Arabako Zaharberrikuntza Zerbitzua

Arabako Foru Aldundiaren Zaharberrikuntza Zerbitzua Arabako Foru Aldundiko Kultura eta Kirol Sailaren partea da.

 Sarrera 
Zaharberrikuntza Zerbitzuak Arabako Kultura Ondarea osatzen duten ondasun higigarriak kontserbatzen eta zaharberritzen ditu. Euskal Kultura Ondarearen Legean definitzen da erakunde publikoek Ondare Historiko-Artistikoaren osotasuna zaintzeko duten betebeharra.  Legearen arabera, Arabako Foru Aldundiaren eskumena da Arabako lurralde historikoko ondarearen ezagutza, kontserbazioa eta zaharberritzea sustatzea eta bultzatzea.
 Historia 
Diputatuen Kontseiluaren apirilaren 2ko 1.296/1985 Dekretuaren bidez, Arabako Foru Aldundia osatzen duten sailak sortu ziren, horien artean, Kultura Saila (4.1 artikulua). Departamentuko zerbitzuen egitura organikoa eta eginkizunak, Zaharberrikuntzakoa  barne, lehen aldiz zehaztu ahal izateko, irailaren 29ko 1.144/1987 Foru Dekretura arte itxaron beharko litzateke.
1987an hasi ziren lanean Zaharberritze Zerbitzuaren lehen egoitzan, Gasteizko Fray Francisco pasealekuan, Arabako Arte Ederren Museoaren ondoan. 

1989an, Zerbitzuko langileak banatuta zeuden, bigarren egoitza izan zenaren, Errege Katolikoen kaleko lokal baten eta Arabako Probintziako Artxibo Historikoaren eraikineko gela batzuen artean.

2002an, Zaharberritze Zerbitzu osoa lekuz aldatu zen eta, behin betiko kokapenean, askoz ere instalazio zabalagoak eta hobeto hornituak jarri ziren. 2024an, Zerbitzuko lantaldea 10 pertsonak osatzen dute.

Sortu zenetik, duela ia 40 urte, Arabako eta Trebiñuko Konderriko milaka kultura-ondasunetan jardun du Zaharberritze Zerbitzuak. 2017an sortu zenetik 30 urte bete zirenean, erakusketa oroigarri bat eta hitzaldi ziklo bat egin ziren Gasteizko BIBAT Museoan..
 Kokapena 
Zaharberritze Zerbitzuaren eraikina Gasteizko Urartea kaleko 4an dago, Arabako Foru Aldundiaren Zerbitzu Parkearen barruan. Hara joan daiteke modu pribatuan edo garraio publikoan, aurrez telefonoz hitzordua eskatuta.]

 Instalazioak 
Zaharberritze Zerbitzuak 1500 m2 inguruko eraikin exentu bat hartzen du, bi solairutan banatuta, eta bertan banatzen dira bulegoak. Beheko solairuan lan-eremu ezberdinak daude, dauden obren arabera klimatizatuta, eta bertan egiten dira kontserbazio eta zaharberritzeko lanak, obra eta material biltegiak, laborategia, zurgintza eta zerbitzu osagarrien beste eremu batzuk. Goiko solairuan langile tekniko eta administrarien bulegoak, hitzaldi eta bilera gela, artxiboa eta liburutegia daude.

 Egitura eta funtzioak 
Zaharberritze Zerbitzuak hainbat atal ditu, kontserbazio-arlo bakoitzeko espezialistek osatuak, eta horiek arduratzen dira Arabako ondare higigarriaren hainbat eremutan azterketaz eta esku-hartzeez: material arkeologikoak, liburuak, dokumentu grafikoak eta fotografikoak, eskultura, pintura, harria eta horma-pintura, arte garaikidea eta ehunak. Hauek dira funtsezko funtzioak:

 Arabako Foru Sareko museoek, Arabako Lurralde Historikoko Agiritegiak, Ondare Historiko Arkitektonikoaren Zerbitzuak, Kultur Etxeak eta Foru Aldundiaren beste zerbitzu batzuek ondasun higigarriak kontserbatzeko eta zaharberritzeko egiten dituzten eskaerei erantzutea: kontserbazio eta zaharberritze esku-hartzeak egitea eta gainbegiratzea;  prebentziozko kontserbazio-txostenak egitea, ingurumen-datuak bildu ondoren; artelanen posta-lanak egitea; eta abar.  


