Lola Pons Rodríguez

Lola Pons Rodriguez (Bartzelona, Katalunia, 1976ko abenduaren 22a – ) bartzelonar filologoa eta irakaslea da, katedraduna Sevillako Unibertsitateko Espainiako Hizkuntza, Hizkuntzalaritza eta Literaturaren Teoria Sailean, eta 2003an hasi zen bertan lanean.

 Bizitza 
Jatorriz andaluziarra, 2000n Filologia Hispanikoan lizentziatu zen eta 2003an Manuel Ariza Espainiako Hizkuntzako katedradunak zuzendutako Edición y estudio lingüístico de Virtuosas e claras mugeres (1446) de don Álvaro de Luna tesiarekin doktoratu zen. Bi kasuetan Sevillako Unibertsitateko lizentziatura eta doktoregoko aparteko saria lortu zuen.

 Lan ibilbidea 
Irakasle gonbidatua ere izan da Tubinga eta Oxfordeko unibertsitateetan.

Testu zaharrak editatu eta linguistikoki aztertu ditu, XV. mendetik XIX. mendera. 2011n, Historia15 izeneko taldea sortu zuen, Espainiako eta atzerriko unibertsitateetako irakasleek osatua; Ministerioak finantzatutako hainbat ikerketa-proiekturen bidez, Historia15en XV. mendeko eta XVI. mendearen hasierako testuak berreskuratu eta linguistikoki aztertu dira. DOLEO taldea ere sortu zuen, kexen idazkiak espainieraz aztertzeko, Charta nazioarteko sareari atxikia. 2018tik 2022ra, Sevillako Unibertsitateko Prestakuntza Iraunkorreko Zentroak eta Cervantes Institutuak elkarrekin antolatutako Espainierako Irakasleentzako 2 HE (Hizkuntza eskakizuna) Prestakuntza Ikastaroa zuzendu zuen. 2005az geroztik, Testuen Edizioari eta Hizkuntzaren Historiari buruzko Jardunaldiak zuzentzen ditu aldizka Sevillako Unibertsitatean, eta bost edizioetan Hizkuntzalaritza historikoa eta Testu-kritika diziplinen arteko topagunea izan da.

 Ikerketa lerroak 
Gaztelania hizkuntzaren lantze-prozesuen azterketa historikoan aditua da (adierazpen-baliabideen zabalkuntza planifikatua, erregistro-zabaltasun handiagoa lortzeko). Ildo horretan, XV. mendean eratzen ari zen literatura- eta dokumentu-hizkuntza berriari lotutako ezaugarri morfosintaktikoak aztertu ditu (–ísimo superlatiboaren hedapena, el cual erlatiboaren erabilera, kontzertatu bako infinitiboaren erabilera...), baita beste gai batzuk ere, hala nola diskurtso-markatzaileen eraketa, topikalizatzaileen sorrera eta gramatikalizazio-prozesuak.*

Bere bigarren ikerketa-ildoa hizkuntza-aldakuntza dialektala eta eleaniztuna da; Andaluziako gaztelaniaz eta Andaluziako inguruneko eleaniztasunaz arduratu da hizkuntza-paisaia aztertuz (espazio publikoetan aurki daitezkeen zeinuen azterketa).*

 Batzorde zientifikoak 
Espainiako Gaztelania Hizkuntzaren Historia Elkarteko kidea da, eta hainbat aldizkariren batzorde editorial edo zientifikoko kidea da: Abenámar, Hesperia, Cuadernos del IEMYR, Revista Internacional de Lingüística Iberoamericana, Études Romanes de Brno, Revista de Historia de la Lengua Española, TEISEL, Tecnologías para la investigación en segundas lenguas; Archiletras y Archiletras Científica. Gaztelania Hizkuntzaren Nebrija Behatokiko kidea da. Hainbat kongresu zientifiko eta solasaldietako batzorde zientifikoetako kide izan da.

