Zilar-kobre

Zilar-kobrea zilar-aleazioa da (edo, batzuetan, urrea), eta metal ez-baliotsu ugari ditu, hala nola kobrea edo eztainua eta zinka. Batez ere, txanponak eta dominak egiteko erabili izan da, metal nobleen eskasia eta monetaren debaluazio garaietan.

Zilar-kobrezko txanponaren erabilerarik zabalena Grezia zaharraren eta Erdi Aroaren artean eman zen. Adibidez, K.a. VI. eta V. mendeetan, Lesbos irlako hiri batzuek %60 kobrez eta %40 zilarrez egindako txanponak erabiltzen zituzten. Erdi Aroan zilarraren edukia jaisten joan zen, %25 edo %20ra arte.

Inflazio-aldietan, hala nola III. mendean Erroman edo 1620. urtearen inguruan Habsburgo Inperioan, zilar-edukia etengabe eta pixkanaka murriztearen ondorioz, zilarrezko txanponak zilar-kobrezko txanpon bihurtu ziren azkenean. Errege-erregina Katolikoek gehieneko muga bat ezarri zioten zilar-kobrezko txanponen kopuruari, eta sistema egonkor bat ezarri zuten, XVI. mende osoan funtzionatu zuena. 1548an Karlos I.ak zilar-kobrezko txanpon kopuru handiagoa baimendu zuen, eta 1552an zilar-edukia 7tik 5,5 gramora murriztu zuen.

Txanpon zatikatu batzuk ere zilar-kobrezkoak egin ziren hasiera on batetik. Hori da, adibidez, 1850 eta 1877 artean jaulkitako 5, 10 eta 20 Rappen (franko suitzarraren zentimoak) piezen kasua, zilar-kobrezko txanponak baitziren.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Aleazioak