Margarita Ruiz de Lihory

Margarita Ruiz de Lihory Resino, ezizenez Teodora Álvarez edo Mary Doe (Mata-Hari espainiarra; Valentzia, 1889 – Albacete, 1968) valentziar margolaria, kazetaria eta espioia izan zen. Noblea zen, Villasanteko markesa, Alcalali eta San Juan de Mosquerako baronesa eta Val del Aguilako kondesa.

 Bizitza 
Soledad Resino de la Bastidaren, Villasanteko markesa eta Val del Aguilako kondesaren eta bere senarraren, Jose Maria Ruiz de Lihory Pardinesen, bi alaben artean gazteena zen, Alcalali eta San Juan de Mosquerako baroia, Mallorcako gobernadore zibila, Valentziako zinegotzi izandakoa. Aita hil ostean, adingabea zenez, noble-tituluen jabe izateak eztabaida legal ugari eragin zituen.

Valentziako burgesiak Regina dels Jocs Florals de Lo Rat Penat de 1907  izenez ezagutzen zuen, eta ordutik, bizitza osoan lagundu zion rol protagonista elikatu zuen. Bi urtean egin zuen Zuzenbide karrera. Pianoa jo eta pintura ere landu zuen. Erizaintza titulua ere bazuen.

Hamazazpi urterekin irlandar jatorriko valentziar batekin ezkondu zen, Ricardo Shelly Correa, La Equitativa aseguru-enpresako enplegatua. Harekin lau seme-alaba izan zituen; Edmundo Shelly eta MacCarthyren biloba, Infanteria-koronela eta Fernando VII.a erregearen kontu-idazkari pertsonala, eta Ricardo Shelly Castrillonen lehengusua, 1897ko erregea, eta Joanarekin.  

 Espioi ibilbidea 
Senarra eta seme-alabak utzi ostean, Miguel Primo de Riverak espioitza misioak agindu zizkion Espainiako Marokon, eta hantxe ezagutu zituen Francisco Franco (bi aldiz bizia salbatu ziona) eta Abd-el-Krim Espainiaren aurkako Rifeko erresistentziaren buruzagia, eta agente bikoitza bihurtu zen azkenean, bai buruzagi marokoarrarentzat, bai jeneral espainiarrarentzat.

1923an Mexikora bidaiatu zuen kausa feminista defendatzeko. Bi urte geroago, Ameriketako Estatu Batuetan finkatu zen, eta bere margolanen erakusketa polemiko bat egin zuen Bostonen. Hainbat auziren ondorioz, Kanadara emigratu behar izan zuen. Han, identitatea aldatu zuen, "Teodora Álvarez" eta "Mary Doe" izena erabiltzeko.

Bigarren ezkontza izan zuen, Jose Maria Bassols e Iglesias abokatu katalanarekin.

Bizitza Casa Corte izeneko bere jauregitxoan amaitu zuen, Albaceteko Kale Nagusiko 56 eta 58 zenbakietan. Porrot eginda, Carabancheleko psikiatrikoan hamar urte eman eta gero, Margot hildako alabaren zatikatzean zerikusia izateagatik. Hiri bereko Laguntza Iraunkorraren Egoitzan hil zen, maiatzaren 15ean. Margot alaba eta biak eta Albaceteko hilerrian lurperatuta daude. Alabak leuzemia izan zuen.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 
 Sangre azul: Vida y delirio de Margarita Ruiz de Lihory.(Odol urdina: Margarita Ruiz de Lihoryren bizitza eta eldarnioa). Candido Polo Griñanek idatzia (2010).  
 Kanpo estekk 

Kategoria:valentziarrak
Kategoria:Espainiako margolariak
Kategoria:Emakume margolariak
Kategoria:Espainiako kazetariak
Kategoria:Emakume kazetariak
Kategoria:Emakume espioiak