Mireille Havet

Mireille Havet (de Soyécourt) (Médan, 1898ko urriaren 4a - Montana, Suitza, 1932ko martxoaren 21a) frantziar idazlea zen.

 Biografia 

 Haurtzaroa eta prestakuntza 
Mireille Haveten gurasoak Henri Havet margolaria (1862-1913) eta Leoncine Cornillier (1860-1923) ziren, eta Pierre-Émile Cornillier zen haren neba. Alfred Havet (1827-1896) hizkuntzalariaren biloba zen. Mireilleren ahizpa, Christiane, zeinaren aitabitxia baitzen Adolphe Gumery margolaria, Paul Aeschimann poeta eta literatur kritikariarekin ezkondu zen.

Gaztetan, Auteuilen bizi zen, eta Frossayko Ker Aulen gazteluan pasatzen zituen oporrak, Abdul Joseph Leroux osaba handiaren eta haren emazte Marie-Adeline Goüinen etxean. Giro intelektual eta artistiko lasaian hazi zen, “diletantismo atseginaz, mundanitate xumez, txirotasun gutxi-asko axolagabez, baina, hala ere, jatorri burges onen gotorlekuan oinarri hartutako giroa”. Besteak beste, Paul Demény, Georges Izambard eta Georges de Peyrebrune letretako emakumea ezagutu zituen.

Bere familia 1907an Parisera bizitzera joan ondoren, noizbehinka Neuville-sous-Montreuileko Notre-Dame-des-Préseko monastegira (fr) joaten zen, zeina artista eta intelektualen egoitza soziala zen. Bere aita, neurastenikoa, 1913an hil zen, osasun-etxe batean sartuta egon ondoren, eta, beraz, askatasun handia ezagutu zuen bere hezkuntzari zegokionez; halaxe azaldu zuen bere egunerokoan, 1919an: “Oso gaztetandik, aske izan nintzen nire gustuen arabera jokatzeko eta aukeratzeko, eta, batez ere, topaketak eta liburuak ausa autoritarioen arabera aukeratzeko. Nolabait esateko, prodijio-paper izugarriaz eman zidaten askatasun hori". Gazte-gaztetatik idatzi zituen poemak, prosazko testuak eta egunkari intimo bat, zeina 1913ko martxoan izandako apendizitisaren operazio baten karietara hasi zuen, eta 1929ra arte idatzi. Sevigné kolegiotik bota zutenean (bere anbizio literarioak aurpegiratzen zizkioten, eta joera homosexualak), lehen hartu-emanak hasi zituen Apollinairekin, zeinak 1913ko apiriletik aurrera haren aholkulari jardun zuen. 

 Autore ibilbidea 
Guillaume Apollinairek, zeinak “olerkaritxoa” deitzen zion, Les Soirées de Paris liburuan La Maison dans l'œil du chat haren ipuin fantastikoa argitaratu zuen, 1913an. Testu hura eta 14 urterekin idatzitako prosazko beste poema batzuk 1917an argitaratu zituen Crès argitaletxeak. Ordutik, Paris literario osoa ezagutu zuen, hala nolaColette, Jean Cocteau, André Gide eta lehen surrealistak.. 

Lehen Mundu Gerraren garaian, Mireille Havetek Colombier-era ihes egin zuen familiarekin. Baina berehala itzuli zen Parisera, eta han bizimodu neurrigabea izan zuen, hots, pobrezia, droga (opioa, gero kokaina eta morfina, bizitzaren amaieran) eta konkista homosexual ugari.

1917an, Colette eta Hélène eta Philippe Bertheloten bitartez, Natalie Clifford Barney estatubatuarra ezagutu zuen, garai hartako Paris lesbikoko ikono zena. Limurreko kondesa bezalako pertsonaia handiekin ibili zen, eta Renée Vivien homosexualaren lana ezagutu zuen. Emakume horiekin ibili izanak eragin handia izan zuen bere homosexualitatearen aitortza pertsonalean. Homosexuala zen modu irekian, bai bere egunerokoan, bai hirian. 

Eleberri bat idatzi zuen, Carnaval, 1922ko azaroan argitaratua Les Œuvres libres aldizkarian, eta 1923ko irailean Albin Michel argitaletxean eta 2005ean berrargitaratua Claire Paulhan argitaletxean. Autofikziozko nobela honek Madeleine de Limurrekin izandako harremana du inspirazio iturri, harreman heterosexualera transposizioa eginda.

