Maria Dimádi

Maria Dimádi ( 1907 - 1944ko abuztuaren 31), Nazio Askapenerako Fronteko (EAM) kidea izan zen, Ardatzeko indarrek Grezia okupatu zutenean. Erresistentziaren espioi papera bete zuen Agrinioko goarnizio alemaniarrean, maniobra alemaniarrei buruzko informazio erabakigarria emanez eta Ardatzaren gerra ahalegina ahulduz. Dimádi Greziako kolaboratzaileek exekutatu zuten, 1944ko abuztuaren 31n.

 Biografia 

 Gaztaroa 
Maria Dimádi 1907an jaio zen Agrinion (Grezia). Familia aberats batean hazi da, bere aita Konstantínos Dimádi zen, ginekologoa, eta ama tabako merkatari baten alaba zen.. Hainbat haurtzainek, atzerriko hizkuntza ikasleek hezi zuten, pianoa jotzen ikasi zuen, margotu eta  egunkarirako poemak idatzi zituen. Gero, filologia ikasi zuen Hanburgon (Alemania).. 1926an, 19 urterekin, Theódoros Boukogiánnis epailearekin ezkondu zen, Charíkleia izeneko alaba bat izan zuen. Senar-emazteak berehala banatu ziren, eta Boukogianisek Agriniotik alde egin zuen alabarekin. Amaginarrebak hezi zuen Charíkleia, eta ama hilda zegoela esan zioten. Dibortzioak eragin psikologiko handia izan zuen Dimádirengan, eta alabak 16 urte bete egin zituenean baino ez zuen lortu hura aurkitzea. 1930eko hamarkadaren amaieran, tifusa harrapatu zuen, Agios Vlasosen oporrak pasatzen ari zela. Gaitzak orbain handi bat utzi zion aurpegian, zauri gangrenoso baten ondorioz. Alemaniara joan zen, amaren parteko osaba baten laguntzarekin, zeinak tabakoa esportatzeko enpresa bat zuzentzen zuen herrialde hartan. Han, kirurgia plastikoa egin zioten orbaina kentzeko, eta alemaniarrez hitz egiten ikasi zuen, artean.

 Erresistentzia 
Italiaren eta Greziaren arteko gerra hasi zenean, Dimádik nekazaritzako emakumeen trikotatze-zirkuluak antolatu zituen, eta Greziako armadara bidali zituzten egindako jantziak. Bertako ospitale bateko erizain gisa ere boluntarioa izan zen. Ardatzak Grezia okupatu ondoren, Konstantínos Kazantzís bere bizilagunak eta Dimítrios Panópoulos bere lehengusuak Askapen Nazionalerako Frontearen (EAM) erresistentziarako erakundearekin bat egiteko konbentzitu zuten. Platanoseko bere etxea EAMk eskualdean egin zen lehen kongresua hartzeko erabili zuten. Halaber, Etolia-Akarnanian, Solidaritate Nazionalarekin bat egin zuen lehen emakumea izan zen; gizarte-babesaz arduratzen zen EAMren adarra zen.

1941ean, Agrinioko goarnizio alemaniarrean itzultzaile posturako postulatu zen, infiltratu asmoz. Kontratatu zutenetik, Dimádi Alemaniako tropen mugimenduei buruzko dokumentu konfidentzialen kopiak egiten hasi zen, erresistentziaren jardueren frogak suntsitzen eta elkarrizketak eta telefono deiak entzuten. Ioannis Giannoutsos gasolindegiko langile baten eta Konstantinos Papavalis apaizaren bidez (bere osaba gisa aurkezten zuena) pasarazten zituen agiriak. Apaiz horrek gordeleku bat sortu zuen dokumentuentzat, bere lantokian. Dimádik goarnizioko komandantea konbentzitu zuen 50.000 oka arto, oliba-olio eta gari biltzen lagun ziezaion eskualdeko pobreentzat. Berez, 10.000 oka baino ez zitzaizkien bidali pobreei, eta gainerakoa Greziako Herriaren Askapenerako Armadara (ELAS) bideratu zuten. Dimádik ELAS Alemaniako garbiketa operazio handi batetik prebenitu zuen, Eurytaniako Nazio Askapenerako Batzorde Politikoa suntsitzeko helburua zuena, eta horrek ELAS Europako Sindikatuen Elkarteari atzerapen-bataila batzuk baldintza onetan egitea ahalbidetu zion..

1943ko uztailaren 7an, Agrínioren EAM zelulak Dimádiren mezu bat transferitu zion Agios Vlásiosen zegoen ELAS baseko taldeari. Dimádik Thermosen (Etolia) base militar bat ezartzeko plan alemaniar bati buruzko xehetasunak eman zituen, Alemaniako indarra eta bere armamentua barne. Goizeko 8etan, uztailaren 10ean, ELAk 120 gizoneko zutabe alemaniar bat hartu zuen segadan, Myrtiatik kanpo. Jarraian etorri zen Myrtiako batailan, zutabe alemaniarra sakabanatuta zegoen. ELAren kalkuluen arabera, Alemaniak 117 hildako eta 2 preso galdu zituen; Alemaniako artxiboko agirien arabera, berriz, 25 baino gutxiago ziren Alemanian hildakoak. Henry Maitland Wilson mariskal britainiarrak ELAS agentziako buruzagi nagusia zoriondu zuen, eta batailaren emaitza Radio El Cairok eta Radio Moskuk ere jakinarazi zuten.. 1944ko abuztuaren 31n, Dimádi bere etxean atxilotu zuten segurtasun batailoietako kideek, eta, gero, exekuzio-pelotoi batek exekutatu zuen Agia Triadako hilerriaren aurrean, Agrinion.. EAMk Toliopoulos segurtasun batailoien komandanteari leporatu zion Dimádiren heriotza; izan ere, Toliopoulos beldur zen, egiten zen tortura sistematikoa zela-eta, herrialdea askatzeko erresistentziako ustezko kideei buruzko frogak emango ote zizkien Dimádik.. Bere borreroak ez ziren epaituak izan Ardatzaren okupazioa amaitu ondoren..

 Herentzia 
1987an, ERTk Maria Dimádi izeneko zortzi ataleko telesail bat eman zuen, F. Geladopoulosek idatzitako Dimádiren jardueren kontakizun nobelatua.. 2006ko abenduaren 10ean, Dimádi izeneko plaza berri bat inauguratu zen Skaltsodimos kalean, Agrínion..

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Greziarrak
Kategoria:Greziako emakumeak
Kategoria:Komunistak
Kategoria:Emakume espioiak
Kategoria:Exekutatutako emakumeak
Kategoria:Bigarren Mundu Gerrako erresistentziaren emakumeak