Alicia Gimenez Bartlett

Alicia Giménez Bartlett (Almansa, Albacete, 1951ko ekainaren 10a) albacetar filologoa eta idazlea da. Petra Delicado polizia-inspektorea protagonista duen polizia-nobelengatik da ezaguna. Besteak beste, 2011n Nadal eta 2015. urtean Planeta sariak irabazi ditu.

Aitzindaria da Espainiako polizia-eleberriari ikuspegi femeninoa eta feminista ematen.

 Biografia 
Aita tren-langilea zen, eta ama ezagutu zuen Albaceteko Almansa herrira egindako bidaia ugarietako batean. Alicia jaio aurretik, aita eta ama Tortosara (Tarragona) joan ziren lanera. Erditu aurretik, ama Almansara itzuli zen. Bertan jaio zen 1951ko ekainaren 10ean, Mantxako herri horretako Juan Ruano doktorearen klinikan. Lehenbiziko hiru hilabeteak igaro ondoren, ama Tortosara itzuli zen berarekin. Han igaro zituen lehen urteak, eta hiri horretako teresiarren eskolan ikasi zuen. Ingeles Filologia ikasi zuen Valentziako Unibertsitatean, eta Espainiako Literaturan doktoratu zen Bartzelonako Unibertsitatean, La Narrativa de Gonzalo Torrente Ballester izeneko tesiarekin; tesia José Manuel Blecua Teijeirok zuzendu zuen, eta 1981ean argitaratu zuen Torrente Ballesterri buruzko ikerketaren oinarria.

1975az geroztik, Bartzelona eta Vinarozko erdigunetik sei kilometrora duen finkan bizi da.

 Idazle ibilbidea 
Giro pribilegiatuan hasi zuen bere ibilbidea: Latinoamerikako boomaren autore handiak hartu zituen Bartzelona herrian. Carmen Balcells literatura-agente izan zuen urteetan.

1984an bere lehen eleberria argitaratu zuen, Exit (Seix Barral). Una habitación ajena (1997) lanarekin, Virginia Woolf idazle lesbianaren eta Nelly neskamearen arteko tentsioak birsortu zituen, eta bere karrerako lehen literatura-saria lortu zuen: Lumen argitaletxearen Emakumezkoen Sari Berezia.

Urtebete lehenago, Patricia Cornwellen La jota de corazones irakurrita, konbentzitu egin zuen polizia-nobela batzuk hasteko Petra Delicado polizia-inspektorea protagonista zela. Gutxienez sagako hamairu obra egiteko bidea eman dio. Hainbat hizkuntzatara itzuli dira, eta arrakasta handia dute Italian edo Alemanian. Eleberri-serie horrek hainbat sari eman dizkio, hala nola "Raymond Chandler saria" 2008an (lehenago John le Carré eta John Grishamek eskuratu zuten). Saiakera ere landu du, besteak beste, El misterio de los sexos eta La deuda de Eva lanetan.

2011n, Nadal Saria jaso zuen Donde nadie te encuentre lanarekin, Teresa Pla Meseguer (La Pastora ezizena) Tortosaren basoetan ezkutatuta dagoen Florencio Pla Meseguer (Teresa Pla Meseguer) gudari hermafroditaren bizitzari buruzko eleberri historikoa, Guardia Zibilak ustez 1949an bortxatua.

2015. urtean Planeta Saria lortu zuen Hombres desnudos lanarenkin, eta 2019an Nadal sariaren epaimahaiko kide izan zen, urte horretako urtarrilaren 6an Guillermo Martinezi emandako edizioan.Alicia Giménez Bartlett gana el premio Planeta 2015, EL MUNDO

 Emakume protagonistak 
Giménez Bartlett aitzindaria da Espainiako polizia-eleberriari ikuspegi femeninoa eta feminista ematen. Generoa "oso matxista" dela uste du, eta idazle nagusiek beti egin dutela gizonezkoaren aldeko apustua. Eleberrietan, ordea, emakume batek agintzen du, eta haren betiko laguntzailea, Fermín Garzón, "menpekoa da, baina horrela izatea ez dago gaizki –esan zuen gaiari buruzko elkarrizketa batean–, emakumeak beti izaten baitira fiskalaren biktimak edo laguntzaileak, poliziaren emazteak edo hiltzailearen konplizeak". 

