Arangurengo erromatar kanpalekua

Arangurengo erromatar kanpalekua, Arangurengo bailaran, Zarbeta (edo Zaroeta edo Zarueta) mendiaren tontorrean egon zen erromatar kanpaleku militarra izan zen. Egungo Ezkoriz Zolinako aintzira eta Hiri Hondakinak Tratatzeko Gongorako Zentroa artean dago, Iruñetik 8 Km-tara. Pompeyo eta Sertorioren arteko gerlan erabili zen Errepublikaren amaieran, seguruenik K.a. 75/74. neguan. Javier Armendariz nafar arkeologoak aurkitu zuen 1990ko kanpainan.

3 kilometro ekialdera, Irulegiko herri harresitua egon zen, Sertorioren gerren eragina jaso zuena.

 Ezaugarri fisikoak 
Airetiko argazkiek erakutsi zutenez, muino hori babeserako esparru artifizial batez inguratuta dago. Kasu honetan, defentsak ez ziren harrizko harresiekin eraiki, hobi eta lubeten bidez baizik, lurraren orografia egokia aprobetxatuz. Kanpamentu erromatar horrek 30.000 metro karratu inguru hartzen zituen, eta haren perimetroa indartu egin zen. 

Tipologiaren ikuspegitik, aztarnategi hau castra neceessaria motaren barruan interpretatzen da. Erromatarrek, kanpaina militarrean zeudenean, lurraldean aurrera eginez, askotan, kanpamendua edonon kokatu behar izaten zen et horri castra necessaria esaten zieten. Horrelakoetan ezin zuten ohikoak zituzten planoen bidez eraiki, testuinguruak eskaintzen zuenari moldatu beharra zutelako. Arangurengo kanpalekuaren kasuan, agger-aren zati gehiena muinoaren beraren mugek definitzen dute, muinoaren hego-mendebaldean dagoen beheranzko ezproi estu bat izan ezik, zeina artifizialki moztu baitzen gainaldeko haitz zulatuz. 

 Erreferentziak 

 Kanpo estekak 

 "Zarbeta mendia". Euskal Herria.
 Asunción, Julio: "Campamento romano de Aranguren". Rutas arqueológicas en Navarra y más.

Kategoria:Erromatarrak Euskal Herrian
Kategoria:Erromatar kanpamenduak
Kategoria:Sertorioren gerra
Kategoria:Euskal Herriko aztarnategi arkeologikoak