Arca (abeslaria)

Alejandra Ghersi Rodríguez,  artistikoki Arca izengoitiz ezaguna (Caracas, Venezuela, 1989ko urriaren 14a) venezuelar abeslaria, konpositorea, disko-ekoizlea, DJ eta modeloa da, Bartzelonan (Katalunia) bizi dena. Musika elektronikoan, noise-n eta musika esperimentalean espezializatuta dago. Guztira zortzi estudio-album argitaratu ditu, eta ekoizle edo laguntzaile gisa aritu da nazioarteko beste artista batzuekin batera, hala nola Björk, Kanye West, Rosalía, Kelela, FKA Twigs, Frank Ocean, Lady Gaga, Shygirl, Sia, Sophie, Tainy, Lil Uzi Vertekin. Hasieran, Arcak musika argitaratu zuen Nuuro izengoitiarekin, 2005etik 2010era arte; izen horrekin bi estudio-album argitaratu zituen, All Clear eta The Reddest Rubby. WENCH musika-bikotearen parte ere bada 2015etik, Shayne Oliverrekin batera. Bikotearekin batera, hainbat soil eta estudioko lehen albuma argitaratu zuen 2022an, eta Greatest Hits ’88 - ‘16 izenburuduna.

Bere ibilbide musikalarengatik eta nazioartean egin dituen aitorpen ugariengatik, musika elektroniko eta esperimentalaren generoan Latinoamerikako erreferente handienetakotzat hartzen da, eta hiri eremu latinoko artista apurtzaileenetakoa. Halaber, Latinoamerikan musika-industrian eragin handiena izan duen LGBTQ figuretako bat da, eta musika-industria anglo-hiztunen barruan artista transgeneroen belaunaldi berriaren aitzindarietako bat.

EP Barón Libre merkaturatu zuen 2012an, lehen aldiz Arca izenarekin, eta, ondoren, EP Stretch 1 eta Stretch 2 kaleratu zituen. Azken horietan, hip hop musika eta trip hop direlakoekin esperimentatu zuen, eta hainbat artistaren musika- eta laudorio-argitalpen garrantzitsuen arreta erakarri zuen, batez ere Ameriketako Estatu Batuetakoa eta Kanye West rapzalea barne.

Ondoren, Xen eta Mutant izenburudun estudioko lehen bi albumak atera zituen, hurrenez hurren, 2014. eta 2015. urteetan, baita Sheep mixtapea ere, 2015. urtean, noise, club, industrial eta ambientekin esperimentuak egiten jarraitu zuen. Hirugarren album homonimoa, Arca (2017), lehena izan zen bere ahotsa modu nabarmenean aurkezten, eta bertan Venezuelako doinua aztertu zuen; Simon Diaz-en eta Venezuelako tradizio folklorikoetan inspiratua. Remezcla atariak honelaxe deskribatu zuen: "Venezuelako diasporako queer umezaroko oda suntsitzailea".Nazioarteko kritikak unibertsalki txalotu zuen album hori. 2020tik 2021era, Arcak Kick album-boskotea kaleratu zuen, Kick I albumarekin hasi (2020) eta Kick IIII.arekin amaitu (2021). Grabazio horiek hainbat estilotan oinarritu ziren: musika elektronikoa, musika esperimentala, intelligent dance music delakoa, hip hop, ambient, industrial, decnoap, reguetón alternatiboa, neoperre, trip hop, club deconstruido, art pop, noise eta tekno.

2021ean, lehen Grammy sarirako izendatu zuten, dance album onenaren edo album elektroniko onenaren kategorian, laugarren estudio-albumarengatik eta Kick I bost albumeko serieko lehenbizikoarengatik. Historiako lehen artista venezuelarra eta latinoamerikarra izan zen sari-kategoria horretan lehiatzen. Bi Grammy Latindar saritarako ere izendatu zuten, 2021ean eta 2022an musika alternatiboko album onenaren kategorian; Kick I eta Kick II albumengatik, hurrenez hurren. 2022an, UK Musika BideoSariak irabazi zuen, Dance/Nazioarteko Bideo Onenaren kategorian; Prada/Rakata bideoarengatik. 2017an XL Recordings diskoetxe britainiarrarekin sinatu zuen Arcak.

