Carmen Salinas

Carmen Salinas Lozano (Torreón, Coahuila, Mexiko, 1939ko urriaren 5a – Cuauhtémoc, Mexiko Hiria, Mexiko, 2021eko abenduaren 9a) mexikar aktore, imitatzaile, komediante eta politikaria izan zen.

1964an egin zuen debuta telebistan, La vecindad telenobelan parte hartuta. 1970ean egin zuen lehen filma, La vida inútil de Pito Pérez filmean paper bat eginda. Antzerkian, Salinasek Aventurera lana aurkeztu eta ekoitzi zuen 1997an. Hainbat artistaren imitatzaile ere izan zen.

Alderdi Iraultzaile Instituzionaleko (PRI) kide izan zen, eta, politikan egin zuen sartu-irten laburrean, diputatu federal gisa jardun zuen 2015etik 2018ra.

 Bizitza 
Carmen Salinas Lozano 1939ko urriaren 5ean jaio zen Torreonen (Coahuila, Mexiko). Carmen Lozano Viramontes eta Jorge Salinas Perez Tejadaren alaba izan zen. Gurasoek bost seme-alaba inguru galdu zituzten hainbat gaixotasunen ondorioz. Amak aitarengandik dibortziatu nahi izan zuen, hark beste emakume batekin engainatu zuela eta harekin seme bat zuela jakin zuenean, baina prozesua abiatzeko epaitegira iristean, jakinarazi zioten ez zela inoiz ezkonduta egon, ezkontza-paperak faltsuak zirelako eta ez zutelako balio. Tejadak gezurretako zibil-ezkontza bat antolatua zuen, ez bakarrik berarekin, beharbada beste emakume batzuekin ere gauza bera egin zuen, eta haietako batekin baino ez zen ezkondu benetan. Lozano Viramonetesek ez zion inoiz barkatu, eta, handik denbora batera beste pertsona batekin elkartu arren, inoiz ez ezkontzea erabaki zuen. Carmenek hainbat neba-ahizpa izan zituen, zortzi gutxi gorabehera, baina aitaren neba-ahizpen zenbakia ezezaguna da. Amak bat izan ezik, beste ume guztien kargu hartu behar izan zuen, ahizpa bat izeba batekin bizitzera joan baitzen. Oso pobreak ziren, eta, horregatik, behin batean, bere gurasoari umezurtz gisa asilo batean inskribatzea bururatu zitzaion, jan zezaten eta bizimodu lasaiagoa izan zezaten, baina guztiz kontrakoa izan zen, kolpatu eta tratu txarrak ematen zizkieten eta.

Txikia zela, asmo artistikoak izaten hasi zen, bere ahizpa Josefina Rojas Lozanok inspiratuta, Torreoneko irrati batean kantatzen baitzuen, Coahuilan, berarekin eramaten zuen dantzan ikus zezan eta zuzenean entzun zezan. 10 urte zituela, Monterrey Hiriko irrati saio batean hasi zen abesten eta ahots imitazioak egiten, Andrea Palma aktorea saiora gonbidatu zutenetik eta garaiz iritsi ez zenetik.
1953ko irailean, Carlos Amador Martínez zinema-ekoizleak Torreónera egin zuen bisita batean aurkitu zuen, zeinek Mexiko Hirira eraman zuen eta urte bereko urriaren 28an aktore debuta egin zuen Opera zineman. 17 urte zituela, 1956ko urtarrilaren 5ean ezkondu zen Pedro Plascencia Ramirez musikariarekin, bera baino zortzi urte zaharragoa. Biak 1979an dibortziatu ziren, eta Ramirez 2016an hil zen. Bi seme-alaba izan zituen: Pedro Plascencia Salinas, 1994an hila, eta Maria Eugenia Plascencia, baita jaio ez ziren beste bost seme-alaba ere, haurdunaldiak bi hilabete zituenean agertzen zitzaizkion berezko abortuen ondorioz. Zazpi hilabeteko bat ere galdu zuen.

