1761eko Artizarraren trantsitua

1761eko Artizarraren trantsitua edo iragatea astronomo guztiek ikusi ahal izan zuten lehen trantsitua izan zen. Fenomeno astronomiko bat da, non Artizarra Eguzkiaren aurpegitik mugitzen den disko txiki ilun bat bezala agertzen den. Artizarraren iragate guztiak bezala, planeta hau Eguzkiaren eta Lurraren artean jarri zelako gertatu zen. Gure planetaren zati handi batetik ikusi ahal izan zuten.

Behatzailearen posizioaren arabera, une zehatza ± 7 minututan ere alda daiteke. Artizarraren iragateak aurreikus daitezkeen fenomeno ezohikoen artean daude. Zortzi urteko aldea duten bikoteak dira, eta 121,5 eta 105,5 urteko patroi erregularra dute elkarren segidako bikoteen artean.  

 Ezaugarriak 
Iragatea 1761eko ekainaren 6an gertatu zen. Ia Asia osoan ikusi zuten, Australiako mendebaldean eta ekialdeko Europan. Eguzkiaren irteeran ikusi ahal izan zen Afrikan eta Europa osoan. Ozeano Barean eta Ipar Amerikako ipar-ekialdean eguzkia sartzen denean ikus zitekeen.

Joan-etorrien ordutegia honako hau izan zen (UTC):
 1. kontaktua: 02:02
 2. kontaktua: 02:20
 Gehienezko igarobidea: 05:19
 3. kontaktua: 08:18
 4. kontaktua: 08:36
 Denbora guztira: 6 ordu eta 34 min.

 Historia 
1761eko iragatea Zazpi Urteko Gerraren (1756-1763) amaiera aldera gertatu zen, Europako potentzia gehienak munduaren zati handi batean (Europa, Ipar Amerika, India, etab.) nahasi zituen gatazka nagusia. Hala eta guztiz ere, lehen lankidetza zientifiko multinazionala egin zuten, Europan, Asian eta Afrikan hirurogei behatokiren parte-hartzearekin.

Iragatearen behaketak tanta beltzaren efektua nabarmendu zuen lehen aldiz. Efektu optiko horren ondorioz, tanta beltz txiki batek planetaren disko beltza eguzki-linboaren mugarekin lotzen duela dirudi, 2. kontaktuaren ondoren eta 3.aren aurretik, gertatzen den une zehatza zehaztasunez kronometratzea eragotziz.

1761ean, Mikhail Lomonosov errusiar zientzialariak ekitaldi honi "Artizarraren trantsitua Eguzkitan" izeneko lana eskaini zion.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Artizarraren trantsituak
Kategoria:1761 zientzian