Oiloaren miraria

Oiloaren miraria Santo Domingo de la Calzada Errioxako hiriaren historiari eta Donejakue Bideari oso lotuta dagoen kondaira bat da.

 Kondaira 
Alemaniako Xantengo erromes familia bat erromesaldia zihoan Santiago de Compostelara Donejakue Bidean eta Santo Domingoko ostatu batean lo egin zuten.

Ostalariaren alabari oso erakargarria iruditu zitzaion familiaren semea, Hugonell izenekoa, baina honek, kristau zintzoa eta kastoa, baztertu egin zuen. Ostalariaren alabaren maitasuna haserre gaizto bihurtu zen, eta mendekua bilatu zuen: erromes gaztearen zorroan zilarrezko kopa ezkutatu zuen, lapurtzat har zezaten.

Ostalariak hurrengo egunean nabaritu zuen kopa falta zela eta hiriko aguazilak bidali zituen erromes alemanen bila. Aguazilek mutilaren zorroan aurkitu zuten zilarrezko kopa. Gaztea epaiketa labur baten ostean urkatu zuten, gurasoen protestei muzin eginez, eta aitak eta amak, atsekabetuta,  Santiagorantz jarraitu zuten. Itzuleran ordea, berriz Santo Domingotik igarotzean urkamendira joan ziren, eta semea bizirik aurkitu zuten han; urkamenditik zintzilik baina bizirik. Hugonellek esan zienez santuak (bertsio batzuen arabera, Done Jakue, beste batzuen arabera, Santo Domingo) errugabe zela ikusirik bizia itzuli zion. 

Gurasoak abiatu ziren orduan semea kondenatu zuen epailearengana, eta hau bazkaltzen aurkitu zuten. Semea errugabea zela berretsi eta bizirik zegoela esan zioten epaileari, baina honek erantzun zien platerean zituen jakiei begira: "oilo eta oilar hau bezain bizirik dago zuen semea". Eta jaki prestatu gisa zeuden bi hegaztiak, orduan, altxatu eta hegaldatu ziren.

Jarraian epaileak agindu zuen erromes urkatu bizia jaitsi zezatela urkamenditik, eta haren ordez, ostatuko neska urkatu zuten.

 Ondorengoak 
Kondaira honetatik dator esakune ezaguna Santo Domingon gazteleraz esaten dutena: “Santo Domingo de la Calzada, donde cantó la gallina después de asada”, Santo Domingo, non oiloak kantatu zuen erre ondoren. 

Mirariaren oroigarri, hiriko katedralean oilo eta oilar bikote bizia bizi dira 14. mendetik, oilategi berezi batean boluntarioek zainduak. Oilategiaren gainean beste erlikia bat dago, erromesa urkatu zuten urkamendiko zur zati bat.

Hiriko armarriaren parte dira halaber oiloa eta oilarra, Santo Domingoren beste mirari ezagunaren protagonistarekin batera (igitaia).

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Santo Domingo de la Calzada
Kategoria:Donejakue bidea
Kategoria:Kondairak
Kategoria:Mirariak