Arrazoitze zirkular

Arrazoitze zirkularra (latinez: circulus in probando, grezieraz: κύκλωι δείκνυσθαί) falazia logiko bat da, akats logiko bat, non argumentu baten premisa konklusioaren berdina edo antzekoa den. Beste modu batean esanda, baiespen bat babesteko ebidentzia edo arrazoi sendoak eman beharrean, arrazoitze zirkularrak ideia bera behin eta berriz errepikatzen du inolako informazio berririk aportatu gabe, hau da, baiespen baten premisa eta ondorioetatik independentea den froga edo oinarririk ez da gehitzen. Aldez aurretik aurkeztutako baiespen batetik abiatuta eta baiespen hori froga gisa erabilita frogatzen da argumentuaren egiatasuna.

Arrazoitzeko modu honek ez du baiespen baten egiatasuna eta faltsutasuna frogatzen, baina arrazoiketa zuzen baten ondorio logiko gisa agertzen da lehenengo momentu batean, eta, beraz, ondorioa ere egiazkoa bezala agertzen da. Gisa honetako argumentuek konbentzigarriak dirudite, izan ere, baiespena sostengatzen dela dirudi. Hala ere, ez dago baiespen hori sostengatzeko oinarri solidorik, behin eta berriz ideia berdinaren bueltan jarduten delako.

 Formak 
Arrazoiketa zirkularrak pausu bakarra edo pausu asko eduki ditzake, ondorioz, zenbait kasutan arrazoiketa baten zirkulartasuna identifikatzea zaila da, batik bat arrazoiketa katea luzea denean.

 Urrats bat 
a egia dela frogatu:

 a → a

Ondorioa: a egiazkoa da.

 Adibidea 

 “Altuena, ederrena eta begi urdinak dituena naiz” frogatzeko.

 “Altuena, ederrena eta begi urdinak dituena naiz”

Ondorioz, argi dago: “Altuena, ederrena eta begi urdinak dituena naiz.”

 Bi urrats 
Lehenengo kasua baino elaboratuagoa:

a egiazkoa dela frogatzeko:

 a → b
 b → a

Ondorioa: a egiazkoa da.

 Adibidea 

 “Gizakiak animaliak baino azkarragoak dira” frogatzeko.

 “Gizakiak animaliak baino azkarragoak badira, orduan, animaliak ez dira gizakiak bezain azkarrak.”
 “Animaliak gizakiak bezain azkarrak ez badira, orduan, gizakiak animaliak baino azkarragoak dira”.

Ondorioz, “Gizakiak animaliak baino azkarragoak dira.”

 Hiru urrats 
a egiazkoa dela frogatzeko:

 a → b
 b → c
 c → a

Ondorioa: a egiazkoa da.

 Adibidea 

 “Estralurtarrak existitzen dira” demostratzeko:

 “Estralurtarrak existitzen badira, orduan, estralurtarrak beste planeta batzuetan bizi dira.”
 “Estralurtarrak beste planeta batzuetan bizi badira, orduan, estralurtarrak Lurrera beste planeta batzuetatik datoz.”
 “Estralurtarrak Lurrera beste planeta batzuetatik etortzen badira, orduan, estralurtarrak existitzen dira.”

Ondorioz, estralurtarrak existitzen direla frogatuta gelditzen da.

 Lau edo urrats gehiago 
a egiazkoa dela frogatzeko:

 a → b
 b → c
 c → d
 d → a

Ondorioa: a egiazkoa da.

 Adibidea 

 Honakoa demostratzeko: 5 = 7:

 5 = 7 bada, orduan, 5 + 3 = 7 + 3.
 5 + 3 = 7 + 3 bada, orduan,5 + 3 - 3 = 7
 5 + 3 - 3 = 7 bada, orduan, 5 + 0 = 7
 5 + 0 = 7 bada, orduan, 5 = 7

Ondorioz, 5 = 7 izango da.

 Bibliografia 

 Heinz Duthel (2015). Epistemología. University of Gerona.
 Marafioti, Roberto (2008). De las falacias (1 edición). Editorial Biblos. p. 27. ISBN 978-950-786-664-7.
 Fernández Sosa, Luis F. (1979). Comunicación. South-Western Publishing Company. p. 56

 Kanpo estekak