Irene Bernasconi

Irene María Bernasconi (La Plata, Argentina, 1896ko irailaren 25a – Buenos Aires, Argentina, 1989ko uztailaren 7a) argentinar itsas biologoa izan zen, ekinodermatuei buruzko ikerketan espezializatua, eta ezaguna Antartikoko itsasoan egindako lanarengatik, Argentinako sektorean. Argentinako ekinodermatuetako lehen espezialista izan zen, eta berrogeita hamabost urtez ikertu zituen. Bere foku nagusia itsas izarrak izan ziren, baina itsas trikuak eta izar hauskorrak ere aztertu zituen.

 Hezkuntza 
Bigarren mailako ikasketak Señoritas 1 zk. Lizeoan egin zituen lehen emakume-ikasleetako bat izan zen. Gero Irakasle ikasketak egin zituen “Joaquín V. González” Goi Mailako Institutu Nazionalean. 1918an Natur Zientzietako Bigarren Hezkuntzako irakasle titulua lortu zuen. Ondoren, bigarren eta hirugarren mailako irakasle jardun zuen

 Ibilbide profesionala 
1920ko hamarkadaren hasieran Bernardino Rivadavia Natur Zientzien Museo Argentinarrean sartu zen lehen lau biologoetako bat izan zen. Erakunde horretan hainbat hamarkadatan lan egin zuen, baita erretiroa hartu ondoren ere.

1925ean argitaratu zen bere lehen lan zientifikoa, Suaren Lurralderako lehen espedizioan lortutako itsas trikuei buruzkoa. Espedizio hori 1921ean bidali zuen Buenos Aireseko Unibertsitateko Zientzia Zehatz, Fisiko eta Naturalen Fakultateak. Bere ibilbidean zehar, zientziarako hainbat espezie eta genero berri deskribatu zituen.  

Asteroideos argentinarrei buruzko lanarengatik, “Dr. Eduardo Holmberg” saria jaso zuen 1947an.Sosa de Newton, Lily. Diccionario Biográfico de Mujeres Argentinas : aumentado y actualizado. 3a ed. Buenos Aires : Plus Ultra, 1986. p. 26.

1958an Argentinako Ikerketa Zientifiko eta Teknikoen Kontseilu Nazionala (CONICET) sortu zenetik jardun zuen bertan. Hasieran bekadun gisa, eta 1962tik aurrera ikertzaile gisa, Ikertzaile Zientifikoaren Karreran sartu zuen.

 Ikerketa 
Deskribatu zituen lehen espezie berriak, Pteraster generokoak, Pteraster marplatensis eta Pteraster argentinus izan ziren, 1935ean argitaratuak, gero Pteraster affinis espeziean sartuak. 1941ean, Luidia generoko bi espezie berri deskribatu zituen: Luidia doellojuradoi (gaur egun Luidia ludwigi deitzen zaio) eta Luidia patriae.

1957an, Argentinako ekinoideoei (itsas trikuak) buruzko monografia osoa argitaratu zuen. 1937 eta 1980 artean, ekinodermatuen zenbait familiaren taxonomia berrikusi zuen: Pterasteridae, Luidiidae, Odontasteridae, Gonisasteridae, Ganeriidae (gaur egun Asterinidae subfamiliatzat hartzen dena), Asterinidae eta Echinasteridae.

1965ean, itsas izar sakonen genero berri bat deskribatu zuen: Vemaster, Vemaster sudatlanticus espeziearekin, eta lau espezie berri.Bernasconi, I. (1965). Nuevo genero y nueva especie abisal de Goniasteridae (Echinodermata, Asteroidea). Physis. 25(70): 333-335 Halaber, Marta D'Agostinorekin batera, Argentinako itsasoko eta lur antartikoetako izar hauskor edo laidoen sistematikari bruruzko lana egin eta argitaratu zuen.
ezkerrera|thumb|«Las cuatro de Melchior»: Irene Bernasconi, María Adela Caría, Elena Martínez Fontes eta Carmen Pujals.|247x247px
Ekinodermatuetan zuen espezialitatea zela eta, zenbait erakundek laginak bidali zizkioten identifikatzeko, eta bilduma hauetan katalogatzera gonbidatu zuten: Parisko Historia Naturaleko Museo Nazionalean (1930), São Pauloko Unibertsitateko Ozeanografia Institutuan (1955), Londresko Britainiar Museoan (1961) eta New Yorkeko Historia Museo Amerikarrean (64).

1968ko azaroaren 7tik 1969ko otsailaren 2ra bitartean, hirurogeita hamabi urte zituela, espedizio bat egin zuen Argentinar Lurralde Antartikora, eta kontinente horretan landa-lana egin zuten lehen lau zientzialari argentinarretako bat bihurtu zen. Beste hiru zientzialarik lagundu zuten: María Adela Caría mikrobiologoa, Elena Martínez Fontes itsas biologoa eta Carmen Pujals botanikaria.  Argentinako Bernardino Rivadavia Natur Zientzien Museoan zeuden denak. Kanpaina horretatik aurrera, «Las cuatro de Melchior» deitu zaie (Argentinar Lurraldeko Antartikoko Melchior Basearengatik).

