Bakoren garaipena (mosaikoa)

Bakoren garaipena izena duen mosaikoa, Nafarroako Andelos hirian aurkitutako eta Nafarroako Museoan gordetzen den mosaiko bat da.

 Ezaugarriak 
Andeloseko indusketek bi gelatan zeuden hiru mosaiko azaleratu zituzten. Hiruetako bat, kareharri gorrixkaren gainean dauden tesela zuriz osatuta dago eta opus signimum bat da. Bigarrenik, kareore zuriko zoladura bat aurkitu zuten, erronboak osatzen dituen dekorazioarekin, tesela handi eta beltzak erabiltzen dituen irudia osatzeko. Hirugarrena opus tessellatum matako zoladura bat, non  zuri-beltzeko orla geometriko batek erdiko eszena polikromoa duen enblemaErromatar mosaikoetan, eblema erdiko irudia da. Ohikoa da mosaiko handietan, marrazki geometrikoz osatutako orla zabalak jartzea, eta erdian, lan gehien zuen irudi narratiboa. inguratzen duen.

Bakoren garipena mosaikoak 6,20 m eta 6,60 m-ko gela baten zorua osatzen du, eta ekialdeko aldean dagoen atearen atalasea ere apaintzen du. Hormen trazadura ez da guztiz paraleloa, eta, beraz, neurri horiek ez dira zehatzak inguru osoan. Erdiko irudiak (enblema) 2,70 m bider 2,30 m-ko azalera du, eta mosaikoaren parte hondatuena da, zati gutxi batzuk besterik ez baitira gorde: gurpil bat, orgaren aurrealdearen zati bat, pertsona baten atzeko silueta, beste baten eskuak bridak eta KantharosEdateko greziar jatorriko kopa bat. Dionisos jainkoa askotan irudikatzen da kopa mota horrekin, ardoarekin lotuta baitago. bat heltzen dituena. Gurdiari tiratzen dion tigre bat ia osorik ikusten da eta bigarrenaren hankaren zati bat. Eskuineko izkinan, Pan jainkoa marraztu zen. Gurdiaren gainean daudenen pertsonaietako bat Dioniso edo Bako da zalantzarik gabe. Bere eskuinean dagoena, bi hauetako bat izan daiteke: Vitoria jainkosa edo Ariadna, Dionisoren emaztea eta  jainkoarekin batera sarri agertzen dena.

Egilea nor den ez dakigu, baina estiloa helenistikoa da, eta egilearen abizenak -ON amaiera du, jatorri greziarra iradokitzen duena.

 Bakoren garaipenaren motiboa 
Izatez, Bakoren garaipena Bako, edo hobe esanda, Dioniso jainkoaren, ziklo mitologiaren gertakari bat irudikatzen duen ohiko motiboa da, mosaiko askotan agertzen dena. Zaragozan, besteak beste beste Bakoren garaipena mosaikoa agertu zen.  Geroago, Barrokoan, mihisetan pintatu zena, hala nola, Diego Velazquez pintore espainiarraren Bakoren garaipena koadro ezaguna, edo Annibale Carracci italiarraren Bako eta Ariadnaren garaipen freskoa Farnese jauregian.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 https://www.eusko-ikaskuntza.eus/es/fondo-documental/fondo-multimedia/mu-41384/

Kategoria:Euskal Herriko mosaikoak
Kategoria:Erromatarrak Euskal Herrian