Primo de Riveraren direktorio militarra

Direktorio Militarra Miguel Primo de Riveraren diktaduraren lehen garaian Espainia gobernatu zuen erakundea izan zen, 1923ko irailetik 1925eko abendura arte. Direktorio hori militarrek bakarrik osatzen zuten, eta Primo de Riveraren estatu-kolpearen ondoren ezarri zen. Haren helburu nagusia orokorra aholkatzea zen gobernu-eginkizunetan eta lege-indarra zuten dekretuen promulgazioan.

 Testuinguru historikoa 
Primo de Riveraren estatu-kolpea krisi politiko eta sozialaren testuinguruan gertatu zen Espainian. Ezegonkortasun politikoak, ustelkeriak eta arazo ekonomikoek, Marokoko Annualeko hondamendiarekin batera, gobernua larriki ahuldu zuten. Primo de Riverak, Alfontso XIII.a erregearen laguntzarekin, ordena eta egonkortasuna berrezartzeko promesarekin hartu zuen boterea.

 Osaera eta funtzioak 
Direktorio Militarra zortzi jeneralek eta kontramirante batek osatzen zuten, guztiak Primo de Riveraren konfiantzazkoak. Organo horrek diktadoreari aholkuak eman behar zizkion erabakiak hartzeko eta lege-indarra zuten dekretuak aldarrikatzeko, Gorteak itxi egin baitzituzten kolpearen ondoren.

 Jarduera nagusiak 

 Ordena Publikoa berrezartzea: Direktorio Militarraren lehen neurrietako bat alderdi politikoak desegitea eta berme konstituzionalak etetea izan zen. Ordena publikoa berrezartzeko politikak ezarri ziren, bereziki Katalunian, gizarte-asaldura handia baitzegoen.

 Marokoko Arazoaren Konponbidea: Direktorio Militarrak arrakasta handia lortu zuen Marokon Alhucemasen lehorreratzearekin 1925ean, Frantziarekin lankidetzan. Operazio hori erabakigarria izan zen Rifeko gerrari amaiera emateko eta Espainiak eskualdean zuen kontrola sendotzeko.

 Erreforma administratiboak: Erreformak egin ziren elementu ustelen administrazio publikoa garbitzeko eta jauntxokeria ezabatzeko. Hala ere, neurri horiek arrakasta mugatua izan zuten, Espainiako bizitza politikoan errotutako ustelkeriaren ondorioz.

 Abertzaletasunaren sustapena: Erregimenak espainiar sentimendu aberkoi sendoa sustatu zuen oinarri ideologiko gisa, nazionalismo katalanetik urrundu eta 1925ean Mankomunitate Katalana desegitera eraman zuena

 Direktorio zibilerako trantsizioa 
1925eko abenduan, militarren eta zibilen gobernu misto batek ordezkatu zuen Direktorio Militarra, Direktorio Zibila izenaz ezaguna. Trantsizio honek Primo de Riveraren diktaduraren bigarren etaparen hasiera markatu zuen, 1930eko urtarrilean erori zen arte luzatu zena.

 Inpaktua eta Ondarea 
Primo de Riveraren Direktorio Militarrak eragin nabarmena izan zuen Espainiako historian. Ordena berrezartzean eta Marokoren arazoa konpontzean arrakasta batzuk lortu bazituen ere, bere erregimen autoritarioak eta erreforma sakonik ezak oposizio gero eta handiagoa ekarri zuten, eta bere erorketarekin amaitu zen.

 Osaketa 

 Osaketa militarra 
+ Direktorio Militarra, 1923ko irailaren 15a – 1925eko abenduaren 3aFuntzioaIrudiaIzena eta abizenakHasieraAlderdi politikoaDirektorio Militarreko presidentea137x137pxMiguel Primo de Rivera1923ko irailaren 15a – 1925eko abenduaren 3aMilitarraPresidenteordea142x142pxAntonio MagazItsas Armadako kideaI. Eskualde Militarreko kidea133x133pxAdolfo VallespinosaII. Eskualde Militarreko kidea138x138pxLuis Hermosa y KithIII. Eskualde Militarreko kidea135x135pxLuis Navarro y Alonso de CeladaIV. Eskualde Militarreko kideaDalmiro Rodríguez PedréV. Eskualde Militarreko kidea136x136pxAntonio Mayandía GómezVI. Eskualde Militarreko kidea133x133pxFrancisco Gómez-Jordana SousaVII. Eskualde Militarreko kidea132x132pxFrancisco Ruiz del PortalVIII. Eskualde Militarreko kidea150x150pxMario Muslera

 Gobernu-osaketa 
+ Gobernua, 1923ko irailaren 15a – 1925eko abenduaren 3aFuntzioaIrudiaIzena eta abizenakDenboraAlderdi politikoaKontseiluaren presidenteaCarlos Fort y Morales de los Ríos1923ko irailaren 18a – 1925eko abenduaren 3aMilitarraEstatu ministroaFernando Espinosa de los Monteros y Bermejillo1923ko irailaren 15a – 1925eko abenduaren 3aDiplomatuaGrazia eta Justizia ministroa80pxFernando Cadalso Manzano1923ko irailaren 17a – abenduaren 21aAbokatua80pxErnesto Jiménez Sánchez1923ko abenduaren 21a – 1924ko urtarrilaren 22aMagistratuaFrancisco García-Goyena y Alzugaray1924ko urtarrilaren 22a – 1925eko abenduaren 3aJuristaGerra ministroaLuis Bermúdez de Castro1923ko irailaren 15a – 1924ko uztailaren 4aMilitarrak80pxJuan O'Donnell1924ko uztailaren 4a – 1925eko abenduaren 3aFinantza ministroaEnrique Illana eta Sánchez de Vargas1923ko irailaren 17a – abenduaren 21aPolitikaria80pxCarlos Vergara Caillaux1923ko abenduaren 21a – 1924ko otsailaren 25aAbokatuaJosé Corral y Larre1924ko otsailaren 25a – 1925eko abenduaren 3aPolitikariaItsas Armada ministroaGabriel Antón Iboleón1923ko irailaren 15a – 1924ko otsailaren 5aMilitarrakFederico Ibáñez Valera1924ko otsailaren 5a – otsailaren 12a (bitarteko)Ignacio Pintado y Gough1924ko otsailaren 12a – maiatzaren 25a80pxHonorio Cornejo y Carvajal1924ko maiatzaren 25a – 1925eko abenduaren 3aAgintaritza ministroa80pxMillán Millán de Priego1923ko irailaren 17a – irailaren 22aAbokatua80pxSeveriano Martínez Anido1923ko irailaren 22a – 1925eko abenduaren 3aMilitarrakSustapen ministroaJosé Vicente Arche1923ko irailaren 17a – abenduaren 21a80pxPedro Vives y Vich1923ko abenduaren 21a – 1925eko abenduaren 3aIngeniariaInstrukzio Publikoaren eta Arte Ederren ministroa80pxAlfonso Pérez Gómez-Nieva1923ko irailaren 17a – abenduaren 21aIdazlea80pxJavier García de Leániz1923ko abenduaren 21a – 1925eko abenduaren 3aJuristaLan, Merkataritza eta Industriako ministroaAlejandro García Martín1923ko irailaren 17a – abenduaren 21a80pxJuan Flórez Posada1923ko abenduaren 21a – 1924ko otsailaren 7aIngeniaria80pxEduardo Aunós Pérez1924ko otsailaren 7a – 1925eko abenduaren 3aPolitikaria

 Kanpo estekak 

Kategoria:Espainiako gobernuak
Kategoria:Primo de Riveraren diktadura
Kategoria:Diktadurak
Kategoria:Espainiako historia XX. mendean