Ester karboniko

Kimika organikoan ester karbonikoak konposatu organikoen familia bat da. Azido karbonikoaren estertzat jo daitezke eta funtzio-talde gisa karbonilo talde bat eta honi lotutako bi alkoxi talde ditu. Honelako egitura orokorra dute: R−O−C(=O)−O−R', karbonato inorganikoen parekoa.

Ester karboniko txikienak, dimetil karbonatoa eta etilen karbonatoa esaterako disolbatzaile moduan usatzen dira. Horietako batzuk gainera litio-baterien elektrolitoak dira. Halaber, polikarbonatoen familiako polimeroek karbonato taldea dute beren egituretan.

Dimetil dikarbonatoa edari alkoholilkoak kontserbatzeko ere baliatzen da. E 242 da bere E zenbakia.

 Egitura 
Ester karbonikoen hiru klase nagusi daude: ziklikoak, aziklikoak eta polimerikoak.

Ester karboniko aziklikoen kasuan bi ordezkatzaileak igualak ala ez izan daitezke. Alifatikoak zein aromatikoak izan daitezke ordezkatzaileak. Sinpleenak dimetil karbonatoa eta difenil karbonatoa dira.

Ester karboniko ziklikoetan karbonato taldeak bi edo hiru karbono-zubiz osatutako egitura eratzen du. Etilen karbonatoa eta trimetilen karbonatoa aipa daitezke etsenplurako. Zubiko karbonoek ordezkatzaileak izan ditzakete prolipen karbonatoaren kasuan legez, zeinek metilo talde bat duen ordekatzaile.

Hirugarren klasea polimeroak dira, polikarbonatoak, poli(propilen karbonato)a eta poli(bisfenol A karbonato)a bezala.

 Sintesia 
Karbonato organikoak ez dira prestatzen karbonato ezorganikoen gatzetatik abiatuta. Bi bide nagusi daude. Batean alkohol edo fenol bat fosgenorekin erreakzionarazten da. Bestean fosgenoaren ordez karbono(II) oxidoa baliatzen da oxidatzaile baten presentzian.

2 ROH + COCl2 → ROC(O)OR + 2 HCl

2 MeOH + CO  +  1/2 O2 → MeOC(O)OMe + H2O

 Hainbat adibide 
+Diphenyl carbonate 200173x173px|Dimethyl-dicarbonate-2D-skeletalEthylencarbonat126x126px|Trimethylene carbonateDifenil karbonatoaDimetil dikarbonatoaEtilen karbonatoaTrimetilen karbonatoa221x221px|Polypropylene Carbonate 1226x226px|Lexan140x140px|Propylene Carbonate V.1172x172px|Dimethyl carbonate Structural FormulaePoli(propilen karbonato)aPoli(bisfenol A karbonato)aPropilen karbonatoaDimetil karbonatoa

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Esterrak
Kategoria:Talde funtzionalak