Carlota Bustelo

Carlota Bustelo García del Real (Madril, 1939ko azaroaren 1a – ibidem,  2025eko urriaren 16a) madrildar politikaria izan zen. Feminismoaren eta sozialismoaren historikoa da. Espainiako Langileen Alderdi Sozialistako (PSOE) kidea da 1974tik, eta 1976an Emakumearen Askapenerako Frontearen sorreran parte hartu zuen. PSOEren Madrilgo diputatua izan zen Legealdi Konstituziogilean (1977-1979). Antisorgailuak legeztatzea eta berdintasun konstituzionala defendatu zituen. 1983tik 1988ra Espainiako Emakumearen Institutuko lehen zuzendaria izan zen.

 Bizitza 
Familia sozialista eta liberal baten jaio zen, zeinen baitan Irakaskuntza Erakunde Askearen berdintasun printzipioetan oinarritutako hezkuntza jaso zen.

Bere aitona, Ramon Bustelo, diputatu eta senataria izan zen zaharberritze sasoian. Neba Francisco ere diputatu sozialista izan zen legealdi konstituziogilean; Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko errektorea izateaz gain, eta neba Carlos, Industria ministroa izan zen Adolfo Suarezen bigarren gobernuan. Matilde García del Real Álvarez Mijares pedagogo eta idazlearen iloba da, eta Leopoldo Calvo-Soteloren lehengusina. Juan Manuel Kindelánekin ezkonduta egon zen. 

Zientzia Politikoetan lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean. 

 Ibilbidea 
Carlota Bustelo 1974an sartu zen PSOEn, hogeita hamabost urte zituela, Suresneseko Kongresuak berrikuntza ekarri ostean, nahiz eta sozialismoarekiko zuen konpromisoa 1950eko hamarkadaren bukaerakoa izan.

Urte batzuetan Parisen erbesteratutako senarrarekin bizi izan ostean, Espainiara itzuli zen 1964an. Han, jarduera politiko klandestinoa eta borroka feministarako hurbilketa hasi zituen, eta Chamartingo Barrutiko Etxekoandreen Elkartearekin eta Emakume Unibertsitarioen Elkartearekin harremanetan jarri zen.

PSOEko beste militante feminista batzuekin batera, Elena Arnedorekin adibidez, Emakume eta Sozialismoaren Batzorde Federala sortu zuen, 1975 urtearen erdialdean modu informalean hasi zena eta proposamen bateratuak egitea helburu zuena.

1975ean PSOEren Kongresuan emakumeei buruzko lehen ponentzian hartu zuen parte, eta 1977ko hauteskunde orokorretan PSOEren hautagaitzan Madrilek diputatu hautatu zuen. Antisorgailuak legeztatzea eta berdintasun konstituzionala defendatu zituen. 1979an, Madrilgo zerrenda sozialistan parte hartzeari uko egin zion, PSOEk ez baitzuen onartu hurrengo hauteskundeetako zerrendetan emakumeen % 15 egotea.

Espainiako Emakumearen Institutuko lehen zuzendaria izan zen (1983-1988); 1983an sortu zen, legez, erakunde autonomo gisa, Kultura Ministerioan, eta Emakume Kondizioaren Zuzendariordetza, Subdirección de la Condición Femenina zena, ordezkatu zuen.

1985etik 1996ra, Nazio Batuen Emakumearen aurkako Diskriminazio Mota guztiak Ezabatzeko Konbentzioan parte hartu zuen. 1988an Gizarte Gaietarako Ministerioko idazkariorde izendatu zuten, Matilde Fernández buru zuela. 1990eko urrian uko egin zion karguari, nekearengatik joaten zela ziurtatuz.

 Emakumeen eskubideak 
Bustelo mugimendu feministaren hastapenetako parte izan zen Espainian. Francisco Arriero Ranz ikerlariaren arabera, 1960ko hamarkadaren bukaeran eta 1970ekoaren hasieran Emakumeen Mugimendu Demokratikoko kidea izan zen, jatorri sozialistako beste emakume batzuekin batera, hala nola Helga Diekhoff (Helga Soto) eta Graciela Uñá.

