Konposatu organobromatu

Kimikan konposatu organobromatuak dira karbono-bromo lotura kobalenteak dituzten konposatuak, adibidez, ozeanoetan algen eta beste bizidun batzuen eraginez sortzen den bromoformoa.

Organobromatu sintetikoak industria kimikoan inportanteak dira aplikazio asko dituztelako edo izan dituztelako. Asko konposatu toxikoak dira eta, gainera, batzuk poluitzaile organiko iraunkorrak dira, beren fabrikazioa eta erabilera mugatuta edo debekatuta dagoelarik.

 Ezaugarri orokorrak 
Organobromatu gehienak, gainerako konposatu organiko halogenatu gehienak legez, erlatiboki ez-polarrak dira. Bromoa karbonoa baino elektronegatiboagoa da (2,9 vs 2,5). Ondorioz, karbono-bromo loturaren karbonoa elektrofiloa da. Etsenplurako, alkilo-bromuroak agente alkilatzaileak dira.

Organobromatuen erreaktibitatea organokloratuen eta organoiodatuen artean kokatzen da. Aplikazio askotarako organobromatuak erreaktibitatearen eta kostuaren arteko konpromisoa dira. Organobromatuen erreakzio nagusiak hauek dira: deshidrohalogenazioa, Grignarden erreakzioak, Wurtzen erreakzioa eta ordezkapen nukleozaleak.

 Sintesia 

 Bromoz 
Alkenoek erraz erreakzionatzen dute bromoarekin dibromuro bizinalak emateko.

 RCH=CH2  +  Br2   →   RCHBrCH2Br

Konposatu aromatikoak ere erraz bromatzen dira katalizatzaile egoki baten presentzian, aluminio bromuroa esaterako.

 RC6H5  +  Br2   →   RC6H4Br  +  HBr

 Hidrogeno bromuroz 
Alkenoak erraz bormatzen dira hidrogeno bromuroarekin alkilo-bromuroak emateko, Markovnikoven arauari jarraituz.

 RCH=CH2  + HBr   →   RCHBrCH3

Hidrogeno bromuroa usa daiteke alkoholak alkilo-bromuro bihurtzeko.

 HOCH2CH=CH2  + HBr   →   BrCH2CH=CH2  +  H2O

 Bromuroz 
Sodio bromuroaren moduko bromuroek nukleozale gisa jokatzen dute konposatu organobromatuen sintesian.

R-CO-CH2-R' + 2 CuBr2 → R-CO-CHBr-R' + 2 CuBr + HBr

 Erabilera 
Konposatu organobromatuek hiru erabilera-esparru nagusi dituzte edo izan dituzte: sua atzeratzeko agente gisa, biozida moduan eta tinduetan; adibidez, A tetrabromobisfenola, bromometanoa eta bromotimol urdina hurrenez hurren.

Garai batean metilen bromuroa berunik gabeko gasolinaren osagai gisa usatu zen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak