Conchita Bustindui

Conchita Bustindui Garate (Berritua, Bizkaia, 1927ko abenduaren 2a - Markina-Xemein, Bizkaia, 2026ko otsailaren 25a) erraketista profesionala izan zen. Besteak beste, Mexikon jokatu zuen, eta han ezagutu zuen bere senarra izan zena.

 Bizitza 
Berriatuan (Bizkaia) jaioa, zazpi urte zituela Ermura (Bizkaia) lekualdatu zen, aita Domingok bertako udaletxeko idazkaria kargua hartu zuenean. Sekretarixuanekua deitzen zioten ermuarrek.

Eibarren hasi zen erraketa jokoan trebatzen. Conchita izenarekin kantxaratuta, lau urte egin zituen erraketista Bartzelonan, eta zazpi Mexikon. Han ezagutu zuen Fermin Mugerza zestalaria, hura ere Mexikon jokatzen ari zela. Biak ezkondu ziren, eta, euren pilotari ibilbideak bukatutakoan, Ferminen jaioterri Markina-Xemeinen kokatu ziren. Herri horretan hil zen Conchita, 98 urte zituela.

 Aitzindariak 
Emakume kirolari aitzindariak izan ziren erraketistak. Arrakastaz beteriko hiru edo lau hamarkada bizi izan zituzten. 1940ko eta 1950eko hamarkadak izan ziren erraketisten urrezko urteak. Erraketisten historia, orain arte nahiko isilik egon bada ere, esanguratsua izan zen oso. Hego Euskal Herriko 47 herritako 237 erraketista profesional daude zenbatuta. Zenbaki garrantzitsua da eta gainera, 1940. hamarkadako estatistiken arabera, emakume lizentzia gehiago zeuden gizonenak baino. Garaiko emakume aurreratuak izan ziren, familia eta herria utzi eta lanera alde egin zutenak. Beren ibilbidearen berri, aitzitik, inork gutxik izan du oraintsu arte. Azken urteotan aldiz, hainbat erakusketa eta omenaldi ari dira antolatzen.

 Aitortzak 

2024an, Markina-Xemeingo erraldoi taldeko figura berria aurkeztu zuten, Conchita izenekoa. Haren gaztetako aurpegia du, eta erraketista jantzita dago. Inauterietan aurkeztu zioten erraldoia erraketista ohiari; haren etxepera gerturatuta, aurreskua dantzatu zion Conchitak Conchitari. Mari Eli Ituarte kultura zinegotziak azaldu zuenez:
Argi genuen laugarren erraldoiak emakumezkoa izan behar zuela, eta nor hobea, gurea bezalako herri batean, erraketista bat baino. 

 Omenaldiak 
Emakumezkoen kirol profesionalean aitzindariak izan ziren erraketistak, historiak ahaztu egin dituen arren. Halere, azken urteotan merezitako hainbat omenaldi jaso dituzte.

 2013ko abuztuaren 19an Bilboko La Esperanza frontoian omenaldia jaso zuen, Lucia Areitioaurtena, Olga Cazalis eta Maria Elena Hernandezekin batera.

 2019an Erakusketa antolatu zuen Ziortza-Bolibarko Simon Bolibar museoak erraketisten omenez.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Apostanto por ellas
 Raketistak Lehen eta Orain dokumentala (Trailerra)
 Raketistak Lehen eta Orain erakusketa

Kategoria:Berriatuarrak
Kategoria:Bizkaiko pilotariak
Kategoria:Erraketistak