Zesta punta banaka

Zesta punta banaka, frontoi luzean xistera izeneko saski batekin jokatzen den euskal pilotako jokamolde bat da. Bi jardulek jokatzen dute elkarren aurka, normalki, bat gorriz eta bestea urdinez jantzita.
 Norgehiagoka mota 
Buruz buruko norgehiagoka da. Pilota txandaka jo behar dute pilotariek.

 Materialaren ezaugarriak eta pilotarekin erlazionatzeko modua 
Alde batetik, erabiltzen den pilota larruzkoa da. 125-130 gramokoa eta 63-64 milimetroko diametrokoa izan behar da pilota Euskadiko Euskal Pilota Federakuntzaren arautegiaren arabera, nagusien kategorietan.

Beste alde batetik, zesta puntako xistera erabiltzen da, xistera handia edo attiki ttipia ere deitua. Jokoan, xisterarekin atxikia eginez erlazionatu ohi da pilotarekin jokalaria. Atxikia egitea pilota jaso- eta jaurtitzeari deitzen diogu.   Gaur egun, gaztaina-egurrez eta zumez egiten da; zilindroerdi-itxura dauka eta kurbatua da. Zesta puntako xisterak “poltsa” bat dauka pilotari “eusteko”. Osagai ugari ditu: uztaia, saihetsak, ziria, eskularrua eta xistera estaltzen duen ehuna. Eskularrua larruzkoa edo antzeko materialezkoa izan daiteke, eta bi elementu berezi ditu: txortena eta mihia.
•Luzera, lerro zuzenean: 62-69 cm.

• Pilota eusteko poltsaren sakonera: 15-16 cm.

• Luzera kurba eta guzti: 90-100 cm.

• Zabalera: 13 cm

Kaskoa erabiltzea derrigorrezkoa da burua babesteko, pilotak sekulako abiadura har baitezake.

 Frontoi luzea 
ezkerrera|thumb|Frontoi luzea
Kantxaren luzera 54 metrokoa da. Aldiz, zabalera eta altuera 10 metrokoa. Frontoi mota honek zati ezberdinak ditu; Frontisa, ezker horma eta errebotea. Frontisaren goiko eta beheko aldeak debekatutako espazioak dira, hau da, pilotak hor jotzean tantoa aurkariarentzat izango da. Lurreko eremuak ere baditu: kantxa eta kontrakantxa. Azken hau 4,5 metro ingurukoa da eta sare batek mugatu ohi du eskuinean, pilota harmailetara erori ez dadin.

Kantxan koadro deituriko azpiespazio batzuk daude, ezker horman zenbakituta ageri direnak.

 Sake eta errestoaren arauak 
Sakea egiteko punpa egitea derrigorrezkoa da eta ezker paretatik gutxienez 4 metrora egin behar da eta 10,5eko koadroaren atzetik. Horrez gain, errebesez edo besagainez sakatzea debekatuta dago. Sakea egiteko aukera bakarra dago. Sakean, pilotak lehenbizi frontisa jo behar du eta gero punpa 4 eta 7 koadroen artean egin. Pilotak pasako marraren atzetik egiten badu punpa (28m edo 7ko koadroa gainditzea) pasa izango da. Bost aldiz egin daiteke pasa, seigarrenean faltatzat hartzen da. 4. koadrora ez bada heltzen, berriz, falta da. Banakako zesta-puntan, sakearen errestoa, airez, bote azkarrean edo bote jarraian, ezin da egin, horrela egitekotan errestatzailearen falta izanik.

 Sakean pilotarien kokapena 
Modalitate honetan sakea hamar t'erditik egiten da. Errestoa ezin denez airez egin, errestalaria sakeko marraren atzealdean kokatu beharko da.

 Kokapena jokoan zehar 
Pilotariak kantxan zein kontrakantxan nahi duten tokian koka daitezke. Ez dute inolako debekurik jokalekuan zehar lekualdatzeko.

 Espazioaren erabilera eta tanto amaierak 
Pilota jokamolde hau zeharkakoa da, ez zuzena. Hau da, pilotari batek pilota jotzean derrigorrezkoa da frontisera bideratzea jokoak jarrai dezan. Espazio eraginkorretara bideratzean tantoak bizirik jarraituko du. Frontisa, alboko horma, errebotea edo kantxa dira espazio eraginkorrak.

Pilota debekatutako espazioetara bideratuz gero, txarra edo falta izango da pilota bideratu duenarentzat. Berriz, pilotari batek pilota bideratu eta frontisean talka egin ondoren kantxan bi punpa egiten baditu, aurkariak tantoa galduko du. Beraz, hori ez gertatzeko, bi bote baino lehen bideratu beharko du pilota.

 Kolpe motak 
Eskumaz goitiko eta beherako posturak bereiz daitezke. Errebesa ere erabili ohi da, batez ere pilota errebotera heltzea nahi denean.

Pilota hartzen den alde beretik jaurti behar da, hau da, errebesez jasotzen bada, ezin da eskuinez jaurti, eta alderantziz.

 Jokaldi nagusiak 
Bipareta oso ohikoa izaten da, baita dejadak ere. Moztutakoak edo cortadak ez dira hain ohikoak izaten, buruz buruko espezialitatea izanik.

 Puntuazio sistema 
12 puntuko bi set-era jokatzen da. Bi set-ak jokalari berak irabazi ezean, 5 tantoko set bat jokatuz hausten da berdinketa.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Zesta punta
 Euskal pilota