Parafina kloratu

Parafina kloratuek konposatu organokloratuen multzo bat osatzen dute. Normalean alkano lineal kloratuen nahaste bat dira. Karbono-katearen luzeraren arabera 3 azpimultzotan banatzen dira:

 Kate motzeko parafina kloratuak, (SCCP), 10 eta 13 karbonoz osatutakoak
 Kate ertaineko parafina kloratuak, (MCCP), 14 eta 17 karbonoz osatutakoak
 Kate luzeko parafina kloratuak, (LCCP), 17 karbono baino gehiago dituztenak

Katearen luzeraren eta kloro-edukiaren arabera parafina kloratuak likido edo solido kolorgeak edo horixkak dira.

Kloro-edukia % 48 baino gehiago dituzten kate motzeko parafina kloratuak poluitzaile organiko iraunkorrak dira eta Stockholmeko Hitzarmenak fabrikatzea eta erabiltzea debekatu zituen 2017an hainbat salbuespenekin, pintura eta itsasgarrietan usatzea adibidez.
ezkerrera|thumb|420x420px|2,5,6,7,8,11,15-heptakloroheptadekanoa kate ertaineko parafina kloratua

 Sintesia 
Parafina kloratuak kloro gasa alkano linealekin erreakzionaraziz 80-100 C-tan sintetizatzen dira. Argi ultramoreak prozesua laguntzen du haibat kasutan. Erreakzioa exotermikoa denez hozte-sistema egokia paratu behar da. Desiatutako klorazio-maila lortzen denean, erreakzioa gelditu egiten da erreakzio-ontzira iristen den kloro-fluxua etenaz.

 CxH(2x+2) + y Cl2 → CxH(2x−y+2)Cly + y HCl

Alkanoaren katearen luzeraren arabera klase batekoak edo bestekoak erdietsiko dira.

2013an mundu osoko parafina kloratuen produkzioak 1.000.000 tona gainditu zuen.

 Erabilera 
Parafina kloratuek aplikazio-eremu zabala dute industrian: sua atzeratzeko agente, plastifikatzaile edo gehigarri gisa metalurgian, pinturetan, ehungintzan edo gainestalduretan.

 Ingurumen-eragina 
SCCPek joera azkarra dute lurzoruarekin eta sedimentuekin lotzeko eta bertan iraun dezakete denbora luzez- Halaber biosferan nonahi aurkitu dira: uretan, uretako eta lehorreko ugaztunetan eta elikagaietan. Partikularki, ur-ingurunean iraupen luzeko eragin kaltegarria izan dezakete.

Gizakiengan begien eta larruazalaren narritadura eragin dezakete sarri aplikatuz gero.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Organokloratuak
Kategoria:IARCren 2B taldeko kartzinogenoak
Kategoria:Lurzoruaren kutsadura