1926an, Jean Cocteau Orphée antzerki-lanean Heriotzaren papera antzeztu zuen. Oso ongi antzeztu zuen paper hura, baina, drogak irentsita, ezin izan zion beriz ekin 1927an.

33 urte zituela hil zen, besteak beste tuberkulosiak eta toxikomaniak eragindako narriadura fisikoagatik, lagunek abandonatuta, eta oinezkoei bere gorputz iharra eskaintzen ziela txanpon batzuen truke. Bere koadernoak eta eskuizkribuak bere lagun Ludmila Savitzkyri utzi zizkion.

Mireille Havet egunerokoaren edizioari esker "berraurkitua" izan zen; eguneroko haren eskuizkribua Dominique Tiryk, Ludmila Stavitzkyren bilobak, aurkitu zuen, 1995ean. Montpellierreko unibertsitatearteko liburutegiari eman zion eskuizkribua, eta Paul-Valéry-Montpellier III Unibertsitatean dago. Claire Paulhan argitaletxeek argitaratu zuen, 2003tik 2012ra.

 Omenaldia 
ezkerrera|thumb|Mireille-Havet plazako plaka (Paris).
Parisko 11. barrutiko plaza bati Mireille-Havet plaza izena ezarri zioten: 2009ko urtarrilaren 29an inauguratu zuten, eta 2019an berregokitu, Violette Leduc mediatekatik gertu...

 Lanak 
thumb

 Jatorrizko edizioak 

 La Maison dans Œil du chat, Paris, Crés, 1917
 Carnaval, Paris, Arthème Fayard eta Cie, 1922, Les Œuvres libres, n° 17.
 Edizio modernoak 

 Carnaval, ezarritako edizioa, Claire Paulhanen aurkezpena eta oharrak, Claire Paulhan argitaletxea, coll. «Pour mémoire», 2005, 239 orr. 
 Correspondance: 1913-1917, Guillaume Apollinaire-ekin, Dominique Tiryk ezarritako edizioa, Le Centre d'étude du XXe siècle zentroak argitaratua, Université Paul-Valéry-Montpellier-III, 2000, 127 orr. 
 Journal, Claire Paulhan argitaletxea, 2003-2010, Pierre Plateauk ezarritako edizioa:
 Journal 1918-1919: «Le monde entier vous tire par le milieu du ventre», Dominique Tiryren aurkezpena eta oharrak, coll. «Tiré-à-part», 2003, 254 orr. ; 2011n handitutako eta zuzendutako edizio berria, 300 orr.
 Journal 1919-1924: «Aller droit à l'enfer, par le chemin même qui le fait oublier», Dominique Tiry, Pierre Plateau eta Claire Paulhanen oharrak, Béatrice Lecaren hitzaurrea, coll. «Pour mémoire», 2005, 533 orr. 
 Journal 1924-1927: «C'était l'enfer et ses flammes et ses entailles», Dominique Tiryren oharrak, Roland Aeschimann, Claire Paulhan eta Pierre Plateauren laguntzarekin, Laure Muraten hitzaurrea, coll. «Pour mémoire», 2008, 445 orr. 
 Journal 1927-1928: «Héroïne, cocaïne! La nuit s'avance», Claire Paulhanen oharrak, Pierre Plateau eta Dominique Tiryren laguntzarekin, Patrick Kéchichianen hitzaurrea, coll. «Pour mémoire», 2010, 350 orr. 
 Journal 1929: «Peut-être suis-je morte? Suicidée il y a quelques mois», Roland Æschimann, Claire Paulhan, Pierre Plateau & Dominique Tiryren oharrak, Roland Æschimannen aurkezpena, coll. «Pour mémoire», 2012, 320 orr. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Fonds Mireille Havet intégré dans le fonds Cocteau de la bibliothèque de Lettres et Sciences humaines de l'université Paul-Valéry-Montpellier 3

Kategoria:Tuberkulosiak hildakoak
Kategoria:Frantziako LGBT pertsonak  
Kategoria:Wikipedia:Autoritate kontrola duten artikuluak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XX. mendeko Frantziako idazleak
Kategoria:Frantsesezko idazleak
Kategoria:Frantziako eleberrigileak
Kategoria:Emakume eleberrigileak
Kategoria:Lesbianak
Kategoria:LGBT idazleak