Luxenburgoko lehen ministro

Luxenburgoko lehen ministroa (luxenburgeraz: Premierminister vu Lëtzebuerg) Luxenburgoko Gobernuko burua da. 1989tik Lehen Ministro titulua ofiziala da, nahiz eta Gobernuko burua izen horrekin ez ofizialki ezaguna izan denbora luzez. Aurretik, 1857 eta 1989 artean, Luxenburgoko gobernuburuaren izen ofiziala Gobernuko presidentea zen. 1857 baino lehen, Gobernu burua Kontseiluko lehendakaria zen. Titulu horiez gain, lehen ministroak Estatu ministroarena erabiltzen du, nahiz eta titulu hori normalean bigarren mailan uzten den.

 Lehen ministroen zerrenda 

 Herbehereetako Erresuma 
Lehen ministroa
(jaiotza-heriotza)IrudiaAgintaldiaErregeak
(erregealdi)ZenbakiaHasiAmaiera1Gaspard-Théodore-Ignace de la Fontaine
(1787–1871)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Gaspard_De_La_Fontaine.jpg|79x79px1848ko abuztuaren 1a1848ko abenduaren 6aGilen II.alink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:WillemIINL3.jpg|erdian|158x158px(1840-1849)Lehen ministroa. Konfiantza bozketaren ondorioz dimisioa eman zuen .2Jean-Jacques Willmar
(1792–1866)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Jean-Jacques_Willmar.jpg|76x76px1848ko abenduaren 6a1853ko irailaren 23aGilen III.alink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Willem_III_(1817-90),_koning_der_Nederlanden,_Nicolaas_Pieneman,_1856_-_Rijksmuseum.jpg|erdian|148x148px(1849-1890)Gobernadoreak baztertua3Charles-Mathias Simons
(1802–1874)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mathias_Simon.JPG|73x73px123456781853ko irailaren 23a 1854koirailaren 23a 1856komaiatzaren 24a 1857ko ekainaren 2a 1857ko azaroaren 29a 1858ko azaroaren 12a 1859ko ekainaren 23a 1859ko uztailaren 15a1854ko irailaren 23a 1856ko maiatzaren 24a 1857ko ekainaren 2a 1857ko azaroaren 29a 1858ko azaroaren 12a 1859ko ekainaren 23a 1859 kouztailaren 15a 1860koirailaren 26a1856ko kolpea . Kontseiluko lehendakaria 1857ko azarora arte; hortik aurrera Jaurlaritzako lehendakaria. Dimisioa emanda.4Victor, Tornacoko baroia
(1805–1875)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Victor_de_Tornaco.jpg|72x72px12345671860ko irailaren 26a  1863ko irailaren 9a  1864komartxoaren 31a  1866ko urtarrilaren 26a  1866ko abenduaren 3a  1866ko abenduaren 14a  1867ko ekainaren 18a1863ko irailaren 9a 1864ko martxoaren 31 1866ko urtarrilaren 26a 1866ko abenduaren 3a 1866ko abenduaren 14a 1867ko ekainaren 18a 1867ko abenduaren 3aKabinete laburrena, 1866ko abendua. Luxenburgoko krisia ; Londresko Ituna . Konfiantza bozketarenondorioz dimisioa eman zuen .5Emmanuel Servais
(1811–1890)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Emmanuel_Servais_by_Bernhoeft-101-cropped_002.jpg|76x76px123451867ko abenduaren 3a  1869ko irailaren 30a  1869ko urriaren 12a  1870eko otsailaren 7a 1873ko maiatzaren 25a1869ko irailaren 30a 1869ko urriaren 12a  1870eko otsailaren 7a  1873ko maiatzaren 25a  1874ko abenduaren 26aDimisioa emanda.6Félix, Blochausen baroia
(1834–1915)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Blochausenfelix.jpg|85x85px1  2  3  4  5  61874ko abenduaren 26a 1875eko apirilaren 26a  1876ko uztailaren 8a  1878ko abuztuaren 6a  1882ko irailaren 21a  1882ko urriaren 12a1875eko apirilaren 26a 1876ko uztailaren 8a   1878ko abuztuaren 6a 1882ko irailaren 21a1882ko urriaren 12a  1885eko otsailaren 20aDuke Handiak baztertua .7Jules Georges Édouard Thilges
(1817–1904)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Edouard_Thilges.jpg|72x72px1885eko otsailaren 20a1888ko irailaren 22aDimisioa emanda.
Herbehereetako Erresumak errege-erregin berberak partekatu zituen Luxenburgoko Dukerri Handiarekin 1815etik 1890era. Dukerri Handiak bere errege-erreginak ditu 1890etik.

