Annecyko Nazioarteko Animazio Zinemaldia

Annecyko Nazioarteko Animazio Zinemaldia (frantsesez, Festival International du Film d'Animation d'Annecy, FIFA), 1960an sortu zen eta ekainaren hasieran ospatzen da Annecy hirian, Savoia Garaian. Hasiera batean jaialdia bi urtetik behin egiten bazen ere, 1997az geroztik urtero egiten da. CITIA (Cité de l'image en mouvement d'Annecy) arduratzen da jaialdiaren antolaketaz.

 Sarrera 
Zinemaldiko atal ofizialean teknika desberdinetan oinarritzen diren animaziozko filmak izaten dira: marrazki bizidunak, paper ebakiak, plastilina, stop motion, 3D, etab. hainbat kategoriatan sailkatuak: film luzeak, film laburrak, telebistarako filmak, enkarguzkoak, ikasleek egindakoak, Interneterako sortutakoak, etab.

Jaialdia animazioaren sektorearen hitzordu garrantzitsua da. Lehiaketarekin batera, mundu mailako primiziak aurkezten dira bertan, atzera begirako emanaldiak izaten dira, omenaldiak, filmei eta egileei buruzko topaketak, erakusketak eta aire zabaleko proiekzioak gauero Le Pâquier-en (Annecy).

Aldi berean, animaziozko filmen nazioarteko merkatu bat antolatu ohi da Annecyn 1986az geroztik.

 Historia 
1960ko hamarkadan Savoiako eskualdean zine-klub oso aktiboa zegoen. Animatzaileak zinema-jardunaldietako kideekin elkartu ohi ziren eta horrek animazioko zinemaren nazioarteko jardunaldien sorrera (frantsesez, Jica - Journées internationales du cinéma d'animation) erraztu zuen Annecyn. Kide fundatzaileak Pierre Barbin, André Martin eta Michel Boschet izan ziren. 1956an, zine-klubeko zuzendaritza-taldea Cannesen izan zen Jica-ren lehen edizioan parte hartzeko, zinemaldi handitik kanpo. Canneseko Zinemaldian antolatutako animazio-jardunaldiek ez zuten funtzionatu: zinemako izarrek ikusleen eta kazetarien arreta osoa erakartzen zuten. Orduan sortu zen Annecyn animazio-jaialdi bat antolatzeko ideia.

1968ko maiatzeko gertaerek jaialdia eten egin zuten. 1971ean antolatzaileen eta ASIFAko kideen (frantsesez, Association internationale du film d'animation) artean eztabaidak izan ziren zinemaldian aurkeztuko ziren filmak hautatzeko moduari buruz. 1975era arte zinemaldiak parte-hartze handia izan zuen, bai profesionalen, atzerriko ordezkaritzen, harpidedunen eta ikusleen aldetik. Ordenagailua erabiliz egindako lehen irudiak iristeak zatiketa sortu zuen artista konbentzionalen eta modernoenen artean. 70eko hamarkadaren amaierarako, bistan da etorkizunera begiratu eta orientazioa aldatu behar dela.

1982an hiru helburu aurkeztu zitzaizkion batzar nagusiari: "animazio-zinema garatzen laguntzea; Annecyn nazioarteko kultura-adierazpen bat ziurtatzea; hirirako, eskualderako eta Frantziarako kultura-ekintzako bitarteko izatea". Luc Xiberras-ek hartu zuen helburu berri horiek abian jartzeko konpromisoa. Idazkaritza iraunkorra Paristik Annecyra eraman zen.

1983an, Bonlieu-ko kultura-zentroan egin zen edizioa, eta, hartara, aldi bereko proiekzioak egin ziren, hainbat film-formatutan eta hainbat euskarritan. Horrekin batera, filmen merkatua eta hitzaldiak egiten hasi ziren. Urte horretako edizioa animaziozko zinemaren funtzio, kultura eta teknika guztiei irekia egon zen eta arrakasta handia izan zuen. 1983an enkarguzko filmetarako lehiaketa ireki ondoren, telebistako filmetarako lehiaketa bat ere sortu zen 1985ean.

