Ende (argitzailea)

Ende (edo En) eskuizkribuen argitzailea izan zen Leongo Erresuman (Iberiar penintsularen iparraldean) X.. mendearen amaieran. Patton (1997), p. 498 Iberiar penintsulako lehen emakume-artista da, eta Europako lehenengoetakoa. Baliteke moja izatea, agian Tábarako San Salvador monasterioan.Weyle Carr (1997), pp. 7-8

Gironako Beatoa argiztatu zuen. Gironako Katedralean gordetzen den 786an konpilatutako Apokalipsiaren Iruzkina jasotzen duena. Patton (1997), p. 498 Ende izena, beste argiztatzaile batenarekin batera, eskuizkribuaren amairan agertzen da, latinez: ende  et d(e)i aiutrix fr(a)ter emeterius et pr(e)s(bite)r (Ende, margolaria eta Jainkoaren laguntzailea; Emeterio, anaia eta apaiza). Esaldi hori nola zatitu ez dagoenez, autore batzuek artistari Ende deitzera jotzen dute, eta beste batzuek, En.Hala ere, pintrix (edo margolari) forma ohikoagoa izateak iradokiko luke Ende dela modu zuzena.Sutherland Harris; Nochlin (1976), p. 17 Bi argitzaileen aurrean, eskribaren izena agertzen da, Senior.Martin (2012), p. 1

Apokalipsiaren liburuan Juanen irudipenak ilustratzen dituen argiztapena mozarabiar estilokoa da. Musulmanen inbasioaren ondoren Espainian garatutako estilo horrek arte islamiarreko elementuak eta dekorazio-tradizioak nahasten zituen, batez ere geometria, kolore biziak, lurzoru dekoratuak eta irudi estilizatuak azpimarratuz.2018ko uztailean, Asociación Herstóricas Historia, Mujeres y Género elkarteak eta Autoras de Cómic taldeak kultura- eta hezkuntza-proiektu bat sortu zuten, emakumeek gizartean egiten duten ekarpena ikusarazteko eta karta-joko batean oinarriturik ez egoteari buruz hausnartzeko. 

Karta horietako bat Enderi buruzkoa da.
 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 Sutherland Harris, Ann; Noche lin, Linda: Women Artists, 1550-1950. Los Angeles County Museum of Art, 1976. ISBN 9780875870731
 Martin, Therese: "Exceptions and assumptions: women in edad art history" in Martin, Therese (arg. ): Reassessing the Rol of Women as Art and Architecture-ren 'Makers'. BRILL, 2012 ISBN 9789004185555
 Patton, Pamela A.: "Ende" en Gaze, Dela (arg. ): Dictionary of Women Artists Vol. i. Taylor & Francis, 1997. ISBN 9781884964213
 Weyl Carr, Annemare: "Women as artists in the middle ages: The dark is light enough", Gaze, Delia (arg. ): Dictionary of Women Artists Vol. i. Taylor & Francis, 1997. ISBN 9781884964213

 Bibliografia osagarria 

 Chadwick, Whitney, Women, Art, eta Society Thames and Hudson, Londres, 1990

 Kanpo estekak 

Kategoria:X. mendeko margolariak
Kategoria:Espainiako margolariak
Kategoria:Erdi Aroko emakumeak
Kategoria:Leondarrak