Modelo gisa, nazioarteko kanpainak egin ditu hainbat markarekin: Calvin Klein, Bottega Veneta, Reebok, Mugler, Loewe eta Proenza Schouler. Eta aldizkari hauen azala izan da, besteak beste: Vogue Mexiko eta Latinoamerika, Paper Magazine, The Fader, The Wire, Dazed, i-D Magazine eta Pop Magazine.

 Birak 

 2014/2015: Arca DJ Tour (con Jesse Kanda)
 2015/2016: Arca Live & DJ
 2017/2019: Arca
 2019: Mutant;Faith (como residency show)
 2023: Mutant;Destrudo

 Ikusizkoak 
2012tik 2018ra, Jesse Kandarekin elkarlanean aritu zen Arca, albumen alderdi bisualari erreparatzen. Bere albumetarako karatula sortu zuen: Xen (2014), Mutant (2015) eta Arca (2017). Daniel Sannwald argazkilari eta zuzendari alemanarekin ere aritu zen lankidetzan, hainbat musika-bideo sortzeko.

Kick serierako, Frederik Heymanek album guztien karatula sortu zuen, Kick I.a izan ezik, hura Carlota Guerrero artista katalanak eta Carlos Sáez artista multimediak sortu baitzuten.

Tormenta lanean agertu zen, David Chipperfield arkitekto britainiarrak diseinatutako Montrealeko bost pisuko SSENSE ontzi intsigni berrian egin zen jarduera hibrido eta instalazio batean. Lankidetza berria izan zen Carlos Sáez ikus-artista espainiarrarekin.

Albert Moya artista eta zuzendariari ere lagundu zion.

Portadetarako eta musika-bideoetarako Arcaren irudiak, batzuetan, sexualki esplizituak dira, nahita deserosoak edo kezkagarriak. Bereziki, Vanity lan bakunaren bideo irudiak eta Thieveryren bideo musikala NSFW (Ez da segurua) gisa markatu ziren. Reverie lanerako Arcaren bideo musikalak (Jesse Kandak zuzendua) adin-murrizketa du YouTuben irudi grafiko, bortitz eta eduki sexualengatik; halako beste bideo batzuk ere baditu, hala nola Cayo, Electra Rex, Mequetrefe eta Xen.

 Moda 
Arca bideojokoen eta animearen zale amorratua da, eta bere estilo eszentrikoarengatik da ezaguna. Moda "adierazteko modu pertsonal" gisa deskribatu du. Garage aldizkariak honelaxe definitu du haren estiloa: "Benetan kezkagarria den zerbait, askotan giza gorputza eta body izua animearen eta ziborgaren estetikarekin nahasten dituena, jarduketaren eta bizitzaren arteko lerroa lausotuz". Emakume trans gisa publikoki identifikatu aurretik, bere jantziak toreatzaileen estiloan oinarritu ziren, eta haien jakek erreproduzitu egin zituen. «Asko pentsatu nuen Pedro Almodóvarren 'Hable con ella' filmean. Filme horretan torero-kasakan inguratu behar duen norbait, bularrera itsatsita mantenduz». Moda, orduan, bere genero-identitatea adierazteko eta bere burua onartzeko bitarteko bihurtu zen. «Modak asko lagundu dit neure burua garatzen eta onartzea lortzen». 