1985ean, Animaziozko Filmaren Nazioarteko Azokaren (Marché International du Film d'Animation, MIFA) lehen edizioa egin zen. Garai hartan, Ameriketako Estatu Batuetako zinema-estudioen presentzia gero eta nabariagoa izaten hasi zen, batez ere, oscar saria irabazitako Disney-ren 9 film jendaurrean erakutsi ondoren. 1987an Warner zinema ekoiztetxeari omenaldia egin zioten, eta  1989an Walt Disney Pictures-en ordezkaritza garrantzitsu batek hartu zuen parte lehen aldiz. 1983tik 1997ra bitartean, akreditatutako parte-hartzaileen kopurua 900etik 4.300era igo zen, eta film-kopurua 386tik 1.271era. Horren guztiaren ondorioz, Annecyko zinemaldiaak komunikabideetan gero eta estaldura handiagoa hartu zuen, 1990eko hamarkadaren amaieran ia 300 kazetarirekin. 1983tik aurrera jaialdiak izan duen arrakastari esker, bertaratzen den kulturaren eta ekonomiaren arloko profesionalen kopurua handitu da.

1993an pantaila erraldoi bat jarri zen aire zabalean Le Pâquier-en (Annecy), proiekzio publikoetarako.

1997an, administrazio-kontseiluak ekitaldia bi urtetik behin ospatu ordez urtero egitearen alde bozkatu zuen, hainbat arrazoirengatik: ekoizpenen bolumena handitzen ari zelako, sarietarako aukeraketa zailagoa zelako, beste lehia batzuk ere bazirelako, merkatua urtero egiteko beharra bazela ikusi zutelako eta talde antolatzaile iraunkorraren beharra sumatu zutelako. Gerora, animaziozko zinemari eskainitako nazioarteko jaialdi lehiakorretan Annecykoak duen garrantzia hazi egin da.

1998an Jean-Luc Xiberras hil ondoren, 1999an Serge Bromberg ordezkari artistiko izendatu zuten.

2000ko hamarkadan, Annecyko jaialdiak gora egiten segitzen du, gero eta estreinaldi gehiago daude eta ekitaldiaren estaldura mediatikoa gero eta handiagoa da. Frantzian eta Europan animaziozko filmen produkziora hasten da.

2006an CITIA sortu zen (frantsesez, "La Cité de l'Image en Mouvement"). Proiektua hiru ardatzen inguruan egituratzen da (kultura, ekonomia, prestakuntza) eta hainbat ekintza burutzen dira modu lokalean: animazio-zinemari buruzko erakusketa iraunkorra, artearen hezkuntzaren garapenerako ekintzak, goi-mailako prestakuntza "les Gobelins"-ekin, irudiaren eskola, edukiei eta euskarri berriei buruzko ekitaldia, obra digitalen ekoizpenari laguntzeko funts bat sortzea, etab.

2012ko jaialdiaren amaieran, Marcel Jean izendatu zuten ordezkari artistiko, 1999tik postu horretan zegoen Serge Bromberg ordezkatuz. 2015. urtean, emakumeak omentzea erabaki zuen eta emakumezkoez soilik osatutako epaimahai bat osatu zuen, historia markatu duten emakumezko zuzendariek egindako lana ospea emateko asmoz. Lehiaketan atal berriak sortu zituen, sarietarako hautatutako filmak balioesteko. Horrela sortu ziren film laburren Off Limits (2014), Perspectives (2017) eta Jeune public (2017)  atalak, baita film luzeen lehiarako beste atal berri bat ere: Contrechamp (2019).

2020ko 15etik 19ra aurreikusita zegoen 60. edizioa bertan behera utzi behar izan zen koronabirusaren gaixotasun-pandemiagatik. Jaialdiaren antolaketa-batzordeak egindako iragarkiaren arabera, hurrengo edizioa 2021eko 14tik 19rako iragarri zuten. Azken urteotako programa webgune ofizialean ikus daiteke.

 Euskal ekoizpenak Annecyn 
Animazioaren sektorea indarra hartzen ari da. Badira urte batzuk euskal zinegileak Annecyko jaialdira bertaratzen direnak.  

2022an bi euskal filmen mundu mailako estreinaldia izan zen. UniKo ekoiztetxea (Bilbo) ‘Unicorn Wars’ Sail Ofizialean lehiatu zen (Alberto Vázquez). Bestalde, ‘Los demonio de barro’ Contrechamp Feature Films in Competition atalean. “Los demonios de barro” Nuno Beatok zuzendu du, eta stop-motion teknika 2D animazioarekin konbinatzen ditu. Sardinha em Lata (Portugal), Caretos Films A.I.E. (Galicia), Basque Films (Pais Vasco) eta Midralgar (Francia) enpresen koprodukzioa da. Gainera Pablo Polledrik zuzendutako ‘Loop’ film laburra animazio-merkatuan izan zen (Uniko ekoiztetxea, Bilbo). ‘El sueño de la Sultana’ proiektua ere bertan izan zen.

