Konposatu organoiodatu

Kimikan konposatu organoiodatuak dira karbono-iodo lotura kobalenteak dituzten konposatuak. Kimika organikoko erreakzioetan ohikoak dira baina naturan ez. Tiroxina eta triiodotironina hormonak diraa organoiodatu naturalen artean ezagunenak, izan ere guruin tiroideoak ezinbestekoa ditu egoki funtzionatzeko.
+Methyl iodide298x298px|Iodoversol207x207px|TriiodothyronineMetil ioduroaIobersolaTriiodotironina

 Ezaugarri orokorrak 
Karbono-iodo lotura da karborno-halogeno loturen artean ahulena. Loturaren sendotasuna halogenoen elektronegatibotasunarekin lotuta dago; beheranzko orden  F > Cl > Br > I. Ordena horrek atomoaren erradioari ere segitzen dio. Haluroen artean ioduroak dira normalean talde ateratzaile egokienak.

 Sintesia 

 Iodoz 
Konposatu asegabeak iodo hutsa usatuz ioda daitezke.

 RHC=CH2 + I2 → RHIC-CIH2

Erreakzio hau iodo-indizea neurtzeko erabiltzen da zeinek adierazten duen koipe, gantz eta antzekoen asegabetasun-maila.

 Ioduroz 
Ioduro anioia nukleozale egokia da eta kloruroak, tosilatoak, bromuroak eta beste talde batzuk desplaza ditzake, Finkelsteinen erreakzioan adibidez.

C6H5N^+2 + KI ->,C6H5I + K^+ +N2

Alkoholak ioduro bihur daitezeke fosforo triioduroa baliatuz.

PI3 + 3 CH3OH -> 3 CH3I + H3PO3

 Erabilera 
Konposatu organoiodatuek ez dute erabilera zabalik industrian, nitxo-erabilera batzuk aparte. Laborategiko sintesi organikoan ohiko bitarteko produktuak dira karbono-iodo loturaren ahuldadea medio.

Metil ioduroa bitarteko produktu inportantea da azido azetikoaren eta anhidrido azetikoaren  ekoizpen industrialean. Iobersola kontraste gisa usatzen da X izpiko erradiografietan. Eritrosina elikagaigintzan erabiltzen den koloratzailea da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Konposatu organoiodatuak