Denboraldi batez antzokietan eta aktoreentzako leku amateurretan aurkeztu ostean, 1964an egin zuen telebistarako aktore debuta, La vecindad telenobelan parte hartuta, eta, urtebete geroago, 1970ean, bere lehen filma egin zuen, La vida inútil de Pito Pérez izenekoa, José Rubén Romerok idatzitako izen bereko eleberriaren hirugarren egokitzapen zinematografikoa izanik. Nahiz eta berak esanda, bere lehen filma 1964ko ¡Buenas noches, año nuevo! izan zen, eszena txiki batzuk grabatzen, baina azken produktuan moztu egin ziren eszena horiek, film luzeegia zelako. Hirurogeita hamarreko eta laurogeiko hamarkaden erdialdera iritsi zenean, mota horretako hainbat film egin zituen, eta horien artean nabarmendu ziren: Tívoli (1975), Bellas de noche (1975), Noches de Cabaret (1978), Muñecas de medianoche (1979), El sexo sentido (1981), La pulquería (1981), Noche de carnaval (1984), eta La Racas. Gai horretakoak ez diren beste film batzuk ere nabarmendu ziren: Doña Macabra (1972), El lugar sin limites (1978), Ratero (1979), ¡Que viva Tepito! (1981), Mexicano ¡Tú puedes! (1985), Sabor a mí (1988), Man on Fire (2004), La misma Luna (2007), ¿Nadie ha visto a Lupita? (2011), eta El crimen del Cácaro Gumaro (2014).
Zineman egindako ibilbideaz gain, telenobelen barruan hainbat ekoizpenetan parte hartu zuen: María Mercedes (1992), María la del barrio (1995), Entre el amor y el odio (2002), Mundo de fieras (2006), Hasta que el dinero nos separe (2009), Mi corazón es tuyo (2014) eta Mi marido tiene familia (2017). Telebistako saioetan, Hasta en las mejores familias, Mujeres asesinas, La familia P. Luche eta Nosotros los guapos telesailetan parte hartu zuen.

Musikaren munduaren barruan, EP bat grabatu zuen 1965 urtean, Damaso Perez Prado kantariarekin batera, «Perez Prado Presenta A Carmen Salinas y su voz» izenekoa, eta, horretarako, bi abesti interpretatu zituen; «Angelitos Negros» eta «Cuando Calienta El Sol».

1997. urtean aurkeztu zuen lehen aldiz Los Angeles Aretoan berak ekoitzitako «Aventurera» lana, 1950eko izen bereko filmean oinarritua, eta arrakasta handia izan zuen. Besteak beste, Edith González, Itatí Cantoral, Niurka Marcos, Patricia Navidad, Maribel Guardia eta Lorena Rojas aktoreekin lan egin zuen eta horiek interpretatu zuten rol nagusia.

Imitatzaile gisa ere arrakasta handia izan zuen eta Lola Beltrán, Celia Cruz, Lucero, Julissa, Alejandra Guzmán, María Félix, Amalia Mendoza, Irma Dorantes, Lupita D'Alessio eta beste hainbat artistaren imitazioak egin zituen. Hala ere, horretarako oso ona izan arren, zaletasun hori alde batera utzi zuen bere semea, Pedro Plascencia, konpositore eta pianista zena, 1994ko apirilaren 19an hil zenean biriketako minbizia izan ostean. Gertatutakoa ikusita, berriro ez imitatzea erabaki zuen, bera baitzen bere ekitaldietarako musika moldatzailea.

2015etik 2018ra, politikan murgildu zen, eta Diputatuen Ganberan lekua izan zuen, Alderdi Iraultzaile Instituzionaleko (PRI) ordezkari.

