Elena Fernandez

Elena Fernandez Iturrioz (Donostia, Gipuzkoa, 1959ko abuztuaren 13a - Berriatua, Bizkaia, 2014ko abenduaren 1a) igerilari eta igeriketako entrenatzaile eta monitorea izan zen. Kimikan lizentziatu bazen ere, igeriketako entrenatzaile titulua atera eta igeriketa izan zuen bizibide.

 Bizitza 
Elena Fernandez Iturrioz Donostian jaio zen, Plaza Berrian (edo Konstituzio Plazan). 11 urterekin hasi zen igerian, medikuak aginduta, hankan herrena zuelako. Laster nabarmendu zen emakumeen haur-kategorian, eta lehen postuak lortu eta errekorrak hautsi zituen aurreragoko kategorietan ere (baita beteranoetan ere); esate baterako, 1976. urtean, Gipuzkoako jubeniletan 19 errekor egin zituen, eta 1977an, 10 errekor. Donostiako Real Club Nauticon eta Fortuna Kirol Elkartean eta Ondarroako Ondarru Igeri Taldean ibili zen. Irmo eta kiroltasunez entrenatuta, ibilbide distiratsua osatu zuen.  

Kimika lizentziatura atera zuen Donostiako EHUn, Petrokimika espezialitatean, Makromolekulak aukeran; baita Certificado de Aptitud Pedagógica (CAP) titulua ere, Bigarren Hezkuntzako irakasle izateko derrigorrezkoa zena. Igeriketarekin lotutako hainbat titulu ere lortu zituen 1980-1986 urteen artean: monitore, entrenadore laguntzaile eta goi-mailako entrenatzaile tituluak, Espainiako Igeriketa Federazioaren izenean, Entrenatzaileen Eskola Nazionalak (Escuela Nacional de Entrenadores) emanda. 1992an eta 1993an eskola horrek antolatutako igeriketa espezializatuko mintegietan parte hartu zuen: igeriketa eta haurtxoak, igeriketa haurdunaldian eta igeriketa eta mantentze fisikoari buruzko mintegietan. Sorosle titulu bat baino gehiago ere bazuen: lehen sorospenetakoa eta uretakoa.     

1984an Ondarroako Zaldupe udal kiroldegira joan zen lanera, urtebeterako. Igeriketa monitore aritzeko hartu bazuten ere, hurrengo urtera arte ez zen hasi lanean, kiroldegia artean bukatu gabe zegoelako. Ondoren, lanpostu finkoa lortu zuen Ondarroan, eta 1986an Ondarru Igeri Eskola sortu zuen; urte horretan bertan antolatu zuen Ondarroako lehen igeri itsas-lasterketa. 1987an, juridikoki eratu zen Ondarru Igeri Taldea (Espainiako federazioak hainbat eragozpen jarri zituen arren, bere estatutuak euskaraz egin zituen Euskal Herriko lehenengo taldea izan zen, Andres Urrutia Badiola notarioaren eskutik).

Elenak Ondarroan ikasi zuen euskaraz eta Ondarroan osatu familia: senarra Josu Arrizabalaga Badiola ondarrutarra izan zuen, eta bi seme-alaba izan zituzten, Ainhoa eta Kepa. Aitona zuen Elenak jaiotzez ondarrutarra.

Lanean jardun zuen urteetan (1985etik 2002ra), makina bat ume ondarrutarri erakutsi zion igerian; gainera, igerilari horietako batzuek emaitza bikainak lortu zituzten: bik parte hartu zuten Europako txapelketan, eta lau ibili ziren Espainiako errendimendu handiko zentroetan. 

