Eltzarrain

EltzarrainEuskaltzaindia: 166. araua: Euskal Herriko ibaiak. edo Mediano Euskal Herriko ibai bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. 19,7 kilometro luzerarekin, Anuen Xuriain mendiko magalean jaiotzen da, 1369 metroko altueran, eta Ultzama ibaian isurtzen da, Odieta udalerriko Ostitz herriko inguruan, 478 metroko altueran.

Ibilbidean zehar, 74 kilometro koadroko arroako urak jasotzen ditu. Bere ibilbidean, Anue ibarra zeharkatzen du.

 Izena 
Euskaltzaindiaren arabera eta tradizionalki euskaldunen artean, ibaia Eltzarrain izenez ezagutu izan da. Nafarroako Gobernuak, ordea, Mediano mantentzen du modu ofizial gisa, euskaraz "ertaina" esan nahi baitu.

Tradizioz, Euskal Herriko ibaiek ez dute izen bakarra izaten, baizik eta eremuaren araberakoa izaten da, eta ez da izen finkorik egon ibai honentzat. Horrela, Iruñerrian sartzen ziren ibai ezberdinak bereizteko, Arga ibaia (Esteribarren Zubiri ibaia deitua) río Mayor edo río Caudaloso bezala ezagutzen zen erdaran, "ibai handia" esan nahi duena. Bestalde, Ultzama ibaiak río Mediano izena zuen, Arga ibaia baino txikiagoa baitzen, baina inguruko errekak baino handiagoa.

Geroago, Julio Altadillek ibaien izenak behin betiko finkatu zituenean, gaur egun dauden bezala, Mediano aukeratu zuen, logikoagoa zatekeen Belate aukeratu beharrean.

Eltzarrain izena Mediano izenaren euskararako egokitzapen bat da, eta ez du inguruko hizkuntza tradizionala errespetatzen, ertain eta arrain hitzetatik abiatuta.

 Ibilbidea 

 Ibaiadarrak 
 Aierdiko erreka (ezkerraldea)
 Aranongo erreka (eskuinaldea)
 Errotalarreko erreka (ezkerraldea)
 Zapartzango erreka (eskuinaldea)
 Ezkatiko erreka (ezkerraldea)
 Artzekiko erreka (ezkerraldea)
 Etxaideko erreka (ezkerraldea)
 Xaibeko erreka (ezkerraldea)
 Zubiondoko erreka (ezkerraldea)

 Zehartatutako herriak 

 Lantz
 Olague
 Etxaide
 Burutain

 Oharrak 

 Erreferentziak 


 Ikus, gainera 

 Ultzama
 Nafarroa Garaiko ibaiak
 Euskal Herriko ibaiak

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nafarroa Garaiko ibaiak
Kategoria:Anue
Kategoria:Iruñerriko Ibarrak
Kategoria:Ultzama ibaia