John Swinney

John Ramsey Swinney (Edinburgo, 1964ko apirilaren 13a) eskoziar politikaria da, 2024tik Eskoziako Lehen Ministroa izanik. Swinney bi alditan izan da Eskoziako Alderdi Nazionaleko (SNP) buruzagi, 2024tikaurrera eta 2000-2004 artean. Hainbat kargu izan ditu Eskoziako Kabinetean 2007tik 2023ra, Alex Salmond eta Nicola Sturgeon Lehen Ministroen agintaldian. Swinney Eskoziako Parlamentuko kidea (MSP) izan zen Iparraldeko Taysideko 1999tik 2011ra, eta, mugak aldatu ondoren, Perthshire Iparraldeko MSP izan da 2011tik. Iparraldeko Taysideko Parlamentuko kidea (MP) izan zen 1997tik 2001era.

 Gaztaroa 
John Ramsay Swinney 1964ko apirilaren 13an jaio zen Edinburgoko Western General Hospital-en, Kenneth Swinney garaje-kudeatzailearen eta Agnes Weir Swinneyren (jaiotzez Hunter) semea. Bere osaba Tom Hunterrek Victoria Gurutzea jaso zuen Bigarren Mundu Gerran Royal Marines-en zerbitzatzen ari zela. Bere amaren aldeko aitona-amonak, Ramsey eta Mary Hunter, Ingalaterrakoak ziren, 1920ko hamarkadan Edinburgora joan baitziren.

Swinney Forrester High School-en hezi zen, Edinburgoko Unibertsitatera joan aurretik, non 1986an politika arloan ohorezko masterra lortu zuen. 1987tik 1988ra Scottish Coal Project-eko ikerketa-ofiziala izan zen, 1988tik 1992ra Development Options-eko zuzendari nagusiaren kudeaketa-aholkularia, eta 1992tik 1997ra Scottish Amicable Life Assurance-ko plangintza estrategikoko zuzendaria.

 Ibilbide politikoaren hasiera 
Swinney Eskoziako Alderdi Nazionalean (SNP) 1979an sartu zen, 15 urte zituela, Commonwealth Jokoetan telebistako komentatzaileek Eskozia nola irudikatu zuten ikusita haserre zegoela esanez. Alderdiaren gazte hegaleko pertsonaia nabarmena bihurtu zen azkar, Young Scottish Nationalist taldean, gaur egun Young Scots for Independence (YSI) izenez ezagutzen dena. SNPko Idazkari Nazional Laguntzailea izan zen, 1986an, 22 urte zituela, Idazkari Nazional bihurtu aurretik.

1997ko hauteskunde orokorretan, Tayside North barrutiko Erresuma Batuko Komunen Ganberan kide (MP) hautatu zuten,[13] eta 1999an Eskoziako Parlamentuan eremu bera ordezkatzeko hautatu zuten. 2001eko hauteskunde orokorretan Westminsterreko diputatu kargua utzi zuen bere denbora banatzea saihesteko, antzeko agintaldi bikoitzeko posizioan zeuden bere lankide guztiekin bat etorriz.

1999an Swinney Eskoziako Lehen Parlamenturako hautatu zuten, Iparraldeko Tayside hauteskunde-barrutia ordezkatuz. Alex Salmonden oposizioko kabinetean, Enpresa eta Bizitza Osoko Ikaskuntzaren bozeramaile gisa aritu zen. Parlamentuko Finantza Batzordean ere parte hartu zuen eta Enpresa eta Bizitza Osoko Ikaskuntza Batzordeko koordinatzaile izan zen.

 Eskoziako Lehen Ministroa (2024–gaur egun) 
Humza Yousafek 2024ko apirilean dimisioa eman ondoren, gobernu krisi baten erdian, Swinneyk maiatzaren 2an abiarazi zuen bere lidergo hautagaitza, Kate Forbesek, lider izateko hautagai serioa zenak, kargua utzi eta babestu ondoren. Apirilaren 30ean, Forbesek eta Swinneyk bilerak egin zituzten lidergoaz eztabaidatzeko. Swinneyk iragarri zuen Forbesek paper garrantzitsua jasoko zuela bere gobernuan hautatua izanez gero, eta Forbesek laster iragarri zuen ez zela aurkeztuko. Swinneyren hauteskundeen ondoren, Forbes bere Lehen Ministroorde eta Ekonomia eta Gaelikoko Kabineteko Idazkari berria izendatua izan zen.

Graeme McCormickek iragarri zuen Swinneyri buruzagitza eskatuko ziola, maiatzaren 5ean 100 izendapenak zituela esanez. Ordu batzuk geroago, erretiratu egin zen eta Swinneyri babesa eman zion, eta hau bihurtu zen ustezko hautagai. Maiatzaren 6an, beste hautagairik aurkeztu gabe, Swinney alderdiko buruzagi hautatu zuten aurkaririk gabe.[115] Esan zuen eskoziar unionistekin lan egingo zuela buruzagi gisa.

 Jarrera politikoak 
2022ko irailean, Elisabet II.aren heriotzaren eta estatu-hiletaren erdian, Swinneyk adierazi zuen monarka Eskozia independente baten estatuburu izaten jarraitu behar zuela. 2024ko maiatzean, Sky News-i emandako elkarrizketa batean, Swinneyk adierazi zuen uste zuela Eskozia independente bihur zitekeela "hurrengo bost urteetan" Brexiten eta bizitza-kostuaren krisiaren ondorioz. 2024ko maiatzean, Swinneyk "zentro-ezkerreko agenda moderatua" jarraitzen zuela esan zuen.

2025eko apirilean, Swinneyk Kneecap taldea Eskoziako TRNSMT musika jaialdian debekatzeko eskatu zuen.

 Erreferentziak 
Kategoria:Edinburgoarrak
Kategoria:Erresuma Batuko katolikoak
Kategoria:Eskoziako lehen ministroak
Kategoria:Eskoziako Alderdi Nazionaleko politikariak
Kategoria:Erresuma Batuko Kontseilu Pribatuko kideak
Kategoria:Edinburgheko Unibertsitateko ikasleak

 Ikus gainera