Carmen Linares

Carmen Pacheco Rodríguez, ezaguna Carmen Linares izenez (Linares, Jaén, 1951ko otsailaren 25a) jaendar flamenko-abeslaria da, Espainiako kanta tradizionalaren panoraman ezaguna. La Niña de los Peinesekin batera flamenko-estiloak gehien ezagutzen dituen flamenko-kantari osoenetakoa da. Paco de Lucía, Camarón de la Isla, Enrique Morente, Pepe Habichuela, Tomatito, José Mercé eta Manolo Sanlúcar bezalako artisten belaunaldiko lankidea. Carmen Linares flamenkoaren legenda bizia da. Espainiako Musikaren Sari Nazionala interpretazioaren kategorian irabazi duen flamenkoaren emakume bakarra da. 2022. urtean Arteetako Asturiasko Printzesa Saria jaso zuen.

Artista gazteen belaunaldiko maistra eta kantaria, hala nola Estrella Morente, Miguel Poveda, Marina Heredia, Arcángel, Pitingo eta Rocio Márquez. Espainiako uneko musika-kulturan leku pribilegiatua bereganatu du, bere merituen bidez. Arte flamenkoaren artista txalotuenetako eta nazioartean oihartzun handiena duen artistetako bat da, eta azken hamarkadan New Yorkeko Carnegie Hall, Londresko Sadler´s Wells, Bartzelonako Kataluniar Musikaren Jauregia, Madrilgo Auditorio Nazionala eta Parisko Cité de la Musique antzokietan aritu da.

 Biografia 
Carmen Linares Madrilera iritsi zen bere familiarekin 1968. urtean, non Rafael Romero, Fosforito edo Juan Varea ezagutu zituen. Pepe Matrona, Fosforito eta Juan Varea bezalako artista beteranoekin trebatu zen Madrileko Torres Bermejas eta Café de Chinitas oholtzetan. Han gazte talentudunekin aritu zen, hala nola, Camarón, Enrique Morente eta Pepe Habichuela eta Juan Habichuela anaiekin.

 Abeslari ibilbidea 
Carmen Linaresek erreferentziako albumak grabatu ditu, hala nola "Cantaora", "Canciones Populares de Lorca" eta kritikariek flamenkoaren historiako hamar diskorik onenetakotzat jotzen duten "Antología de la mujer el cante" (Universal, 1996). Album horretan, Carmen Linaresek kanta ahaztuak abestu zituen, eta flamenko-kantarien estilo tradizional batzuk berreskuratu zituen, bere musika-identitatea sortzeko,  besteak beste, Tomatito, Vicente Amigo, Moraito, Pepe Habichuela, Rafael Riqueni eta José Antonio Rodríguez gitarra-joleekin batera.

1988an Carmen Linares hautatu zuten Manuel de Fallaren "El Amor Brujo/ Amodio sorgina" lanaren jatorrizko bertsioa berrestreinatzeko, Sevillako Arte Flamenkoaren VI. Biurtekoaren inaugurazioan. Adierazpide berrien etengabeko bilaketa horrek 'jondoa''' ganbera-taldeekin eta orkestra sinfonikoekin integratzeko gai den arte aberasgarria ekarri du. New Yorkeko Orkestra Filarmonikoak gonbidatuta, Lincoln Centerren aritu zen lehen artista flamenkoetako bat izan da. The New York Times egunkariak kantari gisa kalifikatu zuen "adierazpen-ahalmen aparta" zuela. Burgosko Frühbech de Burgos  edo Josep Pons eta Leo Brower mailako zuzendariekin batera, "El amor brujo" eta "La vida breve" kantatzen aritu dira Buenos Aireseko Colon Antzokian, Sidneyren Opera Housenn, Tokioko Shinjuku Bunka Center-en, Londresko Royal Albert Hall nazionalean.

