Natufiar kultura

Natufiar kultura edo Natuf aldia edo Natuf kultura Asia mendebaldeko Historiaurreko kultura-arkeologikoa da, epipaleolito berantiarra-Neolito garaikoa edo mesolitoarra, duela 15.000 eta 11.500 urte bitartekoa. Beste batzuentzat, Ekialde Hurbileko Mesolitoko kultura da. Dorothy Garrod arkeologo britaniarrak definitu zuen Natufiar kultura 1932an, Uadi-en-Natuf aztarnategitik abiatuta, Judeako muinoetan, Israelen. Kultura hau Palestina, Israel, Libano eta Jordaniako zati batean zabaldu zen. 

 Ezaugarriak 
Aztarnategi adierazgarrietan, industrietan, aire zabaleko kanpamenduetako gela-egiturak ageri dira, oinplano zirkularreko etxolak dituzten herrixkak bezala, harrizko zokaloarekin, nahiz eta ez zituzten harpe eta kobetako habitatak utzi. 

Ehorzketa mota etxebizitzen zoruaren azpian eta herrixkaren ondoko eremuetan lurperatzea zen,  benetako nekropoliak osatuz. Tresna litikoenharrizko tresnak artean, pieza mikrolitoak, koskak, dentikulatuak eta zulagailuak nabarmentzen dira. Hezur-pieza bereizgarrienak puntzoiak, bi puntadun azagaiak, amuak, hortz-ilara bateko arpoiak eta igitai-kirtenak dira. Arte higigarria ere bazuten.
erdian|thumb|Natufiar goiztiarreko hezurrezko puntzoiak

Aldi berean, ogiaren antzeko elikagaien ekoizpenaren munduko probarik zaharrenak aurkitu dituzte arkeologoek, Shubayqan, Jordaniako ipar-ekialdeko basamortuan, Asiako hego-mendebaldean nekazaritza agertu baino 4.000 urte lehenago. Gainera, Karmel mendiko Raqefet haitzuloan aurkitu zen garagardoa lor zitekeela dioen ebidentziarik zaharrena (13.000 BP inguru), nahiz eta lotutako hondakinak berezko hartziduraren ondorio izan daitezkeen.

Oro har, ordea, natufiarrek basa-zerealak eta ehizatutako animaliak ustiatzen zituzten, gazelak barne. Azterketa arkeogenetikoak Neolitotik Brontze Aroko bertakoak nagusiki natufiarren ondorengoak direla, nahiz eta Anatoliako kalkolitokoen nahasketa handia ere baduten.

Izena ematen dion aztarnategia Uadi-en-Natuf (edo Wadi an-Natuf) eta bertako kona, Shuqba koba, Palestinan dagoen Shuqba hiritik hurbil dago.

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak