Rosa Smith Eigenmann

Rosa Smith Eigenmann (Monmouth, Ameriketako Estatu Batuak, 1858ko urriaren 8a – San Diego 1947ko urtarrilaren 12a) Estatu Batuetako lehen emakumezko iktiologo ospetsua izan zen.  Bere aurkikuntza zientifikoak bakarrik argitaratuz hasi zen, baina gero Carl H senarrarekin kolaboratu zuen. Eigenmann; horren ondorioz, gaur egun "Eigenmann & Eigenmann" izena duten 150 arrain-espezie inguru daude.

 Biografia 
Eigenmann Monmouth-en jaio zen, Illinoisen. Bederatzi haurretatik azkena izan zen. Bere familia jatorriz Kaliforniakoa zen arren, Illinoisera joan ziren egunkari bat egiteko, baina Rosa hauskorra zen eta osasun delikatukoa; beraz, Kaliforniara itzuli ziren eta 1876an San Diegon finkatu ziren. 

San Diegoko Point Loma Seminaryn ikastetxera joan ondoren, Rosak bost asteko ikastaro batean parte hartu zuen San Frantziskoko enpresa-unibertsitate batean. Klasean bi emakume besterik ez zeuden, Rosa eta Kate Sessions San Diegoko baratzezain garrantzitsu bihurtu zena, "Balboako Parkearen Ama" izenez ezaguna.  Rosak San Diegoko Historia Naturaleko Elkartearekin (San Diegoko Historia Naturaleko Museoa) bat egin zuen 1878an, kide elkartu gisa.

David Starr Jordan San Diegora joan zen 1879an, eta orduan Rosa Smith ezagutu zuen. Garai hartan, Rosak gobio itsua aurkitu zuen Point Loma penintsularen azpiko kobazuloetan bizi zela. Jordan txundituta geratu zen eta berarekin batera Indianako Unibertsitatean ikastera bultzatu zuen; Rosak bi urte eman zituen han, baina itzuli egin behar izan zuen, familiako norbaiten gaixotasun baten ondorioz. Indianan egon zen bitartean, Carl Eigenmann ikaslea ezagutu zuen eta San Diegora itzuli ondoren harekin harremanetan jarraitu zuen korrespondentzia bidez. 
Rosa eta Carl San Diegon ezkondu ziren 1887ko abuztuaren 20an. Ezkondu zenean, 28 urte zituela, Rosak San Diego inguruko arrainen zerrenda bat argitaratu zuen, Smithsoniano Institutuak San Diego inguruko perken bilduma bat egiteko eskatu zion, eta 10 lan zientifiko argitaratu zituen, Proceedings of the U.S. National Museum-en egile bakarra izanik.

Ezkondu eta berehala, Eigenmanns senar-emazteak Harvardeko Unibertsitatera joan ziren. Han, bildumak aztertu zituzten, eta Rosa unibertsitateko graduko klase batera joan zen lehen emakumea izan zen, William Gilson Farlow irakaslearekin botanika kriptogamikoa ikasten. Senar-emazteek, Cambridgen zeuden bitartean, lankidetzan egindako lehen lana argitaratu zuten, Hego Amerikako bagreen 500 orrialdeko berrikuspena barne. 1889an Kaliforniara itzuli zirenean, estazio biologiko bat ezarri zuten San Diegon, eta eskualdeko arrainei buruzko azterketak egiten jarraitu zuten. Biak Kaliforniako Zientzia Akademiako partaide izan ziren.

1880 eta 1893 artean, 37 zientzia-lan argitaratu zituen Rosak (12 egile bakar gisa eta 25 egilekide gisa, gehienak senarrarekin batera).1895ean Emakumeen Zientzia Klub Nazionaleko lehendakaria izan zen eta "Emakumeak zientzian" izeneko hitzaldia aurkeztu zuen. Emazte eta ama izanik ikerketan aritzeko zailtasunaz aritu zen, eta esan zuen emakumeek zientziari egiten dizkioten ekarpenak errealismoz ebaluatu behar liratekeela,  zientzia gisa eta ez "emakume batek egindako" zientzia gisa. Sigma Xi-ren, ohorezko elkarte zientifiko nazionalaren, emakumezko lehen presidentea izan zen.

Carlek apoplexia bat izan zuen 1927an, eta familia San Diegora itzuli zen. Urte hartako apirilean senarra hil ondoren, Rosa Coronadon (Kalifornia) geratu zen, baina jadanik ez zen zientifikoki aktiboa. 1947ko urtarrilaren 12an hil zen San Diegon.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Harvard Unibertsitateko ikasleak
Kategoria:Estatubatuarrak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako biologoak
Kategoria:Iktiologoak
Kategoria:Emakume biologoak