https://www.plannedparenthood.org/es/blog/que-significa-proeleccion-pro-choice-y-provida-pro-life ¿Qué significa “proelección” (pro-choice) y “provida” (pro-life)? ] Planned Parenthood 
Aukeratzeko askatasunaren jatorria norbanakoaren askatasuna da, eta horrek barne hartuko lituzke ugalketa-askatasuna, Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) ezarritako ugalketa-autonomia eta ugalketa-eskubideak bete-betean baliatuta.

Ugalketa eskubideak eta abortatzeko sarbide seguru askea defendatzen dituzten nazioarteko erakundeen artean daude Osasunaren Mundu Erakundea (OME)[https://www.who.int/es/health-topics/abortion#tab=tab_1 Organización Mundial de la Salud - Aborto - Salud, Amnistia Internazionala (AI)Amnistía Internacional publica su política actualizada sobre el aborto, Amnistía Internacional, 28 de septiembre de 2022, Human Rights Watch (HRW)Tres razones para despenalizar el aborto en Colombia, Human Rights Watch HRW, 2 de diciembre de 2020, eta, zehazkiago, Planned Parenthood, Guttmacher InstitutuaGuttmacher Institute, The Tabbot FoundationThe Tabbot Foundation - Aborto en Australia, Women on Waves, Women's Link Worldwide eta Ipas Mexiko.

 Aukeratzeko askatasunaren kontzeptua 

 Liberalismoa, askatasuna, eskubide zibilak eta giza eskubideak 
Hautatzeko askatasunaren aldekoen ustez, gizaki guztiek izan behar dute askatasuna seme-alabarik izan nahi duten ala ez eta zein unetan erabakitzeko.
Aukeratzeko askatasunaren jatorria norbanakoaren askatasunean dago, eta horrek barne hartuko lituzke, Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) ezarritako ugalketa-autonomiaAfirmar la autonomía reproductiva en la disidencia religiosa, Laura Fuentes Belgrave, Íconos: Revista de Ciencias Sociales, ISSN-e 1390-1249, Nº. 45, 2013, págs. 59-74Autonomía y salud reproductiva, López de la Vieja de la Torre, Ma Teresa, Dilemata, ISSN-e 1989-7022, Nº. 17, 2015 (Ejemplar dedicado a: Derechos reproductivos y aborto), págs. 51-64. eta ugalketa-eskubideak.Recomendaciones de la OMS sobre salud y derechos sexuales y reproductivos de los adolescentes, OMS, 2019

Askatasun indibidualaren kontzeptua, zeinatik aipatutako beste kontzeptuak eratortzen diren (ugaltze-autonomia, sexu- eta ugalketa-eskubideak sostengatzen dituzten ugalketa-askatasuna), liberalismoak eraiki zuenLiberalismo y aborto, Fundación Von HumboldtEl aborto a debate. Análisis de los argumentos de liberales y conservadores, Rosario Taracena, Desacatos: Revista de Ciencias Sociales, ISSN-e 2448-5144, ISSN 1607-050X, Nº. 17, 2005 (Ejemplar dedicado a: Aborto: el debate pendiente), págs. 15-32, eta asko erabili da azken mendeetako mugimendu politiko asko deskribatzeko: Frantziako iraultza, esklabotzaren abolizioa, sufragio unibertsala, emakumeen sufragioa, eta Eskubide zibil eta politikoak bezala ezagutzen direnen tradizioaren barruan kokatzen dira, giza eskubide bezala aitortuak izan behar direla kontsideratuz.Derechos reproductivos como derechos fundamentales?, La autonomía reproductiva. Relaciones de género, filiación y justicia, Silvina Álvarez Medina, Revista Jurídica de la Universidad Autónoma de Madrid, nº 35, 30 de noviembre de 2017

 Abortu librea eta behartutako abortua 
Aukeratzeko askatasuna norbanakoaren askatasunaren kontzeptuan oinarritzen bada, autonomia osoa duen gizabanakoak defendatuko du askatasun hori haurdunaldia eteteko orduan; hortaz, derrigortutako edo derrigortutako abortua, haurdun dagoenarekin edo haren erantzulea denarekin zerikusirik ez duten pertsonek egindakoa, norbanakoaren askatasuna eta autonomia osoa mugatzen dituela ulertuko da, eta, hala badagokio, emakumearen aurkako indarkeriatzat jo daiteke.Violencia de género y salud, Pamela Eguiguren Bravo, Diálogo filosófico 59, 2004, 261-274

 Sexu- eta antisorgailu-hezkuntza 

Nahi ez den haurdunaldi baten aurrean aukeratzeko askatasuna defendatzen dutenek, sexu heziketarako sarbidea eta emakume eta gizonen kontrazepzioa defendatzen dute, sexu eta ugalketa osasun ona izateko helburuarekin. Gainera, hezkuntza horri esker, nahi ez diren haurdunaldien kopurua murriztuko litzateke, eta ez litzateke haurdunaldiarekin jarraitzeko edo ez jarraitzeko aukeraren aurrean egon beharko.

 Bibliografia 

 Silvina Álvarez Medina, Ugalketa eskubideak oinarrizko eskubide gisa?, ugalketa-autonomia. Genero harremanak, seme-alabatasuna eta justizia, Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Aldizkari Juridikoa, 35. zk., 2017ko azaroaren 30a. Artikulu osoa
 Pamela Eguiguren Bravo, Genero indarkeria eta osasuna, Elkarrizketa filosofikoa 59, 2004, 261-274.
 Laura Fuentes Belgrave, Ugalketa-autonomia baieztatzea disidentzia erlijiosoan, Íconos: Gizarte Zientzien Aldizkaria, ISSN-e 1390-1249, zk. 5, 2013, orr. 59-74
 Juana María González Moreno, Emakumeen ugalketa-autonomia eta zigor-zuzenbidea. Espainiako azken erreforma penalen interpretazio feminista, Ikerketa eta generoa. Gaur egun eta etorkizunean banaezinak: "Ikerketa eta Generoa" Unibertsitate Biltzar Nazionala. Sevilla, 2012ko ekainak 21 eta 22 / koord. by Isabel Vázquez Bermúdez, 2012, ISBN 978-84-954-9987-5, orr. 751-768.
 María Teresa López de la Vieja de la Torre, Autonomia eta ugalketa-osasuna, Dilemata, ISSN-e 1989-7022, zk. 17, 2015 (Honi eskainitako alea: Ugalketa-eskubideak eta abortua), orr. 51-64.

 Kanpo loturak 

 espainieraz

 Osasunaren Mundu Erakundea (OME) - OME - Abortua - Osasuna
 Amnistia Internazionala (AI) - Amnistia Internazionalak abortuari buruzko politika eguneratua argitaratu du, Amnistia Internazionala, 2022
 Human Rights Watch (HRW), Hiru arrazoi abortua despenalizatzeko Kolonbian, HRW, 2020
 Planned Parenthood. Zer esan nahi du “pro-choice” eta “provida” (pro-life) hitzek?  Planned Parenthood.
 Ipas Mexiko - Ipas - Mexiko
 Women on Waves - WoW, gaztelaniaz
 Women's Lind World Wide - euskaraz
 The Tabbot Foundation - Abortoa Australian - euskaraz

 ingelesez

 Guttmacher Institute
 Ipak
 Abortion Rights Campaign
 Tabbot Foundation (Australia)  artxibatua .

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Emakumeen osasuna
Kategoria:Gizarte mugimenduak
Kategoria:Kontzeptu feministak
Kategoria:Abortua
Kategoria:Bioetika