Artemisia II.a Kariakoa

Artemisia (Milasa, Karia, Anatolia (Turkia),  K.a. 410  – Halikarnaso, Anatolia (Turkia), 351 K.a.) Kariako satrapa izan zen K.a. 353 urtetik K.a. 351 urtera.

 Testuinguru historikoa 
Artemisia Hekatomnoren alaba izan zen, Hekatomnida dinastiaren sortzailea, zeinak Kristo aurreko IV. mendearen hasieratik Kariaren satrapia gobernatu zuen. Neba zuen Mausolorekin ezkondu zen, bien aita hil zenetik satrapa. Mausolok etekina atera zion bere nagusia, Akemenestar Artaxerxes II.a Mnemon erregea, kadusiar tribuaren aurkako borrokan sartuta zegoelako, eta bere oinordeko Artaxerxes III.a Okok interes handiagoa zuelako Egipton. Horrela, Mausolok posizio independente handia irabazi zuen, Greziako hiri batzuk hartu eta  beste hiri batzuekin, haietariko bat Knosos herria, tratua egin ahal izan zuelarik, benetako subiranoa bailitzan.
 Gobernua 
ezkerrera|thumb|Artemisia Kariako erreginak, Asia Txikian, ustez Halikarnasoko Mausoleoa eraikitzea agindu zuen, bere senar Mausoloren oroimenez (K.a. 352).|225x225px
Mausolo K.a. 353an hil zenean, Artemisia izan zen haren oinordekoa. Artaxerxes III.ari buruzko politika arretatsua egin zuen, baina bere senarrak Greziako arazoetan zuen politika berarekin jarraitu zuen. Horrek gatazka sortu zuen hurbileko Rodasekin, eta Kariako hiriburua, Halikarnaso, konkistatzea erabaki zuen, setio bat hasita. Hala ere, inbaditzaileek akats taktiko larria egin zuten. Errege Uharteko jauregitik, Artemisiak ikusi ahal izan zuen rodastarrek ekialdeko portua okupatu zutela, handik mendebaldekoan zer gertatzen zen ikusi ezin zutelarik. Eraso arin batean, Artemisia gauza izan zen Rodaskoei ontziteria harrapatu eta amore ematera behartzeko. Orduan Rodasera joan zen ontziak harrapatuta, eta Rodasek  bereak etxera zetozela uste izan zuenez, ez zioten porturatzea oztopatu, eta, hortaz, kariarrek okupatu zuten berriro Rodas. Artemisiaren gobernua mehatxuetatik libre geratu zen, baina hura handik bi urtera hil zen.

Artemisia bere senarraren heriotzak eragindako min izugarriarengatik da ezaguna. Haren errautsak eguneroko edarietan nahasten omen zituen, eta doluaren doluz itzaltzen joan omen zen poliki-poliki, hil zen arte. Greziar erretoriko gorenak euren oratorian Mausolo goraipatzera bultzatu zituen, eta arkitekto eta eskultore ospetsuak gonbidatu zituen Halikarnasora, bere senarraren hilobi-monumentua, Mausoleo izenekoa, apaintzeko. Halikarnasako mausoleoa Antzinako Munduko Zazpi Mirarietako izan zen, eta ziurrenik bere azken atsedenlekua ere izan zen.

Bere neba Hidrieo eta arreba Ada izan ziren haren oinordekoak, hauek ere senar-emazteak zirelarik.Artemisia II.a, berreraikia

 Iruditegia 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Artemisia Livius.org (ingelesez)
 BOCCACCIO: De mulieribus claris (Emakume ospetsuei buruz); LVII: De Arthemisia regina Carie (Artemisia, Kariako erreginari buruz).
 Espainierazko itzulpena;  Pablo Hurusen ed., 1494.
 Erreprodukzioa, aurkibide eta grabatuekin, faksimile elektronikoan, Valentziako Unibertsitateko Parnaseo biltegian.
 Grabatuaren erreprodukzioa; bertan sakatuta, testua lortzen da.
 Aurkibideak. 
 Biltegiaren izenaren inguruan, ikus "Parnaso".

Kategoria:Satrapak
Kategoria:Emakume gobernatzaileak