Birubala Rabha

Birubala Rabha (; Thakurvila, 1954 – Guwahati, 2024ko maiatzaren 13a) indiar aktibista izan zen, sorgin-ehizaren aurka borrokatu zena. Sorgin-ehizaren inguruko kontzientzia zabaltzen duen Mission Birubala erakundea zuzendu zuen. Paper garrantzitsua izan zuen Assam estatuko 2015eko Sorgin Ehizaren Prebentziorako Legearen onarpenean. 

 Bizitza 
1954an jaio zen Thakurvila herrixkan, Assam estatuko Goalpara barrutian Meghalayaren mugatik gertu. Sei urte zituela, aita hil zitzaion, eta eskola utzi behar izan zuen amari laguntzeko. Hamabost urterekin ezkondu zen, eta hiru seme-alaba izan zituen.

1985ean, Birubala Rabharen seme zaharrenak, Dharmeswarrek, buruko gaixotasun bat zuenak, tifoide bat pairatu zuen, eta gurasoek sendatzaile tradizional batengana eraman zuten. Esan zieten Dharmeswar maitagarri batekin jabetu zela eta ezkondu zela, maitagarri hori bere umeaz haurdun zegoela eta haurra jaio bezain laster hilko zela. Sendatzailearen arabera, Dharmeswarrek hiru egun besterik ez zituen bizitzeko. Hala ere, azkenean sendatu egin zen. Gertaera honen ondoren, Rabha konturatu zen bere semearen diagnostikoa ekarri zuten sineskeriak funtsik gabeak zirela eta sendatzaileak bisitatzeari utzi zion.

 Aktibismoa 
Hasieran, Rabhak Thakurvila Mahila Samity sortu zuen, emakumeen elkartea, hainbat gizarte-bizioen inguruan sentsibilizatzen zuena, sorgin-ehiza barne, eta geroago 2006an Assam Mahila Samata elkartean sartu zen. 2011n Mission Birubala irabazteko asmorik gabeko erakundea sortu zuen, aktibista, biktima eta abokatuz osatutako sarea. Sorgin-ehizaren aurkako informazioa zabaltzea du helburu, baita Assam estatuko sorgin-ehizaren biktimak babestea eta sustatzea ere. Erasoak eta salaketak jasan arren, Rabhak sarritan hitz egin zuen sorgin-ehizaren aurka bileretan, sentsibilizazio tailerrak antolatu zituen eta ikasgaiak eman zituen praktika hori salatzeko. Sorgin gisa salatutako hogeita hamabost emakume baino gehiago salbatu zituen bizitzako azken hamarkadan.

2015ean Rabharen kanpainak Assameko gobernuak Sorgin Ehizaren Prebentziorako Legea onartzera bultzatu zuen, askoren ustez Indiako sorgin-ehizaren aurkako lege gogorrena dela. Legea 2018an sartu zen indarrean eta zazpi urteko espetxe-zigorra eta isun handiak onartzen ditu norbait sorgin gisa identifikatzea eta izendatzeagatik.

 Sariak eta izendapenak 
2005ean Northeast Network erakundeak Bakearen Nobel Sarirako izendatu zuen, eta 2015ean Gauhati Unibertsitateko honoris causa doktore bilakatu zen. 2021ean Indiako Gobernuak Padma Shri saria eman zion.

 Heriotza 
2024ko maiatzaren 13an hil zen Estatuko Minbiziaren Institutuan, hestegorriko minbiziaren ondorioz.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Indiako giza eskubideen aldeko ekintzaileak
Kategoria:Giza eskubideen aldeko emakumeak
Kategoria:Honoris causa doktoreak
Kategoria:Sorgin-ehiza
Kategoria:Hestegorriko minbiziaren ondorioz hildakoak