Maud Younger

Maud Younger (San Frantzisko, Kalifornia, AEB, 1870eko urtarrilaren 10a – Los Gatos, Kalifornia, AEB, 1936ko ekainaren 25a) estatubatuar sufragista, feminista eta lan-aktibista izan zen.

 Haurtzaroa eta hezkuntza 
Maud Younger San Frantziskon jaio zen, Kalifornian, William John Young haginlari eskoziarraren alaba. Haren ama, Anna Maria Lane, oinordekoa, Maudek hamabi urte zituenean hil zen. Familia aberats eta ondo konektatua zen; bi ahizpa austriar baroiekin ezkondu ziren, eta aita Parisera joan zen bizitzera 1900ean. Maud Young San Frantziskon eta New Yorken hezi zuten. 31 urterekin, New York-eko Unibertsitateko Asentamenduen Etxea bisitatu zuen eta aktibismoan hasi zen lanean. "Ikustera joan nintzen, astebeteko geldialdia egin nuen, eta bost urtez geratu nintzen", gogoratu zuen.

 Lan-aktibismoa 
Younger-ek emakume langileen kausa hartu zuten. Hainbat zerbitzari lan egin zituen jatetxeetako lan-baldintzak ikertzeko, eta New Yorkeko Zerbitzarien Elkartean sartu zen. ''Zerbitzari milioiduna" bezala aipatua izan zen 1906ko San Frantziskoko lurrikararen ondoren, Younger bere jaioterrira itzuli zen lanaren antolakuntzan lanean jarraitzeko. Berak zerbitzari lan egin zuen kide sindikalentzako kalifikazioak lortzeko, gero hiriko lehen Zerbitzari Batasuna antolatu zuen. Zerbitzari Batzordearen 48. lokaleko presidentea izan zen, eta San Frantziskoko Lan Kontseilu Nagusian delegatu lan egin zuen. Youngerrek ere lagundu zuen San Frantziskoko Soldatapekoen Sufragiorako Liga (WESL) sortzen, 1908an, emakume langileen kezkak bozketaren bilaketan ahaztuko ez zirela bermatzeko. 1911n Kaliforniako emakumeek sufragioa irabazi ondoren, Youngerrek eta WESL erakundeak emakumeentzako zortzi lan ordu laneguneko lan egin zuten. Younger lan horren alderdi legal asko finantzatu zituen, eta mugimenduaren aurpegi publiko ikaragarria ere izan zen. 1911ko Lanaren Eguneko (Labor Day) desfilean, San Frantziskon, WESL karroza berak gidatu zuen, sei zaldi zurik tiratutako bagoia.

 Aktibismo sufragista 
Younger New Yorkera joan zen jantzigintzako langileen greban laguntzera 1913an, eta hirian egotea suertatu zen Inez Milholland Boissevainen 1916ko hiletan oroitzapenezko diskurtsoa emateko. Berak mugimendu sufragista babestu zuen Nevadan eta hegoaldean (bere ama New Orleanskoa zen), eta Kongresuko Batasunarekin bat egin zuen, Alice Paul buru zuen erakunde sufragista militanteagoarekin, geroago Emakumearen Alderdi Nazionala deitua. Younger, presio taldeen batzordeko presidentea izan zen, eta NWPko piketeetan parte hartu zuen Etxe Zurian, emakumeen sufragioa eskatuz.

 Ondorengo lanak 
1920. urtearen amaieran, Maud Youngerrek bakarrik gidatu zuen herrialde osoan zehar, Sandy izeneko txakur batekin; bidaia horrek Estatu Batuetan zehar kostatik kostara paseo bat egin zuen lehen emakumeetako bat bihurtu zuen, Anita King izan zen lehena. San Frantziskotik Washington Hirirako bidaian 38 egun egin zituen, gehiegizko euriak oztopatuta. 1920ko abenduaren 20an iritsi zen Washington-era. Hemeretzigarren Emendakina berretsi ondoren, emakume estatubatuarren boto-eskubidea bermatu zen, eta Youngerrek (eta beste batzuek) Eskubide Berdintasuneko Emendakinaren defentsara jo zuten. Los Gatos-en, Kalifornian, 1936an, 66 urte zituela, minbiziak jota hil zen Younger. Bere Argitaratu gabeko autobiografia National Woman's Party Papers-en dago, Kongresuko Liburutegian.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Susan Englander, Class Conflict and Class Coalition in the California Woman Suffrage Movement, 1907–1912: The San Francisco Pay Earners' Suffrage League (1992). [Kaliforniako emakume sufragistaren Mugimenduan, klase arteko gatazkak eta koalizioak, 1907-1912: San Frantzisko-ko soldatapekoen sufragio liga]
 April McDonald, "Maud Younger 1870–1936: A California Woman as Labor Reformer, Suffragist and Activist", [Kaliforniako emakume bat lan erreformatzaile, sufragista eta aktibista gisa] Master tesia (Kaliforniako Estatu Unibertsitatea 1994).
 [Younger andereñoa hil da: Lider sufragista: Presio sartzeko nagusia Washington-en emakumeen botoaren aldeko borrokako azken urteetan.  Etxe zuriko piketea izan zen eta berdintasunaren mugimendura bihurtu zen New York-eko ekialdeko asentamendu langile gisa]
  [Bere presioa Kongresuan: Kideengan, laguntzaile finantzariengan eta baita golf lagunengan, Senatuko botoak aldaketan]
  [Jainkoaren eta gobernadore txarren sufragioaren indizea: Nola kongresuan erabiltako txartel sistema estatuetan berretsia arintzeko erabilten ari den]

 Kanpo estekak 

Maud Younger Emakumearen Historiaren Museo Nazionalean
 Maud Younger  Sewall-Belmont etxean eta museoan
 Mae Silver,"Championing the Working Woman" "Emakume langilearen defentsan", SF Fundazioan.

Kategoria:Kaliforniarrak
Kategoria:Kalifornian hildakoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako feministak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako sufragistak
Kategoria:Emakume aktibistak