Knap of Howar

Knap of Howar Eskoziako Orkadak uharteetako Papa Westray uhartean dagoen Neolitoko etxalde bat da. Europako ipar-mendebaldean dagoen harrizko etxerik zaharrena izan daiteke. Karbono-14 bidezko datazioak erakusten du K.a. 3700 eta K.a. 2800 bitartean okupatu zela, Mainlandeko Skara Brae asentamenduko antzeko eraikuntzak baino lehenago, baita Orkadetakoa ere. 

 Asentamendua 
Etxaldeak bi eraikin angeluzuzen ditu, biribilduak, elkarren ondoan, pareta lodikoak, eta ateak oso baxuak itsasoari begira. Egitura handia eta zaharrena pasabide baxu batek lotzen du beste eraikinarekin, eta tailer edo bigarren etxe gisa interpretatu dute. Aurreko zabortegi baten gainean eraiki zituzten, eta babestu dituen hondakin-materialez inguratu zituzten. Ez dago leihorik, eta, beraz, egiturak, ustez, suak argiztatu zituen, kea ateratzen uzteko zulo bat sabaian zuela. Nahiz eta orain itsasertzetik hurbil egon eta etxe nagusia itsasoaren gainean egon, hasieran barnealdera begira egongo ziren, eta hori izan zen itsasoaren maila aldatzearen ondorioa. Ertzak harri lokala jartzen du agerian, xafla mehetan zatitzen dena, eta harri lehorrezko hormetarako eraikuntza-materialaren iturria ematen du. 

Hormek zutik diraute eta teilatu-hegal bat dute 1,6 metroko altueran, eta altzariak harrizkoak dira, ia ukitu gabe geratzen dira, eta etxeko bizitzaren itxura bizia ematen dute. Tximiniak, banalerroak, oheak eta biltegiratze apalak egoera onean daude, eta ez zen zulorik aurkitu sabaiaren egitura adierazten zuten zutoinentzat.

Zabortegien ebidentziak erakusten du biztanleek ganadua, ardiak eta txerriak hazten zituztela, garagarra eta garia hazten zituztela, itsaskiak biltzen zituztela, eta arrantzatu egiten zituztela itsasontziak eta ehiza erabiliz harrapatu beharreko espezieak. 

Manufaktura eta dekorazio fineko Unstan zeramikazko aurkikuntzek inguruko eta urrunagoko ganbera cairn motako hilobiekin lotzen ditu biztanleak, Balbridie eta Eilean Domhnuill barne.  «Howar» izena, antzinako haugr nordikoaren hitzetik datorrela uste da, zeinaren esanahia ‘muinoak’ edo ‘tumuluak’ den; beraz, esanahia ‘tumuluen muinoa’ litzateke.

Historic Scotland erakundeak zaintzen du gunea.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Lines, Marianna (2014). The traveller's guide to Sacred Scotland (ingelesez). Tarxien, Malta: Gutenberg Press Ltd. ISBN 9780906362761. 
  Sareko bertsioak liburuaren ikuspegi partziala eskaintzen du.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Eskoziako arkeologia