«Takoi altuak erabiltzen hasi nintzen ni ausartu baino askoz lehenago, edo neure buruari hormonak eskatzen utzi aurretik». Besteak beste, Ιon-Flux (telebistako serie biziduneko protagonista eta izen bereko filma), Trinity (Matrix film-sortakoa), Lulu (Final Fantasy X bideojokokoa, Japoniako rol-bideojokoen frankizia, artista haurtzaroan eta nerabezaroan markatzen duena) eta Maria Lionza (Venezuelako herrialde folklore aren jainkosa bat). Beste hauxe ere esan zuen: "panpina bat izaten saiatzea, artea bera izatea" eta "dibaren" arketipoarekin liluratuta egotea, edo "emakume famatu bat babesten duen exoeskeleto distiratsuarekin", "diba-ahalmen horren zerbait kanalizatzeko aukera emanez taxira igotzen denean, argazkilarientzat modako festa batean posatzen duenean". Bere ibilbidean zehar, Arca hainbat modako marka eta enpresarekin elkarlanean aritu da, bere desfileetan eredu edo musikari gisa parte hartuz, eta, gainera, shooting-ak, aldizkarien azalak edo promozio-filmak egiteko posatu du.

Arca ere oso ezaguna izan da bere ibilbidean prostetikoak eta zankoak erabiltzeagatik, "Diva Experimentaleko" arketipoarekin. «Gustatzen zait pentsatzea modaren hizkuntza oso berezia landu dudala, borrokak gogortutako hizkuntza bat». 

«Zenbat eta errazagoa izan ni janztean erortzea, orduan eta zoragarriagoa iruditzen zitzaidan mozorroa». 

«Zenbat eta kable eta alanbre gehiago izan, zenbat eta handiagoak estriboak, orduan eta bertigo handiagoko estileteak, orduan eta praktikoagoa moda, orduan eta ederragoa da batzuetan, sadikoa da, nolabait, eszenatokitik jaitsi nintzen eta odol faltsua eta odol erreala nituen, eta ezin nituen bereizi». Adierazpen artistiko horretan sartzen dira, halaber, "printzesa gerlariaren" arketipoaren erabilera eta Kick-etan zehar “gaiztoak” diren emakumeen arketipoak. Sorginak, alabak eta piztia basatiak zentzua hartzen hasi dira. “Haiek nire parte dira, baita inkontziente kolektiboaren parte ere”, “nik ez nituen asmatu, baina haiekin borrokatu nahi dut, eta irudi horiek duten eta izaten jarraitzen duten bizitasuna erakutsi nahi dut”. Vogue aldizkarian ere zera esan zuen: “Niretzat, haurra nintzenean, amets bat zen orain daramadan janzkera mota erabiltzea, eta modaren munduko parte izatea”, “oraindik ere atximurka egiten diot neure buruari sinesteko”. Bere lanak eta estiloak nazioarteko diseinatzaile eta moda-etxe askoren arreta erakarri du, hala nola Gucci, Burberry, Calvin Klein, Bottega Veneta, Loewe, Mugler, Proenza Schouler.

 Publizitate-kanpainak 

 Hood By Air – HBA Galvanize by Wench (2015)
 Hood By Air – SS 2016
 Garage – Digital Issue 2020
 Burberry – AW 2020
 Bottega Veneta – PF 2021
 Calvin Klein –  #proudinmycalvins (2021)
 Loewe – Amazona (2021)
 Acne Studios – SS 2022
 Ray-Ban – Ray-Ban Studios (2021)
 Reebok – Life is Not a Spectator Sport (2022)
 Byredo –  Astronomical Mascara (2022)
 Proenza Schouler – SS 2023 (2023)
 Mugler – Fall Winter (2022/23)

 Aldizkari-azalak 

 The Fader (2014)
 Another Man (2015)
 Dazed (2016)
 Groove (2016)
 Crack (2017)
 The Wire (2020)
 Paper Magazine (2020)
 Metal (2020)
 The Travel Almanac (2020)
 i-D Magazine (2020)
 Glamcult Magazine (2020)
 Vogue: Mexico and Latin America (2021)
 Purple Fashion Magazine (2022)
 Pop Magazine (2023)

 Bizitza pertsonala 
Arca emakume transgenero ez-bitar gisa identifikatzen da.

Daniel Sannwald argazkilari alemaniarrarekin harreman laburra izan zuen, eta, gero, hiru urteko harremana izan zuen Carlos Sáez artista multimedia espainiarrarekin. Sarritan aritu da harekin elkarlanean bere proiektuak egiteko.

Mexikoko Voguen egindako elkarrizketan, esan zuen kataluniar jatorriko mutil batekin ateratzen ari zela, eta honako hau erantsi zuen: «Izugarri gustatzen zait mutil-lagunarentzat entsaladak egitea eta noizbait emakume ezkontza-soinekoa erabiltzen imajinatzea, eta hori nahi dut benetan, zorigaiztokoa edo kursia dirudien arren, queer bizitza eta maitasun-fantasia heteronormatiboak kontraesankorrak diruditen arren, baina beste batzuetan oso antzekoak dirudite. Gauza eder bat dago horretan, baita samurra ere; debekatuta ez dagoen zerbait dela sinetsita, guztiz egingarria dela sinetsita». Pertsona transgeneroen eta ez-bitarren eskubideen aktibista da, eta LGBTQ komunitatearena, oro har.

Vogue Mexikori egindako elkarrizketan, Venezuelako etorkin gisa izandako esperientziari buruz honako hau esan zuen: «Migratzaile gisa adiera literalean, queer pertsona guztiak mugaren bateko migratzaileak direla topatzen dut, mugak erronka askorik gabe gurutzatzen dituztenei emandako segurtasuna eta pribilegioa daude. Zenbat eta gehiago erakutsi esplizituki maite dituzunei, zein familiatan jaio zinen, zure komunitatean, hori ekintza heroikoa dela uste dut».

 Diskografia 
 Estudio-albumak 

[[Fitxategi:Arca Sonar 4.jpg|thumb|358x358px|Arca Bartzelonako Sónar Jaialdian, 2019ko uztailaren 18a.
 2006: All Clear (Nuuro izengoitiaz)
 2009: The Reddest Ruby (Nuuro izengoitiaz)
 2014: Xen
 2015: Mutant
 2017: Arca
 2020: Kick I
 2021: Kick II
 2021: Kick III
 2021: Kick IIII
 2021: Kick IIIII

 Bildumak 

 2022: Kick

 Pantaila luzeak 
+Hautatutako informazioa duten luzapenen zerrenda (EP)TituluaXehetasunakIn Transit (Nuuro izengoitiaz) Irteera: 2005eko azaroaren 27an
 Diskografikoa: Poni Republic
 Formatuak: deskarga digitalaPaper Heart  (Nuuro izengoitiaz) Irteera: 2007ko irailaren 12an
 Diskografikoa: Poni Republic
 Formatuak: deskarga digitalaAmigos (Nuuro izengoitiaz) Irteera: 2008ko abuztuaren 18an
 Diskografikoa: Poni Republic
 Formatuak: deskarga digitalaBaron libre Irteera: 2012ko otsailaren 1ean
 Diskografikoa: UNO NYC
 Formatuak: deskarga digitalaStretch 1 Irteera: 2012ko apirilaren 19an
 Diskografikoa: UNO NYC
 Formatuak: deskarga digitala eta streaming-aStretch 2 Irteera: 2012ko abuztuaren 6an
 Diskografikoa: UNO NYC
 Formatuak: CD, LP, deskarga digitala eta streaming-aMadre Irteera: 2021eko urtarrilaren 22an
 Diskografikoa: XL Recordings
 Formatuak: deskarga digitala eta streaming-a

 Bakunak 

 Artista nagusi 
UrteaIzenburuaAlbuma2014«Thievery»Xen«Now You Know»«Xen»2015«Wound» / «Sad Bitch»«Vanity»Mutant«Soichiro»«En»«Front Load»«Monstruosidad»Ez du albumik2016«Sin rumbo»Entrañas2017«Piel»Arca«Anoche»«Reverie»«Saunter»«Desafío»2020«@@@@@»Ez du albumik«Nonbinary»Kick I«Time»«Mequetrefe»«KLK» (Rosaliarekin)2021«Madre» (Oliver Coatesekin)Madre«Incendio»Kick III«Born Yesterday» (Siarekin)Kick II«Prada / Rakata»«Electra Rex»Kick III«Queer» (Planningtorockekin)Kick IIII2022«Cayó»Kick2023«Ritual»Kick

