Ugarreko gatzagak

Ugarreko gatzagak edo Aintzilako gatzagak ur gaziko iturburu eta putzu batzuen inguruan egon ziren gatzagak izan ziren, Antzilako herriari lotuak antzina, baina egin Ezterenzubiko udalerriaren mugen barruan geratzen direnak, Nafarroa Beherean. Garaziko bizitza ekonomikoan garrantzi handia izan zuten.

Euskal Herriko gatzagen artean, uren banalerrotik iparraldera kokaturik, suan oinarritutako prozesuarekin lortzen gatza gatzunetik gatzaga hauetan. 

 Historia 
Gatzaga noiz ustiatzen hasi zen ez da ezaguna, baina inguruko elezaharrak dio Elgia etxeko idi batek aurkitu zuela gatzuna miazkatzea gustatzen zitzaiolako. 17. mendeko agirietan ondo dokumentatua dago, eta ustiatu ziren 19. mende amaieraraino. Putzu baten hondarrak baizik ez daude agerian 21. mendean.

1683 eta 1685 urteen artean Frantziako erregetzak gabela Nafarroa Beherean ezarri zuenean, Aintzilako herritarren matxinada eragin zuen,  gatzagen ustiaketa zela-eta. Istilua amaitzeko, ustiapen eskubide osoak herritarren esku utzi zituzten azkenean.

18. mende amaierako kontakizunen arabera, 29 familiak ustiatzen zuten gatzaga. Bakoitzak dorla bat zeukan gatzura irakiteko, ura lurrunduz eta gatza utziz, dorla-gatzaga baitzen Ugarrekoa. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Euskal Herriko gatzagak
Kategoria:Ezterenzubi
Kategoria:Aintzila
Kategoria:Euskal Herriko behinolako eraikinak eta egiturak