Balio (ekonomia)

Balioa, ekonomian, kontzeptu ezberdin bat da balioaren teoria deituriko teoria ezberdin bakoitzarentzat, ekonomiaren historian zehar hura definitu eta neurtu nahi izan baitute. Magnitude bat da, ondasun ekonomikoak neurtzeko eta haien erabilgarritasuna konparatzeko erabiltzen dena. Erabilgarritasun osoa edo erabilera-balioa eta kanbio-balioa edo merkatu-prezioa bereizten badira, bi kontzeptuak bereiz daitezke (balioa eta prezioa).

Balio-lanaren teoriaren arabera, gizartearen aberastasun guztia lanetik dator, eta ondasunen edo zerbitzuen balioek lotura dute sozialki txertatu zaien lan kantitatearekin. Ekonomia politikoaren eskola klasikoaren berezkoa eta eskola marxistak ere onartua, balioaren teoria substantibo bezala ere izendatua da. Proposatzen du balioa dela ondasun ekonomiko baten gizarte-ekoizpenerako behar den zenbatekoa (hau da, erabilera-balioa duena), garapen teknologikoaren maila jakin batean. Eskola horientzat, prezioak baliotik eratortzen dira, eta, beraz, haren inguruan beti mugitzen dira aldaketa txikitan. Ekonomia klasikoan, gainera, kanbio-balioak izanik, ekoizpen-kostuari aukera-kostua gehitzen zaio, hau da, ondasun bat edo bestea ekoizteko erabakia hartzeagatik galtzen diren irabazi potentzialen kopurua. Horren alternatiba da balioaren teoria ekoizpen-kostu gisa.

Balio subjektiboaren edo erabilera marjinalaren teoria, Austriako eskolakoa den Friedrich von Wieserren balioaren teoria da. Ekoizpen-faktoreek balio bat dutela dio, haiek azken produktuari eman dioten erabilgarritasunagatik (erabilgarritasun marjinala). Teoria neoklasikoaren arabera, balioa magnitude subjektibo bat da, eta publikoak objektu bat balioesteko duen balioespenaren bidez neurtzen da. Hori dela eta, teoria neoklasikoak dio prezioek ez dutela zertan hurbiltasunik izan behar ekoizpen-kostuekin.

Zenbait ekonomialarik, hala nola Carl Mengerrek (Austriako eskola ere badena), adierazi zuten faktoreen balioa ez dela horietako bakoitzak azken produktuan egiten duen ekarpena; aitzitik, haien balioa azken produktuan lagundu zuen azkenaren balioa da (Paretoren puntu optimora iritsi aurreko erabilera marjinala).

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ekonomia politikoa
Kategoria:Administraritza