Y-kromosomako Adam

Giza genetikan, Y-kromosomako azken arbaso komuna (Y-MRCA, informalki Y-kromosomako Adam bezala ezagutzen dena), bizirik dauden gizaki guztien azken arbaso komun patrilineala da. Beste era batera esanda, bizirik dauden gizaki guztiak euren aiten eta aita horien aiten bidezko etengabeko aiten lerro guztiak elkartzen diren gertuen dagoen gizon gisa definitzen da. Y-MRCA terminoak islatzen du gaur egun bizi diren gizaki ar guztien Y kromosomak zuzenean eratortzen direla urrutiko arbaso horren Y kromosomatik. Arbaso komun matrilineal berrienaren kontzeptu analogoa «Eva mitokondriala» bezala ezagutzen da (mt-MRCA, ingelesez, DNAmt-aren transmisio matrilinealaren bidez), hau da, gizaki bizi guztiak matrilinealki jaisten diren emakumerik berriena. «Eva mitokondrialarekin» gertatzen den bezala, «Y-kromosomako Adam» titulua ez zaio etengabe gizabanako bakarrari finkatua, baizik eta gizadiaren historian zehar aurrera egin dezake aitaren leinuak iraungitzen diren heinean.

Y-MRCA bizi izan zen garaiko estimazioak ere aldatu egin dira giza jatorriari buruzko ezagutza modernoak aldatu ahala. Adibidez, 2013an, ordura arte ezezaguna zen Y haplotalde kromosomiko baten aurkikuntza iragarri zen, eta, horren ondorioz, gizakiaren Y-MRCA adin estimatuaren doitze txiki bat gertatu zen.

Definizioz, ez da beharrezkoa Y-MRCA eta mt-MRCA aldi berean bizi izana. 2014ko estimazioek bi banakoak gutxi gorabehera garaikideak izan zitezkeela iradokitzen bazuten ere, Y talde arkaikoaren aurkikuntzak Y-MRCAren adin estimatua mt-MRCAren adin probableenetik harago atzeratu du. 2015ean, Y-MRCAren adinaren estimazioak 200.000 eta 300.000 urte artekoak dira, gutxi gorabehera gizaki anatomikoki modernoen agerpenarekin bat egiten duena.

El Sidrón-eko (Espainia) neandertal batetik hartutako Y datu kromosomikoek duela 588.000 urteko Y-T-MRCA (Y-MRCArainoko denbora) jaurti zuten neandertal eta gizaki anatomikoki modernoen arteko lerro patrilinealarentzat, ante-Adam izenekoa, eta duela 275.000 urtekoa Y-MRCArentzat.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Giza Y-DNA haplotaldeak
Kategoria:Genealogia genetikoa
Kategoria:Gizaki modernoen arestiko afrikar jatorria
Kategoria:Arra