Sistani (tribua)

thumb
Sistani jendea (historikoki " Sekzai " ere deitua).  Irango jatorriko etnia bat da    Irango hego-ekialdeko Sistan izeneko eskualdean eta historikoki Afganistango hego-mendebaldean bizi direnak nagusiki. Haien hizkuntza farsi eta sistaniera dialektoa da. بهاری، محمدرضا. 

Arrazaren aldetik, Rawlinsonek sistaniarra, Herateko Jamshidiekin batera, arraza ariarraren adibide hutsa dela uste du.بارتلد، ویلهلم (۱۳۷۷). جغرافیایی تاریخی ایران. ترجمهٔ همایون صنعتی زاده. تهران: بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار. ص. ص۸۲.مشکور، محمدجواد (۱۳۷۱). جغرافیای جهان باستان. تهران: دنیای کتاب. ص. ص۶۵۱.

Iraganean, Sistango jendeak persiar ertaineko dialektoak hitz egiten zituen, hala nola, pahlavi partikoa, persiera ertaina (pahlavi sasaniera), eta gaur egun sistani izeneko persierazko dialekto bat hitz egiten dute..Afshar, Iraj, Simai Iran, 302. or.
Sistaniak tribu eszitiarren bizirik irten direnak dira.مشکور، محمدجواد، جغرافیای تاریخی ایران باستان، ص۶۴۹. Eszitiarrak K.a. 128an Iranen sartu ziren azken ariar taldea izan ziren.عنایت الله، رضا، ایران و ترکان در روزگار ساسانیان، ص ۶۳.مشکور، محمدجواد، جغرافیای تاریخی ایران باستان، ص۶۴۹.
Sistan eta Balutxistan probintziako erdialdean eta iparraldean bizi dira. Azken hamarkadetan, arrazoi politiko eta klimatiko ezberdinengatik, Irango beste leku batzuetara migratu dute, Irango iparraldeko Teheran eta Golestanera esaterako. Behari, Mohammadreza. Practical Linguistics, Studying the Dialect of the People of Sistan. Zahedan, Publisher: Author, 1378, p. 12.

 Etimologia  

Sistaniarrek Sekastan ("Sakako lurra") hartu zuten izena. Sakasak Irango goi-lautadara migratutako eszitiarren tribua ziren. Eskualdeko persiar zaharren izen zaharrena -Sakaren menderakuntzaren aurretik- Zaranka edo Drangiana ("ur lurraldea") zen.

 Ezaugarri sozial eta demografikoak  

Sistani gehienak xiismoari atxikitzen zaizkio. Baieztatu gabeko txostenen arabera, Balutxistan eta Sistan probintzietako sistanien kuota %40ra eta %50era ere irits daiteke, ondorioz, sistanien migrazioa Teheranera eta Golestanera gertatu da azken hamarkadetan.Лана Меджидовна Раванди-Фадаи. К вопросу о положении национальных и религиозных меньшинств (RU) // ИРАН: ИСТОРИЯ И СОВРЕМЕННОСТЬ : Сборник / Под ред. Л.М. Кулагиной, Н.М. Мамедовой; Сост. И.Е. Федорова, Л.М. Раванди-Фадаи.. — Москва: ИВ РАН; Центр стратегической конъюнктуры, 2014. — С. 271—274. Архивировано 14 марта 2023 года.

Azterketa genetikoek erakusten dute sistaniarrek Yazd eta Fars probintzietako persiarrekin gene-pool komun bat dutela.Mahdi Aminikhah, Mir-Saeed Yekaninejad, Mohammad Hosein Nicknam, Farideh Khosravi, Mehrnaz Naroeinejad, Bita Ansaripour, Batol Moradi, Behrouz Nikbin, Ali Akbar Amirzarga. HLA Class I and Class II Genes Distribution of the Sistanis in Iran (ENG) // Iranian Journal of Immunology : журнал. — 2018. — Июнь (т. 15, № 2). — С. 97—111. Архивировано 26 ноября 2020 года.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Irango etniak