Sharon Olds

Sharon Olds (San Frantzisko, 1942ko azaroaren 19a) ingelesezko idazle eta poeta estatubatuarra da, eta gutxienez zortzi poesia-liburu idatzi ditu.

 Bizitza 
Sharon Olds 1942an jaio zen San Frantziskon, Kalifornian. Autorearen beraren arabera, «infernuko kalbinista» gisa hazi zen. Stanford Unibertsitatean graduatu ondoren, Columbia Unibertsitatean egin zuen doktoretza.

The San Francisco Poetry Center Award, Lamont Poetry Selection (orain «James Laughlin» deitua), The National Books Critics Circle Award, T. S. Eliot eta Pulitzer sariak jaso ditu. 

Gaur egun, literatura-sorkuntzako eskolak ematen ditu New Yorkeko Unibertsitatean.

 Poesia 
Haren The Wellspring (1996) liburuan, hizkuntza gordin eta ausarta erabiltzen du irudietan, non indarkeria politikoa eta etxeko indarkeria eta sexualitate gordina elkarrekin lotzen baitira bikote-harremanetan. The New York Times-en aipamen batek Oldsen poesia goraipatzen du ikuspegi horretatik: «Whitman bezala, Olds andreak gorputza kantatzen du zapalketa politikoa baino indartsuagoa den botere baten ospakizunean».

Bere lehen olerki-liburukiak, Satan says («Satanek dio», 1980), San Frantziskoko Poesia Saria ospatzen zen lehen urteko saria jaso zuen. Poemek intentsitate handiz aztertzen dituzte gai pertsonalak, tonu hautemanezinarekin, Alice Ostrikerrek «familia-maitasunaren eta minaren erotika» gisa deskribatzen duena irudikatuz. Sharon Oldsen bigarren bolumenak, The Dead and the Living («Hilak eta bizidunak»), Lamont Poetry eta National Book Critics Circle Award sariak irabazi zituen. Lan haren ondoren, Oldsek The Gold Cell (1987), The Father (1992), The Wellspring (1996), Blood, Tin, Straw (1999) eta The Unswept Room (2002) argitaratu ditu. The Father, minbiziak eragindako aitaren heriotzaren aldeko poema elegiazkoak, T. S. Eliot sariarentzat proposatu zuten eta The National Book Critics’ Circle Award-eko finalista izan zen. Michael Ondaatje-ren hitzetan, haren poemak «eskuetan su hutsa» dira. 

Oldsen lana aukeratu dute ehun poesia antologiatan baino gehiagotan eta hainbat literatura-eskuliburutan sartu da. Zazpi hizkuntzatara itzuli dituzte bere poemak. New York estatuko poeta saritua izan zen 1998-2000 bitartean. Sharon Olds gure garaiko poeta bizidun onenetakotzat jotzen da. «I Go Back to May 1937» Into the Wild filmean errezitatu zuten, pertsonaia nagusiaren disfuntzioa argitzeko. Bread poema ere idatzi zuen, eta Stag's Leap poema bildumarengatik Pulitzer saria irabazi zuen. Bilduma hartan poetaren dibortzioaren autobizipen ausarta kontatzen du, eta bere ezkontzaren erantzukizuna ez du saihesten. 

 Laura Bushi gutuna 
2005ean, Laura Bush lehen damak Olds gonbidatu zuen Washingtongo Liburu Jaialdi Nazionalera. D.C. Oldsek 2005eko urriaren 10ean argitaratutako gutun ireki bat idatzi zion Laura Bushi, non Oldsek Bushi honakoa esaten zion:Gure herriarekiko harrotasuna sentitu zuten estatubatuar askok, orain larritasuna eta lotsa sentitzen dute indarrean dagoen odol-, zauri- eta su-erregimen honengatik. Zure mahaiko liho garbia, ganibet distiratsuak eta kandelen sugarrak ditut gogoan, eta ezingo nuke digeritu.

 Lanak 

 Satan Says (1980)
 The One Girl at the Boys' Party (1983)
 The Dead and the Living (1984)
 The Victims
 The Gold Cell (1987)
 The Father (1992)
 The Wellspring (1996)
 Blood, Tin, Straw (1999)
 The Unswept Room (2002)
 Strike Sparks (antología, 2004)
 Stag's Leap (2012)

 Sariak eta aintzatespenak 

 1980: The San Francisco Poetry Center saria, Satan says poema liburuarekin
 1983: Lamont eta The National Books Critics Circle sariak
 2012: T. S. Eliot saria
 2013: Pulitzer Saria, Stag's Leap lanarekin
 2023: Joan Margarit saria

 Erreferentziak 

 Bibliografia 

  Biagini, Elisa. “Sharon Olds, Essere nel corpo.” Poesia: mensile internazionale di cultura poetica, ISSN 1123-4849, Vol. 14, 156 zk., 2001 , or. 3318-33

 Kanpo estekak 

  Poems by Sharon Olds at PoetryFoundation.org
  Illinoiseko Unibertsitatea -Champaign - Modern American Poetry's Sharon Olds section
  Review of Blood, Tin, Straws
  Olds' Poet laureate page
 Esperientzia zuzenaren poeta Berria, 2023.02.19

Kategoria:Gizabanako biziak
Kategoria:1942ko jaiotzak
Kategoria:Kaliforniarrak
Kategoria:Ingelesezko idazleak
Kategoria:Emakume idazleak
Kategoria:Emakume poetak
Kategoria:Pulitzer Saria Olerkigintzan
Kategoria:Pulitzer saridunak