 Nahasketa-albumak 
+Hautatutako informazioa duten errematxe-albumen zerrendaTituluaXehetasunakRiquiquí; Bronze-Instances (1-100) Irteera: 2020ko abenduaren 16an
 Diskografikoa: XL Recordings
 Formatuak: deskarga digitala eta streaming-a

 Elkarlaneko albumak 
+Aukeratutako informazioa duten elkarlaneko albumen zerrendaTituluaXehetasunakGreatest Hits'88-'16 (Shayne Oliverrekin) Irteera: 2022ko abuztuaren 11n
 Diskografikoa: Independentea
 Formatuak: deskarga digitala eta streaming-a

 Mistoak 
+Hautatutako informazioa duten mistoen zerrendaTituluaXehetasunak&&&&& Irteera: 2013ko uztailaren 23an
 Diskografikoa: autoargitalpena, Hippos in Tanks
 Formatuak: CD, LP, deskarga digitala eta streaming-aSheep Irteera: 2015eko urtarrilaren 13an
 Diskografikoa: autoargitalpena
 Formatuak: deskarga digitalaEntrañask Irteera: 2016ko uztailaren 4an
 Diskografikoa: autoargitalpena
 Formatuak: deskarga digitala eta streaming-a^^^^^ Irteera: 2020ko maiatzaren 2an
 Diskografikoa: autoargitalpena
 Formatuak: deskarga digitala±±±±± Irteera: 2020ko ekainaren 27an
 Diskografikoa: autoargitalpena
 Formatuak: deskarga digitala

 DJ nahasteak 
+DJ nahasteen zerrenda, hautatutako informazioarekinTituluaXehetasunakBaron Foyel Irteera: 2011ko urriaren 6an
 Diskografikoa: DIS Magazine
 Formatuak: deskarga digitalaFADER/MoMA PS1 Warm Up Mix Irteera: 2012ko maiatzaren 5ean
 Diskografikoa: Fader Label
 Formatuak: deskarga digitala@@@@@ Irteera: 2020ko otsailaren 21ean
 Diskografikoa: XL Recordings
 Formatuak: deskarga digitala eta streaming-a

 Agerpen bereziak 
+Merkaturatze-urtea eta jatorrizko albuma duten agerpen berezien zerrendaUrteaTituluaAlbuma2016«Meditation» (Babyfather Arcarekin)"BFF" Hosted by DJ Escrow«Deep» (Babyfather Arcarekin)«Snm» (Babyfather Arcarekin)«Wound Bootleg» (Napo Arcarekin)Too Fusty2019«Country Pursuits» ( Arca Woody Jacksonekin)The Music of Red Dead Redemption 2 (Original Score)2020«Love & Basketball 2» (Dean Bluntetik Arcarekin)Roaches, 2012-2019 (*D’lux)«Vanessa Casas» (Dean Blunt-en Arcarekin)«Maitaleak»Mutants bol. 1: 1312«Shifting» (Oneohtrix Point Neverrekin)Magic Oneohtrix Point Never«Mallorca»Mutants bol. 2: Riot«Skullqueen»Mutants bol. 3: Seed2021«Bitter Orange (Papi Club Remix 2002)» (Releford-en eskutik Arca eta Papi Club)Paper: Precision Array to Probe the Epoch of Reionization«Ni bai (arima)»Mutants bol. 4: Love«Panggilan»B.RB Musika«Transitents in the Render» (Oliver Coates Arcarekin) Ez du albumik«Risueño»Mutants bol. 5: Free2022«El Alma que Te Trajo» (Trance Arcarekin)Beldurrezko gauak2023«Unconditional» (Shygirl Arcarekin)Nymph_o

