Ehun urteko gerra Palestinaren aurka

Ehun urteko gerra Palestinaren aurka Rashid Khalidi irakasle estatubatuar-palestinarrak 2020an idatzitako liburua da. Jatorriz ingelesez argitaratu zen (The Hundred Years' War on Palestine: A History of Settler Colonialism and Resistance, 1917–2017) eta hainbat hizkuntzatara itzuli da. Euskaraz 2024an argitaratu zuen UEUk "Ehun urteko gerra Palestinaren aurka. Kolonialismoa eta erresistentzia, 1917–2017" izenburuarekin.

Liburuaren mezu nagusia da Palestinaren auzia aspalditik datorrela, otomandar inperioa desegin zen garaitik hain zuzen, eta kolonialismoa dela auzia ulertzeko gakoa. Ildo horretan egileak beste kolonizazio-prozesu batzuei egiten die erreferentzia: Aljeria, Hegoafrika, India, Irlanda, Zeelanda Berria... Era berean, sionismoak bultzatutako kolonizazio okupatzaileari palestinar herriak egin dion erresistentzia eta herri moduan birsortzeko izan duen gaitasuna azpimarratzen diren beste gako batzuk dira.

Palestinako historia ohiko moduaz kontatu beharrean, egileak funtsezko sei momentu hautatzen ditu, sei gerra-adierazpen, egilearen hitzetan. Kapitulu bakoitzean egileak bizipen pertsonalak eta familiarrak txirikordatzen ditu gertaerekin eta analisiarekin. Historiako liburu konbentzionalen mugak gainditzen ditu, kronikari lekua emanez eta analisian sakonduz. Rashid Khalidi egilea Edward Said katedraren titularra da New Yorkeko Columbia unibertsitatean, Beiruten bizi zen Libanoko gerraren garaian eta Palestinako ordezkaritzan aholkulari aritu zen Madrilgo eta Washingtongo negoziazioetan. Senide ezagunak izan ditu, aitona Jerusalemgo alkate, osaba erbesteratua egon zen britaniarren garaian, aita NBEko itzultzaile...

Kapitulu bakoitza momentu historiko bati dagokio, egileak gerra-adierazpen batekin lotzen duena. Hauek dira sei kapitulu nagusiak:

 Lehen gerra adierazpena, 1917-1939. Balfour adierazpena, britaniar kolonizazioa eta kolonizazioaren aurkako matxinada dira kapituluko gertaera aipagarrienak.
 Bigarren gerra adierazpena, 1947-1948. NBEk erabakitako zatiketa eta Nakba delakoa dira kapituluan aipatzen diren gakoak.
 Hirugarren gerra adierazpena, 1967. Sei eguneko gerra da, abiatzeko modua, arabiarren porrota, eta izan zituen ondorioekin, kapituluaren ardatza. Ondorioz, Israelek Jerusalem ekialdea, Zisjordania, Gaza, Sinai eta Golango gainak eskuratu zituen.
 Laugarren gerra adierazpena, 1982. Sabra eta Xatilako sarraskia eta Libanoko gerran zentratua.
 Bosgarren gerra adierazpena, 1987-1995. Palestinar kulturaren pizkundea eta Lehen Intifadaren nondik norakoak kapituluaren gakoak dira.
 Seigarren gerra adierazpena, 2000-2014. Bigarren Intifada, Hamasen sorrera eta garapena eta hamarkada batez Gazan gertatutako erasoetan zentratua.

Euskarazko bertsioan kapitulu gehigarri bat dago, Azken Hitza deritzona, Hamasen 2023ko erasoaren ondoren Israelek Gazan egindako inbasioa eta sarraskia aztertzen diruena.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Saiakerak
Kategoria:Euskaratutako liburuak