Albumak grabatu ditu eta proiektu eszenikoetan kantatu du, Espainiako poeta unibertsalak interpretatuz. Besteak beste, Federico García Lorcaren "Canciones Populares de Lorca" (Auvidis, 1993), "Un rato, un minuto, un siglo" (1998), "Poeta en Nueva York" (2007) eta "Que no he muerto" (2003), Juan Ramón Jimenezen "Raíces y Alas" diskoan, "Miguel Hernández "Oasis abierto" (2011), "Flamencos cantan a Miguel Hernández" (2013) eta  "Verso a Verso" (Salobre, 2017).

Proiektu eszenikoetan parte hartu du, besteak beste, "Un rato, un siglo" (1996) Lola Herrerarekin, "Apocalipsis" (1998), Irene Papasekin, "Locura de brisa y trino" (1999) Manolo Sanlúcarekinr, "Poeta en New York" (2007) Blanca Lí-rena, eta “Lamentaciones de Jeremías” (2011) Uri Caine-rena, "Qawwali Flamenco" (2013) Faiz Ali Faiz-ekin, Compañía Nacional de Arte Dramáticorekin  "Séneca"(2017) y Academia del Piaccererekin (2018) hainbat eszenatokitan egon da lanean, besteak beste, Lincoln Center for the Performing Arts de Nueva York, Sevillako Maestranza Antzokia, Londresko  Barbican Centre, Bartzelonako Teatre Liceu, Sydney Ópera House, Oarisko Chaillot Antzokia, Madrilgo Errege Antzokia eta Granadako Generalife Antzokia.
alt=|thumb|Carmen Linares, Madrileko Circo Price antzokian (2017)
Bere ikuskizunak zuzentzen ditu, besteak beste, “Canciones populares de Lorca”, “Ramito de Locura”, "Raos y Alas", "Oasis Abierta", "Remembranzas", "Cu4tro" eta "Encuentro". Horietan, besteak beste, Gerardo Núñez, Belén Maya, Jorge Pardo, Juan Manuel Cañizares, Carlos Benavent, Juan Carlos Romero, Javier Barón, Tomasito, Miguel Angel Cortés, Camerata Framenco Project edo Rafaela Carrascorekin lan egin du.

2018/2019 denboraldian hiru proiekturekin bira egin zuen bere azken diskoa: “Verso a Verso” izeneko Miguel Hernández poetari omenaldia, Album Flamenko Onenaren MIN saria irabazi zuena, Tempo de Luz ikuskizuna Arcángelekin eta Marina Herediarekin batera, eta "El Amor Brujo"-ren bertsio berria, orkestra sinfonikoarekin. 

2020an, Carmenek 40. urteurreneko bira hasi zuen ikuskizun berezi batekin. Cantaora: 40 años de flamenco'' emanaldia ezinbestekoa da, eta Carmen Linares flamenkoaren legenda bihurtu zuen. Saio horretan, emakumearen kantuen antologia, Federico García Lorcaren kantutegia eta Enrique Morenteren, Paco de Lucíaren eta Mercedes Sosaren omenaldiak ikusi ziren. 

Bira horrek hainbat hiritara eraman zuen: Sevillako Maestranza Antzokira, Madrilgo Zarzuela Antzokira, Bartzelonako Teatre Grecera eta Kordobako Antzoki Handira ... Besteak beste, Joan Manuel Serrat, Miguel Poveda, Luz Casal, Pitingo, Estrella Morente, Marina Heredia, Martirio, Silvia Pérez Cruz, Rafael Riqueni, María del Mar Bonet, Juan Valderrama, Pepe Habichuela eta Arcángel bezalako artista gonbidatuek parte hartu zuten bira horretan. Urteurren-bira aparta, flamenkoaren historian aparteko uneak utzi zituena.

Nazioarteko artista. Uneko flamenko-ahotsa. Espainiako Musikaren Sari Nazionala interpretazioaren kategorian irabazi duen flamenkoaren emakume bakarra da. Carmen Linares flamenkoaren legenda bizia da, eta 2022ko Arteetako Asturiasko Printzesa Saria jaso zuen María Pagés koreografo eta dantzariarekin batera. Sari horiez gain, Sevillako Unibertsitateak 2023an Honoris Causa Doktoretza eman zion.

