Gegenschein

Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2017] (alemanezko hitza, kontrako + distira hitzak lotzen dituena;  ahoskatua) edo argitasun antisolarra argiune ahula da, biribila edo luzanga, gauez zeruan puntu antisolarrean agertzen dena eta mendebaldeko eta ekialdeko argi zodiakalak elkartzen dituena. Alexander von Humboldtek horrela deitua, fenomenoa 1854an azaldu zuen Theodor Brorsen astronomo daniarrak.

 Historia 
Gegenschein lehen aldiz Esprit Pezenas jesuita eta irakasleak deskribatu zuen 1730ean. 1799tik 1803ra Hego Amerikara egin zuen bidaian zehar, Alexander von Humboldt esploratzaile alemaniarrak fenomeno honi buruzko hainbat ohar egin zituen. Humboldtek ere eman zion bere alemaniar izena fenomenoari, gegenschein hain zuzen ere.

Theodor Brorsen astronomo daniarrak 1854an argitaratu zituen gegenschein fenomenoari buruzko sakoneko lehen ikerketak. Halaber, zodiako-argiak zeru osoa besarkatu dezakeela ikusi zuen lehena izan zen, baldintza ia perfektuetan bada ere, eta argi zodiakala eta gegenschein lotzen dituen argi-zubi ahul bat ikus daitekeela. Gainera, Brorsenek gegenschein delakoaren azalpen zuzena proposatu zuen (planeten arteko hauts-islapenak).

Garai modernoetan, argi-kutsadura dela eta, munduko eskualde populatuenetan ezin dugu gegenschein ikusten.

 Behaketa 
Gegenschein hain ahula denez, ezin da ikusi ilargi-argi edo argi-kutsadura apur bat badago, edo Esne Bidetik gertu agertzen bada.

Fenomenoa eskualde obal bat bezala agertzen da, leunki distiratsua, gradu gutxi batzuetako zabalera eta 10-15ºko luzera duena, ekliptikaren planoan zehar orientatua.

 Azalpena 
Zodiakoko argia bezala, gegenschein planetarteko hautsak islatzen duen eguzkiaren argia da. Bereziki, Lurra-Ilargia sistemako L2 Lagrangeren puntuetan dagoen hautsa. Horrela, planeten arteko hauts hau Lurraren inguruan biratzen ari da Ilargia baino 60° lehenago eta 60° geroago, hurrenez hurren. Zodiakoko argia Eguzkiaren norabidean ikusten da, ilunabarrean, gegenschein kontrako norabidean ikusten den bitartean. Gegenscheinen intentsitatea nahiko hobea da honako kasu hauetan:
 hautsaren partikula bakoitza Ilargi betearen aldian ikusten da;
 dispertsio geometrikoak eraikuntza-interferentziara darama.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Eguzki-sistema
Kategoria:Fenomeno optikoak
Kategoria:Behaketa-astronomia
Kategoria:Alemanezko hitzak eta esaldiak