Anita Conti

Anita Conti, Caracotchian jaiotzez, (Ermont, Frantzia, 1899ko maiatzaren 17a - Douarnenez, 1997ko abenduaren 25a), esploratzaile, argazkilari eta Frantziako lehen emakume ozeanografoa izan zen.

Bi mundu-gerren artean, lehen arrantza-mapak marrazten hasi zen, nabigazio-mapak bakarrik zeuden garaian. Bere jarduera zientifikoak itsas zabaleko arrantza-praktikak arintzen lagundu zuen. 1940ko hamarkadan, industria-arrantzak arrantza-baliabideetan eta itsasoko ekosistemetan izandako ondorioez kezkatzen hasi zen. Gai honetan izan zuen aktibismoak aitzindari bihurtu zuen ozeanoko biodibertsitatearen kontserbazioan.

 Biografia 

 Hastapenak 
Anita Conti Léon (Levon) Caracotchian mediku ginekologoaren eta Alice Lebonen alaba zen. Familiarekin batera Europan zehar bidaiatu zuen. Bretainian eta Vendean maiz ontziratu zen, itsasorako zaletasuna piztu zioten arrantzaleekin.

1914an, gerraren hasieran, familia Oleron uhartean babestu zen, non Anita belaontzian nabigatzen, irakurtzen eta bere lehen argazkiak egiten aritu zen.
Gerra ostean, Anita Caracotchian Parisen jarri zen bizitzen, eta arte-liburuen koadernaketan hasi zen nabarmentzen. 1927an Marcel Conti diplomatikoarekin ezkondu zen, eta arrantza-ontzietan eta irakurtzen jarraitu zuen, itsasoari buruz ikasteko: fauna eta flora, historia, etab.

Kazetari eta arrantzan espezialista gisa, hainbat kanpainatan parte hartu zuen, Bizkaiko Golkotik Ternuaraino. Garai hartan, itsas profesionalentzat arrantza-eremuetako mapak egitea zen helburua, ordura arte inoiz egin gabeko lana. Orduan, Anitak zenbait parametro finkatu zituen (uraren tenperatura, gazitasuna, etab.), bai eta horiek arrain-populazioetan duten eragina ere.

Itsas aberastasunei buruz aldizkari femeninoetan idatzitako artikuluengatik nabarmendu zen. 1934an Édouard Le Danoisek kontratatu zuen Itsas Arrantzako Bulego Zientifiko eta Teknikoan (OSTPM), "propagandaren arduradun" gisa.
 Bidaietatik ateratako ondorioak 
1939an, Anita Conti Artikorako bidaia batean ontziratu zen Viking bakailao arrastre-ontzian, 75 paraleloaren inguruan hiru hilabeteko arrantza-irteera bat egiteko. Ozeanoen gehiegizko ustiapenari eta arrantzaren gehiegikerien ondorioei buruzko bere konklusioak oso kezkagarriak izan ziren. Ingurumen-arazoak ezagutzera ematean, itsasoa baliabide agortezina ez dela frogatu zuen.

1939ko azarotik 1940ko urtarrilera arte, Mantxako Kanalean eta Ipar Itsasoan minaketari ontzietan nabigatu zuen. Frantziako Itsas Armadako lehen emakumea izan zen aktiboki parte hartu zuena Dunkerqueko minak garbitzeko operazioetan.

1941ean, Bigarren Mundu Gerran, Afrikako itsasertzetara zihoan arraste-ontzi batean itsasoratu zen, arrantzan jarraitzeko eta populazioak elikatzeko. Ipar Atlantikoan ezinezkoa zen arrantza egitea, gerraren ondorioz. Bi urtez, arraste-ontzi batetik bestera, arrantzale frantsesak ikusten zituen Saharako eta Afrikako kostaldean zehar, Frantzian ezezagunak ziren arrain-espezieak arrantzatzen.

