Tupustarri

Tupustarria galtzada-harri tamaina duen eta Nafarroako zenbait kaletan aurki dezakegun memoria historikoko oroigarri bat da. 

 Tupustarri ekimena 
Europako Stolpersteine (Stolperstein, singularrean: alemanez, "estropezu egiteko harria" erran nahi du) proiektuan du oinarri ekimenak. Alemanian, Austrian, Herbehereetan, Frantzian, Italian eta Europako beste herrialde batzuetan nazismoaren biktimak bizi izan ziren tokiak adierazten ari diren bezala, Iruñeko eta Nafarroako beste herri batzuetako espaloiak 3.452 letoizko plakaz beteta egon litezke, herrialde haietakoak bezalakoak, frankismoaren biktimak bizi izan ziren etxebizitzak seinalatzen.

Nafarroako Fusilatuen Senitartekoen Elkarteak (AFFNA36) koordinatutako eta 2015ean abian jarritako ekimena da eta norbanako zein hainbat eragileren borondatezko ekarpenekin finantzatuta dago.

10 x 10 x 10 zentimetroko neurrietako letoizko plakak dira eta “Hemen bizi zen” (edo hemen irakasten zuen, hemen lan egin zuen, etab.) adierazten dute oroigarriek, Espainiako Gerra Zibilaren biktimaren izena, jaioteguna, desagertze data, nafar haien azken helmuga eta erailketa datarekin batera. Plaka espaloian edo kalean jarriko litzateke, biktimaren azken bizilekuko atearen aurrean.

Kalean ikustean, beren urre-koloreko distiraren eraginez, edo lurrazaletik pixka bat irteten direnez, ibiltaria gelditu eta tupustarrian grabatutakoa irakurtzera behartzen du, sinbolikoki biktimen aurrean makurraraziz. 

 Sabotaje ekintza 
2018ko martxoaren 23an Iruñeko Alde Zaharreko zenbait kaletan hamaika tupustarri jarri ziren eta handik egun gutxira, Nafarroako Fusilatuen Senitartekoen Elkarteak, San Nikolas kaleko 2, 4 eta 9 zenbakietan jarritakoek jasandako barrabaskeriak salatu zituzten

 Jarritako tupustarriak 

 2015ean 

 2015eko ekainaren 30ean 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaMerced kalea, 5Ángel Martínez LarrayozIruñeaMerced kalea, 5Corpus Dorronsoro ArtetaIruñeaMerced kalea, 5Félix Martínez CastilloIruñeaMerced kalea, 5Ignacio San Pedro (Sampedro) ChocoloneaIruñeaMerced kalea, 5Jesús Dorronsoro ArtetaIruñeaMerced kalea, 5Jesús Dorronsoro TerceroIruñeaMerced kalea, 5Jesús Irigaray SantosIruñeaMerced kalea, 5Pedro Belloso GarcíaIruñeaMerced kalea, 7Román Ibero HualdeIruñeaMerced kalea, 10José Robledo GonzálezIruñeaMerced kalea, 18Dámaso Arbizu SaraleguiIruñeaMerced kalea, 21Constantino Eguia OlaecheaIruñeaMerced kalea, 25Francisco Escudero BerdoncésIruñeaMerced kalea, 28Manuel AyesaIruñeaMerced kalea, 29Antonio Méndez VelaIruñeaMerced kalea, 29Basilio López CárcarIruñeaMerced kalea, 29Pedro Alfaro Hernández

 2016an 

 2016ko maiatza 
+HerriaKaleaIzenaLarragaMaravillas Lamberto kalea, 3Maravillas Lamberto YoldiLarragaMaravillas Lamberto kalea, 3Vicente Lamberto Martinez

 2016ko ekaina 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaEslava kalea, 9Antonio Pidal HualdeIruñeaEslava kalea, 9Isidro Pidal HualdeIruñeaEslava kalea, 11Serafín Goikoetxea GindaIruñeaEslava kalea, 11José Goikoetxea GindaIruñeaEslava kalea, 20José Roa GarcíaIruñeaGaztelu plaza, 29Luis Goikoetxea GindaIruñeaJarauta kaleaJosé Belzunegui GoicoecheandiaIruñeaJarauta kalea, 6Armando Grávalos ArmendarizIruñeaJarauta kalea, 14Miguel Sola GoñiIruñeaJarauta kalea, 15José Zapatero BareaIruñeaJarauta kalea, 29Cipriano Daroca LizarragaIruñeaJarauta kalea, 40Francisco Fernandino UrdanizIruñeaJarauta kalea, 40Romualdo Castillo OgerIruñeaJarauta kalea, 52Benito Vergara MartínezIruñeaJarauta kalea, 56José Mª Amadoz AguinagaIruñeaJarauta kalea, 67Juan Aldave BeorleguiIruñeaJarauta kalea, 69Rafael Zalacain UgaldeIruñeaJarauta kalea, 77Jaime Lluch QuillideIruñeaJarauta kalea, 82Miguel Gonzalez IglesiasIruñeaJarauta kalea, 90Eduardo Alonso FusterIruñeaJarauta kalea, 96Pedro Soriano GonzalezIruñeaMercaderes kalea, 4Juan Larreta Larrea