 Luxenburgoko Dukerri Handia (1890-1918) 
Lehen ministroa
(jaiotza-heriotza)ErretratuaAgintaldiaErregeak
(erreinua)Ez.HasiAmaiera8Paul Eyschen
(1841–1915)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Paul_Eyschen_photograph_by_Grieser.jpg|77x77px 1  2  3  4  5  61888ko irailaren 22a  1892ko  urriaren 26a 
1896ko ekainaren   23a  1905eko urriaren  25a  1910eko urtarrilaren 9a    1915eko martxoaren 3a  1892ko urriaren 26a  1896ko   ekainaren 23a  1905eko   urriaren 25a  1910eko   urtarrilaren 9a  1915eko   martxoaren 3a  1915eko  urriaren 11aAdolfolink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Adolfluxembourg1817-6.jpg|erdian|138x138px(1890-1905)
Gilen IVlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Guillaume_IV_of_Luxembourg.png|erdian|136x136px(1905-1912)Premiership luzeena. Kabinete luzeena 1896–1905.Luxenburgo Alemaniak okupatua 1914ko abuztuaren 2an. Kargu hartan hil zen. 9Mathias Mongenast
(1843–1926)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Mongenast_Mathias.jpg|99x99px1915eko urriaren 12a1915eko azaroaren 6aMaria-Adelaidalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marie-Ad%C3%A9la%C3%AFde,_Grand_Duchess_of_Luxembourg_2.jpg|erdian|137x137px(1912-1919)Premiership laburrena. Kontseiluko presidente gisa gobernatu zuen . Dimisioa emanda. 10Hubert Loutsch
(1878–1946)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Hubert_Loutsch_(1878-1946).jpg|80x80px1915eko azaroaren 6a1916ko otsailaren 24aGutxiengo gobernua .  Konfiantza-boto baten ondorioz dimisioa eman zuen . 11Victor Thorn
(1844–1930)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Victor_Thorn_(1844-1930).png|80x80px1916ko otsailaren 24a1917ko ekainaren 19aBatasun Nazionaleko Gobernua . Dimisioa emanda. 12Léon Kauffman
(1869–1952)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:L%C3%A9on_Kauffman_(1869-1952).jpg|80x80px1917ko ekainaren 19a1918ko irailaren 28aDimisioa emanda. 

 Alderdi sistema (1918tik) 
1918an, Lehen Mundu Gerraren amaiera aldera, Diputatuen Ganbera berri bat aukeratu zuten konstituzioa berrikusteko asmo esplizituarekin. Horretarako, bloke politiko nagusiek alderdi formalizatuak eratu zituzten, negoziazioetan euren negoziazio-ahalmena handitzeko. Konstituzioaren berrikuspenek sufragio unibertsala eta derrigorrezko botoa ezarri zuten, ordezkaritza proportzionala onartu zuten eta monarkaren subiranotasuna mugatu zuten.

Alderdien sistema sortu zenetik, kabinete bakar batek (1921 eta 1925 bitartean) ez ditu alderdi bat baino gehiagoko kiderik sartu. Gehienetan, gobernuak bi alderdi handienen koalizio handiak dira, edozein dela ere haien ideologia; honek Luxenburgo munduko demokrazia egonkorrenetako bat bihurtu du. Bi kabinete (1945 eta 1947 artean) Diputatuen Ganberan ordezkaritza duten alderdi guztietako kideak zeuden. 

