Anarkisten matxinada Beran (1924)

Anarkisten erasoa Beran 1924ko azaroaren 7an gertatu zen. Anarkista talde bat Miguel Primo de Riveraren aurka altxamendua eragin nahirik Beran, Nafarroa Garaian, sartu zen goizaldean, Espainiako Estatuan iraultza abiatu asmoz. Antza denez guztia iraultzaileen aurka antolatutako tranpa bat izan zen.https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/beravera-de-bidasoa/ar-19987-121038/

 Gertakizunak 
Taldea anarkistez osatua gehien batean, Donibane Lohizunetik abiatu ziren gauez, Primo de Riveraren diktaduraren aurka matxinatzeko. Guardia Zibilarekin topo egin, eta tiroketa izan zuten, bi guardia hil zituzten, eta taldea sakabanatu egin zen ondoren. Azaroaren 7ko guardia zibilek benetako giza-ehizaldia burutu zuten. Ondorioz, bi matxiko hil zituzten, 4 zauritu eta 19 atxilotuak.https://aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus/es/beravera-de-bidasoa/ar-19987-121038/

Atxilo hartutakoak hasiera batean froga faltagatik absolbitu zituzten arren, haietako hiru heriotzara zigortu zituzten. Kasuak astindua eragin zuen, herritarren artean eta zigortuekiko elkartasun giro nabarmena zabaldu zen.https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/anarkista-talde-bat-beran-sartu-zen-goizaldean-espainiako-estatuan-iraultza-abiatu-asmoz

 Exekuzioak 
Iruñean urkatu zituzten 1924ko abenduaren 6an. Gotzainak erregeari indultua eskatu zion, herritarren artean kasuak eragindako hunkiduraren adierazle. Enrique Gil Galar eta Julián Santillán zuten izena. Pablo Martín zen hirugarren zigortua, baina exekuziora bidean bere buruaz beste egin zuen.https://www.argia.eus/efemerideen-kanala/beran-barrena-sartuta-primo-de-riveraren-aurka-altxamendua-eragin-nahi-zuten-anarkistak-exekutatu-zituzten-irunean 

 Erasoa literaturan 
Pio Baroja idazleak La familia de Errotacho eleberrian, 1932an plazaratuta, gertakizunak azaldu zituen.https://revistas.unav.edu/index.php/rilce/article/view/42616

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 :David Martín Sánchezen artikulua anarkisten saiakeraren inguruan, Diagonal aldizkarian.
 :Gertakizunak Auñamendi Entziklopedian.

Kategoria:Berako historia
Kategoria:Anarkismoa Euskal Herrian
Kategoria:1924ko gatazkak
Kategoria:Exekutatutako anarkistak
Kategoria:Euskal Herriko matxinadak eta desordena zibilak
Kategoria:Primo de Riveraren diktadura