Cortinarius cotoneus

Cortinarius cotoneus Cortinariaceae familiako onddo espezie bat da. Sindrome orellaniko hilgarria sor dezake.

Sinonimoak: Gomphos cotoneus, Dermocybe cotonea, Cortinarius sublanatus, Cortinarius conopus.

 Deskribapena 
Kapela: 6 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, esferiko-kanpai itxurakotik ganbilera, makurtasun zabal bat mantenduz, ertza biribildua. Kapelaren azala arre-oliba-berdexka kolorekoa, lehorra, ezkatatxoz estalia.

Orriak: Adnatuak eta eskotatuen bitartekoak, zabal, lodiak, sabeldunak, hori-oliba kolorekoak zahartzean arre-oliba eta gorrixka kolorekoak bihurtzen dira.

Hanka: 6 eta 9 cm bitarteko garaierakoa, sendoa, erdian, klabiformea oinarri erraboilduna, sustrai antzekoekin, horia tonu oliba kolorekoekin, eraztunaren eremua ezkatatxoekin, behean flokonosoa. Gortina handia baina iheskorra.

Haragia: Lodia eta trinkoa, zuri zikin kolorekoa, errefauaren usain eta zaporearekin. Espora-jalkina marroi- burdin kolorekoa.

Etimologia: Cortinarius hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. Cotoneus epitetoa, apur bat feltrodun itxura duelako kapelak.

 Toxikotasuna 
Toxikoa. Orellanina jotzen badugu intoxikazio nefrotoxikoen errudun, Cortinarius orellanus, Cortinarius orellanoides, Cortinarius speciosissimus eta Cortinarius henricii espezieek eta horien lau barietateek bakarrik dutela toxina hori. Cortinarius generoko espezieak jateko onak zirela pentsatzen zen, baina 1952an 102 lagun pozoitu ziren
Polonian Cortinarius orellanus-a janda; horietatik 19 hil ziren.

 Nahasketa arriskua 
Cortinarius venetus eta Cortinarius melanotus delakoekin nahas daiteke, hauek txikiagoak (2-6) dira eta oin mehea dute.

 Sasoia eta lekua 
Uda amaieratik udazken hasierara. Urria. Hostozabaletan: artadietan, erkametzetan, haritzetan, pagadietan. Orbeletan. Kare-lurretan.

 Banaketa eremua 
Alaska, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Turkia, Sri Lanka.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Cortinarius
Kategoria:Kanadako onddoak
Kategoria:Alaskako onddoak
Kategoria:Ameriketako Estatu Batuetako onddoak
Kategoria:Europako onddoak
Kategoria:Errusiako onddoak
Kategoria:Turkiako onddoak
Kategoria:Sri Lankako onddoak