 Sariak eta aintzatespenak 

 Sariak 
UrteaSaria2023Honoris Causa doktorea, Sevillako Unibertsitatean2022Arteetako Asturiasko printzesa saria2019Madrilgo Udalaren Urrezko Domina2019Terras sem Sombra Nazioarteko Saria, Alentejon (Portugal) egindako Terras sem Itzal Jaialdiak emandakoa.2019Bostongo Berklee College of Music Awardeko Master of Mediterranean Music Award titulua.2019Roque Bañosen "Tarde azul de abril" abestiagatik Goya sarietarako izendapena, Terry Gilliamen "El hombre que mató a Don Quijote" filmerako.2018Album flamenko onenaren MIN saria “Verso a Verso canta Miguel Hernández”2017Flamenkoaren legenda saria2011Musika Akademiaren Ohorezko Saria2010:La Barraca saria arte eszenikoei.2009Grammy Latinoetarako izendapena, flamenko-album onenaren kategorian, "Raíces y alas" lanarengatik2009Flamenko-album onena Musika Sarietan, “Raíces y alas” saioaren araberamAlbum flamenko onena Musikaren Sarietan, "Territorio Flamenko" lanarengatikmArte Ederren Urrezko Domina, Espainiako Kultura Ministerioak emana2001Espainiako Kultura Ministerioak emandako Musika Sari Nazionala1999Compás del Cante saria, Cruz Campo Fundazioak emana.mGrammy Latinoetarako izendapena, flamenko-album onenaren kategorian, "Un Ramito de Locura" lanarengatik2003Album flamenko onenaren izendapena Musika Sarietan, "Ramito de Locura" albumagatik1998Andaluziako Juntaren Zilarrezko Domina1991Urteko album onenaren saria, Frantziako Disko Akademiak emana1988:ICARO saria Urteko album onena, Diario 16 egunkariak emana

 Diskografia 

 Diskografia ofiziala 
UrteaTituluaDiskoetxeaElenko nagusia2022"Antología de la mujer" Arteen Asturiasko Printzesa Sariaren edizio bereziaUnibersalCarmen Linares, Tomatito, Vicente Amigo, Moraito, Pepe Habichuela, Rafael Riqueni, Juan Habichuela, Ketama, Enrique de Melchor, Paco Cepero, Javier Barón, Antonio Carmona,2017"Verso a Verso abestiak Miguel Hernándezi egiten dio kanta"SalobreCarmen Linares, Salvador Gutiérrez, Pablo Suárez, Josemi Garzón, Karo Sampela, Silvia Pérez Cruz, Arcángel, Eduardo Pacheco, Lucía Espín, Camerata Flamenco Project, Miguel Hernándezen letrak2011"Remenbranzas"SalobreCarmen Linares, Juan Carlos Romero, Miguel Poveda, Javier Barón, Salvador Gutiérrez, Miguel Ángel Cortés, Pablo Suárez, José Luis Ortiz Nuevo, Paco Cortés, Julio Blasco, Pedro Esparza, Rafael Villanueva, Eduardo Pacheco, Paco Cruzado, Javier María González2008"Raíces y alas"SalobreCarmen Linares, Juan Carlos Romero, Tino Digeraldo, Antonio Coronel. Juan Ramón Jiménezen letrak2002"Un ramito de locura"UnibertsalaCarmen Linares, Gerardo Núñez, Pablo Martín Caminero, Cepillo. Herri-hizkiak, José Ángel Valente1999"Brisa eta Trinoren eromena"UnibertsalaManolo Sanlúcar, Isidro Muñoz, Carmen Linares, Tino Di Geraldo, Cepillo. Federico García Lorcaren letrak. (Lankidetza diskografikoa)1996"Antología de la mujer en el cante"UnibertsalaCarmen Linares, Tomatito, Vicente Amigo, Moraito, Pepe Habichuela, Rafael Riqueni, Juan Habichuela, Ketama, Enrique de Melchor, Paco Cepero, Manolo Soler, José Antonio Rodríguez, Manolo Franco, Javier Barón, Antonio Carmona, Paco Carmona1993"Canciones populares Antiguas de LorcaAuvidisCarmen Linares, Paco Cortés, Miguel Ángel Cortés, Javier Colina, José Antonio Galicia, Juan Parrilla, Bernardo Parrilla, Estrella Morente, Soleá Morente, 
Federico García Lorcaren letrak1994"Desde el alma"SareaCarmen Linares, Paco Cortés, Miguel Ángel Cortés, Jesús Heredia1991"La luna en el río"AuvidisCarmen Linares, Paco Cortes, Pedro Sierra, Carlos Benavent, Javier Barón1988:"Cantaora"WarnerCarmen Linares, Paco Cortes, Pedro Sierra, Antonio Carmona, Javier Barón1984"Su cante"HispavoxCarmen Linares, Pepe Habichuela, Luis Habichuela, Manuel Soler, Guadiana, Amparo Habichuela, Juan Carmona Camborio, Antonio Carmona1978an"Carmen Linares"HispavoxCarmen Linares, Pepe Habichuela, Luis Habichuela1971"Carmen Linares canta flamenco"MovieplayCarmen Linares, Juan Habichuela

