Kutzemendiko herri gotortua

Kutzemendiko edo Olarizuko herri gotortua, Kutzemendi edo Olarizu muinoaren gainaldean dago.  Muinoak ordoki forma dauka goai partean. Brontze Arokoa eta  Burdin Aroko herrixka gotortuaren arrastoak (K.a. IX. mende-K.a. III. mende bitartekoak dira. Monumentu multzo sailkapenarekin kultura ondasuntzat izendatzeko espedientea abiarazita dago 1995az geroztik, eta horrenbestez babes berezia du Kutzemendik.Eusko Jaurlaritzako Kultura, Gazteria eta Kirol sailburuordearen erabakia, 1995eko urriaren 16koa, Gasteizko (Araba) Kutzemendiko herrixkako eremu arkeologikoa kultura ondasun gisa monumentu multzo izendapenaz izendatzeko espedienteari hasiera emateko dena. Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria, 212. zenbakia, 1995-10-16.Arabako Diputatu Kontseiluaren 2000ko abenduaren 27ko 135/2000 Foru Dekretuaren iragarkia, Gasteizko Hiri Antolamenduko Plan Orokorra berrikusteko espedienteari buruzkoa. Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkaria, 36. zenbakia, 2001-02-20.Francisco Olarreaga Tellechea (Eusko Jaurlaritzako Ingurumenaren Plangintzaren zuzendaria): Vitoria-Gasteizko Udalak sustatutako «Vitoria-Gasteizko Hiria Antolatzeko Plan Orokorra» izeneko planaren iraunkortasun-txostenaren edukia finkatzen duen 2010eko azaroaren 29ko erreferentzia-dokumentua, Eusko Jaurlaritzako Ingurumenaren Plangintzaren Zuzendaritza, 2010-11-29.

Jose Migel Barandiaranek aurkitu zuen aztarnategi hori, 1926an, eta ordutik hainbat ikerketa arkeologiko egin dira, baina nahiko gutxi publikatu da. Kokaguneak kastroen egitura tipikoa zeukan, eta harresi bat bazuela aurkitu da.
J.M. Barandiaranek  1926an aurkitu zuen arren, ez zuen ikerketa sakonik egin bertan. 1950ean, zundaketa batzuk zuzendu zituzten Basilio Osaba Ruiz de Erenchunek eta Domingo Fernández Medranok, eta, berrikiago, 2001ean, Idoia Filloyk zundaketa-kanpaina berri bat zuzendu zuen, aztarnategiko sektore bat  bide baten eraikuntza lanen ondorioz hondatu ostean. Ia aztertu gabeko aztarnategia izaki, hezur-industriaren bilduma interesgarria ondo kontserbatua du, eta 37 pieza arte katalogatu dira. 

Arabako Burdin Aroko kastroen testuinguruan, inguruko herri harresituetan aurki daitezkeen materialen multzo tipikoz du, hau da, espatulak zeramika ontzien azala leuntzeko, txaondak edo ardatz-eraztunak iruteko, kirtenak eta orratzak-burudunak arropak lotzeko eta apaintzeko, besteak beste. Identifikatutako lehengaia nagusia hezurra da, bigarrena adarra eta, kasu batean, baita bolia ere, latitude eta garai horietan oso gutxitan  aurki daitekeen materia. Aztarnategiak atribuzio kronologiko argirik ez duen arren, ezin hobeto egokitzen da Burdin Aroko material tipikoen barruan.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Euskal Herriko kastroak

 Kanpo estekak 

 Kutzemendiko Herrixka. Fitxa. Eraikitako Ondarea. Ondarearen Zentroa. Eusko Jaurlaritza
 Poblado de Kutzemendi
 Kutzemendi. Asociación española de amigos de los castillos.

Kategoria:Euskal Herriko aztarnategi arkeologikoak
Kategoria:Gasteizko historia
Kategoria:Burdin Aroko aztarnategi arkeologikoak
Kategoria:Brontze Aroko aztarnategi arkeologikoak