Ibargoitiko gatzagak

Ibargoitiko gatzagak Getze Ibargoitin (Nafarroa Garaia) zeuden 20. mendera arte. 21. mendean putzu bat eta erakustaldietarako erabil daitekeen zonalde bat gordetzen da bakarrik oroigarri gisa, parke batean. Herriaren euskal izena (Getze) etimologikoki lotua dago gatzaga hauetara eta gatz ekoizpenera, eta herriaren gaztelerazko izenak ere: 20. mendera arte Salinas de Monreal zeritzon eta gero Salinas de Ibargoiti.

Euskal Herriko gatzagen artean, lurruntze naturalean oinarriturikoen motakoak ziren Ibargoitikoak.

 Historia 
Ibargoiti ibarreko kontzeju honetako bizibideko osagarri nagusia ziren gatzaga hauek mendeetan. Putzuetatik ateratzen zen ur gazikara eta gertuko koadro eta larrainetara banatzen zen, lurruntze bidez udan gatza ekoizteko. Bi ingurune zeuden, nagusia herriaren iparraldean, 21. mendean pilotalekua dagoen tokian; eta beste bat txikiagoa hegoaldea, Usategia esaten zitzaion parajean. Izen hori bezala, euskal forma argiko izenak zituzten beste putzu edo gune batzuek, gatzaren ustiaketari lotutakoak: Getzeartea iturria, Butzunausi (putzu nagusia), Tutusmutu (tototxa hitzarekin lotua, gatzaren koadro edo larrain bakoitza izendatzeko terminoa), Andurra (kalitate eskaseko putzu bat)...

1930. urtearen inguruan, Julio Ruiz de Aldaren ortoargazkietan gatzagak ikusten dira, baina geroago mende horretan bertan utzi zitzaion ekoizpenari. Ibarreko beste herri batean ere, Idotzinen, izan ziren gatzagak baita ere, baina Ruiz de Aldaren hegaldian ez dira ikusten.

 Iruditegia 
erdian|thumb|500x500px|Gatzaga nagusiak, 1930. urtearen inguruan, Ruiz de Aldaren ortoargazkian.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Euskal Herriko gatzagak
Kategoria:Ibargoiti
Kategoria:Getze Ibargoiti