2021ean, Mi fortuna es amarte telenobelako kideetako bat izan zen, azaroaren 11n garuneko odoljario bat izan baino lehen, koma bat eragin ziona. Berehala ospitaleratu zuten, eta ondorioz, lan hori utzi behar izan zuen. Handik denbora batera, familiak komunikatu baten bidez jakinarazi zuen konortea berreskuratuz gero, errehabilitazio bat egin beharko zuela, eta horrek ez ziola epe motzean lan jarduera bat izaten utziko. Ekoizpenaren barruan, María Rojo aktoreak ordezkatu zuen bere pertsonaia.

 Bizitza pertsonala 
Salinasek oso adiskidetasun ona izan zuen Juan Pascual Cejudo Mujica izeneko gizon batekin, 'El Chato Cejudo' izenarekin ezaguna, bere publierlazionista gisa ere jardun zuena eta 2012an gibeleko minbiziaren ondorioz hil zena. Berak komentatuta, Cepillín bezala ezaguna zen pailazo, aktore, abeslari eta telebista aurkezlearen ibilbideak aurrera egin zezan eta Televisa enpresak sina zezan lagundu zuen, eta Monterreytik Mexiko Hirira ekarri zuenean bere etxean ostatu ematera ere iritsi zen. Cepillín 2021eko martxoaren 8an hil zen.

2020ko uztailean, anekdota bat partekatu zuen YouTubeko bere kanal ofizialean argitaratutako bideo baten bidez, non kontatzen zuen Rafael Caro Quintero narkotrafikatzailearekin bazkaltzera iritsi zela Mexiko Hiriko Iparraldeko Presondegian, dena nahasmen baten ondorioz. Pepe Magaña komedianteari bisita egitera joan zen, eta zortzi urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, baina, aktoreari esker, hiru urteko kartzela-zigorra izan zuen. Hortxe jakinarazi zioten «nagusiak» harekin hitz egin nahi zuela, presondegiko zuzendaria zelakoan azkar onartu zuen. Mafiaburuarekin eraman zuten, Carlos Salinas de Gortariren izeba zela uste zuena, garai hartan Mexikoko presidentea zena. Izan ere, Carlosen aitak Raul Salinas Lozano zuen izena eta berak Carmen Salinas Lozano, biak neba-arrebak zirela sinestaraziz, nahiz eta beharbada Gortariren familiarekin harreman ona zuela argitu zuen. Hauxe esan zion Carmen Salinas Lozanori:Zuk zure ilobari hemendik ateratzen lagun nazan esatea nahi dut, Mexikotik kanpo eta barne zorra ordaintzen lagunduko diot, duen zrra, neuk ordainduko dut osorik. Eta zu, 'jefesita', ez zaitez haserretu, ez zaizu ezer faltako bizi zaren bitartean, neu arduratuko bainaiz aurrezki on bat izan dezazun, ez dakizun ezer falta.Behin eta berriz, presidentearekin inolako familia loturarik ez zuela ulertarazi behar izan zion.

 Eztabaidak 
Salinasek polemika batzuk izan zituen bere esanak zirela eta. Egindako diputatu kargua gutxietsi zuen elkarrizketa batean, «oso gutxi irabazten zuelako». COVID-19aren pandemian, aktoreak txinatarrei egotzi zien errua, eta esan zuen «katutxoak eta txakurtxoak jateagatik» zutela merezia; iruzkin hori arrazistatzat hartu zen, eta barkamena eskatu behar izan zuen.

 Heriotza 
2021eko azaroaren 11n, Mexiko Hiriko ospitale batera eraman zuten urgentziaz, hipertentsioak eragindako garuneko odoljario baten ondorioz. Abenduaren 9an hil zen, 82 urte zituela. Gorpua erraustu egin zen, eta errautsak Panteoi Espainiarraren barruan kokatutako familiaren mausoleoan jarri ziren.

