Andre Maria Sortzez Garbiaren eliza

Andre Maria Sortzez Garbiaren eliza Melillako elizarik zaharrena da. Melilla Zaharreko Miguel Acosta kalean dago, eta Melilla hiriko zaindariaren irudia dago bertan: Nuestra Señora de la Victoria. Melillako Hiriko Multzo Historiko Artistikoaren zati da, Interes Kulturaleko Ondasuna.  

 Historia 
1556 eta 1575 urteen artean eraiki zen eta 1578an San Migel Goiaingeruaren izenpean jarri zen, 1549an eraitsitako Garaipenaren ermita ordezkatzeko. 

Eliza berri hau 1579ko dardara batek hondatu zuen, Juan Bautista Antonelliri konponketa lanak egiteko enkargua eman zitzaiola, nahiz eta Felipe III.ak Jorge Fratini berreraikitzeko enkargua eman zion, 1604an amaitua hegoekialde-iparmendebaldeko ardatz batekin. 

Obrek iraun zuten bitartean, Enramadaren Kapera eraiki zen. 

1660an lurrikara batek kalte batzuk eragin zituen eta hurrengo urteko otsailean Kaputxinoen Ordenak bere gain hartu zuen, 1663ko urriaren 4an Andre Maria Birjinaren Sorkuntzari eskaini zitzaion, Melillako zaindari Francisco de Asís izendatu zen bitartean eta 1667an Vélez y Angulo hobekuntza lanei ekin zien, baina 1677an Jose Frias gobernadoreak jakinarazi zuen Melillako kapera nagusia estali gabe zegoela.

1682an Toscanok Enkarnazio kapera eraiki zuen, gobernadoreentzako kripta batekin, presbiterioko kripta ez zelako egokia eta soldadu eta ofizialek erabiltzen zutelako, bere ehorzketa eta bere emazte Leonor Santander eta Valcacerrena gogoan. 

1751 eta 1757 artean, denborale baten ondoren eta 1755ean Lisboako lurrikararen ondoren, Antonio de Villalba y Aangulok zaharberritu zuen, gangak berreraiki zituen, dekorazio lengoaia berri batekin eta koru altua, kanpai-horma, Bataiategiaren kapera eta Garaipenaren Ama Birjinaren ganbaratxoa eraiki zituen.

1763an San Frantziskoren kapera eraiki zen, 1770ean Bakardadearen Ama Birjinaren gelatxoa eraiki zen, Pedro Gonzalez Melillako setioaren ondoren hil zen, konponketak egin ziren eta 1779ko abendutik 1780ko abendura bitartean Arrosarioaren kapera eraiki zen, zeinetarako pasadizoa kendu eta Frantziskotarren Komentuaren eskorta gisa erabiltzen zen etxe bat eraitsi zen.

1831n, estalkiaren habeak aldatu ziren; 1859an, sakristien estalkiak egoera txarrean zeuden; 1877an, ataria proiektatu zen, burdinsarezko hesia zuen hargintza-horma batez itxia, 1883an amaitua. eta 1893an estalkien zati bat kendu zuten.

1918, 1921, 1926, 1935, 1936, 1938, 1941 eta 1960an zaharberritu zuten. Azken bi zaharberritze horietan apaingarri barrokoak kendu zizkioten, eta 1944an kanpai bat jarri zuten. 1985ean zaharberritu zuten berriro, eta osorik 1991n eta 1996an.

2015eko urtarrilaren 25eko lurrikararen ondoren, estalkiak, gangak eta kupulak egoera txarrean geratu ziren, eta, beraz, 2016ko maiatzaren eta 2017ko apirilaren 18aren artean zaharberritu zuten; orduan aurkeztu zuten, baina oraindik ez dago zabalik. 

 Deskribapena 
Inguruko harriz eta adreilu trinkoz eraikita dago horma eta arkuetarako, egurrezko habe eta xafletarako eta teilaturako teiletarako, eta zurezko pieza txikiz, adarrez eta igeltsuz, ganga eta kupula kamonatuetarako. 

 Kanpoaldea 
Fatxada sinplea du, harlanduzko portadarekin, zirkuluerdiko arkudun baoarekin, ate karratuetarako, ordena toskanarreko pilastrak alboetan dituztela, eta gainean horma-hobi bat, Ama Birjinaren Sorkuntzaren irudia duena. Gainean, leiho dinteldu bat dago, frontoi triangeluarrean amaitzen dena; ezkerraldean, bi maila eta hiru kanpai dituen kanpai-horma bat du.

 Herrizaingoa 
Hiru nabe ditu, erdikoa albokoak baino garaiagoa eta zabalagoa izanik, toskanar ordenako zutabedun zutabeek eutsita, nartex batetik hasi eta tenpluaren gainerako zatiekiko altu dagoen presbiterio lau batean amaituz. Bertara sartzeko, Alexandro VII.a aita santuaren armarria duen garaipen-arkua dago. Bertan, kapera nagusia dago, gure aldare nagusiaren atzean dagoen Andre Birjinaren irudia dago.

Kapera honek, gelatxoaz gain, sakristia bat dauka, San Frantzisko kaperarekin eta Errosarioko kaperarekin gertatzen den bezala. Nabarmentzekoak dira kapera hauen aldareak eta erretaulak, bai eta alboko nabeetako hormetan daudenak ere. Gainera, bataiarria dago, XVI. mendekoa, sarreratik gertu, eta Vera Cruzeko Kristoa (XV. mendekoa).

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Rehabilitación de la Iglesia de la Inmaculada Concepción de Melilla

Kategoria:Melillako elizak