1943an, Aljerreko gobernuak Mendebaldeko Afrikako arrain baliabideei buruzko ikerketa bat eskatu zion, baita arrantza tradizionala garatzeko ikerketa bat ere. 10 urtez, Mauritanian, Senegalen, Ginean edo Boli Kostan, itsas hondoaren izaera, itsasertzak, estuarioak, arrain espezie ezberdinak eta hauen nutrizio balioak aztertu zituen, bertako populazioen proteina gabeziak arintzeko.

Frantziako erakundeek jada ez zituzten bere ekimenak babesten, eta bere enpresa propioa sortu zuen Ginean, Konakryn, beti ikertzen jarraitzeko, tokiko arrantza bultzatzeko eta herritarren dieta hobetzeko. Baina zailtasunak pilatzen ari ziren, ekaitz bortitzek bere instalazioak suntsitu zituzten, eta 1950eko hamarkadan Anita Conti Frantziara itzuli zen.

Bere ikasketekin etengabe jarraituz, are gehiago inplikatu zen desnutrizioaren aurka, baita arrantza-aberastasuna zaintzeko eta arrantza itsasoarekin bat etorriz garatzeko ere.

1953an, Racleurs d 'Océans argitaratu zuen, Fécamp-eko portuko Bois Rosé arraste-ontziaren arrantza kanpainaren lekukotasuna emateko, eta 1957an Géants des mers chaudes, non Afrika frantsesean izandako esperientziaren berri ematen duen.

 Emakume aitzindaria 
1960ko hamarkadan, Anita Conti aitzindaria izan zen akuikulturan, populazioak kontsumitzeko eta itsas ingurunea birpopulatzeko arrainak haztea proposatu baitzuen. Adriatikoko kostaldean, arrainak kaiola urperatuetan hazten zituen, eta Ipar Itsasoan, akuikultura-haztegiak ezarri zituen.

1971n, L 'Océan, les bêtes et l' homme argitaratu zuen, eta bere ikerketaren balantzea egin zuen, giza jarduerak ozeanoan dituen ondorioetan oinarrituta.

Hitzaldiz hitzaldi, itsas munduaren lekuko pribilegiatu izaten jarraitu zuen. Bera izan zen Ternuakoen bizitza Frantzian partekatu zuen lehena eta lehen emakume ozeanografoa.

Anita Conti 1997an hil zen, 98 urte zituela.

 Lanak 

 Géants des mers chaudes, Paris, 1957; arg. Payot & Rivages, 1997 (ISBN 2-228-89093-6)
 Racleurs d'oceanans, Paris, 1993; arg. Payot & Rivages, 1998 (ISBN 2-228-89591-1)
 La route est si longue avant la nuit, Fécamp, 1996
 L'oceanan, les bêtes et l'homme ou l'ivresse du risque, éd. Payot & Rivages, Paris, 1999 (ISBN 2-228-89597-0)
 Les terre-neuvas. du Chêne, Paris, 2004 (ISBN 2-84277-542-2)
 Le Carnet viking - 70 jours en mer de Barents (juin-septembre 1939), Catherine Poulainen hitzaurrea, Laurent Girault-Contiren sarrera, éd. Payot, Paris, 2018 (ISBN 2228920282)
 Les Vaisseaux du Hasard (poesia), éditions limitée, 2020.
Anita Contiren argazkiak  l'Agence et à la Galerie Vu delakoan (Paris) daude ikusgai.

 Arte-koadernaketa erakusketak 

 1931: Exposition coloniale.
 1932, 1933, 1935: Salon d’automne à Paris.
 1933: Femmes artistes modernes (FAM), Maison de France: reliures plein cuir non mosaïqué, tissus de soie peints à la main pour pages de garde.

