Melilla Berria

Melilla Berria edo Melillako Zabalgunea . mendetik aurrera, baina bereziki XX. mendean, Espainiako Melilla hiriaren zabalkuntza da.

 Historia 
Mendearen amaieratik, Melillan garai oparoa hasi zen, hiri moderno bat sortu zuena, eta, Bartzelonaren ondoren, arte modernistaren ordezkaritza handiena izan zuen hiri espainiarra, baita modernismoaren ordezkaritza handiena ere Afrikan.

Mila eraikin baino gehiago daude katalogatuta, Melillako Hiriko Multzo Historiko Artistikoaren parte direnak, Interes Kulturaleko Ondasuna, eta erdiko zabalgunean eta auzoetan banatuta daude. Horietako asko Melillan bizi den Bartzelonako Eskolako arkitekto baten proiektuak dira, Enrique Nieto eta Nieto, obra modernista oso zabala ekoitzi zuena, Lluis Domènech i Montaner arkitektoaren jarraitzaile gisa. Nabarmentzekoak dira bere lore-eraikin modernistak. Melillako beste autore modernista batzuk Emilio Alzugaray Goicoechea eta Tomás Moreno Lázaro izan ziren. Hogeita hamarreko hamarkadan, Art déco-ak Melillako arkitekturan jarri zuen arreta, eta Francisco Hernanz Martínez edo Lorenzo Ros Costa bezalako arkitektoek eraikin ikusgarriak egin zituzten hiriko auzoetan.

 Kanpoko gotorlekuak 
Gotorleku-multzo bat da, elkarren artean loturarik ez duten gotorleku indartsuak, bata bestearengandik nahiko urrun, . mendearen bigarren erdian Erdi Aroko estiloan eraikiak, xelebreagoa mehatxagarria baino, edertasunez betea, eta, batzuetan, kolore biziz margoturik daudenez, hala nola laranjaz, beren defentsa-funtzioa ahaztarazten dute, jolas- eta dibertsio-elementuak dirudite defentsa-egiturak baino gehiago.

Inguruko harriz eginak daude, arku eta gangetarako horma eta adreilu totxoez, gotortze teknika zaharkituez, artilleria modernoari aurre egiteko ezgai, errifa-kabilek, Melillak defendatu behar zuenaren etsaiak, ez baitzuten artilleriarik.

 Historizismoak 
La denak eraikin publikoak, gurtzarako guneak. La iglesia del Sagrado Corazón de Jesús (1911-1918), la capilla del Hospital de la Cruz Roja, actual iglesia de San Francisco Javier (Melilla) (1926-1927), la capilla del Cristo Rey (1939-1941), la plaza de toros (1946-1947), la capilla castrense (1920-1923)

 Eklektizismoak 
Eklektizista elementuak nahastean oinarritutako beste bat da, txandakatuz eta ornamentazioa handituz, forjaren aberastasun handiagoarekin eta erlaitz irtenen agerpenarekin, Droctoveo Castañón, Carmen Balacaren etxea eta Compañía del Norte Africano y de José de la Gándararen egoitza, Grupo Escuelas Mixtas, gaur egun Ekonomia eta Ogasun Kontseilaritzaren egoitza dena.

 Modernismoa 

 Enrique Nieto 
Modernismoaren sartzailea da Melillan. Hala ere, Melillako arkitektura hobekien definitzen duena modernismoa da, rococoaren benetako jarraipena, apaindura oso aberatsarekin, forma infinitu eta iradokitzaileekin eta kolore anitzekin. La Casa de Manuel Buxedas Aupi (1910-1911), la Casa de Antonio Baena Gómez (1910), Muebles La Reconquista (Circa 1910), la Casa Basilio Paraíso (1910-1912), la Casa de José Guardiola (1910), el Casino Español (1911) Melul (1915-1917), lore modernismoaren lore eta esnegaina, J. Barciela, Meliveo etxea (1920), Jose Zea eta Manuel Alvadalejoren etxea, La Manzana de la Concordiaren osagaiak, Miguel Gomez Moralesen etxea (1927-1928), Juan Torres Torresen etxea (1928-1929), Juan Montes Hoyoren etxea, Juan Antonio Torresen etxea.

