Irristariak

Fonetikan, irristariak tradizionalki erdibokal eta erdikonsonante deitu izan direnak biltzen dituen klasea da. Hurbilkarien sail orokorrean sartzen dira. Fonetikoki, soinu hurbiltzailea da, bere kabuz silaba eratzen ez duen bokal baten errealizazioa, silaba balioa duen beste bokal batekin batera ez badoa. Erdibokal terminoa diptongo beherakorren elementu ez-silabikorako gordetzen da. Erdi-soinudun terminoa goranzko diptongo baten elementu ez-silabikoa edo triptongo baten lehen soinua izendatzeko erabiltzen da, erdikontsonanteak ebakera itxiagoak izan ohi baitira bokalerdiak baino.

Erdibokalak edo erdikonsonanteak bokal alofono ez-silabikoak izaten dira maiz: /i/-ri eta /u/-ri dagozkien erdibokalak hurrenez hurren [j] eta [w] ikurrekin adierazten dira.

 Euskaraz 
Irristariak alofonoak dira euskaraz: hobeto esanda, irristaritasuna alofonikoa da. Nahiz eta [aj] eta [ai], edo [aw] eta [au] bikoteei desberdintasunari antzematen diegun (cf. naiz [najs] beheranzko diptongoaren / nahiz [nais] hiatoaren arteko desberdintasuna), silabatzeak ohartarazten gaitu ahoskera bien arteko aldeaz. Prozesatze prosodikoaren aroan, silaba gutxiagoko eredu erritmiko batean txertatu da hitza, diptongoa egin denean. Hala, ezagutu hitzaren [esaɣutu], [esautu] eta [esawtu] ahoskeretan, hirugarrena bigarrena baino areago desberdintzen da lehenengotik, hiru silabakoa delako, eta beste biek, aitzitik, launa silaba dituzte.
Kategoria:Fonologia