 Filmografia 

 Zinea 
{{Zutabe-zerrenda|tamaina = 20|                                          
 La vida inútil de Pito Pérez (1970)
 El rincón de las vírgenes (1972) .... Pancha Fregoso
 Doña Macabra (1972) .... Lucila
 El diablo en persona (1973)
 Calzonzín Inspector (1974) ....  Eme andrea
 Las fuerzas vivas (1975) ....  Hortensia andrea, Caballoren emaztea
 Bellas de noche (1975) .... La Corcholata
 Tívoli (1975) .... Chapas
 Albures mexicanos (1975)
 La palomilla al rescate (1976)
 Bellas de noche 2 (1977)
 Las cenizas del diputado (1977) .... Dorotea
 Noches de cabaret  (1978)
 El lugar sin límites (1978) .... Lucy
 Tarjeta verde (1978)
 Muñecas de medianoche (1979)
 Las cariñosas (1979)
 Ratero (1979) .... Llorona
 El secuestro de los cien millones (1979)
 Las tentadoras (1980)
 A paso de cojo (1980)
 D.F./Distrito Federal (1981)
 La pulquería (1981)
 El testamento (1981) .... Doña Cleo
 Que viva Tepito! (1981) .... Concha
 El sexo sentido (1981) ....  Lupe izekoa
 Tiempo de lobos (1981)
 Las noches del Blanquita (1981)
 Huevos rancheros (1982)
 Fieras contra fieras (1982)
 Burdel (1982)
 Las pobres ilegales (1982) .... Petra
 La pulquería 2 (1982)
 El rey de los albures (1982)
 Qué viva Tepito (1982)
 El día que murió Pedro Infante (1982)
 Las modelos de desnudos (1983)
 Se me sale cuando me río (1983)
 Las vedettes (1983)
 Entre ficheras anda el diablo - La pulquería 3 (1984)
 El tonto que hacía milagros (1984) .... Tomasa
 Corrupción (1984) .... Jesusita
 Piernas cruzadas (1984)
 Las glorias del gran Púas (1984)
 Noche de carnaval (1984) .... Panchita
 Masacre en el río Tula (1985) .... La Madrastra (amaordea)
 Mexicano ¡Tú puedes! (1985)
 El rey del masaje (1985)
 La tierra prometida (1985)
 Esta noche cena Pancho (1986)
 Huele a gas (1986)
 Caifan del barrio (1986)
 5 pollas en peligro (1986)
 Casos de alarma (1986)
 La chica de la piscina (1987) .... Carolina
 Sabor a mí (1988)
 Día de muertos (1988)
 Alicia en el país del dólar (1988)
 Comezón a la Mexicana (1989)
 Las guerreras del amor (1989)
 El garañón (1989)
 Pancho cachuchas (1989)
 Solo para adúlteros (1989)
 El rey de las ficheras (1989)
 Olor a muerte (1989)
 El mil hijos (1989)
 Placeres divertidos (1989)
 Cita con la muerte (1989) ....Bere burua (atala:v"El último metro")
 Policía rural (1990)
 No hay quinto malo (1990)
 Goza conmigo (1990)
 Ciudad de ciegos (1991) .... Ángela
 Danzón (1991) .... Doña Tí
 Fin de semana en Garibaldi (1991)
 Camino largo a Tijuana (1991)
 El jugador (1991) .... Tía Nina
 Justicia de nadie (1991)
 El condenado por reconfiado (1992)
 Noches de ronda (1992) .... Petrita
 Cita en el paraíso (1992) .... Abuela
 Un toque angelical (1992)
 El superman ... Dilon (1993)
 La lotería (1993)
 Hoy no circula (1993) .... (Azpiatala:«Jueves»)
 Me muero de la risa (1993)
 Las mil y una aventuras del metro (1993)
 El último suspiro (1996)
 Reclusorio (1997) .... Carmen García Sánchez (Azpiatala: «Sangre entre mujeres»)
 Todo el poder (1999) .... Cleofás andrea
 Sexo por compasión (2000)
 Santos peregrinos (2004) .... Amama
 Control de plagas (2004) ....  Etxe jabea
 Zapata - El sueño del héroe (2004) .... 2. tabernaria
 El fuego de la venganza (2004) .... 3. zaintzailea
 Man on Fire - (2004)
 A Silent Love (2004) .... Georgina
 Ciudad de perros (2004)
 Espinas (2005) .... Doña Lucha
 La misma luna (2007) .... Carmen andrea 'La Coyota'
 Veritas, Prince of Truth (2007) .... Elva María
 Victorio (2008)
 Labios rojos (2009)  ....  Claudia andereñoa
 Martín al amanecer (2009) .... Elpidia
 Me importas tú... y tú (2009)
 Desdémona: Una historia de amor (2009)
 Cartas a Elena (2010) .... Vieja Zamora
 Hermoso silencio (2010) .... Luz
 4 maras (2011) .... Doña Cruz
 ¿Alguien ha visto a Lupita? (2011) .... Chepita
 La otra familia (2011) .... Chuy andrea
 El crimen del Cácaro Gumaro (2014)
 Norte estrecho (2015) .... Charo
 Añoranzas (2018)
 The Valet (2022, lanzamiento póstumo) .... Cecilia, Antonioren ama
}} 