2023an euskal ekoizpenak presentzia nabarmena izan du jaialdian: ‘Conej Steps Out’ film laburra (Pablo Rios) Graduation Films in Competition sailean, ‘El sueño de la Sultana’  (Isabel Hergera), Work in Progress sailean, ‘Titán Tofu’ film laburra (Maria Luquero), Work in Progress sailean, ‘The Body of Christ’ (Beatriz Lema, WIP), Women in Animation from Spain sailean, ‘Masked Cindirella’ telesaila (Myriam Ballesteros, WIP), Cartoon Forum-en. Gainera, hainbat euskal ekoiztetxeren parte-hartzea izango da bertan: ‘Korri, Kuru, korri!´ (Agurtzane Intxaurragaren, Dibulitoon Studio), ‘Robotia’ (Diego Cagider eta Diego Lucero (Dibulitoon Studio eta Malabar), ‘Kima & Amik’ (Juanjo Elordiren, Lotura Films), ‘The invisibles’ (Ane Garcia, Eider Perez, Imanol Zinkunegi, Lotura Films), ‘Yoko oporretan’ (Juanjo Elordi, Dibulitoon Studio), ‘Winnipeg, el barco de la esperanza’ (Elio Quiroga eta Beñat Beitia, Dibulitoon Studio).

‘Unicorn Wars’, ‘Loop’ eta ‘Black is Beltza II: Ainhoa’ bezalako lan nabarmenek bultzada handia eman diote euskal ekoizpenari azken urteotan.

 Zenbakietan 

 2017ko datuen arabera, jaialdia zenbakietan horrela labur daiteke:

 115 000 sarrera
 10 000 akreditatu
 500 film baino gehiago emanak
 230 film aukeratuak
 87 herrialde ordezkatuak
 29 sari

 Sari ofizialak 

 Film luzeak

 Film luzearen kristala;
 Epaimahaiaren saria;
 Epaimahaiaren aipamena;
 Publikoaren saria;
 Kontraeremuaren saria.

 Film laburrak

 Film laburraren kristala;
 Epaimahaiaren saria;
 Lehen obrarenJean-Luc Xiberras saria;
 Epaimahaiaren aipamena;
 Publikoaren saria;
 Off-limits filmaren saria.

 Ikasketa amaierako lanen filmak

 Ikasketa amaierako lan moduan egindako filmaren kristala;
 Epaimahaiaren saria;
 Epaimahaiaren aipamena.

 Telebista-filmak eta enkarguzko-filmak

 Telebista-ekoizpenaren kristala;
 Enkarguzko filmaren kristala;
 Epaimahaiaren saria telebista-serieari;
 Epaimahaiaren saria telebistarako produkzio bereziari;
 Epaimahaiaren saria.

 Beste sariak

 Lotura-jaialdiaren saria - Rodano-Alpeak eskualdea Lumières numériques-ekin lankidetzan;
 Epaimahai gaztearen saria ikasketa amaierako lan moduan sortutako filmari;
 Epaimahai gaztearen saria film laburrari;
 Fipresci saria;
 Aide à la Fondation Gan à la diffusion saria Work in Progress bati;
 Jatorrizko musikaren Sacem saria;
 Canal + aide à la création saria film laburrari.

 Palmaresa 
Jaialdiaren webgunean informazio zabalagoa aurki daiteke.

