Zuhurtasun printzipio

Zuhurtasun-printzipioa (edo zuhurtasun-ikuspegia) berrikuntzen aurrean ikuspegi epistemologikoa da, ikuspegi filosofiko eta juridiko zabala da, eta kalteak eragin ditzakeen gaiari buruzko ezagutza zientifiko nahikoa falta denean erabakirik zuhurrena hartu behar dela defendatzen duen ikuspegia da. Arreta, itxaronaldia, etenaldia eta berrikuspena azpimarratzen ditu hatsarre edo printzipio honek, kaltegarriak, izan daitezkeen berrikuntza berrietan murgildu aurretik. Kritikarien ustez, zehaztugabea da, definizio zehatz gabekoa, eta ez da oso zientifikoa. Kritikarien ustez printzipio honi kasu egiteak aurrerapenerako oztopo bat.

Ingeniaritza-testuinguru batean, zuhurtzia-printzipioa segurtasun-faktore gisa ageri da, Elishakoff-en monografian xehetasunez eztabaidatua.Elishakoff, I. Safety factors and reliability: friends or foes?, Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 2004 Itxuraz, Belindor-rek 1729an iradoki zuen ingeniaritza zibilean erabili behar zela.de Bélidor, Bernard Forest, La science des ingénieurs, dans la conduite des travaux de fortification et d'architecture civile, Paris: Chez Claude Jombert 1729 Ingeniariek eta filosofoek sakon aztertzen dute segurtasun-faktorearen eta fidagarritasunaren arteko erlazioa.Elishakoff, I., Interrelation between safety factors and reliability, NASA/CR-2001-211309, 2001Doorn, N. and Hansson, S.O., Should probabilistic design replace safety factors?, Philosophy & Technology, 24(2), pp.151-16, 2011

Printzipio hau sarritan erabiltzen dute arduradun politikoek erabaki jakin bat hartzearen ondorioz kalteak izateko aukera dagoen egoeretan (adibidez, ekintza-bide jakin bat hartuz gero) eta oraindik froga erabakigarriak ez daudenean ekintza-bide horrek ondorio positiboak ekarriko dituela. Esaterako, gobernu batek erabaki dezake sendagai edo teknologia berri baten kaleratzea oztopatzea edo mugatzea beste nonbaitek probatu arte. 

Printzipioak onartzen du zientziaren eta teknologiaren aurrerapenak maiz onura handiak ekarri dizkion arren gizateriari, mehatxu eta arrisku berriak sortzen ere lagundu duela. Horrek esan nahi du gizarte-erantzukizuna dagoela jendea, publikoa, balizko kalte horien eraginetik babesteko, ikerketa zientifikoek arrisku sinesgarri bat oraindik aurkitu ez badute ere. 

Printzipioa garapen iraunkorraren, ingurumenaren babesaren, osasunaren babesean, merkataritzaren eta elikagaien segurtasunaren esparruetan nazioarteko itunetan eta hainbat adierazpen publikoren justifikazio bihurtu da, nahiz eta, batzuetan, eztabaida piztu duen zehatz-mehatz nola definitu eta arrisku anitzeko egoera konplexuetan nola aplikatu. Sistema juridiko batzuetan, hala nola Europar Batasuneko zuzenbidean, zuhurtasun-printzipioa aplikatzea lege-baldintza bihurtu da legearen zenbait esparrutan.Art. 191 (2) TFEU, Explanations Relating to the Charter of Fundamental Rights (2007/C 303/02, OJ EU C303/35 14.12.2007 explanation on article 52 (5) of the EU Charter of Fundamental Rights, T-13/99 Pfizer vs Council p.114-125 Nahikoa aldeko frogarik ez daudenetan, zenbait esparrutan, zuhurtasun printzipioari men egiten zaio eta itxaron egin ohi da erabaki ustez arriskutsuak hartu baino lehen.

 Formulazioak 
Zuhurtzia-printzipioaren definizio asko daude. Horrelako formulazioak egin dira: "aldez aurretik kontuz", "ziurgabetasunaren testuinguruan, kontu handiz beti". Bi ideia dira printzipioaren muina:Andrew Jordan & Timothy O'Riordan. Chapter 3, The precautionary principle: a legal and policy history, in The precautionary principle: protecting public health, the environment  and the future of our children. Edited by: Marco Martuzzi and Joel A. Tickner. World Health Organization 2004 

 erabaki hartzaileek kaltea gertatu aurretik aurrea hartu behar diote balizko kalteari. Zuhurtasun-printzipioaren arabera, jarduera-sustatzaile baten ardura da bermatzea proposatutako jarduerak ez duela kalte nabarmenik ekarriko (edo nekez gertatuko dela ezustekorik).
 erabaki hartzaileen ardura da arriskuaren proportzionaltasunaren aldez aurretik kalkulatzea eta proposatutako ekintza baten kostua eta bideragarritasuna baloratzea.

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Nazio Batuen Konbentzio Esparrua Klima Aldaketaz
Kategoria:Arriskuen prebentzioa
Kategoria:Osasun publikoa
Kategoria:Europar Batasuneko zuzenbidea
Kategoria:Zalantza
Kategoria:Ingurumen politikak
Kategoria:Zuzenbideko doktrinak eta printzipioak