Fermina Orduña

Fermina Orduña (Espainia, XIX. mendea – XIX. mendea)  asmatzailea izan zen, Espainian pribilegio (patente) teknologiko bat lortu zuen lehen emakumea. 1865eko maiatzaren 20an, Ferminak bere "asmakuntza pribilegioa" lortu zuen, garai hartan patenteari izen hori ematen zitzaion. Ferminaren asmakizunari Zalditegientzako zalgurdia deitu zitzaion, asto, behi edo ahuntz esnedunen higiene-egoerarako, espedizio publikorako. Madrilen bizi izan zen.

 Bizitza 
Ez dakigu nolakoa izan zen Fermina Orduñaren bizitza, baina bai 1865ean Madrilen bizi zela. Hala ere, meritu handiko emakumea izan zen, Espainian patente bat edo asmakuntza-pribilegio bat, garai hartan esaten zitzaiona, aurkeztu zuen lehen emakumea izan baitzen. Une historiko hartan oso gutxitan gertatzen zen emakume batek, ahalegin handiz eta garaiko aurreiritzien aurka borrokatuz, asmakizun bat garatzeko ekimena eta ausardia izatea. Gainera, bere berrikuntza osasun publikorako asmo nabaria zuen. 1865ean, Ferminak Espainiako Asmakuntzaren pribilegioa lortu zuen, 4006 zenbakikoa, «Espedizio publikorako astoak, behiak edo ahuntzak modu higienikoan gidatzeko zalditegietarako gurdia» izenekoa, esne-azienda garraiatzeko egokitutako gurdia, behiak edo esne freskoa lekuan bertan, in situ, eta une berean jezteko eta bidaltzeko aukera eman zuena.

 Patentea 
Patenteak esnea (behi, ahuntz edo astoarena) publikoari saltzeko zalgurdi berezi bat deskribatzen zuen. Esne azienda lekualdatzeko aukera ematen zuen ibilgailua zen. Garai hartan, esnea ez zen tratatzen kontsumitu aurretik, baina jakina zen ez zela komeni denbora gehiegi igarotzea jezten zenetik kontsumitu arte. Esnea Orduña asmatzaileak berak sortutako jezteko makina mekaniko bat erabiliz ateratzen zuten. Gurdia itxita zegoen eta zaldiz tiratuta mugitzen zen. Tiratzeko zaldien kopurua garraiatzen zuten esne-ganaduen araberakoa zen. Zalgurdiak ukuilu bat zeukan ale lehorreko pentsuarekin, eta ganadua ondo elikatzea ziurtatzen zuen, edoskitzerako kaltegarria zen bazka har ez zezan. Orgak galdara bat zeukan, uraren tenperatura mantentzeko, eta baita kanpai bat ere, bezero posibleei bertan zegoela jakinarazteko. Patentearen babesak 5 urteko epea zuen eman zen datatik, 1865eko maiatzaren 20tik.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Espainiarrak
Kategoria:Emakume asmatzaileak
Kategoria:XIX. mendeko emakumeak