Jauregi Handi dorretxea (Amezketa)

Jauregi Handi dorretxea edo Jauregi dorretxea, Gipuzkoako Amezketa udalerrian dagoen dorretxe bat da, Tolosaldea eskualdean. Alegitik datorren errepidearen bazterrean, herriaren sarreran, eskuinera dago.

 Historia 
Amezketa leinuaren jauretxea da, udalerri honetan antzinetik bizi den leinua. Leinu Gerren garaian Oinaztarren aldekoa izan zen. XIII. mendearen erdialdera jadanik aipatzen da Gipuzkoako etxe aipagarrienetakoa zela. 1347. urteko agiri batean Pedro De Amezketa aipatzen da, Jauregi Haundiko jabea, eta dirudienez leinuak eman zion inguruari eta ondoren herriari izena. 

Henrike IV.a Gaztelakoak etxearen goikaldea mozteko agindua eman zuen leinu gerretan parte hartzearen zigor gisa. XV. mendean dorrea berreraiki egin zen.

 Eraikina 
Gaur egun baserri bihurtuta dago eta garai bateko dorrearen itxurarik ez du. Oinplano karratua du, 16 metroko aldeak dituena. Hargin lanez eraikita dago. Lau isuritako teilatua du. Eraikinak bi solairu ditu eta aurrealdea zuriz margotua dago.

Aurrealdean, lehenengo solairuan alderik-aldeko balkoia eta Jauregui Aundi idazkia agerian ditu, bai eta Amezketa leinuaren armarria ere. Hiru ate garaik ematen dute balkoira. Bigarren solairuan hiru lehio daude. Beste fatxadetan hiruna lehio daude bigarren solairuan eta bina lehen solairuan.

Beheko solairuaren erdian sarrerako atea dago. Ate zabal honek bi orri ditu eta harlanduz egindako markoa. Ezkerraldean bigarren ate bat dago.

 Armarria 
175px|thumb|Amezketa leinuaren armarria.
Amezketa leinuaren armarri oso zahar bat ere erakusten du. Zuhaitza eta haren enborrean tente jarrita hartz bat ageri da, beste aldean iltzeak daude puntak beherantz begira dituztela. Honako idazki hau dauka: "El primero Jhn que nos siñorió me fizo el año de Mil LLLXXXIIII. Biba Amezketa". Armarriaren inguruan VI-VA-AMEZ-QTA irakurtzen da.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Gipuzkoako dorretxeak
Kategoria:Amezketako baserriak
Kategoria:XV. mendean amaitutako eraikinak