Natangiarrak

Natangiarrak edo Notangiarrak (prusieraz: Notangi; ; ; ) Prusiar klan bat zen, Natangia eskualdean bizi zena, gaur egun Kaliningradeko Oblast errusiar eremuaren parte den eremua, hegoaldeko zatia Poloniako Warmia-Masuriar voivoderrian dagoen bitartean.

XIII. mendean zaldun teutoniarrek prusiarren aurkako gurutzada hasi zutenean, 15.000 pertsona inguru bizi zitezkeen Pregolia eta Łyna ibaien artean.  Natangiako lurrak iparraldean Sambiarekin, mendebaldean eta hegoaldean Warmiarekin eta hego-ekialdean Bartiarekin egiten zuten muga.  Ziurrenik Mendebaldeko Baltikoko hizkuntza bat hitz egiten zuten, gaur egun desagertua, prusiera zaharreko hizkuntzaren antzekoa.

 Historia 
Natangiarrak Zaldunen eta Świętopełk II.a Pomeraniako Dukearen arteko 1238ko itun batean aipatzen dira lehen aldiz.  Zaldun teutoniarrek konkistatu zituzten 1239-1240 inguruan.  Natangiarrek aginte teutonikotik askatzea eragozteko, ordena teutonikoak Kreuzburg gaztelua altxatu zuen Natangian. 1249. urte hasierako Christburgeko Itunak, kristau bihurtu berriei askatasun pertsonala bermatzen zien, natangiarrak barne hartzen zituen. Hala ere, itunak ez zituen gatazkaren azpiko arrazoiei aurre egin, eta natangiarrek 54 zaldun sarraskatu zituzten Krückeneko guduan 1249ko azaroan  Baina garaipena laburra izan zen, Zaldunek indarrak berreskuratu zituzten bi urte eskasean eta gurutzada jarraitu zuten. 1255ean Königsberg (gaur egun Kaliningrad) eraiki zuten Pregolia ibaiaren bokalean, Natangia eta Sambia arteko mugan.

Prusiako matxinada handian (1260-1274), natangiarrek Herkus Monte aukeratu zuten buruzagi gisa Alemanian ikasia. Hasieran arrakasta izan zuen eta Zaldunak garaitu zituen Pokarwiseko guduan eta Löbauko guduan. Hala ere, matxinoek ezin izan zituzten Zaldunek eraikitako adreiluzko gazteluak hartu eta garaituak izan ziren. Herkus, prusiarren buruzagi nabarmenetako bat izan zena, harrapatu eta urkatu zuten 1273an. Natangiako nobleak alemaniarren men egin zieten, haiek pribilegioak eta beren ondasunen jabetza eragozpenik agintzen zuten. Natangiarrak, Sabynas eta Stantak zuzenduta, 1295ean matxinatu ziren azken aldiz  1454an, Casimiro IV.a Jagellon erregeak Poloniako Erresuman sartu zuen eskualdea.  Ondorengo Hamahiru Urteko Gerraren ondoren, Poloniako-Teutoniko gerra guztietan luzeena, 1466az geroztik, Poloniaren parte izan zen Orden teutonikoaren feudo gisa Górski, p. 96–97, 214–215, eta 1525etik aurrera Prusia Dukal sekularra.

Kolono alemaniarrak inguru horretan kokatu zirenean, natangiarrek bertako hizkuntza eta ohiturak mantendu zituzten XVII. menderaino. Geroago, haien identitatea desagertu egin zen XVII. mendearen amaieran edo XVIII. mendearen hasieran Alemaniako biztanleekin bat egin ahala, baina bertako biztanleak oraindik ere "natangiar" gisa definitzen zuten haien burua 1945era arte eta baita Landsbergeko tokiko egunkaria ere (Górowo Iławeckie) "Natanger Zeitung" deitzen zen 1919tik aurrera W. Reichermann, "Ut Noatange - Plattdütsche Spoasskes", Königsberg 1892, In Natangen - Ein Bildband, Kreisgemeinschaft Pr. Eylau, Verden 1986

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Prusiarrak