Bigarren Mundu Gerran Alemania naziak Luxenburgo okupatu zuenean, Gustav Simon Alderdi Naziaren funtzionario batek gobernatu zuen Luxenburgo. Pierre Dupongek Erresuma Batuko erbesteko gobernua gidatzen jarraitu zuen 1944ko abenduan Luxenburgo askatu zen arte, eta orduan Luxenburgoko gobernu konstituzionala Dukerri Handira itzuli zen. Hala, 1942ko abuztuaren 30ean Luxenburgo formalki anexionatu bazen ere, erbesteko gobernuko lehen ministroa, Pierre Dupong, lehen ministroa izan zela uste da.

 Lehen ministroak 1918tik 
#Lehen ministroa
(jaiotza-heriotza)ErretratuaAlderdi politikoaAgintaldiaGobernuaKoalizioaErregeak
(erreinua)HauteskundeakHasiAmaiera13Émile Reuter
(1874–1973)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Luxemburger-Wort-1946.07.23-p1-Emile-Reuter-2.jpg|82x82pxPD-191919221918ko irailaren 28a 1920ko urtarrilaren 5a 1921eko apirilaren 15a1920ko urtarrilaren 5a 1921eko apirilaren 15a 1925eko martxoaren 20aReutersPD , LLPD , LLPDMaria-Adelaidalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Marie-Ad%C3%A9la%C3%AFde,_Grand_Duchess_of_Luxembourg_2.jpg|erdian|137x137px1912-1919Karlotalink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Charlotte,_Grand_Duchess_of_Luxembourg.jpg|erdian|138x138px(1919-1964)Lehenengo gobernu alderdikoia. Armistizioa ; Konstituzioa aldatu da.  Alderdi bakarreko kabinete bakarra 1921–1925. Dimisioa emanda. 14Pierre Prüm
(1886–1950)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pierre_Pr%C3%BCm_(1886-1950).jpg|80x80pxPNI19251925eko martxoaren 20a1926ko uztailaren 16aPrümPNI , PRSPNIko lehen ministroa bakarrik. Dimisioa emanda. 15Joseph Bech
(1887–1975)
(lehen aldiz)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joseph_Bech_(detail).jpg|70x70pxPD1928 , 1934 31 19371926ko uztailaren 16a 1932ko apirilaren 11a1936ko abenduaren 27a1932ko apirilaren 11 1936ko abenduaren 27a 1937ko azaroaren 5aBechPD , LdGPD , PRLPD , PRLAlderdien garaiko kabinete luzeena 1926–1932. Dimisioa emanda. 16Pierre Dupong
(1885–1953)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pierre_Dupong,_Benelux_conference_The_Hague_March_1949,_Luxembourg_Delegation.jpg|71x71pxPD———1937ko azaroaren 5a  1938ko
otsailaren 7a 1940ko apirilaren 6a 1938ko otsailaren 7a 1940ko apirilaren 6a 1940ko maiatzaren 10aDupong-KrierPD , POL , PRLPD , POLPD , POL—1940ko maiatzaren 10a1944ko azaroaren 23aGob. ErbesteanPD , POLCSV———1944ko azaroaren 23a  1945eko otsailaren23a  1945eko apirilaren 21a1945eko otsailaren 23a 1945eko apirilaren 21a 1945eko azaroaren 14aAskapenaCSV , LSAP1945-1945eko azaroaren 14a  1946ko abuztuaren 29a1946ko abuztuaren 29a 1947ko martxoaren 1aBatasun NazionalaCSV , LSAP , GD , KPL-19481947ko martxoaren 1a  1948ko uztailaren 14a1948ko uztailaren 14a 1951ko uztailaren 3aDupong-SchausCSV , GD19511951ko uztailaren 3a1953ko abenduaren 23aDupong-BodsonCSV , LSAPBigarren Mundu Gerra ; Luxenburgo neutral geratu zen.  Larrialdietako gobernua; Nazien okupazioa ; gobernua erbestean .
Askapeneko Gobernuak ;  neutraltasuna amaitu zen.  Batasun Nazionaleko Gobernuak .  Kargu hartan hil zen. 17Joseph Bech
(1887–1975)
(bigarren aldiz)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Joseph_Bech_(detail).jpg|70x70pxCSV-19541953ko abenduaren 29a 