 Filmografia 

 Racleurs d'océans, d'Anita Conti (Cinémathèque de Bretagne, 1953, 20 min).
 Anita Conti, la dame de la mer, de Jean-Paul Lussault (France 3 Normandie, 1992, 33 min).
 Anita Conti, femme océan, de Babeth Si Ramdam (Cap sur Anita Conti, 1995, 26 min).
 Anita Conti et les Racleurs d'océans, de Gérard Vincent (Ifremer, 1995, 11 min).
 Anita Conti, une vie embarquée, de Marc Gourden (France 3 Normandie, 2010, 52 min)

Anita Contik zuzendutako filmak, batez ere Racleurs d 'Océans, Bretainiako Filmotekan daude.

 Aintzatespenak 
 Bere seme Laurent Girault-Contik zuri-beltzeko 45.000 argazkiko bilduma bat utzi zien Fécamp eta Douarnenez portuei eta Lorienteko komunari 2004an. «Cap sur Anita Conti» elkartea arduratu da argazki horien 28.000 digitalizatzeaz eta erakusketak antolatzeaz 2014ko maiatzaren 14ra arte, egun horretan desegin baitziren.
 Estran Cité de la mer-en amabitxia da, itsasoari eta arrantzari eskainitako museoa, Dieppen kokatua eta 1993an inauguratua.
 Plouescat, Plouzané, Saint-Avé eta Gâvreseko lehen hezkuntzako eskola publikoak, La Ferrière-ko (Vendée) eskola publikoko taldea, Lorient-eko Kerolay auzoko ikastetxea, Saint-Nazaire eta Bully-les-Mines (Pas-de-Calais) ikastetxeak, Fécampeko itsas lizeo profesionala eta Bruz-eko institutu orokor eta teknologikoak “Anita-Conti" izena daramate.
 Maine-et-Loireko Beaucouzéko mediatekak bere izena darama.
 Loire-Atlantiqueko La Turballeko mediatekak bere izena darama.
 Plaza batek bere izena darama Ermont-en, Oise Haranan, bere jaioterrian. Hainbat kalek daramate bere izena: Sables-d'Olonnen (Vendee), Château-d'Olonneko Boucaniers kale zaharrak, La Rochelleko beste kale batzuk, La Roche-sur-Yonen, Nantesen, Rennesen, Vannesen, Haillan etab., baita Saint-Maloko etorbide batek ere.
 Bordeleko Itsas Portu Handian martxan den draga xurgatzailea Anita Conti izenarekin bataiatua izan zen 2014an Gironan.
 2019ko maiatzaren 17an, bere jaiotzaren 120. urteurrena ospatzeko, Googlek Doodle bat eskaini zion (Frantziako lurraldean ikusgai).
 2022an, SGDF itsas eskaut talde bat sortu zen Rennesen "Anita Conti 4th Rennes" izenarekin.
 Tolosan, Empalot auzoa Ramier uhartearekin lotzen duen pasabideari Anita-Conti pasabide izena jarri zioten.
 2022ko abuztuaren 6an, Saint-Pierre-et-Miquelongo Zerbitzu Filatelikoak zigilu bat igorri zuen Anita Contiren omenez.

 Bibliografia 

 La dame de la mer - Anita Conti (1899-1997), photographe, ed. Noire aldizkaria, "Cap sur Anita Conti" elkartearekin elkarlanean, 1998 (ISBN 2-909571-35-1)
 Catherine Reverzy, Anita conti: 20 000 Lieues sur les mers, Odile Jacob, 2006 (ISBN 2-7381-1742-2)

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 L´actualité Poitou-Charente-ren artikulua
 Anita Conti Bretainiako Filmotekaren webgunean.
 Une vie- Une oeuvre, sur France Culture 2018ko abenduaren 29an Anita Contiri eskainitako saioa.
 Google Doodle Anita Contiren jaiotzaren 120. urteurrenean
 Lyceé Anita Conti

Kategoria:Ozeanografoak
Kategoria:Emakume esploratzaileak
Kategoria:Emakume argazkilariak
Kategoria:Frantziako kazetariak
Kategoria:Emakume kazetariak
Kategoria:XX. mendeko Frantziako idazleak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:Frantziako aktibistak
Kategoria:Emakume aktibistak