Et tu, Brute?

Et tu, Brute? latinezko esaldi bat da, hitzez hitz "Eta hi, Bruto?" edo "Hi ere bai, Bruto?" esan nahi duena. Aipua William Shakespeareren Julius Caesar antzezlanean agertzen da, hirugarren ekitaldiko lehen agerraldian. Esaldia Julio Zesar erromatar diktadoreak ahoskatzen du, bere hilketaren unean, Dezimo Brutori zuzenduta, hiltzaileen artean bereizteko. 

Esaldi horren lehen arrastoak lehenagoko bi isabeldar antzezlanetan ageri dira: Shakespeareren Hernry VI, Part 3 lanean eta Richard Edesen Caesar Interfectus lanean: sarri, lagunen ustekabeko traizioak salatzeko erabili ohi da.

Zesarrek benetan hitz horiek esan zituela baieztatzen duen frogarik ez dago: haren azken hitzak ezezagunak badira ere, Suetonio erromatar historialariak Zesarrek hil aurretik ezer ez zuela esan zioen; hala ere, beste batzuek grezierazko "Καὶ σύ, τέκνον" (euskaraz, "Hi ere bai, seme" edo "Hi ere bai, gazte") esaldia esan zuela zioten.

 Testuingurua 
K.a. 44ko martxoaren 15ean (Martxoko Idusak) senatari talde batek Julio Zesarri eraso egin zion. Senatari haien artean zen Bruto, Julio Zesarren lagunmina. Zesarrek hasieran erasotzaileei aurre egin zien, baina haien artean Bruto ikustean hilik erori zen. Suetoniok esaldiok zurrumurru gisa aipatzen ditu. Plutarkok ere, bide beretik, Zesarrek ezer ez zuela esan dio, baina Bruto ikustean burua togarekin estali zuela defendatzen du horrek.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Julio Zesar
Kategoria:William Shakespeareren pertsonaiak
Kategoria:Latina