Israelgo politika eta gobernua

Israel demokrazia parlamentario bat da, botere legegile, exekutibo eta judizialez osatua. Erakunde hauek ditu: lehendakaritza, Knesset (ganbera bakarreko parlamentua), gobernua (ministroen kabinetea), estatuaren kontrolatzailea eta sistema judiziala. Sistema botere-banaketaren printzipioan oinarritzen da, botere betearazlea botere legegilearen konfiantza-botoaren mende dagoenean (Knéset). Botere judizialaren independentzia legeak bermatzen du.https://embassies.gov.il/san-salvador/AboutIsrael/State/Pages/ESTADO-Estructura-politica.aspx

Arabiar populazioa gutxiengo garrantzitsua da Estatua sortu zenetik, eta, teorian, Israelgo herritartasun osoa du 1952tik. Hautesleak eta hautagarriak dira, nahiz eta derrigorrezko soldadutzatik salbuetsita egon (drusoen kasuan izan ezik). Familia-eskubideak auzitegi erlijioso desberdinek administratzen dituzte (juduak, sharia, drusoak eta kristauak), eta ezkontzei eta ezkontzak deuseztatzeari buruzko eskumen esklusiboa dute. Ez dago ezkontza edo dibortzio zibilik.

 Knesset 
Knesset 120 diputatuk osatzen dute, lau urtean behin sufragio unibertsal eta proportzionalaren bidez hautatuak. Parlamentuak «Israelgo presidentea» aukeratzen du (protokolozko kargua, ez-betearazlea) zazpi urteko aldi baterako, ezin da berritu, botere legegilea erabiltzen du eta exekutiboa lehen ministroaren esku uzten du.https://embassies.gov.il/MFA/Spanish/Pages/EL%20ESTADO-%20Poder%20legislativo-%20la%20Knset.aspx

 Israelgo presidentea 
 Izena  Agintaldia  Chaim Weizmann  1948-1952  Yitzhak Ben Zvi  1952-1963  Zalman Shazar  1963-1973  Ephraim Katzir  1973-1978  Yitzhak Navon  1978-1983  Chaim Herzog  1983-1993  Ezer Weizman 1993-2000   Moshé Katsav 2000-2007  Shimon Peres 2007-2014 Reuven Rivlin 2014-2021 Isaac Herzog 2021-karguan

 Lehen ministroa 
 Israelgo Lehen Ministroak Izena  Alderdia  Agintaldia  David Ben-Gurion  M  1948ko maiatza - 1953ko abendua  Moshe Sharett  M  1954eko urtarrila - 1955eko azaroa  David Ben-Gurion  M  1955eko azaroa - 1963ko ekaina  Levi Eshkol  M  1963ko ekaina - 1969ko otsaila  Yigal Allon1  M  1969ko otsaila - 1969ko maiatza  Golda Meir  M  1969ko maiatza - 1974ko ekaina  Isaac Rabin  M  1974ko ekaina - 1977ko ekaina   Menahem Begin  L  1977ko ekaina - 1983ko iraila  Isaac Shamir  L  1983ko urria - 1984ko iraila     Shimon Peres  M  1984ko iraila  - 1986ko urria  Isaac Shamir  L  1986ko urria - 1992ko uztaila  Isaac Rabin  M  1992ko uztaila - 1995eko azaroa Shimon Peres  M  1995eko azaroa - 1996ko ekaina Benjamin Netanyahu  L  1996ko ekaina - 1999ko uztaila Ehud Barak  M 1999ko uztaila - 2001eko otsaila Ariel Sharon  L febrero 2001 - 2006ko urtarrila Ehud Olmert2  K 2006ko urtarrila - 2009ko martxoa Benjamin Netanyahu  L 2009ko martxoa - 2021eko ekaina Naftali Bennett  Y  2021eko ekaina - 2022ko uztaila Yair Lapid  YA  2022ko uztaila - 2022ko abendua Benjamin Netanyahu  L 2022ko abendua -

1 Behin-behineko Lehen Ministroa.
2 2006ko apirila arte funtzioetan egon zen; azken data honetan aukeratua izan zen.
M = Mapai. 1968tik, Alderdi Laborista.
L = Likud.
K = Kadima.
Y = Yamisa.
YA = Yesh Atid

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 
 Israelgo historia

 Kanpo estekak 
 :The Israeli Left Archive International Institute of Social History

Kategoria:Israelgo gobernua
Kategoria:Israelgo politika