 2017an 

 2017ko apirila 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaKale Nagusia, 10Pascual Esteban MasipIruñeaKale Nagusia, 11Juan Arrastia RedradoIruñeaKale Nagusia, 16Narciso Larraz GilIruñeaKale Nagusia, 16Victor Pascual CataláIruñeaKale Nagusia, 21Juan Echepare AramendiaIruñeaKale Nagusia, 44Ramón Bengaray ZabalzaIruñeaKale Nagusia, 45Jose Luis Menaya MarcoIruñeaKale Nagusia, 51Eladio Zilbeti AzparrenIruñeaKale Nagusia, 57Tomas Aríz OteizaIruñeaKale Nagusia, 57Enrique Ignacio Astiz ArangurenIruñeaKuria kalea, 47Gabriel Iziz BuenoIruñeaSan Anton kalea, 13Manuel Quirós CívicosIruñeaSan Anton kalea, 48Rodolfo Muerza SaraldiIruñeaSan Anton kalea, 56Miguel Uriz IchasoIruñeaSan Anton kalea, 56Agustin Uriz IchasoIruñeaSan Anton kalea, 57Pablo Oroz BidaurretaIruñeaSan Anton kalea, 58Vicente Michel DíazIruñeaSan Anton kalea, 63Isidoro Eguia OlaecheaIruñeaSan Anton kalea, 63Bautista Eguia Olaechea

 2017ko ekaina 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaCompañia kalea, 15Virgilio Leret RuizIruñeaCompañia kalea, 17Gregorio Angulo MartinenaIruñeaNavarro Villoslada kalea, 2Ramón Ramos GarcíaIruñeaPaulino Caballero kalea, 10Luciano Eguia OlaecheaIruñeaPaulino Caballero kalea, 14Luis Guilló GuillóIruñeaPaulino Caballero kalea, 17Filomeno Urdiroz ApezarenaIruñeaSan Inazio etorbidea, 7Santiago Cayuela MedinaIruñeaSan Inazio etorbidea, 7Natalio Cayuela Medina

 2017ko abuztuaren 6an 
+HerriaKaleaIzenaOronoz MugairiFrancisco Mula Castro

 2017ko urrian 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaTelleria kalea, 9Eusebio Ijurra AstrainIruñeaTelleria kalea, 17Carlos Mendiondo BlancoIruñeaTelleria kalea, 17José Belloz CrespanIruñeaTelleria kalea, 17Santos Alfaro HernándezIruñeaTelleria kalea, 17Bienvenido Martínez AtienzaIruñeaTelleria kalea, 23Julian Idoate OyagaIruñeaTelleria kalea, 35Moisés Garjon ArosteguiIruñeaTelleria kalea, 37Eucario Redin Idoate

 2018an 

 2018ko martxoaren 23an 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaLindatxikia Kalea, 4Isidro Mencos RosainIruñeaSan Nikolas Kalea, 2Ildefonso Zabalardo LópezIruñeaSan Nikolas Kalea, 4Gerónimo Julián Ruiz LaraIruñeaSan Nikolas Kalea, 9César Burguete DíazIruñeaSan Nikolas Kalea, 29Juan Pérez MarturetIruñeaSan Nikolas Kalea, 34Benito Vallejo HernándezIruñeaSan Nikolas Kalea, 34José María Goñi VillanuevaIruñeaSan Nikolas Kalea, 34Manuel Goñi VillanuevaIruñeaSan Grogorio Kalea, 14Emilio Caballero AlonsoIruñeaSan Grogorio Kalea, 24Antonio García del OlmoIruñeaSan Grogorio Kalea, 44Lorenzo Yoldi Lacunza

 2018ko apirila 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaEstafeta kalea, 29José Ramos MartinezIruñeaEstafeta kalea, 29Antonio Espila DivasonIruñeaEstafeta kalea, 29Aniceto Pajares MartinezIruñeaEstafeta kalea, 53Dionisio Espoz InchauspeIruñeaEstafeta kalea, 67Inocente Hualde HualdeIruñeaEstafeta kalea, 71Pedro Pérez RuizIruñeaMerced kalea, 21Miguel Iribarren Goñi
alt=|thumb|197x197px|Mues herrian dauden tupustarrien adibidea