 Emilio Alzugaray 
Emilio Alzugaray ingeniari militarrak oso lan akademikoa egiten du, animalien xehetasunekin. La Casa de Julia Alcalde (1913), Casa de las Fieras (1914), Casa de Salomón Cohen (1915), Hezkuntza Lurralde Zuzendaritza (1915), Colegio de los Hermanos de las Escuelas Cristianas (1913), Casa de La Salomón Cohen (1916), La Casa de Salomón (1915)

 Art decó 
Cinema Sport Monumentala (1930-1932) da bere obra nagusia.

 Enrique Nieto 
El Palacio de la Asamblea (1932) de Enrique Nieto, autor también la Casa de Enrique Nieto (1930-1932), la Casa de Enrique Nieto (1930-1932), la Casa Carcaño (1934-1935), la Casa de Jacques Eskenazi Aguilerun (1936-1938), la Casa de Jacques (1936-1936)  

 Francisco Hernanz 
Bestalde, Francisco Hernanzek obra sigi-sagatsuak egin zituen, hala nola Casa de Jacinto García Marfil (1932), eta art decó aerodinamikoa garatu zuen, lerro soilekoa eta ia dekoraziorik gabekoa, hala nola Luis Rayaren Etxea (1935), Abraham Benatarren Etxea, Seoila Parrokoa.

 Arrazionalismoa 
Nahiko soila, hainbat lanekin egindako dekorazio geometrikoekin: Espainiako Bankuaren eraikina (Melilla), Melillako Correosen eraikina eta Amrram Jren etxea, besteak beste. Wahnony. 

 Arkitektura industriala 
Arkitektura industriala ere badago, Manteleteko Burdin Merkatuarekin eta Rifeko Meategien Espainiako Konpainiaren zentral elektriko osoarekin, zubiarekin, biaduktuarekin, biltegiekin eta burdin mineralaren kargalekuarekin.V. Mendeurreneko dorreak eta Chacel eraikina.

 Sortzez Garbiaren Udal Hilerria 
Espainiako Melilla hiriko hilerri nagusia da. Hilerriko plazan dago, Uraren Abelbidearen amaieran. 1890ean hasi ziren eraikitzen, Eligio Suza ingeniari komandantearen eta Manuel Fernandezen kontrataren proiektupean; 1892ko urtarrilaren 1ean inauguratu zen, eta Juan Verdejo bikarioak bedeinkatu zuen.

Bertan hilobiratu zuten lehen gorpua Francisco Lopez Lopez lau hilabeteko umearena izan zen. 

 Eskultura-elementuak 
Nabarmentzekoak dira, halaber, Marokoko kanpainetako heroiak oroitzeko eraikitakoak, Taxdirt-eko Heroien Monumentua (1910) eta Kanpainetako Heroi eta Martirien Monumentua (1927-1931), erregimen frankistakoak, hala nola Francisco Francoren garaiko Heroien Monumentua (1941) edo Pedro Francoren garaiko Monumentua.

 Plazak 
Espainia plaza, Menendez Pelayo plaza eta Benitez komandantearen plaza daude. 

 Parkeak 

 Hernandez parkea 
Melillako parkerik garrantzitsuena da, 1902an egin zen trapezio itxurarekin, Vicente Garcia del Campo ingeniariaren diseinuari jarraiki, eta Espainia Plazan dago. 

 Lobera parkea 
Candido Lobera Girela sortzailearengandik jaso du izena; Arbitrioen Batzordeko presidente zela, parke hori sortu zuen, bere lurretan barrakarik ez eraikitzeko.

 Juan Carlos I Rey Baso Parkea 

 Agustin Jerez parkea 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Melilla