Libro etxen

Libro etxen, Abrekeria izenez ere ezaguna, ustez Etxaun-Irurik sortutako abestia da, geroago abesti herrikoi bihurtua. 

 Testuingurua 
1936. urteko Espainiako Estatuan faxistek jo zuten Estatu kolpearen testuinguruan sortutako abestia. Estatu kolpearen ondorioz sortutako Gerra Zibila ikusita eta Hego Euskal Herriko triskantza Zuberoa eremutik ikusita, Pierre Bordazarre «Etxahun-Iruri» olerkari zuberotarrak egindakoa omen da abestia. Izan ere, Ipar Euskal Herrian orokorrean ez zituzten begi onez hartzen Hegoaldeko errefuxiatuak. Gainera Frantziak jarrera zitala eta doilorra mantendu zuen Espainiako estatu kolpearen aurrean, «Ez Esku Hartzeko Hitzarmena» haren aitzakian Errepublikari laguntza ukatu zion Frantziak (Italia eta Alemania faxistek hitzarmen horri kasurik egiten ez zioten bitartean). Testuinguru horretan, baina, Iparraldeko euskaldun batzuen artean salbuespenak eta sinpatia keinuak ere egon ziren, kantu honetan ondo ikusten den legez.

 Hitzak 
Horra Eusko Ikaskuntzak partekatutako bertsioa:
+Jatorrizkoa zubererazEuskara estandarrago batera hurbilduz1. Abrekeria zer trixtezia horen gatik
Behar izan düt nik laster egin sor lekhütik
Adin florian ogenik gabe inozentik
Maite beitzüntüdan ô Ama Eskuadi oron gañetik (berriz)

Errepika : 
Entzün nezazü ""Ama"" zure deitzen
Entzün nezazü zure nigarstatzen 
Eskualdün lürretik naie ohiltzen
noiz othe niz sarthüren ni libro etxen (berriz)?

2. Bai maradikatzen haigü Hitler Krimiñela
Lehen lehen kausa behiz izan gitin hola
Errekaz ixurrazi dereikük gure odola 
Hire airekuekin nolaxek desegin gure arbola (berriz)

3. Ez adioreik ô Donostia ta Gernika
Nausi zaharra hasirik beita  intzirrika
Ez dakigüla Eskualdün horier haiñ mendeka
Uste beno lehen ez zakion ützül Erreplüblika (berriz)"1. Aberekeria zer trixtezia horregatik
Behar izan düt nik ospa egin sorlekhütik
Adin loretsuan ogenik gabe inozentik
Maite baitzintudan oi Ama Euskadi ororen gainetik (berriz)

Errepika : 
Entzün nazazü ""Ama"" zuri deitzen
Entzün nazazü zure negar egiten 
Eskualdün lürretik naute botatzen (kaleratzen, egozten),
noiz ote naiz sartuko ni libre etxean (berriz)?

2. Bai maradikatzen haigü (zaitugu, hika) Hitler kriminala
Lehen-lehen kausa behiz izan gitin hola
Errekaz isuriarazi dereikük (hik guri, aditz alokutiboa) gure odola 
Hire airekuekin (aireko hegazkinekin) nolaxek desegin gure arbola (berriz)

3. Ez adiorik oi Donostia eta Gernika
Nagusi zaharra hasirik baita  intzirika
Ez dakigüla Eskualdün horiei haien mendeka
Uste beno lehen ez zakion itzul Erreplüblika (berriz)"

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 
Entzuteko bertsio batzuk:
 Dominika Etxart eta Robert Larrandaburu.
 Dominika Etxart eta Robert Larrandaburu.
  Jean Bordaxar · Jean Noël Pinque · Jean Pierre Luro · Robert Larrandaburu (zuzenean, a cappella)
 Etxaun-Iruri pastoraleko pasartea
 (Barkoxen, Dantz’haka ikusgarriaren lehen emanaldia, Libro etxen, Zuberoako abesbatza batek abestua)

Kategoria:Euskal abesti herrikoiak
Kategoria:Zuberoako abestiak
Kategoria:Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian