Detaile xume bat

Detaile xume bat () Adania Shibli idazle palestinarrak 2017an plazaratu zuen eleberria da. Hau bere hirugarren eleberria izan zen, eta aurreko biak ez bezala, dozena bat hizkuntzetara itzulita dago, Aitor Blanco Leozek euskaraz plazaratu zuen 2024an Igela argitaletxearekin, prestatutako edizioaren aurre-solasa, Ane Irazabal kazetariak idatzi zuela. 
Shibli oso ezaguna egin zen oraintsu zentsura kasu batengatik. Eleberriarekin LiBeraturpreis saria irabazi zuen 2023an Afrikako, Asiako, Latinoamerikako edo Arabiako emakume idazleak hautagai dituen aintzatespena da hori. International Booker Prize saria ere irabazi zuen 2023an eta  National Book Award sarirako izendatua izan zen. Frankfurten luzatu behar zioten saria eleberrigileari, baina Hamasek urriaren 7an egindako atentatuak zirela eta, antolakuntzak eman gabe utzi zuen.

Ane Irazabalek euskarazko liburuko hitzaurrea idatzi zuen. Adania Shibliren liburu honek eguneroko indarkeria sistematikoari ahotsa ematen dio eta bidaia bat balitz bezala planteatzen du, alegia, hilketa anker baten klabeak argitzeko asmoz, egiaren bila, antolatutako bidaia da.

Israelen azkenaren azkenak, ahanzturarik umiliagarriena pairatu dutenak, Palestinako beduinoak izan dira. Batez ere, emakumeak. Sionismoaren proiektu kolonialak behe-mailako gizakitzat jo ditu palestinarrak eta are gehiago beduinoak. 

 Argumentua 
{
  "type": "FeatureCollection",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [34.395833, 31.335]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F90606"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [34.341389, 31.237222]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F90606"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [34.395833, 31.335]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F90606"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [34.395833, 31.335]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F90606"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [34.395833, 31.335]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F90606"
      }
    },
    {
      "type": "Feature",
      "geometry": {
        "type": "Point",
        "coordinates": [34.395833, 31.335]
      },
      "properties": {
        "prop0": "value0",
        "marker-size": "small",
        "marker-color": "#F90606"
      }
    }
  ]
}1948ko arabiar-israeldar gerran zehar zazpiehun mila palestinar baino gehiago izan ziren beren etxetik egotziak. Hondamendi horri deitzen zaio Nakba edo palestinar exodoa. Handik urtebete pasatxora, 1949ko udan, Israelgo estatu sortu berriak destakamentu militar bat bidali zuen Negev basamortuko Dangour gunera Egiptorekiko hegoaldeko muga zaintzeko, baita ingurua arakatzeko ere, han gelditzen ziren arabiarren bila. Espedizio horietako batean, soldaduek beduino talde bat aurkitu zuten, eta aurkikuntza hura krimen baten abiapuntua izan zen. Zenbait hamarkada geroago, XXI. mendearen hasieran, emakume palestinar batek Nirim afera gisa ezaguna zen gertakari hari buruzko artikulu batekin egin du topo Haaretz egunkarian, eta, harekin lotutako detaile xume batekin obsesionaturik, bidaia arriskutsu bati helduko dio lurralde okupatuetan zehar, egiaren bila. «Detaile xume bat», Elkar, 8.or.

Detaile xume baten bidez, Adania Shibli palestinarrek jasaten duten garbiketa etnikoaren sustraietara doa eta maisuki erakusten du Israelek azkeneraino eraman duela egintza burutuen politika.

 Egitura 
Bi atal ditu. Lehen atalak soldadu israeldarrek 1949an taldean egindako bortxaketa bat eta, ondoren, erailketa bat gogorarazten ditu, neska beduino arabiar palestinar gazte bati gertatutako benetako istorioa izan zen (Nirim afera). 

Bigarren atala, hainbat urte pasata, bizitza modernoan gertakari hori ikertu nahi duen emakume palestinar baten fikziozko kontakizuna da. Ikerketa hori egiten duen bitartean automobilez doa Nirim eta Dangourrera, bidean Palestinar baten eguneroko bizitzan gertatzen direnak deskribatzen dira. Esate baterako kontrol ugari izaten direla errepideetan; edo lurraldea hiru eremutan banatuta dagoela (A gunea, B gunea, eta C gunea) eta oso zaila dela batetik bestera pasatzea; autoan bi mapa desberdin erabili behar dituela, batetik, ezagutu zituen herri palestinarrak jasotzen dituena eta bestetik azken urteetako autobiak, errepideak eta kolonoen herriak jasotzen dituena.

 Estiloa 
Estilistikoki oso desberdinak dira bi atalak. 

Lehenengo partea hirugarren pertsonan eta tonu analitiko hotzarekin idatzita dago,  irakurleak ez daki nolakoa den protagonista. Hala ere, eguneroko bizitza, beroa, lehortasuna eta paisaia bezalako elementuak helarazten dio autoreak irakurleari eta protagonistari gertatzen zaiona bizitzen du irakurleak. Idazkera «sinplea» bada ere, «hipnotikoa» da eta tentsioa gordetzea lortzen du. Narrazioan agertzen den presentzia emozional bakarra biktimaren txakurraren forma da. Shibliren estilo inpartziala Albert Camusen Arrotza eleberriarekin alderatu da.

2004ko atala, aldiz, lehenengo pertsonan idatzita dago. Horrela, emakume protagonistaren beldurra, urduritasuna, antsietatea eta bakardadea transmititzen dira eta protagonistaren buruan sartzen da irakurlea, haren izena edo zertan egiten duen lan zehaztuta ez dagoen arren.  

Liburua, erakusten duen errealitatea dela eta, oso polemikoa izan da. Israelek eta sionismoak aurkako kanpaina egin dute eta zenbait kritikarik, esaterako Ulrich Noller, antisemitismo barruan kokatu dute.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Nirim
 Nirim afera

 Kanpo estekak 

Kategoria:2017ko liburuak
Kategoria:Euskaratutako liburuak
Kategoria:2024ko liburuak
Kategoria:Arabierazko eleberriak
Kategoria:Igela argitaletxearen liburuak
Kategoria:Bortxaketa fikzioan
Kategoria:Emakumeek idatzitako literatura lanak
Kategoria:Palestinako kultura
Kategoria:Adania Shibliren liburuak