Bernadette Sanou Dao

Bernadette Sanou Dao, Bernadette Dao edo Bernadette Dao Sanou, (Baguinda, Bamako, 1952ko otsailaren 25a) idazlea, irakaslea eta politikaria da.Herrialdeko lehen poeta eta eleberri bat argitaratu zuen bigarren emakumea,  lehena Monique Ilboudo izan zen, Le Mal de Peau argitaratu zuen 1990en. Kultura-ministroa izan zen 1986-1987 bitartean, Thomas Sankararen agintaldian, eta 1999an Eskualdeko Integrazioko ministroa.

 Biografia 
Bamakon jaio zen, orduan Sudan Frantsesa. 11 urte zituela, Malitik Burkina Fasora ( Frantziar Volta Garaia) joan zen familia. Uagadugúko Notre Dame de Kolog-Naba College-n ikasi zuen eta batxilergoko titulua lortu zuen 1972an. Dakar-en, Cheikh-Jatorr-Diop Unibertsitatean literatura eta hizkuntzalaritza ikasi zituen, eta geroago Estatu Batuetan, Ohioko Unibertsitatean Afrikako hizkuntzalaritzan maisutza egin zuen eta Frantzian CREDIFen ikasi zuen.

1986an, Alfabetatze Institutu Nazionalean (INA) lan egin zuen, eta urte horretan bertan, 1986ko irailean, Burkina Fasoko Kultura Ministerioa 1987ko abuztura arte bere gain hartu zuen lehen emakumea izan zen. Ondoren, IPBko zuzendaria. 

1986an, 1987an, Burkina Fasoko lehen kultura-ministroa izan zen. Thomas Sankara izan zen lehendakari. Sankararen aurkako estatu-kolpearen ondoren, Institutu Pedagogikoan egindako lanaz gain, emakumeak eta haurrak babesteko elkarteetan aritu zen, 1988an UNTENI (Haurraren biziraupen, babes eta garapenerako elkartea) eta 1991n GUIMBI (emakumeentzako elkarrekiko funtsa) fundatuz. 1996az geroztik, hainbat kargu izan zituen (Informazioaren Kontseilu Goreneko kidea; Eskualdeen Integrazioko ministroa 1999an; Burkina Fasoko Turismo Bulego Nazionaleko zuzendaria).

Frantseseko irakaslea izan zen, Hizkuntzalaritza Aplikatuko Saileko arduraduna, eta, geroago, Burkinako Pedagogia Institutuko zuzendaria, erretiratu zen arte, eta hainbat eskola-eskuliburu prestatzen lagundu zuen, bai Diula bai frantsesean. 

Bernadette Sanou Daok poesia, ipuinak eta eleberriak idatzi zituen; Mâh Dao izengoitiaren azpian haur liburu bat argitaratu zuen. Jean-Cocteau poesia saria irabazi zuen 1995ean Quote-part et Symphonie bildumarengatik..

 Literatura-lana 
1988an, "Partutition" izeneko lehen poesia-liburua argitaratu zuen, minaren esperientzia partikularra gogorarazten duena. Emakumeen oinazea, eta, aldi berean, bizirik irauteko eguneroko borroka mantentzen duen gizarte osoaren mina.

Bere lan ezagunenetako bat La dernière épouse (Azken emaztea) da. Griot (ipuin) tradizional bat erabiltzen du, Bertan, senar-emazteen arteko harremanak eta sarritan emakumeentzat dituzten zailtasunak aztertzen ditu, gizonen zein emakumeen desleialtasuna, gizakien gaiztakeria, eta gaixotasun agurgarriak biktimarengan, haien familiarengan eta lagunengan duen eragin tragikoa.Umorez eta ironiaz betetako ahotsarekin, pertsonaien desiorik sekretuenak azaltzen ditu, pertsona bakoitzaren barne-ezagutza duenaren ikuspegitik. Hori egitean, Sanouk zalantzan jartzen ditu emakumeak isilarazten dituzten eta haien ezagutzaren garrantzia baztertzen duten gizarte-egiturak.

 Publikoacopmes 

 Eleberriak 

 La dernière épouse, Abiyán, EDILIS, 1997, 128 p.  ; réunit neuf nouvelles : Un garçon pour Malick ; Le fils de l'abbé Banbaga Jean-Baptiste ; Hommes tout-puissants ; L'amant de Josette ; Rue de l'hôpital ; Sacrée mère Zizanie ; Un albinos pour le trône ; La dernière épouse ; Tony le rêve;. 2e édition, Abiyán, EDILIS, 2001.
 La femme de diable & autres histoires, Ouagadougou, Découvertes du Burkina, 2003.
 Avance, mon peuple et autres nouvelles du Burkina Faso, Ouagadougou, Découvertes du Burkina, 2005, 233 p. .
 Le charme rompu, Abiyán, Vallesse Éditions, 2014.

 Poesia 

 Parturition (Vaines douleurs-fureur vaine), dans le recueil Poésie, Ouagadougou, Ministère de la Culture, Imprimerie Presses Africaines, 1988, p. 5-38..
 Émeraudes, dans le recueil Poésie pour enfants, Ouagadougou, Ministère de la Culture, Imprimerie Presses Africaines, 1987, p. 5-20.
 Symphonie (Soie et Soleil), Ouagadougou, Imprimerie Nouvelle du Centre, 1992.
 Quote-Part, poésie, Ouagadougou, Imprimerie Nouvelle du Centre, 1992. Le poème « Une femme comme il faut » est particulièrement remarqué,
 Quote-part et Symphonie, París, Nouvelle Pléiade, 1995, 58 p. .

“Una visita vergonzosa” olerkiak inspiratu zuen Habibou Zoungrana zuzendari burkinesaren “Alguien en la puerta” 2015eko film laburra..

 Haurrentzako liburuak 

 La Crèche du petit Mohammed, Abiyán, CEDA/ Hurterbise, 2002, collection « Lire au prénaut » ; républicion : Vanves, Édicef, 2012, 32 or. illustré par Audrey Gessat  ά2-7531-0549-2..

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

 .
 K Landry Guy Gabriel Yaméogo, « Étude actantielle du poème Une femme comme il faut de Bernadette Dao », dans Sciences du langage : giltzations, désarticulations, réartikulations, 2017 (lire en ligne), 69-88 or.
 Salaka Sanou, « DAO/SANOU Bernadette », dans La littérature burkinabé: l'histoire, les hommes, les oeuvres, Limoges, PULIM, 2000 (ISBN 2-8428-7190-1, lire en ligne), 84-85. or.

 Kanpo estekak 

Kategoria:Burkina Fasoko emakumeak
Kategoria:Parisko Unibertsitateko ikasleak
Kategoria:Burkina Fasoko idazleak
Kategoria:Emakume eleberrigileak
Kategoria:Emakume poetak
Kategoria:Haur literaturako idazleak
Kategoria:Frantsesezko idazleak
Kategoria:XXI. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Burkina Fasoko politikariak
Kategoria:Kultura ministroak