Garaizarko errota

Garaizarko errota Jatabeko ur-errota zaharra da, Mungialdeko udalerri bizkaitarra, Euskal Herrian. Bertako ondare etnografikoaren eta errotek mendeetan zehar eskualdean industria bakar gisa izan zuten garrantzi historikoaren erakusgarri nabarmena da. Gaur egun, errota zaharberritu egin dute, eta Garaizar baserriaren ondoan dagoen turismo gune baten parte da. Bisita gidatuak egiteko aukera ematen du, bertako funtzionamendu tradizionala ezagutzeko.

 Kokapena 
Garaizarko errota Kurtzegana auzoan dago, Garaizar baserritik gertu, landa-turismoko ostatu batean. Kokapen zehatzak Jata mendiaren ingurune naturala eta Garaizarre inguruko paisaia berde bereizgarriak konbinatzen ditu.

 Historia 
Denbora luzez, ur-errotak izan ziren Jatabe udalerriko industria bakarra. Eraikuntza horiek indar hidraulikoa erabiltzen zuten alea ehotzeko, irin ekoizpena eta inguruko biztanleen hornidura erraztuz.

Garaizarreko errota iragan tradizional horren aztarna gisa nabarmentzen da. Denborak aurrera egin ahala, bere egiturak apurka-apurka okerrera egin zuen, zaharberritu eta museo gisa jendearentzat ireki zuten arte. Gaur egun, bisita gidatuak eskaintzen ditu, euskal landa ingurunean duen kultura eta teknologia garrantzia ezagutzeko.

 Deskribapen arkitektonikoa 
Garaizarko errota harri grisez eraikita dago batez ere, euskal arkitektura tradizionaleko material tipikoa. Egitura osatzeko, zurezko elementuak daude leihoetan eta teila gorriz estalitako estalki inklinatu bat, euri-ura kanporatzen laguntzen duena.

Ezaugarriak:

 Materialak: harri grisa eta egurra.

 Estalkia: teila gorriz egindako teilatua, malda handikoa.

 Ingurua: zelai berdeak, egurrezko zubi txikiak eta ingurua zeharkatzen duen erreka.

 Ondarea eta turismoa 

 Errotaren Museoa 
Errota museo etnografiko bihurtu dute, ehotze tradizionalaren funtzionamendua eta udalerriko biztanleen eguneroko bizitzan duen garrantzia erakusteko. Bisita gidatuen bidez, uraren indarra errotaren mekanismoari eragiteko erabiltzen zela ikus dezakete bisitariek.

 Garaizar baserria 
Errota Garaizar baserriaren ondoan dago, eskualdeko ondare historiko eta kulturalaren zati den landa-bizitokia. Baserri tradizional hau 1991n zaharberritu zen eta hainbat jarduera turistiko eskaintzen ditu, besteak beste:

 Museoko errotara bisitak.
 Ibilaldiak gertuko leku interesgarrietara, hala nola Butroeko gaztelura edo Gaztelugatxe
 Mendi-ibiliak eta bizikleta ibilbideak GR-280 errepidean.

 Ingurune naturala 
Errota ingurune natural pribilegiatu batean dago, Jata menditik eta Garaizarre parke naturaletik gertu. Testuinguru horrek erakargarritasun turistikoa indartzen du eta aire zabaleko jarduerak errazten ditu.

 Atrakzio hurbilak: 

 Hondartzak: Plentzia, Gorliz eta Bakio.
 Leku interesgarriak: Butroeko gaztelua, Omako basoa, Bilboko Guggenheim Museoa eta Olentzeroren etxea.

 Garrantzi kulturala 
Garaizar errota euskal ondare etnografikoaren adibide adierazgarria da, eta teknologia hidraulikoaren eta Euskal Herriko landa-bizitzaren arteko harreman historikoa islatzen du. Zaharberritzeari esker, bere garaian eskualdeko garapen ekonomiko eta sozialerako ezinbestekoa izan zen tradizioa kontserbatu eta zabaldu ahal izan da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Jatabeko eraikinak
Kategoria:Euskal Herriko errotak