 Lankidetza diskografikoak 
UrteaDiskoetxeaArtistaTituluaMusika lankidetza2022Eos Guitar QuartetEos Guitar Quartet"El alma de Paco""Aixa, Fátima y Marien", Eos Guitar Quartetekin2020Luis PastorLuis Pastor"La Paloma de Picasso""Maria Pineda" Luis Pastorrekin2019ValderramaJuan Valderrama"Mujeres de carne y verso""Para tus manos", Juan Valderramarekin, Delmira Agustiniren bertsoekin.2018MeliamMusicRoque Baños"El hombre que mató a Quijote""Tarde azul de abril", José Luis Montónekin. Terry Gilliamen "El hombre que mató a Don Quijote" filmeko soinu-banda2018SalobreCamerata flamenkoa Project"Fall 3.0"Amets-Asturiana, Manuel de Fallaren "Siete Canciones Populares"2018KaronteJuan Carlos Romero, Pepe Roca"Río de rostros""Pena"2017BuhomanPaco DamasLas sin sombrero"Quisiera tener varias sonrisas de cambio", "¿Quién eres tú? Rozalén, Marina Heredia, Argentina, Roko, Pilar Jurado, Carmen Paris2016UnibersalBestelakoak. Luz Casalen omenaldia"Una luz flamenca""Entre mis recuerdos" Lucía Espínekin.2016UnibersalMiguel Poveda13Miguel Povedarekin - Madrileko Bentetako zezen-plaza2014UnibersalPitingoa"Cambio de tercio""Arbolé, Arbolé", Federico García Lorcaren letrarekin2014SonyJoan Manuel Serrat"Antología desordenada""Saeta" Joan Manuel Serratekin bikote. Produkzioa: Javier Limón2014RosevilJesus Cayuela. Bestelakoak. Juan Ramón Jiménezi omenaldia"Platero y nosotros""Amistad" Juan Ramón Jiménezen letra2014CozytimeJose Luis Monton eta Teresa del Pozo"Flamencokids 2"Juanito el Burgahillo2014NoMadMusicAlicia Carrasco eta José Manuel León"Mujerklórica""Olores a mejorana"2013WarnerMiguel Campello"Chatarrero2""Tuyo" Carlos Benaventekin, Tino Di Geraldorekin2013UnibersalBeste zenbait"Para la libertad""El sol, la rosa y el niño" Pablo Suárezekin. Miguel Hernández letra2012EMIEbanjelistak"Homenaje aEnrique Morente""Delante de mi madre", Jota, Lagartija Nick, Los Planeta2012WarnerJose Antonio Rodriguez"Anartista""Francisco Alegre"2012SonyUrrezkoak"Sin muros""Asesinato por el cielo", Dorantesekin2012KaronteCamerata flamenkoa Project"Avant Garde"Chiquilín de Bachín2012SonyBestelakoak. Joaquín Sabinari omenaldia"De purísima y oro""Ponemos que hablo de Madrid", Javier Limónekin2011UnibersalBestelakoak. Joan Manuel Serraten omenaldia"Cantares""Poema de amor", Juan Carlos Romerorekin2010:UnibersalJavier Limón"Mujeres de agua""Media luna me sonríe"2003UnibersalHainbat artista"Territorio Flamenco""Se equivocó la paloma", Juan Carlos Romerorekin2003UnibersalBestelakoak. Juan Valderramaren omenaldia"Flamencos por Valderrama""Garbo Malagueño", Niño Joselerekin1999UnibersalManolo Sanlucar"Locura de brisa y trino""Adan", "Normas", "El poeta pide a su amor que le escriba", "Gacela de amor deseperado", "Campo", "Son de negros". Federico García Lorcaren letrak1999UnibersalCarlos Nuñez"Os amores libres""A orillas del río Sil"

