Kate-transferentzia

Polimeroen kimikan kate-transferentzia esaten zaio prozesuan gertatzen den erreakzio berezi bati zeinetan hazten ari den polimeroaren zentro aktiboa beste molekula bati transferitzen zaion.

 P• + XR' → PX + R'•

Kate-transferentziaren ondorioz lortutako polimero-kateak laburragoak dira teorian izan behar zuketena baino, hots, pisu molekular txikiagokoak dira. Berez gerta daiteke edo kate-transferentziako agente baten bidez sortzea eragin daiteke. Kate-transferentzia gerta daiteke adizio-polimerizazio mota guztietan.

Zentro aktiboaren transferentzia egin dakioke hasarazleari, monomeroari, polimeroari edo disolbatzaileari.

 Ondorioak 
Gorago esan bezala kate-transferentziaren ondorioa izaten da polimero-kateak laburragoak izatea. Zein punturaino laburtuko diren hiru faktoreren arteko harremanen menpe izango da: transferentzia-abidura (Ktr), polimerizatze-abidura (Kp) eta erreakzioaren berraste-abiadura (Ka). Ondorengo taulan laburbiltzen dira gerta daitezkeen kasuak:
+KasuaKp - Ktr erlazioaKa - Kp erlazioaEragina-motaAbiduran eraginaPisu molekuiarrean eragina1Kp >> Ktr Ka ≈ KpTransferentzia arruntaEraginik ezTxikiagotzea2Kp << Ktr Ka ≈ KpTelomerizazioaEraginik ezAsko txikiagotzea3Kp >> Ktr Ka < KpAbiadura txikitzeaTxikiagotzeaTxikiagotzea4Kp << Ktr Ka < KpKate-transferentzia degradatzaileaAsko txikiagotzeaAsko txikiagotzea

 Kate-transferentzia motak 
Kate-transferentziak hainbat modutan pasa daitezke. Zentro aktiboarekin erreakzionatzen duen molekularen izaeraren arabera sailkatzen dira.

 Transferentzia-agente bati. Transferentzia-agenteek gutxienez lotura kimiko ahul bat izaten dute transferentzia-erreakzioa errazten duenak. Tiolak izaten dira agente tipikoak.
 Transferentzia monomeroari. Horrelakoak gertatzen dira hazten ari den polimero-kateak atomo bat erauzten duenean monomerotik. Hortaz hazteari lagatzen dio eta kate berri bat sortzen da. Katioi-polimerizazioetan eta eraztun-irekierazko polimerazazioetan usu gertatzen dira.

 838x838px

 Transferentzia polimeroari. Horrelakoak gertatzen dira normalean ingurunean polimero asko pilatu denean. Adibidez, erradikal-polimerizazioetan pasatzen da ia monomero guztia kontsumitu denean. Horrelakoetak polimero adarkatuak formatzen dira. Dentsitate txikiko polietilenoaren ezaugarriak oso sentikorrak dira egoera honekiko, esaterako.

 820x820px

 Transferentzia disolbatzaileari. Disoluzio-polimerizazioetan disolbatzaileak transferentzia-agente gisa joka lezake. Disolbatzaile geldo bat aukeratu ezean oligomeroak erdiesten dira.

 812x812px

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Polimeroen kimika