Mati Diop

Mati Diop (Paris, 1982ko ekainaren 22a) aktore eta zuzendari frantziar-senegaldarra da. 2019ko Canneseko Nazioarteko Zinemaldian Urrezko Palma lortzeko lehiatu zen lehen zinemagile afrikarra izan zen, Atlantics filmarekin. Azkenean, Epaimahaiaren Sari Nagusia jaso zuen. 2024an, Berlinaleko Urrezko Hartza irabazi zuen, Dahomey filmarekin.

 Biografia 
Bere aita Wasis Diop musikari senegaldarra da, eta Djibril Diop Mambety zinemagilearen iloba.Des promesses en courts - Mati Diop, par Jean-Philippe Tessé dans les Cahiers du cinéma  d'avril 2013, . Bere ama frantsesa da, eta Mati Diop Parisen jaio eta hazi zen. Bere osabaren lan zinematografikoak bereziki eragin zion, eta haren urratsari jarraitzea erabaki zuen.

Autodidakta, Mati Diopek oso gazterik egin zuen jauzi. 2000 eta 2005 artean, euskarri desberdinak esploratu zituen, besteak beste, musika eta argazkilaritza. Korsikan egin zuen antzerki-ikastaro batean, Thierry de Peretti ezagutu zuen, eta Don Delilloren Valparaiso obra taularatzen lagundu zion, Théâtre de la Bastille antzokian. Antzerki antzezlanetarako hainbat soinu- eta bideo-sorkuntza ekoitzi zituen (besteak beste, Gaëtan Kondzot-ek zuzendutako Yan Fosse-ren Hiver, Cristèle Alves Meira-k zuzendutako Jean Genet-en Les Nègres). 2004an, bere lehen film laburra autoekoitzi eta zuzendu zuen Parisen, Last Night.

Sharunas Bartas zuzendariaren ondoan laguntzaile gisa esperientzia labur bat izan ondoren, Mati Diopek Palais de Tokyo ikerketa artistikoko Pavillon laborategiarekin (2006) eta Fresnoyko Arte Garaikideko Azterlan Nazionalarekin (2007) bat egin zuen,Clémentine Mercier, « Mati Diop, le pari Dakar », Libération, 15 mai 2019. zeina arin utzi baitzuen (2008)  lehen aldiz, aktore protagonista izateko Claire Denisen 35 rhums filmean. Emakume aktore onenaren MK2 Jeune Talent saria jaso zuen, eta esperientzia horrek zuzendari izateko grina piztu zion, Apichatpong Weerasethakul-en edo John Cassavete bezalako zinema estatubatuar independenteen lanean inspiratuta.

2008an, Mati Diopek Touki Boukiren ondare pertsonal eta kolektiboari eskainitako Mille Soleils izenburuko lehen film bat zuzentzea eta autoekoiztea erabaki zuen, Dakarren, bere osaba Djibril Diop Mambetyk 1973an zuzendu eta urte hartan Cannesen aurkeztutako kultuzko filma. Lehen esplorazio bidaia batean, Atlantiques film laburra izan zen sekuentzia dokumentala ekoitzi zuen. 2011n, Matik Big in Vietnam film laburra (Thierry de Perettirekin batera idatzia La Réplique kolektiboko aktoreekin egindako tailer baten barruan) eta Snow Canon film laburra, urte bereko Veneziako Zinemaldian hautatua, zuzendu zituen. 2012an, azkenean, Dakarren Mille Soleils zuzendu zuen, eta, 2015ean, Liberian Boy (Manon Lutanierekin batera zuzendua). Bere film laburrak nazioarteko hainbat jaialditan aurkeztu dira, besteak beste, Atlantiques fimarekin 2010ean Rotterdameko Nazioarteko Zinemaldian film labur onenaren Tiger saria irabazi zuen.

2018an, Mati Diopek bere lehen film luzea zuzendu zuen Dakarren, itsasoan desagertutako gazte migratzaileei eskainitako mamuen filma. 2019an, Atlantique (Olivier Demangelekin batera idatzia) 2019ko Canneseko zinema-jaialdiko lehiaketa ofizialean hautatu zuten. Sari Nagusia irabazi zuen, eta Sylvester Stallonek eman zion saria. 92. Oscar Sarien nazioarteko 10 film onenen artean egon zen.Anthony Moreira, « Cannes 2019 : une Sélection officielle éblouissante », Les Inrocks, 18 avril 2019.

2019an, munduko berrogeita hamar frantses eragin handienen Vanity Fair rankingean agertu zen, non Zinema kategorian bigarren postua izan baitzuen.

2020an, In my room filmatu zuen erabateko konfinamenduan, Miu Miu-ren Woman Tales bildumaren barruan. Urte berean aurkeztu zuten Veneziako Zinemaldian. 2021ean, Mati Diopek Spike Lee buru zuen Canneseko zinema-jaialdiko lehiaketa ofizialeko epaimahaian parte hartu zuen.

2024an, Film Onenaren Urrezko Hartza irabazi zuen Berlingo Nazioarteko Zinemaldiaren 74. edizioan (Berlinale izenarekin ezaguna), Dahomey izeneko bigarren filmarekin. Europak lapurtutako Afrikako arteari buruzko dokumentala da. 

 Filmografia 

 Aktore gisa 

 2008: 35 rhums, Claire Denis - Joséphine
 2009: Le Garde corps (film laburra) rena
 2010: Yoshido (les autres vies) (erdi metraia), Sébastien Betbeder - Amy
 2010: Sonámbulos, Thierry de Peretti
 2011: Bye Bye (film laburra), Édouard Deluc
 2011: Un autre monde (telefilma), Gabriel Aghion
 2012: Simon Killer, Antonio Campos - Victoria
 2014: Fort Buchanan, Benjamin Crotty - Justine

 Zuzendari gisa 

 2004: Last Night (film laburra)
 2010: Atlantiques (film laburra)
 2011: Snow Canon (film laburra)
 2012: Big in Vietnam (ertaina-luzea)
 2013: Mille soleils (ertaina-luzea)
 2015: Liberian Boy (film laburra, Manon Lutanierekin zuzendua)
 2019: Atlantics (film luzea)
 2024: Dahomey (dokumentala)

 Sariak 

 Rotterdameko Nazioarteko Zinemaldia 2010: Filma labur onenaren tigrea: Atlantiques
 Rotterdameko Nazioarteko Zinemaldia 2011: Filma labur onenaren tigrea: Big in Viertnam
 Festival international de cinéma de Marseille  Marseillako Nazioarteko Zinemaldia 2013: Sari Nagusia: Mille Soleils
 Cannesko Nazioarteko Zinemaldia 2019: Sari Nagusia: Atlantiques
 Journées cinématographiques de Carthage. Kartagoko Zinemaldia 2019. Zilarrezko Tanit:  Atlantiques
 Festival du film de Londres. Londresko Zinemaldia 2019. Lehenengo film onena. Atlantiques
 New York Film Critics Circle 2019: Film onena: Atlantiques
 Berlinale 2024: Urrezko hartza: Dahomey.

 Izendapenak 

 Lumières 2010: Emakumezko esperantza onenaren Lumières Saria: 35 Rhums
 César 2020: Lehenengo film onenaren César-a: Atlantiques

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 



Kategoria:Paristarrak
Kategoria:Frantziako emakume aktoreak
Kategoria:Zinema zuzendariak
Kategoria:Emakume zuzendariak