Iofon

Iofon (grekeraz Ἰοφῶν, K. a. 460. urtearen inguruan- K. a. 402. urtearen ondoren) antzinako Greziako tragedia idazlea izan zen. Tragedia idazle ospetsua izandako Sofoklesen semea izan zen, eta aita hil ostean haren azken antzezlana, Edipo Kolonon, taularatu zuen bere iloba Sofoklesekin batera. 

Bizitza
Sofokles eta haren emazte Nikostrateren semea izan zen, eta aita artean bizirik zela tragediak taularatu zituen. Lehiaketaren batean irabaztea ere lortu omen zuen (ἐνίκησε λαμπρῶς), zeinetan izan zen ez badakigu ere. K. a. 435. urtean lortu zuen lehenengo garaipena Hiriko Dionisiarretan. K. a. 428. urtean, Euripides tragiko handiak irabazi zuen urtean, Iofonek bigarren saria lortu omen zuen, Euripidesen Hipolito antzezlanaren antzinako argudioetako batek dioenez:

Sofoklesen bizitza obra anonimoak dioenez, aitak maiteago zituen Iofonen anaia Ariston eta bere loba Sofokles, eta hori dela eta Iofonek aita salatu zuen dementziagatik Sofoklesen zahartzaroan, aitaren ondasunak bere egin nahita. Sofoklesek, ordea, erraz arbuiatu zuen akusazio hura, idazten ari zen bere azken lana, Edipo Kolonon, irakurrita:

Badirudi Iofonen karrera oraindik ere bete-betean zegoela K. a. 405. urtean, Aristofanes komedia idazleak haren aipamena egiten baitu Igelak antzezlanean, haren aita Sofokles hil ostean bizirik geratzen den tragedia idazle on bakarra dela esanez. Antzezlan horretan, Dioniso jainkoa Hadesera jaisten da tragedia idazle on baten bila, ez delako bat ere bizirik geratzen Euripides eta Sofokles hil ostean. Iofonen aipamena egiten duen Dioniso pertsonaiak, ordea, zalantzan jartzen du aitaren heriotzaren ostean semeak arrakasta berbera izango ote duen, Iofonek arrakasta hein batean aitaren laguntzari zor ziola nolabait iradokiz:

Hau da Iofoni aipamena egiten dion azken iturria, ez baitakigu noiz hil zen edo arrakasta gehiagorik izan zuen. Badirudi aitarekin izan zituen gorabeherak konpondu zituela lehenengoaren bizitzako azken urteetan, Valerio Maximo idazleak Sofoklesen hilobi gainean ezarri zen epitafioa konposatu zuela esaten baitu, Edipo Kolonon antzezlanari garrantzi berezia emanez. Hori egia balitz, Iofon artean bizirik legoke K. a. 402. urtearen bueltan, orduko hartan taularatu baitzuen bere anaia Aristonen seme Sofoklesek (aitonaren izen eta lanbide berekoa hura) aitona zenduaren azken obra. Iofonek ere Sofokles izeneko semea zuen, baina, Aristonen semeak ez bezala, badirudi honek ez zuela antzerkigile karrerarik eduki.

Antzezlanak
Iofonek 50 antzezlanetik gora idatzi zituela esaten bada ere, horietako zazpiren izenburua bakarrik heldu zaigu gaurdaino, Suda entziklopedia bizantziarrean hari eskainitako sarreran: 

 Akiles (Ἀχιλλεύς).
 Telefo (Τήλεφος).
 Akteon (Ἀκταίων).
 Ilionen arpilaketa (Ἰλίου πέρσις).
 Jasotzen duena (Δεξαμενός).
 Bakanteak (Βάκχαι).
 Penteo (Πενθεύς).

Hauetaz gain, baliteke Iofon izatea Aulos jotzaileak (Αὐλῳδυί) izeneko drama satirikoaren egilea. Lan horietatik, bakanteak antzezlanaren atal bat baino ez da gorde, K. o. V. mendeko Estobeo konpilatzaileak bere lanean bildua. Honela dio:

Erreferentziak

 Kanpo estekak 

Kategoria:Antzinako Greziako idazleak
Kategoria:Antzinako atenastarrak
Kategoria:Sofokles