Han Kang

Han Kang (; Gwangju, Hego Korea, 1970eko azaroaren 27a) idazle hegokorearra da. 2016an Nazioarteko Man Booker Saria irabazi zuen fikziozko atalean Chaesikjuuija (Barazkijalea) lanagatik. Eleberri horrek haragia jateari uztea erabakitzen duen emakume baten esperientzia kontatzen du eta horrek eragiten dizkion ondorio lazgarriei buruz hitz egiten du; osasun mentalari eta familiaren abandonuari buruzko eleberria da. Ingelesera itzulitako lehen liburuetako bat ere bada.

2024ko Literaturako Nobel Saria eman zioten, «prosa poetiko bizia, trauma historikoei aurre egiten diena eta giza bizitzaren hauskortasuna azaltzen duena» egiten duela argudiatuta. Literatura Nobel saria jaso duen lehen emakume asiarra izan da.bIngelesera itzulitako bere lehen liburuetako bat ere bada eleberria.

 Bizitza 
Han Kang Gwangju hirian jaio zen 1970ean. Hamaika urterekin Seulera joan zen bizitzera familiarekin. Nerabezaroan zehar etapa zailetatik igaro zen eta bere buruari galdera berberak egiten zizkioten idazleekin identifikatu zen. Yonsei Unibertsitatean Letrak ikasi zituen.

 Lan ibilbidea 
Graduatu ondoren, hiru urtez Publishing Journal eta Samtoh aldizkarietan lan egin zuen, besteak beste. «El ancla escarlata» kontakizunarekin egin zuen debuta. Seulgo Arteen Institutuan Literatur Sorkuntza irakasten du, eta, aldi berean, ipuinak eta eleberriak idazten ditu.

Bere lehen lana, El amor en Yeosu, 1995ean argitaratu zen eta atentzioa eman zuen modu zehatz eta irmoan kontatua zegoelako.Korean Writers: The Novelists, Minumsa Publishing p. 78

1993an hasi zuen bere literatur ibilbidea, Literatura y Sociedad aldizkarian argitaratu zen «El invierno de Seúl» olerkiarekin. Bere poesia 2013an argitaratutako Dejé la cena en la gaveta liburukian bildu zuen, Hego Koreatik kanpo argitaratu gabe jarraitzen duena. Hala ere, poesiari baino gehiago, nobelari heldu dio. Bere prosak kritikarien eta irakurleen arreta erakarri zuen bere estilo poetiko eta sentsualagatik, baita bere lanen izaera inkisitiboagatik ere. Gutxienez lau ipuin bilduma kaleratu ditu: El amor en Yeosu, El frutos de mi mujer, Caja de lágrimas eta El diseño amarillo de la eternidad; eta sei nobela: El venado negro, Tus frías manos, La vegetariana, Pelea de aliento, La hora de griego eta Viene el muchacho. Bere hainbat eleberri, La vegetariana eta La hora de griego eleberriak japonierara, espainierara, frantsesera, vietnamera eta beste hizkuntza batzuetara itzuli dira.Biografía PDF "Han Kang" (LTI Korea) 

Han Kangek Koreako Eleberri Saria irabazi zuen El niño Buda eleberri laburrarekin, 1999an; Urteko Artista Gaztearen Saria, 2000n; Yi Sang Saria, 2005ean, «La mancha mongólica» lanagatik; eta Dong-in saria, 2010ean, Pelea de aliento lanagatik. 

2007an La vegetariana idatzi zuen, Bajo la luna argitaletxe argentinarrak lehen aldiz gaztelaniaz argitaratua, eta horrekin lotutako hiru ipuinen batura da: «La vegetariana», «La mancha mongólica» eta «Los árboles en llamas». Yi Sangen bertso batean inspiratu omen zen: «Uste dut pertsonek landareak izan behar dutela», Han Kangek Japoniako garai kolonialaren indarkeriaren aurkako jarrera gisa interpretatu zuena. Urte batzuk geroago, 2016an, nazioarteko Man Booker saria jaso zuen, beste literatura batzuetako itzulpenei ingelesezko hizkuntzetako herrialdeetan ematen zaien saririk entzutetsuena, La vegetariana eleberriarekin. Bebe Buda eta La vegetariana zinemara egokitu dira.

 Bizitza pertsonala 
Kangek adierazi du migrainak pairatzen dituela aldian behin, eta migraina horiei "apal mantentzeko" meritua egozten die.

 Sariak 

 Eleberri Korearraren Saria (1999), El niño Buda lanagatik
 Urteko Artista Gaztearen Saria (2000)
 Yi Sang saria (2005), La mancha mongólica lanagatik
 Dong Ri Literatura Saria (2009), Pelea de aliento lanagatik
 Sundance Zinema Jaialdia (2010) La vegetariana lanagatik
 Donostia Nazioarteko Zinemaldia (2011) La cicatriz (El niño buda filmean oinarrituta)
 Man Booker International Prize (2016) La vegetariana lanagatik
 XXIV Premio San Clemente por La vegetariana
 2024ko Literatura Nobel Saria

 Gaztelaniara itzulitako lanak 

 La vegetariana, Buenos Aires. Argitaletxea Bajo la luna, 2012 (itzultzailea: Sunme Yoon)
 La vegetariana, Espainia. Argitaletxea: RATA_, 2017 (itzultzailea: Sunme Yoon; Gabi Martinezen hitzaurrea)
 Giza ekintzak (Actos humanos) , Argitaletxea: RATA_, 2018 (itzultzailea: Sunme Yoon)
 Blanco, Argitaletxea: RATA_, 2020 (itzultzailea: Sunme Yoon)
 La clase de griego, Editorial Random House, 2023 (itzultzailea: Sunme Yoon).

 Lanak 


 Eleberriak 

 Orein beltza (El venado negro) (1998).
 Zure esku hotzak (Tus frías manos) (2002).
 La vegetariana (2007), itzultzailea: Sunme Yoon (Ilargipean, 2012).
 "El viento sopla, vete" (2010)
 La clase de griego (2011), itzultzailea: Sunme Yoon (ilargipean).
 Giza Ekintzak (Actos Humanos)  (2014), itzultzailea:  Sunme Yoon (Rata, 2018).
 Blanco (2016), itzultzailea: Sunme Yoon (Rata, 2020).
 Ez esan agur (No digas adiós) (2021).
 Barazkijalea.(Elkar, 2025). Itzultzailea: Gema Lopez Las Heras.

 Kontakizun laburrak 

 Maitasuna Yeosun (El amor en Yeosu) (1995).
 Los frutos de mi mujer (2000).
 Nire izena ekilorea da (Mi nombre es girasol)  (2002).
 La historia de la flor roja (2003).
 Trumoiaren maitagarri txikia, tximistaren maitagarri txikia (Pequeña hada del trueno, pequeña hada del relampago) (2007).
 Malko kutxa (Caja de lágrimas) (2008).
 Betierekotasunaren diseinu horia (El diseño amarillo de la eternidad) (2012).

 Poesia 

 Gabian utzi nuen afaria (Dejé la cena en la gaveta) (2013).

 Saiakera 

 Maitasuna eta maitasunaren inguruko gauzak (El amor y las cosas que rodean al amor) (2003).
 Ahots apalean kantatutako abesti bat (Una canción cantada en voz baja) (2007).

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Hego Koreako idazleak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XXI. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Emakume poetak
Kategoria:Emakume eleberrigileak
Kategoria:Emakume saiakeragileak
Kategoria:Koreerazko literatura
Kategoria:Literaturako Nobel Saridunak