2002. urtean, ordea, Alboko Esklerosi Amiotrofikoa (AEA) diagnostikatu zioten, eta lana utzi egin behar izan zuen. 2002ko uztailean, ohiko lanbiderako erabateko ezintasun iraunkorra aitortu zion Bizkaiko Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak; pentsioaren %55  kobratuko zuen. Elenak erreklamazioa jarri zuen ebazpenaren aurka, baina gaitzetsi egin zioten. Orduan, demanda aurkeztu zuen epaitegian. Epaiketa bere aldekoa izan zen, eta pentsioaren %100 lortu zuen. Gizarte Segurantzak, berriz, errekurtsoa jarri zuen. 2003ko martxoan irabazi zuen Elenak errekurtsoa.

2010ean, Berriatuan bizitzen jarri zen, erosotasunagatik.

Ondarroako udalak 2011. urteko kirol sarietan Elena Fernandezi egin zion aipamen berezia igeri taldea sortu eta igeriketari herrian emandako bultzadagatik.
2014ko abenduaren 1ean hil zen AEA gaixotasunaren ondorioz. Ondarrutarrek merezitako agur-omenaldi xume baina jendetsua egin zioten abenduaren 2an Zaldupe kiroldegian: Loren Arkotxa Meabebasterretxeak gidatuta, Elena Fernandez Iturriozen bizitzako pasarteak gogoratu zituzten honen lankideek, familiakoek, lagunek eta igerilariek, eta euren sentimentuak eta esker ona adierazi ere bai, Elenaren gustuko musika entzunez (Benito Lertxundiren Oi Ama Eskual Herri, danborradako Sarriegiren San Sebastian martxa, Xabier Leteren Xalbadorren heriotzean, Polo Montañez kubatarraren Canten), eta Jose Mari Lejardi Kareaga Gabixola bertsozale eta gaijartzaile markina-xemeindarrak eta Leire Larrañaga Arrizabalaga ilobak bertsoak abestu zizkioten; honek Aiert Ordoñez Adarraga donostiarrak, Elenaren lagun handi baten semeak, jarritako bertsoak kantatu zizkion. Hileta ospakizunetan loretan gastatuko zen dirua ADELA EUSKAL HERRIA elkarteari (Euskal Herriko alboko esklerosi amiotrofikoaren elkarteen federazioari) eman zekion izan zen bere borondatea, eta garuna eta bizkarrezur-muina, berriz, zientziak aztertzeko dohaintzan eman zituen.

 Hiletan abestutako bertsoak 

Jose Mari Lejardi Kareaga Gabixolarenak:
Donostitik Ondarru

zendun aukeratu,

euskera hobetu, lana

ta Josu topatu,

Amalloko jaixetan

alkar deklaratu,

gero Saturraranen

bainuaz ospatu,

onean ta txarrean

zuek bai maitatu.Ainhoa, gero Kepa

mundura sortuta,

famili euskalduna

zintzo osatuta,

baina mamu zatarrak 

Elenakin zita,

gaixotasun zitalak

luze erasotuta,

frente ein dotsezue

alkarri lotuta.Borroka horrek sortzen

dausku miresmena,

edonortzat zarie

ereduik onena,

erakutsi dozue

duintasun, kemena,

zelako familixi

zarien, Elena,

merezi dozu eta

hartu atsedena.
Aiert Ordoñez Adarragarenak, Leire Larrañaga Arrizabalagak abestutakoak:
Presente eduki zaitut

nahiz urruti nahiz etxean

Donostin ikusten zaitut

kaiara begiratzean

pasatako une oro

ezin dut utziatzean

hitzez ezin dizut esan

ezta ere laztantzean

baina hala saiatzen naiz

zu goxo muxukatzean

asko maite zaitudala

egunero argitzean

egindako bidaietan

eta txango bakoitzean

eramango zaitugu

beti gure bihotzean.

