Azerbaijan-Iran harremanak

Azerbaijango Errepublikaren eta Irango Errepublika Islamikoaren arteko harreman diplomatiko ofizialak Sobietar Batasuna desegin ondoren ezarri ziren (1991). Iranek eta Azerbaijanek historia, erlijio eta kultura bera dute, hein handi batean. Gaur egungo Azerbaijango Errepublika XIX. mendearen lehen erdian banandu zen Irandik, Errusia-Persia gerren ondorioz. Aras ibaiaren iparraldean, gaur egungo Azerbaijango Errepublika Iranen zati zen, Errusiak okupatu zuen arte. Iran eta Azerbaijan gehiengo musulmaneko nazio xiitak dira. Populazio xiitaren ehunekorik altuena eta munduko bigarren altuena dute, hurrenez hurren. Bi nazioetan historiaren une beretik sustraituta dagoen xiismoaren historia partekatua dute; inguruko bi nazioetako biztanle gehienak, berriz, kristauak edo suniak dira nagusiki. Hala ere, tentsio batzuk daude bi herrialdeen artean, haien lerrokadura politikoa graduaren arabera alda baitaiteke. Azerbaijango Errepublika gero eta gehiago lerrokatu da Mendebaldearekin, eta Israelen, Turkiaren eta Estatu Batuen aliatua da (azken biak NATOko kideak dira); Irango Errepublika Islamiarra, berriz, Errusiarekin eta Txinarekin lerrokatu da neurri handi batean, Estatu Batuetarako etsaitasunagatik, eta Azerbaijanen bazkideen blokeoa jasan du. Irango politikariek, hala nola Mohammad Hosseinik, Azerbaijan Israelen ordezkari izendatu dute.

1918ko maiatzean, Musavat alderdiaren gobernuak "Azerbaijan" izena hartu zuen Azerbaijango Errepublika Demokratiko sortu berrirako, arrazoi politikoengatik, nahiz eta "Azerbaijan" izena beti erabili izan den Irango ipar-mendebaldeko eskualdea izendatzeko. Sobietar Batasuna 1991n desegitean, okertze orokor bat hasi zen Iran eta Azerbaijanen arteko harremanetan. 2015eko maiatzean, Iranek Azerbaijanen zuen enbaxadoreak jakinarazi zuen ez zuela onartzen Nagorno Karabakh errepublika.

Iranek Azerbaijanen independentzia onartu zuen 1991n, eta bi herrialdeen arteko harreman diplomatikoak 1992an ezarri ziren. Iranek enbaxada bat du Bakun eta kontsulatu orokor bat Nakhitxevanen. Azerbaijanek enbaxada bat du Teheranen eta kontsulatu orokor bat Tabrizen. Bi herrialdeak Kooperazio Ekonomikorako Elkarteko eta Lankidetza Islamikorako Erakundeko eskubide osoko kideak dira.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Iranen aldebiko harremanak
Kategoria:Azerbaijanen aldebiko harremanak
Kategoria:Kolonizatzaileen eta antzinako kolonien arteko harremanak