Aqil Agha

Aqil Agha al-Hasi (, izena Aqil, Aqila, Akil edo Akili ere idatzia; militar titulua batzuetan Aga idatzita) (1870ean hil zen) Palestinako iparraldeko gizon indartsua izan zen XIX. mendearen erdialdean, otomandarren mendean. Hasiera batean militar irregular arabiarren komandantea izan zen, Hawwara tribua bezala ezagutzen dena, Akreko gobernadore otomandarren zerbitzura. Galilean izan zuen eragina handitu egin zen Transjordaniako Beni Sakhr eta Anizzah tribu boteretsuekin aliantzak sendotu ahala, eta Egiptotik langabezian zeuden beduino irregularrak errekrutatu zituen bere irregular taldean, handik aurrera Hanadi tribu bezala ezagutzen zena. Bere gizonek eta Mendebaldeko bidaiariek ausarta, maltzurra eta karismatikoa zela ezagutzen zuten, Galileako de facto agintari gisa igotzen lagundu zuten ezaugarri guztiak. Van Der Steen, "Case Study 1: Akila Agha".

Bere aginte osoan, Aqil-ek gutxienez nominalki Otomandar Inperioaren zerbitzuan egon zen, eta horrek ordaindu zion Palestinako iparraldeko errepideak beduinoen erasoetatik babesteagatik eta eskualde horren segurtasuna mantentzeagatik. Bertako biztanleriari bere bidesaria ere ezarri zion haien segurtasuna bermatzearen truke. Europako gobernuekin zituen adiskidetasun harremanak, neurri batean, Galileako tokiko kristau eta judu komunitateak babesteagatik izan ziren, Sirian otomandarren 1860ko sarraskietatik Nazaret babesteagatik barne. Aqilek agintariekin zuen harremana tentsoa zen orokorrean eta zuzenean edo zeharka matxinatu zen bertako ordezkarien aurka. Harreman haustura horren ondorioz, Aqil-en lana maiz eten egiten zen bere jarduerak edo eraginak agintariak asaldatzen zituenean eta gero berrezartzen zen bere zerbitzuak behar zirenean. Hil zenerako, bere eragina nabarmen murriztu zen. I'billin bere Galileako gotorlekuan lurperatu zuten.

XI. mendearen hasieratik Palestina otomandarren menpe egon zen bitartean, zuzeneko administrazio inperialaren agintea zalantzan jarri zuten tokiko buruzagi batzuek, XVII eta XIX. mendeen artean tokiko gaietan eragin handia izan zutenak. Inperioa Krimeako Gerran sartuta zegoela, eremuan Zahir al-Umarrek Galilean (1730–1775) agintearen ondorioz sortu zen botere hutsunea, Ahmad Pasha al-Jazzarren agintea (1776–1804). eta Muhammad Aliren agintea (1831–1840), Aqilek bete zituen. Schölch, 1984, pp. 459–462. Aqil-en heriotzak Palestinan otomandar zentralizaziorako azken tokiko oztopoaren amaiera irudikatu zuen.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Gazatarrak (hiria)
Kategoria:Galileako otomandar agintariak
Kategoria:Otomandar Inperioko militarrak