Manolita Piña

Manolita Piña Torres-García, sortzez Manolita Piña Rubies (Bartzelona, 1883ko otsailaren 24a - Montevideo, 1994ko ekainaren 11) margolaria zen, eta ehun urte baino askoz gehiago bizi izan zen (111 urte). Uruguain, "Doña Manolita" deitzen zioten. Torres Garcíaren "lagun banaezina" zen, hitzaldietara eta erakusketetara lagundu zion, eta haren ahalegin artistikoetan sostengatu zuen. Modu askotan, "bere itzala bezalakoa" zen. Montevideoko Torres García Museoaren sortzailea izan zen.

 Biografia 
Piña Torres Bartzelonan jaio zen, 1883ko otsailaren 24an, eta Montevideon hil zen, 1994ko ekainaren 11n. Familia aberats batekoa zen, eta gurasoek hezi zuten. Pianoa jotzen ikasi zuen.

Joaquín Torres Garcíarekin ezkondu zen, 1908ko abuztuaren 20an, Bartzelonan. Senarra eta biak Europan eta New Yorken bizi izan ziren hainbat hamarkadatan, eta Montevideon 1934tik aurrera.
Bere artea eta senarrarena Emilio Ellenak bildu zituen. Ellenak Piñaren artea sortzaile eta polit gisa deskribatzen du. PiñaTorresek pintatzeari utzi zion ezkondu ondoren, eta adierazi zuen hala egin zuela senarra baino margolari hobea ez izateko edo haren lana ez aztoratzeko. Hori lotsagarria izango baitzatekeen bere familiarentzat, bere garaian eta kulturan. Bere kalitate artistiko handiaren erregistro bat dago Torres Garcíaren Notas sobre Arte liburuan (1913).

Esaten zuen politika zela senarrarengana hurbiltzen zuten gauza bakarretako bat. Artistei laguntzen zien jazarpen politikoa jasaten zutenean. Haren bilobetako bi kartzelan eta erbestean egon ziren. Piña Torresek ez zuen Bartzelonara itzuli nahi izan, artearen aurka egindako krimenak zirela-eta, hala nola freskoak suntsitzea.

Uruguain, gehien bizi izan den pertsona dela egiaztaturik dago (111 urte).

 Ondarea 
1951n, Piña Torresek talde bat sortu zuen Montevideon, MAOTIMA izenekoa (partaideen izenengatik: Manolita, Otilia, Ifigenia eta Maria Angelica), eta, bertan, tapiz bradatuetan lan egiten zuten.

Bere senarraren lanaren bildumazale nekaezina izan zen, eta lehenago ezkutuan egondako haren artea sustatzen lagundu zuen. Bere lanaren inbentarioa ere egin zuen, 350 artelan baino gehiago zerrendatuta. Piña Torresek sentitzen zuen senarra hil ondoren haren ondarea aseguratu behar zuela, eta, beraz, arteari eta senarraren ondareari buruzko museo bat sortu zuen 106 urte bete zituenean. Piña Torresek Torres García Museoa babesteko egin zuen fundazioa, eta 1953ko uztailaren 29an ireki zen museoari lagundu zion. Historia luze eta zail batetik igaro zen museoa, harik eta Uruguaiko gobernuak egonkortu zuen arte, eta museoa 1986an inauguratu zen gaur egun duen formarekin. Gogotsu eta indartsu egin zuen lan museoa sortzeko. Fundazioa eta museoa sortzeaz gain, artxibo bat ere jarri zuen bere bizitzako lana dokumentatzeko. Askotan, erretratu-gai izan zen senarrarentzat, eta beste artista batzuen gaia pinturetan, Rafael Barradas artista barne.

2000n, Caixa Terrassa Casal Fundazioak ohoratu zuen.

 Ikus, gainera 
Homenatge a Manolita Piña de Torres García. Centre Cultural, Fundacio Caixa Terrassa. 2000. Centrar Cultural, Fundacio Caixa Terrassa.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Manolita Pina del Museo Torres Garcia (en castellano)

Kategoria:Bartzelonarrak
Kategoria:Uruguaiko artistak
Kategoria:Emakume artistak
Kategoria:Uruguaiko margolariak
Kategoria:Emakume margolariak
Kategoria:Kataluniako ehun urtedunak
Kategoria:Uruguaiko ehun urtedunak
Kategoria:Montevideon hildakoak