Hegoa (globala)

Hegoa ikerketa postkolonial eta transnazionaletan erabiltzen den terminoa da, eta hirugarren munduaz nahiz garapen bidean dauden herrialdeez ari da. Herrialde aberatsetako (iparraldekoak) eskualde pobreenak ere bildu ditzake (oro har, hegoaldean). Hegoa terminoak garatze bidean dagoen herrialde kontzeptua zabaltzen du. Normalean, kolonialismoaren, neokolonialismoak eragindako herrialdeak dira; baita egitura sozial eta ekonomikoari dagokionez, ezberdinkeriak ageri dituztenak ere bizi-mailan, bizi-itxaropenean edo baliabideen eskuratze mailan.

 Terminoaren jatorria 
Carl Oglesbyk erabili zuen lehen aldiz termino hori, 1969an, Commonweal aldizkari katolikoan, Vietnamgo gerrari buruzko zenbaki berezi batean. 

Hitzak protagonismoa irabazi zuen XX. mendearen bigarren erdian, eta XXI. mendearen hasieran hedatuz joan zen.

 Terminoaren erabilerak 
Iparra eta Hegoa ez dira izen geografiko soilak, ekonomikoak eta geopolitikoak baizik. Iparrak historikoki nagusi izan diren nazioei zein kolonizatuta baina oparoak diren hegoaldeko elite agintedunei egiten die erreferentzia. Hegoak, aldiz, herrialde aberatsetan esplotatutako gutxiengo etnikoak, emakumeak eta historikoki kolonizatutako edo «pobreak» diren herrialdeak biltzen ditu.

Hegoa "neurri batean sortu zen laguntzeko Hego hemisferioko herrialdeei gai politiko, ekonomiko, sozial, ingurumeneko, kultural eta teknikoetan lankidetzan aritzeko". Hegoa-Hegoa arteko lankidetzan, termino politiko eta ekonomikoa da, eta epe luzera munduko ekonomia-aldaketak lortzeko helburua adierazten du, mundu sisteman egoera ahulean daudenen artean elkartasun handiagoa eraginez. Subiranotasun nazionala, burujabetza nazionala, independentzia, berdintasuna, baldintzarik eza, barne-arazoetan ez sartzea eta elkarrekiko onura bezalako printzipioek arautzen dute. 

Hegoako liderrak asertiboago bihurtu ziren 1990eko eta 2000ko hamarkadetan, eta Hegoa-Hegoa lankidetza handitu egin da Iparra  globaleko politika- eta ekonomia-eremuari aurre egiteko. Lankidetza hori kontzeptu politiko eta ekonomiko herrikoia bihurtu da, manufaktura-jardueraren eta Iparraldetik Hegoako ekoizpenaren migrazio geografikoen eta zenbait estatutako ekintza diplomatikoaren ondorioz, hala nola Txina. Gaur egungo joera ekonomiko horiek "hazkunde ekonomikoaren eta industrializazioaren potentzial historikoa hobetu dute Hegoan", eta horrek hegoaldearen eta hegoaldearen arteko lankidetzaren berariazko ahaleginak berritu ditu, "garai kolonialean ezarritako murrizketak oztopatu eta gerraosteko geografia politiko eta ekonomikoaren mugak gainditzen baitituzte".

 Erreferentzia 

 Kanpo estekak 

  [Bideoa, 2022] COP 27 | Von der Leyen pide solidaridad con el "Sur Global"
  [Bideoa, 2022] ¿Debe el Norte global pagar las reparaciones climáticas al Sur?

Kategoria:Geografiako terminologia
Kategoria:Nazioarteko harremanak
Kategoria:Ekonomia geografia