Petra Delicado andrea, hiru aldiz ezkondua, adulteroa, eta seme-alabarik izan nahi ez duena, feminitateko ohiko estereotipo asko apurtzen.

1999an Ana Belén protagonista zuen hamahiru kapituluko telesaila filmatu zen Petra Delicado eta Santiago Segura Fermín Garzón lankide banaezinaren paperean.
 Lanak 
 Eleberriak 
 Exit (1984, Seix Barral)
 Pájaros de oro (1987, Montesinos)
 Caídos en el valle (1989, Montesinos)
 El cuarto corazón (1991, Versal)
 Vida sentimental de un camionero (1993, Lumen)
 La última copa del verano (1995, Grijalbo-Mondadori)
 Ritos de muerte (1996, Grijalbo-Mondadori).  Petra Delicadoren  1. nobela  
 Día de perros (1997, Grijalbo-Mondadori).  Petra Delicadoren  2.nobela 
 Una habitación ajena (1997, Belacqua). Femenino Lumen Saria
 Mensajeros de la oscuridad (1999, Plaza & Janés). Petra Delicadoren  3. nobela 
 Muertos de papel (2000, Plaza & Janés).Petra Delicadoren  4. nobela
 Serpientes en el paraíso (2002, Planeta). Petra Delicadoren  5. nobela
 Secreta Penélope (2003, Seix Barral)
 Un barco cargado de arroz (2004, Planeta). Petra Delicadoren  6. nobela 
 Días de amor y engaños (2006, Planeta)
 Nido vacío (2007, Planeta).  Petra Delicadoren  7. nobela
 El silencio de los claustros (2009, Destino). Petra Delicadoren  8. nobela 
 Donde nadie te encuentre (2011, Destino), Premio Nadal
 Nadie quiere saber (2013, Destino). Petra Delicadoren  9. nobela
 Crímenes que no olvidaré (2015, Destino). Petra Delicadoren  10. nobela
 Hombres desnudos (2015, Planeta), Premio Planeta
 Mi querido asesino en serie (2017, Destino). Petra Delicadoren  11. nobela
 Sin muertos (2020, Destino). Petra Delicadoren  12. nobela 
 La presidenta (2022, Alfaguara)
 La mujer fugitiva (2024, Destino). Petra Delicadoren 13. nobela

 Saiakerak 

 El misterio de los sexos (2000, DeBolsillo)
 La deuda de Eva (2002, Lumen)

 Sariak eta aintzatespenak 
 ezkerrera|thumb|300x300px|Alicia Gimenez Bartlett plaka 1997 - Lumen Emakumezkoen Saria, besteren logela batengatik
 2004 - "Ostia, mare di Roma" Nazioarteko Saria, Una camera tutta per gli atri (Una habitación ajena) lanarengatik
 2006 - Matera Awardeko (Italia) Women Fiction Jaialdia saria, Petra Delicado seriearengatik
 2006 - Atzerriko eleberri onenaren Grinzane Cavour (Noir) saria, Un barco cargado de arroz lanarekin
 2008 - Raymond Chandler saria, Petra Delicado seriearengatik
 2009 - Internazionale Fregene saria
 2011 - Nadal saria Donde nadie te encuentre lanarekin
 2014 - Pepe Carvalho saria 
 2015 - Planeta saria, Hombres desnudos lanarekin

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Albacetearrak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XXI. mendeko emakume idazleak
Kategoria:XX. mendeko Espainiako idazleak
Kategoria:XXI. mendeko Espainiako idazleak
Kategoria:Espainiako eleberrigileak
Kategoria:Emakume eleberrigileak
Kategoria:Polizia eleberriko idazleak
Kategoria:Emakume aitzindariak
Kategoria:Gaztelaniazko idazleak