Krsto Popović

Krsto Popović (serbieraz zirilikoan: Крсто Поповић) Balkanetako Gerretan eta Lehen Mundu Gerran borrokatu zen Montenegroko Armadako ofiziala izan zen.

Serbia eta Montenegro Jugoslavia izango zenarekin batu zituen 1918ko Podgoricako Batzarrarekin pozik, 1919ko Gabonetako Altxamenduko buruzagietako bat bihurtu zen Berdeen alboan, Petrović-Njegoš dinastiako Nikolas erregea tronutik kendu berriaren alde egin zuena eta zurien aurkako liskarretan oraindik Montenegrori independentzia modu bat ematen zion Jugoslaviako konfederazio baten alde. Karađorđević dinastiaren Alexandro erregearen alde egin zuena eta Montenegro Jugoslaviara erabat eranstea.

Altxamenduak porrot egin ondoren, Popović Italiara emigratu zuen, baina 1919ko ekainean itzuli zen gerrillari ekiteko. Azkenean, 1921ean Nikola erregea hil ondoren armak utzi zituen eta azkenean Alexandro erregeak barkatu egin zuen, hari leialtasuna aldarrikatu ondoren. Jugoslavian gelditzen ziren urteak nahiko lasai bizi izan zituen Bigarren Mundu Gerra arte, Lovćen Brigada sortu zuen arte. Horregatik, kolaboratzaile izendatu zuen gobernu komunista berriak eta 1947an OZNAOdeljenje za zaštitu naroda (Pertsonen Babeserako Departamentua)ko agenteek segada batean hil zuten tiroketaAsasinatze/hilketa.

 Bizitza 
Montenegroar familia batean jaio zen Todor "Zrno" Popović aitaren eta Ćetna ama (jairiko Krivokapić), Balkanetako Gerretan eta Lehen Mundu Gerran Montenegroko armadako indarretan borrokatu zen, 1916an Austria-Hungariako armadak harrapatu zuen arte. Bat ere izan zen. Mojkovac-eko guduko heroi nabarmenetakoa, non Montenegrok Serbiako armadari, bere aliatu estuari, austro-hungariar erasoen aurrean atzera egiten lagundu zion. Austro-Hungariako presoen kanpamentuan bi urte igaro ondoren, Montenegrora itzuli zen 1919ko urtarrilaren 7an Gabonetako Altxamenduaren eta urte bereko uztailean San Petar eguneko Altxamenduaren buru izateko, Podgoricako Batzarrak batzeko erabakiaren aurka borrokan. Montenegroko Erresuma Serbiako Erresumarekin Karađorđević dinastiaren menpe. 1919 eta 1922 artean, Montenegroko komiteko buruzagia izan zen, Serbiarren, Kroaziarren eta Esloveniarren Erresumaren federalizazioaren aldeko borrokalaria. 1922an, Argentinara emigratu zuen eta geroago Belgikara 1929an.

Berdeek Montenegroko Erresuma Serbiako Podgorica Batzarrarekin bateratzearen aurka bozkatu zuten, zurien (Bjelaši) gehiengoak onartzen zuen bitartean. Bien bitartean, Montenegrora iritsi eta hilabete batzuetara, Krsto Popović Italiara itzuli zen, non erbestean Montenegroko gobernuaren armadan zerbitzatu zuen, komandante mailara igoz, eta gero brigadier-ra. 

1929an, Belgikatik gutun bat bidali zion Alexandro erregeari, non erregeari 1918ko abendutik Nikola erregea hil arte Montenegroko gerra zibilaren erantzukizuna indultatzeko eskatu zion. Gutun honetan, Alelexandro Karađorđević erregearekiko leialtasuna ere aldarrikatu zuen.

1929ko urriaren 18an, Belgikako Lieja probintzian, immigrazio poliziak 9121 zenbakiarekin pasaportea eman zion, 94 zenbakiko bisarekin, non bere nazionalitatea serbiarra zela identifikatu zuen. Gero Alexandro erregeak barkatu egin zion eta Jugoslaviako Erresumara itzuli zen, pentsioa jaso eta erretiroan bizi izan zen Bigarren Mundu Gerra hasi eta Popovic-ek bere lankidetza-milizia antolatu zuen arte, Lovćen Brigada izenekoa. Milizia hau Italiako okupazio indar faxistaren kontrol edo eraginpean zegoen, eta Partisanoen eta Jugoslaviako Armada Aberrian (Txetnikak) aurka gerra egin zuen. Indar paramilitarren ikur ofiziala bandera berde bat zen, Petrović armarriarekin. Popovic-en ikuspegia Montenegroko independentzia zen, Italia faxistarekin lankidetzaren bidez, eta horrek gatazkak eragin zituen bai montenegroar Partisanoekin eta Txetnik-ekin. Gerra garaian bere milizia zatitu zen; talde bat partisanoekin batu zen, eta beste batzuk Txetnik-ekin. Popović ez zen bi aldeetako bat egin.

OZNAko Rako Mugoša, Veljko Milatović eta Šaro Brajović agenteek segada hartu eta tiroketa batean hil zuten 1947an. Mugoša ere hil zuten tiroketan Milatović eta Brajović bizirik atera ziren bitartean.

 Bizitza pertsonala 
1905ean, Marija (jaioa Radojević) ezkondu zen eta harekin bost alaba eta bi seme Radovan eta Nikola izan zituen.

Bere semea Radovan Jugoslaviako Partisanoen kide gisa hil zen Neretvako guduan, bere seme Nikola gero Jugoslaviako Herri Armadako jeneral eta Herri Heroiaren Ordenaren hartzaile izango zen.

 Erreferentziak