Marie-Elise Gbèdo

Akuavi Marie-Elise Christiana Gbèdo (Mankono, 1954ko abenduaren 29a) benindar abokatu eta politikaria da. 2012tik 2013ra Beningo Justizia Ministroa izan zen, eta lau aldiz aurkeztu da presidentetzarako.

 Bizitza 
Marie-Elise Gbèdo 1954ko abenduaren 29an jaio zen Mankonon, gaur egungo Boli Kostan. Lehen eta bigarren mailako ikasketak Beninen egin zituen eta gero Frantziara joan zen Paris-Sorbona Unibertsitatean ikastera. Zuzenbidean lizentziatu zen, eta 1983an enpresa zuzenbideko masterra lortu zuen. Hurrengo urtean abokatu izateko gaitasun-ziurtagiria eman zioten. Hainbat abokatu bulegotan lan egin zuen. 1987an Beninera itzuli zen eta herrialdeko bosgarren emakume abokatu bihurtu zen. Bi urte geroago bere bulegoa ireki zuen. Emakumeen eskubideak defendatu zituen eta Beningo Emakume Abokatuen Elkartearen buru izan zen. Emakumeak goi-mailako ikasketak egitera animatu zituen.

1998ko martxoan, bost tiro egin zizkioten sei armadunek, bulegotik irtetzen ari zela. Gbèdoren zazpi urteko semeari ere tiro egin zioten. Erasotzaileetako lau 15 urteko lan gogorrak egitera zigortu zituzten, eta bat absolbitu egin zuten.

 Politikari ibilbidea 
1998ko maiatzean Mathieu Kérékou presidenteak Merkataritza, Artisautza eta Turismo ministro izendatu zuen. 1999ko ekainean kargu horretatik kendu zuten SONACOP petrolio-enpresa nazionalizatuaren eta enpresa pribatu baten arteko negozio-akordio bati buruzko eskandalua konpontzen saiatu ostean. Ondoren, gobernuaren kritikari zorrotza bihurtu zen, eta negozioak betiko moduan amaitzeko erabakia hartu zuen. Sarritan agertzen zen telebista eta irrati nazionaletan presidentearen administrazioa kritikatzen.

2001eko otsailean, presidentetzarako hauteskundeetarako hautagaitza iragarri zuen, herrialdeko eta Mendebaldeko Afrikako lehen emakumezko presidentetzarako hautagaia bihurtuz. Hori eginda, Gbèdok, bi seme-alaben amak, jarrera kontserbadore batzuei aurre egin zien. Bereziki, gaitzespena jaso zuen dibortziatu zelako. Emakumeengandik gizonengandik baino gaitzespen gehiago jaso zuen. Hautagai independente gisa hauteskundeetan parte hartuz, Hwenusu leloa hartu zuen («Iritsi da garaia» foneraz). Emakumeak politikan aritzeko eta boterea erabiltzeko garaia zela esan zuen. Ustelkeriaren aurkako borrokan ere zentratu zen. Hauteskundeetan, 11. postuan geratu zen botoen %0,36rekin.

2005eko azaroan, Le destin du roseau liburua idatzi zuen, Beninen eta, oro har, Afrikaren garapenari buruzko elkarrizketa autobiografikoak eta saiakerak biltzen zituena. 2006ko martxoko presidentetzarako hauteskundeetan berriro aurkeztu zen. Bazegoen beste emakume bat 26 hautagaien artean, Celestine Zanou. Gbedok 16. postua lortu zuen botoen %0,33rekin.

2011ko martxoko presidentetzarako hauteskundeetan ere aurkeztu zen. Thomas Boni Yayi ziurreneko irabazle izendatu ondoren, haren alde egitea erabaki zuen, eta horrek Justizia Ministro izendatu zuen 2012an. Gbèdok 2013ra arte jardun zuen kargu horretan, eta beste emakume batek ordezkatu zuen, Reckya Madougouk. 2016ko martxoko presidentetzarako hauteskundeetan ere parte hartu zuen arrakastarik gabe. Elektrizitatea eskaintzean eta gazteen langabeziari aurre egitean zentratu zen.

 Sariak 
2000n Beningo Ordena Nazionaleko Komandante titulua jaso zuen. Ohorezko Legioaren Ordena Nazionaleko Zalduna ere bada.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Parisko Unibertsitateko ikasleak
Kategoria:Beningo ministroak
Kategoria:Emakume politikariak
Kategoria:XX. mendeko politikariak
Kategoria:XXI. mendeko politikariak
Kategoria:Emakume abokatuak
Kategoria:Autobiografoak
Kategoria:Beningo emakumeak