Olga D. González-Sanabria

Olga D. Gonzalez-Sanabria (Patillas, Puerto Rico, XX. mendea) zientzialaria eta asmatzailea da. Nazioarteko Espazio Estazioko sistema energetikoa funtzionarazten duen iraupen luzeko nikel-hideogenozkko baterien garapenean funtsezko papera izan zuen.

Bera da NASAren Glenn Ikerketa Zentroan maila handiena duen hispanoa eta Ohioko Emakumeen Ospearen Aretoko kidea. González-Sanabria, Ingeniaritzako eta Zerbitzu Teknikoetako zuzendaria, Glenn Ikerketa Zentrorako ingeniaritza, fabrikazioa, probak, instalazioen kudeaketa eta aireontzien zerbitzuak barne hartzen dituen zerbitzu integratuen sorta oso bat planifikatzeaz eta zuzentzeaz arduratzen da. 

 Bizitza 
Gonzalez-Sanabria Puerto Ricoko Patillas herrian jaio eta hazi zen, eta bertan jaso zituen lehen eta bigarren hezkuntza. Puerto Ricoko Unibertsitatean sartu zen, Mayagüezen, goi-mailako eskolan graduatu ostean, eta Ingeniaritza Kimikoko Zientzietako Batxilergoa lortu zuen. Heziketa akademikoa Ohioko Toledo Unibertsitatean jarraitu zuen, non Zientzietako Maistratza titulua lortu zuen diziplina berean.

 Ibilbidea NASAn 
1979. urtean hasi zen NASAn. Glenn Ikerketa Zentroko Plan eta Programen Bulegoko buru eta Zentroko Zuzendariaren zuzendari exekutibo lanetan. Bere ibilbidean, Sistemak Kudeatzeko Bulegoko zuzendari gisa ere jardun zuen González-Sanabria, eta Glenn Enpresa Kudeaketarako Sistemaren (ISO 9000 ziurtagiria) gehitzea gainbegiratu zuen. 

González-Sanabriak zeregin instrumentala izan zuen potentzia-sistemen arloan, “Bizitza Ziklo Luzeko Nikel-Hidrogeno Bateriak” garatzen. Haren ekarpen teknikoek Nazioarteko Espazio Estazioaren energia-sistema posible egiten lagundu zuten. Ahalegin hori aitortuta R&D 100 saria jaso zuen.

 NASAko hispanorik garrantzitsuena 
2002. urtean, González-Sanabria maila seniorrerako izendatu zuten, eta NASAren Glenn Ikerketa Zentroko Sistemen Kudeaketarako Bulegoko zuzendari izendatu zuten; hala, NASAren Glenngo maila handieneko pertsona hispanoa bihurtu zen. Ameriketako Estatu Batuetako Gobernuko Goi Zerbitzu Exekutiboko kide ere izendatu zuten. Izendapena Glenn Zentroko zuzendari Donald J. Campbellek iragarri zuen. 

Bere ardurak dira, besteak beste, Zentroan prozesu estrategikoak garatzea, inplementazioa planifikatzea eta programa zuzentzeko eta baliabideak esleitzeko erabaki-jarraibideak ematea. Horretaz gain, NASAren Programak eta Proiektuak Kudeatzeko Prozesuekin eta Baldintzekin bat datozen Zentroaren politikak, prozesuak eta prozedurak garatzea eta inplementatzea bermatzen du, eta Glennen Enpresa Kudeaketarako Sistemaren inplementazioa gainbegiratzen du. Plum Brook estazioaren arduraduna ere bada. Estazio horrek lau inde 6400 akre (26 km²) ditu, mundu mailako ikerketa-instalazioak. Zuzendaritza handiena da Glennen, 650 bat ingeniarik, teknikarik, pilotuk eta laguntzako langilek osatua. 

González-Sanabriak, bere senarrarekin, Rafael Sanabriarekin, HENAACen Technical aldizkariko (2004ko neguko edizioa) azaleko artikuluan "NASAren Glenngo duo dinamikoa" bezala agertu zenak, gutxienez patente bat ere badu, eta aldizkari eta hitzaldietarako 30 txosten tekniko eta aurkezpen baino gehiagoren egile edo egilekidea izan da. Besteak beste, txosten tekniko hauexek idatzi ditu:

 NASAren diseinu aurreratuek Ni-H2 gelaxken portaera termikoan duten eragina (1987)
 Osagaien aldaketak eta nikel-hidrogenozko gelaxka bipolarren errendimenduan dituzten ondorioak (1987)
 NASAren hegaldi aeroespazialetarako bateria-sistemen programa: arazoak eta ekintzak (1988)
 NASAren diseinu aurreratuek Ni-H2 2 gelaxken portaera termikoan duten eragina (1988)
 Marteren gainazaleko lagin-hargailu robotiko baten energia-metaketari buruzko oharrak (1989)

 Bizitza pertsonala 
Gonzalez-Sanabria Strongsvillen (Ohio) bizi da, Rafael senarrarekin eta bi alabekin. Denbora librean, ikasle askori eman die aholkularitza, bereziki azpititulatutako taldeei, eta esperientzia esanguratsuak lortzeko aukera eman die. Era berean, karrerako maila ertaineko profesionalen aholkulari aktiboa da, eta aktiboki laguntzen du haien garapenean eta aurrerapenean.

 Sariak eta aitorpenak 

 2003ko urriaren 7an, Ohioko Emakumeen Ospearen Aretoan sartu zuten González-Sanabria, "zientzialari, asmatzaile eta exekutibo" kategorian, non besteak beste, Gloria Steinem idazle aktibista, Maya Lin arkitektoa, Doris Day aktorea eta Elizabeth Blackwell medikua zeuden.
 NASAk eman dizkion sari ugarien artean, honako hauek daude: 
 NASAren Lidergo Domina Bikaina (2002) 
 NASAren Ohiz Kanpoko Zerbitzu Domina (1993). Horrez gain, 
 2000n Mujeres de color en tecnología, ibilbide profesionalaren saria 
 1988an R&D 100 saria 
 2007an, HENAACek (Ingeniari Hispanoen Lorpen Sarien Biltzar Nazionala) Ingeniaritza eta Zientzietako HENAAC Sariaren irabazleak iragarri zituen. HENNACen arabera, kategoria bakoitzeko irabazleek herrialdeko ingeniari eta zientzialari onenak eta bikainenak ordezkatzen dituzte. HENAACeko Hautaketa Batzordeak hautatu zituen, industria, gobernu, armada eta akademiako ordezkarien talde independentea. González-Sanabria “Bikaintasun Exekutiboa” kategorian izan zen saritua.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Emakume asmatzaileak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako zientzialariak
Kategoria:NASA