1954ko ekainaren 29a1954ko ekainaren 29a 1958ko martxoaren 29aBech-BodsonCSV , LSAPDimisioa emanda. 18Pierre Frieden
(1892–1959)CSV19591958ko martxoaren 29a1959ko otsailaren 23aFriedenCSV , LSAP1959ko hauteskundeak irabazi zituen; karguan hil zen.19Pierre Werner
(1913–2002) (1. aldiz)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pierre_Werner_204g.jpg|83x83pxCSV—1959ko martxoaren 2a1964ko uztailaren 15aWerner-Schaus ICSV , DP1964-1964ko uztailaren 15a 1967ko urtarrilaren 3a1967ko urtarrilaren 3a 1969ko otsailaren 6aWerner-CravatteCSV , LSAPJoanlink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:GD_Jean_1967.jpg|erdian|119x119px(1964-2000)1968——1969ko otsailaren 6a 1971ko uztailaren 5a 1972ko irailaren 19a1971ko uztailaren 5a 1972koirailaren 19a 1974ko ekainaren 15aWerner-Schaus IICSV , DPAlderdien garaiko lehen ministrorik luzeena. 1974ko hauteskundeen ostean oposizioan sartu zen . 20Gaston Egmond Thorn
(1928–2007)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Thorn_Van_Agt_1980_cropped.jpg|89x89pxDP1974——1974ko ekainaren 15a 1976ko uztailaren 21a 1977ko irailaren 16a1976ko uztailaren 21a 1977ko irailaren 16a  1979ko uztailaren 16aArantzaDP , LSAPLehen DPko lehen postua. Wernerren menpeko lehen ministro izan zen CSV 1979ko hauteskundeen ondoren gobernura itzuli zenean . 21Pierre Werner
(1913–2002)
(bigarren aldiz)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Pierre_Werner_204g.jpg|83x83pxCSV1979-1979ko uztailaren 16a 
1980ko martxoaren 3a  1980ko martxoaren 3a 1980ko azaroaren 22aWerner-ThornCSV , DP——1980ko azaroaren 22a 1982ko abenduaren 21a1982ko abenduaren 21a 1984ko uztailaren 20aWerner-Flesch1984ko hauteskundeetan erretiratu zen . 22Jacques Santer
(1937–) CSV19841984ko uztailaren 20a1989ko uztailaren 14aSanter-Poos ICSV , LSAP1989-1989ko uztailaren 14a 1992ko abenduaren 9a1992ko abenduaren 9a 1994ko uztailaren 13aSanter-Poos II19941994ko uztailaren 13a1995eko urtarrilaren 26aSanter-Poos III1989ra arte Jaurlaritzako lehendakaria ; Lehen Ministroa 1989tik. EEko presidente izendatu zuten . 23Jean-Claude Juncker
(1954–)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Ioannes_Claudius_Juncker_die_7_Martis_2014.jpg|83x83pxCSV——1995eko urtarrilaren 26a
 1998ko otsailaren 4a 1998ko otsailaren 4a  1999ko abuztuaren 7aJuncker-PoosCSV , LSAP19991999ko abuztuaren 7a2004ko uztailaren 31Juncker-PolferCSV , DPHenrikelink=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Saeimas_priek%C5%A1s%C4%93d%C4%93t%C4%81js_Edvards_Smilt%C4%93ns_tiekas_ar_Luksemburgas_lielhercogu_-_52744479271_(cropped).jpg|erdian|139x139px(2000-gaur egun)20042004ko uztailaren 312009ko uztailaren 23aJuncker-Asselborn ICSV , LSAP20092009ko uztailaren 23a2013ko abenduaren 4aJuncker-Asselborn IIEten gabeko festa garaiko lehen ministrorik luzeena. Eurotaldeko presidentea ere bai . EEko presidente izendatu zuten .24Xavier Bettel
(1973–)link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:P061521-435269_(cropped).jpg|73x73pxDP20132013ko abenduaren 4a2018ko abenduaren 5aBettel-Schneider IDP , LSAP , DG20182018ko abenduaren 5a2023ko azaroaren 17aBettel-Schneider IIDPko bigarren postua.25 Luc Frieden(1963–) 
 60px CSV  2023 2023ko azaroaren 17a Gaur egun  Frieden-Bettel    CSV, DP 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Luxenburgoko lehen ministroak