Valentziako zezen-plaza

Valentziako zezen-plaza Turiako hiriburuko Zabalgune barrutiko zezen-plaza da, 1859an inauguratu zutena. Falletan Feria ezaguna egiten dute bertan.

 Ezaugarriak 
Espainiako zezen-plaza handienetako bat da, 47,5 metroko diametroa eta 108 metroko kanpoko diametroa izanda. 12.884 eserlekutarako edukiera du.

Sebastián Monleón Estellésen 1859ko jatorrizko obrak ageriko adreiluzko lau galeria arkupedun kanpoaldea du, beheko solairuan arku apalduak eta goiko hiru galerietan zirkuluerdiko arkuak dituena. Goiko galerien gainean harrizko balaustrada bat dago, antolaketa klasiko batean. Estilo neoklasikoan eraiki zuten, doriar sinplean zehazki, erromatar arkitektura zibilean, Flaviar anfiteatroan (Koliseo) edo Nimesko anfiteatroan (Frantzia) inspiratua. Berrogeita zortzi aldeko gorputz poligonaleko higiezina da, 17,50 metroko garaiera eta 52 metroko barne-diametroa ditu, sostengu-egitura eta ageriko adreiluzko akaberak ditu estilo neomudejarrean. Obran, oro har, adreilua eta zura erabiltzen dira, baina oso goiz erabiltzen dira burdinurtuzko zutabeak, palkoen eremuari gardentasun funtzionala ematen diotenak.

60ko hamarkadan, Luis Albert arkitektoak erreforma bat egin zuen hondarra murrizteko, hesiak irabazteko, zurezko eserlekuak zementuz aldatzeko, goragaleak handitzeko eta komunak eraberritzeko. Gainera, leihatilak eraiki ziren eta Xativa plaza eta Alacant kaleetatik bereizten zuen hesia kendu zen, eraikinaren monumentaltasuna nabarmentzen zuen espazio gardena askatuz. Eserlekuak hasierako 16.800 ikusle ingurutik egungo 12.884ra murriztu ziren.

1995ean Manolo Montoliuren monumentua inauguratu zen ate nagusian. 1992ko maiatzaren 1ean, Atanasio Fernándezeko zezen batek Manolo Montoliu hogeita hamazortzi urteko banderillero valentziarra hil zuen adarkada batez, Sevillako Maestranza zezen-plazan. Manolo Montoliu banderilleroa oso maitatua izan zen Valentziako zezen-zaletasunarengatik, bere garaian erreferentetzat eta zezenketan legendatzat hartua.

Zezen-ikuskizunetarako ez ezik, bufo-zezenketarako, Fallak erretzeko, kirol- eta aisialdi-ekitaldietarako eta kultura- eta musika-ikuskizunetarako ere erabili izan dute plaza.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Valentziako eraikinak
Kategoria:1859an amaitutako eraikinak
Kategoria:Neomudejar arkitektura
Kategoria:Espainiako zezen plazak
Kategoria:Valentziako Erkidegoko kultura-intereseko ondasunak
Kategoria:Frankisten kontzentrazio-esparruak