Erremontea Binaka

Erremontea euskal pilotan jokatzen den modalitate bat da, xistera batekin jokatzen dena. Euskal Herrian bakarrik jokatzen den kirola da. Orain dela urte asko Espaina mailan beste leku batzuetan jolasten zen. Adib; Bartzelona, Madril... Baina gaur egun profesionaletan leku bakar batean jolasten den kirola da. Hernaniko Galarreta frontoiean zehazki; halere beste frontoi batzuetan ere egiten dira leihaketak afizionatu mailan. Hauek guztiek arautegi zehatz bat dute,  

 Historia 
Erremontea 1904tik egiten den pilota modalitate bat da. Pilotak hartzen duen abiadurak eta horretarako pilotariak behar duen indarrak, modalitate ikusgarrienetako bat bihurtzen dute.
Modalitate hau Juanito Moyaren ekimenari esker sortu zen, bere garaian berritasun handia izan zena. Protagonismo handia hartzen zuen elkartean, eta batez ere frontoi luzeetako jokoan. Moyak xistera bat asmatu zuen beste aurkari indartsuagoei aurre egiteko. Hau eskularru modalitatean aurre egiten zietenei irabazteko sortu zuen. Izugarrizko arrakasta izan zen, erremonteari esker Moyak, pilotari txiki honek, pilota beste edozeinek baino urrunago eta azkarrago bidaltzea lortzen baitzuen.

Kirol hau egiten duten kirolariei, erremontista esaten zaie. Frontoiean jolasten den kirolik azkarrenetakoa da. Pilotak 250km/h hartu ditzakelako modalitate honetan. Baina normalean 180km/h inguru ibiltzen da.

 Erraminta 
Kirol honetako erramintari, Erremontea esaten zaio. Xistera bat da, baina ez da Zesta Puntakoa bezalakoa. Zestako xisterak, saski bat dauka bertan pilota geratzeko eta ondoren jaurtitzeko. Baina erremonteak ez du saskirik. Orduan, pilota ez da inungo momentutan geratzen. Xisteraren gertuko aldetik sartzen da pilota eta urrenekotik ateratzen da. Hau da, erremontistaren eskua dagoen tokitik eta puntatik ateratzen da irristatuz. Hori dela eta, pelota denbora guztian mugimenduan dago eta ez da ezertarako geratzen.
Bi xistera mota daude: aurrelariarena, txikiagoa eta kurba gehiago duena, eta atzelariarena, handiagoa eta luzeagoa frontisetik urrutiago daudenez inertzia gehiago hartzeko. Halere, bi xisterak egiterako orduan osagai berak erabiltzen dira. Lehenik eta behin, estrukturari indarra ematen dion aro bat dauka, "fibra de vidrio"-zkoa da hau. Gero "sahietsak" ditu, erramintari egitura ematen diona; hauek zumitzezko egur arkeatuak dira. 7 "sahiets" zuzen eta alde bakoitzean 3 makor ditu, hau da, denetara 13 sahiets ditu. Denak Erremontearen puntan edo atzeko aldean bukatzen dute. Puntakoak estruktura mantentzeko josi egiten dira eskuz eta atzean berriz, takuan sartzen dira, hau lizarrezko pieza bat da. Jarraian, atzetik puntaraino flejea bezala ezagutzen den plastiko erresistente batekin josten da. Azkenik, guantea josten zaio. 

 Pilota 
Pilotari dagokionez, profesionaletan Galarretan, latexeko kixki bat edukitzen du nukleoan. Latex gogor moduko bat da. Orain dela urte asko eskuz egiten ziren baina beti imperfekzioren bat edukitzen zuten eta hori jolasterako garaian nabaritu egiten zen. Gaur egun berriz, kixki horiek makina batzuek egiten dituzte eta perfektuak dira. 3 tamainatako kixkiak aurki ditzakegu: 85 gramokoak, 90 gramokoak eta 92 gramokoak. Ondoren, kixkiari PEZ erretxina  ematen zaio haria jarri aurretik. Erretxina hori lehortzen denean, izugarrizko gogortasuna hartzen du. Behin hori egin ondoren, haria jartzen zaio inguruan. Hari hau %50 kotoiz eta beste %50 kotoi sintetikoz egina dago. 20-25 gramo pixatzen ditu.
ezkerrera|thumb|316x316px|Pilotaren egite prozesua
Azkenik, 4 larru jartzen zaizkio pelotari. 8 formakoak. Barruan 2 fin eta kanpoan beste 2 baina potoloagoak. Beste modalitateetan ez dute hau egiten baina erremontean pilotaren abiadura dela eta 4 larru jarri behar dituzte bai ala bai. Bestela pilotak oso errex puskatuko lirakelako.

Orduan, pilota batek gutxienez 127 gramo pixatu behar ditu eta gehienez 130 gramo. Hau, aurretik esan bezala Galarretan jolasteko pelotetan da. Kanpoko frontoietan ez dute pelota hauekin jolasten. Baina, Euskal Herrian txapelketa guztiak Galarretan jolasten dira.

