2024ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak

Eusko Legebiltzarrerako 2024ko hauteskundeak urte hartako apirilaren 21ean egin ziren, Eusko Legebiltzarraren XIII. legegintzaldiko 75 diputatuak aukeratzeko. EAJren beherakada izan zuen eserleku kopuruan, eta EH Bilduk gorakada handia, lehen aldiz historian biak berdindu baitziren. Ahal Dugu, aurreko hauteskundeetan indar handia izan arren, ordezkaritzarik gabe geratu zen; EAJk eta PSE-EEk, XII. legegintzaldian gehiengo osoa izan zuen koalizioak, gehiengoa mantendu zuen, azken horrek 12 eserleku eskuratu baitzituen.

EH Bildu lehen indarra izan zen udalerri gehienetan, eta lehen aldiz Araban zein Gasteizen irabazi. EAJk Donostian eta Bilbon zein Bizkaian irabazi zuen. 

 Aurrekariak 
2020ko hauteskundeetan, Eusko Jaurlaritzako lehendakariak hauteskundeetarako dei egin zuen hasiera batean, 2020ko apirilaren 5ean. COVID-19 pandemia eta Espainiako Gobernuak ezarritako alarma-egoeraren eta berrogeialdi nazionalaren deklarazioa zirela eta, lehendakariak akordioa egin zuen Eusko Legebiltzarreko talde politiko guztiekin, hauteskundeak 2020ko uztailaren 12ra atzeratzeko. 
Eusko Legebiltzarreko taldeak (XII. legegintzaldia)Legebiltzar-taldeaKideakAulkiakEuzko Abertzaleak25x25px EAJ-PNV31Euskal Herria Bildu25x25px  EH Bildu21Euskal Sozialistak25x25px  PSE-EE-PSOE10Elkarrekin Podemos25x25px  Elkarrekin Podemos: 4
27x27px  Ezker Anitza-IU: 26Euskal Popularrak25x25px  PP5Talde Mistoaframeless|25x25px Vox: 1

 2023ko udal eta foru hauteskundeak 
2023ko udal hauteskundeetan EH Bilduren igoera izan zen nagusi: lehen posizioa eskuratu zuen koalizio subiranistak eserlekuei dagokienez, nahiz eta EAJ lehen posizioan mantendu, botoak kontuan hartuta. Aldiz, zinegotzi kopuruan bigarren izan zen EAJ, botoen galerak baldintzatua. Hirugarren posizioan PSE-EE geratu zen, eserleku kopurua ere zerbait jaitsi ostean. Laugarrena PP izan zen, boto eta eserlekuen igoerak lagunduta eta udalerri askotan ordezkaritza berreskuratuta. Azkenik, Elkarrekin Podemosek eskuratu zuen azken tokia boto eta eserlekuetan jaitsierak eraginda. 

Foru hauteskundeetan EAJk botoetan jaitsiera izan zuen, baina lehen indarra izaten jarraitu zuen Araban eta Bizkaian. Aldiz, Gipuzkoan bigarren indarra izan zen EH Bilduren atzetik. Koalizio abertzaleak hiru lurraldeetan egin zuen gora. PSE-EE hirugarren indarra izan zen hiru lurraldeetan, baina Bizkaian soilik mantendu zuen batzarkide kopurua, eserlekuak galduz Araban eta Gipuzkoan. PPk ordezkaritza handitu zuen hiru lurraldeetan, eta Elkarrekin Podemosek galerak izan zituen. EAJk jarraitu zuen hiru foru aldundietako agintean, PSE-EErekin koalizioan, baina gehiengo osoa galduta Araban eta Gipuzkoan. Bi lurralde horietan, legebiltzarrerako hauteskunde giroaren atarian, foru-gobernuek ezin izan zituzten legealdiko lehen aurrekontuak onartu. 

 2023ko hauteskunde orokorrak 
2023ko hauteskunde orokorretan PPren garaipenaren ostean, EAJ eta EH Bildu bezalako alderdiek garrantzia hartu zuten gobernuko presidente berri bat inbestitzeko orduan beraien botoek zuten garrantziagatik. EH Bilduren aldetik, beharrezko aulkietara iristen bazen, Alderdi Sozialistako hautagai zen Pedro Sánchezi baiezko botoa emango ziola baieztatu zuen eskuina geldiarazteko, «EH Bilduren boxeolari-blokearen garaipena saihesteko» Bestalde, EAJk, kanpainan, iragarri zuen ez zuela inola ere itunduko edozein hautagairen inbestidurarik Vox itun horren barruan bazegoen, PPko hautagaia, Alberto Núñez Feijóok, ez zuen EAJ-ren babesa jaso VOX eta EAJ ezin zirelako itun berberean batu desberdintasun ideologikoak zirela medio. Beraz, EAJ-k PSOE-rekin legegintzaldi akordioa sinatu zuen helburu batzuekin, horiek, Gizarte Segurantzaren kudeaketa ekonomikoa Eusko Jaurlaritzara pasatzea eta Gernikako Estatutuan transferitu gabe zeuden eskumen guztiak eskualdatzeko konpromisoa betetzea sinatu zuten.

