2012ko Artizarraren trantsitua

2012ko Artizarraren trantsitua edo iragatea astronomo guztiek ikusi ahal izan zuten trantsitua izan zen. Fenomeno astronomiko bat da, non Artizarra Eguzkiaren aurpegitik mugitzen den disko txiki ilun bat bezala agertzen den. Artizarraren iragate guztiak bezala, planeta hau Eguzkiaren eta Lurraren artean jarri zelako gertatu zen. Gure planetaren zati handi batetik ikusi ahal izan zuten.

Behatzailearen posizioaren arabera, une zehatza ± 7 minututan ere alda daiteke. Artizarraren iragateak aurreikus daitezkeen fenomeno ezohikoen artean daude. Zortzi urteko aldea duten bikoteak dira, eta 121,5 eta 105,5 urteko patroi erregularra dute elkarren segidako bikoteen artean.  

Aurreko iragatea 2004ko ekainean gertatu zen eta hurrengoa 2117ko abenduan.

 Ezaugarriak 
Iragate osoa Ozeano Barearen mendebaldetik, Ipar Amerikako ipar-mendebaldetik, Asiako ipar-ekialdetik, Japoniatik, Filipinetatik, ekialdeko Australiatik, Zeelanda Berritik eta Artikotik ikusi ahal izan zen, horien artean Eskandinavia eta Groenlandia iparraldean.   Ekainaren 6an, egunsentiaz geroztik, Asia hegoaldetik, Ekialde Ertainetik, ekialdeko Afrikatik eta Europa gehienetik aurrera ikusi ahal izan zen igarobidearen amaiera. Ez zuten ikusi Hego Amerika gehienetik, Ozeano Atlantikoaren zati handi batetik eta mendebaldeko Afrikatik.

 Azterketak 
Iragateak hainbat azterketa-aukera eman zizkien zientzialariei, eta horien artean honako hauek aipa daitezke:

 Izar baten distiraren erorketaren neurketa planeta batek zeharkatzen duenean (Artizarra, kasu honetan), eta hori, ziurrenik, lagungarria izango zaie astronomoei exoplanetak bilatzen. 2004an ez bezala, 2012an Eguzkiaren 11 urteko zikloaren etapa aktibo batean gertatu zen, eta, beraz, orban askoko izar aldakorrak orbitatzen dituzten planetak detektatzeko datuak eman zituen.
 Bidaian zehar Artizarraren itxurazko diametroa neurtzeak, aldez aurretik kalkulatutako diametroarekin alderatzeko, gainera, exoplaneten tamaina zenbatesteko moduari buruzko informazioa eman zuen.
 Artizarraren atmosfera aldi berean behatzea lurreko teleskopioetatik eta Venus Express espazio-ontzitik. Horrek aukera hobea eman zuen atmosferaren tarteko maila ulertzeko, ikuspuntu bakar batetik aldi berean lor daitekeena, eta planetako klimari buruzko informazio berria eman beharko luke.
 Artizarraren atmosfera espektroskopiaren bidez aztertzeak aukera emango du atmosfera ezezaguneko exoplanetak analizatzeko oinarri bat ezartzeko.
 Hubble espazio teleskopioak Ilargia ispilu gisa erabili zuen Venusek islatutako argia aztertzeko, atmosferaren osaera ere zehazteko. Hori exoplanetak aztertzeko beste teknika bat izan daiteke.
 Gertaera dokumentatzen zuten lekuen kopuru handiak informazio asko eman zuen paralaxiaren bidez, eta horrek are neurketa zehatz gehiago sortuko ditu.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Artizarraren trantsituak
Kategoria:2012 zientzian