Bere azken lan zientifikoa 1980an argitaratu zen, eta bertan Argentinako Echinasteridae itsas izarren sistematika berrikusi zuen.

 Aintzatespenak 

 1969an, «Amerikako Emakumeen Enbaxadak» oroitzapenezko domina eman zion espedizioko kide bakoitzari, Antartikan ikerketak egin zituen emakumezko zientzialarien lehen taldea aitortzeko.
 Argentinako Natur Zientzien Elkarteak ohorezko bazkide izendatu zuen 1977an.Sosa de Newton, Lily. Diccionario Biográfico de Mujeres Argentinas : aumentado y actualizado. 3a ed. Buenos Aires : Plus Ultra, 1986. p. 26.
 Lankideekin batera, hil ondoko bereizketa ugari jaso zituen.https://web.archive.org/web/20210729091742/http://mujeresenlaciencia.com.ar/SalaHistoria/Bio%20Argentinas/10,%2011,%2012,%2013%20ANTARTIDA%20BERNASCONI-CARIA-MARTINEZ%20FONTES-PUJALS%20BIO%20-%20ok.docx.pdf 2018an, Antartidak lau zientzialari argentinarrei landa-lana egin zuteneko 50. urteurrena ospatzean, Argentinako Kantzelaritzak, Argentinako Antartikako Institutuak eta Antartikoko Zuzendaritza Nazionalak proposatuta, zientzialariak lau toponimo antartikorekin omendu ziren, Hidrografia Navalen Zerbitzuak onartutakoak: Bernasconi badia, Caría lurmuturra, Fontes lurmuturra eta Pujals badia. Urte horretan bertan, Correo Argentinarrak lau zientzialarien argazkia zuen estanpazio oroigarria atera zuen.
 2022ko otsailaren 11n, Emakumearen eta Neskatoaren Nazioarteko Egunean, Alberto Fernández presidentea izan zen Etxe Arrosako Zientzialarien Aretoa (Argentinako Errepublikako botere exekutiboaren egoitza) Argentinako Zientzia Aretoaren izena hartu zuen ekitaldiaren buru, eta "Melchiorreko laurak" emakume omenduen artean egon ziren. Aretoko irudi-galerian Irene Bernasconiren argazki bat gehitu zen, Argentinako beste 10 zientzia-emakumeren argazkiekin batera: Elisa Bachofen, Eugenia Sacerdote de Lustig, Rebeca Guber, Sara Rietti, Elvira López, Telma Reca, Hetty Ladis  Regina Bertoldi de Pomar, María Adela Caría, Elena Martínez Fontes, eta Carmen Pujals.
 Googleren 2022ko azaroaren 7ko doodleak, Antartidara egindako espedizioaren partidaren urteurrenean, aztergai nagusi izan zuen itsas izarren ondoan erretratua jarri zuen.

 Argitalpenak 
1925etik 1980ra hirurogeita hamar argitalpen baino gehiago egin zituen:

 Liburuak 
Bere ikerketak hainbat liburutan islatu ziren:

 Monografía de los equinoideos argentinos, 1953.
 Asteriidae, coscinasteriinae de la Argentina y Antártida, 1979.
 Asteroideos argentinos: VI. familia asterinidae, 1964.
 Los equinodermos colectados por el "Walther Herwig" en el Atlántico sudoeste, 1973.
 Ofiuroideos del mar epicontinental argentino,1977.

 Bestelako argitalpenak 

 1955. Equinoideos y asteroideos de la colección del Instituto Oceanográfico de la Universidad de San Pablo: primera contribución
 1956. Equinoideos y asteroideos de la colección del Instituto Oceanógrafico de la Universidad de San Pablo: segunda contribución
 1958. Asteroideos de la colección del Instituto Oceanográfico de la Universidad de San Pablo

 Ohoreak 

 Eduardo Ladislao Holmberg doktorearen saria, Buenos Aireseko Zientzia Zehatz, Fisiko eta Naturalen Akademiak emana, 1947.
 Alberto de Belgikako Errege Institutuko kidea.

 Eponimia 
Haren lana eskertzeko, izen hau eman zitzaien:

 Cantero Central Irene Bernasconi: Elkargunea Francisco Rabanal, Av. Lafuente eta Portela, Villa Soldati (Buenos Aires).
 Bernasconi badia. Antartida Argentina.' (64°17’33” S, 62°58’57” W).
 Bernasconi laburdura Irene Bernasconi zoologian deskribapenean eta taxonomian autoritate gisa adierazteko erabiltzen da.* 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Argentinarrak
Kategoria:Emakume biologoak
Kategoria:Emakume ikertzaileak
Kategoria:Emakume aitzindariak
Kategoria:Emakume zientzialariak
Kategoria:XX. mendeko emakumeak
Kategoria:1896ko jaiotzak