 Palmaresa 
UrteaTxapelketaLekuaProba1972IV. Munich Saria Donostian, Teniseko igerilekuanHaur emakumezkoak

-100 m tximeleta eran: 2. postua link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px

-400 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1973Eskolarteko nesken txapelketakDonostian, Kontxako igerileku estalianHaur emakumezkoak

-100 m tximeleta eran: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-100 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1973Gipuzkoako neguko txapelketaBergarako Agorrosin igerileku estalian -100 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-400 m estilo: 2. postua link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px1973Gipuzkoako Txapelketa NagusiakTolosako Igarondo igerileku olinpikoan -100 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-200 m estilo: 4. postua1973Getaria-Zarautz itsas-zeharkaldiaitsasoan -Emakumezkoen Absolutoa: 1. postua (1) link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1973Badiako zeharkaldia / XXXI. Kontxa Badiako Igerialdia itsasoan -Emakumezkoen Absolutoa: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1973Sobietar Igeriketa TxapelketakRostov-on-Don hirian, igerilekuanEmakumezko haurrak: 
-800 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1973VII. Santo Tomás SariaKontxako igerileku estalianHaurrak:

-100 m crowl+lepoz+bularrez + tximeleta eran: 1.postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1974VI. Gipuzkoako Txapelketa NagusiakOrdiziako Altamira igerileku estalianEmakumezkoak:

-400 m estilo: 2. postua link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px

-100 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-100 m tximeleta eran: 2. postua link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px1974XVII. Bilboko euskal eta nafar txapelketakClub Deportivo Bilbaoko igerilekuanEmakumezkoetan:

-200 m tximeleta eran: 4. postua

-100 m tximeleta eran: 4. postua

-4 x 100 estilo, errekorra1974Haur eta gazteentzako Vasco-Navarro SariaBergarako Agorrosin igerileku estalianEmakumezkoetan:

-200 m librean: 1. postua eta Gipuzkoako gazteen errekor absolutoa link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1974IV. San Juan SariaTolosako Igarondo igerilekuanEmakumeetan:

-100 m tximeleta eran: 2. postua link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px  eta Gipuzkoako errekorra haurretan1974XXX. Euskal Herriko txapelketa absolutuakBilboko Jolaseta igerilekuan -200 m librean: 2. postua eta Gipuzkoako errekorra link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px

-800 m librean: 2. postua eta Gipuzkoako errekorra link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px1974Espainiako igeriketa txapelketakValentzian, igerilekuan -100 m tximeleta eran: gutxieneko denbora lortu zuen.1974Montreal Saria -200 m librean: 1. postua eta Gipuzkoako errekor absolutoa link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1974Badiako zeharkaldia/ XXXII. Kontxa Badiako Igerialdiaitsasoan-Absoluto femenino: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1974X. Uharteko zeharkaldia Donostian, itsasoan-Absoluto femenino: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1974VIII. Santo Tomas SariaKontxako igerileku estalianNeska kadeteetan 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1975Nesken Eskolarteko TxapelketaKontxako igerileku estalianKadeteetan:

-100 m tximeleta eran: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-400 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1975XI. Uharteko zeharkaldiaDonostian, itsasoan-Absoluto femenino: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1976Neguko Gazte TxapelketakKontxako igerilekuan -400 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px eta Gipuzkoako errekor absolutoa1976Gipuzkoako Txapelketa NagusiakBidebietako igerileku estalian -800 m librean : 1. postua eta errekorra link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-400 m estilo: 1. postua eta errekorra link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-400 m librean: 1. postua eta gazteen errekor absolutoa link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-200 m librean: 1. postua eta errekorra link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-200 m tximeleta eran. 2. postua link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px

-100 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1976Haur eta gazteentzako Vasco-Navarro SariaBilboko Landatxueta igerilekuan -400 m librean: Gipuzkoako gazteen errekor absolutoa Bergarako Agorrosin igerileku estalian -200 m librean Gipuzkoako gazteen errekor absolutoaGasteizko Mendizorrotza igerileku estalian -200 m tximeleta eran: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px eta Gipuzkoako errekorra

