Olha Kobylianska

Olha Kobilianska (Gura Humorului, Bucovina, Austrohungariar Inperioa, 1863ko azaroaren 27a - Txernivtsí, Errumaniako Erresuma, 1942ko martxoaren 21a) idazle, nobelagile eta feminista ukrainarra izan zen.

 Biografia 
Bere gurasoak Maria Werner eta Iulian Kobilianski, Ukrainako meatze-administrazioko langile bat, zazpi seme-alaba izan zituzten eta Olha Kobilianska laugarrena zen. Lau urteko hezkuntza autodidakta labur bat baino ez zuen jaso, oso-osorik alemanez.

 Idazle ibilbidea 
Alemanez oso-osorik jaso zuen hezkuntza autodidaktak azal dezake bere lehen eleberria, 1880. urtean argitaratua, osorik hizkuntza horretan idatzi izana. 1894 arte ez zen ukraineraz  bere lehen obra agertu, bereziki Sofía Okunevska, Natalia Kobrynska eta Lesia Ukrainka lankide feministen eraginpean. Kobilianskak, 1899an ezagutu zuen azkena, denborarekin, ordea, bere hurbilketa eta elkarrekikotasuna gero eta biziagoa bihurtu zen, tonu grinatsua hartu arte. Nahiz eta "pasio" hori harrigarria iruditu. artean oso kontserbadorea zen Ukrainako bizitza kulturalean, harreman horiek ohikoak ziren Europako abangoardian.1894. urtean, Kobilianskak Rutèniako Emakumeen Elkartearen sorreran parte hartu zuen, baina ez zuen lortu emakume asko biltzea, asko sozialismo erradikal eta iraultzaileak erakarrita. Kobilianskak 1917ko Errusiako iraultzari lagundu zion, baina baita SESBek Ukraina bereganatzeari ere. Laguntza horrek arazoak ekarri zizkion alemaniarrek eta italiarrekv1941ean Bucovina inbaditu zutenean. 1942an hil zen, eta heriotzak epaiketa martzial baten ondorioetatik salbatu zuen.

1890eko hamarkadan, harreman erromantikoa izan zuen Osyp Makovei literatura-kritikariarekin; Kobilianskaren lanak defendatzen zituen, eta eroso sentitzen zen sexualki loratzeko eskubidea aldarrikatzen zuten emakumezko pertsonaia sendo, independente eta hezituekin. Geroago, ordea, banandu egin ziren, eta 1901ean Kobilianskak Lessia Ukrainka (1871-1913) idazlea ezagutu zuen. Elkartze horren ondorioz, oso lotura sutsua sortu zen, eta korrespondentziaz gauzatu zen, gaixotasunak eta zirkunstantziek elkarbizitza eragozten baitzieten. Ihor Kostetsky literatura-kritikariak harreman lesbikoa iradoki zuen geroago, eta George S. N. Luckyj-en iritziz: "Bi emakumeen artean kontaktu fisiko gutxi edo batere ez zen egon, nahiz eta haien hizkerak homoeròtic ematen duen".

Kobilianska bere garaiko nobelagile ukrainar ezagunenetako bat bihurtu zen, nahiz eta bere liburuetako batzuek XIX. mendeko gizartea hunkitu ahal izan zuten, emakumeen sexualitatetik, eta, modu zabalagoan, emakume osoaren izaeratik libreago zegoen ikuspegiarekin. Bere liburuak nekazariaz eta naturaren eta pertsonen arteko loturaz ere arduratu ziren. Nietzschek, George Sandek eta autore alemaniar askok (batez ere, erromantikoek) eragina izan zuten haren lan osoan. Solomiia Pavlychkok adierazi zuen Kobylians'ka-ren (bereziki Valse Mélancolique) lan argitaratuen arrazoi homoerotik indartsuak daudela.

 Aintzatespenak 

 Chenivtsi Antzokiak eta Chenivtsiko Olha Kobilianska Museoak bere izena daramate.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Ukrainako idazleak
Kategoria:XIX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Ukrainako feministak
Kategoria:Emakume eleberrigileak