1975ean Mujer y Socialismo taldearen bultzatzaile nagusietako bat izan zen:Garai horretan eratu genuen Emakumea eta Sozialismoa taldea, eta alderdiko feminista militanteek osatzen dugu. Taldea modu informalean sortu genuen. Biltzen hasi ginen, eta ikusi genuenean dezente ginela eta  zer nahi genuen adostuta, erabaki genuen talde bat osatzea eta alderdian eragiten saiatzea, alderdiak gure aldarrikapenak bere egin zitzan. Eta benetan zaila zen, gure kideak ez zirelako inondik inora feministak. Baziren salbuespen batzuk, baina...                                                 Carlota BusteloAlderdietako kuoten eta parekotasunaren defendatzailea zenez, 1979ko martxoko hauteskunde legegileetan PSOEren zerrendetan sartzeari uko egin zion, sartzen zituzten emakumeen kopurua nahikoa ez zela iritzita.

Bere parte-hartzea funtsezkoa izan zen Espainian 1981eko ekainaren 22an onartutako Dibortzioaren Legean.

Sexu eta ugalketa eskubideen defendatzailea, abortatzeko eskubidearen aldeko borrokan konprometitua, PSOEk “epeen lege bat” garatzearen aldekoa izan zen, "lehen hiru hilabeteetan emakumeari libreki erabakitzeko aukera emateko, ahalik eta informazio gehienarekin", Izquierda Unidaren babesa zuela.

Prostituzioari dagokionez, prostituzioa gizarte osoak eztabaidatzen duen gai politiko gisa hartzearen alde egin zuen, tratu txarrekin eta emakumearen aurkako indarkeriarekin gertatu zen bezala. Berehalako helburu gisa, prostituten giza eskubideak errespetatzea da, baina epe luzera, prostituzioa desagertzea da helburua.

1994tik 1999ra, Bustelo Mujeres Fundazioko presidente fundatzailea izan zen. Fundazio horretatik, emakumeen eskubideen defentsan lanean jarraitu zuen, eta gero, erakunde horretako ohorezko presidentea da.

2020ko maiatzean, uko egin zion Luisa de Medrano Berdintasunerako Nazioarteko Sariaren zuzkidura ekonomikoari (15000 €), COVID-19ren testuinguruan sortutako genero-indarkeriaren biktima ziren emakumeen aldeko baliabideetara bideratzeko.

 Lanak 

 Reflexiones sobre mujer y feminismo (1977).
 Una alternativa feminista (1979).
 Hitzaurrea idazti zuen Las Mujeres de los 90: El largo trayecto de las jóvenes hacia su emancipación (1991) Egileak: Josep María Riera, Josep María Riera Mercader eta Elena Valenciano. Morata argitaletxea.

 Sariak eta aintzatespenak 

 2022an El Club de las 25 saria jaso zuen, izen bereko elkarteak 25 urte betetzen zituenean.
 2020an Berdintasunari Nazioarteko Luisa de Medrano Saria, Gaztela-Mantxako Gobernuak emana
 1995ean Emakume Progresista Saria

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Carlota Bustelo: El nombramiento de una feminista al frente del IDEM puede tener un sustrato de mala conciencia Entrevista a Carlota Bustelo por Karmentxu Marín. El País. 1983ko apirilaren 4a
 Mujer y Socialismo para cambiar la vida folleto del PSOEren folletoa Carlota Bustelok sinatua (1980)
 Me voy por cansancio El País. 1990ko urriaren 3a
 Corto "Las Constituyentes" Interviene Pilar Brabo (2008)
 Las Constituyentes Archivado el 22 de octubre de 2020ko urriaren 22an artxibatua Wayback Machinen. Oliva Acostaren dokumentala (2011)
 Instituto de la Mujer: ¿In memoriam? Carlota Bustelo, Carmen Martínez Ten eta Marina Subiratsen lana. El País. 2012ko apirilaren 17a
 Bustelo García del Real, Carlota Pablo Iglesias Fundazioa

Kategoria:Espainiako Langileen Alderdi Sozialistako politikariak
Kategoria:Espainiako politikariak XX. mendean
Kategoria:Espainiako feministak
Kategoria:Madrildarrak