Persiar golkoko arabiar estatuak

Persiar golkoko arabiar estatuak edo Golkoko arabiar estatuak ()  Persiar golkoarekin muga egiten duten arabiar estatu multzo bati egiten dio erreferentzia. Arabiar ligako zazpi estatu kide daude eskualdean: Bahrain, Kuwait, Irak, Oman, Qatar, Saudi Arabia eta Arabiar Emirerri Batuak.    Yemen Golkoko Arabiar Estatuen Kooperazio Kontseiluko sei herrialdeei lotuta dago, historian eta kulturan oinarrituta. 

Terminoa testuinguru ezberdinetan erabili izan da Golkoko eskualdeko arabiar estatu batzuei erreferentzia egiteko. Golkoko Arabiar Estatuen Kooperazio Kontseiluak eskualdeko batasun politiko nabarmenak Bahrain, Kuwait, Oman, Qatar, Saudi Arabia eta Arabiar Emirerri Batuak biltzen ditu.    Historia modernoan, Britainiar Inperioko hainbat protektoratu,     Tregoaren estatuak barne Golkoko estatu arabiarrak ziren.  Balfour-Paul, G., The End of Empire in the Middle East: Britain's Relinquishment of Power in her Last Three Arab Dependencies, Cambridge University Press, 1984,  

 Politika 
Golkoko Arabiar estatu batzuk monarkia konstituzionalak dira, parlamentu hautatuak dituztenak. Bahrainek (Majlis al Watani) eta Kuwaitek (Majlis al Ummah) legegintzaldiak dituzte biztanleriak aukeratutako kideekin. 

Omango Sultaneriak ere herri-hautatua den aholku-kontseilua (Majlis ash-Shura) du.  Arabiar Emirerri Batuetan, zazpi emirerri monarkikoz osatutako federazioak, Kontseilu Nazional Federalak, aholkularitza-organo gisa baino ez du funtzionatzen, baina bere kideetako batzuk zazpi agintariek izendatutako hauteskunde-kolegio mugatuaren bidez aukeratzen dira.

Saudi Arabiako Erresumak ordezkaritza politiko mugatua duen oinordetzako monarkia izaten jarraitzen du. Qatarren, hautatutako parlamentu nazional bat eztabaidatu eta konstituzio berrian idatzita dago, baina hauteskundeak egiteko daude oraindik. Gerd Nonneman, "Political Reform in the Gulf Monarchies: From Liberalisation to Democratisation? A Comparative Perspective", in Anoushiravan Ehteshami and Steven Wright (eds.)(2007), Reform in the Middle East Oil Monarchies, , pp. 3–45. Saudi Arabia eta Qatar dira 1932an eta 1971n, hurrenez hurren, nazio gisa ezarri zirenetik hauteskunderik egin ez duten bi arabiar estatuak eta monarkia absolutuak.  Irak Persiar golkoan dagoen errepublika federal bakarra da.

 Prentsa askatasuna 
Golkoko zazpi arabiar estatuetako hedabideek askatasun maila desberdina dute, eta Kuwait liderra da, Golkoko bere kideek baino askatasun dezente gehiago duen prentsa bizi batekin Askatasunaren Etxea eta Mugarik Gabeko Kazetarien arabera. Bi erakundeek Kuwaiteko prentsa Persiar golkoko arabiar estatu guztien artean askeena da. Kuwait arabiar munduko prentsa libreko hiru onenen artean dago.   Qatar eta Oman bigarren eta hirugarren postuetan daude, hurrenez hurren,  golkoko arabiar estatuen eskualdeko mailan.

 Bakea 
Golkoko zazpi arabiar estatuak eskualde lurrunkor batean daude eta beren zazpi gobernuek, arrakasta eta ahalegin maila ezberdinekin, bakea aurrera egiten saiatzen dira beren herrialdeetan eta beste herrialdeetan. Hala ere, Persiar Golkoko eskualdeko herrialde arabiarrak —bereziki Qatar— erakunde islamista militanteak finantzatzea leporatzen diete, hala nola Hamas eta Anaia Musulmanak.  Ekonomia eta Bakearen Institutuaren (IEP) 2016ko Bake Globalaren Indizearen arabera, sei gobernuek arrakasta maila ezberdina izan zuten Qatarrekin dagozkien mugen artean bakea mantentzen, eskualdeko kideen artean 1. postuan kokatu ziren eskualdeko eta Erdialdeko erregio baketsuenen artean. Ekialdeko nazioa (eta mundu osoan 34. postuan), Kuwait bigarren postuan dago Persiako Golkoan eta Ekialde Hurbileko eskualdeetan (eta 51 mundu osoan), eta EAEk hirugarren postuan (61 mundu osoan). 

 Ekonomia 
Arabiar estatu horietako gehienek diru-sarrera handiak dituzte petroliotik. Arabiar Emirerri Batuak arrakastaz dibertsifikatzen ari dira bere ekonomia. EAEko BPG osoaren % 79 petrolioa ez diren sektoreetatik dator.  Petrolioa Dubaiko BPGaren %2 baino ez da hartzen.  Bahrainek Persiar Golkoko lehen "petrolioaren osteko" ekonomia du, Bahraingo ekonomia ez baita petrolioan oinarritzen. 

XX. mendearen amaieratik, Bahrainek inbertsio handia egin du banku eta turismo sektoreetan.  Herrialdeko hiriburua, Manama, finantza egitura handi asko ditu. EAEk eta Bahrainek Giza Garapenaren Indize altua dute (2019an mundu osoan 31 eta 42 postuetan sailkatu ziren hurrenez hurren) eta Munduko Bankuak errenta handiko ekonomia gisa aitortu zuen. Munduko Bankuaren arabera, estatu arabiar horietako gehienak munduko laguntza-emaile eskuzabalenak izan dira BPGaren zati gisa. 

Ekialde Hurbileko ezegonkortasun iraunkorrak, bereziki Hamasen eta Israelen arteko gatazkak, mehatxu handia dakar Golkoko Lankidetza Kontseiluko estatuen asmo ekonomikoentzat. Eskualde-egonkortasuna funtsezkoa da nazio hauek beren helburuak lortzeko, inbertsio-giroan zuzenean eragiten baitute eta mundu mailako merkataritzan eta turismoan aritzeko duten gaitasuna. 

Golkoko estatuen estrategia ekonomiko eta politikoek barne dibertsifikazioaren eta kanpo egonkortzearen aldeko foku bikoitza dute, beraz. Sektore ekonomiko berrietan inbertituz eta gatazkak konpontzeko bide diplomatikoak bilatuz, estatu hauek petrolioaren osteko garaian etorkizuna ziurtatzea dute helburu, Ekialde Hurbileko politikaren dinamika konplexuan nabigatzen duten bitartean. Planteamendu estrategiko honek Golkoko eskualde-egonkortasunaren eta oparotasun ekonomikoaren arteko lotura korapilatsua azpimarratzen du, Ekialde Hurbilean bakea eta lankidetzarako etengabeko ahaleginak egitearen garrantzia nabarmenduz.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Persiar golkoa
Kategoria:Arabiar Liga