 Annecyko kristala (film laburrak) 
UrteaFrantziar tituluaJatorrizko izenburuaZuzendariaHerrialdea1960Le Lion et la ChansonLev a písničkaBřetislav PojarTxekia1962L'Homme volantThe Flying ManGeorge DunningErresuma Batua 1963    Spatne namalovaná slepice  Jiří Brdečka  Txekia 1965  La Demoiselle et le Violoncelliste   Jean-François Laguionie  Frantzia 1967  Ex æquo : Le Dompteur de chevaux sauvages Krotitelj Divlijih Konja]  Nedeljko Dragic  Kroazia Ex æquo : Le Souffle  The Breath  Jimmy T. Murakami  Erresuma Batua Ex æquo : Les Cages  Klatki  Miroslaw Kijowicz  Polonia Ex æquo : Arès contre Atlas   Manuel Otéro  Frantzia 1969  Ez da jaialdirik izan diru-laguntzak kentzeagatik 1971  Ex æquo : Autres aventures de l'oncle Sam  The Further Adventures Of Uncles Sam  Robert Mitchell et Dale Case  Ameriketako Estatu Batuak Ex æquo : L'Appel Apel  Ryszard Czekala  Polonia Ex æquo : La Jeune Mariée  Nevesta  Borislav Sajtinac  Serbia 1973  Frank Film   Frank Mouris  Ameriketako Estatu Batuak 1975  Le Pas   Piotr Kamler  Frantzia1977  Ex æquo : David   Paul Driessen  Herbehereak Ex æquo : Le Château de sable  The Sand Castle  Co Hoedeman  Kanada 1979  Ex æquo : M. Pascal   Alison De Vere  Erresuma Batua Ex æquo : Après la vie  After Life  Ishu Patel  Kanada 1981  Tango   Zbigniew Rybczyński  Polonia 1983  Les Possibilités du dialogue Možnosti dialogu  Jan Švankmajer  Txekia 1985  Une tragédie grecque  Een Griekse Tragedie  Nicole Van Goethem  Belgika 1987  Ex æquo : L'Homme qui plantait des arbres   Frédéric Back  Kanada Ex æquo : Un monde pourri  Smatchkan Sviat  Boyko Kanev  Bulgaria 1989  La Ferme de la colline  The Hill Farm  Mark Baker  Erresuma Batua 1991  Le Loup gris et le Petit Chaperon rouge  Seriy Volk i Krasnaïa Chapotchka  Garri Bardine  Errusia  1993  Le Fleuve aux grandes eaux   Frédéric Back  Kanada 1995  Switchcraft   Konstantin Bronzit  Errusia  1997  La Vieille Dame et les Pigeons   Sylvain Chomet  FrantziaKanada 1998  Papillons de nuit   Raoul Servais  Belgika 1999   When the Day Breaks   Wendy Tilby et Amanda Forbis  Kanada 2000  Le Vieil Homme et la mer  The Old Man and the Sea  Alexandre Petrov  KanadaJaponiaErrusia 2001  Père et Fille  Father & Daughter  Michael Dudok de Wit  HerbehereakErresuma Batua 2002  Barcode   Adriaan Lokman  Herbehereak 2003  Le Mont Chef  Atama Yama  Kōji Yamamura  Japonia 2004  Lorenzo   Mike Gabriel  Ameriketako Estatu Batuak 2005  Les Mystérieuses Explorations géographiques de Jasper Morello  The Mysterious Geographic Explorations of Jasper Morello  Anthony Lucas  Australia 2006  Histoire tragique avec fin heureuse  Historia trágica com final feliz  Regina Pessoa  FrantziaKanadaPortugal 2007  Pierre et le Loup  Peter & the Wolf  Suzie Templeton  Erresuma BatuaPolonia 2008  La Maison en petits cubes   Kunio Katō  Japonia 2009  Slavar   Hanna Heilborn et David Aronowitsch  Suedia 2010  The Lost Thing   Andrew Ruhemann eta Shaun Tan  AustraliaErresuma Batua 2011  Festival 2011 Pixels   Patrick Jean  Frantzia 2012   Festival 2012 Tram   Michaela Pavlatova  Frantzia 2013  Festival 2013 Jeu de l'inconscient  Subconscious Password  Chris Landreth   Kanada 2014   Festival 2014  Man on the Chair   Jeong Dahee  FrantziaHego Korea 2015   Festival 2015 We Can't Live Without Cosmos  Mi ne mozhem zhit bez kosmosa  Konstantin Bronzit  Errusia  2016  Festival 2016 Une tête disparaît   Franck Dion  FrantziaKanada 2017   Festival 2017 The Burden  Min Börda  Niki Lindroth von Bahr  Suedia 2018   Festival 2018 Bloeistraat 11  Nienke Deutz  BelgikaHerbehereak 2019  Festival 2019 Mémorable  Bruno Collet  Frantzia 2020   Festival 2020 Physique de la tristesse  The Physics of Sorrow  Theodore Ushev  Kanada 2021  Festival 2021 Écorce  Samuel Patthey eta Silvain Monney  Suitza 2022  Festival 2022  Amok  Balázs Turai  Hungaria eta Errumania

