Asegabetasun-maila

Kimika organikoan molekulen formula molekularraren analisian, asegabetasun-maila (AM) eraztunen eta π loturen guztizko kopurua zehazten duen formula da. Formulari esker, erabiltzaileak jakin dezake zenbat eraztun, lotura bikoitz eta lotura hirukoitz dauden marraztu beharreko konposatuan. Ez du eraztun edo lotura bikoitz edo hirukoitzen kopuru zehatza ematen, baizik eta eraztun eta lotura bikoitzen batura ematen du, gehi lotura hirukoitzen kopuruaren bikoitza. Egitura egiaztatzeko, erresonantzia magnetiko nuklearra, masa-espektrometria eta infragorrizko espektroskopia erabiltzen dira, baita azterketa kualitatiboa ere.

Asegabetasun-mailaren formula behekoa da:

non ni, vi balentziako atomo-kopurua den. Hortaz, atomo batek x balentzia badu, x-2 kenketak emaniko kendura izango da bere ekarpena. Kendura zati bi gehi bat izango da formularen emaitza.

Karbonoa, hidrogenoa, halogeno monobalenteak, nitrogenoa eta oxigenoa baino ez dituzten molekulen kasuan asegabetasun-maila beste formula bidez kalkula daiteke:

non C = karbono-atomoen kopurua, H = hidrogeno-atomoen kopurua, X = halogeno-atomoen kopurua eta N = nitrogeno-atomoen kopurua. Oxigeno-atomoak ez du ekarpenik egiten 2 balentzia duelako.

Asegabetasun-maila usatzen da eraztunen eta π loturen kopurua kalkulatzeko. Balio hauek erabiltzen dira:

 Zikloa = 1 asegabetasun-maila
 Lotura bikoitza = 1 asegabetasun-maila 
 Lotura hirukoitza = 2 asegabetasun-maila
 Eraztun bentzenikoa = 4 asegabetasun-maila

 Adibideak 
KonposatuaFormulaLotura bikoitzakEraztunakAsegabetasun-mailaBentzenoaC6H631Azido azetikoaC2H4O210EtanolaC2H6O00GlizinaC2H5NO210ZiklohexanoaC6H10O11Etinoa20Kafeina42Kloroanfenikola51Espironolaktona45Zefakloroa73

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Kimika organikoa