Katharine Parsons

Lady Parsons Andre Txit Gorena (ezkondu aurretik, Katharine Bethell) (Ekialdeko Yorkshire, 1859 - 1933ko urriaren 16a) ingeniari britainiarra izan zen, Women's Engineering Society (WES) elkartearen sortzaileetako bat eta bertako bigarren lehendakaria. Lurrun-turbinaren garapenean parte hartu zuen, horren bidez elektrizitate merkea  eskala handian sortzeko modua asmatu zuten garaian, XIX. mendearen bukaeran.

 Biografia 

 Charles Parsons-ekin elkartzea 
Katharine 1859an jaio zen Rise Parken, Yorkshireko East Ridingen, eta Charles Algernnon Parsons ezagutu zuen Leedsen 1882an, hark ingeniari gisa lan egiten zuen bitartean. 1883ko urtarrilean ezkondu ziren eta bi seme-alaba izan zituzten, Algernon George eta Rachel Mary. Ezkondu zirenetik, Katharine maiz joaten zen Charlesekin Roundhay Parken egiten zituzten torpedo prototipoen proba saioetara. 

Senar-emazteek mende erdi bat eman zuten elkarrekin lankidetza estuan, ingeniaritza-proiektuetan etxean zein merkataritzako ingeniaritza lanetan, batez ere  Parsons-en lurrun-turbina garatu zen garaian.

 Lehen Mundu Gerra 
Lehen Mundu Gerran, Lady Parsons ospetsua izan zen bere izaera sendo eta antolakuntzarako trebezia apartengatik. Emakumeen lan-indarraren kudeaketan buru-belarri aritu zen Tynesideko armamentu-fabrika eraldatuetan. Gerra-lan horregatik izendatu zuten Lady Parsons Ipar-ekialdeko Itsasontzien Ingeniari eta Eraikitzaileen Erakundeko ohorezko lehen kide 1919an.

Gerra Handian zehar ingeniaritza lanetan emakumeen presentzia oso eraginkorra ikusi ondoren, Lady Parsons-ek gogor kritikatu zuen 1919ko Gerra Aurreko Praktikak Berrezartzeari buruzko Legearen arabera lan horretatik emakume asko baztertzea. Lege horren arabera, guda aurretik zuten eginkizunetara bueltatzen ziren gizonezko soldadu askori bere postua itzuli zitzaien.

1919ko uztailaren 9an zabaldutako "Emakumeen lana eta ontzigintza gerran" izeneko diskurtsoan, deitoratu egiten zuen "emakumeei gerra eta suntsipen elementuak ekoizteko eskatu zitzaiela", baina gero "gizonen esku utzi zela bake munizioak sortzeko pribilegioa"

 The Women's Engineering Society 
Hiru aste lehenago bakarrik abiarazi zuen Women's Engineering Society (WES) bere alaba Rachel eta beste bost emakume influenteekin elkarlanean, Eleanor Shelley-Rolls; Janetta Mary Ornsby; Margaret D Rowbotham; Margaret, Lady Moir eta Laura Annie Willson.

Hitzaldia eman baino hiru aste lehenago Women's Engineering Society (WES) sortu zuen bere alaba Rachel eta beste bost emakume eragilerekin elkarlanean, Eleanor Shelley-Rolls, Janetta Mary Ornsby, Margaret D Rowbotham, Margaret Bruce Pennycook eta Laura Annie Willson.

Lady Parsons izan zen Caroline Haslett WESeko lehen idazkari izendatu zuena 1919ko otsailean. Lady Parsons-en zailtasunen ondorioz maiz izaten diren finantza-erronkek dohaintza garrantzitsuak egitera eraman zuten, Sozietate hasiberria bizirik mantentzeko.

Lady Parsons, ingeniaritza-lanetan emakumeei lana emateko berariaz sortutako Atalanta Ltd enpresaren sortzaileetako bat ere izan zen. Denboraldi batez Rachel Parsons presidente izan ondoren, Lady Parsons WESeko presidente izan zen 1922tik 1925era. WESeko presidente izan zen garaian urtero egiten zituen hitzaldiak "bere irismenean magistralak eta xehetasunetan zehatzak" bezala deskribatu ditu garaikide batek. Azken urte horretan, ordea, WESekin harremanak eten zituen, Caroline Haslettekin Sozietatearen etorkizuneko zuzendaritzari buruzko desadostasuna izan ondoren.

 Azken etapa 
Lady Parsons 1921etik magistratua izan zen, eta bere lorpen publikoengatik Worshipful Company of Shipwrights delakoan onartua izan zen eta geroago Londres hiriko titulua eman zioten. Hala ere, tartea aurkitu zuen bere denbora-pasetan aritzeko. 1931n bere senarra hil zen eta bera 1933an hil zen minbiziaren aurkako borroka luze baten ondoren.

 Utzi duen ondarea 
Katherinek 1919ko uztailean kofundatu zuen Women's Engineering Society-k ingeniaritza, zientzia eta teknologiako emakumeen karrerak sustatu ditu harrezkero.

Gaur egun oraindik erabiltzen den lurrun-turbinaren asmakizunaren ondorioz, elektrizitatea kostu txikian sortu zen eskala handian.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Erresuma Batuko ingeniariak
Kategoria:Emakume ingeniariak
Kategoria:Ekialdeko Yorkshire konderriko jendea