Peribolo

Peribolo (grekeraz περίϐολος / períbolos, « itxitura », περί / perí eta βάλλω / bállō, « jaurti, bota »), antzinako arkitekturan greko eta erromatarrean, horma batek inguratuta zuhaitzekin eta mahastiekin zegoen itxitura zenRogers, Adam (2011). Late Roman Towns in Britain: Rethinking Change and Decline. Cambridge, UK: Cambridge University Press. 96 or. ISBN 978-1-107-00844-1.  , bereziki gune sakratu bat inguratzen zuena, hala nola tenplua, santutegia edo aldarea, eta antzinate paganoan lekuko jainko-jainkosei eskainia zegoen. Hedaduraz, arkitektura modernoan eraikin baten eta inguruko hesiaren artean utzitako espazioa adierazten du.

 Funtzioa 
Peribolaren funtzioa espazio sakratua (grekoek temenos deitzen dutena) eta profanoa bereiztea zen. Hala ere, eremu hori ez da egitura horietarako beharrezkoa, aurretik eraikitakoek markatzaileak bakarrik baitzituzten (esate baterako horoi edo mugarriak) irudizko mugak adieraztekoHagg, Robin; Marinatos, Nanno (2005). Greek Sanctuaries: New Approaches. London: Routledge. 7 or. ISBN 0203432703..  Indusketek erakusten dutenez, santutegi batzuek periboloak geroago sartu zituzten  beren historian, eta horrek erlijio-pentsamoldean aldaketa bat esan nahi du.  Erromatarren garaian, peribolo batzuk biltoki gisa erabiliak izan ziren negozioak egiteko.

 Egitura 
Periboloen paretak (temenosaren hormak ere deitzen zaie), batzuetan, harrizko zutoinez eta silo porotsuez eutsitako lauzez osatuta zeuden.

Kristauen artean, periboloa arkupe eta gelaxkek, lorategi edo baratze txikiek eta bainuek osatzen zuten, eta peribolo osoa, Teodosio eta Valentinianoren garaian, bertan babesten ziren gaizkileen asilo bortxaezintzat hartzen zuten.

 Adibide famatuak 

 Peribolo pareta eta atea Zeusen santutegian (Altis), Zeusen tenpluaren iparraldean, Olinpian (Grezia);
 Hamabi jainkoen aldarea inguratzen duen periboloa, Atenasko agora zaharraren iparraldeko muturretik gertu; eta
 Atena Pronaia santutegiaren (Marmaria) inguruan, Apoloren santutegiaren (Delfos) hego-ekialdean, euste-hormek eta peribolo-paretek sortutako terraza.

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Baso sakratu
 Sacellum
 Temenos

 Kanpo estekak 

Kategoria:Arkitektura elementuak