 Arabako toki erakundeen eta Trebiñuko Konderriaren ondare historiko-artistikoan egindako esku-hartzeak sustatzea, parte hartzea eta gainbegiratzea, dirulaguntzen deialdi publikoen bidez.


 Erakundeei eta partikularrei aholkularitza ematea kultura-ondarea kontserbatzeko eta zaharberritzeko, eta ondare historiko-artistikoa errespetatzearen garrantziaren berri zabaltzea eta herritar guztiak horren inguruan sentsibilizatzea. Horretarako, hitzaldiak, tailerrak eta bisita gidatuak egiten dira Zerbitzuaren instalazioetara, bai Zaharberritze, Artearen Historia eta Arkeologiako unibertsitate-ikasleentzat, bai kultura-elkarteentzat edo interes sozialeko elkarteentzat eta, oro har, jendearentzat.

Zaharberritze Zerbitzuak Euskal Herriko Unibertsitatearekin Hezkuntza Lankidetzako programetan parte hartzen du, ikasleek praktika akademikoak egin ditzaten, bai Zerbitzuaren instalazioetan, bai esku-hartzeak dituzten beste leku batzuetan.

Zaharberritze Zerbitzuko teknikariek arte-teknikei eta kontserbazio-metodologiari buruzko ikerketak egiten dituzte, eta kultura-ondarearen kontserbazioarekin eta zaharberritzearekin lotutako bilera teknikoetan, biltzarretan, prestakuntza-ikastaroetan, argitalpenetan eta abarretan parte hartzen dute.

Gainera, Zerbitzua ondarea kontserbatzen duten hainbat talde eta elkarteren parte da, hala nola International Institute for Conservation of Historic and Artistic Works erakundearen Espainiako Taldea, Espainiako Kontserbatzaile Zaharberritzaileen Elkarte Profesionala (ACRE) edo Kontserbazioan Hezteko eta Zaharberritzeko Europako Sarea (ENCORE).
 Beste zerbitzu batzuk 

 Liburutegia 
Zentroko liburutegiko ia 4.000 liburuak, sarbide publikokoak, aurrez aurre edo  liburutegien arteko maileguen bidez kontsulta daitezke Euskadiko Liburutegi Publikoen Sarearen bitartez. Liburutegia ondarearen zaharberritze eta kontserbazioan espezializatuta dagoen arren, Artearen Historiari, teknika artistikoei eta Arabako eta Euskal Herriko ondareari buruzko bibliografia ere badu.
 Artxiboa eta fototeka 
Arlo bakoitzeko zaharberritze eta kontserbaziorako esku-hartzeetan sortutako dokumentazio guztia (jardueren txostenak, dokumentazio grafikoa eta fotografikoa, analisiak eta azterketak, etab.) Zaharberritze Zerbitzuaren artxiboan dago eta bertan kontsulta daiteke.

 Erreferentziak 


 Bibliografia 

 VV.AA. Restauración de los dos retablos de la iglesia de San Martín de Bachicabo (Álava) Diputación Foral de Álava. Vitoria, 2013. I.S.B.N.: 978-84-7821-805-9 VV.AA. 
 El Cristo crucificado de José de Ribera Diputación Foral de Álava. Vitoria, 2018. ISBN: 978-84-7821-897-4 VV.AA. 
 Las reliquias de Martioda: historia y restauración. Diputación Foral de Álava. Vitoria, 2023. ISBN: 978-84-126232-8-4
 Servicio de Restauración. Cuidando lo nuestro. Recomendaciones para la protección del Patrimonio Cultural en Álava. Diputación Foral de Álava. Vitoria, 2019. Depósito Legal: VI 1142-201

 Kanpo estekak 
Arabako museoak eta kultura zentroak 
Arabako artxiboak eta dokumentu ondarea
Arabako historia eta arkitektura ondarea 
Arabako kontserbazioa eta zaharberrikunta 

Kategoria:Arabako Foru Aldundia
Kategoria:Ondarea
Kategoria:Arabako Kultura Ondasunak