Frantziako Bosgarren Errepublikako Konstituzioaren 49. artikulua

Frantziako Konstituzioaren 49. artikulua, Frantziako 1958ko konstituzioko artikulua da. Gobernuaren (botere betearazlearen) erantzukizun politikoa ezartzen du legebiltzarraren aurrean (botere legegilea). V. tituluaren parte da: "Parlamentuaren eta Gobernuaren arteko harremanei buruzkoa" (34. artikulutik 51.era). Frantziako Bosgarren Errepublikan botere betearazleak botere legegilearekiko duen erantzukizun politikoa egituratzen du. Frantziako Konstituzioaren atal honek azaltzen du nola saiatzen den legegintza-sistema botere betearazlearen egonkortasunari eusten, botereari alternatibak emanez parlamentutik kanpo. Artikulu hau 1958ko Konstituzioan sartu zen, Laugarren Errepublikako hutsegiteei aurre egiteko, non gobernu bat bestearen segidan zetorren etengabe, Gobernuak legeak onartzeko gaitasuna eman baitzion Legebiltzarraren onespenik gabe, 49. artikuluko 3. azpiatalaren bidez egin daitekeena. 

Artikuluak lau paragrafo ditu, eta Laugarren Errepublikan izandako krisiei aurrea hartzeko sortu zen.Hamabi urtetan (1946-1958) Frantziak 22 gobernu izan zituen, batezbesteko sei hilabeteko iraupenarekin, eta 375 egunez egon zen krisi ministerialean sartuta. Xedapen ezagunenak, 3. azpiatalak (49.3 artikulua), aukera ematen dio gobernuari botorik gabeko lege-proiektu bat onartzeko, baldin eta parlamentuak zentsura mozio bat aurkezten ez badu gobernuari "erantzukizun-konpromisoa" eskatzeko. Aurreikusten du: 

 administrazioak programa edo politika-adierazpen jakin baterako duen erantzukizun-konpromisoa (engagement de responsabilité), botere betearazleak hasita. Neurri hori ez da nahastu behar Frantziako Bosgarren Errepublikan jada existitzen ez den "konfiantza mozioarekin".
 Zentsura-mozio bat (motion de censure), Batzar Nazionalak hasitakoa.
 Administrazioak aukera du lege-testu bat bozketarik egin gabe onartzera behartzeko, engagement de responsabilité baten bidez, Batzar Nazionala zentsura-mozio batekin baliogabetzeko prest ez badago behintzat.
 Senatuak legea onar dezan eskatzeko administrazio-aukera bat, nahiz eta onarpen hori ukatzeak ez duen eraginik botere judizialean.
 49. artikulua.- 2. azpiatalak zentsura-mozio espontaneoa (censure spontanée) aipatzen du, 49.3 azpiatalaren kontra, botere betearazleak nolabait "eragindako" zentsura-mozioa proposatzen duena. Mozio horrek gehiengo osoa behar du onartu ahal izateko, eta, beraz, xedapen horrek aldatu egiten du probaren zama, eta Batzar Nazionalak administrazioaren arbuioa erakutsi behar du. Batzar Nazionalak aukera du gehiengo hori lortzeko, gobernua sostengatu edo ez egiten duten beste kide batzuk konbentzituz. 49. artikuluaren azpiatal hau behin bakarrik erabili da, 1962an, Georges Pompidouren aurka; dimititu behar izan zuen, baina boterera itzuli zen, ondoren egin ziren hauteskundeetan babes gehiago lortuta.

50., 50.1 eta 51. artikuluak zuzenean 49. artikuluari buruzkoak dira; izan ere, 50. artikuluak 49.2 artikulua osatzen du, 51. artikuluak 49.3 artikuluaren aplikazioari buruzko xehetasun teknikoak ematen ditu, eta 50.1 artikuluak, berriz, exekutiboari aitorpen bat egiteko aukera ematen dio, gero eztabaida eginez.

 Testua 

 49.3 artikuluaren erabilpenaren laburpena 
 Lehen ministroa Agintaldia Errekurtso kopurua Testu kopurua Zentsura-mozio kopurua Lotutako gaiak Michel Debré 1959-1962  4  2  4 Georges Pompidou 1962-19686  2  4 Maurice Couve de Murville 1968-1969 0  0  0 Jacques Chaban-Delmas 1969-1972 0  0  0 Pierre Messmer 1972-1974 0  0  0 Jacques Chirac 1974-1976 0  0  0 Raymond Barre 1976-1981  8  5  13 Pierre Mauroy 1981-1984 7  5  6  1982ko otsailaren 11ko nazionalizazio legea, Prezio eta irabazien gaineko 1982ko legea, Savary lege proiektua  Laurent Fabius 1984-1986 4   2  1  84-937 Legea, 1984ko urriaren 23koa, prentsa-enpresen kontzentrazioa mugatzera eta finantza-gardentasuna eta aniztasuna bermatzera bideratua, "Robert Hersanten aurkako legea" izenez ezagutzen dena. Jacques Chirac 1986-1988  8  7  7  Komunikazio askatasunei buruzko legea, 1988ko Frantziako hauteskunde legegileetan gehiengoaren hauteskunde-sistema berrezartzeko legea.  Michel Rocard 1988-1991 28  13  5  Frantziako Ikusentzunezkoen Kontseilu Gorena sortzea, finantza, lege militar, ospitaleen-erreforma eta Renault enpresaren estatutuak aldatzeko legeak. Édith Cresson 1991-1992 8  4  2 Pierre Bérégovoy 1992-1993 3   3  1 Édouard Balladur 1993-1995 1  1  1  Pribatizazioa Franzian ezartzeko legea. Alain Juppé 1995-1997  2  2  2  1995eko Juppé plana edo segurtasun soziala eraldatzeko lege proiektua.  Lionel Jospin 1997-2002 0  0  0 Jean-Pierre Raffarin 2002-2005  2  2  2  Kontseilari erregionalen eta Europako parlamentuko ordezkariei buruzko legea zein alderdi politikei laguntza legea (2003ko otsailaren 15a) eta Deszentralizazioaren II. Akta (2004ko otsailaren 27).  Dominique de Villepin 2005-2007  1  1  0  Aukera berdintasunerako Frantziako legea, Frantziako lehen enplegu legea barne, 2006ko otsailaren 9. François Fillon 2007-2012 0  0  0 Jean-Marc Ayrault 2012-2014 0  0  0 Manuel Valls  2014-2016 6  2  3  Aukera ekonomikoen hazkuntza, jarduera eta berdintasunerako legea ("Macron legea") (2015eko otsailaren 19, ekainaren 18 eta uztailaren 9) eta El Khomri legea (2016ko maiatzaren 12, uztailaren 6 eta uztailaren 21)Bernard Cazeneuve  2016-20170  0  0 Édouard Philippe 2017-20201  1  2  2020ko Frantziako erretreten erreforma proiektua.Jean Castex  2020-20220  0  0 Élisabeth Borne 2022-11  3  12  2023ko Frantziako aurrekontuak, Frantziako Segurtasun Sozialaren finantziazio legea eta 2023ko Frantziako erretreten erreforma proiektua. 

Projet de loi de finances pour 2023 et loi de financement de la sécurité sociale pour 2023 (le nombre de 10 est atteint à cause des différentes parties et des différentes lectures)
Projet de réforme des retraites en France en 2023 Guztira   100  55  65

 Oharrak 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

Kategoria:Frantziako Bosgarren Errepublika
Kategoria:Frantziako konstituzioak