Pebetontzi olinpiko

Olinpiar pebetontzia edo suontzi olinpikoa Olinpiar Jokoetako lehiaketa egunetan su olinpikoa piztuta egoten den pebetontzi edo egitura handia izaten da, 1928tik aurrera ohikoa bihurtu den ezaugarri arkitektoniko bat. Beste kirol gertakari batzuetarako ere egiten dira harrezkero egitura hauek, Joko Olinpikoetan irabazitako sinbolismoaren ondorioz.

 Sinbolismoa eta historia 
Pebetontzi olinpikoa 1928ko Olinpiar Joko modernoetan agertu zen lehen aldiz: hain zuzen, Jan Wils arkitekto holandarrak dorre bat sartu zuen estadio olinpikoaren diseinuan, eta bertan sua piztuta mantentzeko ideia izan zuen. 1928ko uztailaren 28an Amsterdameko elektrizitate konpainiako langile batek lehen su olinpikoa piztu zuen Maratoi Dorre delakoan, holandarrek "KLM hautsontzi" izenez deitu zuten egiruran.

Jokoen irekiera eta amaierako ekitaldiak egiten diren estadio olinpikoaren ondoan jarri ohi da pebetontzia, nahiz eta 2024koetan Paris erdialdeko Tuilerietan ezarri zen.

Araudi zehatzik ez dagoen arren, oso sarritan suak altuak izaten dira, Olinpiar Jokoak antolatzen diren hiriko puntu askotatik ikusteko. Batzuetan izaten da pebetontzi bat propio, hau da, sua piztuta edukitzeko ontzi ireki bat, baina ez beti, izan daiteke suziri multzo baten batura (Londreskoa 2012an, adibidez, eskultura mugikor baten moduko egitura,  Jokoen ondoren desegin zena), edo Parisen 2024an asmatutakoa, airean altxatutako globo bat (ordu batzuez alxatu zuten Jokoen egunetan, gainerakoan Tuilerietako putzu baten gainean zegoen kokatua.  Izatez, suzkoa ere ez izan zen 2024ko hori: LED argiekin efektua egiten zuen ur eta lurrinak egiten zuten garren ilusioa.

Turin 2006 Neguko Jokoetako pebetontzia izan da 2024 bitarte eraikitako garaiena (57 metro).

 Udako jokoetakoak 
PebetontziaUrteaOlinpiadaHiria216x216px19281928ko Udako Olinpiar JokoakAmsterdam200x200px19321932ko Udako Olinpiar JokoakLos Angeles150x150px19361936ko Udako Olinpiar JokoakBerlin150x150px19481948ko Udako Olinpiar JokoakLondres189x189px19521952ko Udako Olinpiar JokoakHelsinki19561956ko Udako Olinpiar JokoakMelbourne19601960ko Udako Olinpiar JokoakErroma150x150px19641964ko Udako Olinpiar JokoakTokio150x150px19681968ko Udako Olinpiar JokoakMexiko Hiria150x150px19721972ko Udako Olinpiar JokoakMunich200x200px19761976ko Udako Olinpiar JokoakMontreal272x272px19801980ko Udako Olinpiar JokoakMosku200x200px19841984ko Udako Olinpiar JokoakLos Angeles150x150px19881988ko Udako Olinpiar JokoakSeul150x150px19921992ko Udako Olinpiar JokoakBartzelona231x231px19961996ko Udako Olinpiar JokoakAtlanta150x150px20002000ko Udako Olinpiar JokoakSydney150x150px20042004ko Udako Olinpiar JokoakAtenas200x200px20082008ko Udako Olinpiar JokoakPekin225x225px20122012ko Udako Olinpiar JokoakLondres150x150px20162016ko Udako Olinpiar JokoakRio de Janeiro225x225px2020(2021)2020ko Udako Olinpiar Jokoak (2021)Tokio150x150px20242024ko Udako Olinpiar JokoakParis

 Beste batzuk 

Neguko joko olinpikoetakoak:

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Su olinpikoa
Kategoria:Estadio olinpikoak