Anni Swan

Anni Emilia Swan, ezkondu ondorengo abizenez Manninen, (Helsinki, 1875eko urtarrilaren 4a – ibidem, 1958ko martxoaren 24a) finlandiar idazlea izan zen. Haur eta gazteentzako liburu ugari idatzi zituen, kazetari gisa kolaboratu zuen haurrentzako aldizkarietan eta hainbat itzulpen ere egin zituen. Finlandiako neskentzako literaturaren sortzailetzat hartzen da.

 Bizitza 
Svanen aita Carl Gustaf Swan izan zen, bere garaiko kulturaren figura ospetsua, Lappeenranta hiriko lehen egunkaria finantzatu zuena. Ama, Emilia Malin, literatura zalea zen eta bederatzi alaba guztiei irakurtzen irakatsi zien, maitagarri-ipuinak eta narrazioak erabiliz.

1884tik XX. mendearen hasierara arte, familia Lappeenrantan bizi izan zen. Swanek Mikkeliko nesken eskola batean ikasi zuen eta 1895ean Helsingin Suomalainen Yhteskoulun graduatu zen. 1900ean Jyväskylära joan zen irakasle eta 1901-1916 urteetan Helsinkin lan egin zuen. 1907an Otto Manninen idazlearekin ezkondu zen. Hiru seme izan zituzten, eta haietako gazteena Mauno Manninen antzerki zuzendaria izan zen.

Swanen lehen ipuin bilduma, Satuja () izenburua zuena, 1901ean argitaratu zen. Gazteei zuzendutako lehen liburua, neurri batean egilearen aitaren oroitzapenetan oinarritutakoa, Tottisalmen perillinen (, 1917) izan zen. Liburu horretako pertsonaia nagusia, Yrjö morroi umezurtza, dirutza handi baten oinordeko bilakatzen da. Swanen beste liburu ezagun batzuk Iris rukka (, 1916), Ollin oppivuodet (, 1919) eta Sara ja Sarri (, 1927) dira. Liburu askotan, jende pobrea eta aberatsa edo jende ona eta txarra alderatu zituen. Protagonista askok erronkak izaten dituzte bat-batean gizarte klase altuagoko edo baxuagoko jendearekin elkartzean. Swanen liburuen protagonista ausartak eta trebetsuak pertsonaia askoren eredu izan ziren geroago gazteentzako fikzioan.

Pääskynen (1907-1918) eta Nuorten toveri/Sirkka (1919-1945) haurrentzako aldizkarietan kolaboratu zuen kazetari gisa. Gainera, Grimm anaien ipuinak, Joel Chandler Harrisen Uncle Remus: His Songs and His Sayings eta Lewis Carrollen Alizia herrialde miresgarrian itzuli zituen finlandierara.

1961az geroztik, hiru urtean behin, Finlandiako gazteentzako fikziozko liburu bereizgarri bati Anni Swan saria ematen zaio.

 Lanak 
Haur literatura
 Satuja I–III (1901-1905)
 Pieniä satuja I–V (1906)
 Lasten-näytelmiä (1910)
 Tarinoita lapsille (1912)
 Satuja ja tarinoita (1917)
 Satuja (1920)
 Satuja VI (1923)
 Lastennäytelmiä II (1923)
 Kotavuoren satuja ja tarinoita (1957)
Gazte literatura
 Tottisalmen perillinen (1914)
 Iiris rukka (1916)
 Kaarinan kesäloma (1918)
 Ollin oppivuodet (1919)
 Pikkupappilassa (1922)
 Ulla ja Mark (1924)
 Sara ja Sarri (1927)
 Sara ja Sarri matkustavat (1930)
 Me kolme ja Ritvan suojatit (1937)
 Pauli on koditon (1946)
 Arnellin perhe (1949)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Helsinkiarrak
Kategoria:Finlandiako haur literaturako idazleak
Kategoria:Gazte literaturako idazleak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Finlandierazko idazleak
Kategoria:Finlandiako kazetariak
Kategoria:Emakume kazetariak
Kategoria:XX. mendeko kazetariak
Kategoria:Finlandiako itzultzaileak
Kategoria:Emakume itzultzaileak
Kategoria:Helsinkin hildakoak