Erromatar Behe Inperioa

Erromatar Behe Inperioa, 284an Diokleziano boterera igo zenetik 476an Mendebaldeko Erromatar Inperioa amaitu arte luzatzen den garai historikoa da. Etapa honetako enperadore nabarmenenak, Diokleziano (224-311), Konstantino I. (272-337) eta Teodosio I (347-395) izango dira.

Charles Le Beau XVIII. mendeko historialari frantsesak sortu zuen "Behe Inperioa" terminoa, Konstantino I.a Handiaren agintaldiarekin (306-337) eta Konstantinoplaren erorketaren (1453) arteko Erromatar Inperioaren garaiari erreferentzia egiteko. Le Beaurentzat gainbehera sakoneko aldia izango zen, aurreko zibilizazio greko-erromatar distiratsuarekin alderatuta. Terminoa hizkuntza erromantzeetako adituek onartu zuten, eta XX. mendera arte ez du hasierako balorazio gutxiesgarria galduko. Gainera, Bizantziar Inperioaren historiatik ere bereiziko da.

Historialarien arabera, orduan, Augustok ezarritako eredua amaitu egin zen. Garai honetan aurre egiten zaio III. mendeko krisiari hiru gaitan bereziki: armada, ekonomia eta egitura politiko-administratiboan.

276an Marko Aurelio Probo tronura igo eta 305ean, Dioklezianoren abdikazioa arte dauden urteetan, Inperioak aldaketa garrantzitsuak izan zituen. Anarkia militarraren egoera kontrolatua izan zen batzuetan, nahiz eta armadak mugetan bere jarduerari eutsi zion oraindik; erromatar senatua enperadore berria izendatzeko funtzio tradizionalean behin betiko baztertua geratu zen; eta viri militarrek administrazioko postu ia guztiak kontrolatzen zituzten. Horrela, printzerriaren erregimen politikoaren ordez tetrarkia, bi augustoren eta bi zesarren arteko itxurazko harmoniaz sinbolizatua. Orduan, ordena berrezartzeak beste bultzada bat eman zien ekoizpen-jarduerei, merkataritza suspertu zen, eta industriak ohiko ekoizpena handitu zuen, armadarako ordua, bere kontsumitzaile nagusia.      
erdian|thumb|441x441px|Lehenengo tetrarkiaren garaiko inperioaren garaiko prefekturak.

 Erreferentziak 

Kategoria:Erromako Inperioko historia
Kategoria:Erromatar Behe Inperioa