Jenaro Abasolo

Jenaro Abasolo Navarrete (Txileko Santiago, 1833 — 1884) filosofo, politikari, soziologo eta ingeniari txiletarra izan zen.

 Biografia 
Jenaro Abasolo, batzuetan Abasolo ere aipatua, Santiago hirian jaio zen 1833ko irailaren 10ean, José Ramón Abásolo Olivares eta doña Rosa Navarrete Borrasen semea.

Institutu Nazionalean ikasi zuen, 1856ko maiatzaren 31n lur-neurtzaile titulua lortu zuen Txileko Unibertsitatean, eta Copiapoko Meategien Elkargoan matematika irakasle aritu zen. Perura eta Argentinara joan da. Parisen bizi da bolada batez. Alemaniako eskola idealistaren eragina du, batez ere Kantek eta Hegelek. Francisco Bilbaoren lagun eta dizipulua. Deista, Auguste Comteren positibismoaren kritiko; bere pentsamendu amerikanista, idealista eta sozialagatik bereizten da.

Santiago hirian hil zen, 1884ko urriaren 3an, 51 urte zituela.

 Pentsamendua 
Abasoloren pentsamendua bere lan nagusietako batean islatuta dago: "Nortasun politikoa eta etorkizuneko Amerika", 1907an hil ostean argitaratua. Bertan, "Txileko estatu-nazioaren eraketa zehazten eta ahalbidetzen duten erakunde, praktika eta ideiei buruz hausnartu zuen. Herrialdearen ideario politiko-filosofikoa kontzeptu etiko, estetiko, ekonomiko, sozial, erlijioso eta hezitzaileen bidez planteatu zuen. Latinoamerikarekiko nortasun politikoaren ideiak hartu zituen erreferente gisa. Gainera kritika zorrotza aurkeztu zuen, kontinenteak pentsamendu europarrarekin zuen harremanean, errealitatea bera ulertzeko modu partikularrak eratzeko beharra ezarriz".

Liburuan, honela erretratatzen du filosofoak Amerika: “ezegonkor, ahul, hauskor; zirriborro bat bezala, jaiotza berri bat, agerraldi oraindik lauso bat, amaitu gabeko zirriborro bat. Amerikarra, beste ezer baino lehen, herri gaztea da eta, halakoa den heinean, itzalek zeharkatzen dute, baita akatsek eta faltek ere”.

 Obrak 

 Dos palabras sobre la América y su porvenir: la Patria, Imprenta chilena, Santiago, 1861.
 La religión de un americano, Imprenta de la Unión Americana, Santiago, 1866. "La Religión de un Americano" berrargitalpen garaikidea, Pablo Martínez eta Francisco Corderoren sarrera-azterketa, Cenaltes Ediciones, Viña del Mar, 2016. : 4956-9522-05-5.
 La personalidad política: los pobres y los ricos o lo consumado y lo posible, Imprenta de la Patria, Valparaíso, 1872. Berrargitalpen garaikidea Los pobres y los ricos o lo consumado y lo posible, Rodrigo Castro Orellana eta Martín Ríos Lópezen sarrera-azterketa, Cenaltes Ediciones, Viña del Mar, 2015.  (2)956-9522-02-4
 La pesonnalité, Typographie Ve, Bruxelles, 1877.  Pablo Martínez eta Francisco Corderoren "La personalidad" berrargitalpen garaikidea. Cenaltes Ediciones, Viña del Mar, 2020. ISBN: 4956-9522-21-5
 La personalidad política y la América del porvenir, Imprenta y Encuadernación Universitaria, Santiago, 1907. Reedición contemporánea La personalidad Política y la América del porvenir, Edición, Estudio Introductorio, Notas y Apéndice de Pablo Martínez y Francisco Cordero, Ediciones Universitarias de Valparaíso, Valparaíso, 2013. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Txileko filosofoak
Kategoria:Txileko idazleak