Gabonsari

Gabonsaria edo agilando (agillando, agirando). Eguberrietan egiten den oparia edo ematen den sariari esaten zaio gabonsaria. Dirua, janaria, edariak edo beste mota bateko opariak izaten dira gabonsariak.

Garai batean, neguko solstizioa igaro eta gutxira, ohitura zegoen etxez etxe joateko, oles egiteko, abesteko eta gabonsaria eskatzeko. Janaria edo dirua eskatu egiten zen abestuz, eta abeslariek gabonsaria jaso ohi zuten. 

Geroago morroi batzuei, fabriketako langile batzuei-eta, Gabonetan, sari berezia, ohiko soldatatik apartekoa, gehigarria eman izan zaie: gabonsaria. Saski bat janari eta edari bereziekin, aparteko diru-sari bat...

Urteko hamahirugarren edo hamalaugarren soldata, Gabonetako aparteko soldata, ohitura zahar hauekin zerikusia omen du.

Gabonetan baserri giroan bazegoen ohitura umeak etxerik etxe joateko, oles egin, abestu eta agilandoa eskatu. Honako formuletan ikus daiteke agilando hitzaren Durango-Eibar eta inguruetako aldaera:
Agillando, agillando, 
bizkaittarrak Durangon;
Aingeruak gera, 
zerutik gatoz,
poltsia ba'dogu baña
eskian gatoz.

Aingeruak gara
zerutik gatoz
 una limosñita
por amor de Dios, 
aquí estamos cuatro
cantaremos dos
agillando agillando!
Matxin-arrando! 

Gabon, etxeko andre
eta nagusiyak, 
[...]
agiranduengatik
gera etorriyak.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Apalazio.
 Urtebarri barri.

Kategoria:Eguberria
Kategoria:Euskal abesti herrikoiak
Kategoria:Ahozko euskal literatura