Merkurioren trantsitu

Merkurioren trantsituaElhuyar Hiztegia edo iragatea Merkurio zuzenean Eguzkiaren eta Lurraren artean igarotzen denean gertatzen den gertaera astronomiko bat da. Iragate batean, Merkurio puntu beltz txiki bat bezala agertzen da, Eguzkian zehar mugitzen dena, planetak eguzki diskoaren zati txiki bat iluntzen duen bitartean. Orbita-lerrokadurak direla eta, Lurretik ikusten diren iragateak maiatzean edo azaroan gertatzen dira.

Azken lau trantsituak 2003ko maiatzaren 7an, 2006ko azaroaren 8an, 2016ko maiatzaren 9an eta 2019ko azaroaren 11ngertatu ziren eta hurrengoa 2032ko azaroaren 13an izango da. Iragate tipiko batek ordu batzuk irauten du. Merkurioren trantsituak Artizarraren trantsituak baino askoz ere ohikoagoak dira. Mende bakoitzean 13 edo 14 inguru dira, batez ere Merkurio Eguzkitik hurbilago dagoelako eta azkarrago orbitatzen duelako.

2014ko ekainaren 3an, Curiosity espazio-zundak Merkurio Eguzkitik nola igarotzen zen ikusi zuen, Lurra ez den zeruko gorputz batetik planeta-trantsitu bat ikusten zen lehen aldia izanda.

Maiztasuna 
Merkurioko iragateak Lurra Merkurioren orbitako nodo batekin lerrokatuta dagoenean bakarrik gerta daitezke. Gaur egun, lerrokatze hori maiatzaren 8ko (beheranzko nodoa) eta azaroaren 10eko (goranzko nodoa) egun gutxiren buruan gertatzen da. Merkurioaren diametro angeluarra 12″ inguru da maiatzerako, eta 10″ inguru azarorako. Iragatee baten batez besteko data handitu egiten da mendeetan zehar, Merkurioren prezesio nodalaren eta Lurraren prezesio axialaren ondorioz.

Hona hemen XXI. mendeko trantsituak:
+Trantsitu-datak2003ko maiatzaren 7a2006ko azaroaren 8a2016ko maiatzaren 9a2019ko azaroaren 112032ko azaroaren 13a2039ko azaroaren 7a2049ko maiatzaren 7a2052ko azaroaren 9a2062ko maiatzaren 10a2065eko azaroaren 112078ko azaroaren 14a2085eko azaroaren 7a2095eko maiatzaren 8a2098ko azaroaren 10a

 Historia 
Pierre Gassendik 1631ko azaroaren 7an Merkurioren trantsitu baten lehen behaketa egin zuen. Planetaren tamaina txikiak harritu zuen Eguzkiarekin alderatuta. Johannes Keplerrek 1630ean argitaratutako efemerideetan Merkurio eta Artizarraren iragateak iragarri zituen.

Greenwicheko Errege Behatokiko Shuckburgh teleskopioa 1832ko Merkurioren trantsituan erabili zuten. Dollond bidezko mikrometro batez hornituta zegoen eta errefraktore txikiaren bidez ikusitako gertakarien txosten bat egiteko erabili zuten. Trantsitu behatuz, kronometratuz eta neurriak hartuz, planetaren diametroa lortu zuten. Txanpon bat eguzkiaren aurka presionatzearekin alderatu zituzten efektu berezien berri ere eman zuten. Behatzaileak honela esan zuen:

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Merkurio
Kategoria:Trantsitu astronomikoak