 Telebista 


 Antzerkia 

 Abenturera'' (1997-2013)

 Sariak eta izendapenak 

 2014an, Mexikoko Zinemaren Museoak omenaldia egin zion, Mexiko Hiriko antzokian, 60 urteko ibilbide artistikoarengatik.
 2016an, ACE Sari Berezia jaso zuen, New Yorkeko Ikuskizun Kronikarien Elkarteak (ACE) emana.
 Urrezko Palma saria ere eman zioten.

 TVyNovelas sariak 
UrteaKategoriaTelenobelaEmaitza1993Bigarren mailako aktore onenaMaría MercedesIrabazlea  1996Bigarren mailako aktore onenaMaría la del barrioIzendatua1999Bigarren mailako aktore onenaPreciosaIrabazlea  2001Bigarren mailako aktore onenaAbrázame muy fuerteIzendatua2002Bigarren mailako aktore onenaEntre el amor y el odioIzendatuaSari berezia ibilbidearengatikIrabazlea  2003Sari berezia: 50 urte aktore lanetanIrabazlea  2010Aktore nagusi onenaHasta que el dinero nos separeIzendatua2012Aktore nagusi onenaTriunfo del amorIzendatua2019Aktore nagusi onenaMi marido tiene familiaIzendatua

 Ibilbideari sari berezia (2013)

 Sariak Urrezko egutegia 
UrteaKategoriaLanaEmaitza2007Mendeko izarraCarmen SalinasIrabazlea  

 Urrezko Kalifa Sariak 
UrteaKategoriaLanaEmaitza2011Urteko emanaldirik onenaTriunfo de amorIrabazlea  

 TV Adicto Golden Awards 
UrteaKategoriaLanaEmaitza2014Emakumezko aktore onena pertsonaia komiko-kutun bateanMi corazón es tuyoIrabazlea  2016Emakumezko aktore onena pertsonaia komiko bateanSueño de amorIrabazlea  2019Emakumezko aktore onena pertsonaia komiko bateanMi marido tiene más familiaIrabazlea  

 Zilarrezko Jainkosen Sariak 
UrteaKategoriaFilmaEmaitza2008Paperik onena emakumezkoeiLa misma LunaIrabazlea  2013Paperik onena emakumezkoeiCartas a ElenaIrabazlea  

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 


 Carmen Salinas YouTuben
 Legegilearen fitxa
 Diputatuen ganberako fitxa

Kategoria:Mexikon hildakoak
Kategoria:Mexikoko emakume aktoreak
Kategoria:Emakume ekoizleak
Kategoria:Mexikoko politikariak
Kategoria:Emakume politikariak
Kategoria:Diputatuak