Azido β-aminobutiriko

Azido β-aminobutirikoa edo azido beta-aminobutirikoa, gehienetan BABA (beta-aminobutyric acid) bere ingelesezko siglez ezagutzen dena, C4H9NO2 formula kimikoa duen azido aminobutirikoaren hiru isomeroetako bat da. Beste biak azido γ-aminobutirikoa (GABA) neurotransmisorea  eta azido α-aminobutirikoa (BABA) dira. Hirurak aminoazido ez-proteinogenikoak dira, proteinetan aurkitzen ez direnak. BABA landareen gaixotasunei erresistentzia eragiteko duen gaitasunagatik da ezaguna, baita estres abiotikoekiko erresistentzia handiagoagatik ere, landareei aplikatzen zaienean.

 Sintesia 
BABA sintetizatzeko metodoak gutxienez 1857tik ezagutzen dira. BABA sortzeko metodo goiztiarrak presioa erabiliz amoniakotik eta azido krotonikotik hasten ziren; ester azetoazetiko fenilhidrazonatik; edo azido maloniko azetaldehidotik eta amoniakotik. 1957an, Zilkhak metodo sinpleago baten berri eman zuen, azido krotonikoari aminak eranstean eta, ondoren, BABA ekoizteko produktua katalizalki hidrogenolisatzen. 2000. urteaz geroztik, BABAren S estereoisomeroa bakarrik ekoizteko metodoen berri ere eman da.

 Landareen gaixotasunekiko erresistentzia 
BABAk landareek gaixotasunekiko zuten erresistentzia 1960an areagotu zuela ikusi zen lehen aldiz, Irlandako Gosete Handia eta beste antzeko gertaerak sortu zuen tomate patogenoak gutxitzen zituela ikusi zutenean.Oort, A. J. P., and Van Andel, O. M. 1960. Aspects in chemotherapy. Mededel. Opz. Gent. 25:961-992 Proba gehiago egin ziren 1960ko hamarkadan, baina 1990eko hamarkadara arte ez zen konposatuarekiko interesa berritu. Ordutik, frogatu da eraginkorra dela patosistema askotan baldintza kontrolatuetan. Frogatu da landare iraunkorrek eta urtekoek erantzuten dutela, baita Solanaceae, Cucurbitaceae, Compositae, Fabaceae, Brassicaceae, Graminae, Malvaceae, Rosaceae eta Vitaceae familietako monokotiledoneo eta dikotiledoneo landareek ere. Erantzuna eman duten talde patogenoen artean birusak, bakteriak, nematodoak, onddoak eta oomizeteak daude. Patata- eta tomate-landareak Phytophthora infestansetik, mahatsondoak Plasmopara viticolatik eta meloiak Monosporascus cannonballustik babesteko ere eraginkorra dela frogatu da.

Landareen patogenoetan eragin zuzena izan baino gehiago, landareen immunitate-sistemak aktibatzen ditu, infekzioari modu eraginkorragoan aurre egiteko. Ondorioak asko aztertu dira Arabidopsis thaliana landare-eredua erabiliz.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Aminoazidoak