Zinaida Gippius

Zinaida Nikolaievna Gippius, Anton Krainy izengoitiaz ere ezaguna (errusieraz Зинаи́да Никола́евна Ги́ппиус,  Beliov, Errusia, 1869ko azaroaren 8a – Paris, 1945eko irailaren 9a), errusierazko literaturako Zilarrezko Aroko idazle eta poeta errusiar nabarmena izan zen, errusiar sinbolismoaren funtsezko figuratzat jotzen dena.

Hainbat aldizkaritako poesia, egunkari pertsonal eta artikulu kritikoen egilea izan zen, gizonezko ezizenekin argitaratu zirenak. Eragin handiko emakumea izan zen XIX. eta XX. mendeko errusiar gizartean, eta bilera sozialak antolatu zituen garaiko intelektual sinbolista nabarmenenekin. Charles Baudelaire, Friedrich Nietzsche eta Maurice Maeterlincken pentsamenduaren inguruan hasi zen lanean.

Erlijio kontzientzia berriaren bultzatzailea izan zen, kristautasuna berritzean oinarritutako korrontea. Errusiar iraultzaren aurka Polonia eta Frantziara erbesteratu zen eta bertan bizi izan zen 1945ean hil zen arte.

 Biografia 
Belioven jaio zen 1869ko azaroaren 8an. Legelari alemaniar baten alaba, Errusian bizi zen Senatuko fiskalburuaren ondokoa, eta Ekaterimburgoko poliziaburuaren biloba, lau ahizpen artean zaharrena izan zen. Poesia eta egunkari-idazketaren zale goiztiarra zen – zazpi urte zituen –, eta 1876an hasi zen idazten. Prestakuntza akademiko etena izan zuen, Nizhyneko epaimahaiburu izendatu ondoren aitak destinoa aldatu zuelako. Urtebete egin zuen Kieveko Emakumeen Institutuan 1877an. Klasikoen zale amorratua errusiar egileen obrara hurbildu zen, bereziki Dostoievskiren obrara, bere ondorengo lanean eragina izan zuena.

Bere aita, tuberkulosiaren ondorioz hil zen 1881ean. Familia Moskura joan zen eta, bere ahizpetako baten gaixotasunagatik, Krimeara joan ziren bizitzera, eta beranduago, 1885ean, Tbilisira. Urte hartan, Bordzhomin oporretan zegoela, Dmitri Merezhkovski poeta eta idazlea ezagutu zuen. Northern Herald-en argitaratu zituen bere lehen lanak 1888an, Z.G. inizialekin. Kontzeptu sinbolistara bideratutako poemak ziren.

 Hastapenak 
1889ko urtarrilaren 8an ezkondu zen Dmitri Merezhokovskirekin eta San Petersburgon finkatu zuten bizilekua. Denbora gutxian, bere egoitza bilera sozial eta kulturalen gune bihurtu zen, eta bilera horien bidez, J. Polonsky, A. Maikov, D. Grigorovitx, A. Pleshcheev eta P. Veinberg bezalako intelektual sinbolistekin harremanetan jarri zen. Severny Vestnik aldizkariaren inguruan hasi zen lanean, eta bertan Baudelaire, Nietzsche eta Maeterlincken ideologia azaldu zuen. Northern Herald, Vestnik Evropy eta Russkaya Mysl aldizkarietan artikuluak argitaratu zituen, besteak beste. Artikulu horiek 1896an San Petersburgon argitaratu zen New People liburuan eta bi urte geroago, 1898an, hiri berean argitaratu zen Mirrors-en bildu ziren.

1899 eta 1901 artean, Artearen Mundua aldizkarirako lan egin zuen, Sergei Diagileven zirkulu ideologikoan zegoena, eta bere lehen artikulu literarioak Anton Krainy, Lev Pushchin, Camarada Herman, Roman Arensky, Anton Kirsha, Nikita Vecher eta V. Vitovt ezizenez argitaratu zituen.

