Txartatze

Txartatze edo leuntze erre gabeko piezak azal leuneko tresna batekin igurtziz lortzen den akabera da, piezari distira ematen diona.Euskalterm: [Arkeologia Hiztegia] [2018] Neolitotik akabera-teknika gisa erabilia, Antzinaroko kultura oso ezberdinetan aurki daiteke.

 Txartatzaileak 
Zeramikazko pieza baten gainazala igurzteko erremintak askotarikoak dira: buztingilearen hatza, egurrezko makila bat, harriak, haziak, plastikozko objektuak, hezurrak... eta leuntze-prozesuan zehar txandakatu edo trukatu daitezke, nahi den efektua lortu arte. Leuntzaile edo txartatzaile gisa ere erabil daitezke «kanabera erdia, badanak edo ileak, kristalezko edo metalezko bola bat... baina beti angelurik eta irtengunerik gabe».  

 Teknika 
Pieza hezea dagoenean, larruaren gogortasun-egoeran dagoenean edo jada lehortuta dagoenean has daiteke leunketa. Artisau batzuen ustez, leuntzearen efektua gehiago lortzen da bigarren aukeran, hainbat arrazoirengatik:

 Pieza egin berria dagoenean, egindako presioak edo manipulazio soilak deformatu dezake.
 Pieza erabat lehortuta dagoenean, erreminten presioarekin hautsi egin daiteke, batez ere paretak finak badira.
 Pieza leuntzeko egoerarik egokiena "larruzko gogortasun-unea" da, lokatza edo buztina deformatzeko bezain bigun ez daudenean, baina prozesuan hausteko bezain hauskorrak ez direnean.

 Xehetasunak eta gomendioak 
Zeramikariek trikimailu, behaketa edo gomendio hauek proposatzen dituzte:

 Labe elektrikoan erre ondoren, leundu egin daiteke distira.
 Erremintarekin egiten den presioa sentikortasun handiz egin behar da, eta beti begiratu behar da zein zatitan leuntzen den, piezaren forma orokorra, nola eusten edo bermatzen den pieza zeramikariaren gorputzarekin berarekin edo apar edo gainazal bigun batekin.
 Gomendagarria da norabide bakarrean leuntzea.
 Mikroskopioak buztin-partikulak hexagono-formakoak eta lauak direla aurkitu du. Leuntzeko tresnak piezaren gainazalean norabide askotan dauden partikulak ordenatzen ditu.
 Ez da komeni leuntzeko eta argizaria emateko edo leuntzeko prozesua argizariarekin nahastea.
 Eskuz leuntzeak ezin du prozesu edo tratamendu industrialen akabera lortu, baina piezari nortasun handiagoa ematen dio.

 Ikus, gainera 

 Esgrafiatze apainketa teknika zeramikan
 Eszisio apainketa teknika zeramikan
 Inprimatze apainketa teknika zeramikan
 Ebakitze apainketa teknika zeramikan

 Erreferentziak 

 Bibliografia 





 Kanpo estekak 

Kategoria:Zeramika apainketa