 Annecyko kristala (film luzeak) 
Informazioa zabalago frantsesezko Wikipedia artikuluan aurki daiteke.
UrteaFrantziar tituluaJatorrizko izenburuaZuzendariaHerrialdea 1985  Daliás idők   József Gémes  Hungaria 1987  Quand souffle le vent  When the Wind Blows  Jimmy T. Murakami  Erresuma Batua 1989  Alice  Něco z Alenky  Jan Švankmajer   Txekia 1991  Robinson et compagnie   Jacques Colombat  Frantzia 1993  Porco Rosso  Kurenai no buta  Hayao Miyazaki  Japonia 1995  Pompoko  Heisei tanuki gassen Pompoko  Isao Takahata  Japonia 1997  James et la Pêche géante  James and the Giant Peach  Henry Selick  Ameriketako Estatu Batuak 1998  L'Impitoyable Lune de miel !  I married a strange person!  Bill Plympton  Ameriketako Estatu Batuak 1999  Kirikou et la Sorcière   Michel Ocelot  Frantzia  2000  Saririk ez.  -   2001  Les Mutants de l'espace  Mutant Aliens  Bill Plympton  Ameriketako Estatu Batuak 2002  Mari Iyagi   Lee Sung-gang  Hego Korea 2003  McDull dans les nuages  My Life as McDull  Toe Yuen  Hong Kong 2004  Oseam   Baek-Yeop Sung  Hego Korea 2005  Nyócker !   Aron Gauder  Hungaria 2006  Renaissance   Christian Volckman  FrantziaErresuma BatuaLuxenburgo 2007  Libérez Jimmy  Slipp Jimmy fri  Christopher Nielsen  NorvegiaErresuma Batua 2008  Sita chante le blues  Sita Sings the Blues  Nina Paley  Ameriketako Estatu Batuak 2009  Ex aequo Mary et Max   Adam Elliot  Australia   Ex aequo Coraline   Henry Selick  Ameriketako Estatu Batuak 2010  Fantastic Mr. Fox  Fantastic Mr. Fox  Wes Anderson  Ameriketako Estatu Batuak 2011  Festival 2011  Le Chat du rabbin   Joann Sfar eta Antoine Delesvaux  Frantzia  2012   Festival 2012  Le Voyage de monsieur Crulic  Crulic - Drumul Spre Dincolo  Anca Damian  PoloniaErrumania 2013  Festival 2013  Rio 2096 : Une histoire d'amour et de furie  Uma História de Amor e Fúria  Luiz Bolognesi  Brasil  2014   Festival 2014  Le Garçon et le Monde  O Menino e o Mundo  Alê Abreu  Brasil2015   Festival 2015  Avril et le Monde truqué   Franck Ekinci eta Christian Desmares  Frantzia, KanadaBelgika 2016  Festival 2016  Ma vie de Courgette   Claude Barras  Suitza eta Frantzia 2017   Festival 2017  Lou et l'Île aux sirènes  Yoake tsugeru  lu no uta  Masaaki Yuasa  Japonia 2018   Festival 2018  Funan  Denis Do  Belgika, Kanbodia,Frantzia, Luxenburgo 2019  Festival 2019  J'ai perdu mon corps  Jérémy Clapin  Frantzia 2020   Festival 2020  Calamity, une enfance de Martha Jane Cannary  Rémi Chayé  Frantzia, Danimarka 2021  Festival 2021  Flee  Jonas Poher Rasmussen  Danimarka, FrantziaNorvegia, Suedia 2022  Festival 2022  Le Petit Nicolas : Qu'est-ce qu'on attend pour être heureux ?  Amandine Fredon eta Benjamin Massoubre  Frantzia eta Luxenburgo

 Erreferentziak 

 Ikus, gainera 

 Animazio
 Konputagailu bidezko animazio
 Marrazki bizidunak
 Zerrenda:Animaziozko film onenaren Oscar Saria

 Kanpo estekak 
  Zinemaldiaren webgune ofiziala
  List of animation awards 
  List of animation studios 

Kategoria:Zinemaldiak
Kategoria:Frantziako zinema