Sofija Pšibiliauskienė

Sofija Pšibiliauskienė, jaiotzez Ivanauskaitė, (; Paragiai, 1867ko irailaren 16a – ibidem, 1926ko martxoaren 15a) poloniar jatorriko lituaniar idazlea izan zen, Marija Lastauskienė idazlearen ahizpa. Biek Lazdynų Pelėda izengoitia erabili zuten.

 Bizitza 
Nikodem Erazm Iwanowski poloniar-lituaniar margolariaren alaba zen. Ez zuen hezkuntza formalik jaso eta bere kabuz ikasi zuen, poloniar idazleen eleberri sentimentalak irakurriz. 1891n, Rapolas Pšibiliauskas () lur-jabearekin ezkondu zen, baina ezkontza hori ez zen zoriontsua izan. 1903an Pšibiliauskienė Vilniusera joan zen bizitzera bi seme-alaba txikiekin. Liburu-dendako saltzaile, jostun eta farmaziako laguntzaile gisa lan egin zuen, baina hala ere ozta-ozta lortu zuen pobrezia saihestea. 1914an Kaunasera joan zen eta tuberkulosiaz gaixotu zen. Gurasoen Paragiaiko etxera itzuli zen eta han hil zen 1926an. 1966an, museo bat ezarri zuten bere landetxe ohian.

 Obra 
1898an hasi zen idazten, Povilas Višinskisek bultzatuta. Hasieran Lituaniako hainbat aldizkaritan kolaboratu zuen, Varpas eta Ūkininkas barne. Senarragandik banandu eta Vilniusera joan ondoren, denbora gehiago eman zion idazteari. Bere lehen idazlanetan lurrik gabeko nekazarien eta lur-jabe ustelen arteko borroka deskribatu zuen. Klajūnas (1902) eta Stebuklingoji tošelė (1907) ipuinetan Pšibiliauskienėk tonu didaktikoan idatzi zuen, nekazariak nola moralki hondatzen zituzten lur-jabe alfer eta berekoiek. Bere pertsonaia gehienak zorigaitzek, injustizia sozialek eta beren akatsek zapalduta daude. 1908ko Klaida eleberri laburrean, 1905eko Errusiako Iraultza aztertzen eta kritikatzen saiatu zen, baina ez zuen iraultzaren arrazoi sakona azaldu.

1907an, bere ahizpa Marija Lastauskienė ere Vilniusera joan zen bizitzera. Pšibiliauskienėk bultzatuta, Lastauskienė polonieraz idazten hasi zen, eta bere ahizpak lanak itzuli eta zuzendu zituen, Lazdynų Pelėda izengoitia erabiliz. Ez dago argi 1905 eta 1927 artean argitaratutako lanetako zenbat Lastauskienėri egotzi behar zaizkion eta jatorrizko lanetik zenbat geratu zen Pšibiliauskienėk zuzenketak egin ondoren. Irakurleek ez zekiten bi pertsona daudela izengoiti bera erabiliz idazten. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Lituaniako eleberrigileak
Kategoria:Emakume eleberrigileak
Kategoria:Emakume ipuingileak
Kategoria:XIX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Lituanierazko idazleak