Kerma

Kerma Kerma kulturaren hiriburua izan zen. Gaur egungo Sudanen sortu zen, K.a. 3500 baino lehen. Kerma hiria antzinako Nubiako aztarnategi arkeologikorik handienetako bat da. Hamarkadak eman ditu indusketa eta ikerketa zabalak, han aurkitu baitira milaka hilobi eta Mendebaldeko/Behe Deffufa inguratzen duen hiri nagusiko bizitegiak, besteak beste.

Gaur egun Kerma kokatuta dagoen tokia K.a. 8350 inguruan ezarri zuten ehiztariek, Mesolitoan. K.a. 5550 eta 5150 bitartean, tokia, gehienbat, abandonatua izan zen, denbora tarte honetan Niloren jarioa gutxitu zelako. Bigarren okupazio aldi bat K.a. 4050 eta K.a. 3450 bitartean gertatu zen, Nilo Zuritik zetorren jario txiki baten ondorio izan zitekeena.  K.a. 3000 inguruan, nekazaritza garatu zen eta Kermaren inguruan tradizio kultural bat hasi zen.  Kerma hiri handi batean bihurtu zen, Mendebaldeko Deffufa izeneko tenplu handi baten inguruan eraikia izan zena,  K. a. 2550 eta 1550 artean eratutako estatuko gizarte bat. Erregistro arkeologikoak erakusten du K.a. 1750. urtearen inguruan abereen hazkuntza nabarmen murriztu zela. Kobrearen metalurgia-probak  K. a. 2200 eta  K. a. 2000 bitartean agertzen dira . Benetako ehorzketen hiriburu eta leku bezala, Kermak gizarte honetan dagoen gizarte-egitura konplexua argitzen du.
 Kerma eta bere artefaktuak 
Kerma, K.a. 1700. urterako, gutxienez 10.000 pertsonako populazioa zuen. Antzinako Egiptoren artefaktuen aldean, gai eta konposizioari dagokionez, Kermako artefaktuen ezaugarri nagusia leialtasun urdin handia da, kermandarrek Egiptotik lan egiteko teknikak garatu zituztelarik , bai beirazko kaltzita bai arkitektura inkrustazioekin egindako lanengatik ere.

 Kermako hilerria eta errege hilobiak 
Kermak 30.000 hilobi baino gehiago dituen hilerria dauka. Hilerriak hilobi handiagoen eredu orokor bat erakusten du, beste txikiago batzuez inguratua, estratifikazio soziala iradokitzen duena. Kokalekuak bere hegoaldeko muino lurperatuak hartzen ditu, 90 metroko  diametroa duten lau goranzko zabalerarekin. Hiriko azken erregeen hilobiak direla uste da, horietako batzuk, Horus bezalako jainko egiptoarrak islatzen dituzten motibo eta artelanak dituztenak. Oro har, ehorzketa askotan ikus daiteke Egiptoren eragina, batez ere zeramika eta ondasun larriak bezalako ebidentzia materialei dagokienez. Adibidez, Avarisko Erdi Aroko bigarren zeramika egiptoarra, Tell el-Yahudiyeh Ware kasu, aurkitu da Kermako ehorzketetan. Gainera, Kakalardo zigiluak eta kutunak bezalako artefaktuak oparoak dira, antzinako Egiptorekin merkataritza zabala eta ideia kulturalen trukea adierazten dutenak.  Kermako arpilatzearen ondoren, hilerria Nubia Garaiko (hegoaldekoa) Kush erresumako 25. dinastiako edo «Napatan» dinastiako erregeak hartzeko erabili zen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Kuxeko Erresuma
Kategoria:Nubia
Kategoria:Antzinako Egiptoko hiriak
Kategoria:Sudango aztarnategi arkeologikoak