 2018ko apirilaren 21ean 
+HerriaKaleaIzenaMuésKale Nagusia, 12Ramón Pinillos SainzMuésKale Nagusia, 38Corpus PInillos SainzMuésMurillo kalea, 15Lucas Ortega

 2018ko ekainaren 22an 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaEstafeta kaleaInocente Hualde HualdeIruñeaEstafeta kalea, 35Anselmo Navarro BujandaIruñeaEstafeta kalea, 35José Andrés González

 2018ko ekainaren 23an 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaMerced kalea, 21Miguel Iribarren GoñiIruñeaSanto Domingo kalea, 19Camino Oscoz Urriza

 2019an 

 2019ko maiatza 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaNabarreria kalea, 22Justo Preciado TrevijanoIruñeaPozo Blanco kalea, 19Juan Urrizalqui AnduezaIruñeaSan Jose Plaza, 1Constantino Preciado TrevijanoIruñeaXabier kalea, 2Enrique Melchor IrureIruñeaXabier kalea, 2bisConrado Garcia OlloIruñeaXabier kalea, 2bisJosé Cayo CascanteIruñeaXabier kalea, 2bisRicardo Rebolledo AntolinIruñeaXabier kalea, 44Francisco Sola Heredia

 2019ko ekainaren 13an 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaCarmen kalea, 14Jesús Cepero BarberíaIruñeaCarmen kalea, 22Jesús Jiménez PernauteIruñeaCarmen kalea, 25Dionisio Gutiérrez IjalbaIruñeaCarmen kalea, 26Simón Betelu ArrivillagaIruñeaCarmen kalea, 28Fermín Orcoyen RecioIruñeaCarmen kalea, 30José María Peralta AmigotIruñeaEstafeta Kalea, 63Casildo Ojeta IrigoyenIruñeaEstafeta Kalea, 63Lino Ojeta IrigoyenIruñeaJuan de Tarazona, 115Matías Tabar IlintxetaIruñeaJuan de Tarazona, 115Isidro Tabar IlintxetaIruñeaMaiatzeren biko kalea, 1Ángel Hurtado NovallasIruñeaMaiatzeren biko kalea, 7Pablo Calvete EzcuerIruñeaMaiatzeren biko kalea, 7Tiburcio Osacar EchalecuIruñeaXabier KaleaJosé Cayo Cascante

 2020an 

 2020ko otsaila 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaLeire kalea, 5Agustín Arroyo AlfaroIruñeaLeire kalea, 5José María Arroyo Alfaro

 2020ko azaroa 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaDescalzos kalea, 82José Nespereira González

 2020ko abendua 
+HerriaKaleaIzenaGaresArrieta kalea, 13Sixto ZugarramurdiGaresCerco Nuevo kalea, 47Jesús Mateo Yoldi UlzurrunGaresCerco Nuevo kalea, 63José Ugarte EguilazGaresDon Rodrigo kalea, 35Agustín Uterga UgaldeGaresDon Rodrigo kalea, 120Mariano Aldave MolinetGaresKale Nagusia, 97Pascual Urra LarretaGaresKanpoetxea kalea, 3Valeriano Elizalde ArtazcozGaresMañeruko bide zaharra, 9Emilia Reta LópezGaresMañeruko bide zaharra, 9Emilio Reta LópezGaresMañeruko bide zaharra, 9Jesús Reta LópezGaresLa Población kalea, 128Bienvenido Elorz ArbizuGaresLa Población kalea, 130Isidoro Latienda AsiainGaresLa Población kalea, 150Julio Aldaz RuizGaresSan Pedro kalea, 10Anselmo Revuelta Vallejo

 2021ean 

 2021eko urriaren 23an      
+HerriaKaleaIzenaObanosJaso eta Azpilikueta kalea, 3Santiago Guembe RedínObanosLos Infanzones kalea, 27Eugenio Lategui SantamaríaObanosLos Infanzones kalea, 31Alberto Lorenzo LamasObanosNtra. Sra de Arnotegui kalea, 11José Alcalá GorrizObanosNtra. Sra de Arnotegui kalea, 15Román Alcalá GorrizObanosSan Martin kalea, 4Victoriano Munarriz TabarObanosSan Martin kalea z/gJesús Astrain AgetObanosSan Martin plaza, 1Teodoro Jaurrieta BeaumontObanosSan Juan zeharbidea, z/gRogelio Astrain AgetObanosSan Salvador zeharbidea, 2Benjamín Zabalegui VallejosObanosSan Salvador zeharbidea, 6Pedro Lategui SantamariaObanosSan Salvador zeharbidea, 8Santiago Jaurrieta IrurzunObanosSan Sebastian zeharbidea, 12Andrés Almendariz LeacheObanosSan Sebastian zeharbidea, 12Máximo Urio UgarteObanosSan Sebastian zeharbidea, z/gCecilio Urio GorospeObanosSan Sebastian zeharbidea, z/gRafael Ros Gosas

