Antonio Goikoetxea Erkoreka

Antonio Abad Goikoetxea Erkoreka (Bermeo, Bizkaia, 1798ko urtarrilaren 17a - Bilbo, Bizkaia, 1865) arkitektoa izan zen. Obra Batzordeko arkitektoa eta Bilboko udal-arkitektoa izan zen 1822 eta 1849 urteen artean, eta, ondoren, Bizkaiko Jaurerriko Bideen zuzendari fakultatiboa.


 Bizitza 
Goikoetxea Bermeon jaio zen 1798ko urtarrilaren 17an, eta San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademian lortu zuen arkitekto titulua 1821eko urriaren 14an.  Ondoren, Merezimenduzko Akademiko titulua lortu zuen 1829an, eta Bilboko hiriko Obra Batzordeko arkitekto izan zen 1822an. Batzar hori, hasiera batean, Bilboko Plaza Barria eraikitzeko proiektua egiteko sortu zen, eta, ondorengo aldietan, hiribilduan obra publikoak zein pribatuak egiteko aholkularitza emateko udalari. Neurri horretan, aldaketak egin ziren proiektuan, Goikoetxeak, Obren Maisu Nagusia zenak, proposatuta. Absolutismoaren bigarren berrezarpena edo Hamarkada Deitoragarria izenekoaren gertakariek, eta, zehazki, 1823ko apirilaren 13an Luis Antonio Frantziakoa Angulemako Dukearen tropak Bilbon sartzeak, San Luisen Ehun Mila Seme izenez ezagutuak, Batzarraren lanak eten eta 1834. urtera arte, gerra bukatutzat eman zen arte, berriz ez hastea eragin zuten.  

Batzarra desagertu eta hurrengo urteetan, udalarentzat lanean jarraitu zuen, hiribilduko arkitekto gisa, obrak ikuskatzeko lanetan, eraikin publiko zein pribatuen gaineko kontrol-lanak eginez. Goikoetxearen etengabeko lanari eta Bilboko arkitekturaren munduan elementu aktibo gisa zuen presentziari esker, berriro sartu zen batzarrean arkitekto gisa, udalak 1843an Obra Batzordea berrezarri zuenean.1847. urtean, Goikoetxeak, gaixotasun bat zela medio, ezin izan zuen aurre egin bere udal-arkitekto postuko lanak, eta, nolabait, Julian de Salces bermeotarrak ordezkatu zuen. 1849. urtean, Goikoetxea Bizkaiko Foru Aldundiari lotuta agertu zaigu, Pancorbotik Bilborako bidearen zuzendari gisa, eta horrek pentsarazten du udalarekin lan egitetik urrundu zela. Antonio Goikoetxea Bilbon hil zen 1866an (iturriren batek 1865era aurreratzen du) eta 1868an Bizkaiko Jaurerriko Batzar Nagusiek hil osteko omenaldia egin zioten.

 Obrak 
 Erribera kaleko galeria eta zutabeen proiektuaren azterketa, Harategi Zahar kaletik Barrenkale Barrenera, 1822
 San Frantziskoko kuartelean, Estufan eta hiribilduko hilerrian egindako lanak zuzendu zituen. 1823
 Burtzeñako zubi esekia Kadagua ibaiaren gainean, 1825
 San Frantziskoko kateen zubi esekia Bilbon, 1827
 Gernikako Juntetxearen eraikuntzan parte hartu zuen, 1827
 Tropa karlistek Bilboko lehen setioan zuten egoera eta ekintzak islatzen zituen planoa, 1835
 Bilboko Plaza Barriaren eraikuntzan parte hartu zuen, 1840
 Isabel II. zubia, 1848
 Pancorbotik Bilborako bidearen zuzendaria Foru Aldundiarekin, 1849
 Muruetako Andre Mariaren Jaiotzaren eliza (1851- 1852)
 Mariano de Mazarredoren etxea Dendarikaleko 1. zenbakian, 1851
 Busturiako erloju-dorrea, 1852
 San Frantziskoko alanbrezko kableen zubi esekia Bilbon, Felix Uhagonekin lankidetzan.1855
 Ispasterko San Migel elizako dorrea, 1864
 Bilboko Erruki Etxe Santua, 1872


 Sariak eta aintzatespenak 

 Espainiako Gorteek Erregearen Konstituzioaren Zinaren omenez proposatutako monumentu bat egiteko sariaren finalista, bere maisu Custodio L. Morenok irabazi zuena.
 2. saria Madrilgo Udalak maiatzaren 2ko heroien monumenturako deitutako lehiaketan.
 San Frantziskoko zubi esekiko abestiaren bidez iritsi zitzaion errekonozimendu herrikoia, gaur egun ere ezaguna dena:

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:XIX. mendeko arkitektoak