Kaligrama

Kaligrama (calligramme frantses hitzatik) poesia bisual edo ikus-poema mota bat da.http://ikusentzunantigualuberri.blogspot.com/2017/09/kaligrama-bat-sortu.html Bertsoak edo hitz-multzo bat erabiliz, olerkiak jorratzen duen gaiari buruzko irudi bat osatzen du idazleak. Tipografia, kaligrafia edo eskuz idatzitako testua irudi bisual moduko bat sortzeko moduan konpondu edo konfiguratzen da. Nolabait, poesia eta marrazkia konbinatzen ditu. Hitzek sortutako irudiak bisualki adierazten du hitzak edo hitzek esaten dutena. 

 Apollinaire 
Guillaume Apollinaire (1880-1918) poeta frantziarra, poema hauen sortzailea, kaligrama asko egin zituen. Hala ere, kaligramak ehunka urte zeramatzaten beste kultura batzuetan, hala nola kaligrafia arabiarrean, baina Apollinairek modan jarri zituen. 1918an agertu zuen poema liburuari Calligrammes izenburua eman zion. Egileak “ideograma lirikoak”’ ere deitu zituen poemok.APOLLINAIRE, Guillaume. Caligramas. ebooks Patagonia, 2015.

 Garaia 
Modernitatean, XX. mendearen hasieran haustura eta berrikuntza bilatzen zuten Abangoardiekin batera zabaldu zen, zehazkiago, kubismo literarioarekin eta ondorengo kreazionismo eta ultraismoarekin. Kaligramak esperimentazio aldi batean berritu ziren, arte plastikoen eta poesiaren elkartzearen bidez, diziplina arteko generorantz bideak zabalduz.https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_xslt&view=frontpage&layout=lth_detail&Itemid=474&search=kaligrama

 Etimologia 
“Calligraphie” eta “gramme” hitzak batuz (“kallos”=ederra+” gramma”=letra) Apollinairek sortu zuen hitza.

 Egileak 
Olerkari askok kaligramak egin dituzte:
 Juan Larrea
 Guillermo de Torre 
 Gerardo Diego
 Guillermo Cabrera Infante
 Vicente Huidobro 
 Joan Brossa
 Joxan Artze

 Adibideak 

 Hezkuntzan 
Kaligramak sarritan erabiltzen dira hezkuntza munduan, lan sortzailea eta motibatzailea baita. Normalean, aurretik erabiliko diren testuak prestatzen dira, ondoren hitz horiekin marrazkia egiteko.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
  Aurelia Arkotxa, Euskaltzaindiaren Literatura Terminoen Hiztegian, 436. or.
 : Kaligramak Apollinaireri eskainitako web orrian.

Kategoria:Kaligrafia
Kategoria:Olerkigintza
Kategoria:Arte modernoa
Kategoria:Surrealismoa
Kategoria:Guillaume Apollinaire
Kategoria:Jolas didaktikoak