Sebald Justinus Brugmans

Sebald Justinus Brugmans (Franeker, 1763ko martxoaren 24a - Leiden, 1819ko uztailaren 22a) Herbeherear botanikaria eta medikua izan zen, Anton Brugmans (1732-1789) naturalistaren semea. 

 Biografia 
Brugmansek filosofia, matematika eta fisika ikasi zituen Franeker eta Groningen unibertsitateetan, eta 1781ean doktoregoa lortu zuen. 1785ean Franeker-en irakasle izan zen, eta bertan fisika, astronomia, logika eta metafisika klaseak eman zituen. Hurrengo urtean, David van Royen (1727-1799) ordezkatu zuen Leideneko Unibertsitateko botanika irakasle gisa. New Dutch biographical dictionary. Part 1 (biography). Han, Hortus Botanicus Leideneko zuzendaria ere izan zen. History Hortus Botanicus Leiden 1791n, Filosofia Fakultatetik Medikuntzara esleitu zuten, 1795az geroztik kimika arloa barne hartzen baitu. Brugmansi oso interesatuta zegoen kimikaren eta medikuntzaren arteko loturan. International Review of the Red Cross; Military Law (biography)

1794an, Herbehereak atzeraka zihoazen Ingalaterrako eta Hannoveriako armadaren aterpe bihurtu zirenean, Leideneko mediku eta mediku ikasleekin batera, larrialdietako ospitale zerbitzuen enpresa bat sortu zuen hiritik kanpo. Jarduera hori errepikatu zuen 1799an (egungo IJmuiden iparraldeko errusiar eta ingeles indarrentzat), eta 1809an (britainiako itsas armadak Vlissingen bonbardatu zuenean).

1795ean, Bataviako Errepublika sortu berriko mediku zerbitzu militarraren arduradun bihurtu zen. Mediku gisa egindako lan bikainak Louis Bonaparteren arreta erakarri zuen, baita bere anaia ospetsuena ere, zeinak Grande Arméeko zazpigarren inspektore nagusira igo baitzuen. Geroago, Herbehereetako lehen erregeak, Guillermo I.ak, Brugmans lehengo funtzioetara itzuli zuen, zerbitzu militarreko inspektore orokor gisa, Armada eta Koloniak, albaitaritza zerbitzu militarraren eta espetxeetako osasun-baldintzak, eta berrogeialdiko zentroak gainbegiratzen zituen bitartean.

Mediku militar gisa, ospitale eta kuartel instalazioak hobetzera dedikatu zen. Ahalegin horietan, garbitasunaren eta higienearen garrantzia azpimarratu zuen eta gaixotasun kutsakorrak ez zabaltzeko ahalegina egin zuen. Gangrenaren tratamenduan zuen esperientziagatik gogoratzen da bereziki.  NCBI The career of Sebald Justinus Brugmans (1763-1819) in the service of military health

Brugmansia izenez ezagutzen den lore-landare subtropikalen genero bati bere izena ematen zaio. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Herbehereetako botanikariak
Kategoria:Herbehereetako medikuak