 Kolaborazioak zineman, telebistan eta antzerkian 
UrteaTituluaMotaArtista / KonpainiaParte-hartzea2022"Archivo de creadores T2TBFabrika / Amazon2. denboraldia, José Sacristán, Miquel Barceló, Javier Mariscal, Rosa Montero eta Josep Ponsekin batera.2022"Cante, Jondo, Granada 1922"ZinemaJosé Sánchez-MontesTestigantzaren laguntza. Dokumentala2020"Mujeres en la  2"TBEET2. kapitulua.  "Cantantes", India Martínez eta Laura Learekin batera.2018"Jaen. Virgen & Extra"ZinemaJose Luis Lopez LinaresHiru abesti grabatu ditu soinu-bandan: "Olivuneros", "Nana" eta "Canción de los Olivitos".2018"El hombre que mató a Don Quijote"ZinemaTerry GilliamHiru gai grabatu ditu soinu-bandan: "Apirileko Arratsalde Urdina"2017"Ruibal por libre"ZinemaJavier Ruibal"De Malaga a malagueñito", Javier Ruibalen ondoan. Pablo Picassori omenaldia.'2017"Seneca"AntzerkiaZentro Dramatiko NazionalaHelvia aktore eta abeslaria, Sénecaren ama, Antonio Valerorekin batera. Bertsioa eta zuzendaritza: Emilio Hernández. Testua: Antonio Gala2017"Juanito Valderrama, la voz que ilustró un siglo"TBRosa PeñaTestigantzaren laguntza. Juanito Valderramaren omenezko dokumentala2016"Miguel Poveda. 13"ZinemaFélix VázquezMiguel Povedaren testigantza eta emanaldia, Madrilgo Bentetako zezen-plazan.2013"Que no he muerto"AntzerkiaJosé SámanoFederico García Lorcaren bertsoei buruzko musika-zuzendaritza, antzerki musikalean.2009"The limits of control"ZinemaJim Jarmusch"Handitzat jotzen dena" abestia, jatorrizko soinu-bandan.2007"Poeta en New York"AntzerkiaLí zuriaMusika-ikuskizuna, Blanca Lírekin batera, Federico García Lorcaren bertsoekin2006"¿Por qué se frotan las patitas?"ZinemaÁlvaro BeginesBi gai grabatu ditu soinu-bandan: "Eskandalua eta "Inork ez du ezer eramaten"1998"Apokalipsis, voz de mujer"AntzerkiaIrene Aita SantuakAbeslaria eta aktorea argiaren paperean1997:"Un rato, un minuto, un siglo.....AntzerkiaJosé SámanoMerkataritza-musikala Lola Herrerarekin batera, Federico García Lorcaren bertsoekin1995"Flamenco"ZinemaCarlos Saura"Taranta" Rafael Riquenirekin

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 www.carmenlinares.es Sitio oficial 
 Carmen Linares, Jondo y Poesía 
 Vídeos:  Carmen Linares Oficial 
 Facebook: Facebook Carmen Linares Oficial 
Carmen Linares Oficial

Kategoria:Jaendarrak
Kategoria:Emakume abeslariak
Kategoria:Espainiako abeslariak
Kategoria:Flamenko abeslariak
Kategoria:XX. mendeko abeslariak
Kategoria:XXI. mendeko abeslariak