 Eliza berria 
Ideologia berriei uko egin zien dekadenteak zirelakoan, eta Dmitri Merezhkovskiren proposamen erlijiosoak onartu zituen, bere garapenean jarrera aktiboa hartuz. Mundo del Arten argitara eman ziren gai erlijioso eta filosofikoei buruzko artikulu batzuk argitaratu zituen. Zinaidak eta Dmitrik eliza berri baten ideia sortu zuten, kristautasuna beren usteen arabera berritzeko asmoz. Planteamendu horren pean, 1901 eta 1903 artean erlijioaren eta filosofiaren berpizkunde berriaren pentsamendu-topaketak antolatu zituen. Bilera horietan intelektualak eta kleroaren ordezkariak bildu ziren kristautasunak, erlijioak eta kulturak gizartean duten rolari buruz eztabaidatzeko, eta XX. mendearen hasieran gaiari buruzko kezken norabidea finkatzera iritsi ziren. Eztabaidetan ohikoak izan ziren Vladimir Soloviev, batasun osoaren – espirituala eta haragizkoa – filosofiaren defendatzailea, Vasili Rozanov, V. Ternavtsev eta Dmitri Filosófov, kristautasuna modernizatu nahi zutenak, erlijio-kontzientzia berria deritzon korrontea sortuz. Korronte erlijioso berri honen barruan sakramentu berri bat ezarri nahi izan zen. Gertaera honek errusiar elizaren aurkakotasun gogorra aurkitu zuen, eta bilerak gaitzetsi zituen 1903an amaiera emanez. Zinaidak New Way aldizkaria sortu zuen Errusiako gizartean zabaltzeko, Anton Krainyren izenpean argitaratutako poema eta kritikekin. Aldizkaria 1905ean itxi zen.

Garai horretan argitaratu zituen Hirugarren liburua 1902an eta Bermeja ezpata 1906an, biak San Petersburgon. Gainera, Novy Put aldizkaria argitaratu zuen 1903tik 1904ra, kritika Anton Krainy ezizenarekin eginez.

 Errusiako iraultza eta erbestea 
alt=|thumb|Filosofov, Merezhkovsky, Zinaida Gippius, Zlobin. Sobietar Errusiako exodoan. 1919ko amaiera - 1920ko hasiera
Errusiako Iraultzaren garaian, 1905 eta 1907 bitartean, ordura arte saihestu zituen gai soziopolitikoak sartu zituen bere obran, eta prosa sartu zuen bere literatur produkzioan, Estatuaren jarrera kontserbadorearen aurkako posizioan jarriz. 1906an Parisera joan zen, eta han kokatu zen. Handik, kutsu antimonarkikoko lanak argitaratu zituen frantsesez. Borís Sávinkov idazlearen gertuko iraultzaileekin harremanetan jarri zen, iraultzaren gai politiko errusiarretan gehiago murgiltzen zen bitartean. Joera hori agerian geratu zen bere obran, gaia gero eta eztabaidagarriagoa bihurtuz. Horren adibide dira Beltza zuriaren gainean (1908), Deabruaren umea (1911) eta Roman Tsarevitx (1912) bildumen azpian argitaratutako ipuinak. 1908an Libraren kritikaria izan zen, eta haren artikuluak hautatu zituen Diario literarioan argitaratzeko. Azken horretan, hainbat artikulu argitaratu zituen irakurlearekin izandako elkarrizketa intimo gisa, sinbolismoaren korrontearen barruan bizitzako eta literaturako gaiei buruz hausnartzeko.

Iraultzarekin izandako liskarren ondorioz, Dimitrirekin batera Poloniara erbesteratu zen 1919ko abenduaren 24an, Pilsudskiren gobernuak boltxebikeei emandako tratuaren ondorioz bertan behera utzi zuten herrialdea. 1920an senar emazteak Frantzian kokatu ziren. Parisen. Zinaidak literatur eta filosofi solasaldi berriak antolatu zituen 1927an, Lanpara berdearen izenean. Taldeak emigranteak bildu zituen eta  garrantzi handia izan zuen Frantziara lehen migratzaileetatik zetorren gizarte intelektualak. Parte-hartzaileak gonbidatuta etortzen ziren, aldez aurretik hautatuta, eta Iván Bunin, 1933an Literaturako Nobel Saria irabazi zuena, Boris K. Zaytsevi, Lev-Shestov filosofoa eta G. Fedotov, historialaria eta saiogile errusiarra ohikoak ziren.