 Instalazioak 
Aurretik esan bezala, orain dela urte asko, Erremontea Espainia mailan eta Frantziako toki batzuetan jolasten zen. Baina, urteen poderioz geroz eta jende gutxiagok jolasten du espezialidade honetara. Hori dela eta, geroz eta jende gutxiagok ikusten du eta geroz eta frontoi gutxiago daude.
Gaur egun, aurretik esan bezala, Galarreta frontoiean jolasten dira txapelketa guztiak maila profesionalean. Frontoi hau Hernani kanpokaldean kokatzen da. Euskal Herriko frontoirik luzeenetakoa da Gernikakoarekin eta Zumaiakoarekin batera. 54 metro luzera ditu Hernanikoak,  57m Gernikakoak eta 54m Zumaiakoak.1970.urtean ireki zen frontoi hau eta 1.500 ikusle sartzen dira bertan. Aurreko urtean lehen aldiz bete zen frontoi hau Erremonteko Binakako Txapelketako finalerako. 

Frontoi hau, empresa batek jestionatua da. Enpresa pribatu batek, Oriamendi 2010 SLk. Bertan, erremonte profesionaleko funtzioak egiten dira astero, apustuekin (kontsultatu programazioa www.oriamendi2010.com webgunean). Galarreta erremonteko txapelketa garrantzitsuenen egoitza da, besteak beste, Banakako Erremonte Txapelketa, edo Binakako Erremonte Txapelketa. Udal kirol programa batzuk eta, egun jakin batzuetan, kultur jarduerak ere garatzen dira bertan.

Horrez gain, udaran profesionalek bertatik kanpo ere jolasten dute eta Euskal Herriko hainbat txokotara joaten dira partiduak jolastera. Beraien kirola jende gehiagok ikusi ahal izateko eta gehiago zabaltzeko.

 Jokoa 
Buruz-buru edo bi-biren aurka jolasten da Erremontean. Binakako partidetan, atzelariak egiten du sakea, pilotak botea 12 ½. koadrotik atzera egin behar du botea, frontisean jo eta 4. eta 7. koadroen artean egin behar du botea; 4. koadroa baino aurrerago egiten badu zuzenean aurkarientzat da tantoa eta 7. koadroa pasatzen badu bigarren sake bat egiten da. Zesta-puntan ez bezala, modalitate honetan ez dago egin ahal diren bigarren sake kopuru maximo bat, atzelariak sakatzen duelako. Nahiz eta arauek ez behartu, Galarreta pilotalekuan ezker paretetik 3 metroetara sakatzen dute atzelariek normalean, frontisa jotzean pilota ahalik eta gehien itsasteko eta horrela errestoa zailtzeko. Hortaz, aurrelariaren posizio naturala 5. eta 6. koadroen artean da.  
alt=Borobil gorriak egin sakea eta karratuek errestatu|ezkerrera|thumb|347x347px|Erremonteko pilotarien kokalekuak Binakako partidu batean (Borobil gorriak egin sakea eta karratuek errestatu)
Behin jokoa hasita, erremontean eskubian izaten denez erraminta, aurrelariek ezkerreko paretera ahalik eta bizien itsasten saiatzen dira pilota, eta behin aurkaria gune hori babesten dagoenean kantxaren eskubialdera botatzen dute pilota adibidez bi-pareta eginez. Tenisaren antzekoa dela esan leike, izan ere, bietan aurkaria alde batetik bestera mugitzen saiatzen dira. Atzelariaren kasuan, sakea da une garrantzitsuena, 5-7 tanto inguru lortzen baitituzte partiduro. Halere, hauek ere saiatzen dira ezker paretara gerturatzen pilota, eta behin hori eginda, errebersez botatzen dute pilota, baina lehenengo frontisera botabeharrean ezker pareta jotzen dute eta ondoren frontisa, horrela pilotak kantxan egitean botea, duen efektuarengatik, zuzenean kontrakantxako sarera joaten da tantoa lortuz. Ondorioz, normalean 10. koadroan egoten da normalean atzelaria. 

 Pelotariak 
Gaur egun, profesionaletan 24 erremontista besterik ez daude. Baina historian zehar erremontista asko egon dira eta batzuk oso ezagunak dira Euskal Pilotaren munduan. Hona hemen historian zehar egon diren erremontista honenen izenak:

 Jose Irigoien Igoa, Irigoyen (Bera, 1890-1973)
 Juan Abarrategi Errasti (Azpeitia, 1985)
 Jose Maria Saltsamendi, Salsamendi III (Orio, 1925-2013)
 Jesus Abrego (Arroitz, 1910-1997)
 Pedro Manuel Grazenea (Elgorriaga, 1929-2017)
 Raul Jimenez Albisu (Iruñea, 1935-)
 Hermenegildo Arbizu, Herme (Iruñea, 1931-)
 Kike Elizalde (Altsasu, 1961-)
 Koteto Ezkurra (Doneztebe, 1973-)
 Javier Urriza (Iruñea, 1981-)
 Erreferentziak