-800 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1976VI. San Juan SariaTolosako Igarondo igerilekuan -100 m tximeleta eran: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-100 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-4 x 100 estilo: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1976XII. Uharteko zeharkaldiaDonostian, itsasoan-Absoluto femenino: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1977Gipuzkoako Txapelketa NagusiakBidebietako igerileku estalian -400 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-100 m librean: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1977Gipuzkoa Gaztea SariaOrdiziako Altamira igerileku estalian -100 m librean juveniles: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-100 m braza juveniles: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1977Unibertsitateko Txapelketa NazionalakMurtziako udal igerilekuan -Urrezko hiru domina: 800 m tximeleta eran, 400 m librean eta 100m librean. Espainiako Unibertsitateetako txapelduna

-100 m librean: Gipuzkoako gazteen errekor absolutoa1978Unibertsitateko Txapelketa NazionalakMadrileko La Almudena igerilekuan -400 m librean: 2. postua (zilarrezko domina) link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px

-100 m tximeleta eran: 3. postua link=Archivo:Bronze_medal_icon.svg|15x15px

-100 m librean: 5. postua1979Euskadiko Txapelketa NagusiakGasteizen -100 m librean: errekorra1979Unibertsitateko Txapelketa NazionalakMadrileko La Almudena igerilekuan -Zilarrezko hiru domina: 100 m librean link=Archivo:Bronze_medal_icon.svg|15x15px , 400 m librean link=Archivo:Bronze_medal_icon.svg|15x15px  eta 100 m tximeleta eran link=Archivo:Bronze_medal_icon.svg|15x15px1980Gipuzkoa Neguko SariaOrdizian -200 m librean: 1. postua eta Gipuzkoako errekor absolutoa link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1980Unibertsitateko Txapelketa NazionalakGranadan -Urrezko domina bat: 100 m librean link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-Zilarrezko bi domina: 400 m librean eta 100 m lepoz1988XIII.  Javier Seminario Memoriala (beteranoen Gipuzkoako Txapelketa)Donostian, Teniseko igerilekuan -50 m tximeleta eran(A): 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-50 m librean (A): 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

-Puntuazioa guztira: 1. postua link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px1999I. Igeri zeharbidea, Plentziako ZubiakPlentziako uretanTxapelduna emakumezko mastersetan link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px

 Sariak eta aipamenak 
ezkerrera|thumb|Kirol talderik onena, 1992, Ondarru Igeri Taldea
 1975 urteko Gipuzkoako emekume jubenil kategoriako igerilari gailenenari saria.
 Gipuzkoako Igeriketa Federazioak urteko igerilaririk onena izendatu zuen 1976an, 1977an eta 1978an.
 Gipuzkoako kirolaririk onena 1978an.
 1977an, Campeona de España Unibersitaria.
 1992an, Ondarroako kirol talderik onena: Ondarru Igeri Taldea.
 2011n, Ondarroako urteko kirol sarietan aipamen berezia Elena Fernandez Iturriozi.

 Elena Fernandez Iturrioz Memoriala 
Elena Fernandez Iturrioz 2014ko abenduan hil eta hurrengo Ondarroako Igeri Itsas-lasterketan (2015eko XXX. edizioan) momentu hunkigarri ugari bizi izan ziren Ondarroako Arrigorri hondartzan. Bozgorailuetatik une oro gogoratu zuten igeri taldearen sortzailea eta bultzatzailea. Hainbat urtez bere ikasle izan zirenak, esate baterako, batera helmugaratu ziren, eta kiroldegiko bere lankideek ere parte hartu zuten proban. Sariak banatzen, Josu senarra eta Ainhoa eta Kepa seme-alabak aritu ziren, eta, bukaeran, senideek merezitako omenaldi xumea jaso zuten erabat hunkituta eta txalo artean. 

Urte horretatik hasita, Ondarroako Igeri lasterketari Elena Fernandez Iturrioz Memoriala deitu zitzaion, eta Ondarru Igeri Taldeko igerilari diren eta izandakoen artean banatzen da Elena Fernandez Iturrioz saria.


 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Donostiarrak
Kategoria:Ondarroarrak
Kategoria:Euskal Herriko igerilariak
Kategoria:Emakume igerilariak