Betibizi urdin

Betibizi urdina, betilore urdina edo statice (Limonium sinuatum), landare apaingarriko espezie botanikoa da Plumbaginaceae familiakoa.

Hostoen eta loreen ezaugarriengatik, oso egokia da lore lehorrak eta lore moztuak lortzeko, baita loreontzi apaingarri gisa ere.

 Morfologia 
Landare iraunkorra da, belarkara, 15-40 cm-ko altuerakoa. Zurtoin gutxi gorabehera zuzena, hiperspidoa, lau ertz hegodun, korapilo bakoitzean hiru apendize lantzeolatu, foliazeoak, 1-8 cm luze. Hosto guztiak erroseta basalean, pinnatifida, 3-15 cm luze eta 1,5 cm zabal, alde bakoitzean 4-7 lobulu biribilekin, pubeszentzia latzarekin. Infloreszentzia korinbo motakoa, trinkoak, terminalak, bi eta hiru erradio loredunez konposatuak, hiru braktearekin loratuak. Hortz ziztatzaileen barneko braktea. Goiko zurtoina hegalduna, korinboaren azpiko orri bat bezala. 14 mm-ko luzerako kaliza erradiatua, ertz tolestua eta morea duena, iraunkorra. Korola erradiatua, zuri horixka edo arrosa, erorkorra.

 Bizitza eta ugalketa 
Landare bizia da. Udan eta udazkenean loratzen da. Uda amaieran haziak sakabanatzen hasten da. Udaberrian aldaxka bidez ugaldu daiteke.

 Habitata 
Kostalde hareatsuak eta arrokatsuak. Leku lehorrak eta gaziak.

 Banaketa 
Mediterraneoa. Afrikako iparraldetik, Kanariak barne, eta Palestina. Europa mediterraneo osoan zehar zabaldu zen. Ugaria da Iberiar penintsularen hego-ekialdean, Gata lurmuturrean eta Entinas-Sabinar lurmuturran.

 Laborantza 
Batzuetan landare apaingarri gisa lantzen da

Limonium sinuatuma, maila profesionalean, berotegietan hazten da gehien bat. Horrela, ekoizpen handiena lortzen da, eta, gainera, lore moztuaren merkatua urte osoan hornitzen da. Espezie hau oso ondo hazten da lurzoru gazi eta hareatsuetan; hala ere, lurzoru mota guztietan hazten da, iragazkorrak eta drainatze onekoak badira.

Oro har, landaketatik loratu arte 100 eta 250 egun bitartean igarotzen dira.

 Taxonomia 
Limonium sinuatum-ek (L.) Mill. eta The Gardeners Dictionary-n argitaratua: . . . eighth edition no. 6. 1768.

 Etimologia

Limonium: izen generikoa, grekozko leimonetik datorrena, "belardi hezea" esan nahi duena, genero horretako espezie askoren habitata aipatuz.Limonium en Flora de Canarias

sinuatum: bihurria esan nahi duen epiteto latinoa, hostoen linboari erreferentzia eginez.En Epítetos Botánicos

 Sinonimia

 Statice sinuata L.
 Taxanthema sinuata (L.) SweetLimonium sinuatum en PlantList

 Izen arrunta 
Izen arrunt hauek ditu Euskal Herriko bertako hizkuntzan eta erdaretan:
 Euskaraz: betibizi edo betilore urdina.
 Gaztelaniaz: capitana, capitanos, consuelda de Cádiz, flor de paja, mano de hierro, siempreviva, siempreviva azul, siempreviva de flor.
 Frantsesez: saladelle sinuée, limonium à feuilles sinuées, saladelle à feuilles sinuées, statice sinué.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:1768. urtean deskribatutako landareak
Kategoria:Plumbaginaceae
Kategoria:Lineok deskribatutako taxonak
Kategoria:1753. urtean deskribatutako landareak