Mendi-hegal

Mendi-hegala, mendi-hegia, mendi-mazela edo mendi-magalaMendi, Elhuyar Hiztegia mendi edo bestelako goragune baten albo edo alderdi maldatsua, ibarbidea gailurren lerroarekin lotzen duena.Mendizaletasuna Hiztegia, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Saila (gaztelaniaz ere Departamento de Educación, Política Lingüística y Cultura), 2015eko urria, Vitoria-Gasteiz

Mendi-hegal terminoak bi esanahi ditu: Zentzu orokorrean, batez ere geologia dinamikoan erabilia, lur maldadun edozein azalera esan nahi du, gailurraren edo gailurreriaren eta magalen artean. Beste zentzu batean, forma ganbil baten gainazal inklinatuaren izena da. Forma ahurrei erreferentzia egitean, malda edo aldapa terminoa egokiagoa da.

Termino geomorfologikoari dagokionez, mendi-hegala haranen erliebean gertatzen den malda mota bat da, higadura prozesuekin lotuta. Pinet, P. R. (2017). Introduction to Geomorphology: The Processes that Shape the Earth's SurfaceBurbank eta Andersonek adierazten dute mendi-hegala gehienetan lurraren mugimendu tektonikoek eta higadurak sortzen dituztela, eta malda hauek denboran zehar aldatzen direla. Mendi-hegalek ere klima aldaketek eta uraren eraginak jasaten dituzte, horrela haien forma eta inklinazioa modu etengabean aldatzen delarik.Burbank, D. W., & Anderson, R. S. (2011). Tectonic Geomorphology

Mendi-hegalen adierazle garrantzitsuena haien aldapa da, leku batetik bestera asko aldatzen dena. Mendian, malda bertikalak daude, 90°-tik hurbil dauden maldak, batzuetan alderantzizko malda gain-ezkakoak. Mendi-hegalen batez besteko inklinazioa 20°-tik gorakoa da, oro har, mendi-oinean eta altueran baino handiagoa, eta maldak txikiak dira (2-3°) lautadan. Malden forma eta aldapa denboran zehar aldatzen dira. Aldapa mota batzuk malda gogorra edo malda pikoa deitzen dira.Malda piko, Orotariko Euskal Hiztegia

 Mendi-hegal motak 
Mendi-hegal forma hauek bereizten dira:
 Zuzena (inklinazio angelua ez da aldatzen hegalaren luzera osoan),
 Ganbila (inklinazio angelua handitzen da muinoaren oinarrirantz),
 Ahurra (inklinazio angelua handitzen da muinoaren goialderantz),
 Zapaldu,
 Bertikala,
 Zintzilik,
 Konplexua.

Hegalan zehar dagoen profila dela eta, bereizten dira:
 Mendi-hegal laukoak,
 Mendi-hegal konbergenteak,
 Mendi-hegal dibergenteak.

Mendi-hegalaren oinarria osatzen duten materiala kontuan hartuta, honako hauek bereizten dira:
 Mendi hegal harritsuak,
 Finkatu gabeko materialaren maldak,
 Meteorizazioaz estalitako maldak.

 Ikusi ere 
 Eski pista
 Altitudezko zonazioa

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Piotr Migoń: Geomorfologia. PWN, 2013. ISBN 978-83-01-15979-5.

 Ikus, gainera 
 Euskal Herriko mendilerroen zerrenda
 Mendigunea, mendilerroa, mendikatea
 Mendia, muinoa, mendi-oina

 Kanpo estekak 

Kategoria:Geografia fisikoa
Kategoria:Mendiak
Kategoria:Forma geografikoak
Kategoria:Geomorfologia