 Hautagaiak 
Jarraian, hauteskundeetara aurkeztu ziren alderdi eta hauteskunde-aliantza nagusien zerrenda jaso da, hauteskunde-deialdiaren aurreko legegintzaldian eserleku kopuru handienetik txikienera ordenatuta.
KandidaturaKideakHautagaiaIdeologiaAulkiakerdian|70x70pxEuzko Alderdi Jeltzaleaframeless|20x20px EAJ-PNVImanol PradalesZentrotik zentro-eskuinera3170x70px
Euskal Herria Bildu20x20px EH BilduPello OtxandianoEzkerra2146x46px
Euskadiko Alderdi Sozialista – Euskadiko Ezkerra21x21px PSE-EE-PSOE86x86pxEneko Anduezazentro-ezkerra1070x70px
Euskadiko Alderdi Popularra20x20px PP Javier de AndrésEskuinetik zentroeskuinera563x63px
Elkarrekin Podemosen20x20px Podemosframeless|20x20pxAliantza BerdeaMiren GorrotxategiEzkerra463x63px
Sumar20x20pxEzker anitza20x20pxEquo-Berdeak frameless|20x20pxPCE-EPK frameless|20x20pxSumarAlba GarcíaEzkerra250x50px
Vox20x20px VoxZehaztekeEskuinetik eskuin-muturrera1

 Inkestak 
Inkestatzailea/ErtainaDataLaginaframeless|30x30px28x28pxlink=Partido_Socialista_de_Euskadi-Euskadiko_Ezkerra|27x27px37x37px28x28pxlink=Ciudadanos-Partido_de_la_Ciudadanía|29x29px28x28pxSoziometroa/Eusko Jaurlaritza2023ko abenduaren 1a¿?62,037,1
2929,9
2514,3
116,5
38,0
7–2,1
17,22023ko Hauteskunde Orokorrak2023ko uztailaren 23a1.155.48467,624,0
1723,9
1825,2
2011,1
911,6
10–2,6
11,22023ko udal hauteskundeak2023ko maiatzaren 28a1.031.23360,131,6
2629,2
2516,2
135,7
38,3
80,5
00,7
02,4Batzar Nagusietarako hauteskundeak 20231.024.15460,035,1
2629,3
2416,5
137,1
59,0
7–1,5
05,8Soziometroa/Eusko Jaurlaritza2022ko irailaren 18a¿?¿?32,1
2532,5
2717,0
135,1
37,9
61,1
02,8
10,4Soziometroa/Eusko Jaurlaritza2022ko martxoaren 4a3.33355,239,3
3127,3
2214,3
127,0
46,2
52,7
112Soziometroa/Eusko Jaurlaritza2021eko abenduaren 16a3.33355,539,6
3127,5
2314,0
106,7
46,7
62,2
112,1Soziometroa/Eusko Jaurlaritza2021eko urriaren 8a3.33356,239,4
3127,7
2313,9
116,8
46,9
5–1,9
111,7Soziometroa/Eusko Jaurlaritza2021eko maiatzaren 28a3.33355,139,0
3127,5
2213,6
106,6
47,7
7–1,7
111,52020ko hauteskundeak2020ko uztailaren 12a919.62950,839,0
3127,8
2113,5
108,0
66,7
61,9
111,2

 Parte-hartzea 

 Emaitzak 

 Laburpena 
← 30x30px 2024ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeakLehendakaria eta gobernuaAlderdiaHautagaiaBotoak %Eser.+/- Lehendakaria:
Hautagaiak aurkezteko fasea.
 Gobernua: 
Osatzeko.
 Errolda: 1.712.301
 Hautesleak: 1.070.467
 Parte-hartzea: % 62.52
 Abstentzioa: % 37,48EAJImanol Pradales370.554 35,224EH BilduPello Otxandiano341.735 32,486PSE-EEEneko Andueza149.660 14,222Elkarrekin PodemosMiren Gorrotxategi23.679  2,256SumarAlba García35.092 3,341PPJavier de Andrés97.149  9,23 1VoxAmaia Martínez21.396 2,03=Zuriak10.462%0,98Baliogabeak7.835%0,73

 Lurraldeen arabera 

 Laburpena 
Emaitzak lurraldearen araberaAlderdia/Koalizioa57x57px
Araba40x40px
Bizkaia50x50px
GipuzkoaBozak %Eserlekuak+/-Bozak %Eserlekuak+/-Bozak %Eserlekuak+/-EAJ40.93926.997▼2222.09239.5111▼1107.52331.789▼1EH Bildu44.65229.448▲2160.78228.608▲2136.30140.2811▲2PSE-EE24.78316.344=78.99014.054▲145.88713.564▲1PP24.29816.024▲151.1299.102=21.7222.181=Sumar5.6033.691▼119.0103.380▼210.4793.100▼2Vox5.6233.711=10.6511.890=5.1221.510=Elkarrekin Podemos-IU3.6442.400▼212.6512.250▼27.3842.180▼2

 Herriz herri 

 Hautatutako legebiltzarkideak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak
Kategoria:2024ko hauteskundeak
Kategoria:2024 Euskal Herrian