Primo de Riveraren direktorio zibila

Direktorio Zibila funtsezko etapa izan zen Miguel Primo de Riveraren diktaduran, Espainian, 1925eko abendutik 1930eko urtarrilera arte. Garai horren ezaugarri nagusia gobernu militar batetik zibil gehiago zituen batera igarotzea izan zen, nahiz eta militarrek paper garrantzitsua izaten jarraitu zuten.

 Testuinguru historikoa 
1923ko iraileko estatu-kolpearen ondoren, Primo de Riverak 1925era arte gobernatu zuen Direktorio Militar bat ezarri zuen. Denbora horretan, parlamentua desegin eta berme konstituzionalak eten ziren. Hala ere, Marokon izandako arrakasta militarrak, bereziki Alhucemasen lortutako garaipenarekin, Primo de Riverari bere erregimena egonkortzen saiatzeko konfiantza eman zion, laguntzarako base zibil bat sortuz.

 Direktorio Zibilaren eraketa 
1925eko abenduaren 3an, Primo de Riverak bere lehen gobernu zibila eratu zuen. Funtsezko postuek, hala nola Presidentziak eta Presidenteordetzak, militarren esku jarraitzen bazuten ere, ministro zibilak sartu ziren zorro garrantzitsuetan, hala nola Ogasunean, Lanean eta Sustapenean. Ministro zibilen artean, José Calvo Sotelo eta Guadalhorceko kondea nabarmentzen ziren.

 Helburuak eta politikak 
Direktorio Zibilaren helburu nagusia eraldaketa ekonomikoa eta Espainian legezko normaltasuna berrezartzea ahalbidetuko zuten legeak prestatzea zen. Horretarako, anbizio handiko hainbat politika sozioekonomiko ezarri ziren, "20ko hamarkada zoriontsuen" nazioarteko koiuntura ekonomikoa aprobetxatuz.

 Politika ekonomikoak 
Azpiegitura-proiektuak garatu ziren, hala nola errepideak eta trenbideak eraikitzea, eta industrializazioa sustatu zen. Gainera, Batzorde Paritarioak sortu ziren, Estatuaren arbitrajepean ugazabek eta langileek osatutako lan-hitzarmeneko organoak.

 Gizarte-politikak 
Gizarte-arloan, lan-baldintzak hobetzeko neurriak sustatu ziren, eta gatazka soziala murrizteko ahalegina egin zen. Hala ere, politika horiek ez zuten lortu herrialdeko tentsio sozial eta politikoak erabat ezabatzea.

 Aberri Batasuna eta Batzar Nazionala 
Erregimena instituzionalizatzeko, Primo de Riverak Batasun Patriotikoa sortu zuen, inspirazio faxistako alderdi bakarra. 1927an, Aberri Batasuneko kideek eta hainbat korporaziotako ordezkariek osatutako Batzar Nazionala deitu zuen. Batzar horren helburua konstituzio berri bat egitea zen, inoiz osatu ez zena.

 Direktorio Zibilaren gainbehera eta amaiera 
Erregimena sendotzeko ahaleginak egin arren, Direktorio Zibilak hainbat erronkari egin behar izan zien aurre. Herriaren babes faltak eta hainbat sektoreren kritika gero eta handiagoek, Alfontso XIII.a erregea bera barne, Primo de Rivera 1930eko urtarrilean dimisioa aurkeztera eraman zuten. Horrek diktaduraren amaiera ekarri zuen eta Berenguerren "dictablanda" -ri bide eman zion.

 Ondorioa 
Direktorio Zibila Miguel Primo de Riverak bere erregimena egonkortzeko egindako saiakera izan zen, zibilak gobernuan sartuz eta anbizio handiko politika sozioekonomikoak ezarriz. Aurrerapen batzuk lortu bazituen ere, ezin izan zituen gainditu herrialdeko tentsio sozial eta politikoak, eta, azkenean, erori egin zen.

 Kabinetea 
+ Direktorio zibila, 1925eko abenduaren 3a – 1930eko urtarrilaren 30aFuntzioaIrudiaTitularraAlderdi politikoaMinistroen Kontseiluko presidentea100pxMiguel Primo de Rivera1925eko abenduaren 3a – 1930eko urtarrilaren 30aBatasun AbertzaleaKanpo Arazoetako ministroa1928ko azaroaren 3a – 1930eko urtarrilaren 30aEstatu ministroa1927ko otsailaren 20a – 1928ko azaroaren 3a100pxJosé María Yanguas y Messia1925eko abenduaren 3a – 1927ko otsailaren 20aPresidenteordea100pxSeveriano Martínez Anido1925eko abenduaren 3a – 1930eko urtarrilaren 30aAgintaritza ministroaGerra ministroa1928ko urriaren 26a – azaroaren 3a (bitarteko)150x150pxJuan O'Donnell1925eko abenduaren 3a – 1928ko urriaren 12aArmada ministroa149x149pxJulio Ardanaz1928ko azaroaren 3a – 1930eko urtarrilaren 30aIrakaskuntza Publikoa eta Arte Ederretako ministroa138x138pxEduardo Callejo de la Cuesta1925eko abenduaren 3a – 1930eko urtarrilaren 30aSustapen ministroa142x142pxRafael Benjumea y BurínGrazia eta Justizia ministroa100pxGalo Ponte y Escartín1925eko abenduaren 3a – 1928ko azaroaren 3aJustizia eta Gurtza ministroa1928ko azaroaren 3a – 1930eko urtarrilaren 30aOgasun ministroa100pxJosé Calvo Sotelo1925eko abenduaren 3a – 1930eko urtarrilaren 21a140x140pxFrancisco Moreno Zuleta1930eko urtarrilaren 21a – urtarrilaren 30aEkonomia Nazionaleko ministroa1928ko azaroaren 3a – 1930eko urtarrilaren 21aSebastián Castero Palero1930eko urtarrilaren 21a – urtarrilaren 30aItsas Armada ministroa100pxHonorio Cornejo Carvajal1925eko abenduaren 3a – 1928ko azaroaren 3a100pxMateo García de los Reyes1928ko azaroaren 3a – 1930eko urtarrilaren 30aLana, Merkataritza eta Industria ministroa100pxEduardo Aunós Pérez1925eko abenduaren 3a – 1928ko martxoaren 3aLana eta Ongizate ministroa1928ko martxoaren 3a – 1930eko urtarrilaren 30a

 Kanpo estekak 

Kategoria:Espainiako gobernuak
Kategoria:Primo de Riveraren diktadura