Banangoa

Banangoa Durangaldeko dantza da, txistu eta danbolinaren doinuak jarraituz egiten da. Herriko eta auzo edo kofradietako jaietan zortzi lagunek egiten dituzte dantzok, txistulariak lagunduta. Lehen Banakoa izena ere erabiltzen zen, baina orain Banangoa erabiltzea lehenesten da. 
Dantzari-dantza dantza sortako hirugarrena da. Banangoa (hirugarrena), Binangoa (laugarrena), Launangoa (seigarrena) eta Zortzinangoan (lehenengoan), dantzariek ez dute tresnarik (makila edo espata) eta dantzari-kopuruen arabera txandaka egiten dute, bakoitzak bere trebezia erakutsirik. Banangoan dantzariak banan-banan ateratzen dira besteen aurrera oinarrizko zortziko oso bat dantza egitera.

 Dantzarien mugimenduak 
Hiru zati bereiz ditzakegu: lehena Zortzinangoaren lehen zatiari dagokio, horrela zati hau bukatzean dantzarien posizioak hasieran posizioetan alderantzikatuta geratzen diren arte; 
HasieranBukaeran1a1b4a4b2a2b3a3b3a3b2a2b4a4b1a1b
Bigarren zatian, dantzariak banan-banan taldearen aurrealdera irtengo dira eta dantzaren oinarrizko pausoetan dituzten trebetasun pertsonalak erakutsiko dituzte; 
+Hasieran1. dantzaria2.dantzaria3.dantzaria...8. dantzariaBukaeran4a4b1a1b2a...4b4a4b3a3b4a4b1a4b1a1b4a3b3a3b2a2b3a3b4a3b4a4b3a2b2a2b1a1b2a1b2b3a2a2b3a2b3b2a1a1b1a1b
Azkenik, berriro ere talde osoak jarduten du eta hasiera-hasierako posizioetara itzultzen da..
HasieranBukaeran4a4b1a1b3a3b2a2b2a2b3a3b1a1b4a4b

 Dantzari-dantzako 3. dantza 
Guztira dantzari-dantzak zortzi atal hauek ditu hasierako Agintariena (edo Ikurrin dantza) sarreraren ondoren:

 Zortzinangoa
 Ezpata joko txikia
 Banangoa
 Binangoa
 Ezpata joko handia
 Launangoa
 Makil jokoa (edo Makil dantza)
 Txotxongiloa (edo Txakarrenkoa).

 Jatorria 
Dantza honen sorrerari ezin zaio data zehatz bat ezarri. Durangaldeko tradizioan sortutako dantza-sorta da. Humdboldt alemaniarrak 1881ean deskribatu zuen. Txelu Etxebarria begoñatarrak,  28 urtez dantzari aritu ondoren, liburuak argitaratu zituen 1969an eta  1990an.

Gaur egun, Dantzari Dantzako gainerako dantzak bezala, Abadiño, Berriz, Garai, Iurreta, Izurtza eta Mañarian ikus dezakegu, baina iraganean merindade osoan zabaldu zela uste da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Larrinaga, Josu. «Dantzari-dantza - Auñamendi Eusko Entziklopedia» Aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus
 Banango. dantzan.eus atarian 20 tik gora bideo. lehenengoa 1921ekoa.
 «Euskal Herriko Dantzak | Banango» www.dantzak.eus. argazkia, audioa eta bideoa

Kategoria:Euskal Herriko dantzak
Kategoria:Durangaldeko kultura