Fanoko laidoa

Fanoko laidoa (edo Fanoko bortxaketa) 1537ko maiatzaren 26 edo 27an Elizaren Estatuetako hiri horretan gertatu zen ustezko eskandalu bat da, noiz, Marketako gotorlekuen ikuskapen batean, Pier Luigi Farnese gerrako jaunak Cosimo Gheri hiriko apezpikua modu basatian bortxatu zuen. Bere egiazkotasun historikoa eztabaidagarria da. Gertaera Benedetto Varchi historialariak erregistratu zuen Storia fiorentina bere liburuaren 16. liburukian (lehen aldiz 1721ean argitaratu zutena). Hala ere, Pietro Bemboren 1538ko urtarrilaren 5eko gutun batek Varchiren kontakizuna berresten duela dirudi.

 Afera 
Elizaren gonfalonieroaren () kargua hutsik zegoen, eta Farnese etxeko Pier Luigi Farnese kapitain aditu eta leialak bere aita Paulo III.a aita santua eginkizuna betetzeko egokiena izan zitekeela konbentzitu zuen. 1537ko urtarrilaren 31ko kontsistorioan aita santuak izendapena gauzatu zuen eta hurrengo egunean, San Petri basilikan, Pier Luigiri Elizako kapitainaren ezpata eta estandartea eman zizkion. Farnese berehala hasi zen bidaia bat Elizaren Estatuetako lurraldeetan zehar, erresistentzia oro erraz menderatuz eta Piacenzara (Emilia-Romagna) arrakastaz iritsiz. Bidaia horretan gertatu omen zen eskandalua. Varchiren kontakizun osoa honakoa da:

Cosimo Gheri, zaurituta eta hunkituta, ez zen zaurietatik sendatu eta handik aste gutxira, irailaren 24an, hil zen.

 Erreakzioa 
Garaikideek istorio asko utzi zituzten Pier Luigiren sexu-neurrigabekeriari eta joera homosexualei buruz, baina Fanoko bortxaketa deiturikoak nazioarteko oihartzuna izan zuen, eta, Aita Santuaren familiarekin zuen loturagatik, katolikoen eta protestanteen arteko eztabaida erlijiosoetan ere erabili zuten. Pier Luigiren sexualitateak satira () ugari eragin zituen eta Niccolò Franco Benevento poetak  aditza asmatu zuen, "indarrez popatik ematea" esan nahi zuelarik. Farnese 1547an hil zutenean, epigrama satiriko batek, beste askoren artean, infernura jaitsi zela irudikatu zuen:

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:1537
Kategoria:Bortxaketak
Kategoria:Aita Santuen Lurraldeko historia
Kategoria:Sexu-eskandaluak
Kategoria:Fano
Kategoria:Italiako LGBT historia