 2021eko abenduaren 12an 
+HerriaKaleaIzenaZangotzaAlfonso el Batallador, 15José Benedé ArtiedaZangotzaAlfonso el Batallador, 15Luis Benedé ArtiedaZangotzaJuan de Berrueta kalea, 12Liborio Marco MiguélizZangotzaLeire kalea, 27-AMartín Lozano SeguraZangotzaPadre Raimundo etorbidea, 13Felix Larriqueta MaisterraZangotzaPino kalea, 7Isidro Artieda MartínezZangotzaSan Miguel kalea, 10Félix Zubiate MurilloZangotzaSan Miguel kalea, 33José Urroz NavallasZangotzaSan Miguel kalea, 54Primitivo Palacín CampañaZangotzaSantiago kalea, 16Javier Rocafort Apesteguía

 2022an 

 2022ko urtarrila 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaManuel de Falla kalea, 15Manuel Bea Soto

 2022ko apirila 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaCarlos III. etorbidea, 9Mariano Saez Morila

 2022ko uztailaren 2an 
+HerriaKaleaIzenaZangotzaAlfonso el Batallador, 15Eugenio Palacín CampañaZangotzaAlfonso el Batallador, 25Agustín Ibáñez AzcoitiZangotzaAlfonso el Batallador, 25Sabino Ibáñez AzcoitiZangotzaEstudio kalea, 27Joaquín Beorlegui ZaratieguiZangotzaJenaro Vallejos kalea, 7Isidro Tabar IlinchetaZangotzaJenaro Vallejos kalea, 7Matías Tabar IlinchetaZangotzaKale Nagusia, 83Enrique Lores BamboZangotzaPadre Raimundo etorbidea, 8Félix Oroz BueyZangotzaPadre Raimundo etorbidea, 8Gregorio Oroz BueyZangotzaPadre Raimundo etorbidea, 8Ramón Oroz BueyZangotzaSan Miguel kalea, 59Germán Zagurria CampañaZangotzaSantiago kalea, 19Jesús Villabriga Migueliz

 2022ko iraila 
+HerriaKaleaIzenaZangotzaEnrique de Labrit kalea, 12Emiliano Lacasa Urrizola

 2022ko urria 
+HerriaKaleaIzenaZangotzaAlfonso el Batallador kalea, 2Alejandro Aranguren QuintanaZangotzaAmadores kalea, 13Francisco Estabolite HualdeZangotzaAmadores kalea, 13Ignacio Echegoyen CemborainZangotzaAmadores kalea, 17Jeremias Iso SolaZangotzaKale berria, 17Honorino Ibáñez LeozZangotzaKale Nagusia, 16Romualdo Moriones BelzuneguiZangotzaKale Nagusia, 25Antonino Adin IribarrenZangotzaKale Nagusia, 54Juan Mangado GarcíaZangotzaOscura kalea, 29Maximo Lacasa GarcíaZangotzaPadre Raimundo etorbidea, 13Juan Antonio Garcés GoñiZangotzaSan Babil kalea, 7Jesús Iribarren GarayoZangotzaSanta Catalina plaza, 10José Plano Urrutia

 2022ko azaroa 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaJarauta kalea, 34Miguel Antonio Escobar PérezIruñeaJarauta kalea, 34Ricardo Zabalza Elorga

 2023an 

 2023ko apirila 
+HerriaKaleaIzenaZangotzaCaballeros kalea, 8Félix Zoco TorresZangotzaCaballeros kalea, 23Evaristo Iso EgeaZangotzaKale Nagusia, 52Melitón Mulet ArrietaZangotzaForuen plaza, 3José Alzate EgozkueZangotzaLos Arcos plaza, 10Andrés Clavería GorriaZangotzaSan Cristobal kalea, z/gJosé María Álvarez GarcíaZangotzaSanta Catalina plazaJuan Villacampa Sánchez

 2023ko uztaila 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaFlorencio Ansoleaga kalea, 16José Rodríguez Medel (IruñeaSan Saturnino kalea, 6Ramón Huder Ansa

 2023ko abuztua 
+Herria KaleaIzenaIruñeaJose Alonso kalea, 2Marino Huder Carlosena

 2024an 

 2024ko apirilaren 15ean 
+HerriaKaleaIzenaIruñeaKaldereria kalea, 34Joaquín Roncal Lasantas

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
 Nafarroako Fusilatuen Senitartekoan Elkartea
 Tupustarrien mapa 

Kategoria:Frankismoa Euskal Herrian
Kategoria:Stolperstein
Kategoria:Memoria historikoa