María Paz Jiménez Escudero

María Paz Jiménez Escudero (Valladolid, Espainia, 1906 - Donostia, Gipuzkoa, 1975) abangoardiari lotutako margolaria izan zen, hasieran estilo surrealistan, harik eta, 60ko hamarkadan espazioaren abstrakzio hutsean amaitu zuen arte.

Bere figura eta obra erreferentetzat har daitezke Euskal Herriko arte garaikideko protagonista gehienentzat. XX. mendeko euskal artearen panoraman garrantzia hartzen duen lehen emakumea da. Carlos Bizcarrondo margolariaren ama eta Rafael Ruiz Balerdi bezalako artisten irakaslea. XX. mendeko euskal artearen panoraman lehen emakumea izan zen.

 Biografia eta ibilbide profesionala 
María Paz Jiménez Valladoliden jaio zen XX. Mendearen hasieran.  Haurtzaroan Donostian bizi zen familiarekin, eta han piztu zitzaion pinturarekiko interesa,  modu autodidaktan ikasi eta praktikatuz.

1933an Alfredo Bizcarrondorekin (Bilintxen semea), ezkondu ondoren, Madrilera joan zen, eta Gerra Zibila hasi zenean, Argentinan erbesteratu zen. Une hori baliatu zuen bere prestakuntzarekin jarraitzeko. Donostiara itzuli zenean, 1945ean, hiriko bizitza artistikoan parte hartu zuen eta margolari gisa egindako lana areagotu zuen.

Bere lehen erakusketa 1942an izan zen (Buenos Aires), bere pintura "surrealismo esoterikoa" bezala kalifikatuz. Euskal motibo ugari margotu zituen eta kritika eta erosleen aldetik arrakasta handia izan zuten.

30 urte baino gehiagoko ibilbide artistikoan, banakako 25 erakusketa egin zituen, Madrilgo Biosca galerian, Donostiako San Telmo Museoan edo Bilboko Ederti galerian, besteak beste. 1960ko hamarkadan Gaur taldeari lotuta egon zen, Chillida, Oteiza eta Nestor Basterretxearekin batera, besteak beste.

Bere pinturak etapa ezberdinak igaro zituen, kutsu espresionistako lehen aldi figuratibo batetik, informalismo materikotik pasatuz, bere bizitzaren amaieran forma organikoen abstrakzio mota bati helduz amaitu arte.

Bere estiloa bi etapatan bana daiteke. Lehenengoan, argi zorrotadetan harrapatutako homunkulu espezieak edo monigoteak ikus daitezke. Espainiara itzultzean, bere pintura funtsean formaz eta edukiz aldatzen da. Poetizatuta beti, bitalizatu egiten da, eta formatu handiak sortzen ditu: espresionismo bortitza, materia trinkoa, kolore itzaliak, konposizio itxiagoa eta marrazkia garrantzi handiagorekin.

1962 eta 1966 artean sormen krisi sakon bat jasan zuen, pintura plastiko eta harea atxikien erabilera alde batera utziz eta olioaren erabilerara itzuliz. Konposizioak sinplifikatu egiten dira eta kolorea, forma, poesia eta abar helburu bat lortzeko baliabide teknikoak baino ez dira.

 Lan ospetsuak 
 El trío
 Siesta
 Figura
 Botijo y peces
 Masa táctil
 Masas espaciales
 Punto límite
 Composición
 La jarra
 Bodegón
 Abstractos diversos
 Tres Manolas

 Erakusketak 
 Pintura Espontaneoaren eta Imaginatiboaren Lehiaketa. Buenos Aires, 1942.
 Udal Arte Aretoak. Buenos Aires, 1943.
 Donostia. 1947.
 I Bienal Hispanoamericana de Arte. Madril, 1951.
 II Bienal Hispanoamericana de Arte. Habana, Kuba, 1954.
 Donostia, 1955, 1960 eta 1961.
 Riquelme Aretoa. Paris, 1962.
 Madril. 1962.
 Parisko Arte Modernoaren Museoa.
 Madrileko Arte garaikidearen Museoa.
 Bilboko Arte Modernoaren Museoa.
 Donostiako San Telmo Museoa.
 Maria Paz Jimenez. Misterioa argitzea erakusketa, Donostiako Kubo aretoan.

 Sariak eta aintzatespenak 
Hainbat sari jaso zituen bizitzan zehar:

 Buenos Airesko Udalaren Bigarren Saria (1942);

 Gipuzkoako Ateneoaren Saria (1954);

 Donostiako Gabonetako Lehiaketan Ohorezko Saria (1955);

 Marrazketa Saria Espainiak La Pazen (Argentinako Errepublika) duen enbaxadan,

 Donostiako Gabonetako Lehiaketan bigarren saria (1960).

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Mari Paz Jiménezi Edorta Kortadik egindako elkarrizketa Zeruko Argia, 1975.03.23
 Ainhoa Sarasola: "Maria Paz Jimenez, misterioak gidatutako pintzela", Berria, 2025/03/30.

Kategoria:Donostiarrak
Kategoria:Valladolidtarrak
Kategoria:Gipuzkoako margolariak
Kategoria:Emakume margolariak
Kategoria:Euskal Herriko frankismoaren erbesteratuak
Kategoria:XX. mendeko margolariak
Kategoria:Emakume margolariak
Kategoria:XX. mendeko emakumeak
Kategoria:Donostian hildakoak
Kategoria:Donostiako margolariak