Piedad Bonnett

Piedad Bonnett (Amalfi, Antioquia, Kolonbia, 1951) poeta, eleberrigilea, dramaturgo eta Kolonbiako literatura-kritikaria da. 2024 Poesia Iberoamerikarreko Reina Sofía saria jaso zuen.

 Biografia 
Piedad Bonnett, maisu-maistren alaba, biloba eta arreba, Amalfiko antioquetar herrian jaio zen, familia katoliko batean. 14 urterekin poesia idatzi eta irakurtzen zuen. Barnetegi batean ikasi zuen eta geroago Andeetako Unibertsitateko Filosofia eta Letretan lizentziatu zen. Bertan filosofia eta hizkuntzetako irakasle aritu da eta 1981az geroztik literatura katedra bete du. Artearen, Arkitekturaren eta Diseinuaren Teorian maisutza du Kolonbiako Unibertsitate Nazionalean.   Andeetako Unibertsitateko Arte eta Giza Zientzien Fakultateko irakasle izan zen 1981etik 2010era.

30 urte eman zituen Medellingo Unibertsitatean nerabeei eskolak ematen.

1989an argitaratu zuen De círculo y ceniza bere lehen poesia-liburua, eta ohorezko aipamena jaso zuen Festival Hispanoamericano de Poesia Octavio Paz lehiaketan.

1992an Francisco de Paula Santander beka jaso zuen dramaturgia-lan baterako.

1994an, Colkulturak emandako Poesia Sari Nazionala jaso zuen, "El hilo de los días" lanagatik.

1996an Ese animal triste argitaratu zuen.  

1998an, Kultura Ministerioaren ikerketa-beketako bat jaso zuen, Kolonbiako poetei egindako bost elkarrizketa proiektuarekin, Cinco entrevistas a poetas colombianos. Proiektu horrek Antioquiako Unibertsitateak 2003an argitaratutako Imagination y oficio liburua ahalbidetu zuen.

2011n "Casa América de Poesia Americana" saria jaso zuen,  Explicaciones no pedidas. (eskatu gabeko azalpenak) lanagatik.

Bere poesia, antzerkia eta narratiba sakon errotuta daude bere bizi-esperientzian, eta indarkeria, desberdintasun eta gatazka ugarik urratutako herrialde bateko klase ertaineko emakumearen ikuspegia adierazten dute.  

Bere seme Danielek 18 urte zituenean eskizofrenia diagnostikatu zioten eta hamar urte geroago bere buruaz beste egin zuen New Yorken, Columbian artea ikasten ari zela. Esperientzian oinarrituta, Lo que no tiene nombre (2013) argitaratu zuen, seme baten heriotzak eragiten duen suizidioari eta nahasmenari buruzko gogoeta.

Qué hacer con estas pedazos (2022) lanean, asegabetasunaz, ezkontza-bizitzaz, zahartzaroaz eta familia-harremanez hitz egiten du.

Literaturaren kritika ere landu du. El Espectador egunkariko zutabegilea da 2012az geroztik.

2012ko urriaren 25etik 31ra bitartean Mexiko Hirian eta Aguascalientesen izan zen mundu latinoko poeten XIV. Topaketan, Poetas del Mundo Latino Víctor Sandoval 2012 poesia saria eman zioten, gaztelaniari egindako ekarpenagatik. 2017an, 27ko Generazioa saria jaso zuen Los habitados lanarengatik. 

Bere poesia italierara, ingelesera, frantsesera, suediera, grekora eta portugesera itzuli da.

 Argitalpenak 

 Poesia 

 De círculo y ceniza, Ediciones Uniandes, 1989
 Nadie en casa, Fundación Simón y Lola Gubereck, 1994; 
 El hilo de los días, Colcultura, 1995
 Ese animal triste, Editorial Norma, 1996
 Todos los amantes son guerreros, 1998; 2008an, Andeetako Unibertsitateak poema-liburu hau 60 urteko bilduman berrinprimatuta argitaratu zuen.
 Las tretas del débil, Punto de lectura, 2004
 Las herencias, Visor, 2008
 Explicaciones no pedidas, Visor, 2011
 Los habitados, Visor, 2017

 Eleberriak 

 Después de todo, Alfaguara 2001
 Para otros es el cielo, Alfaguara, 2004
 Siempre fue invierno, Alfaguara, 2007
 El prestigio de la belleza, Alfaguara, 2010
 Lo que no tiene nombre, Alfaguara, 2013
 Donde nadie me espere, Alfaguara, 2018
 Qué hacer con estos pedazos, Alfaguara, 2022

 Elkarrizketak 

 Imaginación y oficio: conversaciones con seis poetas colombianos, Universidad de Antioquia, 2003

 Antologiak 

 Antología, Universidad Nacional, 1998
 No es más que la vida, Arango Editores, 1998
 Lo demás es silencio: antología poética, Editorial Hiperión, 2003
 Los privilegios del olvido, Fondo de Cultura Económica, 2008
 Fouci fauto, Trentoko Forme libere argitaletxeak argitaratutako italierazko poemen antologia, Luca Baúren itzulpenarekin, 2012
 Poemas de amor, Frailejón, 2013
 Lugar de siempre, Alcaldía de Bogotá, 2014
 Poesía reunida, 2015
 En caso de emergencia, 2018

 Egilekidetzan 

 Daniel Segura Bonnett (1983-2011) dibujos, pinturas y grabados, 2013, Lucas Ospina-rekin

 Zenbait testu aldizkarietan 

 "¿Cómo me hice novelista?", eRevista pie de Página # 2
 "Todos tan contentos", Revista Número # 50, 2006
 "Fracasar cada vez mejor", en: Revista Número # 57, 2008
 "País de Novela; elkarrizketa William Ospina, Darío Jaramillo eta Piedad Bonnett-ekin" El País,   2007ko azaroaren 24a

 Antzerkia 

 Se arrienda pieza
 Sanseacabó
 Gato por liebre, 1991
 Algún día nos iremos, 2013, Ricardo Camachoren zuzendaritzapean Bogotako Antzoki Librean aurkeztua
 Noche de epifanía, Shakespearen antzerki-bertsioa

 Sariak eta aintzatespenak 

 Ohorezko aipamena Octavio Paz  poesia lehiaketa hispanoamerikarrean De círculo y de ceniza lanagatik.
 Kolonbiako Kultura Institutuaren Sari Nazionala, 1994, El hilo de los días lanagatik.
 XI. Casa de América poesia amerikarreko saria, 2011, Explicaciones no pedidas lanagatik. 

 Poetas del mundo latino 2012 poesia saria
 Urteko idazlea Poesia Garaikidearen Ataria 2013
 José Lezama Lima Poesia Saria, 2014, Explicaciones no pedidas lanagatik
 Poesía Generación del 27 saria, 2016, Los habitados lanagatik.
 Poesia Iberoamerikarreko XXXIII. Reina Sofía Saria (2024).

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Antioquiarrak
Kategoria:Kolonbiako eleberrigileak
Kategoria:Emakume eleberrigileak
Kategoria:Kolonbiako idazleak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XXI. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Gaztelaniazko idazleak