 Lankidetza komunikabideetan 
Gizarteak gaztelania hizkuntzaren historiaz duen ikuspegia zabaldu nahi du. Ildo horretan, aktiboki parte hartzen du zientzia-dibulgazio-jardueretan, hala nola La noche europea de los investigadores edo Café con Ciencia. 2009an Nosolodeyod izeneko gaztelania hizkuntzako historiako bloga sortu zuen, 2022ra arte aktibo egon zena. Hiru dibulgazio liburu idatzi ditu: Una lengua muy (muy) larga, El árbol de la lengua eta El español es un mundo (Arpa argitaletxea) sei, hiru eta bi ediziorekin, hurrenez hurren. Telebista-saioetako kolaboratzailea izan da (La 2 kateko La aventura del saber dibulgazio saioaren 2016-2017 denboraldia), Canal Sur Radiokoa (2020-2021 eta 2021-2022 denboraldiak, Días D Andalucía, Domi del Postigok zuzendua) eta El Pais egunkariko Verne sail digitalekoa. Gero, El País egunkariarekin kolaboratu du, iritzi tribunetan, baita Cadena Ser irratiarekin ere (Àngels Barcelók zuzendutako Hoy por hoy saioan) eta ABC Sevillan.

Komisario lanetan jardun zuen 2022an "La lengua en la calle. 400 años de paisaje lingüístico" izeneko erakusketan, New Yorkeko Cervantes Institutuarentzat eta "Nebrija en América" Indietako Artxibo Orokorrarentzat. 

 Argitalpenak 

 2008ː Edición, estudio preliminar y notas de Virtuosas e claras mugeres (1446) de don Álvaro de Luna. Segovia: Instituto Castellano y Leonés de la Lengua.   
 2010ː La lengua de ayer. Manual práctico de historia del español. Madril: Arco / Libros.   
 2012ː El paisaje lingüístico de Sevilla. Lenguas y variedades en el escenario urbano hispalense. Sevilla: Diputación Provincial de Sevilla.   
 2016ː Una lengua muy larga. Cien historias curiosas sobre el español. Barcelona: Arpa Editores.   
 2020: El árbol de la lengua Barcelona: Arpa Editores.   
 2020ː Seis palabras para escribir la historia en la lengua española. Sevilla. Editorial Universidad de Sevilla.
 2022: Diálogo de la lengua de Juan de Valdés (Lola Ponsek editatua eta hitzaurrea idatzia).   Barcelona. Espasa-Real Academia Española (Biblioteca Clásica RAE bilduma).
 2022: El español es un mundo. Bartzelona: Arpa Editores.

 Sariak eta aintzatespenak 

 2010ean Redele saria (ohorezko aipamena), Camino a español delakoari buruzko unitate didaktikoari buruzko material didaktikoak sortzeagatik.
 2011n Sevillako Diputazioaren Archivo Hispalense Ikerketa Saria (Gizarte Zientziak saila), El paisaje lingüístico de Sevilla. Lenguas y variedades en el escenario urbano hispalense liburuarekin.
 2019an "Manuel Azaña" Alcala de Henares Hiriko Kazetaritza Saria, El árbol de la lengua izeneko bere tribunagatik, El País egunkarian argitaratua 2019ko urtarrilaren 12an.
 2020an Espainiako Zuzentzaileen Batasuneko ohorezko bazkidea
 2020an Antequerako Arte Nobleen Errege Akademiako kidea.
 2021ean Panamako Hizkuntza Akademiako kidea
 2021ean XXV. Miguel Delibes Kazetaritza Sari Nazionala. 
 2022an Sevillako Udalaren ordezkaria Administrazio arteko Batzorde Nazionalean, Nebrija Urtearen batzorde zientifikoan.
 2022an Andaluziako Batzorderako eta Sevillako Unibertsitaterako Nebrija Urtearen komisario zientifikoa.
 2022an Sevilla Hiriko urrezko domina.
 2022an Sevillako Liburu Azoka Elkartearen Urteko Irudia Saria.
 2023an Sevillako probintziako urrezko domina.
 2023an Hizkuntzaren Artxiletrak Saria 2023, Dibulgazio kategorian.
 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bartzelonarrak
Kategoria:Kataluniako hizkuntzalariak
Kategoria:Emakume hizkuntzalariak
Kategoria:Kataluniako filologoak
Kategoria:Emakume filologoak
Kategoria:Kataluniako irakasleak
Kategoria:Emakume irakasleak