Frantziar herrialdetik poesia, memoriak eta kazetaritza-artikuluak argitaratu zituen Errusia sobietarraren aurka, Living Faces (Praga 1925), Radiance (Paris, 1939) nabarmentzen direlarik, non bere joera ideologiko sozial eta politikoak berriro agerian utzi zituen.

 Heriotza eta legatua 
1945eko irailaren 9an hil zen, Parisen. 1942an hildako Merezhkovsky senarraren hilobi berean lurperatu zuten, Parisetik gertu dagoen Essonneko Sainte-Geneviève-des-Bois hilerrian.

Zinaida Giuppiusek utzitako ondare interesgarriena bost poema bildumak osatzen dute: Poema bilduma 1889-1903, 1904an argitaratua; Bildutako poemak. Bigarren liburua, 1903-1909, 1910ean argitaratua; Azken poemak, 1914-1918, 1918an argitaratu zena; Poemak, Egunerokoa, 1911-1921 Berlinen argitaratu zen 1922an eta Shining Parisen 1938an.

Bere obraren zati bat maitasunezko poemak eta artikuluak dira, eta horien artean Love alone (1896) nabarmentzen da, Rainer-Maria Rilke austriar poetak alemanera itzuli zuena. Poesia harmoniaren eta pentsamendu metafisikoaren bilaketan oinarritzen da.

 Literatura-lana 
Zinaida Guippius poeta sinbolista izan zen. Ipuin eta eleberrien egilea ere izan zen, eta naturarekin eta bizitzako, maitasuneko eta heriotzako gertaerekin lotutako gaikako poesian nabarmendu zen. Bere lanaren bidez, Valeri Briúsov, Aleksandr Blok poeta sinbolista edo Vasili Rozanov filosofoaren bizitza ezagutu daiteke, denak Zilarrezko Aroko edo Errusiar Akmeismoko pertsonaiak. Bere poemetako batzuk hainbat hizkuntzatara itzuli dira (alemana, italiera, gaztelania). Berak errusieraz eta frantsesez idatzi zuen.

Poesien antologia (1889 - 1903)
 Poesien antologia (1903 - 1909)
 Olerkiak. 1911 - 1921eko egunkaria.
 Jende berria, ipuinak, 1896
 Ispiluak, ipuinak, 1898
 Hirugarren ipuin-liburua, 1901
 Bermeja ezpata, ipuinak, 1907
 Beltza zuriaren gainean, ipuinak, 1908
 Le Tsar et la Revolution, 1909
 Ilargi-inurriak, ipuinak, 1912
 Deabruaren umea, eleberria, 1911
 Roman-zarévich, eleberria, 1913
 Eraztun berdea, drama, 1916
 Olerkiak. Egunkari bat 1911-1921. 1939an Parisen argitaratua.
 Dmitry Merhkovsky, 1941eko hil ondoko lana, Parisen argitaratua 1951n.

 Olerkiak gaztelaniaz 

 El amor tan solo es uno (1896), Kseniya Tokarevaren itzulpena.
 Cuando es de noche (1904), Kseniya Tokarevaren itzulpena.
 Zinaída Hippius, poemas elegidos.  Olerkien bilduma, Jorge Ferrerrek eta Ernesto Hernández Bustok itzulia.  ISBN 978-84-120754-6-5.

 Bibliografia 

 Svetlana Maliávina. Sinbolismo errusiarra. Mugimenduaren jatorria eta originaltasuna. Eslavistika Konplutentsea. Bol. 2 (2002); 127- 149.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 Sinaida Hippius poetry  Stihipoeta.ru

Kategoria:Tula oblasteko jendea
Kategoria:Parisen hildakoak
Kategoria:Errusiako ipuingileak
Kategoria:Errusierazko idazleak
Kategoria:Emakume poetak
Kategoria:XX. mendeko emakume idazleak
Kategoria:Emakume eleberrigileak