Ziba Ganiyeva

Ziba Paνa qizi Ganiyeva (azerbaijanera-n: ,  (Shamaji, Sobietar Batasuna, 1923ko abuztuaren 20a - Mosku, Errusia, 2010) azerbaijandar jatorriko sobietar frankotiratzailea, errekonozimenduko esploratzailea eta  irrati  operadorea izan zen, Bigarren Mundu Gerran Armada Gorriaren lerroetan borrokatu zuena. Gatazka horretan gutxienez hogei soldadu etsai hil zituen. Gerra ostean pelikula bateko protagonista izan zen eta filologo bihurtu zen..

 Biografia 

 Haurtzaro eta gaztaroa 
Ziba azeria zen aitaren aldetik eta uzbeka amaren aldetik. Iturriak asko aldatzen dira beren jaioterriaren gainean; gehienek Shamajin (Azerbaijan) jaio zela adierazten dute.. Iturriak asko aldatzen dira jaioterri zehatzaren inguruan; gehienek adierazten dute Shamajin (Azerbaijan) jaio zela, baina Azerbaijango Sobiet Entziklopediak adierazten du Gulistonen (Uzbekistan) jaio zela, eta Errusiako Defentsa Ministerioaren Podvig naroda datu-baseak dio Shymkenten (Kazakhstan) jaio zela..Azerbaijan Soviet Encyclopedia (1979), vol. 3, p. 137 

1937an, Purga Handiaren garaian, ama atxilotu egin zuten, eta aitak etxetik bota zuen bere segurtasunerako. Handik gutxira Taskentera joan zen bizitzera, eta Uzbekistango Filarmonikako departamentu koreografiko trebatu berrian sartu zen. Gero Moskura joan zen 1940an eta Lunacharsky Antzerki Arteen Estatuko Institutura joaten hasi zen.

 Bigarren Mundu Gerra 
1941eko uztailean, Alemaniak Sobietar Batasuna inbaditu ondoren, Ganiyevak boluntario gisa bere burua eskaini zuen Armada Gorriarekin bat egiteko, eta Moskuko Fusilari Komunisten 3. Dibisioan zerbitzatu zuen. Zehaztasun-tiroan, metrailadoreen erabileran eta errekonozimenduan oso entrenamendu laburra jaso zuen, eta frankotiratzaileen mugimendua aktiboki sustatu zuen.. Berehala, dibisioko beste emakume soldadu batzuen lagun egin zen, bereziki Nina Solovéi frankotiratzailearena, haren lagun ona egin baitzen. 1941eko azaroaren 7an, Armada Gorriaren desfile ospetsuan parte hartu zuen Moskuko kaleetan barrena. 1942ko urtarrilean, Moskuko Fusilari Komunisten 3. Dibisioa Fusilarien 130. dibisioa bihurtu zen. Bestalde, Ganiyeva frankotiratzaile izendatu zuten Fusilari Motordunen Errekonozimendurako 151. batailoi independentean.

Gerran, Natalia Kovshova eta María Polivanova Sobietar Batasuneko heroiekin borrokatzeko misio askotan parte hartu zuen. Frankotiratzaile izateaz gain, irrati-operadore gisa lan egin zuen azterketa-misioetan, eta etsaia zeharkatu zuen hamasei aldiz 1941eko neguan.

1942ko maiatzaren 23an, Bolshoe Vragovo herrixkako guduan nabarmendu zen, Maryovsky raioian. Batailan, berak eta haren lankide frankotiratzaile batzuek su handia izan zuten tanke-pelotoi batek eraso eta gero erretiratzen ziren soldadu etsai batzuen aurka. Haren ondoren, aurri-egoeran dagoen eraikin batean aparkatutako metrailatzaile etsai batek eraso egin zien. Ziba eta lankide soldadu bat metrailadorearen atzean ezkutatu ziren, eta  tiro egin zioten.Handik gutxira, ordea, zauri larriak izan zituen leherketa bateko metrailak, eta Nina Solovey, Fiodor Kirillov eta Yákov Koliako lagunek eraman zuten ospitalera. Septizemia zuenez, Maria Shvernik, Nikolái Shvérnik politikariaren emaztea, arduratu zen. Handik hamaika hilabetera bakarrik eman zioten alta ospitaletik, baina ez zen borrokara itzuli zaurietatik sendatu ondoren. Bere mailarik altuena subtenientearena izan zen.

 Publizitatea 
Gerran, haren argazkia (eskuina) egunkari eta aldizkari sobietar askotan agertu zen, Verchernyaya Moskva, Komsomolskaya PravdaГазета «Комсомольская Правда» № 262 (5357) от 6 ноября 1942 года, стр. 2 eta Ogonek gazteentzako aldizkariaren azalean barne.Журнал «Огонёк» №28 (789) от 1942 года Kaukasoko amei egindako dei bat, gerra-ahalegina lagun zezaten, Rabotnitsa aldizkari feministaren 19. eta 20. zenbakietan argitaratu zen 1942an.Журнал «Работница» № 19-20, 1942 г.

 Gerraostea 
Gerraren ondoren, antzerki-karrerara itzuli eta Tofik Kadyrov diplomatiko sobietarrarekin ezkondu zen. Nabi Ganiev zuzendari uzbeko Tahir y Zuhra filmaren protagonista izan zen, shahini persiar gisa. 1955etik 1956ra Bakuko Alderdiko Goi Eskolako Hizkuntza eta Literatura Saila zuzendu zuen eta 1956an ikertzaile bihurtu zen Sobietar Batasuneko Zientzien Akademiako Ekialdeko Ikasketen Institutuan. Filologiako Zientzietako hautagai titulua jaso zuen. Moskun hil zen 2010ean.

 Etsai erorien kopuruari buruzko eztabaida 
Ganiyevak ezabatutako etsaien zenbaketa zehatza eztabaidan dago: Bandera Gorriaren Ordena  emateko idatzitako sari-orriak eta 1942ko ekainean argitaratutako Vechernyaya Moskva egunkariaren zenbaki batek 20 heriotza egotzi zizkion; Vera Murmantseva historialari errusiarrak, berriz, 21 hilketa egotzi zizkion, Fassayako Komolsomsir 28.Газета «Вечерняя Москва» № 138 (5579) от 15 июня 1942 годаГазета «Комсомольская Правда» № 262 (5357) от 6 ноября 1942 года, стр. 2Tahir Salahovek, berriz, 129 faxista hil zituela adierazi zuen.

 Kondekorazioak 

 Bandera Gorriaren ordena
 Izar Gorriaren ordena
 Aberriaren Gerraren Ordena 1.er gradua
 Moskuko defentsaren domina

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
Bigarren Mundu Gerran borrokatu ziren beste frankotiratzaile sobietar batzuk:
 María Polivanova
 Natalia Kovshova
 Nina Lobkóvskaya
 Roza Šánina
 Aliyá Moldagulova
 Liudmila Pavlichenko
 Nina Petrova

 Kanpo estekak 

Kategoria:Bandera Gorriaren Ordena jaso dutenak
Kategoria:Emakume militarrak
Kategoria:Moskun hildakoak
Kategoria:Emakumeak Bigarren Mundu Gerran
Kategoria:Frankotiratzaileak
Kategoria:Sobietar Batasuneko militarrak
Kategoria:Bigarren Mundu Gerrako sobietar militarrak