 Kredituak 
UrteaIzenburuaArtistaAlbumaKreditoak2013«The Redeemer»Dean BluntThe RedeemerEkoizpena«New Slaves»Kanye WestYeezusEkoizpen gehigarria«Hold My Liquor»Ekoizpen gehigarria eta konposaketa«Send It Up»«I'm in It»Ekoizpen gehigarria«Blood on the Leaves»«Water Me»FKA TwigsEP2Ekoizpena, ahots ekoizpena, konposaketa«Ultraviolet»«How's That»Ekoizpena, konposaketa«Papi Pacify»2014«Lights On»LP1«Hours»Ekoizpena, konposaketa«Give Up»Ekoizpen gehigarria2015«Lionsong»BjörkVulnicuraEkoizpena, programazioa«History of Touches»«Black Lake»«Family»Ekoizpena, programazioa, konposaketa«Notget»«Atom Dance»Ekoizpena, programazioa«Mouth Mantra»«A Message»KelelaHallucinogenEkoizpena, konposaketa, nahasketa, grabazioa«Hallucinogen»Ekoizpena, konposaketa, nahasketa2016«Meditación»Babyfather"BFF" Hosted by DJ EscrowArtista gonbidatua, Ekoizpena«Deep»«Snm»«Mine»Frank OceanEndlessEkoizpena2017«Take Me Apart»KelelaTake Me ApartEkoizpen gehigarria«Enough»Ekoizpena«Onanon»Ekoizpena, konposaketa«Turn to Dust»«Arisen My Senses»BjörkUtopia«The Gate»«Sue Me»«Claimstaker»«Future Forever»«Blissing Me»Ekoizpena«Utopia»«Body Memory»«Courtship»«Losss»«Tabula Rasa»«Saint»2019«Take It Back»Blood OrangeAngel's PulseAhotsa2021«Human's Lament»Juaki Pesudo Ez du albumikMasterizazioa, nahasketa2022«Come For Me»ShygirlNymphEkoizpena, nahasketa

 Nahasketak 
+Kaleratze urtea eta artista originala duten iradokizunen zerrendaUrteaIzenburuaArtista2011«Are You That Somebody»Aaliyah«Love You in Chains»Nelly Furtado2014«Hips Don't Lie»Shakira2015«Lana Monument»Lana Del Rey2017«Async»Ryūichi Sakamoto2020«Little Demon»Frank Ocean2021«Rain on Me»Lady GagaAriana Grande2022«Colourgrade»Tirzah

 Bideografia 

 Musika-bideoak 
+Merkaturatze-urtea eta zuzendaria duten bideo musikalen zerrendaUrteaAbestiaZuzendaria(k)Erreferentzia2012«Ass Swung Low»Jesse Kanda«Manners»2014«Held Apart»«Thievery»«Now You Know»«Xen»2015«Sad Bitch»«Soichiro»«En»Arca«Vanity»Arca
Daniel Sanwald«Front Load»Jesse Kanda2016«Sin rumbo»2017«Anoche»«Reverie»«Desafío»2018«Fetiche»ArcaCarlos Sáez2020«@@@@@»Frederik Heyman«Nonbinary»«Time»Manson«Mequetrefe»ArcaCarlos SáezKynan Puru Watt2021«Madre» (Oliver Coatesekin)Aron Sanchez«Prada/Rakata»Frederik Heyman«Born Yesterday»Guillermo AliagaPedro Triviño«Electra Rex»ArcaCarlota Guerrero2022«Cayó»Albert Moya«El Alma Que te Trajo» (Safety Trancerekin)ArcaUnax LaFuente2023«Ritual»Albert Moya

 Elkarlaneko bideoak 
+Merkaturatze-urtea eta zuzendaria(k) dituzten lankidetza-bideoen zerrendaUrteaTituluaZuzendaria(k)Erreferentziak2014TraumaArca
Jesse Kanda

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Caracastarrak
Kategoria:DJak
Kategoria:Emakume musikariak
Kategoria:Venezuelako musikariak
Kategoria:Emakume abeslariak
Kategoria:Venezuelako abeslariak
Kategoria:Transgenero eta transexualak