Gevherhan Sultan (Ahmed I.aren alaba)

Gevherhan Sultan edo Gevher Sultan (, ; Istanbul, Otomandar Inperioa,   – ibidem,  1631ko apirilaren 18a) otomandar printzesa izan zen, Ahmed I.aren eta ohekide baten alaba. Mustafa I.a osaba zen eta Osman II.a, Murad IV.a eta Ibrahim I.a nebak zituen.

 Bizitza 

 Lehen urteak 
1605 eta 1608 artean jaio zen. Bere lehen aipamenak 1609ko neguan izan ziren. Seguraski ama Mahfiruz Hatun izan zen. Gevherhan izena, Gevherhan Sultan, Selim II.aren alaba, aitaren aldeko izeba-amonaren omenez izan zen. Aitaren izeba amonak paper garrantzitsua izan zuela dirudi, izan ere, kondairak dioenez, Mehmed III.ak Ahmeden ama izan zena, Handan Sultan, ezagutzeko. Hori zela eta, Ahmedek begirune eta maitasun handia zion, eta, hortaz, ez zuen zalantzarik izan bere alabari haren izena jartzen ohoretan. 

1617an, bere aita hil eta gero, arauak jarraituta, ahizpekin eta Kösem Sultan amaorde izan zenarekin batera, Jauregi Zaharrera erbesteratu ziren, bere osaba Mustafa I.a tronura igo zen bitartean.

 Lehen ezkontza 
1612ko udan, Gevherhan, Ahmedek agindutakoaren arabera, Damat Öküz Kara Mehmed Paşarekin ezkondu zen, 1607tik 1611ra Egiptoko gobernadorea izan zena, eta 1611n otomandar flotako Almirante Handiarekin (Kapudan). Bere ezkontza Jauregi Zaharrean izan zen eta biek Pargali Ibrahim Paša Jauregia hartu zuten bizileku. 1614 eta 1616 artean, Mehmed Paša Ahmed I.aren Bisir Handia izan zen, eta berriro itzuli ahal izan zen kargu horretara Osman II.aren agintealdian, 1619an. Bigarren aldiz kargugabetu ostean, Alepon hil zen 1621 inguruan. Berarekin, Gevherhanek seme bat izan zuen, zeinen izena ezezaguna den eta haurtzaroan hil zen.  Haur hori 1620an jaio zen.

1623an, Murad IV.a, hamaika urteko neba, tronura igo zen, bere osaba Mustafa I.a eroaren aurkako estatu-kolpe baten ondorioz. Baina Muraden adin txikiaren ondorioz, bere amaorde Kösem bihurtu zen ofizialki otomandarren lehen erregeordea. 1624an, Damat Topal Recep Paşarekin ezkondu zen, eta 1630eko urtarrilean bere bigarren alaba jaio zen, Safiye, Abaza Siyavu Paşa bisir handi izan zenarekin ezkondu zena.

Ezkontzak 1632ra arte iraun zuen, Muradek exekutatu egin zuen eta. Ustez, horrek lehia sortu zuen neskaren eta neba gaztearen artean. Hortik aurrera, pare bat aldiz baino ez da aipatzen. Ibrahim I.ak, neba zenak, Gevherharren ahizpa nagusiak eta Muraden alabetako bat, bere anaia umiliatu zituen, honek Telli Hümašah Sultan bere ezkontidea esklabo bezala zerbitzatzera behartu zituelarik. Harrigarria bada ere, bera (Gevherhan) eta Atike ahizpa gaztea ez zituen umiliatu, eta horrek iradokitzen du, beharbada, Ibrahimek Gevherhan eta Atike zituela faborito.

 Heriotza 
1662tik aurrera hil zen, Edirnen ziurrenik. Aitaren eta neba-ahizpen ondoan dago lurperatuta.

 Ondorengotza 

 Sultanzade Fülan (Istanbul, 1620 — ¿? ), umetan hila;
 Safiye Handinm Sultan (Istanbul, 1630eko urtarrila — 1682. urtea), Damat Abaza Siyavu Païa Bisir Handia izan zenarekin ezkondu zen, seme-alabak izan zituzten.

 Herri kulturan 
Muhteãem Yüzyínl Kösem telesail turkiarrean, Gevherhan txikitan Çağla Naz Kargı aktoreak antzeztu zuen eta helduaroan Aslı Tandoğanek.

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Peirce, Leslie P. (1993). Haren inperiala: emakumeak eta subiranotasuna otomandar inperioan. Oxford University Press . ISBN: nekazaritza, 190-08677-5.
 Borekçi, Günhan (2010). Ahmed I (r. 1603-17) sultanaren eta bere berehalako aurrekoen fakzioak eta faboritoak epaitegietan.
 Dumas, Juliette (2013). Les perles de nácar du sultanat: Les princesses ottomanes (mi-XVe - mi-XVIIIe siècle) .
 Tezen, Baki (2001eko azaroa). Osmanen bila: Osman II (1618-1622) sultan otomandarraren deposizioaren berrebaluazioa.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Otomandar printzesak
Kategoria:Istanbuldarrak
Kategoria:Islama eta politika
Kategoria:Istanbulen hildakoak